ΩΝΆΣΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΉΚΗ
Φωτογραφία εξωφύλλου: Μαργαρίτα Yoko Νικητάκη
onassis.org
Η ΙΣΤΟΡΊΑ TOY ΚΤΙΡΊΟΥ
1905
Δεκαετία του 1930
2
3
Το κτίριο περνάει στην οικογένεια της κόρης τους, Ελισάβετ Καλλιγά.
1937/8—1950
Εγκαθίσταται η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή στο οίκημα, το οποίο λειτουργεί τόσο ως Σχολή όσο και ως κατοικία του εκάστοτε διευθυντή της.
1989
Το Ίδρυμα Ωνάση αποκτά το νεοκλασικό κτίριο, στο οποίο οι φθορές από τον χρόνο αλλά και οι αλόγιστες επεμβάσεις από την εποχή του Μεσοπολέμου έχουν παραμορφώσει τόσο τις εξωτερικές όψεις όσο και τους εσωτερικούς χώρους του.
1991—1993
Ύστερα από μια πρώτη φάση μελέτης, ο αρχιτέκτονας Βασίλης Τσεγκής ολοκληρώνει τις εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου.
2009
Στο πλαίσιο υποστήριξης, προβολής και ανάπτυξης της Παιδείας και του Πολιτισμού στην Ελλάδα, το Ίδρυμα Ωνάση δημιουργεί στο ισόγειο την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, με την αρχιτεκτονική επιμέλεια του Κωνσταντίνου Στάικου.
2016
Το κτίριο ανοίγει για πρώτη φορά τις πόρτες του στο ευρύ κοινό με ελεύθερη πρόσβαση για εκθέσεις, περιηγήσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Προοπτικό σχέδιο της πρόσοψης του κτιρίου από τον αρχιτέκτονα Βασίλη Τσεγκή, ο οποίος ανέλαβε την αποκατάστασή του.
Η ιστορία ενός κτιρίου που επιμένει στον λιτό νεοκλασικισμό, συνομιλώντας αρμονικά με τα γειτονικά αρχαία μνημεία στην καρδιά της Αθήνας, στη συμβολή της Λεωφόρου Αμαλίας με την οδό Διονυσίου Αρεοπαγίτου.
Ο αρχιτέκτονας Αναστάσιος Μεταξάς ολοκληρώνει την ανέγερση του νεοκλασικού, το οποίο και κατοικείται από τον Αιγυπτιώτη δικηγόρο Γεώργιο Ορφανίδη και τη σύζυγό του, Όλγα Σαρόγλου, αδελφή του δωρητή του Σαρόγλειου Μεγάρου, Πέτρου.
Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆ ΕΠΤΆ ΑΙΏΝΩΝ
Χειρόγραφο διδακτορικό δίπλωμα Έλληνα λογίου στην επιστήμη της Νομικής από το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, Ιταλία, 18 Ιανουαρίου 1653.
Εκεί όπου ο Όμηρος «συναντά» τον Βολταίρο και τον Ρήγα Βελεστινλή και ο Κ. Π. Καβάφης τη Σαπφώ και την Jane Austin. Ένα ταξίδι στον χρόνο και σε άγνωστες πτυχές της ελληνικής –και όχι μόνο– Ιστορίας, ένα καταφύγιο σπάνιων ιστοριών, πηγών, βιβλίων και αρχείων προσφέρει η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη με τις 6 συλλογές της, περισσότερους από 10.000 τόμους και πλούσιο αρχειακό υλικό.
4
H Ελληνική Βιβλιοθήκη αποτελείται από έντυπα βιβλία που αφορούν, ως επί το πλείστον, την εκδοτική και τυπογραφική πορεία των Ελλήνων από τις απαρχές της τυπογραφίας τον 15ο αιώνα έως και τα μέσα του 20ού αιώνα. Η συγκεκριμένη συλλογή αριθμεί περισσότερους από 4.500 τίτλους. Η Περιηγητική Συλλογή αποτελείται από περίπου 3.000 τόμους Δυτικοευρωπαίων ταξιδιωτών, στους οποίους περιγράφεται ο χώρος της Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από τον 16ο έως τον 20ό αιώνα. Η Προσωπική Βιβλιοθήκη του Αριστοτέλη Ωνάση αποτελείται από 1.300 τόμους, οι οποίοι βρίσκονταν στο προσωπικό του γραφείο στο Μόντε Κάρλο και καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, από ναυτιλιακά και επιχειρηματικά μέχρι ιστορικά και λογοτεχνικά. Το Ιστορικό & Λογοτεχνικό Αρχείο αποτελείται από περίπου 500 αρχειακά τεκμήρια (χειρόγραφα, έντυπα και δακτυλότυπα) σημαντικών προσωπικοτήτων από τον πολιτικό, στρατιωτικό και πνευματικό κόσμο της Ελλάδας και καλύπτει κυρίως την περίοδο από τις αρχές του 19ου έως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Το Αρχείο Καβάφη, συγκροτούμενο από περισσότερα από 3.000 τεκμήρια, περιλαμβάνει χειρόγραφα ποιημάτων, έντυπες αυτοσχέδιες εκδόσεις, πεζά λογοτεχνικά κείμενα, προσωπικά αντικείμενα, άρθρα και μελέτες για το έργο του και σημειώσεις του σπουδαίου Αλεξανδρινού ποιητή. Το Ίδρυμα Ωνάση προχώρησε στην ψηφιοποίηση, αναλυτική τεκμηρίωση και δημοσίευση του αρχείου το 2019 και της βιβλιοθήκης Καβάφη το 2024, με απώτερο σκοπό την ελεύθερη διάθεσή του στο κοινό. Το αρχείο Καβάφη, η βιβλιοθήκη Καβάφη, καθώς και η συλλογή προσωπικών αντικειμένων και έργων τέχνης με αναφορές στον ποιητή στεγάζονται μόνιμα σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο Αρχείο Καβάφη, στην οδό Φρυνίχου 16 στην Πλάκα. Το Αρχείο Ωνάση περιλαμβάνει πάνω 1.500.000 τεκμήρια και καλύπτει όλη την περίοδο επιχειρηματικής δράσης του Αριστοτέλη Ωνάση (1924-1975), αλλά και τη δράση του Ιδρύματος από το 1975 μέχρι το 2009. Στο πλαίσιο ερευνητικού έργου, το οποίο είχε ανατεθεί από το Ίδρυμα Ωνάση στο Κέντρο Ναυτιλιακής Ιστορίας του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (20172021), δημιουργήθηκε το 2023 και η εμβληματική έκδοση για την επιχειρηματική διαδρομή του Αριστοτέλη Ωνάση, Ιστορία των Επιχειρήσεων Ωνάση 1924-1975. Η έρευνα και ο εμπλουτισμός του αρχείου Ωνάση συνεχίζονται.
5
Στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη βρίσκονται θησαυροί Ιστορίας και Πολιτισμού. Ανάμεσά τους: • • • • • •
• •
6
7
Το Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό του Ζαχαρία Καλλιέργη, ένα από τα σημαντικότερα λεξικά της ελληνικής γλώσσας, τυπωμένο το 1499 από ελληνικό τυπογραφείο στη Βενετία, 44 μόλις χρόνια μετά την εφεύρεση της τυπογραφίας. Πρώτες εκδόσεις των ομηρικών επών: Ιλιάδα και Οδύσσεια. Μικρόσχημες εκδόσεις (βιβλία τσέπης) του Άλδου Μανούτιου. Ένα από τα λιγοστά αντίτυπα της Ελληνικής Νομαρχίας, του πιο ριζοσπαστικού βιβλίου πριν από την Επανάσταση του 1821. Η διάσημη γαλλική Εγκυκλοπαίδεια (Encyclopédie) των Ντιντερό και Ντ’ Αλαμπέρ. Η Περιγραφή της Αιγύπτου (Description de l’Égypte ou Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l’expédition de l’armée française, publié par les ordres de Sa Majesté l’Empereur Napoléon le Grand) με λεπτομερείς περιγραφές της αρχιτεκτονικής, της γεωγραφίας, της ιστορίας, της τέχνης και άλλων πτυχών της Αιγύπτου. Το περίφημο έργο Οἰκουμένης Περιήγησις του Διονυσίου Περιηγητή, μια έμμετρη γεωγραφική πραγματεία με τεράστια απήχηση κατά την αρχαιότητα, που αποτελούσε και εκπαιδευτικό εγχειρίδιο. Τα Γεωγραφικά του Στράβωνα, ένας από τους πρώτους παγκόσμιους γεωγραφικούς άτλαντες.
Ζαχαρίας Καλλιέργης, Ἐτυμολογικὸν Μέγα κατὰ ἀλφάβητον πάνυ ὠφέλιμον, Βενετία, 1499 [έκδοση του Νικολάου Βλαστού]
Denis Diderot, Jean le Rond d'Alembert, Γαλλική Εγκυκλοπαίδεια (Encyclopédie), Γαλλία, 1751–1772 8
9
Description de l'Égypte ou Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l’expédition de l’armée française..., Seconde édition, Παρίσι, Imprimerie de C. L. F. Panckoucke, 1820-1830
Ανώνυμος ο Έλλην, Ἑλληνικὴ Νομαρχία Ἤτοι Λόγος Περὶ Ἐλευθερίας..., Ιταλία, 1806 10
11
Η ΨΗΦΙΑΚΉ ΩΝΆΣΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΉΚΗ
Η νέα διαδικτυακή πύλη της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, library.onassis.org, με περισσότερες από 200.000 λήψεις από βιβλιακές και αρχειακές συλλογές που ξεκινούν από τον 15ο αιώνα και εκτείνονται μέχρι το σήμερα, αλλά και με μια εκτενή συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Ωνάση, εξελίσσει τη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ωνάση σε ένα σύγχρονο αποθετήριο: ένα φιλικό και εύχρηστο εργαλείο, που γίνεται όχημα για «ταξίδια» σε ιστορίες, πηγές, εικόνες και βιβλία.
Η ψηφιοποίηση της Ωνασείου Βιβλιοθήκης αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το Ίδρυμα Ωνάση επενδύει στην ψηφιακή τεχνολογία για να παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία που προστατεύουν και ταυτοχρόνως δίνουν πρόσβαση και ευκαιρίες προβολής σπάνιων, εύθραυστων και ανεκτίμητης αξίας τεκμηρίων, τα οποία θα ήταν απροσπέλαστα για το κοινό στη φυσική τους μορφή. Η ψηφιακή εποχή της Ωνασείου Βιβλιοθήκης σηματοδοτεί μία νέα εποχή δημοκρατικής πρόσβασης όλων στον πολιτισμό, χωρίς κανένα γεωγραφικό ή χρονικό περιορισμό. Η νέα διαδικτυακή πύλη της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, library.onassis.org, έχει στόχο την ανοιχτή πρόσβαση στον πολιτιστικό πλούτο επτά αιώνων, απευθυνόμενη τόσο σε ερευνητές όσο και στο ευρύτερο κοινό. Με βιβλιακές και αρχειακές συλλογές που εκτείνονται χρονικά από τον 15ο αιώνα έως σήμερα και εμπλουτίζονται συνεχώς, καθώς και με μια πολυδιάστατη συλλογή έργων τέχνης που περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνικών ρευμάτων και ιστορικών περιόδων, η ψηφιακή Ωνάσειος Βιβλιοθήκη αποτελεί το καταφύγιο ενός ανεκτίμητου πολιτιστικού πλούτου. Περισσότεροι από 10.000 τόμοι και πλούσιο αρχειακό υλικό διαφυλάσσονται, προστατεύονται και «ταξιδεύουν» ανοιχτά και ελεύθερα στο διαδίκτυο, υπερβαίνοντας τα όρια του τόπου και του χρόνου, προσφέροντας σε κάθε ενδιαφερόμενο άτομο τη δυνατότητα να τα ανακαλύψει. 12
13
Σχεδιασμένη με βάση τα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα και λαμβάνοντας υπόψη την πρόσβαση από κινητές συσκευές, η ψηφιακή Ωνάσειος Βιβλιοθήκη εξασφαλίζει εύκολη πλοήγηση και μια φιλική, ολοκληρωμένη εμπειρία για κάθε χρήστη.
Η εφαρμογή του Επαυξημένου Ψηφιακού Ξεναγού (Augmented Reality, AR) έχει σχεδιαστεί για να εμπλουτίσει την εμπειρία του κοινού στον φυσικό χώρο της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, προσφέροντας πολυμεσικό περιεχόμενο μέσα από την τεχνολογία της Επαυξημένης Πραγματικότητας. Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε τάμπλετ εντός της βιβλιοθήκης, επιτρέποντας στους επισκέπτες να αλληλεπιδρούν με τα εκθέματα και να ανακαλύπτουν πρόσθετες πληροφορίες κατά την περιήγησή τους. Ο Ψηφιακός Ξεναγός καθοδηγεί τους επισκέπτες, δίνοντας τη δυνατότητα πρόσβασης σε επαυξημένες απεικονίσεις και μηχανική εκφώνηση κειμένων, «ζωντανεύοντας» επιλεγμένα εκθέματα μέσα στον χώρο. Η εφαρμογή των Ψηφιακών Εκθέσεων φέρνει το κοινό πιο κοντά στη συλλογή έργων τέχνης του Ιδρύματος Ωνάση, αναδεικνύοντάς τα. Κάθε έκθεση λειτουργεί ταυτοχρόνως ως αποθετήριο, ενώ προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία, καθώς τα έργα τέχνης συνοδεύονται από πρόσθετο επιμελημένο περιεχόμενο. Στην πρώτη δημοσίευσή της, η εφαρμογή φιλοξενεί ψηφιακές εκθέσεις αφιερωμένες στον Γιανούλη Χαλεπά και τον Θεόδωρο Πουλάκη, φωτίζοντας το έργο και τη συμβολή τους στην τέχνη, με τη βοήθεια των σύγχρονων μέσων.
Μπαίνοντας στον ψηφιακό κόσμο της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, επισκέπτες και επισκέπτριες κάθε ηλικίας έχουν σύμμαχό τους τη σύγχρονη τεχνολογία. Στοχεύοντας στην αξιοποίηση των καινοτόμων τεχνολογιών για την ανάδειξη του πλούσιου πολιτιστικού αποθέματος της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, το Ίδρυμα Ωνάση υλοποίησε μια σειρά έξι ψηφιακών εφαρμογών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της προσβασιμότητας στο πολιτιστικό υλικό του Ιδρύματος και βελτιώνουν την εμπειρία των επισκεπτών στον χώρο της Βιβλιοθήκης. Η εφαρμογή Εικονικής Περιήγησης (Virtual Reality, VR) της Ωνασείου Βιβλιοθήκης ανοίγει διάπλατα τις ψηφιακές πύλες μιας ιστορικής βιβλιοθήκης. Μέσα από ένα διαδραστικό βίντεο, που περιλαμβάνει πανοραμικές απεικονίσεις 360° των χώρων, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν εικονικά και να ανακαλύψουν πληροφορίες για επιλεγμένα εκθέματα, όπως αντικείμενα, βιβλία και έργα τέχνης από τις σπάνιες συλλογές του Ιδρύματος Ωνάση. Αυτή η καινοτόμος εμπειρία συνδυάζει την πολιτιστική κληρονομιά με τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας, καθιστώντας την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη προσβάσιμη σε όλους, οποιαδήποτε στιγμή και από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου. 14
15
Η εκπαιδευτική εφαρμογή του Χρονολογίου της ζωής του Κ. Π. Καβάφη δημιουργήθηκε για να φωτίσει τη ζωή, το έργο και την εποχή του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή, αξιοποιώντας και αναδεικνύοντας τεκμήρια της συλλογής του Αρχείου Καβάφη. Το κοινό έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί στις δεκαετίες της ζωής του, μέσα από τρεις κατηγορίες πληροφορίας και ανακαλύπτοντας –ο καθένας και η καθεμία με τον δικό τους τρόπο– έναν από τους σημαντικότερους ποιητές της ελληνικής διασποράς, με παγκόσμιο και διαχρονικό αντίκτυπο. Η εκπαιδευτική εφαρμογή του χάρτη «Κ. Π. Καβάφης – Τα χρόνια στην Αλεξάνδρεια» αναδεικνύει τη σχέση του ποιητή Κ. Π. Καβάφη με την πόλη του, την Αλεξάνδρεια, μέσα από 29 μοναδικά τοπόσημα. Ψηφιοποιημένα τεκμήρια από τη συλλογή του Αρχείου Καβάφη και άλλες συλλογές προβάλλονται για καθένα από τα επιλεγμένα τοπόσημα, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να πλοηγηθεί μέσα στην εφαρμογή όπως ακριβώς σε έναν σύγχρονο χάρτη, έχοντας την επιλογή για εναλλαγή μεταξύ της εικόνας του σήμερα με εκείνης της δεκαετίας του 1920.
16
17
Το Χρονολόγιο του Αριστοτέλη Ωνάση ζωντανεύει τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής του, μέσα από 31 καθοριστικούς σταθμούς της βιογραφίας του. Σχεδιασμένο για να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της πορείας και των επιτευγμάτων του, αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές και ιστορίες που διαμόρφωσαν τη ζωή του, μέσα από την παρουσίαση πολύτιμου αρχειακού υλικού. Οι ψηφιακές αυτές εφαρμογές συνιστούν ένα δυναμικό βήμα προς τον μετασχηματισμό της εμπειρίας της βιβλιοθήκης στον 21ο αιώνα, επαναπροσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο το κοινό προσεγγίζει, κατανοεί και αλληλεπιδρά με την πολιτιστική κληρονομιά. Με ορίζοντα το μέλλον, η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη συνεχίζει να επενδύει στη σύζευξη τεχνολογίας και πολιτισμού, διερευνώντας νέες μορφές ψηφιακής αφήγησης, διαδραστικότητας και συμμετοχικής γνώσης, ώστε να διαμορφώσει ένα ανοιχτό, βιώσιμο και εξελισσόμενο περιβάλλον πρόσβασης στη συλλογική μνήμη.
18
Το library.onassis.org αποτελεί το σύγχρονο αποθετήριο των ψηφιοποιημένων συλλογών της Βιβλιοθήκης, παρέχοντας πληροφορίες για το ιστορικό συγκρότησής τους, καθώς και περιγραφές σημαντικών έργων τέχνης και εκθεμάτων.
19
ΤΑ ΈΡΓΑ ΤΈΧΝΗΣ ΣΤΗΝ ΩΝΆΣΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΉΚΗ
Αν οι σπάνιες εκδόσεις, οι συλλογές, τα ξενόγλωσσα βιβλία και τα αρχειακά τεκμήρια μαρτυρούν τη σημασία που δίνει το Ίδρυμα Ωνάση στην παιδεία και τον πολιτισμό, τα έργα τέχνης που κοσμούν την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη επιβεβαιώνουν αυτή τη σύνδεση. Διατρέχοντας ένα μεγάλο φάσμα καλλιτεχνικών ρευμάτων και ιστορικών περιόδων, που βρίσκονται σε συνεχή διάλογο μεταξύ τους, αυτή η συλλογή έργων τέχνης –η οποία αποτελεί μέρος της Onassis Collection– καλεί το βλέμμα να βυθιστεί στην Ιστορία. Από τα έργα με αυγοτέμπερα πάνω σε χρυσό φόντο του αγιογράφου Θεόδωρου Πουλάκη, τη σπουδή για τον Χειμώνα του Γιάννη Τσαρούχη, το Μεγάλο στούντιο με παλέτα και γλυπτό του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, το Τοπίο – Ο Κήπος των Ελαιών του Κωνσταντίνου Παρθένη, τα Καράβια στον ορίζοντα του Κωνσταντίνου Βολανάκη, έως το έργο-σύμβολο της μάθησης, Ο μικρός σοφός του Νικόλαου Γύζη, και έργα του πολυμεσικού καλλιτέχνη Λουκά Σαμαρά, κάθε έργο τέχνης έχει μια ιστορία να πει στα βλέμματα που το αντικρίζουν. Ξεχωριστή θέση μέσα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη διεκδικεί η Στέψη της Θεοτόκου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο), μέρος της εικονογράφησης που ανατέθηκε στον ζωγράφο το 1603 για το μεγάλο παρεκκλήσιο στο Νοσοκομείο του Ελέους στο Ιγέσκας (Illescas). Η τοποθέτησή της Στέψης πάνω από την παράσταση με την Παναγία του Ελέους (του Ελ Γκρέκο) υπογραμμίζει τη στενή συνάφεια ανάμεσα στη φιλευσπλαχνία της Παναγίας και στην ενθρόνισή της στους ουρανούς. Ανάμεσα στα πλέον εμβληματικά αντικείμενα της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, με ξεχωριστή συναισθηματική και ιστορική αξία, είναι το πιάνο Steinway & Sons Baby Grand μοντέλο “S” του 1954. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο απόκτημα, καθώς αγοράστηκε από τον Αριστοτέλη Ωνάση για τη Μαρία Κάλλας και ήταν μόνιμα εγκατεστημένο στη θαλαμηγό Χριστίνα.
Βλάσης Κανιάρης (1928-2011), Χωρίς τίτλο (από τη σειρά Χώρος μέσα στον χώρο), 1961, μεικτή τεχνική
Από τον Ελ Γκρέκο έως το πιάνο της Μαρίας Κάλλας και από τον Γιανούλη Χαλεπά στον Λουκά Σαμαρά και τον Τζόρτζιο ντε Κίρικο. Περισσότερα από 60 έργα τέχνης της Onassis Collection κοσμούν τους χώρους της Ωνασείου Βιβλιοθήκης. Πίνακες ζωγραφικής, γλυπτά και σπάνια αντικείμενα συνομιλούν με την ιστορία και τον περιβάλλοντα χώρο, συνθέτοντας ένα ιδιοσυγκρασιακό τοπίο ξεχωριστής αισθητικής.
20
Δείτε περισσότερα έργα τέχνης από την Onassis Collection στο onassis.org/el/culture/onassis-collection 21
ΛΙΣΤΑ ΕΡΓΩΝ Σκάλες (είσοδος) 1. 2. 3.
Mario Prassinos (1916-1985), Haute Flamme, 1966, ταπισερί Mario Prassinos (1916-1985), Ariane, 1967, ταπισερί Νικομάχη Καρακωστάνογλου, Deposit #2, 2020, λευκό μάρμαρο Θάσου
Προθάλαμος 4. 5. 6. 7. 8.
Άγνωστος καλλιτέχνης, Καθρέφτης με αναπαράσταση της υδρογείου, 1952 (από Olympic Maritime) Άγνωστος καλλιτέχνης (φιλελληνικό ρολόι, 19ος αιώνας), Ζευγάρι ναυαγών, επιχρυσωμένος και πατιναρισμένος μπρούντζος και μπεζ μάρμαρο Ναταλία Μελά-Κωνσταντινίδη (1923-2019), Νεαρός πολεμιστής, 1960-62, μπρούντζος Μιχάλης Βαφειάδης (1928-2023), Αριστοτέλης Ωνάσης, δεκαετία 1970, πορτρέτο Άγνωστος καλλιτέχνης (φιλελληνικό ρολόι, 19ος αιώνας), Ο Βύρωνας στην αγκαλιά της Ελλάδας, επιχρυσωμένος και πατιναρισμένος μπρούντζος και μπεζ μάρμαρο
Κεντρική σάλα (φουαγιέ) 9. Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Γητεύτρα φιδιών, 1882, λάδι σε μουσαμά 10. Άγνωστος καλλιτέχνης (19ος αιώνας), Βάζο με φιλελληνική σκηνή, πορσελάνη, οι παραστάσεις ζωγραφισμένες με το χέρι, διακόσμηση με χρυσό 11. Άγνωστος καλλιτέχνης (19ος αιώνας), Ο Γκιαούρ, πορσελάνη 12. Κωνσταντίνος Παρθένης (1878/9-1967), Τοπίο – Ο Κήπος των Ελαιών, 1915-17, λάδι σε μουσαμά 13. Κωνσταντίνος Βολανάκης (1837-1907), Καράβια στον ορίζοντα, λάδι σε μουσαμά 14. Άγνωστος καλλιτέχνης (φιλελληνικό ρολόι, 19ος αιώνας), Νεαρός νησιώτης, επιχρυσωμένος και πατιναρισμένος μπρούντζος και μαύρο μάρμαρο 15. Νίκος Εγγονόπουλος (1907-1985), Ιστορία των Σερρών, 1971, λάδι σε μουσαμά 16. Άγνωστος καλλιτέχνης (19ος αιώνας), Άγιος Νικόλαος και σκηνές του βίου του, αυγοτέμπερα σε ξύλο
22
23
ΛΙΣΤΑ ΕΡΓΩΝ Σκάλες (προς 1ο όροφο) 17. Γιάννης Μόραλης (1916-2009), Επιθαλάμιο, 1969-70, λάδι σε μουσαμά 18. Γιάννης Μόραλης (1916-2009), Σύνθεση Γ, 1952-58, λάδι σε μουσαμά 19. Γιάννης Μόραλης (1916-2009), Αύγουστος, 1971, ακρυλικό σε μουσαμά 20. Άγνωστος καλλιτέχνης (19ος αιώνας), Μούσα, μπρούντζος Σαλόνι (αριστερά) 21. Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), Το βοσκόπουλο, περ. 1877, λάδι σε μουσαμά 22. Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989), Χειμών | Σπουδή για τον Χειμώνα, 1968, λάδι σε μουσαμά 23. Γεώργιος Ροϊλός (1867-1928), Η Υπηρέτρια, 1887, λάδι σε μουσαμά 24. Δημήτριος Μπισκίνης (1891-1947), Ζευγάρι, 1925, λάδι σε ξύλοτεξ 25. Ivan Aivazovsky (1817-1900), Θαλασσογραφία, λάδι σε μουσαμά 26. Μιχάλης Τόμπρος (1889-1974), Άλμα χορεύτριας ΙΙ | Ισορροπία στην πυραμίδα, 1928, χαλκός 27. Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), Ο όρθρος | Γυναίκα στη χορωδία, περ. 1878, υδατογραφία σε μουσαμά 28. Γιάννης Μόραλης (1916-2009), Μελέτη για το έργο Επιτύμβιο, 1955, λάδι σε μουσαμά 29. Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Κρυφακούγοντας, λάδι σε μουσαμά 30. Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Στιγμή ανάπαυσης | Η πωλήτρια εικόνων, περ. 1900, λάδι σε μουσαμά Σαλόνι (δεξιά) 31. Μιχάλης Οικονόμου (1884-1933), Σπίτι στ' ακρογιάλι με κληματαριά, 1920-26, λάδι σε καμβά 32. Γεώργιος Βρούτος (1843-1909), Εσπέρα, 1893, άσπρο μάρμαρο 33. Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας (1906-1994), Μεγάλο στούντιο με παλέτα και γλυπτό, 1983, λάδι σε μουσαμά 34. Γεώργιος Βρούτος (1843-1909), Αυγή, 1893, άσπρο μάρμαρο 35. Νίκος Εγγονόπουλος (1907-1985), Ποταμός Θεός και Νηρηίς, 1978, λάδι σε μουσαμά
24
25
ΛΙΣΤΑ ΕΡΓΩΝ Βιβλιοθήκη (κεντρική αίθουσα) 36. Νικόλαος Γύζης (1842-1901), Ο Μικρός Σοφός, 1884, λάδι σε μουσαμά 37. Steinway & Sons (ίδρ. 1853), Πιάνο Baby Grand μοντέλο "S" (από τη θαλαμηγό Χριστίνα) 38. Silvina Der-Meguerditchian (γενν. 1967), Altars 3, 2018, μεικτή τεχνική 39. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η δημιουργία του ουρανού και της γης, των άστρων, του ήλιου, της σελήνης και των ζώων, αυγοτέμπερα σε ξύλο 40. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η πλάση του Αδάμ, αυγοτέμπερα σε ξύλο 41. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η πλάση της Εύας, αυγοτέμπερα σε ξύλο 42. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Το προπατορικό αμάρτημα | Η Πτώση του ανθρώπου, αυγοτέμπερα σε ξύλο 43. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η επίπληξη του Αδάμ και της Εύας, αυγοτέμπερα σε ξύλο 44. Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η εκδίωξη των πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο | Οι πρωτόπλαστοι μετά την πτώση: Ο Αδάμ καλλιεργεί τη γη και η Εύα εγκυμονεί, αυγοτέμπερα σε ξύλο 45. Λουκάς Σαμαράς (1936-2024), Chair Transformation #22, 1969-70, καθρέφτης και ξύλο 46. Σπύρος Βασιλείου (1903-1985), Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1929, τέμπερα σε χαρτί 47. Άγνωστος καλλιτέχνης (16ος αιώνας), Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, αυγοτέμπερα σε ξύλο 48. Chryssa (Χρύσα Βαρδέα) (1933-2013), Ζεύγος Κυκλαδικών Βιβλίων, 1954-62, γύψος 49. Λουκάς Σαμαράς (1936-2024), Box #62, 1967, μεικτή τεχνική
26
27
ΛΙΣΤΑ ΕΡΓΩΝ Βιβλιοθήκη (αίθουσα αριστερά) 50. Λουκάς Σαμαράς (1936-2024), Box #51, 1966, μεικτή τεχνική 51. Giorgio de Chirico (1888-1978), Il Poeta Solitario, 1970, μπρούντζος 52. Δημήτρης Αληθεινός (γενν. 1945), Βιβλίο με σχέδια, 1994, χαρτί 53. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (1541-1614), Η Στέψη της Θεοτόκου, 1603-05, λάδι σε μουσαμά 54. Présence Panchounette (1969-1990), Cogito Ergo Sum, 1986, μεικτή τεχνική 55. Φώτης Κόντογλου (1895-1965), Κλέφτες της ελληνικής επανάστασης του 1821, 1945, λάδι σε μουσαμά Βιβλιοθήκη (αίθουσα δεξιά) 56. Νικόλαος Γύζης (1842-1901), Μελέτη για την Άρτεμη, λάδι σε μουσαμά 57. Ιάκωβος Ρίζος (1849-1926), Γυναίκα που διαβάζει, λάδι σε μουσαμά 58. Πάσκουα Βοργιά (γενν. 1975) & Παύλος Φυσάκης (γενν. 1969), Documents of Breathing, 2023, βιβλίο σε κουτί clamshell 59. Γεράσιμος Στέρης (1898-1987), Τρεις Φιγούρες, λάδι σε μουσαμά 60. Γιανούλης Χαλεπάς (1851-1938), Οιδίπους και Αντιγόνη, 1930, γύψος 61. Γιάννης Παππάς (1913-2005), Αδαμάντιος Κοραής, 1935, μπρούντζος 62. Βλάσης Κανιάρης (1928-2011), Χωρίς τίτλο (από τη σειρά Χώρος μέσα στον χώρο), 1961, μεικτή τεχνική 63. Γιανούλης Χαλεπάς (1851-1938), Το Μυστικό, 1927, πηλός 64. Slavs and Tatars (ίδρ. 2006), Kitab Kebab (Soviet sweat), 2017, μεικτή τεχνική
28
29
Θεόδωρος Πουλάκης (1620/22-1692), Η δημιουργία του ουρανού και της γης, των άστρων, του ήλιου, της σελήνης και των ζώων, αυγοτέμπερα σε ξύλο
Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (El Greco, 1541-1614), Η Στέψη της Θεοτόκου, 1603-05, λάδι σε μουσαμά 30
31
Λουκάς Σαμαράς (1936-2024), Box #62, 1967, μεικτή τεχνική
Γιάννης Μόραλης (1916-2009), Επιθαλάμιο, 1969-70, λάδι σε μουσαμά 32
33
Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989), Χειμών | Σπουδή για τον Χειμώνα, 1968, λάδι σε πανί
Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), Το βοσκόπουλο, περ. 1877, λάδι σε μουσαμά 34
35
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας (1906-1994), Μεγάλο στούντιο με παλέτα και γλυπτό, 1983, λάδι σε μουσαμά
Giorgio de Chirico (1888-1978), Il Poeta Solitario, 1970, μπρούντζος 36
37
Νικόλαος Γύζης (1842-1901), Μικρός Σοφός, 1884, λάδι σε μουσαμά
Γιανούλης Χαλεπάς (1851-1938), Το Μυστικό, 1927, πηλός 38
39
Φωτογραφίες εντύπου: σελ. 4—18, 38—39 Μαργαρίτα Yoko Νικητάκη σελ. 20 Στέλιος Τζέτζιας / σελ. 30—37 Γιάννης Σούλης
Μάθετε περισσότερα για την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη.
ΩΝΑΣΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Λ. Αμαλίας 56, 105 58, Αθήνα library.onassis.org e-mail: library@onassis.org