TRANSITIONS 3 | CENTRAL EUROPE

ΦΕΣΤΙΒΑΛ στη Στέγη

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

11→29 sgt.gr

C E NT R A L E U RO P E

TRANSITIONS

3

1

Φεστιβάλ της σύγχρονης κεντροευρωπαϊκής σκηνής

ΦΕΣΤΙΒΑΛ στη Στέγη

— Εισιτήρια 4-10 € και δράσεις με ελεύθερη είσοδο

Μετά από αυτές των Βαλκανίων και της Λατινικής Αμερικής, έρχεται η σειρά για τη ριζοσπαστική σκηνή της Κεντρικής Ευρώπης να «καταλάβει» τη Στέγη. C E NT R A L E U RO P E

TRANSITIONS

3

Σύλληψη και καλλιτεχνική διεύθυνση φεστιβάλ: Κάτια Αρφαρά Γενική διεύθυνση παραγωγής: Δήμητρα Δερνίκου Γενική τεχνική διεύθυνση: Λευτέρης Καραμπίλας Εκτέλεση παραγωγής: Βασίλης Παναγιωτακόπουλος Έρευνα και συντονισμός παράλληλων δράσεων και συμποσίου: Μαρίνα Τρουπή Συντονισμός εκπαιδευτικών προγραμμάτων: Μυρτώ Λάβδα, Ελεάννα Σεμιτέλου FESTIVAL TRANSITIONS (Μεταβάσεις) 1. BALKANS Μάρτιος 2014 2. LATIN AMERICA Νοέμβριος 2014 3. CENTRAL EUROPE Νοέμβριος 2015

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

11→29 sgt.gr

Συντελεστές εντύπου Επιμέλεια έκδοσης: Χριστίνα Κοσμόγλου Επιλογή κειμένων: Κάτια Αρφαρά και Χριστίνα Κοσμόγλου Επιμέλεια κειμένων: Βασίλης Δουβίτσας Σχεδιασμός: beetroot.gr

2

Η νέα γενιά δημιουργών της Κεντρικής Ευρώπης,

Το εναλλακτικό θέατρο δίπλα στον παλιό

σιδηροδρομικό σταθμό της Ζιλίνα στη Σλοβακία,

τους οποίους προσκαλεί στην Αθήνα το τρίτο

καφάσια μπύρας και οροφή τη γέφυρα του…

κλασικά κείμενα της στιβαρής λογοτεχνικής του ς

φεστιβάλ Transitions, ισορροπεί ανάμεσα στα

κατασκευασμένο το 2009 από εθελοντές, με

παράδοσης και σε πειραματικές, μεικτές φόρμες που κινούνται στα όρια του κινηματογράφου, της

αυτοκινητόδρομου∙ ο μεταβιομηχανικός χώρος

της Łaźnia Nowa, στριμωγμένος ανάμεσα στα

τεράστια μπλοκ σοσιαλιστικών κατοικιών της Νόβα θεατρικής εγκατάστασης, της περφόρμανς, του χορού και του θεάτρου ντοκουμέντου. Για τους Χούτα, του πάλαι ποτέ βιομηχανικού κέντρου καλλιτέχνες του Transitions 3, οι οποίοι βίωσαν της κομουνιστικής Πολωνίας, λίγα χιλιόμετρα την απότομη μετάβαση στον «άγριο καπιταλιέξω από την Κρακοβία∙ η Komuna Warszawa, σμό» και τον κόσμο της ελεύθερης αγοράς, το δραστήρια ακτιβιστική σκηνή στο υποβαθμι θέατρο αποτελεί μια πράξη κατεξοχήν πολιτ ική, σμένο προάστιο της Πράγκα, στη δεξιά όχθη καθώς μετέχει ενεργά στο δημόσιο διάλογο παίρτου ποταμού Βιστούλα, εκεί από όπου το 1944 ο νοντας θέση στα σύγχρονα κοινωνικά, ιδεολογικά σοβιετικός στρατός παρακολουθούσε αμέτοχος τ η και οικονομικά αδιέξοδα. Βαρσοβία να μετατρέπεται σε σωρό ερειπίων απ ό τους Ναζί… Ο τρίτος και τελευταίος κύκλος του Transitions περιλαμβάνει παραστάσεις, σεμινάρια, συζητήΣτα ταξίδια που έκανα για την έρευνά μου στην σεις, αναγνώσεις, προβολές, αλλά και μετακλήΟυγγαρία, την Πολωνία, την Τσεχία και τη Σλο- σεις από τους δύο προηγούμενους κύκλους: o βακία, τις τέσσερις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης Dan Perjovschi, ηγετική μορφή του ρουμάνικου που συνασπίστηκαν το 1991 δημιουργώντας το ακτιβισμού και της πολιτικοποιημένης τέχνης, Visegrad Group, η Ιστορία ήταν παρούσα σε κάθε τον οποίο γνωρίσαμε στο πλαίσιο του αφιερωμέμου βήμα. Πέρα από τους συχνά αμφιλεγόμενου στα Βαλκάνια πρώτου Transitions, έρχεται νους χώρους μνήμης που δημιουργήθηκαν σ ξανά στη Στέγη με μια νέα εικαστική παρέμβαση, τη μετα-κομουνιστική περίοδο, σε μια προσπάθεια ενώ η Lola Arias από το Μπουένος Άιρες, η οποία εθνικής διαχείρισης των τραυμάτων του παρελάνοιξε πέρυσι το φεστιβάλ-αφιέρωμα στη θόντος, όπως στο Μουσείο για την Εξέγερση της Λατινική Αμερική, επιστρέφει στις 17 Νοεμβρίου Βαρσοβίας ή το Μουσείο Τρόμου στον αριθμό 60 με μια παράσταση-ακρόα ση, με θέμα τη συλλογικ ή της οδού Andrássy στη Βουδαπέστη, λίγα μόλις μνήμη και την πολιτική συμμετοχή. μέτρα από την Πλατεία των Ηρώων, οι ιστορικές αφηγήσεις βρίσκονταν πάντα στον πυρήνα της

Κάτια Αρφαρά

ανεξάρτητης κεντροευρωπαϊκής σκηνής. Μαζί

Καλλιτεχνική διευθύντρια του Transitions

τους, θέματα όπως ο εθνικισμός, η ελευθερία της

έκφρασης, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ανεργία και ο ρατσισμός, η απομυθοποίηση των εθνικών

συμβόλων, η υπονόμευση των ταμπού, η ενοχ ή και η θυματοποίηση.

3

C E NT R A L E U RO P E

TRANSITIONS

3

Φεστιβάλ της σύγχρονης κεντροευρωπαϊκής σκηνής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 11-29 Νοεμβρίου ΡΟΥΜΑΝΙΑ (μετάκληση από το 1ο Transitions) ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

13-15 Νοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΘΕΑΤΡΟ

14-15 Nοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΘΕΑΤΡΟ

Frankenstein-Project Proton Theatre / Kornél Mundruczó

Our Secrets (Τα μυστικά μας) Béla Pintér

σελ. 6

Εκτός Στέγης (Κολοκοτρώνη 3-5, Αθήνα)

Μικρή Σκηνή | 21:00

11-12 Νοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΘΕΑΤΡΟ

13-14 Νοεμβρίου | 21:00 15 Νοεμβρίου |17:00 & 21:00

Dan Perjovschi

The Day of Fury (Η μέρα της οργής) Árpád Schilling Κεντρική Σκηνή | 21:00 Παράλληλες δράσεις: Τετάρτη 11 και Πέμπτη 12 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές Παρασκευή 13 και Σάββατο 14 Νοεμβρίου Workshop θεάτρου με τον Árpád Schilling σελ. 10

Παράλληλη δράση: Παρασκευή 13 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές σελ. 14 13 Νοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΣΙΝΕΜΑ Αφιέρωμα στον κινηματογράφο του Kornél Mundruczó (προλογίζει ο σκηνοθέτης) Κεντρική Σκηνή | 18:00, 20:00, 22:00 σελ. 18

4

Παράλληλη δράση: Σάββατο 14 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές σελ. 22 17 Nοεμβρίου ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ (μετάκληση από το 2ο Transitions) PERFORMANCE Audition for a demonstration (Ακρόαση για μία διαδήλωση) Lola Arias Κεντρική Σκηνή | 18:00 σελ. 26

21-22 Nοεμβρίου ΤΣΕΧΙΑ ΧΟΡΟΣ | PERFORMANCE

25-26 Nοεμβρίου ΤΣΕΧΙΑ ΧΟΡΟΣ

28-29 Νοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ / ΟΛΛΑΝΔΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ | ΘΕΑΤΡΟ

Mraky / Clouds (Σύννεφα) Handa Gote Research & Development

Process Dora Sulženko Hoštová και Jan Čtvrtník

Inventory of Powerlessness (Απογραφή της ανισχυρότητας) Edit Kaldor

Μικρή Σκηνή | 19:00

Κεντρική Σκηνή | 19:00

Παράλληλη δράση: Σάββατο 21 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές

Παράλληλες δράσεις: Τρίτη 24 Νοεμβρίου Workshop χορού με την Dora Sulženko Hoštova

σελ. 30

Tετάρτη 25 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές

Εργαστήριο: Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2015 10:00-13:00 και 14:00-18:00 & Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015 10:00-13:00 Παρουσίαση αποτελεσμάτων εργαστηρίου: Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015 18:00-20:00

21-22 Nοεμβρίου ΠΟΛΩΝΙΑ PERFORMANCE

σελ. 44

Magnificat – Ένας σύγχρονος Χορός γυναικών Marta Górnicka

28-29 Nοεμβρίου ΠΟΛΩΝΙΑ ΘΕΑΤΡΟ

Κεντρική Σκηνή | 21:00

Krzysztof Garbaczewski Υβόννη, η πριγκίπισσα της Βουργουνδίας του Witold Gombrowicz

Παράλληλες δράσεις: Παρασκευή 20 Νοεμβρίου Workshop θεάτρου με τη Marta Górnicka Σάββατο 21 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές σελ. 34 25-26 Nοεμβρίου ΟΥΓΓΑΡΙΑ / ΓΕΡΜΑΝΙΑ PERFORMANCE Melodrama Eszter Salamon Μικρή Σκηνή | 21:00 Παράλληλη δράση: Τετάρτη 25 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές σελ. 40

Κεντρική Σκηνή | 21:00 Παράλληλη δράση: Σάββατο 28 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές

σελ. 56 27-28 Νοεμβρίου ΣΥΜΠΟΣΙΟ | ΛΕΞΕΙΣ & ΣΚΕΨΕΙΣ Τέλεια αρμονία Η πρόσφατη τέχνη και πολιτική στην Ανατολική Ευρώπη Μικρή Σκηνή Παρασκευή 27 Νοεμβρίου | 16:30-22:00 Σάββατο 28 Νοεμβρίου | 15:00-21:00 σελ. 60

σελ. 48 28-29 Nοεμβρίου ΠΟΛΩΝΙΑ PERFORMANCE Small Narration (Μικρή αφήγηση) Wojtek Ziemilski Μικρή Σκηνή | 19:00 Παράλληλες δράσεις: Παρασκευή 27 Νοεμβρίου Workshop με τον Wojtek Ziemilski Σάββατο 28 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές σελ. 52

5

sgt.gr

Š Dan Perjovschi

6

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΡΟYΜΑΝΙΑ

Dan Perjovschi 11→29 Νοεμβρίου 2015

Φέτος, θα είναι παρών με τα χαρακτηριστικά του O Dan Perjovschi είναι ένας από τους πιο σημασκίτσα στο led wall στην πρόσοψη του κτιρίου ντικούς Ρουμάνους καλλιτέχνες και από τους πιο στη Στέγη αλλά και με μία ειδική έκδοση γεμάτη αναγνωρισμένους και αναγνωρίσιμους διεθνώς. Γεννήθηκε στην Τρανσυλβανία, δεν εγκατέλειψε χιούμορ, αναστοχασμό και κριτικό σχολιασμό της σύγχρονης κοινωνικοπολιτικής κατάστασης στην τη χώρα του στα χρόνια του Τσαουσκέσκου και Κ δεν έπαψε ποτέ να εκφράζει την ανάγκη του λαού εντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια.

της για ελευθερία και πολιτικό εξορθολογισ μό, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση

της κοινωνίας των πολιτών μετά την πτώση του

δικτάτορα. Σήμερα, είναι ηγετική μορφή του ρουμάνικ ου ακτιβισμού και της πολιτικοποιημένης τέχνης . Το έργο του είναι πολύπλευρο, όμως έχει γίνει κυρίως γνωστός για τις περφόρμανς του και τα ασπρόμαυρα σκίτσα του που σχολιάζουν με

Από τα Βαλκάνια στη Λατινική Αμερική και από εκεί στην Κεντρική Ευρώπη: Ο Ρουμάνος εικαστικός και το καυστικό του πενάκι για τρίτη φορά στη Στέγη.

καυστικό χιούμορ τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του και στον κόσμο.

7

Dan Perjovschi

Ο Νταν Περζόφσκι (γενν. 1961) ζει και εργάζεται στο Βουκουρέστι και το Σίμπιου της Ρουμανίας. Στις

ατομικές του εκθέσεις περιλαμβάνονται οι: Pression,

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ

Liberté, Expression στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης στη Γκρενόμπλ (2015), Unframed στο μουσείο

Μαζί σας εδώ και τώρα

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 έπαιρνα μέρος σύγχρονης τέχνης Kiasma του Ελσίνκι (2013), News σε εκθέσεις που είχαν για υπότιτλο «Καλλιτέχνες from the Island στο Μουσείο Τέχνης του Ρέυκιαβικ

από την Κεντροανατολική Ευρώπη», στα μέσα της ίδιας δεκαετίας βρισκόμουν σε φεστιβάλ για την «Ανατολική Ευρώπη» και στο τέλος της δεκαετίας σε αντίστοιχα για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ τώρα με προσκαλούν σε αφιερώμα-

τα για τα Βαλκάνια. Δεν μετακόμισα ποτέ από το Βουκουρέστι. (…) Είμαι «διεθνής» στον ίδιο βαθμό που είμαι και

«τοπικός». Δεν ορίζω τον εαυτό μου γεωγραφικά,

αλλά εννοιολογικά: Ανήκω στην ενσυναίσθηση,

σε ό,τι είναι φιλοπερίεργο, σε ό,τι είναι ανοιχτό και στο πνεύμα. Και σε κάποιο χιούμορ.

(2012), Not over στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Ρώμης (MACRO, 2011), Late News στο Βασιλ ικό Μουσείο του Οντάριο στο Τορόντο (2010), What Happen to US? στο MoMA της Νέας Υόρκης και I am not Exotic I am Exhausted στην Kunsthalle

της Βασιλείας (2007), The Room Drawing στην

Tate Modern του Λονδίνου, On the Other Hand στο Portikus της Φρανκφούρτης και First of May στο Moderna Museet της Στοκχόλμης (2006), Naked Drawings στο Ludwig Museum της Κολωνίας (2005).

Έχει συμμετάσχει επίσης σε ομαδικές εκθέσεις:

Μπιενάλε του Σάο Πάουλο (2014), Τριενάλε του

Αΐτσι (Ιαπωνία, 2013), Τριενάλε του Παρισιού

(2012), Contemporary του Δουβλίνου (2011),

Μπιενάλε της Λυών (2009), Μπιενάλε του

Dan Perjovschi

Σύδνεϋ (2008), Fifth Floor στην Tate του

Λίβερπουλ (2008), The Magelanic Cloud στο

Κέντρο Πομπιντού του Παρισιού (2007),

52η Μπιενάλε της Βενετίας (2007), Μπιενάλε

της Μόσχας (2007), 9η Μπιενάλε της

Κωνσταντινούπολης (2005).

Ο Νταν Περζόφσκι τιμήθηκε με το βραβείο

George Maciunas το 2004 και με το ECF

Princess Margriet Award το 2013

(μαζί με τη Lia Perjovschi). www.perjovschi.ro

8

Š Dan Perjovschi

9

© Máté Tóth Ridovics

10

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Η μέρα της οργής Ή το τραγούδι μιας πλανεμένης καρδιάς Είμαι γεμάτος απελπισία βλέποντας τον αυξανόμενο αριθμό όλων αυτών που φυτοζωούν στη

μιζέρια. Η πολιτική συνειδητοποίηση ξυπνάει σε όλη την έκταση της Ευρώπης επί ματαίω διότι οι άνθρωποι καταρρέουν σαν λυμένα δεμάτια χωρίς τους κρατικούς θεσμούς. Παρότι το ελεύθε ρο εμπόριο μπορεί να εγγυηθεί τη δημοκρατία, η ίδια η δημοκρατία δεν μπορεί να προστατεύσει όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αποκτήσουν στέγη ή τροφή ή δεν έχουν ένα υποστη ρικτικό κοινωνικό δίκτυο. Είτε πρόκειται για πρόσφυγα είτε για άνεργο, η ζωή του αδύναμου ανθρώπου είναι σφαλερή, ευάλωτη και αβίωτη. Κι ενώ θα μπορούσαμε να επαναλαμβάνουμε στωικά το ρητό ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος για τον εαυτό του, ο ανταγωνισμός ευνοεί μόνο τους ισχυρούς, όσους ζουν με ασφάλεια

ή κατέχουν μια ειδική γνώση. Εάν το κράτος δεν προστατεύει αυτούς που συντρίβονται από τον ανταγωνισμό ή δεν στέκεται πίσω από τους ευάλωτους, τότε γιατί υπάρχει;

Árpád Schilling

The Day of Fury

ΘΕΑΤΡΟ ΟΥΓΓΑΡΙΑ

11→12 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 21:00

(Η μέρα της οργής)

Η παράστασή μας παρουσιάζει τη ζωή μιας 40χρονης γυναίκας. Η γυναίκα αυτή, που εργάζεται σε

μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών, μεγαλώνει μόνη της τη 17χρονη κόρη της, ενώ παράλληλα

φροντίζει την 72χρονη μητέρα της. Λόγω αναδιοργάνωσης, που είναι κοινός τόπος πλέον στην

Ανατολική Ευρώπη, η μονάδα της καταργείται. Επειδή η ίδια ήταν από τους διοργανωτές της διαδήλωσης των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, δεν είναι ευπρόσδεκτη σε καμία δουλειά. Στο τέλος, βρίσκει δουλειά ως επιστάτρια πέφτοντας στον πάτο της κοινωνίας, σταδιακά χάνει τα πάντα, η μητέρα της τυφλώνεται και η κόρη της τους εγκαταλείπει. Τι είναι αυτή η ζωή; Τι χαρές μπορεί να δώσει μια τόσο αργή αποσύνθεση; Υπάρχει διέξοδος και, αν όχι, γιατί συνεχίζουμε να ζούμε; Δεν είναι ο κόσμος απάνθρωπος, καθώς ο καθένας έχει μια εξήγη ση γι’ αυτά που σκέφτεται και πράττει· κανείς δεν έχει στόχο της ζωής του να εξοντώσει τους άλλο υς. Κι όμως, αν ξεθεμελιώσουμε τα πάντα, το τελικό αποτέλεσμα θα είναι μηδέν.

Árpád Schilling 11

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Τετάρτη 11 και Πέμπτη 12 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές

Συντονισμός: Κάτια Αρφαρά, Καλλιτεχνική Διευθύντρια Θεάτρου και Χορού στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών (Τετάρτη 11 Νοεμβρίου)

Γρηγόρης Ιωαννίδης, κριτικός θεάτρου και επίκουρος καθηγητής του τμήματος Θεατρικών

Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (Πέμπτη 12 Νοεμβρίου)

Παρασκευή 13 και Σάββατο 14 Νοεμβρίου

Workshop θεάτρου με τον Árpád Schilling

Το μιούζικαλ των επαναστατημένων, με την υπογραφή ενός πολυβραβευμένου διεκδικητή της νέας αλήθειας του θεάτρου, ο οποίος –επιτέλους– επιστρέφει στην Αθήνα.

Σκηνοθεσία: Árpád Schilling Ερμηνεύουν: Lilla Sárosdi, Annamária Láng, Roland Rába, Judit Meszléry, Milla Kata Kovács Κείμενο: Éva Zabezsinszkij, Árpád Schilling και οι ηθοποιοί Μουσική: Krisztián Vranik Στίχοι: Péter Závada Σχεδιασμός κοστουμιών: Borbála Keszei Τεχνική διεύθυνση: András Éltető Ήχος: Zsigmond Szilágyi Βοηθός: Sára Fleischer Διεύθυνση παραγωγής: Edina Schőn Εκτελεστική διεύθυνση: Linda Potyondi Συμπαραγωγή: Krétakör, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, TRAFÓ Διεθνής πρεμιέρα: Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών Ιδρύματος Ωνάση, Αθήνα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ

12

Árpád Schilling

Ο Άρπαντ Σίλλινγκ (γενν. 1974) είναι θεατ ρικός σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντή ς του θιάσου Krétakör. Άρχισε να σκηνοθετεί σε ηλικία 19 ετών και δημιούργησε το Krétak ör

Theatre το 1995, την ίδια χρονιά που ξεκίνησε

σπουδές σκηνοθεσίας στην Ακαδημία Θεάτ ρου και Κινηματογράφου της Βουδαπέστης. Από το 1998 έως το 2000, μετά από πρόσκληση του Gábor Zsámbéki, διετέλεσε φιλοξενούμε-

νος σκηνοθέτης στο παγκοσμίως φημισμέν ο Katona József Theatre. Το 1999 απέσπασ ε το βραβείο των Ούγγρων κριτικών θεάτρου στην

κατηγορία «ανερχόμενου επαγγελματία» για την παραγωγή του István Tasnádi, Δημόσιος

κίνδυνος, στο Katona József Theatre (ένα έ ργο βασισμένο στη νουβέλα του Heinrich von

Kleist, Μιχαήλ Κολχάας). Από τις πιο διακεκριμένες παραστάσεις της

πρώτης περιόδου του Σίλλινγκ και του θιάσου Krétakör είναι οι εξής: Baal του Μπέρτολτ

Μπρεχτ (1998), Liliom του Ferenc Molnár

(2001), ο «Κύκλος Büchner» –με τα έργ α Βόυτσεκ (2001), Λεόντιος και Λένα (2002) και Hazam, Hazam, βασισμένο στο έργο Ο θάνατος

του Δαντόν (2002)– και, βέβαια, Ο Γλάρος το υ Τσέχοφ (2003).

Από το 2008, εργάζεται ως καλλιτεχνικός διευθυντής σε διάφορα πολιτιστικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, τόσο στην Ουγγαρία όσο και στο εξωτερικό (Παρίσι, Πράγα, Μόναχο), μεταφέροντας τα πρότζεκτ του σε σχολεία, μικρές κοινότητες και περιθωριακές ομάδες.

Η Τριλογία της Κρίσης (2011-12) ήταν ένα

πρότζεκτ σε τρία μέρη, το οποίο παρουσίαζε την πορεία της φανταστικής ουγγρικής

οικογένειας των Gat μέσα στο χρόνο, εστιάζο-

ντας κάθε φορά σε ένα άλλο μέλος της, μέσω

διαφορετικής παραστασιακής φόρμας κάθε

φορά. Το πρώτο μέρος ήταν ένα φιλμ, με τίτλ ο “jp.co.de”, το δεύτερο ήταν η όπερα δωματίου Ungrateful Bastards και το τρίτο ήταν τ ο

θεατρικό έργο The Priestess, όπου συμμετείχ αν επαγγελματίες ηθοποιοί, αλλά και έφηβοι ηλικίας 12-18 ετών. Τον Οκτώβριο του 2012 παρουσίασε το έργο του, Noéplanete, στο Théâtre National de Chaillot, στο Παρίσι, ενώ το Δεκέμβριο του

ίδιου έτους σκηνοθέτησε την όπερα Ριγκολέτο του Verdi στην Κρατική Όπερα της Βαυαρίας, στο Μόναχο. Το 2013, σκηνοθέτησε τον Ιδομενέα του Mozart στο Κρατικό Θέατρο του Κλάγκενφουρτ (Αυστρία) και τον επόμενο χρόνο το La damnation de Faust του Berlioz, στο Θέατρο

Το 2008, ο Σίλλινγκ αναδιοργάνωσε τη δη μιουργική ομάδα του, μετακινούμενος από την επιλογή έργων ρεπερτορίου στην ανάπτυξη

της Βασιλείας (Ελβετία). Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του έχει λάβει πολλές διακρίσ εις για το έργο του. Ο Σίλλινγκ και ο θίασος Krétakör έχουν

μόνο το Krétakör. Έκτοτε, επιδόθηκε σε ένα

έργο Δημόσιος κίνδυνος, στο θέατρο της Μονή ς Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη, και το 2007 με

πρότζεκτ. Επίσης, αφαίρεσε τη λέξη «θέατρο» από την ονομασία της ομάδας, διατηρώντας

μεγάλης κλίμακας καλλιτεχνικό πειραματ ισμό, εστιάζοντας στην εκπαίδευση, την κοινωνι κή ανάπτυξη και την καλλιέργεια ταλέντων. 13

έρθει στην Ελλάδα δύο φορές: το 2001, με το

το Γλάρο, στην Πειραιώς 260, στο πλαίσιο του

Φεστιβάλ Αθηνών.

© Mátyás Erdély

14

ΘΕΑΤΡΟ ΟΥΓΓΑΡΙΑ

FrankensteinProject Proton Theatre / Kornél Mundruczó 13→14 Νοεμβρίου 2015 | 21:00 15 Νοεμβρίου 2015 | 17:00 & 21:00 Εκτός Στέγης (Κολοκοτρώνη 3-5, Αθήνα)

Το τέρας εξεγείρεται. Μόνο που δεν ανήκει πι α στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Είναι ένας σημερινός έφηβος, απρόσιτος και

Ο αρχετυπικός μύθος του Φράνκενσταϊν

αντιμετωπίζεται εδώ σαν μια σκοτεινή παραβολή για το θεσμοθετημένο ρατσισμό απέναντι απροσάρμοστος. Μεγαλωμένος σε ίδρυμα, επι στο «διαφορετικό». Γιατί το θεατρικό σύμπαν του Ούγγρου δημιουργού δεν διαφέρει από το στρέφει στη γενέτειρά του, υφίσταται την απ όρκινηματογραφικό του, όπου σκύλοι εξεγείρονται ριψη των οικείων του και εντοπίζει μια πατ ρική εναντίον ανθρώπων (Λευκός Θεός), ετεροθαλή φιγούρα στο πρόσωπο ενός κινηματογραφιστ ή. Εκείνος, με τη σειρά του, βρίσκει στον περιθω- αδέλφια ερωτεύονται στις όχθες του Δούναβη (Delta) και η Ζαν ντ’ Αρκ τραγουδά άριες ριακό έφηβο έναν ιδανικό πρωταγωνιστή . Το ξέσπασμα της βίας, όμως, μοιάζει κοινωνικά (Johanna). Η μεταβατική κατάσταση της Ανατολικής Ευρώπης και οι συνθήκες ζωής προδιαγεγραμμένο. στη μετα-σοσιαλιστική Ουγγαρία, ο αδιαπραγμάτευτος ανθρωπισμός και η διερεύνηση της Ο εξεγερμένος Φράνκενσταϊν προέλευσης του «κακού», και δη του φασισμ ού, της εποχής μας. παραμένουν οι κυρίαρχες θεματικές του. Όμως, το χιούμορ του, αν και κατάμαυρο, Ο διεθνούς κύρους Ούγγρος σκηνοθέτης και πάντα βρίσκει το δρόμο προς τον θεατή... κινηματογραφιστής Κορνέλ Μούντρουτσο διαχειρίζεται ανατρεπτικά το εμβληματικό

μυθιστόρημα της Mary Shelley, Φράνκενσταϊν. 15

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Θεωρώ πως η ουσία του να διαποτιστείς από φασισμό, από φιλοσοφική άποψη, είναι μια ανάμειξη φθόνου και φόβου. Πρόθεσή μου είναι να βιώσει το κοινό αυτή τη διαδικασία, με έναν πολύ ρεαλιστικό τρόπο. Ο σκοπός θα ήταν να αναδυθεί αυτό το ερώτημα όχι σε διανοητικό επίπεδο, καθ ώς εκεί έχουμε έτοιμες όλες τις σωστές απαντήσεις . Αντιθέτως, από περιέργεια ανάμεικτη με έκπληξη και μέσα από την άρνηση του τέρατος, θα

έπρεπε να ήμασταν σε θέση να αντιμετωπίσο υμε το γεγονός ότι είμαστε μάλλον οι σερβιτόροι ή οι επιχειρηματίες αυτού του κόσμου, παρά οι «άλ λοι άνθρωποι», δηλαδή κάποια διαφορετικά, ξεχωριστά άτομα.

Kornél Mundruczó

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Παρασκευή 13 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές

Μια αντισυμβατική παράσταση από τον Ούγγρο σκηνοθέτη της πολυβραβευμένης ταινίας «Λευκός Θεός».

Συντονισμός: Κάτια Αρφαρά,

Καλλιτεχνική Διευθύντρια Θεάτρου και Χορού στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών

Σκηνοθεσία: Kornél Mundruczó Σκηνικά & Κοστούμια: Márton Ágh Δραματουργία: Viktória Petrányi Βοηθός σκηνοθέτη: Zsófia Csató Ερμηνεύουν: Andrea Spolarics, Roland Rába, Kinga Mezei, János Derzsi, Sándor Terhes, Natasa Stork, Zsolt Nagy, Ágota Kiss Διεύθυνση παραγωγής: Dóra Büki Παραγωγή: Proton Theatre

16

Kornél Mundruczó Ο Κορνέλ Μούντρουτσο γεννήθηκε στην Ουγγαρία το 1975. Σπούδασε στο Ουγγρικό Πανεπιστήμιο Κινηματογράφου και Θεάτρου και πλέον είναι ένας καταξιωμένος Ευρωπαίος σκηνοθέτης του κινηματογράφου, οι ταινίες του οποίου κάνουν πρεμιέρα στα σημαντικότερα Εδώ και μερικά χρόνια, ο Μούντρουτσο σκηφεστιβάλ όλου του κόσμου. Σκηνοθέτησε την πρώτη, μικρού μήκους ταινία του, με τίτλο Afta, νοθετεί και για το θέατρο, έχοντας συνεργαστεί λίγο καιρό αφότου τελείωσε τις σπουδές του και μεταξύ άλλων με το Krétakör Theatre, το Εθνικό Θέατρο της Ουγγαρίας, το Thalia Theater τιμήθηκε γι’ αυτήν με αρκετά διεθνή βραβεία. του Αμβούργου, το Schauspiel του Ανόβερου και Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, Szep Napok (Χαρούμενες μέρες), έλαβε Αργυρή Λεοπάρ- το TR της Βαρσοβίας, αλλά βασικά όποτε βρίσκει ένα θέμα, μια ομάδα ή ένα χώρο που να τ δαλη στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, το 2002. ον εμπνέει. Στη διάρκεια της προετοιμασίας μιας Το 2003 εντάχθηκε στο Residence του Φεστιπαράστασης, προσπαθεί να χτίσει μια ομάδα και βάλ των Καννών. Η δεύτερη μεγάλου μήκους

συχνά καταλήγει να καλεί τους ίδιους πολλές

ταινία του, Johanna (Γιοχάνα, μια οπερατική

φορές ηθοποιούς, που γίνονται δημιουργικ οί συνεργάτες του. Από κοινού με αυτούς «επινοεί » τις παραγωγές του. Αφού συνεργάστηκε για Καννών το 2005. Η τρίτη ταινία του, Delta, απέσπασε το βραβείο κριτικών FIPRESCI στις αρκετά χρόνια με την ίδια πάνω-κάτω ομάΚάννες, το 2008. Η επόμενη ταινία του, Tender δα, το 2009 ίδρυσε την ανεξάρτητη θεατρική ομάδα Proton Theatre, μαζί με την Ντόρα Son (Στοργικός γιος), προβλήθηκε στο επίσ ημο διαγωνιστικό πρόγραμμα των Καννών, το 2010. Μπούκι. Έκτοτε περιοδεύει με τις εξής παραστάσεις: The Ice (Ο πάγος) του Vladimir Sorok Η τελευταία ταινία του, με τίτλο White God in· τ ο F r a n k e n s t e i n P r o j e c t , τ ο ο π ο ί ο π ε ρ ι ο δ εύει (Λευκός Θεός), έλαβε το βραβείο «Ένα κάποιο ε κ τ ε ν ώ ς π α γ κ ο σ μ ί ω ς · ο ι δ ι ε θνείς συμπαραγωγές βλέμμα», στο Φεστιβάλ των Καννών το 2014 . Hard To Be a God (Δύσκολο να είσαι θεός) και διασκευή της ιστορίας της Ζαν ντ’ Αρκ), παρουσιάστηκε στο «Ένα κάποιο βλέμμα» των

Disgrace (Ατίμωση) του J.M. Coetzee, · και τέλος

το Dementia. Η τελευταία παράσταση της ο μάδας, με τίτλο, Last, σε σκηνοθεσία του Rolan d Rába, έκανε πρεμιέρα το φθινόπωρο του 2014.

17

© Mátyás Erdély

18

Σινεμά ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Αφιέρωμα στον κινηματογράφο

Kornél Mundruczó τοY

13 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 18:00, 20:00, 22:00 Είσοδος ελεύθερη

Κινηματογραφικός μαραθώνιος με τρεις ταινίε Σχεδόν συμπτωματικά, ο Ρούντι τρυπώνει σε ς μια ακρόαση ηθοποιών. Ο σκηνοθέτης της ταινίας του Ούγγρου Κορνέλ Μούντρουτσο. Το αφιέρωμα προλογίζει ο ίδιος ο σκηνοθέτης.

Tender Son: The Frankenstein Project | 18: 00 Αυστρία/ Γερμανία/ Ουγγαρία, 2010, 105’,

έγχρωμη

μένει αποσβολωμένος από την αθωότητά του

και πιστεύει ότι έχει βρει τον πρωταγωνιστή του. Ένα τρομακτικό γεγονός, όμως, θέτει σε δοκιμασία τις καλές προθέσεις του Ρούντι. Γίνεται ένας κυνηγημένος δολοφόνος και ο σκηνοθέτης συνειδητοποιεί ότι ο Ρούντι, αυτό το περίεργο

και σιωπηλό αγόρι, είναι το δικό του παιδί και

Πριν από πολύ καιρό, ένας νεαρός απέκτησε

το δικό του τερατούργημα.

έναν γιο χωρίς να γνωρίζει τι απέγινε μετά.

Ο σκηνοθέτης δεν έχει πλέον άλλη επιλογή Σήμερα, στα 17 του πλέον, ο γιος του, Ρούντ ι, παρά να συνοδεύσει τον γιο του στην αναπόδρασ τη, επιστρέφει σπίτι με την ελπίδα της επανασύνβάναυση πορεία του και στην κοινή τους ανα ζήδεσης με την οικογένειά του ύστερα από χρόνια τηση για λύτρωση. διαμονής σε ίδρυμα. Επιστρέφοντας στη μητέρα

του, ελπίζει να βρει αποδοχή, αγάπη και, το

Σκηνοθεσία: Kornél Mundruczó Συγγραφή: Kornél Mundruczó (σενάριο), Mary Shelley (μυθιστόρημα) Πρωταγωνιστούν: Rudolf Frecska, Kornél Mundruczó, Lili Monori, Kitty Csíkos

κυριότερο, ποιος είναι ο πατέρας του, αλλ ά

ανακαλύπτει ότι δεν είναι καλοδεχούμενο ς. 19

Johanna | 22:00 Ουγγαρία, 2005, 83’, έγχρωμη

Delta | 20:00 Γερμανία/Ουγγαρία, 2008, 92’, έγχρωμη

Η Τζοάνα, έχοντας λάβει τη θεία χάρη, γίνεται

Ένας ήσυχος νεαρός επιστρέφει στο άγριο,

νοσοκόμα και θεραπεύει ασθενείς προσφέαπομονωμένο τοπίο του Δέλτα. Πρόκειται γ ια ροντάς τους το σώμα της. Το προσωπικό του ένα λαβύρινθο υδάτινων οδών, μικρών νησιών νοσοκομείου εξαγριώνεται με την ερωτική και οργιώδους βλάστησης, όπου οι χωρικοί εί ναι «θεραπεία» της, αλλά οι ευγνώμονες ασθενείς αποκομμένοι από τον έξω κόσμο. Ο νεαρός, συντάσσουν μέτωπο για να την προστατεύσουν. ο οποίος είχε φύγει σε πολύ μικρή ηλικία, συστήνεται σε μια αδελφή του, την οποία δεν Σκηνοθεσία: Kornél Mundruczó γνώριζε ποτέ ότι είχε. Εκείνη είναι εύθραυστη Παραγωγή: Viktória Petrányi, Béla Tarr Σενάριο: Kornél Mundruczó, Yvette Biro, και δειλή, αλλά ξεκάθαρη όταν αποφασίζει να Viktória Petrányi μείνει μαζί του στο χαμοκάλυβό του στην όχ Διεύθυνση φωτογραφίας: Nagy András θη Μοντάζ: Vanda Arányi του ποταμού. Χτίζουν μαζί ένα σπίτι πάνω σε Πρωταγωνιστούν: Orsolya Tóth, Zsolt Trill πασσάλους στη μέση του ποταμού, πολύ μακριά από οποιονδήποτε άλλον. Μια μέρα, καλούν

τους χωρικούς στο σπίτι τους για να τους κάν ουν το γεύμα, αλλά γρήγορα γίνεται εμφανές ότι οι άξεστοι ντόπιοι δεν αποδέχονται την αφύσικη σχέση τους.

Σκηνοθεσία: Kornél Mundruczó Σενάριο-Διάλογοι: Yvette Biro, Kornél Mundruczó Σκηνικά: Marton Agh Μουσική: Félix Lajkó Μοντάζ: Dávid Jancsó Ήχος: Gabor Balazs Πρωταγωνιστούν: Sándor Gáspár, Félix Lajkó, Lili Monori, Orsi Tóth

20

Τρεις ταινίες από τον σταρ των Καννών και δημιοYργό της πολYβραβεYμένης ταινίας «ΛεYκός Θεός», Κορνέλ ΜοYντροYτσο.

21

© Csaba Mészáros

22

ΘΕΑΤΡΟ ΟΥΓΓΑΡΙΑ

OUR SECREtS (ΤΑ ΜYΣΤΙΚΑ ΜΑΣ) Béla Pintér 14→15 Νοεμβρίου 2015 Μικρή Σκηνή | 21:00

Στην κομουνιστική Ουγγαρία, ένας αντικαθε-

Καμιά νοσταλγία για τα κομουνιστικά ‘80s δεν

στωτικός και ένας χαφιές της μυστικής αστυνο- συναντάται στη δουλειά του Πίντερ. Με ωμό ρεαλισμό, σαρκαστικό χιούμορ, αλλά και υπ μίας βρίσκονται σε μια αίθουσα χορού. ό-

Δεν είναι ανέκδοτο. Είναι μια πολυβραβευμένη γειο λυρισμό, εκθέτει τις συλλογικές νευρώσεις ιλαροτραγωδία για μια σκοτεινή εποχή του και παθογένειες του πρόσφατου ουγγρικού Ανατολικού Μπλοκ. παρελθόντος. Μεταξύ αυτών, είναι η δράση τη ς Ουγγαρία, 1980. Με φόντο μια αίθουσα χορού, περιβόητης AVH (η ουγγρική Στάζι), οι τα κτικές οι ζωές μιας ομάδας ανθρώπων συνθλίβονται εν στρατολόγησης χαφιέδων, η λειτουρ γία ενός μέσω παραδοσιακών τραγουδιών, πεολειχιών, ολόκληρου έθνους βάσει των μυστικών αναφοπασατέμπου, βιασμών ανηλίκων, αλκοόλ και ρών και η μέχρι σήμερα συγκάλυψη των πρώ συζητήσεων για το Σιδηρούν Παραπέτασμα... ην πρακτόρων...

Ακατάλληλο για ανηλίκους είναι το πολυ -

βραβευμένο δράμα μετ’ ασμάτων του διεθν ώς αναγνωρισμένου δραματουργού, σκηνοθέτη κα ι ηθοποιού Μπέλα Πίντερ. Λογικό: κεντρικό πρόσωπο είναι ο παιδόφιλος Ίστβαν, ο οποίος συ-

ναινεί στον εκβιασμό της μυστικής αστυνομίας

της κομουνιστικής Ουγγαρίας και συνεργάζεται

μαζί της, προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψ ή του. Νοσηρή μυθοπλασία ή μήπως πραγματικό περιστατικό; 23

Μυστικά και ψέματα των ουγγρικών ‘80s.

Béla Pintér Ο Ούγγρος σκηνοθέτης και ηθοποιός Μπέλα Πίντερ γεννήθηκε το 1970 στη Βουδαπέστη. Σκη-

νοθετεί τα δικά του έργα, στα οποία παίζει και ο

ίδιος, ενώ το 1998 ίδρυσε τη θεατρική του ομάδα,

Béla Pintér & Company. Υπό την καθοδήγησή

του, καλλιτεχνική και ευρύτερη, η ομάδα του

Πίντερ είναι αφοσιωμένη στη δημιουργία σύγχρο-

νων παραγωγών, βασισμένων σε κριτικές, (αυτό -) σαρκαστικές παρατηρήσεις της ουγγρικής κοιν ωνίας – ο σουρεαλιστικός κόσμος, που χαρακτηρίζει τις παραστάσεις του, είναι κατασκευασμένος από

ένα συνδυασμό πραγματικότητας και ονείρο υ, αυθεντικού και κιτς, καθώς και από διάφορα στοιχεία της ουγγρικής κουλτούρας.

Το έργο του, Our Secrets, έχει τιμηθεί με δύο

βραβεία των Θεατρικών Κριτικών της Ουγγαρ ίας, για την Καλύτερη Παραγωγή και το Καλύτερο Νέο Θεατρικό Έργο του 2014, καθώς και με ένα βραβείο του ουγγρικού φεστιβάλ Vidor, για την

Πολυβραβευμένη ιλαροτραγωδία για μια σκοτεινή εποχή του Ανατολικού Μπλοκ, ακατάλληλη για ανηλίκους.

Καλύτερη Παραγωγή του 2014.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Παρασκευή 14 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές Συντονισμός: Κάτια Αρφαρά, Καλλιτεχνική Διευθύντρια Θεάτρου και Χορ ού στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών

Σύλληψη & Σκηνοθεσία: Béla Pintér Βοηθός σκηνοθέτη: Rozi Hajdú Δραματουργία: Éva Enyedi Σχεδιασμός κοστουμιών: Mari Benedek Βοηθός σχεδιασμού κοστουμιών: Julcsi Kiss Σκηνικά: Gábor Tamás Φωτισμοί László Varga Ήχος: Zoltán Belényesi Φροντιστήριο: László Quitt Οικονομική διαχείριση: Gyula Inhaizer Παραγωγή: Anna Hidvégi Ερμηνεύουν: Ηθοποιοί: Zoltán Friedenthal, Eszter Csákányi, Hella Roszik, Éva Enyedi, Zsófia Szamosi, Béla Pintér, Szabolcs Thuróczy, Angéla Stefanovics, György Póta, Gábor Pelva Μουσικοί: Gábor Pelva (βιολί, βιόλα, κιθάρα), György Póta (συνθεσάιζερ, κοντραμπάσο, βιόλα), Hella Roszik (βιολί)

24

© Csaba Mészáros

25

26

Πώς μπορεί κανείς να αναπαραστήσει μεγάλες ιστορικές στιγμές: μια λαϊκή εξέγερση, την κατάρρευση ενός καθεστώτος, το γκρέμισμα συνόρων; Τι μένει στη μνήμη μετά από χρόνια: μια φωτογραφία, μια χειρονομία, ένα σύνθημα; Αν μπορούσατε να γυρίσετε το χρόνο πίσω, ποιο ρόλο θα θέλατε να παίξετε: κάποιον από το πλήθος, έναν ομιλητή, έναν αστυνομικό; Το πρότζεκτ ξεκινά με μια ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής στην αναπαράσταση μιας διαδήλωσης που έγινε στο παρελθόν. Χρησιμοποιώντας μια μεικτή φόρμα που περιλαμβάνει τόσο την αναζήτηση ταλέντων ανάμεσα σε μη επαγγελματίες ηθοποιούς όσο και στρατολόγηση πολιτικών, μια κριτική

επιτροπή καλλιτεχνών παίρνει συνεντεύξεις από τα πλήθη και τους βά ζει να παίξουν κατ’ ιδίαν. Καθένας από τους συμμετέχοντες έρχεται αντιμέτωπος με τις ιδέες, τις αναμνήσεις και την αναπόληση των γεγονότων: Πού ήμουν εγώ

όταν συνέβη; Συμμετείχα, το είδα στην τηλεόραση, άκουσα γι’ αυτό; Ποι ες εικόνες έμειναν στο μυαλό μου;

PERFORM ANCE ΑΡΓEΝΤΙΝΗ

17 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 18:00 Είσοδος ελεύθερη

Audition for a demonstration (Ακρόαση για μία διαδήλωση) Lola Arias

Μια παράσταση διαρκείας με τη μορφή ακρόασης: αυθόρμητοι ερμην ευτές παίζουν μπροστά στην κάμερα χωρίς πρόβες· το κείμενο γράφεται την ώρ α που μιλούν οι ερμηνευτές· το κοινό είναι συγχρόνως πρωταγωνιστής και θεατής. Η Ακρόαση για μια διαδήλωση ασχολείται με τη συλλογική μνήμη, την προσάρτηση της πολιτικής, τη σχέση μεταξύ μυθοπλασίας και Ιστορίας.

Η Ακρόαση για μια διαδήλωση είναι μια περιοδεύουσα σύλληψη: σε κάθε πόλη,

γίνεται η αναπαράσταση ενός πρόσφατου ιστορικού γεγονότος.

27

Μετά από ένα χρόνο μαζικών διαδηλώσεων,

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

δημοψηφίσματος, τραπεζικής κατάρρευσης, παραίτησης του πρωθυπουργού, νέων εκλογών, νέ ας

Ακρόαση για μια διαδήλωση, Αθήνα

χρηματοδοτικής συμφωνίας διάσωσης, έκρηξης

Ήρθα για πρώτη φορά στην Αθήνα το 2014, για

της προσφυγικής κρίσης, θέλουμε να μάθουμε

πώς αισθάνονται οι Έλληνες σχετικά με τη δύνα-

να παρουσιάσω το έργο το έργο Mi vida después

μή τους σήμερα. Είμαστε αντιμέτωποι με μια νέ α δικτατορία; Είμαστε ελεύθεροι να αποφασίζουμε ; Ποιος είναι ο ρόλος μας στην κοινωνία; Η παράσταση αυτή είναι μια ανοιχτή πρόσκληση

(Η ζωή μου μετά), μια αργεντίνικη παράστασ η σχετικά με τις επιπτώσεις της δικτατορίας στη γενιά μου. Και τη διάρκεια αυτών των παρο υ-

σιάσεων ανέπτυξα ένα εργαστήριο με Έλληνες καλλιτέχνες, πάνω στην κρίση, την πολιτική και τη μαζική αντίσταση. Η Ακρόαση για μια διαδήλω-

στον κόσμο, για να συμμετάσχει, να μιλήσει κα ι να σκεφτεί για το σήμερα και το χθες. Σημεριν οί ση, Αθήνα είναι μια συνέχεια αυτής της συνεργασί- φοιτητές, φοιτητές από το ’7 3, άνθρωποι που ας με τοπικούς καλλιτέχνες. βρέθηκαν εκεί για να υποστηρίξουν τα αιτήμαΘα ανακατασκευάσουμε μαζί με το κοινό τα τά τους, άνθρωποι που έμειναν κλεισμένοι στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στις 17 Νοεμβρίου

1973. Επιλέξαμε αυτή τη διαδήλωση επειδή

σπίτια τους, βρίσκονται όλοι μαζί για να ανα κατασκευάσουν το παρελθόν και να κοιτάξουν προς το μέλλον.

αποτελεί σύμβολο μαζικής εξέγερσης. Είναι μια στιγμή στην Ιστορία, όπου οι άνθρωποι μπ όρεσαν να ξεπεράσουν το φόβο και να έρθουν αντιμέτωποι με τη δικτατορία. Επί μήνες, μια ομάδα καλλιτεχνών και ερευνητών, υπό την καθοδήγηση του Πρόδρομου Τσινικόρη και του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, έπαιρνε συνεντεύξεις από ανθρώπους που συμμετείχαν στην εξέγερση του ’73 και σήμερα είναι καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, σχετικά με τις αναμνήσεις τους από τα γεγονότα εκείνα και τη σχέση τους με την πολιτική σήμερα. Ορισμένοι από αυτούς θα εμφανιστούν ζωντανά στην περφόρμανς και θα γίνουν επίσης χαρακτήρες τους οποίους θα υποδυθούν άλλοι άνθρωποι,

προκειμένου να διερευνήσουμε πώς σχετίζονται

οι Έλληνες με τη δική τους Ιστορία.

Κάθε χρόνο, στις 17 Νοεμβρίου, οι πολίτες αναβιώνουν αυτή τη διαδήλωση και κάθε χρόνο το γεγονός παίρνει διαφορετική σημασία.

28

Lola Arias

Σύλληψη και Δημιουργία: Lola Arias Έρευνα και Δραματουργία: Πρόδρομος Τσινικόρης Βοηθός στην έρευνα: Ιωάννα Βαλσαμίδου Βίντεο: Mikko Gaestel Βοηθός βίντεο: Oliwia Twardowska Βοηθός σκηνοθέτη: Λιάνα Ταουσιάνη Ιστορικός Σύμβουλος: Δρ Λεωνίδας Καλλιβρετάκης (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών) Ευχαριστίες: Ανδρέας Αποστολίδης, Δώρα Ακρίβου, Σταύρος Βαλσαμίδης, Γιώργος Βερνίκος, Πολυμέρης Βόγλης, Ιώ Βουλγαράκη, Μιχάλης Γουνελάς, Ολύμπιος Δαφέρμος, Μάγδα Δούρου, Ελένη Ευθυμίου, Τάσος Κοντογιαννίδης, Γιώργος Κοτανίδης, Μαργαρίτα Κουθασανά, Βασίλης Κουκαλάνι, Πέτρος Κουλουφάκος, Δημήτρης Κουμάνταρος, Γιάννης Κουρμουλάκης, Κώστας Κουρμουλάκης, Κώστας Λαλιώτης, Παύλος Λαουτάρης, Νίκος Μάστορης, Διονύσης Μαυρογένης, Στέλλα Μεζίνη, Θεανώ Μεταξά, Γεράσιμος Μπάλλας, Αντώνης Μπορτολής, Ρίτα Νικολαΐδου, Γιώργος Οικονόμου, Αννίτα Παναρέτου, Τάκης Παπαπετρόπουλος, Δημήτρης Παπαχρήστος, Γεράσιμος Πετρακόπουλος, Χρήστος Πιλατάκης, Δέσποινα Ράμμου, Τάσος Σακελαρόπουλος, Κυριάκος Σταμέλος, Ντίνος Στρουβουλίδης, Νίκος Σύφαντος, Χάρης Τσουλουχάς, Χρήστος Τσουραμάνης, Μαρία Χατζή, Δημήτρης Χατζησωκράτης, Κορίνα Χουδαλάκη, Δημήτρης Ψαρράς Ευχαριστούμε την ΕΡΤ για την παραχώρηση αρχειακού υλικού.

Lola Arias Η Λόλα Αρίας (γενν. 1976 Μπουένος Άιρες,

Αργεντινή) είναι συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός. Η δουλειά της συνδυάζει στοιχεία θε-

άτρου ντοκουμέντου και μυθοπλασίας. Συνερ-

γάζεται συχνά με καλλιτέχνες από διαφορετικά

πεδία, με επαγγελματίες αλλά και ερασιτέχνες

ηθοποιούς, ενώ δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει

στις παραστάσεις της βρέφη ή ακόμα και ζώα.

Στην παράσταση Mi vida después (Η ζωή μου μετά, 2009), που είδαμε στη Στέγη το Νοέμβ ριο του 2014, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Transition s Η Αρίας, σε συνεργασία με τον Ulises Con 2 – Latin America, έξι ηθοποιοί επιχειρούν ti, να ανασκευάσουν τα νεανικά χρόνια των γονιών συνθέτει μουσική και έχει κυκλοφορήσει τα τους στην Αργεντινή της δεκαετίας του 1970 άλμπουμ El amor es un francotirador (2007 )

χρησιμοποιώντας φωτογραφίες, γράμματα,

και Los que no duermen (2011).

κασέτες και ρούχα. Η δουλειά της Αρίας έχει παρουσιαστεί σε δι εθνή Η Αρίας, σε συνεργασία με τον Stefan Kaeg φεστιβάλ. όπως το Φεστιβάλ της Αβινιόν (Γαλi της ομάδας Rimini Protokoll, έχει δημιουργήσει λία), τ ο Spielart Festival (Γερμανία), το Th eater τις παραστάσεις Chácara Paraíso (2007), SOKO Spektakel (Ελβετία), το Alkantara Festival São Paulo (2007) και Airport Kids (2008), ενώ (Λισσαβόνα) και το Under the Radar (Νέα έχουν από κοινού επιμεληθεί και το φεστιβά λ Υόρκη). Επίσης, συνεργάζεται με θέατρα, ό πως Ciudades Paralelas (2010), μια σειρά από αστιτο Τhéâtre de la Ville στο Παρίσι, το REDCAT κές παρεμβάσεις στο Βερολίνο, στο Μπουένος στο Λος Άντζελες και το Walker Art Center του Άιρες, στη Βαρσοβία, στη Ζυρίχη και σε άλλες Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Μιννεάπολις πόλεις.

των ΗΠΑ.

Η Ακρόαση για μια διαδήλωση πρωτοπαρουσιάστηκε στο Gorki Theater του Βερολίνου στις

Αν μπορούσατε να γυρίσετε το χρόνο πίσω, σε ποια ιστορική συγκυρία θα θέλατε να βρεθείτε και ποιον ρόλο θα παίζατε;

9 Νοεμβρίου 2014, όπου επικεντρώθηκε στην πτώση του τείχους το 1989. Λίγες μέρες μετά τ η Στέγη, στις 21 Νοεμβρίου, στο θέατρο Archa τη ς Πράγας η Λόλα Αρίας θα παρουσιάσει μία νέα

εκδοχή της Ακρόασης βασισμένη στη Βελούδινη

Επανάσταση που οδήγησε στην πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Τσεχοσλοβακία. lolaarias.com.ar

29

Š Tibor Bachraty

30

ΧΟΡΟΣ | PERFORM ANCE ΤΣΕΧΙΑ

Mraky / Clouds (ΣYννεφα)

Handa Gote Research & Development 21→22 Νοεμβρίου 2015 Μικρή Σκηνή | 19:00

Η κολεκτίβα από την Πράγα, κάνει ζωντανό θέατρο, με ταπεινά υλικά και ανθρώπινες ιστορίες.

συναντούν τον Λένιν, φυλακίζονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, εκτελούνται ως προδό τες ή καταφέρνουν να επιβιώσουν στη μεταπολεμικ ή Πράγα, μια νέα κοπέλα από το σήμερα ανασυ νθέτει το υλικό της μνήμης προσπαθώντας να

Αυτή τη φορά, η ιστορία θα μπορούσε να είνα ι και αληθινή. Είναι η ιστορία της οικογένειας

Προβολές, ντουντούκες και ενθύμια δίνουν στην παράσταση έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα χειροποίητης αισθητικής, το εικαστικό περιβάλλον της οποίας εμπλουτίζεται με αναλογικά και

της Veronika Švábová, μέσα από την οποία

ορίσει την ταυτότητά της.

ψηφιακά μέσα. Στο βυθό της παράστασης λαπερνά μπροστά από τα μάτια μας η ιστορία μ ιας μπυρίζουν τα αναπάντητα ερωτήματα μιας ολόκληρης χώρας κατά τη διάρκεια του 20ού νέας γ υναίκας: Τι επιβιώνει από τις μνήμες και π αιώνα. ώς; Τι είναι μνήμη και τι κατασκευή, στην ανάμνηση μιας ιστορίας; Τι εγγράφεται στο σώμα από Παλιές φωτογραφίες, γράμματα, σημειώματα, τις αναμνήσεις μιας οικογένειας; Τι νόημα έχουν αντικείμενα, ένα σπίτι και μια παλιά συνταγή σήμερα οι δεσμοί αίματος; Μπορούμε να μάσυνθέτουν το παράξενο παζλ της μνήμης. Κα θουμε από τα λάθη μας ή τα λάθη παλαιότερω θώς οι πρόγονοί της συμμετέχουν στην ίδρυση ν γενεών; Μπορούν τα λάθη να μας καθορίσουν του Κομουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβαγια μια ζωή; Και, εν τέλει, ξέρει κανείς σήμερα κίας, ταξιδεύουν στη μετεπαναστατική Ρωσία, να φτιάχνει παραδοσιακά γλυκά Mraky; 31

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Παρασκευή 21 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές Συντονισμός: Χριστιάνα Γαλανοπούλου,

ιστορικός τέχνης, καλλιτεχνική διευθύντρια

του MIRfestival

Σκηνοθεσία: Handa Gote Δημιουργία: Veronika Švábová, Jakub Hybler, Tomáš Procházka, Robert Smolík, Jan Dőrner Ερμηνεύουν: Veronika Švábová, Jakub Hybler, Tomáš Procházka, Jan Dőrner

Μπορούμε να μάθουμε από τα λάθη μας ή τα λάθη παλαιότερων γενεών; Ξέρει κανείς σήμερα να φτιάχνει παραδοσιακά γλυκά Mraky;

32

Handa Gote Research & Development

Η κολεκτίβα Handa Gote Research & Development δραστηριοποιείται από το 2005 στα όρια μεταξύ θεάτρου, σύγχρονου χορού, εικαστικών, μουσικής, περφόρμανς και εννοιολογικής τέχνης. Η ομάδα ενδιαφέρεται για την έννοια του μετα-δραματικού και μετα-θεαματικού θεάτρου, για μη-γραμμικές αφηγήσεις και

για την εφαρμογή στο θέατρο των εμπειριών από τα σύγχρονα ρεύματα της μουσικής και

Εκτός από το θέατρο, η κολεκτίβα ασχολείται

ενεργά και με τη μουσική, έχοντας ιδρύσει το

των εικαστικών τεχνών. Στις παραστάσεις το υς γίνεται δημιουργική χρήση της τεχνολογίας – τόσο της παλαιάς τεχνολογίας όσο και της πιο

post-Krautrock συγκρότημα Β4, που σταδ ιακά έγινε μέρος των πρότζεκτ της, ερμηνεύοντας τη μουσική ζωντανά επί σκηνής. Κάθε μέλος της

κολεκτίβας είναι ταυτόχρονα τεχνικός, μο υσικός, ηθοποιός και περφόρμερ. Όλοι εργάζοντα ι εργάζεται με την αρχαιολογία των Μέσων. Τα σε όλους τους τομείς της παραγωγής και της έργα τους στο ιδίωμα του θεάτρου ντοκουμέντου εκτέλεσης. εστιάζουν εντατικά σε «μικρές (προσωπικές Παρ’ όλα αυτά, οι βασικοί θεματικοί άξονες ) ιστορίες». της ομάδας είναι η ανακύκλωση, η βιώσιμη Στα δέκα χρόνια ύπαρξής της, η κολεκτίβα έχει ανάπτυξη και ο σεβασμός προς τις παραδόσεις δημιουργήσει πολλά έργα, ανάμεσα στα οπ οία και τις παραδοσιακές κουλτούρες. Η σχέση τους είναι και η τριλογία Memory, που αποτελείται με την παράδοση αντανακλάται επίσης στο έργο από τις παραστάσεις Computer Music, Ekran κα ι της ομάδας στα πεδία των εικαστικών τεχνών, Trains. Άλλες θεματικά συναφείς παραστάσεις των αντικειμένων και των εγκαταστάσεω ν. είναι το Mr. Roman και το Clouds. Σχεδόν όλες σύγχρονης. Στα περισσότερα πρότζεκτ, η ομάδα

οι παραστάσεις τους σχετίζονται, κατά κάποιον τρόπο, με το θάνατο, τη μνήμη και πράγματα, φαινόμενα και συνήθειες που έχουν περάσει στη λήθη ή τείνουν να εξαφανιστούν. Υπό α υτή την οπτική, η δραματουργία τους είναι απόλυτα συνεπής και στόχος της ομάδας είναι να εξακολουθήσει να εστιάζει σε αυτά τα θέματα και στο μέλλον.

33

https://handagote1.wordpress.com/

Š Krzysiek Krzysztofiak

34

PERFORM ANCE ΠΟΛΩΝΙΑ

Marta Górnicka

Magnificat Ένας σύγχρονος Χορός γυναικών 21→22 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 21:00

Αποσπάσματα από συνέντευξη της

Marta Górnicka στην επιμελήτρια Barbara Enghelhardt

Στο αρχαιοελληνικό θέατρο υπήρχαν μόνο άντρες: οι ηθοποιοί, ο Χορός, ο θεατρικός συγ-

γραφέας. Καθώς η γυναίκα αποκλειόταν ριζικά

από αυτό το θέατρο, πρωταρχικό μου μέλημα

ήταν να προσπαθήσω να ξαναβρώ τη δύναμη Έχετε επανεφεύρει το Χορό στο σύγχρονο θέα τρο. Το ενδιαφέρον σας οφείλεται στη ρυθμική του Χορού αλλά με γυναίκες. Από αυτή την ανάγκη γεννήθηκε ο «Χορός των γυναικών – και μουσική διάσταση που έχει ο λόγος στο ο σύγχρονος τραγικός Χορός», κι αυτό το όνομα πλαίσιο του αρχαιοελληνικού Χορού ή κυρίως του έδωσα. Στη συνέχεια, άρχισα να εξετάστο ότι το αρχαιοελληνικό θέατρο είχε πάντα ζω πώς να κάνω το Χορό να υπάρξει επάνω κοινωνικό προσανατολισμό, γεγονός που σας στη σκηνή, πώς να τον κάνω να μιλήσει: έτσι επιτρέπει να προσεγγίσετε με αυτό τον τρόπο γεννήθηκε αυτή η ρυθμική ομιλία που έχει κ άτι σύγχρονα σημαντικά κοινωνικά ζητήματα; μηχανικό, σαν την ομιλία ενός υπολογιστή. Ενδιαφέρθηκα για το Χορό γιατί διαισθάνθ ηκα Η μορφή και το περιεχόμενο είναι το ένα και το ότι διαθέτει τεράστιο θεατρικό δυναμικό, ότι αυτό στο θέαμα που παρουσιάζω. αυτός ο συλλογικός λόγος έχει μεγάλη δύνα μη στη σκηνή. Το θέατρο χωρίς Χορό μου φαινόταν νεκρό, χωρίς δύναμη κι ως ένα βαθμό, χωρίς το

στοιχείο του τραγικού. Θέλησα να επανεφεύρω αυτό το θέατρο, αλλά πρώτα έπρεπε να επαναφέρω τις γυναίκες και να ανακαλύψω ή πιο σωστά, να δημιουργήσω μια νέα γυναικεία φωνή. 35

Στη δουλειά σας με το Χορό μέχρι σήμερα, όπως Ο κεντρικός χαρακτήρας του Magnificat είναι η Αγαύη από τις Βάκχες του Ευριπίδη, η οποία στην και στο Magnificat, σας απασχόλησε κυρίως τελευταία σκηνή συνέρχεται από το βακχικό το ζήτημα της γυναίκας ως αιχμάλωτη τω ν παραλήρημά της, για να ανακαλύψει ότι βαστά πολιτιστικών, οικονομικών ή θρησκευτικών ει στα χέρια της το αιμόφυρτο κεφάλι του γιου της. στερεοτύπων. Μέσα από αυτή την κριτική Είναι η μεγάλη αδελφή της Παρθένου Μαρίας, προσέγγιση, επανασυνδέεστε με τα σύγχρονα που κι εκείνη έγινε ένα εργαλείο στα χέρια του φεμινιστικά καλλιτεχνικά ρεύματα; Βεβαίως. Μέσα από την τέχνη μου συμμετέχω Θεού και θυσίασε το γιο της προκειμένου να υλοποιηθεί το «θεϊκό σχέδιο». ενεργά στο δημόσιο φεμινιστικό διάλογο της Η Αγαύη και Παρθένος Μαρία δεν είναι παρά εποχής μας. Δημιουργώ τη χορική φωνή της

γυναίκας, που μεταφέρει ένα πρωτόγνωρο

πολιτικό μήνυμα. Δημιουργώ μια κοινότητα

οι δυο όψεις της ίδιας μορφής. (...)

Στο Magnificat αντλώ από τη πολωνική εθνική ρομαντική λογοτεχνία, παραθέτοντας ειδικότερα

γυναικών που αψηφούν την καθεστηκυία τάξ η, απλά και μόνο από το γεγονός ότι διεκδικούν τη φράσεις παρμένες από το ποιητικό έργο του Adam Mickiewicz. Αυτό το κολάζ έγινε με την παράθέση τους επάνω στη σκηνή. Την ίδια στιγμή, θεση σύντομων αποσπασμάτων, συχνά μερικών μόνιμη απειλή της διάσπασης, της μη-ύπαρξης. Η μονάχα λέξεων. Αυτά τα γλωσσικά ψιχία κατοιδουλειά μου επικεντρώνεται σταθερά στο χώρο κούν στη μνήμη μας∙ εργάζονται αδιάκοπα μέσα μας, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε. Αποσπώ του πολιτισμού, όπου παρουσιάζω κι αποδο μώ αυτά τα κλισέ, τα αντιπαραθέτω μετα ξύ τους, τα στερεότυπα είτε αυτά αφορούν τις γυναίκες είτε συνθλίβω, τα κοροϊδεύω κι έτσι φέρνω στο φως τους άντρες, και τα μαζεύω όλα μαζί οδηγώντ ας την ιδεολογική βία τους, για να τα εξουδετερώσω . τα στη θεατρική τους εκτόνωση. Ασκώντας Στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, συνδιαλέγοκριτική στη γλώσσα ως εργαλείο της εξουσίας, μαι εξίσου με φιλοσόφους που θεωρώ σημαντιεπιχειρώ συγχρόνως να δώσω μια νέα φωνή στο κούς: Giorgio Agamben, Roland Ba rthes, Judith γυναικείο λόγο – και να ζωντανέψω όλο αυ τό Buttler. το δυναμικό επάνω στη σκηνή. Το γέλιο είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για να καταδείξεις τον

όμως, αυτή η κοινότητα βρίσκεται υπό τη

παραλογισμό των στερεοτύπων.

Από ποιους συγγραφείς εμπνέεστε;

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Παρασκευή 20 Νοεμβρίου

Εμπνέομαι τόσο από την ποπ κουλτούρα όσο κ Workshop θεάτρου με τη Marta Górnick a ι από τους αρχαίους και σύγχρονους συγγραφείς. Ακόμα και το βουητό του υπολογιστή ή κάπ οιο Σάββατο 21 Νοεμβρίου άρθρο στην εφημερίδα μπορεί να αποτελέσει Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού πηγή έμπνευσης. Τα κείμενα όμως του αρχαιμε τους συντελεστές οελληνικού θεάτρου επιτελούν μια ιδιαίτερα Συντονισμός: Κάτια Αρφαρά, σημαντική λειτουργία σε όλα τα έργα μου. Καλλιτεχνική Διευθύντρια Θεάτρου και Χορο Αυτά, καθώς και τα σύγχρονα κείμενα από ύ τα οποία αντλώ έμπνευση, είναι αλληλένδετα στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών μεταξύ τους. 36

Ένα πολιτιστικό μανιφέστο για τη γYναικεία φYση και τα κοινωνικά στερεότYπα ποY την καθορίζοYν, ποY χαρακτηρίστηκε από το περιοδικό Teatr ως η καλYτερη εναλλακτική θεατρική παραγωγή στην Πολωνία για τη σαιζόν 2010-11. Σύλληψη, Λιμπρέτο & Σκηνοθεσία: Marta Górnicka Μουσική: IEN Χορογραφία: Anna Godowska Επιστημονική σύμβουλος: Agata Adamiecka Σύμβουλος διεύθυνσης Χορού: Marta Szeliga Συνεργάτης σχεδιασμού σκηνικών: Anna Maria Karczmarska Συνεργάτης σχεδιασμού κοστουμιών: Aleksandra Harasimowicz Σχεδιασμός φωτισμών: Tomasz Sierotko Διεύθυνση σκηνής: Marek Susdorf Ερμηνεύουν: Beata Banasik, Ewa Chomicka, Paulina Drzastwa, Viola Glińska, Alicja Herod, Anna Jagłowska, Natalia Jarosiewic, Katarzyna Jaźnicka, Barbara Jurczyńska, Ewa Konstanciak, Ewa Kossak, Marta Markowicz, Kamila Michalska, Jolanta Nałęcz-Jawecka, Natalia Obrębska, Magda Roma Przybylska, Anna Rączkowska, Anna Rusiecka, Natalia Samojlik, Kaja Stępkowska, Paulina Sacharczuk, Karolina Więch, Anna Wodzyńska, Anna Wojnarowska, Magdalena Woźniak Παραγωγή: Zbigniew Raszewski / Theatre Institute, Βαρσοβία Συμπαραγωγή: TR Warszawa, The Chorus of Women Foundation, Foundation TR Warszawa Παγκόσμια πρεμιέρα: 27 Ιουνίου 2011, Zbigniew Raszewski Theatre Institute, Βαρσοβία

37

Marta Górnicka Η σκηνοθέτης και τραγουδίστρια Μάρτα Γκόρνιτσκα έχει επινοήσει μια δική της φων ητική και υποκριτική μεθοδολογία για τη φωνή και το σώμα, που αποσκοπεί στην αναζήτησης

μιας οργανικής γυναικείας φωνής. Έχει πα ρουσιάσει αυτή τη μέθοδο σε θεατρικά εργαστήρια

Εδώ, η Γκόρνιτσκα μετακινεί την έρευνά της στην

κατεύθυνση των κοινωνικών ομάδων ιδιαίτερης σε διάφορες πόλεις ανά τον κόσμο. Από το 2009 κατανόησης. Για το πρότζεκτ αυτό, προσκαλεί έως το 2014 συνεργάστηκε με το Θεατρικό ομάδες που λειτουργούν σε κοινότητες ριζικώ ν Ινστιτούτο Zbigniew Raszewski στη Βαρσοβία, συγκρούσεων και δουλεύει μαζί τους για να δημιουργώντας τη δική της έννοια του δημιουργήσει μια δυνατότητα έκφρασης ακραί ων «Γυναικείου Χορού» –ενός σύγχρονου, τραγικού συναισθημάτων και να εκκινήσει μια απευθείας Χορού–, γράφοντας λιμπρέτα και σκηνοθετώαλληλεπίδραση ανάμεσα σε αυτούς που ζουν ντας παραστάσεις. Τον Ιούνιο του 2010 δόθηκε διαχωρισμένοι από ένα αόρατο σύνορο. Δεν η πρεμιέρα του πρώτου σχετικού πρότζεκτ, με πρόκειται πλέον για μια σκηνική αναπαραγωγή τίτλο This is the Chorus Speaking: Only 6 to 8 της διαμάχης και των μηχανισμών ανάδυσής Hours... Ένα χρόνο αργότερα ακολούθησε το δεύτερο πρότζεκτ, η παράσταση Magnificat. Το της, αλλά για μια αποκάλυψή της σε όλη τη ς την 2013, η Γκόρνιτσκα παρουσίασε το τρίτο μέρ έ ν τ α σ η κ α ι μ ε ό λ ε ς τ ι ς φ ο ν ι κ έ ς σ υ γ κ ρ ο ύ σεις της. ος, την παράσταση Requiemachine, στο Θεατρικό Παρ’ όλα αυτά, αποσκοπεί να βρει την ευκαιρία Ινστιτούτο Zbigniew Raszewski της Βαρσοβί ας. να δημιουργήσει ένα κοινό έργο, που θα μιλάει σε Το Σεπτέμβριο του 2013 δόθηκε στο Κόσιτσε πολλές γλώσσες και, συγχρόνως, σε μία ανθρώπ ιτης Σλοβακίας η πρεμιέρα της παράστασης The νη φωνή. Η παράσταση είναι η αφετηρία για έ να Chorus of Roma People, με τη συμμετοχή της μεγάλο ευρωπαϊκό τρίπτυχο, η επόμενη υλοτοπικής κοινότητας των Ρομά, καθώς η πόλη ποίηση του οποίου γύρω από το θέμα της Μάνας αυτή φιλοξενεί το μεγαλύτερο γκέτο Ρομά στ ην Κουράγιο θα πραγματοποιηθεί στη Γερμανία, την Ευρώπη. Η παράσταση πραγματοποιήθηκε στο Πολωνία και τη Γαλλία. Η γ ερμανική πρεμιέρα πλαίσιο του πρότζεκτ X-Apartments, τμήμα της δόθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 20 15, στο Κρατικό Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Πρωτεύουσας του Θέατρο του Μπράουνσβαϊγκ. 2013. Το Δεκέμβριο του 2014 παρουσιάστηκ ε http://www.martagornicka.com/ στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Τελ Αβίβ η πρεμιέρα του έργου Mother Courage Won’t Remain Silent – A Chorus for War Time. Για το

πρότζεκτ αυτό, η Γκόρνιτσκα συγκρότησε έναν

εξηνταμελή Χορό, από Ισραηλινές και Παλ αιστίνιες μητέρες, Ισραηλινούς στρατιώτες-χορευτές και Παλαιστίνια παιδιά.

38

Š Krzysiek Krzysztofiak

39

© Alain Roux

40

Η Έστερ Σάλαμον, αναζητώντας πριν από μερικά χρόνια στο διαδίκτυ ο δημοσιεύματα σχετικά με το όνομά της, ανακάλυψε μια γυναίκα με το ίδιο όνο μα που ζούσε σε ένα χωριό της Ουγγαρίας. Ταξίδεψε έως εκεί το 2006 για να την

συναντήσει και να την ακούσει να της αφηγείται τη ζωή της. Το 2012 επανέ λαβε το ταξίδι και τη συνέντευξη.

Με βάση το υλικό των δύο συνεντεύξεων, έφτιαξε μια περφόρμανς-ντοκιμα-

ντέρ γύρω από τη ζωή μιας απλής εξηντάχρονης γυναίκας από την Ουγγαρία.

Καθισμένη σε μια πολυθρόνα, η Έστερ Σάλαμον γίνεται επί σκηνής μια άλ λη Έστερ Σάλαμον, «φορώντας» την ομιλία, τις κινήσεις, τις χειρονομίες και τ ην προσωπική ιστορία της συνονόματής της. Η χορογράφος και εξαιρετική ερμηνεύτρια καθηλώνει το κοινό επί δυόμιση ώρες με τον πηγαίο μονόλογό τ ης, που ζωντανεύει μια ολόκληρη ζωή σαν να ήταν πραγματικά δική της.

PERFORM ANCE ΟΥΓΓΑΡΙΑ / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

25→26 Νοεμβρίου 2015 Μικρή Σκηνή | 21:00

Melodrama Eszter Salamon

Η γηραιά κυρία Σάλαμον γεννήθηκε αμέσως μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο,

σε μια Ουγγαρία που ανήκε πλέον στο Ανατολικό Μπλοκ. Γεμάτη ζωντάνια

και αγάπη, αντιμετώπισε τις δυσκολίες της ζωής που έβαλαν σε δεύτερη μοίρα

τις δικές της επιθυμίες. Η ζωή της σημαδεύτηκε από τα ιστορικά γεγ ονότα του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα και των αρχών του εικοστού π ρώτου, που περνούν μπροστά από τα μάτια των θεατών σαν σε ταινία, μέσα απ ό το πρίσμα της ιστορίας ενός ανθρώπου.

Με την επανερμηνεία μιας ζωής, η χορογράφος Σάλαμον θέτει τα ερωτήματά

της για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η μνήμη και η ιστορία.

Τι από όσα θυμόμαστε είναι ανάμνηση και τι είναι ερμηνεία;

Πώς εγγράφονται στην Ιστορία οι ανεπίσημες ιστορίες; Τι μπορεί να είναι για

τον καθένα ένα στοιχείο μνήμης και ταυτότητας; Και μπορεί άραγε ο καθένας

μας να ξαναγράψει την Ιστορία; 41

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Τετάρτη 25 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές

Συντονισμός: Χριστιάνα Γαλανοπούλου,

ιστορικός τέχνης, καλλιτεχνική διευθύντρια

του MIRfestival

Σε αυτή την καθηλωτική περφόρμανς-ντοκιμαντέρ η Ουγγαρέζα χορογράφος, χορεύτρια και περφόρμερ ζωντανεύει μια ολόκληρη ζωή σαν να ήταν πραγματικά δική της.

Σύλληψη, Συνεντεύξεις & Ερμηνεία: Eszter Salamon Κείμενο: Krimerné Dr. Eszter Salamon Επιμέλεια κειμένου: Lindy Annis & Eszter Salamon Διδασκαλία: Lindy Annis Προβολές: Angela Anderson Μουσική: Terre Thaemlitz Μίξη ήχου: Sabine Ercklentz Οργάνωση & Παραγωγή: Sandra Orain / Studio E.S - Alexandra Wellensiek / Botschaft Ευχαριστίες: Sasa Asentic, Bojana Cvejić, Erzsebet Salamon, Ferenc Salamon, Minze Tummescheit, Haus der Kulturen der Welt, Hebbel am Ufer Με χρηματοδότηση από το Hauptstadtkulturfonds Συμπαραγωγή: Berlin Documentary Forum 2 (Βερολίνο), Far° - Festival des arts vivants (Νυόν, Ελβετία), Next Festival (Βαλανσιέν) Με την υποστήριξη του Le Kwatt

42

Eszter Salamon Σε πολλά από τα έργα της ο ήχος είναι βασικό Η Έστερ Σάλαμον (γενν. 1970) είναι Ουγγαρέ ζα χορογραφικό στοιχείο για τη δημιουργία σχέσεχορογράφος, χορεύτρια και περφόρμερ, που ων με τους συμμετέχοντες ή το κοινό. ζει στο Βερολίνο και το Παρίσι. Από το 2001 Οι σόλο δημιουργίες της είναι οι: What A Body δημιουργεί σόλο και ομαδικά έργα που έχουν You Have, Honey (2001) και Giszelle (2001), σε παρουσιαστεί σε θέατρα και φεστιβάλ ανά τον συνεργασία με τον Xavier Le Roy, και Dance κόσμο, ανάμεσά τους στο Centre Pompido u for Nothing (2010). Ανάμεσα στα ομαδικά (Παρίσι), στο HAU (Βερολίνο), στο Tanzquartier έργα της είναι και τα: Reproduction (2004), (Βιέννη), στο Kunstenfestivaldesarts (ΒρυξέλMagyar Tàncok (2005), Nvsbl (2006), AN D λες), στο Φεστιβάλ της Αβινιόν, στο Festiva THEN (2007), σε συνεργασία με την Bojana l d’Automne (Παρίσι), στο Holland Festival, Cvejić, Without You I Am Nothing (2007), μαζί στην Dance Triennale του Τόκυο κ.α. Συχν μ ε την Arantxa Martinez, Dance#1/Driftworks ά επίσης την καλούν να παρουσιάσει έργα της σε (2008) και Danc e#2 (2011) με την Christin e de μουσεία, όπως στο MoMA, στο Witte de With Smedt. Το 2011, δημιούργησε το TALES OF T HE και στο Fondation Cartier. BODILESS, με την Bojana Cvejić, τον Cédric Το έργο της περιστρέφεται γύρω από τη χοροDambrain και την Terre Thaemlitz, ενώ τον γραφία, την οποία χρησιμοποιεί ως μέσο πλοεπόμενο χρόνο ακολούθησε το Melodrama . ήγησης ανάμεσα σε διαφορετικά μέσα: βίντεο , Πρόσφατα, η Σάλαμον άρχισε να δουλεύει πάνω ήχο, μουσική, κείμενο, φωνή, σωματική κίνηση σε μια σειρά από κομμάτια π ου διερευνούν τόσο και δράσεις. την έννοια του μνημείου όσο και την πρακτική Από το 2005, το ενδιαφέρον της για το θέατρ ο της «αναθεώρησης» της Ιστορίας και της ιστορίντοκουμέντο και τη γυναικεία αυτοβιογραφία ας του χορού. Το 2014, δημιούργησε το ομαδικό

έχει δώσει ως καρπούς μιας πλειάδα αναπα ραστατικών ιδιωμάτων, μεταξύ αυτών μια χορε υτική διάλεξη στην οποία επανεξέταζε την εμπειρία της από τους ουγγρικούς παραδοσιακούς χορούς και έδινε μια εικόνα της ιστορικότητας

του σώματος και της ποιητικής της, μια βίντεο

περφόρμανς με τις ομώνυμες της, καθώς κα ι το έργο που παρουσιάζει στη Στέγη, όπου εστιάζει στη ζωή μίας από αυτές τις Έστερ Σάλαμον.

43

κομμάτι για έξι χορευτές Monument 0: Hau nted by war (1913-2013) και προσκλήθηκε από το

Jeu de Paume του Παρισιού για να παρουσιάσει

την παραστατική έκθεση Eszter Salamon 1949

(Οκτώβριος – Νοέμβριος 2014). Το νέο της έργο

έχει τίτλο Monument 0.1: Valda and Gus (20 15). www.eszter-salamon.com

44

XOP OΣ ΤΣΕΧΙΑ

Dora Sulženko Hoštová & Jan Čtvrtník

Process 25→26 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 19:00

...δίχως ιστορία, δίχως συναίσθημα, δίχως σκοπό... δίχως χιούμορ, δίχως κατεύθυνση, δίχως προοπτική... ενοχλητικό, βαρετό, υπερβολικό... κενό, γυμνό, σύντομο... δίχως τέλος και δίχως άποψη. Τόσο λίγο και συνάμα τόσο πολύ! Dora Sulženko Hoštová & Jan Čtvrtník

Η Χοστόβα αποκαλύπτει στο κοινό όλη τη διαδικασία προετοιμασίας μιας παράστασης, μ ε την έρευνα, την επανάληψη και την κούρασ η που αυτή εμπεριέχει. Ωστόσο, δεν περιορίζ εται σε αυτό, αλλά δημιουργεί ένα σύνολο α πό απρόσμενες και εντελώς πρωτότυπες σκηνές αποφεύγοντας κάθε κλισέ. Δεν θα ήταν υπερΜια ματιά στη δημιουργία μιας παράστασης από βολή να πει κανείς ότι κάθε σκηνή είναι και μία διαφορετικές οπτικές γωνίες και επίπεδο προς επίέκπληξη. Οι δύο ερμηνευτές είναι σίγουρα εκπεδο. Οι άνθρωποι σπάνια σκέφτονται τι υπάρχει πληκτικοί χορευτές, όμως αυτό που κερδίζει το πίσω από μια ολοκληρωμένη παράσταση. Τι θα κοινό είναι η απλότητα με την οποία υπάρχου ν συνέβαινε ένα παρακολουθούσαν τη διαδικασία στη σκηνή, ως αυθεντικοί καλλιτέχνες μέσα δημιουργίας της; Επιμέρους κινήσεις, απόπειρες, στο πλαίσιο όπου ζουν και δημιουργούν, χωρίς πο τέ κινήσεις και ήχος, πρόβες, επανάληψη και διαρκ ής να προσποιούνται κάτι άλ λο. έρευνα. Η Στέγη παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα μια ομάδα από την Πράγα, τη ν Experimentální prostor NoD, την οποία σπάνια έχει κανείς την ευκαιρία να συναντήσει εκτός Ό,τι θα θέλατε να μάθετε Τσεχίας. Η Ντόρα Σουλζένκο Χοστόβα έχει χορογραφήσει ένα ντούο πάνω στην ίδια τη δημιουργία της περφόρμανς, σαν να επρόκει το για την ανασκαφή ενός έργου που αποκαλύ πτει κανείς αφαιρώντας στρώματα.

45

για το χορό, αλλά φοβόσασταν να ρωτήσετε.

Dora Sulženko Hošotová

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Τρίτη 24 Νοεμβρίου

Workshop χορού με την Dora Sulženko Hoštova Tετάρτη 25 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού

με τους συντελεστές

Συντονισμός: Χριστιάνα Γαλανοπούλου, ιστορικός τέχνης, καλλιτεχνική διευθύντρια του MIRfestival

Η Ντόρα Σουλζένκο Χοστόβα γεννήθηκε τον Αύγουστο του 1980 στην Πράγα. Είναι χορεύτρια, χορογράφος και καθηγήτρια της τεχνικής Duncan και χορευτικού αυτοσχεδιασμού. Σπούδασε στο Κέντρο Χορού Duncan της Πράγας, με ένα σύντομο διάστημα σπουδών και στην Ακαδημία Χορού του Ρότερνταμ της Ολλανδίας.

Το 2002 άρχισε να διδάσκει την τεχνική Duncan καθώς και χορευτικό αυτοσχεδιασμό στο Κέντρο Duncan, όπου εξακολουθεί να διδάσκει μέχρι σήμερα. Επίσης, συχνά την καλούν να διδάξει σε διεθνή πανεπιστήμια.

Η προσωπική της εργογραφία περιλαμβάνει τα πρότζεκτ On a perch, Arkanum, Bio-graf,

Σύλληψη & Χορογραφία: Dora Sulženko Hoštová Καλλιτεχνικός συνεργάτης: Jan Čtvrtník Δραματουργία: Marta Ljubková Μουσική: Johana Švarcová Σχεδιασμός Φωτισμών: František Fabián, Ségolène Michelin Κοστούμια: Vladimíra Fomínová Ερμηνεύουν: Dora Sulženko Hoštová, Jan Čtvrtník

To the world.

Το 2006 βραβεύτηκε με το Arkanum, ως καλύτε ρη χορεύτρια, στο διεθνή χορογραφικό διαγωνι σμό Masdanza στη Μεγάλη Κανάρια (Ισπανία ), καθώς και στο διεθνή χορογραφικό διαγωνισμ ό Jarmila Jerabkova (μαζί με το On a perch).

Ο χορός όπως δεν τον έχετε φανταστεί, σε μια παράσταση ποY δεν θα ήταν Yπερβολή να πει κανείς ότι κάθε σκηνή της είναι και μία έκπληξη.

46

47

Š Bartosz Maz

48

ΘΕΑΤΡΟ ΠΟΛΩΝΙΑ

Krzysztof Garbaczewski

Yβόννη

η πριγκίπισσα της Βουργουνδίας του Witold Gombrowicz 28→29 Νοεμβρίου 2015 Κεντρική Σκηνή | 21:00

Ένα ψυχολογικό θρίλερ με εμφανείς επιρροές

Διακεκριμένος δημιουργός και μαθητής του μεγάλου δασκάλου του πολωνικού και ευρω-

από τον Χίτσκοκ, η Υβόννη του Γκαρμπατσέφ σκι κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ θεάτρου και παϊκού θεάτρου, Krystian Lupa, ο Κριστόφ κινηματογράφου. Ακόμα και η σκηνογραφία Γκαρμπατσέφσκι αναμετριέται με ένα από τα υ πόκειται στους κανόνες ενός κινηματογραφ πιο σημαντικά έργα της σύγχρονης πολωνικής ικού πλατώ. Στην πραγματικότητα, πρόκειτα δραματουργίας, το Υβόννη, πριγκίπισσα της ι για μια ταινία που γυρίζεται και μοντάρεται Βουργουνδίας (1938) του Witold Gombrowic z. μπροστά στα μάτια μας. «Η κάμερα μας δίνει τη δυνατότητα να έρθουμε πιο κοντά στον κόσμο O Πρίγκιπας Φίλιππος, ένας νέος με αντισυμβατική συμπεριφορά, αποφασίζει από καπρίτσιο της Υβόννης, στον κόσμο της σιωπής της, αλλά και στους άλλους πρωταγωνιστές» αναφέρει χ και αντιδραστική διάθεση να παντρευτεί τη αν ρακτηριστικά ο σκηνοθέτης. Η παράσταση βυΥβόννη, ένα απωθητικό και σιωπηλό κορίτσι. θίζεται στη σιωπή της κεντρικής ηρωίδας για να Ο γάμος αυτός δημιουργεί περίεργες επιπλοκές α ναδυθεί ως ένα παράλογο, άψογα εκτελεσμένο στο παλάτι. Η σιωπή της Υβόννης, σε συνδυασμό αστείο: ενοχλητικό, αναπάντεχο, αιρετικό. με την ασχήμια της, προκαλούν απίθανα

παράλογες αντιδράσεις.

Η βραβευμένη παράσταση του Γκαρμπατσέφσκι, εκπροσώπου μιας νέας γενιάς Πολωνών σκηνοΟι ανεπάρκειες, η αγριότητα και οι φοβίες θετών, έχοντας ως αφετηρία ένα κλασικό κείμεμιας ολόκληρης κοινωνίας μεγεθύνονται και ν ο, μιλά για τις ανείπωτες πληγές της κοινων καθρεφτίζονται σε αυτή την υπέροχα σιωπηλή ίας, φιγούρα. Μόνο μία λύση μπορεί να οδηγήσει στη θέτοντας επιτακτικά ερωτήματα για το παρόν, τη μνήμη, την ταυτότητα, την Ιστορία. γαλήνη: να τη σκοτώσουν!

49

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ Σάββατο 28 Νοεμβρίου Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές

Συντονισμός: Δρ Piotr Gruszczyński, κριτικός θεάτρου και δραματουργός

Εκρηκτική, κυβερνοπάνκ, ανατρεπτική Yβόννη. Ένα ψυχολογικό θρίλερ με εμφανείς επιρροές από τον Χίτσκοκ, η βραβευμένη παράσταση κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ θεάτρου και κινηματογράφου. Σκηνοθεσία & Σκηνικά: Christopher Garbaczewski Κοστούμια: Julia Kornacka Δραματουργία & Μουσική: Marcin Cecko Φωτισμοί: Wojtek Puś Κάμερα: Marek Kozakiewicz Ερμηνεύουν: Kornelia Angowska, Mirosław Bednarek, Adam Ciołek, Aleksandra Cwen, Jacek Dzisiewicz, Andrzej Jakubczyk, Waldemar Kotas, Grażyna Misiorowska, Łukasz Schmidt, Paweł Smagała Παραγωγή: Teatr Opole Με την υποστήριξη της Πολωνικής Πρεσβείας.

50

Witold Gombrowicz

σμένο στο ομώνυμο ομηρικό έπος), Nirwan a (2009, βασισμένο στο Θιβετιανό Βιβλίο τω ν (1904-1969) έγραψε διηγήματα, μυθιστορήματα Νεκρών), Άστρο του Θανάτου (2010, βασισμέκαι θεατρικά έργα. Με ευγενή καταγωγή και με νο στο Star Wars), Δαίμονες του Ντοστογιέφσκι σπουδές νομικών, ο εκκεντρικός και πολυταξ ι(2010), Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας δεμένος Γκομπρόβιτς έζησε οριακές καταστάσε ις του Γκομπρόβιτς (2011), Η σεξου αλική ζωή των μέσα στη δίνη της Ιστορίας, αυτοεξόριστος επί αγρίων (2011, εμπνευσμένο από το ομώνυμο 30 χρόνια, πρώτα στην Αργεντινή (1939-63) δοκίμιο του Πολωνού ανθρωπολόγου Bronislaw και στη συνέχεια, μέχρι το θάνατό του, στη Malinowski). Γαλλία. Σε όλα τα έργα του, το παράλογο Ο Γκαρμπατσέφσκι συγκαταλέγεται στους πιο ξεδιπλώνεται με χιούμορ, καθαρό βλέμμα και ενδιαφέροντες νεαρούς Πολωνούς σκηνοθέτες ευαισθησία. Όσο ζούσε, τα περισσότερα έργ α και τα έργα του έχουν παρουσιαστεί, εκτός από του ήταν απαγορευμένα στην κομουνιστικ ή την Πολωνία, σε διεθνή θεατρικά φεστιβάλ. Πολωνία (εκδίδονταν στο Παρίσι στα πολωνικά). Το 2009 βραβεύτηκε για τη σκηνοθεσία των Σήμερα θεωρείται από τις κορυφαίες μορφές της Μαγεμένων, στο 34ο φεστιβάλ Αντιπαραθέσε ων πολωνικής λογοτεχνίας. «Πολωνών Κλασικών» του θεάτρου Opole. Το έργο Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδία Το ίδιο έργο έλαβε εύφημο μνεία στον 4ο ς του Γκομπρόβιτς δημοσιεύτηκε το 1938 στο Πολωνικό Διαγωνισμό Σκηνοθεσίας Θεάτρου περιοδικό Skamander. Εκδόθηκε για πρώτη Πρώιμων Έργων της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, φορά το 1958. Το έργο του Γκομπρόβιτς αποτέενώ το 2010 έλαβε για την Οδύσσεια το μεγάλο λεσε έμπνευση για την περίφημη παράσταση βραβείο στον 1ο φεστιβάλ Αντιπαραθ έσεων του σπουδαίου Πολωνού δημιουργού Tadeusz Νέων “mteatr” του Koszalin. Την ίδια χρονιά, ο Kantor, Η νεκρή τάξη. Γκαρμπατσέφσκι βραβεύτηκε στο διαγωνισμό Ταλέντων του Τρίτου Προγράμματος της Πολωνικής Ραδιοφωνίας, στην κατηγορία Θεάτρο υ. Krzysztof Garbaczewski Στη διάρκεια του 3ου Διεθνούς Θεατρικού Φεστιβάλ «Θεία Κωμωδία», στην Κρακοβία, το Ο Κριστόφ Γκαρμπατσέφσκι έκανε το σκη2010, έλαβε τα βραβεία καλύτερης σκηνοθεσίας νοθετικό ντεμπούτο του ανεβάζοντας το έργο και καλύτερων σκηνικών για την Οδύσσεια. Ein Sportstück της Elfriede Jelinek στο θέα τρο Δύο χρόνια αργότερα, στην πέμπτη διοργάνωση Opole. Στη συνέχεια, ανέβασε σε διάφορα του ίδιου φεστιβάλ, βραβεύτηκε για την Υβόννη, πολωνικά θέατρα τα έργα Οι μαγεμένοι (2008, στις κατηγορίες καλύτερων σκηνικών και βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του καλύτερων οπτικών εφέ. Witold Gombrowicz), Οδύσσεια (2009, βασι

Ο Πολωνός λογοτέχνης Βίτολντ Γκομπρόβιτς

51

© K. Bieliński

52

ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ ΠΟΛΩΝΙΑ

Wojtek Ziemilski

Small Narration (μικρή αφήγηση) 28→29 Νοεμβρίου 2015 Μικρή Σκηνή | 19:00

Το φθινόπωρο του 2006, ο Βόιτεκ Ζιεμίλσκι

έμαθε ξαφνικά ότι ο παππούς του, ένας αξιοσέβαστος πολίτης στο Βρότσλαβ της Πολωνίας, ήταν για πολλά χρόνια συνεργάτης της κομου-

νιστικής μυστικής αστυνομίας. Η οικογένεια δεν μπόρεσε να συνέλθει από το σοκ αυτής της απρόσμενης αποκάλυψης και προσπάθησε ν α μάθει όλη την ιστορία. Ο Ζιεμίλσκι δημιούργησε μια παράσταση με τη μορφή διάλεξης, για τις μικρές και τις μεγάλες αφηγήσεις, σε μι α προσπάθεια να καταλάβει τη δύναμη που έχουν καλλιτεχνικές αποφάσεις σε σχέση με μια ιστορία που δεν μπορεί πλέον να επηρεάσει.

53

Στο έργο του μπορεί κανείς να βρει στοιχεία προσωπικής εξομολόγησης, ακαδημαϊκής διάλεξης, video art και σύγχρονης χορογραφίας. Το θέατρο αναμειγνύεται με την πραγματικότητα, η ιδιωτική αφήγηση με τον ιστορικό σχολιασμό – και όλα αυτά προκειμένου να α ντιμετωπίσουμε το επίπονο πρόβλημα της μνήμης και των χειραγωγήσεων που αυτή υφίσταται.

Πώς θα αντιδρούσατε αν μαθαίνατε ότι ο παππούς σας ήταν συνεργάτης της μυστικής αστυνομίας; Μια παράσταση-διάλεξη για τη σύγκρουση ανάμεσα στις προσωπικές και τις ιστορικές αφηγήσεις.

ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Όταν αποφάσισα να γράψω το Small Narration, αναρωτήθηκα: Τι έχω που είναι δυνατό για μ ένα; Και ένιωσα πως είχα δύο πράγματα, το ένα ότ ι είμαι ένας εγγονός και το άλλο που είναι ο κόσμος των σύγχρονων παραστατικών και εικαστικών τεχνών, με τον οποίο ταυτίζομαι. Άλλωστε, το ιδιαίτερο σε αυτό το είδος προσέγγισης είναι μια απευθείας σύνδεση με την πραγματικότητα – με τεκμήρια, αυτοβιογραφία, με ό,τι μας περιβάλλει. Το Small Narration είναι για μένα, μεταξύ άλλων πραγμάτων, ένα έργο για τη μνήμη. Η μνήμη είναι ένας χώρος όπου ο πόνος της απου σίας γίνεται περισσότερο αισθητός. Ιδίως όταν σκεφτόμαστε ανθρώπους, θυμόμαστε ένα σώμα,

μια επαφή, τη σωματοποίησή του, ενώ την ίδια

Ιστορικά ντοκουμέντα και προσωπικές ιστορίες δημιουργούν νέες αφηγήσεις για την ταυτότητα και τη μνήμη.

στιγμή ολόκληρη η μνήμη μας συνδέεται με την απουσία τους. Το ότι δεν είναι εδώ πλέον, έχει να κάνει με το σώμα.

Wojtek Ziemilski

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Παρασκευή 27 Νοεμβρίου Workshop με τον Wojtek Ziemilski Σάββατο 28 Νοεμβρίου

Μετά την παράσταση, συζήτηση του κοινού με τους συντελεστές (βλ. σελ. 63)

Συντονισμός: Δρ Piotr Gruszczyński,

Κείμενο, σκηνοθεσία, ερμηνεία: Wojtek Ziemilski Πρεμιέρα: 20 Μαρτίου 2010, Teatr Studio, Βαρσοβία

κριτικός θεάτρου και δραματουργός

ΜΕ ΤΗΝ YΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

54

Wojtek Ziemilski

Ο Βόιτεκ Ζιεμίλσκι (γενν. 1977) είναι θεατρ ικός σκηνοθέτης και εικαστικός. Στο έργο του συνδυάζει τα νέα μέσα με τον ακτιβισμό, καθώ ς και διάφορες μορφές δημόσιας απεύθυνσης – στ α όρια του θεάτρου, των εικαστικών τεχνών κα του χορού. Ο Ζιεμίλσκι τράβηξε το ενδιαφέρον των ΜΜΕ από τις πρώτες δουλειές του, χάρη στις οποίες τον αποκάλεσαν «το νέο αίμα του θεάτρου της Βαρσοβίας» και «ανερχόμενο αστέρα της πολωνικής κουλτούρας». Το 2015, ο Ζιεμίλσκι δημιούργησε τον καλλιτ εχνικό χώρο XS, που συνδυάζει εκθέσεις εικαστικών και θεατρικές παραστάσεις με καλλιτεχνικό ακτιβισμό. Επίσης, διδάσκει σύγχρ ονες προσεγγίσεις στη σκηνοθεσία, εστιάζοντας στο θέατρο της επινόησης (devised theatre). Ο Ζιεμίλσκι συμμετέχει ενεργά σε ακτιβιστι-

Η παράσταση Μικρή αφήγηση (πολων. Mała narracja) έκανε την πρεμιέρα της στο Teatr

Studio της Βαρσοβίας, στις 20 Μαρτίου του

2010. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε σε διάφορες άλλες πόλεις της Πολωνίας, καθώς και στο Παρίσι, στη Μόσχα, στη Μαδρίτη και στο Μόναχο. Το έργο επελέγη ως μια από τις καλύτερες πολωνικές παραστάσεις για το έτος 2010 από το Adam Mickiewicz Institute και συμμετείχε

στο Polska Arts Programme του Εδιμβούργου

το 2012. Η Μικρή αφήγηση μεταφράστηκε σ τα γαλλικά και παρουσιάστηκε στο θέατρο

La Bellone των Βρυξελλών. Η αγγλική μετάφρασ η συμπεριλήφθηκε από το University of Chica go Press σε μια ανθολογία του σύγχρονου πολωνι-

κές δράσεις και καλλιτεχνικές παρεμβάσε ις. Πρόσφατα, μετά την απαγόρευση παρουσίασης κού θεάτρου που εξέδωσε, με τίτλο (A)pollonia. στην Πολωνία του έργου του Rodrigo Garcia, Golgota Picnic, κάλεσε τους καλλιτέχνες τ ης χώρας σε κινητοποίηση, ζητώντας τους να παρουσιάσουν αναπαραστάσεις του «απαγορευμένου» έργου σε ολόκληρη την επικράτεια.

55

Š Jean Van Lingen

56

Η Απογραφή της Ανισχυρότητας (Inventory of Powerlessness) δεν είναι, απλώς, ένα workshop. Είναι ένα εγχείρημα στα όρια του θεάτρου ντοκουμέντου και της ακτιβιστικής δράσης.

Αποτελεί μέρος του ομότιτλου, πολυετούς και διεθνούς διερευνητικού project της σκηνο θέτριας Έντιτ Κάλντορ από την Ουγγαρία, το οποίο ξεκίνησε το 2012 και έχει ήδη υλοποιηθεί σε διά φορες ευρωπαϊκές πόλεις. Στο πλαίσιο αυτό, δεκάδες συμμετέχοντες, κατά βάση μη επαγγελματίες ηθοποιοί, δι αφόρων ηλικιών, εθνικοτήτων, θρησκειών, μορφωτικού επιπέδου και οικονομικού υπόβαθρου, εξομολογούνται προσωπικές εμπειρίες ανεπιτυχούς κοινωνικής ένταξης και έλλειψης ισχύο ς. Με τη χρήση ενός υπολογιστή και του κατάλληλου λογισμικού, οι μαρτυρίες τους καταγράφονται, διασυνδέονται και κωδικοποιούνται σε μια άνευ προηγουμένου χαρτογράφηση του παγκόσμιου

κοινωνικού αδιέξοδου των καιρών μας. Η Απογραφή της Ανισχυρότητας προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση στο θέμα της αδυναμίας. Η έννοια της ισχύος έχει αφαιρεθεί από την εξίσωση και η έλλειψή της εξετάζεται στις διάφορες εκφάνσεις της, με εμβρίθεια και αμείωτη περιέργεια, προκειμένου να οικοδομηθεί μια εναλλακτική πρόταση απέναντι στις ισχύουσες εξουσιαστικές δομές.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΟΥΓΓΑΡΙΑ / ΟΛΛΑΝΔΙΑ Εργαστήριο: Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2015 | 10:00-13:00 και 14:00-18:00 & Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015 | 10:00-13:00 Παρουσίαση αποτελεσμάτων εργαστηρίου: Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015 | 18:00-20:0

Edit Kaldor

Inventory of Powerlessness (Απογραφή της ανισχυρότητας)

Οι ατομικές εμπειρίες κοινοποιούνται και αντιπαραβάλλονται, με αποτέλεσμα να αναδύονται νέες

προοπτικές και διεισδυτικές παρεμβάσεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο . Στη διάρκεια του εργαστηρίου στη Στέγη, οι συμμετέχοντες καλούνται να εργαστούν κατά μόνας,

αλλά και σε ομάδες, δημοσιοποιώντας τις προσωπικές τους εμπειρίες έλλειψης ισχύος. Η Έντιτ Κάλντορ, οι συνεργάτες της και οι συμμετέχοντες στο εργαστήριο καταλήγουν από κοινού στο σχεδιασμό ενός χάρτη της ανισχυρότητας στην πόλη των Αθηνών. Ο χάρτης αυτός αποκ αλύπτει τις ιδιαίτερες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές δομές, οι οποίες διαρθρώνουν τη ζω ή των κατοίκων, ενώ συγχρόνως τίθενται υπό κρίση τόσο αυτές οι υπάρχουσες δομές όσο και τα βαθύ τερα αίτια της ανισχυρότητας. Μέσω αυτής της διαδικασίας, στόχος είναι να αναδυθούν τα ερω τήματα που αφορούν την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και την ταυτότητα, τόσο σε ατομικό όσο κ αι σε συλλογικό επίπεδο. 57

Πληροφορίες για το εργαστήριο: Απευθύνεται σε: Ευρύ κοινό, από παιδιά ηλικίας

6 ετών μέχρι και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, επαγγελματίες από το χώρο των τεχνών αλλά και

ερασιτέχνες. Δηλώστε συμμετοχή με αποστολή e-mail στο

education@sgt.gr αναφέροντας ηλικία, ιδιότητα και επιγραμματικά τους λόγο υς για τους οποίους θα θέλατε να συμμετέχετε Κόστος συμμετοχής: 20 € Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά

χωρίς διερμηνεία.

Ποιοι είναι οι ανίσχυροι; Πώς ορίζεται η κατάστασή τους; Σχεδιάζουμε έναν χάρτη της ανισχυρότητας στην πόλη των Αθηνών με στόχο να αναδυθούν ερωτήματα που αφορούν την ενσυναίσθηση, την αλληλεγγύη και την ταυτότητα, σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο.

58

Δημιουργία: Edit Kaldor, Andreas Bachmair, Jurrien van Rheenen Παραγωγή: Edit Kaldor / Stichting Kata Συμπαραγωγοί: Frascati Producties (Ολλανδία), Archa Theater (Τσεχία), Hebbel am Ufer (Γερμανία), Malta Festival (Πολωνία) Με την υποστήριξη: Gemeente Amsterdam, Amsterdams Fonds voor de Kunst, House on Fire (μέρος του προγράμματος για τον Πολιτισμό 2013-17 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής)

Edit Kaldor Η Έντιτ Κάλντορ είναι διεθνώς αναγνωρισμένη

ως μια μοναδική φωνή του σύγχρονου θεατρι-

κού στερεώματος. Στο έργο της αναμειγνύει

στοιχεία θεάτρου ντοκουμέντου και μυθοπλ ασίας και συχνά δουλεύει με μη-επαγγελμα τίες ηθοποιούς. Στις παραστάσεις της χρησιμοποιεί διάφορα ψηφιακά μέσα με έναν εξεζητημένο,

αλλά ξεκάθαρο τρόπο. Η Κάλντορ γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και σε

παιδική ηλικία μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου

έζησε για δέκα χρόνια προτού επιστρέψει στην

Ευρώπη. Σπούδασε αγγλική φιλολογία και

Μετά την εγγραφή της στο DasArts (το μεταπτυχιακό πρόγραμμα παραστατικών τεχνών στο Άμστερνταμ), άρχισε να κάνει τις δικές της θεατρικές παραστάσεις, οι οποίες σύντομα

απέσπασαν διεθνή επιβράβευση. Σήμερα, ζει και εργάζεται στο Άμστερνταμ, γράφοντας και σκηνοθετώντας έργα, τα οποία εκτείνουν σε μεγάλο βαθμό τα όρια των θεατρικών συμβάσεων. Ανάμεσα στα έργα αυτά, ξεχωρίζουν τα Or

θέατρο στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Press Escape (2002), New Game (2004), Drama Υόρκης και στο University College του Λονδ ίνου (2005), Point Blank (2007), C’est du chinois και εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως δραμα(2010), WORK (2011), One Hour (2012), Wo τουργός και δημιουργός βίντεο με τον Peter e (2013), Inventory of Powerlessness (2013-1 5 ). Halasz (Squat theater/Love theater, Η πρεμιέρα του επόμενου έργου της, με τον Νέα Υόρκη), συνεργαζόμενη σε αναρίθμητες προσωρινό τίτλο εργασίας Web of Trust (Ιστός θεατρικές παραστάσεις και σενάρια ταινιών. εμπιστοσύνης), θα δοθεί το Μάιο του 2016 στο KunstenfestivaldesArts των Βρυξελλών κα ι λίγες μέρες αργότερα θα παρουσιαστεί στη Στέγη , στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival. Οι θεατρικές παραστάσεις της έχουν παρουσιαστεί ευρέως σε θέατρα και φεστιβάλ της Ευρώπης και έχουν περιοδεύσει επίσης στη Βόρεια και τη Νότια Αμερική, την Ασία και την Αίγυπτο. editkaldor.com

59

Š Dan Perjovschi

60

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΛΕΞΕΙΣ & ΣΚΕΨΕΙΣ

Τέλεια αρμονία Η πρόσφατη τέχνη και πολιτική στην Ανατολική Ευρώπη 27→28 Νοεμβρίου 2015 Μικρή Σκηνή Είσοδος ελεύθερη

Μέχρι πρότινος, φαινόταν σαν όλα τα μεγάλα προβλήματα να είχαν μετακομίσει στην Ελ λάδα. Όμως, η ατζέντα άλλαξε πάλι – και τώρα τα φώτα της δημοσιότητας είναι, για παράδειγμ α, ξανά στην Ανατολική Ευρώπη, όπου η λιτότητα και η ξενοφοβία συνυπάρχουν σε «τέλε ια

Αυτό το διήμερο συμπόσιο, με ομιλίες καλλιτεχνών, προβολές, μια διάλεξη, μια περφόρμανς και πάνελ συζητήσεων, αντανακλά τα καλλιτε-

χνικά, ακτιβιστικά και πολιτικά διλήμματα της

Ανατολικής Ευρώπης. Πώς αντιδρά η καλλι-

τεχνική κοινότητα στις πιο σκληρές πολιτικές

αρμονία». Η σθεναρή αντι-μεταναστευτική

πρακτικές; Πώς αμφισβητεί τα καταπιεστικά

αναλγησία, καθώς επίσης φόβο για τον «άλλο»

και στενόμυαλα καθεστώτα; Πώς θίγει τα ζητήματα του άκρατου εθνικισμού; Μπορεί η

στάση της περιοχής αποκαλύπτει κοινωνική

και νεο-εθνικισμούς. Ίσως η διαίρεση μετα ξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης να είναι ακόμα βαθύτερη απ’ όσο φανταζόμασταν –

τέχνη, και πάλι, να γίνει ο φορέας μιας κοι νής πολιτικής δράσης; Ή μήπως είναι πολλά αυτ ά που περιμένουμε;

και αποδεικνύεται ότι οι μετα-κομουνιστικές

συνθήκες δεν αποτελούν παρελθόν.

Επιμέλεια: Κάτια Αρφαρά και Joanna Warsza

61

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 16:30-17:00

18:45-19:00 Διάλειμμα

Καλωσόρισμα και εισαγωγή από τη Joanna 19:00-20:00 Συζήτηση: «Τα πράγματα δεν

Warsza και την Κάτια Αρφαρά

μπορούν να συνεχίσουν να πηγαίνουν έτσι.» 17:00-18:45

Α, βεβαίως και μπορούν.

1ο Πάνελ: Η άσκηση πολιτικής με τη χρήση

Ο Dan Perjovschi σε μια συζήτηση με τη

καλλιτεχνικών μέσων στην ημι-περιφέρεια

Nataša Ilić (WHW).

της Ευρώπης 20:00-20:15 Διάλειμμα

Με τους: Sodja Lotker, Tomislav Medak, Κωστή Σταφυλάκη

20:15-22:00 Holy Mass (Θεία Λειτουργία) του

Συντονισμός: Kuba Szreder

Artur Żmijewski Οι ομιλητές του πάνελ θα διερευνήσουν συ-

Προβολές φιλμ του Artur Żmijewski.

γκεκριμένα παραδείγματα του πώς ασκείται η

Ακολουθεί συζήτηση του καλλιτέχνη με τον

πολιτική (με τη χρήση καλλιτεχνικών μέσων)

Adam Szymczyk.

στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών ημι-περιφερειών. Στη διερεύνησή μας θα αναφερθούμε στον

Η Θεία Λειτουργία ήταν ένα θεατρικό δρώμενο,

τρέχοντα δημόσιο διάλογο για τις «επιτελεστι-

κατά το οποίο ο Άρτουρ Ζμιέφσκι σκηνοθέτησε

κές» (performative) πτυχές της πολιτικής. Δεν

μια Καθολική Λειτουργία σε ένα θέατρο της

θα μας απασχολήσει ιδιαίτερα ο θόρυβος που

Βαρσοβίας. Ένα τελετουργικό που απευθύνεται

επικρατεί τελευταία γύρω από τον όρο αυτόν,

στην Καθολική κοινότητα αναπαραστάθηκε

όσο κυρίως η ικανότητα του «επιτελεστικού»

σε ένα χώρο που απευθύνεται στην κοσμική

να αναμειγνύει την αποτελεσματικότητα με

κοινότητα, διατηρώντας ωστόσο τον ίδιο βαθμό

την ανατρεπτικότητα, όπως το έχει αναλύσει

σοβαρότητας και επισημότητας και τους ίδιους

ο Jon McKenzie, θεωρητικός των Παραστα-

κανόνες. Οι περισσότεροι Πολωνοί έχουν μεγα-

τικών Σπουδών. Θα αναφερθούμε, μεταξύ

λώσει ως Καθολικοί και είναι βαθιά ριζωμένη

άλλων, στις εμπειρίες της θεατρικής κολεκτίβας στη μνήμη του σώματός τους όλη η σχετική BADco. από το Ζάγκρεμπ, τα μέλη της οποίας

τελετουργία, από τα χρόνια που βοηθούσαν στις

είναι επίσης ενεργά στα κοινωνικά κινήματα,

θρησκευτικές τελετές. Η Θεία Λειτουργία υπήρ-

στην Quadrennial of Performance Design and

ξε αφενός μια καυστική κριτική της Εκκλησίας

Space της Πράγας, που βλέπει την πόλη ως ένα και της συμβολικής θέσης της στην Πολωνία, ready-made, καθώς και στην τοπική, αθηναϊκή εκφρασμένη με το «Λόγο του Κυρίου», και προοπτική με την καλλιτεχνική, ακτιβιστική

αφετέρου το τελετουργικό της ύστατης κοινής

δράση εντός των πρόσφατων πολιτικών και

πίστης μιας συγκεκριμένης μη-κοινότητας, μιας

κοινωνικών αναταραχών.

πίστης στην Τέχνη. 62

16:45-17:00 Διάλειμμα O Άρτουρ Ζμιέφσκι επανέλαβε το θεατρικό δρώμενο στην Κρακοβία και έδωσε τον τίτλο

17:00-18:00 Ομιλία του Boris Groys:

Mass ΙΙ στη βιντεοσκόπησή του.

«Μετα-κομουνιστική Ανατολική Ευρώπη: Η επιστροφή του εθνικισμού»

Με την ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη, του Foksal Gallery Foundation (Βαρσοβία) και της Galerie Peter Kilchmann (Ζυρίχη) Δραματουργία: Igor Stokfiszewski

Ακολουθούν ερωτήσεις και απαντήσεις (15 λεπτά). 18:15-19:00 Διάλειμμα

ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

19:00-20:00 Περφόρμανς Small Narration

15:00-16:45

του Wojtek Ziemilski (βλ. σελ 52)

2ο Πάνελ: Η Ουγγαρία στο επίκεντρο: Οι δυναμικές της δημοκρατικής οργάνωσης

20:00-21:00 Συζήτηση «Μεγάλες καταστρο-

από τα κάτω στην κουλτούρα και στην

φές, μικρές αφηγήσεις»

κοινωνία των πολιτών Με τους: Szabolcs KissPál, Hajnalka Somogyi, Luca Janka László

O Wojtek Ziemilski σε μια συζήτηση με τον Piotr Gruszczynski.

Σύλληψη και συντονισμός της συνεδρίας: Livia Páldi Οι προσκεκλημένοι ομιλητές παρουσιάζουν πρότζεκτ και πρακτικές από τα πεδία των τεχνών, της καλλιτεχνικής επιμέλειας και της κοινωνίας των πολιτών, με παραδείγματα υποθέσεων εργασίας, προκειμένου να αναδείξουν και να αξιολογήσουν τις προοπτικές συνεργατικών προσπαθειών μέσω της αυτοοργάνωσης στη διευκόλυνση της κριτικής σκέψης. Όλοι τους υποστηρίζουν την αναγκαιότητα της ενασχόλησης με τα κοινά και της χρήσης του κοινοτικού διαλόγου σε κρίσιμα κοινωνικά, πολιτιστικά και πολιτικά ζητήματα, στο εθνικιστικό, αντιδημοκρατικό και ολοένα πιο συγκεντρωτικό, αυταρχικό καθεστώς της Ουγγαρίας υπό τη συγκυβέρνηση των κομμάτων FIDESZ-KDNP.

63

Μπορεί η τέχνη να γίνει ο φορέας μιας κοινής πολιτικής δράσης; Ένα διήμερο συμπόσιο για τα καλλιτεχνικά, ακτιβιστικά και πολιτικά διλήμματα της Ανατολικής Ευρώπης.

Boris Groys

Είναι συγγραφέας της πρώτης μελέτης για το νέο πολωνικό θέατρο (Ojcobójcy, 2002) και

Ο Μπόρις Γκρόυς γεννήθηκε το 1947 στο Ανατο ενός βιβλίου-συνέντευξης με τον Βαρλικόφσκ ι ( S z e k s p i r i u zurpator, που έχει μεταφραστεί λικό Βερολίνο. Την περίοδο 1988-94 ήταν βοηθός καθηγητής στο Ινστιτούτο Φιλοσοφίας του στα γαλλικά και τα ρουμανικά). Συνεργάζεται Πανεπιστημίου του Μύνστερ, απ’ όπου έλ επίσης με τον Mariusz Treliński ως δραματουραβε και το διδακτορικό του στη φιλοσοφία (1992). γός σε όπερες, ενώ αυτή την περίοδο εργάζεται

Από το 1994 έως το 2009 ήταν καθηγητής Αισθητικής, Ιστορίας της Τέχνης και Θεωρίας των Μέσων στην Ακαδημία Design/Κέντρο

για τις Τέχνες και την Τεχνολογία των Μέσων,

στην Καρλσρούη. Από το 2005 έως το 2009

ήταν επίσης καθηγητής στη Σχολή Τεχνών

και Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης

στην προετοιμασία της όπερας Τριστάνος και

Ιζόλδη, μια συμπαραγωγή της Εθνικής Όπερας

της Βαρσοβίας και της Metropolitan Opera τη ς Νέας Υόρκης. Είναι μέλος της εκδοτικής επιτροπής των περιοδικών Dialog (Βαρσοβία) και Ubu (Παρίσι).

(NYU). Από το 2013 είναι πλέον καθηγητής

στη European Graduate School

της Ελβετίας. Έχει δημοσιεύσει τις μελέτες The Total Art of Stalinism – Russian Avant-Garde, Aesthetic

Szabolcs KissPál Ο Σάμπολτς Κισπάλ είναι καλλιτέχνης και

πολιτιστικός ακτιβιστής που ζει στη Βουδαπέστη

Dictatorship, and Beyond (1992 Princeton

και εργάζεται σε διάφορα μέσα, από φωτο-

University Press), Art Power (2008, MIT

Press), Going Public (2010, Sternberg Press), Under Suspicion – A Phenomenology of Media

(2012, Columbia University Press) και On the

New (2014, Verso).

γραφία έως βίντεο και από εγκαταστάσεις έως

αντικείμενα και δημόσιες παρεμβάσεις. Το έργ ο του είναι στενά εστιασμένο στην ιδεολογική χειραγώγηση της Ιστορίας και στη διαστρέβλω-

ση των εθνικών συμβόλων στο δημόσιο και τον πολιτικό διάλογο. Από το 2012 έχει αναπτύξει

Piotr Gruszczyński Ο Δρ Πιοτρ Γκρουστσύνσκι (γενν. 1965) είν αι Πολωνός κριτικός θεάτρου και δραματουργός. Από το 2008 συνεργάζεται με το Nowy Teatr

και τον σκηνοθέτη Krzysztof Warlikowski. Έχει συγγράψει, από κοινού με τον Βαρλικόσφκι,

την προσαρμογή των παραγωγών (A)pollonia, Un tramway (συμπαραγωγή με το Odéon

Théâtre του Παρισιού), The End, African Tales

by Shakespeare, Kabaret warszawski και The Fre nch. 64

μια συνεργατική ακτιβιστική πρακτική, ξεκινώ ντας και διατηρώντας το πολύγλωσσο blog “no MMA!”, που εστιάζει στην ουγγρική κουλτούρα και πολιτική. Είναι επίσης από τους ιδρυτές της

ομάδας διαμαρτυρίας “Free Artists”.

Tomislav Medak

Luca Janka Laszlo

Η Λούκα Γιάνκα Λάζλο σπούδασε πολιτικές επι- Τα επιστημονικά ενδιαφέροντα του Τόμισλαβ

στήμες στο Πανεπιστήμιο Corvinus και νομικά

Μέντακ είναι η σύγχρονη πολιτική φιλοσοφία,

η θεωρία των Μέσων και η αισθητική. Μαζί με στο Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand, αμφότερα της Βουδαπέστης. Εργάζεται στο Ίδρυμα για την τους συνεργάτες του, συντονίζει το πρόγραμμα

θεωρίας και εκδόσεων του Ινστιτούτου Πο λυμέσων (MAMA) στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας.

Προαγωγή των Δημοκρατικών Δικαιωμάτων

(DemNet Hungary) και πρόσφατα εξελέγη Είναι συνήγορος ελεύθερου λογισμικού και πρόεδρος της εθελοντικής ομάδας “Let’s help the refugees together!” («Ας βοηθήσουμε όλ οι ελεύθερης κουλτούρας και ψηφιακός βιβλιοθημαζί τους πρόσφυγες»!), που σχηματίστηκε κάριος του πρότζεκτ Public Library. Υποστηρίζει τ ην αστική ακτιβιστική πρωτοβουλία Right στον απόηχο των γεγονότων του περασμένου to the City Zagreb και παράλληλα εργάζεται με τη καλοκαιριού και είναι ένα από τα πολυάριθ μα αυτοοργανωμένα από τα κάτω και αυτοχρημα- θεατρική κολεκτίβα του Ζάγκρεμπ, BADco. τοδοτούμενα δίκτυα ανθρωπιστικής υποστήριξης, που αναπτύσσουν δράση στην προσφυγική κρίση που κακοδιαχειρίζεται το επίσημο

ουγγρικό κράτος.

Η Λίβια Πάλντι είναι επιμελήτρια τέχνης, π ου εργάζεται στη Βουδαπέστη και τη Σουηδία.

Sodja Zupanc Lotker

Μεταξύ 2012 και 2015 ήταν διευθύντρια του

Η Σόντια Ζουπάντς Λότκερ είναι καλλιτεχνική

διευθύντρια της Quadrennial of Performance

Design and Space της Πράγας (βραβείο EFF E 2015-16). Εργάζεται ως δραματουργός σε ανεξάρτητες θεατρικές, χορευτικές και site-specific

παραγωγές (με τις ομάδες Cia Dani Lima και

Farm in the Cave, καθώς και με τη Lotte v an den Berg). Έχει διατελέσει επίσης συντονίστρια επιμέλειας για τα διεθνή πρότζεκτ Global City

Local City, Space – Performing Arts in Pu blic Space και Urban Heat. Έχει δώσει διαλέξεις στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στη Δραματική Σχο λή του Πανεπιστημίου Γέηλ, στο Royal Central School of Speech and Drama, ενώ διδάσκει δραματουργία στο διεθνές πρόγραμμα της

Σχολής Θεάτρου της Ακαδημίας Παραστατικών

Τεχνών (DAMU) της Πράγας.

Lívia Páldi

65

Κέντρου Βαλτικής Τέχνης (BAC) στο Βίσμπυ

της Σουηδίας και, προηγουμένως, εργάστηκε

ως επιμελήτρια στη Műcsarnok / Kunsthalle

της Βουδαπέστης (2005-11). Ήταν επίσης στην

ομάδα επιμελητών της dOCUMENTA (13).

Dan Perjovschi

Kuba Szreder

(βλ. σελ. 8)

Ο Κούμπα Σρέντερ είναι απόφοιτος του Πα νεπιστημίου Jagielloński της Κρακοβίας. Εργάζεται

Hajnalka Somogyi Η Χαϊνάλκα Σομόγκι είναι ανεξάρτητη επι-

μελήτρια με έδρα της τη Βουδαπέστη. Είναι η

εμπνεύστρια και συν-επιμελήτρια της OFFBiennale της Βουδαπέστης, μιας εθελοντικής,

συνεργατικής πρωτοβουλίας επαγγελματιών από το χώρο της τέχνης, που ξεκίνησε το 2013

ως «ανεξάρτητος» επιμελητής, ενώ τα διαθεμ ατικά του πρότζεκτ συνδυάζουν καλλιτεχνικέ ς πρακτικές με κριτική εξέταση της κοινωνίας. Τ ο 2009 ίδρυσε το Ελεύθερο/Αργό Πανεπιστήμιο

της Βαρσοβίας, από κοινού με το ίδρυμα Bęc

Zmiana και άλλους συνεργάτες. Στη θεωρητική του έρευνα, εστιάζει στις συσκευές της

σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής και στ ο κοινωνικοοικονομικό τους πλαίσιο. Το καλοκαι αποσκοπεί να λειτουργήσει ως πλατφόρμα καίρι του 2015 του απονεμήθηκε διδακτορικό «αλλαγής του παιχνιδιού» στον πολιτιστικό από το Loughborough University School of the τομέα της Ουγγαρίας, προωθώντας τρόπους με Arts της Αγγλίας. Στη διατριβή του, εξετάζει τις τους οποίους η Τέχνη μπορεί να συμβάλλει στ οικονομικές και κρατικές πτυχές της δημιουρην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών. γίας πρότζεκτ και τις επιπτώσεις τους σε μια Προηγουμένως ήταν επιμελήτρια στο Μουσεί ο Σύγ- «ανεξάρτητη» επιμελητική πρακτική. χρονης Τέχνης – Ludwig Museum της Βουδαπέστης (2009-12) και υπεύθυνη του διεθνούς εκθεσιακού Adam Szymczyk προγράμματος του Trafo – House of Contemporary Είναι συνιδρυτής του Ιδρύματος της Γκαλερί

Arts της Βουδαπέστης (2001-6).

Foksal στην Βαρσοβία, όπου εργάστηκε ως

επιμελητής από το 1997. Ανέλαβε τη διεύθυνση

της Kunsthalle της Βασιλείας το 2003, όπου ορ γάνωσε περισσότερες από 100 εκθέσεις έως τα

τέλη του 2014. Μαζί με την Elena Filipovic, επ ιμελήθηκε την 5η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης του Βερολίνου, υπό τον τίτλο Όταν τα πράγματα δεν ρίχνουν σκιά. Είναι μέλος του διοικητικού

συμβουλίου του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνη ς της Βαρσοβίας. Το 2001 έλαβε το Βραβείο Walter Hopps για το έργο του ως επιμελητής από το Ίδρυμα Menil στο Χιούστον. Το Νο έμβριο του 2013 του ανατέθηκε από ανεξάρτη τη, διεθνή επιτροπή η θέση του Καλλιτεχνικού

Διευθυντή της documenta 14.

66

Joanna Warsza

Wojtek Ziemilski

Η Γιοάνα Βάρζα είναι επιμελήτρια και συγγραφέας στους χώρους των εικαστικών και

(βλ. σελ. 55)

παραστατικών τεχνών και της αρχιτεκτονικής.

Ανάμεσα στις πρόσφατες δραστηριότητές της, Artur Żmijewski ήταν επικεφαλής του προγράμματος κοινού τ ης 10ης Manifesta που έγινε στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας (2014), επιμελήθηκε το Γεωργια- Ο Άρτουρ Ζμιέφσκι είναι ένας καταξιωμένος Πολωνός εικαστικός καλλιτέχνης που διερευνά νό Περίπτερο στην 55η Μπιενάλε της Βενετίας τα κοινωνικά πρότυπα, συχνά διευθετώντας (2013) και υπήρξε βοηθός επιμελήτρια της 7ης καταστάσεις συγκρούσεων ή προσαρμόζοντας Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης του Βερολίνου τις στρατηγικές της πολιτικής δράσης. Η δου(2012). Αυτή την περίοδο είναι επικεφαλής του λειά του εξερευνά πολύ συχνά το μακροχρόνιο CuratorLab στο κολέγιο Konstfack της τραύμα που προκαλούν ιστορικά και κοινωνιΣτοκχόλμης. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο κοπολιτικά γεγονότα και την αποκάλυψη της και τη Βαρσοβία. «κυρίαρχης νοητικής κατάστασης», δηλαδή τις

ευρέως διαδεδομένες πεποιθήσεις και στάσε ις που διαμορφώνουν την «κοινή πραγματικότη-

What, How & for Whom/WHW (Nataša Ilić)

τα». Εκθέτει και εργάζεται ανά τον κόσμο κ αι είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του περιοδικού Η WHW είναι μια κολεκτίβα επιμελητών που ιδρύθηκε το 1999 και εδρεύει στο Ζάγκρεμπ και Krytyka Polityczna στη Βαρσοβία. το Βερολίνο. Οργανώνει ένα ευρύ φάσμα παραγωγών, εκθέσεων και εκδόσεων και διευθύνει την Gallery Nova στο Ζάγκρεμπ. Η ομάδα έχει επιμεληθεί πολυάριθμα διεθνή πρότζεκτ, με πιο

πρόσφατα από αυτά τα: Meeting Points 7 – Ten

thousand wiles and a hundred thousand trick s (Ζάγκρεμπ, Αμβέρσα, Κάιρο, Χονγκ Κονγ κ, Βηρυτός, Βιέννη και Μόσχα, 2013-14), Really Useful Knowledge (Museo Nacional Centro d e Arte Reina Sofia, Μαδρίτη, 2014) και So You Want To See (e-flux gallery, Νέα Υόρκη, 2015).

67

Κάτια Αρφαρά Η Κάτια Αρφαρά είναι ερευνήτρια, συγγραφέας,

καθηγήτρια και επιμελήτρια. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στη θεατρολογία (Πανεπιστήμιο Αθηνών) και διδακτορικού στην ιστορία της τέ-

χνης (Σορβόννη). Άρθρα της έχουν δημοσιευτεί

σε επιστημονικά περιοδικά και κριτικές αν θολογίες. Έχει διδάξει σε πανεπιστήμια στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Είναι συγγραφέας της μονογραφίας Théâtralités contemporaines (2011). Από το 2009, είναι Καλλιτεχνική

Διευθύντρια Θεάτρου και Χορού της Στέγης .

Κωστής Σταφυλάκης Θεωρητικός τέχνης και εικαστικός, διδάσκει

Τέχνη και Οπτική Επικοινωνία στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Ήταν συνεπιμελητής της AGORA , της 4ης Μπιενάλε της Αθήνας. Μαζί με τη Βάνα Κωσταγιόλα ιδρύσαν τους kavecS (www.kavecs.

com), μια πρωτοβουλία κριτικού καλλιτεχν ικού ακτιβισμού. Οι δημοσιεύσεις και τα κείμενά του βρίσκονται στην ιστοσελίδα https://asfa.academia.edu/KostisStafylakis .

68

Š Dan Perjovschi

69

70

C E NT R A L E U RO P E

TRANSITIONS

3

Contemporary Art Festival of the Central European Scene

Concept and Artistic Direction: Katia Arfara

F E S T I VA L at the OCC

— Tickets: 4-10 € and free entrance events

NOVEMBER

11→29 71

PROGRAMME 11-29 November ROMANIA (artist from the 1st Transitions Festival) VISUAL ARTS Dan Perjovschi From the Balkans to Latin America and from there to Central Europe. Dan Perjovschi, the international art personality, intervenes with his caustic marker in the 3d geopolitical festival at the OCC. p. 6 11-12 November HUNGARY THEATRE The Day of Fury Árpád Schilling Main Stage| 21:00 The world première of Árpád Schilling’s new and eagerly-awaited play: a tragi-comic work inspired by a Hungarian nurse in black heralds the much anticipated return to Athens of the award-winning director. With English surtitles. Parallel events: Wednesday 11 and Thursday 12 November After performance talk with Árpád Schilling Friday 13 and Saturday 14 November Theatre workshop with Árpád Schilling p. 10

13-15 November HUNGARY THEATRE

14-15 November HUNGARY THEATRE

Frankenstein-Project Proton Theatre / Kornél Mundruczó

Our Secrets Béla Pintér

Outside the OCC (3-5 Kolokotroni St., Athens) 13-14 November | 21:00 15 November | 17:00 & 21:00

Upper Stage | 21:00

In Hungarian, no translation into English.

Parallel event: Saturday 14 November After performance talk with Béla Pintér

Secrets and lies of Hungary in the 1980s: In this critically acclaimed comic tragedy of dark times in the The Frankenstein of our era in revolt Eastern Bloc, an opponent of the in a blood-soaked and humorous work regime and a secret-police informer by a star of Cannes Film Festival, find themselves together in a ball Kornél Mundruczó, the Hungarian room in communist Hungary. director of the multi-awarded movie “White God”. With English surtitles.

Parallel event: Friday 13 November After performance talk with Kornél Mundruczó p. 14 13 November HUNGARY CINEMA Hommage to Kornél Mundruczó’s Cinema Main Stage | 18:00, 20:00, 22:00 Three movies by the Cannes star and creator of the awarded film “White God”. With the presence of the director. In Hungarian, no translation into English. p. 18

72

p. 22 17 November ARGENTINA (artist from the 2nd Transitions Festival) PERFORMANCE Audition for a demonstration Lola Arias Main Stage | 18:00 “If you could turn the clock back, which historical events would you like to be at and what role would you play there?” A performance which reworks political events from the past live on stage... In Greek, no translation into English. p. 26

21-22 November CZECH REPUBLIC DANCE | PERFORMANCE

25-26 November HUNGARY / GERMANY PERFORMANCE

28-29 November POLAND THEATRE

Mraky / Clouds Handa Gote Research & Development

Melodrama Eszter Salamon

Krzysztof Garbaczewski “Ivona, Princess of Burgundia” by Witold Gombrowicz

Upper Stage | 19:00 What survives of memories and how? Does anyone know how to make a traditional Mraky sweet any more? Prague’s Handa Gote Research & Development collective makes wonderful living theatre out of the humblest material and tales from life. With English surtitles.

Upper Stage | 21:00 In this spellbinding performancedocumentary, the Hungarian choreographer, dancer and performer breathes life into a life as though it were her own. In English. Parallel event: Wednesday 25 November After performance talk with Eszter Salamon

Parallel event: Saturday 21 November After performance talk with p. 40 Handa Gote Research & Development p. 30 21-22 November POLAND PERFORMANCE Magnificat – The Chorus of Women Marta Górnicka Main Stage | 21:00

25-26 November CZECH REPUBLIC DANCE Process Dora Sulženko Hoštová and Jan Čtvrtník Main Stage | 19:00 Dance as you’ve never imagined it in a production whose every scene can safely be described as revelatory.

A cultural manifesto on the nature of Woman and the social stereotypes that define it. Teatr magazine declared Parallel events: Magnificat Poland’s best alternative Tuesday 24 November theatre production of 2010–11. Dance workshop with Dora Sulženko Hoštova With English surtitles. Wednesday 25 November Parallel events: After performance talk with Friday 20 November Dora Sulženko Hoštova Theatre workshop with Marta Górnicka p. 44 Saturday 21 November After performance talk with Marta Górnicka

Main Stage | 21:00 Impulsive, subversive, cyberpunk Yvonne. A psychological thriller which wears its Hitchcockian influences on its sleeve, this award-winning production occupies the grey zone between theatre and cinema. In Polish, no translation into English. Parallel event: Saturday 28 November After performance talk with Krzysztof Garbaczewski p. 48 28-29 November POLAND PERFORMANCE Small Narration Wojtek Ziemilski Upper Stage | 19:00 A performance-lecture about the clash between personal and historical narratives. Historical documents and first-hand accounts create new narratives on identity and memory. In English. Parallel events: Friday 27 November Workshop with Wojtek Ziemilski Saturday 28 November After performance talk with Wojtek Ziemilski p. 52

p. 34

73

28-29 November HUNGARY / THE NETHERLANDS WORKSHOP | THEATRE

27-28 November

Inventory of Powerlessness Edit Kaldor

Perfect Harmony Recent Art and Politics in Eastern Europe

Workshop: Saturday 28 November | 10:00-13:00 and 14:00-18:00 & Sunday 29 November | 10:00-13:00 Presentation of the Workshop’s Results: Sunday 29 November | 18:00-20:00 Who is powerless in our society? In this workshop we will try to make a map of powerlessness in Athens in order to raise questions relating to awareness, solidarity and identity. p. 56

SYMPOSIUM | TALKS & THOUGHTS

Upper Stage Friday 27 November | 16:30-22:00 Saturday 28 November | 15:00-21:00 In English. Curated by Joanna Warsza and Katia Arfara Can art, once again, become an agent of coming together politically? Or is this too much to expect? This two-day symposium — with artists’ dialogues, a screening, a lecture, panels and a performance — reflects the artistic, activist and political dilemmas of Eastern Europe. Friday 27 November

Saturday 28 November

16:30-17:00 Welcome and introduction by Joanna Warsza and Katia Arfara

15:00-16:45 Panel II: Hungary in focus: The potentials of bottom-up democratic organization in culture and civil society

17:00-18:45 Panel I: Performing politics in Europe’s semi-periphery With: Sodja Lotker, Tomislav Medak, Kostis Stafylakis Moderated by Kuba Szreder 18:45-19:00 Intermission 19:00-20:00 Artist talk: ‘ Things can’t go on like this’. Oh but they can, they can. Dan Perjovschi in conversation with Nataša Ilić (WHW) 20:00-20:15 Intermission 20:15-22:00 Holy Mass by Artur Żmijewski Films projection followed by a conversation of the artist with Adam Szymczyk

74

With: Szabolcs KissPál, Hajnalka Somogyi, Luca Janka László Conceptualized and moderated by Livia Páldi 16:45-17:00 Intermission 17:00-18:00 Post-Communist East: Nationalism Revisited Lecture by Boris Groys. Followed by Q & A (15 minutes) 18:15-19:00 Intermission 19:00-20:00 Performance: Small Narration by Wojtek Ziemilski 20:00-21:00 Artist talk: Big disasters, small narrations Wojtek Ziemilski in conversation with Piotr Gruszczynski

χορ ηγοί ε πικοινω ν ί α ς

Δ ιε Y θ Y νση Επικοινωνίας & M a r k e t i ng Τμήμα Εκδόσε ω ν

75

Αγοράζετε εισιτήριο νωρίτερα;

Early Bird S pecial

3 0% έ κ π τω σ η σ τι ς κ α λύ τε ρ ε ς θ έσει ς

Είστε % 20-40

;

παρέα η

έκπτωσ

☜

ΦΕΣΤΙΒΑΛ στη Στέγη

2015 → 16 sgt.gr