Page 1

Blockchain U R N? U TO P IA O R U -T


+

Τι είναι το blockchain; Πώς υπόσχεται να αλλάξει τη ζωή μας;


Κάτι για το Blockchain

Η τεχνολογία blockchain βρίσκεται πίσω από το ψηφιακό νόμισμα Bitcoin που δημιουργήθηκε το 2008. Θα μπορούσαμε να την περιγράψουμε ως ένα κρυπτογραφημένο ψηφιακό λογιστικό φύλλο που μοιράζεται μεταξύ των χρηστών του, καταγράφοντας οικονομικά στοιχεία και συναλλαγές, συμβόλαια και αμοιβαίες συμφωνίες χωρίς τη μεσολάβηση ενός κεντρικού διαχειριστή, όπως είναι οι τράπεζες. Το φεστιβάλ αυτό προσκαλεί διανοητές, καλλιτέχνες και χάκερ σε μια συζήτηση για τη διαλεκτική της αντίστασης και της αφομοίωσης που χαρακτηρίζει την τεχνολογία blockchain. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό αντικείμενο μελέτης που μας βοηθάει να κατανοήσουμε και να οραματιστούμε τη θέση μας μέσα στην ψηφιακά δικτυωμένη κοινωνία μας.

Επιμέλεια Voltnoi Brege, Quetempo

Αν και το blockchain έχει κατά κύριο λόγο υιοθετηθεί από επενδυτές και επιχειρηματίες, χρησιμοποιείται εκτενώς και από κοινότητες που διερευνούν ριζοσπαστικές και εναλλακτικές χρήσεις του στις τέχνες, τη μουσική, τα μέσα και τα συστήματα διακυβέρνησης. Η νέα αυτή τεχνολογία εγείρει πολιτικά και ηθικά ερωτήματα, καθώς από τη μία συμβάλλει στην κοινωνική αμοιβαιότητα και καταργεί τους διαμεσολαβητές, ενώ από την άλλη αποτελεί επενδυτική ευκαιρία για μια νέα ελίτ, αυτήν της ψηφιακής οικονομίας.


Διανοητές, καλλιτέχνες και χάκερ σε ένα φεστιβάλ που διερευνά τις οικονομικές και καλλιτεχνικές εφαρμογές –ανατρεπτικές και μη– αυτής της συναρπαστικής τεχνολογίας του δικτυωμένου κόσμου μας.


Πρόγραμμα Φεστιβάλ 9.2

10.2

15.2

Μια εισαγωγή στο blockchain, το χρήμα και τα χρηματοοικονομικά υψηλής τεχνολογίας

Το blockchain ως μορφή διακυβέρνησης, δικαίου και κοινωνικής ενδυνάμωσης

17:30 – 21:00 Ανοιχτό εργαστήριο με τους OMSK social club

18:00 – 18:30 Voltnoi & Quetempo Μια οπτικοακουστική ιστορία του χρήματος

18:00 – 18:30 Δημήτρης Βουράκης Κώδικας = Δίκαιο;

18:30 – 19:00 Γιώργος Παπαγεωργίου Blockchain, στη χώρα των θαυμάτων 19:00 – 19:30 Denis Jaromil Rojo Bitcoin, το τέλος του ταμπού στο χρήμα 19:45 – 20:30 Benjamin H. Bratton Ανόητοι Λίθοι και Έξυπνες Μπαταρίες : Η αλλαγή, η ανταλλακτική αξία της ύλης και η υλική αξιοδότηση της ανταλλαγής 20:30 – 21:15 Saskia Sassen Ληστρικοί σχηματισμοί ντυμένοι με κοστούμια της Γουόλ Στριτ και αλγοριθμικά μαθηματικά

18:30 – 19:00 Marco Sachy Πώς η τεχνολογία blockchain μπορεί να ενισχύσει την κοινωνική καινοτομία 19:00 – 19:30 Brett Scott Το όραμα ενός Λεβιάθαν της τεχνολογίας: η μάχη των ιδεολογιών του blockchain

Προετοιμάζοντας το role playing game του Cryptorave της Αθήνας Δωρεάν Απαραίτητη η προκράτηση θέσης στο infotickets@sgt.gr (συμπληρώνοντας το ονοματεπώνυμο και τον αριθμό του τηλεφώνου σας) Χώρος: Γαλαξία 2, Αθήνα (Πίσω από το κτίριο της Στέγης)


16.2

17.2

Εφαρμογές blockchain και προβληματισμοί στις τέχνες

Μια κριτική στις τεχνολογίες blockchain

18:00 – 18:30 Matthew Liston Μηχανές πίστης: ενισχυμένη αντανακλαστικότητα μεταξύ αξίας και πεποίθησης

19:00 – 19:30 Jaya Klara Brekke Εξουσία, αυτονομία και εμπιστοσύνη – μια πολιτική ιστορία του blockchain

18:30 – 19:00 Ruth Catlow (Furtherfield) Καλλιτέχνες (ανα)στοχάζονται το blockchain 19:00 – 19:30 Kei Kreutler Aυτόνομες οικολογίες από απόσταση 19:30 – 20:00 Mat Dryhurst Κατέχεις ή κατέχεσαι: Μία σφήνα στην καρδιά της απέθαντης μουσικής 23:00 – 6:00 Cryptorave party από τους: !Mediengruppe Bitnik + Omsk Social Club,  με τους: Arpanet, Amnesia Scanner, Bill Kouligas, M.E.S.H., Voltnoi Στο Cryptorave party θα γίνει χρήση στροβοσκοπικών φωτισμών (strobe lights).

19:30 – 20:00 David Gerard Κριτική στο blockchain

Για το Cryptorave party Δελτία εισόδου: https://0b673cce.xyz/

Μαζί του θα συνομιλήσει ο δημοσιογράφος Γιάννης Ορέστης Παπαδημητρίου

Λόγω περιορισμένης χωρητικότητας, το δελτίο εισόδου δεν εξασφαλίζει την είσοδό σας στις τρεις πρώτες συναυλίες του line up και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

20:00 – 20:30 Jemima Kelly Η τραπεζική μέσω blockchain: Μια κακή ιδέα  20:30 – 21:00 James Bridle Νέος Μεσαίωνας: Η τεχνολογία και το τέλος του μέλλοντος

Ομιλίες στα αγγλικά, με διερμηνεία στα ελληνικά Μικρή Σκηνή Η είσοδος είναι δωρεάν και τηρείται σειρά προτεραιότητας. Η διανομή των δελτίων εισόδου ξεκινά 1 ώρα πριν από κάθε εκδήλωση.


Το λεξικό του Blockchain

B BITCOIN Τo Βitcoin είναι το επώνυμο κρυπτονόμισμα με το οποίο είναι εξοικειωμένοι οι περισσότεροι χρήστες. Το κρυπτονόμισμα αυτό λειτουργεί ως ένα αποκεν τρωμένο, παγκόσμιο δίκ τυο ομότιμων κόμβων, σ το οποίο δεν υπάρχει καμία εκδοτική αρχή και κανένας αγοραστής. Αυτό συνεπάγεται πως δεν μπορεί να το ελέγξει κανένας φορέας, εφόσον η κεν τρική εξουσία παρακάμπ τεται. Το νόμισμα είναι ανοιχ τό, δηλαδή έχει πιστοποίηση για πορτοφόλι και πιστοποίηση συναλλαγών. Α λ λά το κα λύτερο είναι το εξής: οποιοσδήποτε μπορεί να κάνει χρήση του Bitcoin μέσω smartphone ή ηλεκτρονικού υπολογισ τή. Το Bitcoin δημιουργήθηκε από τον Satoshi Nakamoto το 2008 και αποτελεί την πρώτη ε φ α ρμ ογ ή τ ης τεχ νολογ ίας του blockchain και το πρώτο κρυπτονόμισμα. Παραμένει μέχρι σήμερα το πιο διαδεδομένο κρυπτονόμισμα. Το παγκόσμιο απόθεμα σε Βitcoin έχει ορισ τεί σ τα 21 εκατομμύρια – αυτή είναι η χρηματισ τηριακή αξία όλων των Βitcoins.

BLOCK Τα μπλοκ είναι συνώνυμα με τις ψηφιακές σελίδες ενός καθολικού, το οποίο λέγεται και λογισ τικό βιβλίο. Εκεί φυλάσσονται τα αμετάβλητα δεδομένα που σχετίζονται με το δίκτυο. Ένα μπλοκ είναι ένα αρχείο στην αλυσίδα των μπλοκ

(block chain) το οποίo περιέχει και επ ι κ υ ρ ώ ν ε ι πολ λ έ ς σ υ να λ λα γ έ ς σε αναμονή. Περίπου κάθε 10 λεπτά, κατά μέσο όρο, ένα νέο μπλοκ που συμπερι λαμβάνει συνα λ λαγές επισυνάπτεται στο αλυσίδα των μπλοκ μέσω εξόρυξης.

BLOCKCHAIN Είναι ένα διανεμημένο καθολικό, το οποίο καταγράφει όλες τις συναλλαγές και τα έξυπνα συμβόλαια για ένα κρυπτονόμισμα ή μια πλατφόρμα. Το blockchain αναπαράγεται σε πολλούς χιλιάδες κόμβους παγκοσμίως. Η αλυσίδα των μπλοκ (block chain) είναι ένα δημόσιο αρχείο συναλλαγών Bitcoin με χρονολογική σειρά. Η α λυσίδα των μπλοκ διαμοιράζεται μεταξύ όλων των χρησ τών Bitcoin. Χρησιμοποιείται για να επαληθεύσει την μονιμότητα των συνα λ λαγών Bitcoin και για να αποτρέψει διπλές δαπάνες (double spending).

BLOCKHEIGHT Το ύψος των μπλοκ είναι το άθροισμα των ατομικών μπλοκ σε κάθε αλυσίδα. Το πρώτο μπλοκ έχει μηδενικό ύψος και είναι γνωστό και ως πρώτη συναλλαγή (genesis block).

C CHARLIE LEE Ο Τσάρλι Λι είναι ο δημιουργός του Litecoin και, πριν από αυτό, επικεφαλής μηχανικός


του Coinbase. Αν και είναι ο πρωτεργάτης του Litecoin, o Λι έχει αφοσιωθεί σε πολυάριθμα πρότζεκ τ που αφορούν αποκ λειστικά το Bitcoin. Πριν από τις εξορμήσεις του στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, ο Λι εργαζόταν ως μηχανικός υπολογιστών σε πολλές εταιρείες, όπως στην Google και την Guidewire Software.

CYPHERPUNK Με τον όρο Cypherpunk περιγράφεται κάθε ακ τιβιστής που υποστηρίζει την ευρεία χρήση της ισχυρής κρυπτογράφησης και της τεχ νολογίας ενίσχυσης της ασφάλειας (δεδομένων), ως μέσου επίτευξης της κοινωνικής και πολιτικής α λ λαγής. Αυτές οι άτυπες ομάδες ακτιβιστών, οι οποίες επικοινωνούσαν αρχικά μέσα από λίστες ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που κατάρτιζαν οι ίδιοι, έχουν στόχο την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας, μέσω της ενεργής χρήσης της κρυπτογραφίας. Οι Cypherpunks έχουν οργανωθεί σ’ ένα ενεργό κίνημα από τα τέλη της δεκαετίας του ’80.

CRYPTOCURRENCY Το κρυπτονόμισμα είναι ένα αποκεντρωμένο ψηφιακό συνάλλαγμα, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εμπορεύματα, υπηρεσίες και μεταφορές επενδυτικών αγαθών. Το πρώτο κρυπτονόμισμα ήταν το Bitcoin. Πρωτοκυκλοφόρησε στην αγορά τον Ιανουάριο του 2009.

CRYPTOCURRENCY EXCHANGE (ΑΝΤΑ Λ Λ ΑΚΤΉΡΙΑ ΚΡΥΠΤΟΝΟΜΙΣΜΆΤΩΝ) Τα αν τα λ λακ τήρια κρυπτονομισμάτων είναι ισ τοσελίδες ή υπηρεσίες που επιτρέπουν την αν τα λ λαγή ψηφιακών κρυπτο-αγαθών με κρυπτονομίσματα και αν τισ τρόφως, ή την αν τα λ λαγή παραστατικού χρήματος (π.χ. δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών) με κρυπτοεπενδυτικά αγαθά). Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων αν τα λ λακ τηρίων είναι το Coinbase και το Binance.

CRYPTOCURRENCY WALLETS (ΠΟΡΤΟΦΌΛΙΑ ΚΡΥΠΤΟΝΟΜΙΣΜΆΤΩΝ) Το πορτοφόλι κρυπτονομίσματος είναι ένας τρόπος αποθήκευσης των ιδιωτικών και δημόσιων κλειδιών για τα επενδυτικά αγαθά. Κάθε πορτοφόλι είναι ένα χρηματοφυλάκιο όπου μπορεί κανείς να καταφύγει για να εντοπίσει κ λειδιά. Ένα Bitcoin πορτοφόλι είναι γενικώς το ισοδύναμο ενός φυσικού πορτοφολιού στο δίκτυο Bitcoin. Στην πραγματικότητα, το πορτοφόλι περιέχει τα δικά σας ιδιωτικό(ά) κ λειδί(ά) τα οποία σας επιτρέπουν να ξοδεύετε τα bitcoins που κατανέμονται σε αυτή την αλυσίδα των μπλοκ (block chain). Το κάθε Bitcoin πορτοφόλι μπορεί να σας δείξει το συνολικό υπόλοιπο όλων των bitcoins που ελέγχει και σας αφήνει να πληρώσετε ένα συγκεκριμένο ποσό σε ένα συγκεκριμένο άτομο, όπως συμβαίνει και με ένα αληθινό πορτοφόλι. Αυτό διαφέρει από τις πιστωτικές κάρτες όπου χρεώνεστε από τον έμπορο.

D DAVID LEE CHAUM Ο Ντέιβιν τ Λι Τσομ είναι Αμερικανός επιστήμονας των Η/ Υ και κρυπτογράφος. Έγινε διάσημος για την ανάπτυξη του ecash, μιας εφαρμογής ηλεκ τρονικών «μετρητών», η οποία έχει σ τόχο τη διατήρηση της ανωνυμίας του χρήστη. Έχει επίσης εφεύρει πολ λά κρυπτογραφικά πρωτόκολ λα, ενώ ίδρυσε και το DigiCash, μια εταιρεία ηλεκ τρονικού χρήματος. Το άρθρο του «Μη ανιχνεύσιμη ηλεκτρονική αλληλογραφία, διεύθυνση αποστολέα και ψηφιακά ψευδώνυμα» (1981), προλείανε το έδαφος για την έρευνα στην ανώνυμη επικοινωνία.

DECENTRALIZATION (ΑΠΟΚΈΝΤΡΩΣΗ) Η αποκέντρωση είναι ένα κριτήριο βάσει του οποίου εκτιμάται πόση εξουσία έχει ένας βασικός δικαιούχος. Μπορεί κανείς


να ισχυριστεί πως τα blockchain είναι οπωσδήποτε πολύ πιο αποκεντρωμένα από άλλες μεθόδους κατανομής δεδομένων, καθώς (τουλάχιστον στις δημόσιες αλυσίδες) δεν υπάρχει κανένας φύλακας να ελέγχει ποιος μπορεί να συμμετάσχει: όποιος κατέχει την υπολογιστική δύναμη μπορεί να γίνει μέρος του blockchain.

DIGITAL SIGNATURE (ΨΗΦΙΑΚΉ ΥΠΟΓΡΑΦΉ) Η ψηφιακή (κρυπτογραφική) υπογραφή είναι ένας ψηφιακός κώδικας που δημιουργείται από την αποκρυπτογράφηση ενός δημόσιου κ λειδιού που είναι με τη σειρά του συνδεδεμένο μ’ ένα ηλεκ τρονικά κοινοποιημένο έγ γραφο, το οποίο εξακριβώνει το περιεχόμενο του εγ γράφου και την ταυτότητα του αποστολέα. Μια κρυπτογραφική υπογραφή είναι ένας μαθηματικός μηχανισμός που επιτρέπει σε κάποιον να αποδείξει την κυριότητα. Στην περίπτωση του Bitcoin, ένα Bitcoin πορτοφόλι και τα δικά του ιδιωτικό(ά) κ λειδί(ά) συνδέονται με κάποια μαθηματική μαγεία. Όταν το λογισμικό σας Bitcoin υπογράψει μια συνα λ λαγή με το κατά λ ληλο ιδιωτικό κ λειδί, όλο το δίκ τυο μπορεί να δει ότι η υπογραφή συμπίπτει με τα bitcoins που ξοδεύονται. Ωστόσο, δεν υπάρχει τρόπος, που να χαλάσει ο κόσμος, κάποιος να μαν τέψει το ιδιωτικό κ λειδί σας για να κ λέψει τα κερδισμένα με κόπο bitcoins σας.

DISTRIBUTED LEDGER (ΔΙΑΝΕΜΗΜΈΝΟ Κ ΑΘΟΛΙΚΌ) Πρόκειται για μια αντιστοιχία που γίνεται συχ νά σ τα blockchain. Αν τί για ένα κεντρικό καθολικό, το blockchain υπόσχεται τη διανομή των υπολοίπων μέσω ενός δικτύου διακομιστών.

E ESCROW (ΧΡΗΜΑΤΙΚΉ ΕΓΓ ΎΗΣΗ) Η χρηματική εγγύηση είναι μια οικονομική συμφωνία, σύμφωνα με την οποία ένα τρίτο μέλος αποταμιεύει και ρυθμίζει

την π ληρωμή των κεφα λαίων που απαιτείται από τα δύο μέλη που συμμετέχουν σε μια συγκεκριμένη συναλλαγή. Συντελεί στο να κάνει τις συναλλαγές πιο ασφαλείς, διατηρώντας την πληρωμή σ’ έναν ασφαλή εγγυητικό λογαριασμό, ο οποίος αποδεσμεύεται μόνο όταν όλοι οι όροι της συμφωνίας έχουν τηρηθεί, υπό την επίβλεψη της εγγυήτριας εταιρείας.

ETHEREUM Το Ethereum είναι μια αποκεντρωμένη πλατφόρμα για εφαρμογές που τρέχουν «έξυπνα συμβόλαια», η οποία βασίζεται σ την τεχ νολογία του blockchain και έχει στόχο την επί λυση προβλημάτων που σ χετίζον ται με τη λογοκρισία, την απάτη και την παρέμβαση τρίτων.

F FIAT (ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΌ ΧΡΉΜΑ) Το παραστατικό χρήμα είναι το μέσο πληρωμής που σχετίζεται με το εθνικό νόμισμα, όπως το αμερικανικό δολάριο, τη λίρα Αγ γλίας ή το ευρώ. Θεωρείται νόμιμο χρήμα από μια κυβέρνηση, αλλά η αξία του δεν δικαιολογείται από φυσικούς πόρους, όπως από χρυσό.

FORK (ΔΙΧ Ά Λ Α) Η διχάλα είναι μια πράξη λειτουργικού συσ τ ήματος που δημιουργεί μια ενα λ λακ τική εκδοχή του blockchain, επιτρέπον τας σε δύο α λυσίδες να τρέχουν παρά λ ληλα σε διαφορετικές περιοχές του δικτύου.

G GENESIS BLOCK (ΠΡΏΤΗ ΣΥΝΑ Λ Λ ΑΓΉ) Πρόκειται για την πρώτη συσ τοιχία / μπλοκ ενός blockchain.


H HODL Το Hodl είναι ένα meme κρυπτονομισμάτων για αποταμίευση, και όχι για την πώληση των επενδυτικών αγαθών. Το meme δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2013, όταν ένας χρήστης που είχε κατεβάσει μερικά ποτηράκια δαχ τυλογράφησε κάτι λάθος σ’ ένα δημοφι λές φόρουμ για το Bitcoin. Μπορείτε να βρείτε το σχετικό πρωτότυπο thread στη σελίδα bitcointalk.org.

I

ICO (ΑΡΧΙΚΉ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΉ ΠΡΟΣΦΟΡΆ) Καθώς τα κρυπτο-νομσματα γίνονται ολοένα και πιο δημοφι λή, αυξάνεται και ο αριθμός των πρώτων νομισμάτων. Κάθε ένα από αυτά υπόσ χεται να διορθώσει, να αναδείξει ή να βελτιώσει μια συγκεκριμένη όψη του τοπίου των κρυπτο-νομισμάτων. Αυτά τα νέα νομίσματα διατίθενται μέσω των ICO. Με άλλα λόγια, είναι η κρυπτο-παραλλαγή ενός χρηματιστηρίου προσφοράς νέων χρεογράφων με δημόσια εγγραφή.

J JAMES DALTON BELL Ο Τζέιμς Ντά λτον Μπελ είναι ένας Αμερικανός κρυπ το-αναρχικός που συνέλαβε την ιδέα των διαδικ τυακών πληρωμένων δολοφονιών, τις οποίες απο κα λ εί «πολ ι τ ι κ ή δ ολο φ ον ίας». Τον Απρίλιο του 1995, ο Μπελ συνέγραψε το πρώτο κεφά λαιο ενός δοκιμίου σε δέκα μέρη με τίτλο «Πολιτική δολοφονίας», στο οποίο περιγράφει εκτενώς μια αγορά φόνων, στην οποία ανώνυμοι δωρητές μπορούν να παραγ γεί λουν με εχεμύθεια τη δολοφονία μελών της κυβέρνησης ή άλλων προσώπων που καταπατούν τα δικαιώματα των πολιτών.

Το 2001 το περιοδικό Wired αποκάλεσε τον Μπελ «έναν από τους πιο διάσημους δοκιμιογράφους του Διαδικ τύου» και «τον πιο διαβόητο κρυπτο-κατάδικο του κόσμου».

M MINING (ΕΞΌΡΥΞΗ) Εξαιτίας της κρυπτογραφημένης φύσης των κρυπτονομισμάτων, η εξακρίβωση των συναλλαγών απαιτεί ένα τεράστιο ποσό υπολογιστικής δύναμης και εξειδικευμένου υλισμικού. Ως αν τά λ λαγμα για την υπολογιστική δύναμη, οι άνθρωποι που λύνουν (και συνεπώς εγκρίνουν) μια συνα λ λαγ ή ) π ληρώνον ται σε κρυπτονομίσματα. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται εξόρυξη. Η εξόρυξη είναι η διεργασία που δημιουργεί το υλισμικό υπολογιστή (computer hardware) για να κάνει μαθηματικούς υπολογισμούς ώστε το δίκ τυο Bitcoin να επιβεβαιώσει τις συνα λ λαγές και να αυξήσει την ασφάλεια. Ως αμοιβήγια τις υπηρεσίες τους, όσοι κάνουν εξόρυξη μπορούν να συλ λέγουν τα τέλη συνα λ λαγών για τις συναλλαγές που επιβεβαιώνουν, μαζί με τα πρόσφατα δημιουργημένα Βi tc o i ns. Η ε ξόρυξη εί να ι μια εξειδικευμένη και ανταγωνιστική αγορά όπου οι αμοιβές χωρίζον ται ανά λογα με το πόσος υπολογισμός έχει γίνει. Δεν κάνουν όλοι οι χρήσ τες Bitcoin mining και δεν είναι εύκολος τρόπος να βγάλετε χρήματα.

ΣΕΛΗΝΙΑΣΜΌΣ (MOONING) Το 2017, τα κρυπτονομίσματα έμελ λε να αποκτήσουν πολλαπλάσια αξία εν μία νυκτί. Ολόκ ληρη η κεφαλαιακή αξία του τομέα αυξήθηκε από 15 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιανουάριο σε 6 0 0 δισεκατομμύρια δολάρια τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου. Το Ripple ήταν ο μεγαλύτερος νικητής. Η αξία του αυξήθηκε κατά 28,9 63% αυτούς τους 12 μήνες. Συγκριτικά, το S&P 50 0 ανέβηκε κατά 19,4%. Το φαινόμενο του πολλαπλασιασμού των κερδών με ένα και μόνο κέρμα είναι γνωστό ως «σεληνιασμός».


N NICK SZABO Ο Νικ Ζάμπο είναι ένας από τους πρωτοπόρους του blockchain και των κρυπτονομισμάτων. Θεωρείται ευρέως ως ο εφευρέτης της έν νοιας των έξυπνων συμβολαίων (smart contracts), τα οποία είναι σήμερα ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό των κρυπτονομισμάτων. Ο Ζάμπο είναι επίσης ο δημιουργός του bit gold, μιας αποκεν τρωμένης πρόδρομης εκδοχής του Bitcoin, η οποία έθεσε τις βάσεις για την αρχική κατασκευή της αρχιτεκ τονικής του Bitcoin.

NODE (ΚΌΜΒΟΣ) Ο κόμβος είναι μια υπολογιστική συσκευή σ το blockchain. Είναι υπεύθυνος για την πιστοποίηση των συναλλαγών, αλλά και για τη διατήρηση και επικαιροποίηση του διανεμημένου καθολικού.

P PEER TO PEER (ΟΜΌΤΙΜΗ ΣΎΝΔΕΣΗ) Η ομότιμη σύνδεση ή P2P αναφέρεται στις αποκεντρωμένες αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα μέλη σ’ ένα έντονα διασυνδεδεμένο δίκτυο. Οι συμμετέχοντες ενός δικ τύου P2P ασ χολούν ται απευθείας ο ένας με τον ά λ λο, μέσα από ένα και μοναδικό σημείο διαμεσολάβησης. Η ομότιμη σύνδεση (peer-to-peer) αναφέρεται σε συστήματα που λειτουργούν όπως μια οργανωμένη συλλογική επιτρέποντας στο κάθε άτομο να αλληλοεπιδρά άμεσα με τους άλλους. Στην περίπτωση του Bitcoin, το δίκτυο είναι φτιαγμένο με τέτοιο τρόπο ώστε ο κάθε χρήστης να εκπέμπει τις συναλλαγές των άλλων χρηστών. Και, κυρίως, δεν απαιτείται καμία τράπεζα ως τρίτος.

PRETT Y GOOD PRIVACY / ΑΡΚΕΤΆ Κ Α ΛΌ ΑΠΌΡΡΗΤΟ (PGP) Πρόκειται για ένα πρόγραμμα κρυπτογράφησης το οποίο παρέχει απόρρητο κ ρυπ τογράφησης και επα λήθευσης γ ια τ ην επι κοι νωνία δε δομένων. Το PGP χ ρησιμοποιείται για την υπογραφή, την κρυπτογράφηση και την αποκρυπτογράφηση κειμένων, e-mail, φακέλων, καταλόγων και διαμερισμάτων σκ ληρών δίσκων, α λ λά και για την ενίσχυση της ασφάλειας της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Ο Φιλ Ζίμερμαν ανέπτυξε το PGP το 1991.

PROOF-OF-STAKE (ΑΠΌΔΕΙΞΗ ΚΥΡΙΌΤΗΤΑΣ) Η απόδειξη κυριότητας ενθαρρύνει τους ανθρώπους που έχουν στην ιδιοκτησία τους μια πλειάδα από μάρκες blockchain να λάβουν αποφάσεις για την επικύρωση της αλυσίδας. Στην πράξη, είναι αισθητά λιγότερο ενεργοβόρα πρακτκή σε σχέση με την εξόρυξη.

PROOF-OF-WORK (ΑΠΌΔΕΙΞΗ ΕΡΓΑΣΊΑΣ) Είναι ένα σύσ τημα σ το οποίο μπλοκ δεδομένων συναλλαγών στο blockchain εξορύσσον ται και επικυρώνον ται από εξειδι κευ μένους υπολογ ισ τέ ς που επιβραβεύονται για την επίλυση μαθηματικών εξισώσεων.

PUBLIC/PRIVATE KEYS (ΔΗΜΌΣΙΑ /ΙΔΙΩΤΙΚ Ά Κ ΛΕΙΔΙΆ) Τα κ λειδιά είναι τα εργαλεία πρόσβασης στις ισοτιμίες και στη λήψη/αποστολή αξίας ή δεδομένων στο κρυπτονόμισμα. Το δημόσιο κ λειδί είναι εφάμι λ λο της ηλεκ τρονικής διεύθυνσης. Είναι αυτό που επιτρέπει την αποστολή κεφαλαίων σε τρίτους. Μπορείς να μοιρασ τείς το δημόσιο κλειδί σου με ένα γενικό κοινό.


S SATOSHI NAK AMOTO Το όνομα Σατόσι Νακαμότο είναι αυτό που χρησιμοποιήθηκε από τον ανώνυμο δ η μ ι ο υ ργό (ή το υ ς ανώνυμους δημιουργούς) που συνέλαβαν το Βitcoin, υπέγραψαν τη Λευκή Βίβλο του Βitcoin, α λ λά και συνέλαβαν και ανέπτυξαν την πρώτη υλοποίηση αναφορών (reference implementation) του Βitcoin. Ως μέρος της υλοποίησης, οι Σατόσι Νακαμότο ανέπτυξαν επίσης την πρώτη βάση δεδομένων του blockchain. Σε αυτή τη διαδικασία, ήταν οι πρώτοι που έλυσαν το ζήτημα της διπλής δαπάνης, χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο ομότιμης σύνδεσης. Ήταν ενεργοί στην ανάπτυξη του bitcoin μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2010.

SMART CONTRACTS (ΈΞΥΠΝΑ ΣΥΜΒΌΛ ΑΙΑ) Εκτός από τα κρυπτονομίσματα (μάρκες ή κ έρμ α τα), κάπο ι ε ς α λυ σ ίδ ε ς υποσ τ ηρίζουν επίσης τα έξυπ να συμβόλαια. Η επικρατέσ τερη μορφή δικ τύου έξυπ νων συμβολαίων είναι το Ethe re um. Κάποια συ μβόλαια επιτρέπουν σ τα μη συνα λ λαγματικά επενδυτικά αγαθά να α λ λάξουν χέρια σ την α λυσίδα, χωρίς τη χ ρήση μεσαζόν των. Τα αγαθά αυτά μπορεί να περι λαμβάνουν αρχεία συνδρομών, ασφάλειες ή ακόμα και ακίνητα.

T TIMOTHY C. MAY Ο Τίμοθι Σι Μέι, γ νωστός ως Tim May (21 Δεκεμβρίου 1951 – 13 Δεκεμβρίου 2018) ήταν ένας Αμερικανός συγγραφέας που εξειδικευόταν σε τεχνικά θέματα και πολιτική, και εργαζόταν ως μηχανικός ηλεκτρονικών υπολογιστών και ανώτατο επισ τημονικό προσωπικό σ την Intel,

τα πρώτα χρόνια της εταιρείας. Ο Μέι ήταν ένα από τα ιδρυτικά στελέχη και ένας από τους πιο γεν ναιόδωρους συμμετέχοντες της λίστας ηλεκτρονικής α λ ληλογραφίας των Cypherpunk. Είχε γράψει εκτενώς για ζητήματα κρυπτογράφησης και απορρήτου από τη δεκαετία του 1990 έως το 2003.

TOKENS (ΜΆΡΚΕΣ) Μια μάρκα είναι μια ψηφιακή μονάδα που μπορεί να προγραμματιστεί, έχοντας τον δικό της κώδικα βάσης (codebase) που σ χετίζεται με μια υπάρχουσα α λυσίδα. Οι μάρκες χρησιμοποιούνται για να διευκολύνουν τη δημιουργία αποκεντρωμένων εφαρμογών.

V

VITALIK BUTERIN Ο Βιτάλικ Μπουτέριν είναι ο δημιουργός του Eth e re um, τ ης π λατφόρμας blockchain που λειτουργεί ως παγκόσμιος υπολογ ισ τ ής γ ια αποκεν τρ ω μένε ς εφαρμογές. Το αντίστοιχο κρυπτονόμισμα, το Ether, είδε την αξία του να εκτοξεύεται το 2017 (η κεφαλαιακή αξία του Ethereum είναι κοντά στα 30 εκατομμύρια δολάρια). Είναι ο συνιδρυτής του περιοδικού Bitcoin Magazine και αυτή την περίοδο τρέχει το πρότζεκ τ του Ethereum, δουλεύοντας για την αναβάθμιση του πρωτοκόλλου του.


Όλα όσα πρέπει να διαβάσετε για το Blockchain Reading list New Dark Age: Technology and the End of the Future, James Bridle, Verso, 2018

Smart Contracts: Building Blocks for Digital Markets, Nick Szabo, online, 1996

Attack of the 50 Foot Blockchain: Bitcoin, Blockchain, Ethereum & Smart Contracts, David Gerard, 2017

The cyphernomicon: Cypherpunks FAQ and More, Version 0.666, Timothy C. May, online, 1994

The Politics of Bitcoin: Software as Right-Wing Extremism, David Golumbia, University Of Minnesota Press, 2016

Red stack attack! Algorithms, capital and the automation of the common, Tiziana Terranova, online, 2014

The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power, Shoshana Zuboff, PublicAffairs, 2019

Achieving Electronic Privacy, David Chaum, Scientific American, 1992

Bitcoin white paper: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, Satoshi Nakamoto, online, 2009 Ethereum White Paper: a next generation smart contract & decentralized application platform, Vitalik Buterin, online, 2014

Four days trapped at sea with crypto’s nouveau riche, Laurie Penny, breakermag, 2018 The Greek financial mess; and some ways Bitcoin might help, Nick Szabo, Unenumerated blogspot, 2015 The Prophets of Cryptocurrency Survey the Boom and Bust, Nick Paumgarten, The New Yorker, 2018


Mastering Bitcoin: Programming the Open Blockchain, Andreas M. Antonopoulos, O'Reilly Media, 2017 White paper DAO (Decentralized Autonomous Organization) to automate governance, online, 2016 Radical Technologies: the design of everyday life, Adam Greenfield, verso, 2018 Bitcoin, the end of the Taboo on Money, Denis Jaromil Roio, dyne.org, 2013 Blockchain and the Law: The Rule of Code, Primavera De Filippi & Aaron Wright, Harvard University Press, 2018 Fetishism of digital commodities and hidden exploitation: the cases of Amazon and Apple, Wu Ming Foundation, online, 2011 Artists Re:thinking the Blockchain, Edited by Ruth Catlow, Marc Garrett, Nathan Jones, and Sam Skinner, Liverpool university press, 2017

The Official PGP User's Guide, Phil Zimmermann, MIT Press, 1995 The white paper, Satoshi Nakamoto, Introduced by James Bridle Edited by Jaya Klara Brekke and Ben Vickers, 2019 The Codebreakers: The Story of Secret Writing, David Kahn, Scribner; Rev Sub edition, 1967/1996 Exclusive: KodakCoin, one of the biggest punchlines of the ICO mania, may have the last laugh, David Z. Morris, breakermag, 2019 The Stack: On Software and Sovereignty, Benjamin H. Bratton, Mitpress, 2016 Expulsions: Brutality and Complexity in the Global Economy, Saskia Sassen, Harvard University press, 2014


Blockchain: Utopia or U-turn?

The blockchain technology underpins the digital currency Bitcoin, which was created in 2008. We could describe it as an encrypted digital spreadsheet which is shared between users and records financial data and transactions, contracts and bilateral agreements without the intervention of a central administrator, such as banks. The festival invites thinkers, artists and hackers to discuss the dialectic of resistance and recuperation which characterizes blockchain technology. It is a fascinating subject for study which helps us understand and envisage our position in our digitally networked society.

Curated by Voltnoi Brege, Quetempo

Although blockchain has mainly been adopted by investors and entrepreneurs, it is also extensively employed by communities that explore radical and alternative uses to which the technology can be put in the arts, music, media and governance. But the new technology raises political and ethical questions, since, while it achieves social reciprocity and removes the need for mediators, it also presents an investment opportunity for a new—digital—elite.


Thinkers, artists and hackers at a festival that explores the economic and artistic applications —subversive and otherwise—of this exciting technology in our networked world.


Programme Festival

9.2

10.2

15.2

An introduction on blockchain, money and hi-tech finance

Blockchain as a form of governance, law and social empowerment

18:00 – 18:30 Voltnoi & Quetempo An audiovisual history of money

18:00 – 18:30 Dimitris Vourakis Code=Law?

17:30 – 21:00 Open workshop with OMSK social club Getting ready for the role playing game of Athens Cryptorave party

18:30 – 19:00 George Papageorgiou Blockchain, down the rabbithole 19:00 – 19:30 Denis Jaromil Rojo Bitcoin, the end of the Taboo on Money 19:45 – 20:30 Benjamin H. Bratton Dumb Rocks and Smart Batteries: Change, the Exchange Value of Matter, and the Material Valuation of Exchange 20:30 – 21:15 Saskia Sassen Predatory Formations Dressed in Wall Street Suits and Algorithmic Math

18:30 – 19:00 Marco Sachy How blockchain technology can foster social innovation 19:00 – 19:30 Brett Scott Visions of a Techno-Leviathan: The Battle of Blockchain 

Free admission Reservation at infotickets@sgt.gr is required (providing name, surname and mobile phone number) At: 2 Galaxia St, Athens


16.2

17.2

Blockchain applications and speculations in the arts

A critique on blockchain technologies

18:00 – 18:30 Matthew Liston Faith machines: amplified reflexivity between value and belief 18:30 – 19:00 Ruth Catlow (Furtherfield) Artists Re:Thinking the blockchain 19:00 – 19:30 Kei Kreutler Autonomous ecologies at a distance 19:30 – 20:00 Mat Dryhurst Own or be Owned: A stake in the heart of undead music 23:00 – 6:00 Cryptorave party by: !Mediengruppe Bitnik + Omsk Social Club with: Arpanet, Amnesia Scanner, Bill Kouligas, M.E.S.H., Voltnoi Strobe lights will be used during the Cryptorave party.

19:00 – 19:30 Jaya Klara Brekke Authority, autonomy and trust - a political history of blockchain 19:30 – 0:00 David Gerard Critique on Blockchain In conversation with journalist Yiannis Orestis Papadimitriou 20:00 – 20:30 Jemima Kelly Banking on the blockchain is a bad idea  20:30 – 21:00 James Bridle New Dark Age: Technology and the End of the Future

About Cryptorave party: Entrance tickets: https://0b673cce.xyz/ Due to limited space capacity your ticket does not ensure your entry to the party for the first three concerts and line-ups. There will be a first come, first served basis.

Talks in English Upper Stage The entrance is free and on a first come, first served basis. The distribution of entrance tickets begins one (1) hour before each event.


+

What is a blockchain? How might blockchain technology change our lives?


Blockchain glossary

B BITCOIN Bitcoin is a branded cr yptocurrency that most people are familiar with. This cryptocurrency works as a decentralized global peer to peer network with no issuer or acquirer. This means that no single entity can control it, as a central authority is bypassed. The coin is open source, meaning it has wallet and transaction verification. And best part - it can be used by anyone with a smartphone or a computer. Bitcoin was created by Satoshi Nakamoto in 2008 as the first application of the blockchain and as the first cryptocurrency. It is still the dominant cr yptocurrency now. The supply of bitcoins is fixed at 21 million. That’s the market cap on all bitcoins.

BLOCK Block are synonymous with digital pages in a ledger, also known as a record keeping book. These files store unalterable data related to the network. A block is an archive in the blockchain, which contains and verifies several pending transactions. A new block containing transactions is attached to the blockchain through mining approximately ever y ten minutes (per average).

BLOCKCHAIN Is a distributed ledger that records all the transactions and smar t contracts for a cr yptocurrency or platform. The blockchain is replicated on several thousand nodes all around the world. A blockchain is a public archive of BItcoin transactions, placed in chronological order. The blockchain is distributed among all Bitcoin users and it is used so as to verif y the permanence of Bitcoin transactions and prevent double spending.

BLOCK HEIGHT The block height is the number of individual blocks in a blockchain. The first block is Height 0. It is also known as the Genesis Block.

C CHARLIE LEE Charlie Lee is the creator of Litecoin, and formerly Coinbase's Director of Engineering. Although he is the creator of Litecoin, Lee remains focused on a number of Bitcoin-specific projects as well. Prior to Lee's forays into the world of cryptocurrency, he held various engineering positions at companies like Google and Guidewire Software.


CYPHERPUNK Cypherpunk is any activist advocating widespread use of strong cr yptography and privacy-enhancing technologies as a route to social and political change. Originally communicating through the Cypherpunks electronic mailing list, informal groups aimed to achieve privacy and security through proactive use of cr yptography. Cypherpunks have been engaged in an active movement since the late 1980s.

CRYPTOCURRENCY Is a decentralized digital currency that can be used for goods, services, and transfer of assets. The first cr yptocurrency was Bitcoin. It went live in January 2009.

D DAVID LEE CHAUM David Lee Chaum is an American computer scientist and cr yptographer. He is famous for developing ecash, an electronic cash application that aims to preserve a user’s anonymity. He has also invented many cr yptographic protocols and founded DigiCash, an electronic money corporation. His 1981 paper, "Untraceable Electronic Mail, Return Addresses, and Digital Pseudonyms", laid the groundwork for the field of anonymous communications research.

CRYPTOCURRENCY EXCHANGE Cr yptocurrency Exchange are websites or services that let you exchange digital cr yptoassets and cr yptocurrencies between one another or exchange fiat currencies such as the US dollar for cryptoassets. Two of the most prominent examples of these exchanges are Coinbase and Binance.

DECENTRALIZATION Is a measure of how much authority is held by a central holder. You can argue that blockchains are naturally more decentralized than other methods of distributing data because there is (at least in public chains) no gatekeeper on who can join: as long as you have the computing power, you can participate in the blockchain.

CRYPTOCURRENCY WALLETS Cr yptocurrency Wallets are ways of storing your private and public keys to your cryptoassets. A wallet is a safe you can access to then get your keys. In general, a Bitcoin Wallet is the equivalent of a physical wallet in the Bitcoin network. The wallet actually contains your own private key(s) that allow(s) you to spend the bitcoins that are distributed in a specific block chain. Each Bitcoin wallet can display the total balance of the bitcoins it controls; moreover, it allows the user to make a payment to a natural person – exactly as it happens with a physical wallet. This dif fers from credits cards, where you are charged by the vendor.

DIGITAL SIGNATURE Is a digital code generated by public key encr yption that is attached to an electronically transmit ted document to verif y its contents and the sender’s identity. A digital (encr ypted) signature is a mathematical device that permits the user a proof-of stake (PoS). In the case of Bitcoin, a Bitcoin wallet and its private keys are connected through some sor t of mathematical witchcraf t. Once a Bitcoin software signs a transaction through the appropriate private key, the whole network can witness that the signature coincides with the bitcoins spent. However, there is absolutely no way for someone to guess your private key and steal your hard-earned bitcoins.


DISTRIBUTED LEDGER Distributed ledger is an analogy of ten made about blockchains. Instead of a centralized bank ledger, blockchains offer the promise of distributing balances throughout a network of computer servers.

Ε ETHEREUM Ethereum is a blockchain-based decentralised platform for apps that run smart contracts, and is aimed at solving issues associated with censorship, fraud and third party interference.

ESCROW Escrow is a financial arrangement where a third party holds and regulates payment of the funds required for two par ties involved in a given transaction. It helps make transactions more secure by keeping the payment in a secure escrow account which is only released when all of the terms of an agreement are met as overseen by the escrow company.

F

FIAT Fiat currency is regular national currency like the U.S. dollar, British pound, and the euro. It is declared legal tender by a government but is not backed by physical assets like gold.

FORK Forks create an alternate version of the blockchain, leaving two blockchains to run simultaneously on different parts of the network.

G GENESIS BLOCK Is the first or first few blocks of a blockchain.

H

HODL Hodl is a cr yptocurrency meme for holding on to your cr ypto assets rather than selling. The meme was born in December 2013 when a user who’d drunk one too many beverages made a typo on a popular Bitcoin forum. You can still see the original thread on bitcointalk.org.

I ICO OR INITIAL COIN OFFERING As cr yptocurrencies grow in popularity, an increasing number of star t-ups launch coins. Each of them promises to fix, address, or improve a particular aspect of the cr ypto landscape. These new coins are made publicly available via ICOs (initial coin offerings). They are like the crypto version of a stock market IPO.

J

JAMES DALTON BELL James Dalton Bell is an American cr ypto-anarchist who created the idea of arranging for anonymously sponsored assassination payments via the Internet, which he called "assassination politics". In April 1995, Bell authored the first part


of a 10-part essay called "Assassination Politics", which described an elaborate assassination market in which anonymous benefactors could securely order the killings of government officials or others who are violating citizens' rights. In 2001, Wired called Bell "one of the Internet's most famous essayists" and "the world's most notorious crypto-convict".

M MINING Because of the cr yptographic nature of c r y p to c u r r e n c i e s , verif ying transactions requires an enormous amount of computing power and specialized hardware. In exchange for the computing power, people who solve (and thus, authorize) a transaction receive some cr yptocurrency for doing so. This process is called mining.

MOONING In 2017, coins would explode in price seemingly overnight. The entire sector’s market cap went from $15 billion in Januar y to $600 billion in December. Ripple was the biggest winner; its price increased 28,9 63 percent over the 12 months. For comparison, the S&P 500 went up by 19.4 percent. The phenomenon of massive gains by a single coin is known as mooning.

N NICK SZABO Nick Szabo is a blockchain and cryptocurrency pioneer. Szabo is widely regarded as the inventor of the concept of smart contracts, which are now a fundamental feature of cryptocurrencies. Szabo also is the creator of "bit gold", a decentralized precursor to bitcoin which informed the initial construction of Bitcoin's architecture.

NODE Node is a computing device on the blockchain. It is responsible for verifying transactions and keeping the distributed ledger up-to-date.

P

PEER TO PEER Peer to Peer or (P2P) refers to the decentralized interactions between two parties or more in a highly-interconnected network. Participants of a P2P network deal directly with each other through a single mediation point. Peer-to-peer connection refers to systems that function as an organized collective, allowing each user to directly interact with others. In the case of Bitcoin, the network is built in a way that permits each user to transmit other users’ transactions. What is more, no bank has to be included as a third party.

PRETT Y GOOD PRIVACY (PGP) Pretty Good Privacy is an encr yption program that provides cr yptographic privacy and authentication for data communication. PGP is used for signing, encr ypting, and decr ypting tex ts, e-mails, files, directories, and whole disk partitions and to increase the security of e-mail communications. Phil Zimmermann developed PGP in 1991.

PROOF-OF-STAKE Proof-of-stake pushes people who own a selection of a blockchain’s tokens to make decisions on validating the chain. In practice, it’s a much less energyintensive practice than mining.

PROOF-OF-WORK Proof-of-work is a system where blocks of transaction data on the blockchain are mined and validated by specialized computers who earn a reward for solving specific math equations.


PUBLIC/PRIVATE KEYS Keys are your way to access cr ypto balances and to send and receive value or data in cr yptocurrency. Your public key is like your email address. It’s what allows other people to send you funds. You can share your public key with the general public.

S SATOSHI NAK AMOTO is the name used by the unknown person or people who developed bitcoin, authored the bitcoin white paper, and created and deployed bitcoin's original reference implementation. As par t of the implementation, they also devised the first blockchain database. In the process, they were the first to solve the doublespending problem for digital currency using a peer-to-peer network. They were active in the development of bitcoin up until December 2010.

SMART CONTRACTS In addition to the cryptocurrencies (a.k.a. tokens or coins), some blockchains also suppor t smar t contracts. The most prominent smar t contract net work is Ethereum. Smar t contracts allow non-currency assets to exchange hands on the blockchain without the need for a middleman. Assets could include membership records, insurances, or even real estate.

T TIMOTHY C. MAY Timothy C. May better known as Tim May (December 21, 19 51 – December 13, 2018) was an American technical and political writer, and was an electronic engineer and senior scientist at Intel in the company's early histor y. May was a founding

member of, and had been one of the most voluminous contributors to, the Cypherpunks electronic mailing list. He wrote extensively on cr yptography and privacy from the 1990s through 2003.

TOKENS A token is a programmable digital asset with its own codebase that resides on an already existing block chain. Tokens are used to help facilitate the creation of decentralized applications.

V VITALIK BUTERIN Is the creator of Ethereum, the blockchain plat form that acts as a world computer for decentralized applications. Its cr yptocurrency, Ether, has seen its value sk yrocket in 2017 (Ethereum's market cap is nearly $30 billion). He cofounded Bitcoin Magazine and now leads Ethereum, working on upgrades to its protocol.


© 2018-19, Στέγη Ιδρύματος Ωνάση | Onassis Stegi


Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και χάκερ κάνουν debate στη Στέγη.

U R N? U TO P IA O R U -T

Profile for Onassis Stegi

BLOCKCHAIN: ΟΥΤΟΠΙΑ Ή ΕΠΙΤΟΠΙΑ ΣΤΡΟΦΗ;  

Blockchain: Ουτοπία ή επιτόπια στροφή; | Λέξεις & Σκέψεις | 9-17.2.2019 | https://www.onassis.org/whats-on/blockchain-utopia-or-u-turn

BLOCKCHAIN: ΟΥΤΟΠΙΑ Ή ΕΠΙΤΟΠΙΑ ΣΤΡΟΦΗ;  

Blockchain: Ουτοπία ή επιτόπια στροφή; | Λέξεις & Σκέψεις | 9-17.2.2019 | https://www.onassis.org/whats-on/blockchain-utopia-or-u-turn