Fostering Handbook - Cymraeg

L L A W L Y F R M A E T H U

Alcohol,cyffuriauacysmygu-tud 151 Rheoliymddygiadheriol-tud.149

Gwarchodwyrplant/gofaldyddacarosiadaudros nos-tud.153

ParatoiargyferByw'nAnnibynnol-tud.156

DolenniiBolisïauaGweithdrefnau,Ffurflennia Chofnodion-tud.158

T A B L C Y

CYDNABYDDIAETHAU

Mae'rcanllawhwnwedi'iddrafftiogydachymorthystodeangoboblsy'nymwneud â'r gwasanaeth maethu. Mae'r awdur hefyd wedi cyfeirio'n helaeth at wybodaeth sydd ar gael o feysydd gwasanaeth arbenigol lleol gan gynnwys y Rhwydwaith Maethu, Cymdeithas Maethu, Perthynas a Mabwysiadu (AFKA Cymru), y GwasanaethMabwysiaduCenedlaetholaGofalCymdeithasolCymru. 6

1. Amdanom ni

1.1. CROESO I WASANAETH MAETHU DEWI SANT

Hoffem gynnig croeso cynnes iawn i chi fel rhiant/rhieni maeth i Wasanaeth Maethu Dewi Sant, gwasanaeth Maethu elusennol cofrestredig sy'n darparu gofal maeth i blant 0-12 oed. Mae'r Llawlyfr hwn yn ceisio eich tywys trwy eich taith gyda ni a dylid ei ddefnyddio fel pwynt cyfeirio cychwynnol ar gyfer unrhyw gwestiynau neu ymholiadau a allai fod gennych ynghylch sut y gallwn ni i gyd weithio orau gyda'n gilydd i sicrhau bod plant yn ein gofal yn cael y cyfle i ffynnu fel y gallant gyrraedd eu potensial llawn ac i sicrhau eu bod yn cael gofal diogel, ac yn unol â'u hanghenion unigol a'n polisïau a'n gweithdrefnau. Fel y byddwch yn dychmygu, mae llawer o wybodaeth i'w rhannu ac efallai y bydd yn ymddangos ychydig yn frawychus gweld y cyfan ar unwaith Er mwyn eich helpu i lywio hyn, rydym wedi trefnu'r Llawlyfr i gynnwys uchafbwyntiau pwysicaf pob maes, y gallwch wedyn ymchwilio'n ddyfnach iddynt gan ddefnyddio'r dolenni a ddarperir. Bydd y rhain yn cynnwys y polisïau a'r gweithdrefnau perthnasol. Awgrymir, pan fyddwch chi eisiau cyfeirio at fater ymarfer penodol, eich bod chi'n defnyddio'r swyddogaeth chwilio, gan fod rhai pynciau'n cael eu cyfeirio atynt mewn mwy nag un lle a dylai hyn ei gwneud hi'n haws llywio a dod o hyd i bob cyfeiriad perthnasol.

Eich prif ffynhonnell gefnogaeth fydd y Gweithiwr Cymdeithasol Goruchwyliol a neilltuwyd i chi. Byddant yn rhoi cyngor a chefnogaeth o ddydd i ddydd i chi drwy'r broses o dderbyn lleoliad a chyda thasgau maethu penodol Gofynnwch bob amser, yn enwedig os ydych chi'n ansicr am unrhyw beth.

1.2. DATGANIAD O BWRPAS

MaeeinDatganiadoBwrpasyndarparu'r hollwybodaethsyddeihangenigyflawni gofynioneinrhwymedigaethaucyfreithiol Mae'nnodisutmae'rgwasanaethwedi'i sefydlua'ireoliacmae'nffynhonnell gyfoethogowybodaethichi.

DatganiadoBwrpas-Saesneg DatganiadoBwrpas–Cymraeg

1.3.

CANLLAW GWASANAETH

NodeinCanllawGwasanaethywdarparu gwybodaethgrynoamygwasanaethaua ddarparwnacsyddargaelichia'rplant yneichgofal.

1.4.

HYRWYDDO CYDRADDOLDEB AC AMRYWIAETH

MaeDewiSantwediymrwymoiweithio mewnfforddgwrth-wahaniaethol.Mae'n cydnabodacyngweithiogyda gwahaniaethauunigoloraniaith, ethnigrwydd,diwylliant,rhyw,rhywioldeb, anabledd,neugredoaucrefyddol Mae staffarhiant/rhienimaethyncwblhau hyfforddiantsefydluynseiliedigar fframwaithcymhwyseddcydnabyddedig. Maerhiant/rhienimaethhefydynderbyn goruchwyliaeth1i1reolaidd,sy'n canolbwyntioarnodiamyndi'rafaelag anghenionunigolyplentyn/plantyny lleoliadganystyriedynbenodoleu hangheniondatblygiadol,iechyd, addysg,diogelwchallesochrynochrâ'u credoaucymdeithasol,ieithyddol, diwylliannola/neugrefyddol.

Gweledigaeth–Fodpobplentynsy'nbyw gydatheulumaethyncaelamgylchedd meithringaridyfuaffynnuynddo Cenhadaeth–Drwyfoderneiddiodull lleolibyddwnyndarparurecriwtioagored sy 'ncanolbwyntioaranghenionplantsy'n derbyngofal(CLA)abyddwnyncefnogi teuluoeddaallfaguplantsy'nbywyng Nghymrullemaeangenlleoliadmaeth.

1.6. LLAIS PLANT A HAWLIAU PLANT

MaeConfensiwnyCenhedloeddUnedigarHawliau’rPlentyn(1989)ynnodi hawliaudynolsylfaenolplantledledybyd.

Credwnfodganeinhollblantaphoblifancyrhawli: Gaelydechraugoraumewnbywyd.

Gymrydrhanmewnamwynhaudysgu,achaelyraddysgoraubosibli ehangueugwybodaeth,datblygueucreadigrwyddachyflawnieu potensial.

Fwynhauffyrddiachofywachaeleuhamddiffynrhagniwed,cam-drin, esgeulustodagwahaniaethu. Galluchwaraeachaelhwyl.

Caelgwrandawiadachaeleutrinâpharch.

Caelcartrefachymunedsy'nllebrafidyfuifyny.

Caeldigonogefnogaethariannolamaterolargyferyrhynsyddeiangen arnynt.

Mae'rDUwedillofnodi'rConfensiwn,sy'ngolyguboddeddfwriaethyDUyn cynnalyrhawliausylfaenolhynacyngalluogiplantaphoblifanciarfereu hawliau Mae'rConfensiwnhefydynnodibodangencydbwysohawliauâ chyfrifoldebau,ynenwedigycyfrifoldebibarchuhawliaueraill.Wrthwraiddy Confensiwnmae'rgredbodangencyflearblantaphoblifancigymrydrhan mewncymdeithas.Osnaroddiryprofiadhwniddynt,byddantyneichael hi'nanodddodynoedolioncyfrifolsyddâdealltwriaethogyfiawndera'rhyn sy 'niawnacynanghywir

YConfensiwnarHawliau'rPlentyn:Fersiwnyplant|UNICEF

YngNghymdeithasPlantDewiSantrydymyncydnabodbodganbobun ohonomrani'wchwaraeabodcyfraniadpawbyncyfriforangwneud darpariaethargyferyCynnigRhagweithiolIaithGymraeg

Wrthatebyffôn,rydymyncyfarchpoblynddwyieithog.Rydymhefydyn gwybodpwysy'nsiaradCymraegynyGwasanaethacyngwybodpwyy gallwngysylltuaghwyosoesunrhywunsy'ncysylltuangensiaradCymraeg.

Rydymyndeallbodiaithynrhanhanfodolohunaniaethpersonabod angheniondefnyddwyrgwasanaethausy'nsiaradCymraegynrhan allweddolo'ragendacyflecyfartalyngNghymrufelyramlinellirymMesury Gymraeg(Cymru)2011.

FellymaeCymdeithasPlantDewiSantwedimabwysiadu’regwyddor,wrth gyflawnieigwaithyngNghymru,ybyddyntrinySaesnega’rGymraegarsail cydraddoldebacyncynnigynweithredolddarparugwasanaethauyny Gymraeg.

ArlefelymarferolmaegennymYmddiriedolwyr,GweinyddwyraGweithiwr Cymdeithasolsy'nrhuglynyGymraegacaallaiddarparugwasanaeth ynddi.Felgyda'ngwefan,maepobdogfenallweddolganyGymdeithase.e. datganiadoddiben,canllawdefnyddiwrgwasanaethacasesiadargael,ar gais,ynyGymraeg

2. Ynglŷn â maethu gyda ni

2.1. CYMERADWYAETH/CYTUNDEB GOFAL MAETH

Felrhiant/rhienimaethcymeradwy,rydychchi'ngyfrifolamofaluamblentynneu bersonifancmewngofal Cytunirardeleraueichcymeradwyaethganystyried naturaniferyplantaystyrirynaddasichiofaluamdanynt,maetelerau'r gymeradwyaethyncynnwysymatholeoliadaugofalagynigir,niferoedda/neu oedrannau'rplant,a/neuenw'rplentyn/plantpenodolrydychchiwedi'ch cymeradwyoiofaluamdanynt.Rheolirunrhywnewidiadautrwybrosesadolygu ffurfiol.

Felaelodcraiddo'rtîm,mae'nddyletswyddarnochisicrhaubodanghenion corfforolacemosiynolyplentynneu'rpersonifancyncaeleudiwallu,eubodyn mynychu'rysgol,colegneugrŵpchwarae,abodeuhanghenioniechydyncael eutrinynunolâ'uCynllunGofalaChymorth Maehefydynddyletswyddarnoch chiisicrhaubodeichtŷynbodlonisafonauiechydadiogelwchda,bodyroffer rydychchi'neiddefnyddioynaddasatydibenynogystalagunrhywleoliadau rydychchi'neiddefnyddio'nrheolaidd,felcarafanaugwyliau Byddangenini wybodamnewidiadauyneichcartref,gangynnwysgweithgareddaudyddiolfel cynlluniauargyfermyndarwyliau,gwarchodplantachadwanifeiliaidanwes.

Mae'rtasgausy'ngysylltiedigâMaethuwedi'urheoleiddioganDdeddf GwasanaethauCymdeithasolaLlesiant(Cymru)achanReoliadau

GwasanaethauMaethuRheoleiddiedig(DarparwyrGwasanaethauacUnigolion Cyfrifol)(Cymru)2019 Mae'rgofynionhynwedi'ucynnwysyneichCytundeb GofalMaethacarddechraupoblleoliadplentyngydachimewncytundebar wahâno'renw'rCynllunLleoli.MaeganbobplentynynysystemofalGynllun GofalaChymorthunigoleuhunainsy'nunigrywi'whamgylchiadau.Ycynllun hwnsy'ndarparumanylionypecyngofalsyddeiangen.Panfyddgwasanaeth maethuyncymeradwyorhywunfelrhiant/rhienimaeth,mae'nofynnoliddynt ymrwymoigytundebysgrifenedigânhw-gelwirhynyngytundebgofalmaeth. Mae'ngytundebysgrifenedigawneirrhwngygwasanaethmaethua'r rhiant/rhienimaethpangânteucymeradwyogyntafacfe'ihailystyrirymmhob adolygiadgofalmaeth.

Mae'rCytundebGofalMaethynnodiybyddyrhiant/rhienimaethyn: mynychucyfarfodyddperthnasolsy'nymwneudâ'rplentynneu'rperson ifancadarparuadroddiadauysgrifenedigi'rcyfarfodosgofynniramdanynt helpuibaratoi'rplentynneu'rpersonifanc,felybo'nbriodol,argyfer cyfarfodydd cydymffurfioâthelerau'rCynllunLleolimewnperthynasagunrhywblentyn penodol

gweithioofewnpolisïau,gweithdrefnauachanllawiau'rgwasanaethmaethu caniatáuiarolygwyrygwasanaethmaethuymweldâ'ucartrefdrwy drefniantymlaenllawa'ugweldnhwa/neu'rplentynneu'rpersonifanc

Mae'rCytundebGofalMaethhefydynnodi'rrolaua'rcyfrifoldebaucanlynolar gyferrhiant/rhienimaeth.Mae'rrhestrhonyncynnigtrosolwgcyffredinolo'ch cyfrifoldebau Byddyncaeleihategu,arsailunigol,gangyfeirioatanghenion penodolyboblifancaleolirgydachi.

Ydisgwyliadauoranygofalymae'nofynnolichieiddarparui'rplentyn Mae hynyncynnwysgofyniadbodyplentynyncaeleidrinfelpebai'naelodo deulu'rrhiant/rhienimaetheuhunain.

Yweithdrefnargyferadolygueichcymeradwyaeth.Maepobrhiant/rhieni maethyncaeleucymeradwyaethwedi'ihadolyguoleiafunwaithyflwyddyn.

Nidyw'radolygiadhwnyngolygumyndtrwy'rbrosesasesulawneto.Mewn amgylchiadaueithriadolgellircynnaladolygiadarunrhywadeg,byddaihyn pebainewidiadausylweddolyncaeleunodiofewnycartrefmaethneupe baicwynionneuhoniadauyncaeleugwneud.Caiffmaterioniechyda diogelwcheuhadolygu'nrheolaiddaryrunprydagadolygiadblynyddol

Pagefnogaethahyfforddiantfyddyncaeleudarparu.

Sutallwchchiwneudcwyn.

YgofyniadichihysbysuGwasanaethMaethuDewiSantamunrhyw newidiadausylweddolyneichamgylchiadau Maehynyncynnwysnewid cyfeiriadneuunrhywnewidibwysy'nbywyngnghartrefyteulu.

Nifyddyrhiant/rhienimaethbythyncosbi'rplentynyngorfforolnacyn seicolegol.

RhaidichihysbysuGwasanaethMaethuDewiSantamgynnyddyplentynac amunrhywddigwyddiadauarwyddocaolsy'neffeithioaryplentyn

RhaidichiofaluamyplentynmaethfelyramlinellirynyCytundebGofal Maetha'rCynllunLleoli

Rhaidichigynnalamgylcheddgofaldiogel Byddhynyncaeleidrafoda'i adolygu'nrheolaiddgyda'chGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliol.

Mae'nofynnolichibobamserofaluamyplentyn/personifancgyda gwybodaetham,apharchat,darddiadhiliol,diwylliannol,crefyddola theuluolyplentynhwnnw,eigyfeiriadeddrhywiola'ianableddasicrhau bodanghenionyplentynyncaeleudiwalluoranyrhainigyd.

Ystyriedbarnyplentyn/personifancmewnmaterionbywydbobdydda sicrhaueubodyngallugwneuddewisiadausy'ngysonâ'chrôlfel'rhiant rhesymol'.Maehynyncynnwysmynychupobcyfarfodsy'nymwneudâ'r plentyn/personifanc,ynôlyrangen,gansicrhaubodeubarnyncaelei rhannuâ'rawdurdodcyfrifol

SicrhaueichbodynhysbysuGwasanaethMaethuDewiSantarunwaitham unrhywsalwchneuddigwyddiadaudifrifolsy'nymwneudâ'rplentynneu'r personifancyneichgofal.

Gweithiogydaphawbsy'nymwneudâbywydyplentynachyfrannuat weithreducynlluniaugofalalleoli'rplentyn/personifanc,ganroiystyriaeth briodoli'chawdurdoddirprwyedigfelrhiant/rhienimaeth.

Cadwcofnodionamyplentyn/personifancynunolâpholisicofnodi GwasanaethMaethuDewiSant.(GwelerCadwCofnodion)

Cynnalsafonaucyfrinacheddynghylchunrhywwybodaetharoddirneua gedwiramyplentyn/personifanca'ideulu.

Hyrwyddoachefnogicyswlltâtheulugeni'rplentyn/personifanc,fely cytunwydynyCynlluniauLleoliaGofalaChymorth.

MynychugoruchwyliaethreolaiddacAdolygiadauRhiant/RhieniMaeth Blynyddol,acymgymrydâchyfleoeddhyfforddiadatblyguermwyn datblygusgiliauagwybodaeth.

Cyfrannu’nweithredolatwaith‘StoriBywyd’,drwygasglugwybodaetha ffotograffaupriodol.

Oranyperson(au)ifancyneichgofalrydychchi'ngyfrifolamdanynt;

Chwaraerhanallweddolynygwaithoweithreducynlluniaugofalalleoli’r personifanc

Hyrwyddotwfadatblygiadypersonifancynweithredol(emosiynol, cymdeithasolachorfforol).

Annogachefnogicynnyddachyflawniadaddysgol.

Hyrwyddoeucefndir,eucrefydda'udiwylliant.

Eugalluogiifeithrinachynnalperthnasoeddpriodolâ'uteuluoeddgeni Cefnogitrawsnewidiadaumewnmoddcadarnhaol.

Maeganriant/rhienimaethgyfrifoldebauhefyd:-

Cadwplantynddiogelacynrhyddrhagniwed.

Eudysgusutigaelcymorthmewnsefyllfaoedddyrys

Hyrwyddoeuhymlyniadcadarnagoedolionsy'ngallucynniggofaldiogel aceffeithiol.

Gweithredufeleuheiriolwr.

Darparuamgylcheddsefydlogiddyntgydachyfeillgarwchagofalpriodol.

GweithredufelaelodgweithredoloWasanaethMaethuDewiSant,gan weithiogydachydweithwyrofewnygwasanaethathuhwnt,ofewn canllawiau,polisïauagweithdrefnau'rasiantaeth.

Cymrydrhanlawnymmhobadolygiad,cyfarfodteuluol,cynadleddau achosagwrandawiadaullysynôlyrangen.

Cadwcofnodiondyddiolysgrifenedigcyfoescywirmewnperthynasâ lleoliadau;achyfrannuatadroddiadau.

Manteisioargyfleoeddhyfforddipriodolachymrydcyfrifoldebameich datblygiadparhauseichhun.

RheoliadauPaneliMaethu(SefydluaSwyddogaethau)(Cymru)2018Materionsy'nymwneudâChytundebauGofalMaeth

2.2 CYTUNDEB GOFAL MAETH A RHEOLI NEWIDIADAU

Osbyddunrhywuno'rcanlynolyn berthnasoltrabodplentynwedi'ileoligyda chi,mae'nofynnolichihysbysu'r GwasanaethMaethuaGweithiwr Cymdeithasolyplentynheboedi,ermwyni faterionsy'ncodigaeleurheoli'nddiogelac ynbriodol. newidcyfeiriad unrhywnewidibwysy'nbywyng nghartrefyteulu galar euogfarnautroseddolneurybuddion ceisiadauifaethu,mabwysiaduneu warchodplant newidiadauynyberthynas,felgwahanu oddiwrthbartnerneuberthynasgyda phartnernewydd

2.2.1 PARATOI I BLANT AROS

Arôlcaeleichcymeradwyofelrhiant/rhieni maeth,byddplentynyncaeleibarui'ch gofal Gallfodyngyfnodcyffrousichiond hefydynunbrawychus,ynenwedigosmai dyma'chtrocyntaf.

Maecanolbwyntioarangheniony plentyn/plantynallweddol,acmae cyfathrebudagydaniynhanfodoli'chhelpui sefydlusutygallwchddiwalluangheniony plentyn.

Efallaiybyddai'nhelpuigaelcynllunarwaith, cadwchwrthgefnbethau ymolchi/cewynnau/pyjamassbârneu hanfodioneraillsy'naddasargyferplantyn eichoedran,ynenwedigosydychchiwedi'ch cymeradwyofelrhiant/rhienimaeth brys/tymorbyr.

Efallaiybyddai'nddefnyddiolcael rhestrogwestiynau’nbarodigeisio darganfodcymaintowybodaethâ phosiblamyplentyn/plant,i'chhelpui ddiwalluanghenionyplentyn/plant.

Bethywhobïau/diddordebau presennolyplentyn,amanylion unrhywglybiauymaewedi mynychu.

Gwybodaethameudiet,euhoff fwydyddacynbenodolunrhyw alergeddauneuanghenion dietegol.

Gwybodaethamanghenion iechydacunrhywddiagnosis iechydcorfforolaseicolegol(e.e. hanesobryder/iselderneu hunan-niweidio).

Gwybodaethamaddysgac unrhywanghenionychwanegol neubroblemaugyda phresenoldeb,acati.Osnadyw’n lleoligartrefyrhiant/rhieni maeth,sutfyddyplentynyn cyrraeddyrysgol?Erenghraifft,a fyddunrhywgludiantyncaelei ddarparu?Gofynnwchamy manylionynysgrifenedig. Anghenionemosiynolac ymddygiadol(ee ayw 'rplentyn ynencilgar,yncam-drineraillyn llafarneu'ngorfforol?Ayw'r plentynmewnperygloddianc?)

Gwybodaethamunrhyw angheniondiwylliannolneu grefyddol(e.e.unrhywofynion dietegolpenodol,anghenion gofalcroenneuofalgwallt,aca yw 'rplentynynmynychulleo addoliad,acati).

Gwybodaethamunrhywgamdrinhysbysneuaamheuirgan gynnwyscam-drincorfforol, rhywiol,emosiynol,esgeulustod, traisdomestig,camfanteisio rhywiol,camfanteisiogan gangiautroseddol,neubryderon ynghylchdylanwadaueithafiaeth aallaiarwainatradicaleiddio. Sefyllfadeuluolathrefniadau cyswllt/amserteuluarfaethediga rôlyrhiant/rhienimaeth(e.e.a yw 'rteuluigefnogieuplentynyn dodifywgydachi?Pamoragos ydyntatdŷ'rrhieni?Aoesunrhyw risgiausy’nhysbysneuunrhyw gamaui'wcymryd?)Pa drefniadaucyswlltsyddâ'rteulu estynedigneuboblarwyddocaol eraillymmywydyplentyn? Oesanifailanwesyneichcartref, aywhynynperiunrhywbryderon oranparu?

Ynddelfrydol,dylidcynlluniopoblleoliadgydachyflei'rplantgyfarfodyteulu maethcyniddyntsymudimewn.Dylairhiant/rhienimaethallucwrddârhieni'r plentynymlaenllaw Gallhynhelpuisefydluperthynasddao'rcychwyncyntaf

Byddangengwybodaethamreolau'rtŷarblantsy'nnewyddideulumaeth. Maeganlawerogartrefimaethlyfrteulusy'nnodisutmae'rteulu'ngweithredu. Gallgynnwyspethaufelamsergwely,amseroeddprydaubwyd,ymathofwyd ymaepawbynyteulu'neihoffineu'neigasáua'rgweithgareddaua'rhobïau maennhw'neumwynhau.

Rhaidideuluoeddmaethhefydfodynglirynghylchdisgwyliadauymddygiad abethfyddycanlyniadauosnachânteubodloni

Maecaelystafelleuhunainynofyniadi blantdrosdairoed,onibaibodcytundeb arallyneuCynllunGofalaThriniaeth Fel pobplentynaphersonifanc,maearnynt angenpreifatrwyddapharch,iddynteu hunainacieiddosy'nbwysigiddynt,fel llythyrauneugardiaupen-blwydd.

Maeangeniblantdeimlo'nddiogel,a gwybodnadoesnebyncaeleubrifo.Bydd angeniriant/rhienimaethystyriedhyna byddantfelarferynllunio'polisïau'tŷi wneudynsiŵrbodpawbynycartrefyn gwybodyrheolaua'rcanllawiau.Gall polisïau'gofalumwydiogel'o'rfath amddiffynrhiant/rhienimaethhefydrhag yrisgiauybyddeugweithredoeddyncael eucamddeall

Mewnachososymudwedi'igynllunioargyferplentynmewngofal,cynhelir cyfarfodCynllunioLleolicyni'rplentynddodifywgydachi,afyddyncynnwys gweithwyrcymdeithasol,rhiant/rhienimaetha,llebo'nbriodol,rhienigeni. Mewnsefyllfaoargyfwng,dylai'rcyfarfodhwnddigwyddofewn5diwrnod gwaith.Dylai'rCynllungynnwysmanylionunrhywawdurdodaddirprwywydi'r rhiant/rhienimaethiwneudpenderfyniadauoddyddiddydddrosyplentyn.

2.2.3 AWDURDOD DIRPRWYEDIG

Awdurdoddirprwyedigyw'rbrosessy'ngalluogi rhiant/rhienimaethiwneudpenderfyniadau doethoddyddidyddamyplanta'rboblifancy maentyngofaluamdanynt,felcaniatáuiddynt fyndidaiffrindiauiarosdrosnos,cymrydrhan mewngweithgareddauchwaraeonacantur awyragoredaallfodagelfenorisg,llofnodi ffurflennicaniatâdargyfertripiauysgolahyd ynoeddrefnutorrigwallt.Ganddefnyddio ffurflenAwdurdodDirprwyediggallwch,fely rhiant/rhienimaeth,roicaniatâdirai triniaethaumeddygolneuddeintyddol sylfaenol.Mae'narferolihyngynnwystriniaeth ddeintyddolarferolacymyriadaumeddygol wedi'ucynllunio.Dylaigweithiwrcymdeithasoly plentynroihynichiyngnghyfarfodycytundeb lleolineucyngyntedâphosiblwedihynny

Maeangenichihysbysugweithiwr cymdeithasolyplentyna'chGweithiwr CymdeithasolGoruchwyliolamunrhyw apwyntiadaumeddygolrydychchiwedi'u mynychugyda'rplentynadylechsicrhaubody dyddiadauhynhefydyncaeleuhychwanegu atffurflennidyddiaduryrhiant/rhienimaeth rydychchi'neucwblhau.

Argyfersefyllfaoeddmeddygoleraill,rhaidi'r personsyddâchyfrifoldebrhiantroicaniatâd (felarfer,rhiantneureolwrgwaithcymdeithasol awdurdodlleolfyddaihwn) Mewnargyfwng, gallmeddyggymrydunrhywgamausy'n angenrheidiol,hydynoedhebganiatâdrhiant.

Galldeiliaidcyfrifoldebrhiantddirprwyo awdurdodiriant/rhienimaethiymgymrydâ thasgauaphenderfyniadauo'rfath Nidoes ganriant/rhienimaethgyfrifoldebrhiantdros blentynmaethbyth,fellydimondpanfyddyr awdurdodlleola/neu'rrhieniwedidirprwyo'r awdurdodhwnnwiddyntygallantwneud penderfyniadauamyplentynmaeth.

Maeegluropwysyddynysefyllfaorauiwneudpenderfyniadaubobdyddyn dibynnuarlaweroffactorau:oedran,barn,statwscyfreithiolachynllungofaly personifanc,barnyrhieniaphrofiadabarnyrhiant/rhienimaeth.Maecydweithio acymgynghoriynhanfodolargyferpartneriaethaugwaithllwyddiannus.

Mae'rCynllunLleolihefydynmyndi'rafaelâphwrpasmaethu'rplentyn(e.e.ayw hynnyamdymorbyrneuhirach),trefniadauargyferaddysg/hyfforddiant,hanes personol/diwylliannolyplentyn,eihoffteraua'igasbethau,trefniadauargyfer iechydacunrhywdrefniadauargyfercaniatâd,ydisgwyliadauoranymddygiad arheoliymddygiad,trefniadaucyswllt/amserteuluol,amlderymweliadaugwaith cymdeithasol,acati.

2.3 CANLYNIADAU

MaeGwasanaethMaethuDewiSantyncaelei gomisiynudrwyfframwaith,o'renw'r4C,sy'n nodicanlyniadaudymunolpenodola gynlluniwydiolrhainamesurcynnyddplentyn traeifodynderbyngofal.Ybwriadywmonitro cyflawniadycanlyniadaullesfelyramlinelliryn

NeddfGwasanaethauCymdeithasolaLlesiant (Cymru)2014,ofewnwyth(8)agweddgyffredin:

Iechydcorfforolameddyliolallesemosiynol

Amddiffyniadrhagcamdriniaethacesgeulustod

Addysg,hyfforddiantahamdden

Perthnasoedddomestig,teuluolaphersonol

Cyfraniadawnaedigymdeithas

Sicrhauhawliauacymrwymiadau

Llesiantcymdeithasolaceconomaidd

Addasrwyddlletybyw

Diffinnirmonitroynyragweddhonyniaithplantaphoblifancfel: Bodynfywatheimlo'ndda

Cadw'nddiogel

Dysgu

Perthyn

Cymrydrhan

BodynFiFyHun

Hapusrwydd

Bywffynci

Maeeingwasanaethau'ncaeleusefydlua'urheoligyda'rcanlyniadauhynyn flaenllawyneinmeddwl.Maehynyngolyguybyddwchynsylwibody penawdauhynyncaeleudefnyddio'namlyneinprosesaugoruchwylioa hyfforddiacadborth.Maehynyncaniatáuinnifonitro,adolygu,adrodda sefydlugwasanaethauihyrwyddo'rcanlyniadaugorau .

3. Cynlluniau

Gofal Diogel

Unogyfrifoldebaupwysicafrhiant/rhienimaethywcadwplantaphoblifancyn ddiogel.Aryrunpryd,rhaidiriant/rhienimaethgadweuhunaina'uteuluoeddyn ddiogelrhagunrhywniwedaallaigoditrwyfaethu,gangynnwysyrisgogwynion neuhoniadau.Yrallweddiofaludaamwydiogelywiriant/rhienimaethfodyn synhwyroloranyrisgiausy'ngysylltiedigâphlantmewngwahanolsefyllfaoedda gwneudpenderfyniadaumeddylgar,mewnpartneriaethâGweithiwrCymdeithasol yplentyna'rgwasanaethmaethu

Nifyddplentynneubersonifancmaethsy'ndodiarosgydachiyngwybodrheolau affiniaueichteuluabyddyncymrydamseri'wdysgu Gallantddododeuluoedd lle'roedddiffygstrwythurifywydteuluol,neuddiffygffiniauarymddygiad,acmae'n debygolybyddeuprofiadaucyngofalyneffeithioareuhymddygiad.Osoes gennychunrhywbryderon,dylecheutrafodgyda'chgweithiwrcymdeithasol goruchwyliol

Rhaidiriant/rhienimaethbobamsergydbwysorisgiauynypenderfyniadaubob dyddmaennhw'neugwneuddrostynnhweuhunain,euplanta'uplantmaeth Y gwahaniaethgydaphlentynmaethywbodrhiant/rhienimaethyngofaluamdanyn nhwarranyrawdurdodlleolacfellymaennhw'natebolamypenderfyniadau dyddiolmaennhw'neugwneud Byddeugwasanaethmaethuyngofyniddynnhw wneudrhaipethau'nwahanolnagybyddennhw'neiwneudgyda'uplanteuhunain, ermwyncadwpawbynddiogel.

Maeplantaphoblifancmewngofalynamlynfwyagorediniwedna'ucyfoedion, oherwyddeuprofiadaubywydblaenorol,fellymaeangeniriant/rhienimaethddeall arheoli'rrisgiaupenodolygallenteuhwynebuwrthhelpuplantigaelplentyndod mornormalâphosibl

Niallwnddileurisgofywydbobdydd,yrallweddiofaludaamwydiogelywbod rhiant/rhienimaethynymwybodolo'rrisgiausy'ngysylltiedigâphlantpenodol mewngwahanolsefyllfaoeddagwneudpenderfyniadauystyriol,mewnpartneriaeth âGweithiwrCymdeithasolyplentyna'rgwasanaethmaethu.

Maegofalumwydiogeligydynymwneudâbodyn"synhwyroloranrisg",nidosgoi risg.Mae'nymwneudârhiant/rhienimaethyngweithiomewnpartneriaethâphlant aphoblifanc,eurhieni,llebynnagybomodd.ByddGweithwyrCymdeithasolyn helpuiddatblygu'rcynllungofalumwydiogelcywirargyferyplentynganfodyn ymwybodolo'ifywydbobdyddiddeallachydbwyso'rrisgiausy'ngysylltiedigâ gweithgareddneubenderfyniadpenodol,ynhytrachnachymhwysosetsefydlogo reolauymmhobamgylchiad.

Mae’ndebygybyddwchchieisiaucytunoar eichcynllungofaldiogelachymlaenllaw,gyda’r teulucyfan,cynichisiaradâ’rplentyn/plant syddnewyddgyrraedd.Maerhairhienimaeth ynhoffitrafodpethau,mewnfforddsy’nbriodol i’whoedran,traboderaillynhoffirhoipethauar bapurmewngeiriaualluniau.Byddganbob teulueufforddeuhunainowneudhyn

Rhaiddiweddarueichcynllungofaldiogelpryd bynnagybyddnewidamlwgi'chaelwydneu panfyddplentyn/plantmaethnewyddyn ymunoâ'raelwyd.Byddangenichihefyd gwblhaucynllungofaldiogelachymlaenllaw panfyddwchchi'nmyndâphlantiffwrddar wyliau.

Maeeichgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol yncwblhaurhano'rcynllungofaldiogelacha byddhefydyncynnigcyngorargwblhaueich rhanchi.Caiffycynlluneiadolygu'nflynyddolfel rhano'chadolygiadmaethu

Weithiauefallaiybyddangenasesiadrisg penodolargyferplantneuboblifancpanfydd digwyddiadauneubryderonpenodolwedicodi.

Dymaraio'rmaterionybyddangenichieu hystyriedwrthddatblyguCynllunGofalDiogel Nidywhonifodynrhestrgynhwysfawrna rhagnodolondbyddynhelpuiluniocynllun personol,addylaifodwedi'ideilwraargyfereich teulu.

Ystyriwchbobmaterosafbwyntpawb(y plentynmaeth,planteraillynycartref,chi'ch hun,ymwelwyr,anifeiliaidanwesefallai,acati.)

Unrhywsefyllfaoeddpenodolprydabley gallaiproblemaugodi

Paofalwrsy'ngyfrifolamweithredupob agweddarycynllun(cofiwchgynnwyspobl o 'rtuallanfelgwarchodwyrplant)

Pennuamseroeddiadolygu'rcynllun,yn enwedigpanfyddnewidiadausylweddol Effaithprydrydychchi'nmyndamwyliau neubenwythnosiffwrdd?

3.1 DANGOS HOFFTER

Bethfyddwchchi'neiwneudosnadywun neufwyoagweddau'rcynllunyngweithio?

YrEnwaurydychchi'neudefnyddio

Dylidannogplantynweithredoli'chgalw wrtheichenwcyntafa'uhannogibeidio â'chgalw'n'mam'neu'n'dad'oherwydd gallachosidryswchacamwysedd ynghylcheuteulueuhunain

CyswlltCorfforol

Rhaidichiddarparulefeloofal,gan gynnwyscyswlltcorfforol,sy'ndangos cynhesrwydd,parchagofalcadarnhaol tuagatblant

Dylidrhoicyswlltcorfforolmewnmoddsy'n ddiogel,ynamddiffynnolacynosgoi cyffroidisgwyliadauneudeimladau rhywiol,neuunrhywfforddsy'natgyfnerthu stereoteipiaurhywiol

Uno'rprifdasgauiriant/rhienimaethywgweithiogyda'rplantiwneudy mwyafogyfleoeddiffurfioacelwaoberthnasoeddcadarnhaolagoedolion.

Maedangoshoffterynrhanarbennigobwysigo'chrôlofaluacniddylidbyth eiosgoioherwyddofnhoniadau Maecynhesrwyddadealltwriaethyn hanfodol,ondmaeangenibawbwybodadeallprydmaeperthynasyn amhriodol.

Maeplantsyddwedidioddefcolledionannisgwylyneuperthynasagoedolion yndebygolofodynofnusyngysonogaeleugadaeleto Dylidbobamserofyniblantyngyntafahoffentgaelcusan,cwtshneueu cofleidio.Maeangeniddyntgaeleudysguganoedolyngofalgariddweud'na' osnadydyntamgaeleucyffwrddaphagyffyrddiadsy'ngyffyrddiadpriodol

Byddgandeuluoeddigydffyrddgwahanoloddangoshoffteracmaeangeni chifodynofalusibeidioâgorfodieichfforddareraill.Osywcyffyrddiadwedi golygurhywbethheblawhoffteriblentynynygorffennol,efallainafyddantyn deallhynnypangeisiwchddangoshoffteriddynt.

Maechwaraeynffactorhollbwysigyneindatblygiad Mae'narbennigowerthfawri blantganeifodyneugalluogiiarchwilioeuperthnasoedd,datblygueugalluoedd corfforol,archwilioeuhamgylcheddauadysguamchwaraetîmaffiniau,felarfero fewnfframwaithcreadigoladi-feirniadaeth.

Weithiaunidywplanthŷnsy'nderbyngofalwedicaelycyfleoeddichwaraeymae eraillo'runoedranwedi'ucaelacfellydylidnodiygallentfwynhaugemausyddwedi'u cynllunioargyferplantiau.

Llebomodd,anogwchblantichwaraemewnmannaucyhoedduso'rcartref.

Gwrandewchpanfyddplantynchwaraeagwiroprydmaennhw'nmyndyndawel.

Efallaiybyddwchchi'nteimloydylai'rplentynchwaraegydaffrindiauyneichcartref ynenwedigynystoddyddiaucynnarlleoliad Gallhynfodynanoddachpanfyddant ynblanthŷn.Osnadydychchi'nsiŵr,siaradwchâ'chGweithiwrCymdeithasol Goruchwyliol.

Byddwchynymwybodolo'chffiniauabyddwchynofalusibeidioâ'chrhoieichhun mewnsefyllfaanfwriadolllegallaieichgweithredoeddneu'chymddygiadcorfforol gaeleucamddehongliganblentyn,byddaichwaraegarwagwylltyndododany categorihwn.

3.3 BWLIO

Meithrinwchddealltwriaethgadarnnadywbwlioyndderbyniolabyddwchyn glirynghylchycamauagymerirosbyddwchynamaubwlioneuoscewch wybodbodbwlioyndigwydd

Byddwchyngliriblantynglŷnâbethsy'nymddygiadderbyniol.

Osoesangen,rhowchgyfleoeddiblant ystyriedbwliodrwyweithgareddaucreadigol ee ysgrifennustraeonneugerddineudynnu lluniau.Defnyddiwchyrhainigreu trafodaethauamfwlioaphameifodyn bwysig.

Bodynfodelaurôldafelrhiant/rhienimaetha mynychucyfleoeddhyfforddiadatblyguyn rheolaiddifodynymwybodolofaterionsy'n ymwneudâbwlioaciddeallsutmaeein polisïau,eingweithdrefnaua'ndisgwyliadau'n gweithio'nymarferol

PolisiaGweithdrefnBwlioMaethuDewi Sant.docx

3.4 GOFAL

Dylidcefnogiacannogplantiymolchi,cael cawodagofaluamdanynteuhunainyn gorfforolhebddibynnuarriant/rhienimaeth. Osywplantynrhyifancneuosnaallant ymolchi,defnyddio'rtoiledneuymgymrydâ threfniadauhylendideraill,dylidgwneud trefniadaui'wcynorthwyo.

Dylidnoditrefniadauargyfergofalpersonol plentynifanca/neuanablynyCynllunLleoliar gyferpobplentyn.

Dylidannogplantsy'nddigonheniymolchieu hunainadylentgaelpreifatrwyddynyr ystafellymolchi Efallaiygellideisteddytu allani'rystafellfelbodplentynynddiogelond yngalluymolchimewnpreifatrwydd.

3.5 ENWRESIS AC ENCOPRESIS

Osgwyddysneuosamheuirbodplentynyn debygolobrofienuresis,encopresisneuy gallaifodyndueddolosmwtsio,dylidei drafodynagoredgyda'rplentynosyn bosibl, ondgydasensitifrwyddmawr,a mabwysiadustrategaethaui'wreoli;dylid amlinellu'rstrategaethauhynyngNghynllun Lleoli'rplentyn.Cofiwchyffaithygellir cynnaladolygiado'rcynllunym mhresenoldebamrywiaethoweithwyr proffesiynolcysylltiedigabyddwchyn ymwybodolosensitifrwyddplentynneu bersonifancwrthdrafodmaterionmor sensitif.Efallaiybyddai'nbriodol ymgynghoriâNyrsYmataliaethneu arbenigwrarall,aallgynghoriary strategaethfwyafpriodoli'wmabwysiadu Dylidbobamser....

Siaradâ'rplentynynbreifat,ynagoredond yngydymdeimladol

Peidiwchâ'idrinfelbodbaiaryplentynna gweithreduunrhywfathoganlyniad.

Peidiwchâgofyni'rplentynlanhauonibaibodhynnywedi'igytunofelrhan o 'rstrategaethdriniaeth;trefnwchi'rplentyngaeleilanhauwedyntynnua golchiunrhywddilladadilladgwelybudr

Cadwchgofnodigynorthwyoiweldpatrymauneudueddiadau,acargyfer adroddynôli'rGweithiwrCymdeithasol.

Gwnewchdrefniadaui'rplentyngaelbwydmewndabrydcynmyndi'r gwelyathrefnwchiddoddefnyddio'rtoiledcynmyndi'rgwely;ystyriwch hefyddrefnui'rplentyngaeleiddeffroiddefnyddio'rtoiledynystodynos Defnyddiwchfatresineuddilladgwelyaallwrthsefyllysgarthion. Caniatewchiblantsy'nddigonheniolchieuhunain.Dylidystyriedayw profiadauadewisiadaublaenorolyplentynyngolyguygallaifodynwelli'r naillriantmaethneu'rllallorywpenodolgyflawni'rdasghon,neui'rddau, wneudarycyd

Dylairhiant/rhienimaethadaelydrwsaragorwrthroiplanti'rgwely.

3.6 MISLIF

Llebynnagybomodd,dylidcefnogiacannog merchedigadweucyflenwadeuhunainonwyddau mislifheborfodgofynamdanynt.Dylaifod darpariaethddigonolhefydargyfergwaredu nwyddaumislifaddefnyddiwydynbreifat.

3.7 ADDYSG AM BERTHNASOEDD, RHYW A RHYWIOLDEB

Galladdysgrhyw,rhywioldeb,cyfeiriadeddrhywiol, acatalcenhedlufodynfaterioncymhlethideulu maetheuhystyriedoranyplanta'rboblifancrydyn ni'ngofaluamdanynnhw.Gallfodpwyntiau cyfreithioli'whystyriedoranoedrancydsynioneu wahaniaethaumoesegol/moesol/crefyddolposibl i'wnegodirhwngyboblifanc,eurhieni,gofalwyr, gweithwyrcymdeithasol.

Maecyfrifoldebiroigwybodaethiblantam berthnasoeddiach,gofaluamdanynnhweuhunain, trineigilyddâcharedigrwydd,arosynddiogela chydnabodygwahaniaethrhwngcyfeillgarwcharleinacall-lein.Disgwyliriofalwyrfodynrhano drafodperthnasoeddacaddysgrhywgydaphobl ifanci'whelpuiwneudpenderfyniadaugwybodus ameulles,euhiechyda'uperthnasoeddynogystal â'uparatoiargyferbywydllwyddiannusfeloedolyn.

GellircaelcymorthganeuGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliola'unyrs arbenigol.

Dylaisgyrsiausy'nbriodolioedranamberthnasoeddddechrau'ngynnarym mywydplentynapharhauwrthiddodyfuifyny.Ondoscaiffpersonifancei leoligydachifelpersonifanchŷn,nidywbythynrhyhwyrisiaradamryw.Mae angencyfathrebu,arweiniadagwybodaetharbobplentynamymaterionhyn, hydynoedosnadydynnhwweithiau'nymddangosâdiddordebynyrhyn syddgennychchii'wddweud.Gallantddodardrawsllawerowybodaeth amhriodolaryteledu,yradioneu'rrhyngrwydfellymaeangeniddynnhwallu gwiriobethsy'niawnabethsy'nanghywir.

Cofiwchsiaradâmerchedabechgynapheidiwchâthybio,osoesdauofalwr, mai'rllallsy'neiwneud.Dylai'rddauofalwrfodynrhano'rsgyrsiauhyn.

Rhaidichifabwysiadu'rundullgydaphlantsy'narchwilio,neu'nddryslyd ynghylch,euhunaniaethrywiolneusyddwedipenderfynudilynfforddofyw benodol,cynbellednadyw'ngamdriniolnacynanghyfreithlon

Galltrafodperthnasoeddarhywfodynfwycymhlethosyw'rplentyn/person ifancwedicaeleigam-drinynrhywiol.Gallantfeioeuhunainachael teimladaudryslydynghylchpwrpasrhyw.Efallaiybyddangenichiweithio'n agosgydagweithwyrproffesiynoleraillgangynnwysgweithiwrcymdeithasoly plentynisicrhaueubodynglirynghylchperthnasoeddpriodolacymddygiad rhywiol,aciailadeiladuhunan-barchadatblyguperthnasoeddymddiriedus.

Dylechgeisiopeidioâgwthiosutrydychchi'n teimloamypwncaryplentyn,fellyos byddwchchi'nymgreiniopanofynnir cwestiwn,efallaiybyddyplentynhefydyn cauilawrneu'nansicrbethmae’neiolygu

Maeysgolionyncaeleullywodraethui ddarparuaddysgperthynasarhywynyr ystyrehangafondbyddplantbobamseryn caeleudylanwaduganeuprofiadauofewn amgylcheddycartref.Efallainafydd profiadaurhaiplantsy'nderbyngofalwedi bodyngonfensiynol,efallaieubodwedibod mewnamgylcheddaullenadoeddffiniau ganeffeithiofellyareudatblygiadoagwedd iachtuagatryw,rhywioldeba pherthnasoedd.Maeeichdealltwriaetha'ch dulloddeliogyda'rmathauhynobrofiadau sensitifynhanfodolwrthhelpu'rplentyn/plant yneichgofalilywioacarchwilioeu hangheniondatblygiadolynddiogel.

Maeaddysgperthnasoeddarhywynbwysigibobunohonomwrthinidyfui fyny.Dylaihynhefydfodynbriodolioedran.Maeangenhelpuplantifeddwl amyrhynsy'ngwneudffrindda,maeangeniddyntddysgusutiosgoi sefyllfaoeddaallaieurhoimewnperyglogam-drina/neugamfanteisio.

ByddeichCynllunLleolia'chCynllunDiogelwchyndarparufframwaithichi reoliunrhywfaterionpenodol,acfelbobamser,byddeichgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliolargaeligynorthwyogydagunrhywfaterionsy'n codiachefnogiunrhywgyfleoeddhyfforddineuddatblygusyddeuhangen.

3.7.1 MASTYRBIO

3.7.2 OEDRAN CYDSYNIO

Maeaddysgeffeithiolamberthnasoeddarhyw,ynycartrefacynyrysgol,yn hanfodolosywpoblifancamwneudpenderfyniadaucyfrifolagwybodusam eubywydauagwrthsefyllpwysaugangyfoedion

Mae'nofynnoliysgolionddarparuaddysgperthnasoeddarhywfelrhano'r cwricwlwmibobplentynaphersonifanc.Maerhaglenniysgolynseiliedigar ganllawiaucenedlaetholalleolacyndigwyddarlefelgynraddacuwchradd. Weithiaubyddwchyncaelgwybodynawtomatigganysgolplentynbeth maennhw'nbwriadueigyflwyno;osna,dylechgeisiodarganfodprydmae rhaglenni'ncaeleucyflwynofeleichbodynbarodamunrhywgwestiynaua allaifodganddynnhw.

Rhywachydsyniad|FideoChildline:WrthFeddwlamGaniatâd,Dechreuwch GydaPhanedoDe

3.8 MYND ALLAN

Maegennychgyfrifoldebautuagatyplantrydychchi'ngofaluamdanynnhw athuagatyrhairydychchi'ngofyniddynnhwwarchodyplant Maeangeni chifeddwlamyrhynallwchchieiwneudiosgoirhoipawbmewnperygl.Nid ywtrefniadauadhocyndderbyniolonibaimewnamgylchiadaueithriadol. Dylidgwiriounrhywunsyddâmynediadrheolaiddatyplentyn/plantcyn caelmynediadheboruchwyliaethatblentynsy'nderbyngofal.

Dylechfodynglirynglŷnâ'rhynymaeeichGweithiwrCymdeithasol

Goruchwyliolyneiystyriedyndrefniadauboddhaolargyfergofaluamblant panfyddwchchiallan.Gallwchdrefnugofaltymorbyrgydarhiant/rhieni maetheraill(gydachytundebGweithiwrCymdeithasolyplentyn).Rhaidichi sicrhaubodGwasanaethM th D iS t b d l h gynlluniau,o'rcychwyn

3.9 TEITHIO MEWN CAR

Rhaidcadwatreolaucyfreithioloran defnyddioseddiceirplantbobamser,yn dibynnuaroedranagallu'rplentyn.

Meddyliwchambwysy'nteithioareiben eihunmewncargydaphlentynmaeth Gallfodynfforddeffeithioli'rplentyngael cyswlltun-i-unoherwyddgallfodynhaws siaradhebunrhywgyswlltllygad Fodd bynnag,gallaiplentynsyddwedi,neua allaifodwedi,caeleigam-drin,deimlo'n anniogelareibeneihunmewncargydag oedolyn.

Rheolddiogelywiriant/rhienimaethosgoi teithioareupeneuhunaingydaphlentyn maeth.Osnaellirosgoihyn,dylai'rplentyn deithioyngnghefnycar.Osoesdauriant gydaphlentyn,byddynfwydiogeli'r plentynfodymmlaenycarynhytrach nagynyseddgefngydagunoedolyn Unwaithybyddwchchi'nadnabody plentynyndda,efallaiygallechchi adolygu'rsefyllfahon.

3.10 GORUCHWYLIO PLANT YN Y CARTREF

Felrhiantmaeth,rydychchi'ngyfrifolamoruchwylioplantaphoblifancyneich gofal.Byddygraddauoryddidaroddiriblantyndibynnuarlaweroffactorau, gangynnwysoedranyplentyn,lefeldatblygiadacanghenioncyfathrebu.Ar gyferunrhywbenderfyniadauarwyddocaol,maecynllungofalyplentynabarn eiweithiwrcymdeithasolynamlwgynallweddol Orangofaloddyddiddydd, maeangenirienimaethgofionadydyntefallai'nymwybodolohollhanesy plentyn.O'rherwydd,dylidgoruchwylioplantwrthchwaraegyda'igilyddadylai hynddigwyddmewnmanagoredyngyffredinol,ynhytrachnagystafellwely. Niddylidgadaelplantheboruchwyliaethgydachŵn.Efallaibodrhaiplantsy'n derbyngofalwediproficaeleucloimewnystafellwelyo'rblaen,fellydylid osgoi'anfonplanti'whystafellwely'felsancsiwn.Osoesgennychunrhyw bryderonamoruchwyliaethynycartref,dylechsiaradâ'chgweithiwr cymdeithasolgoruchwylioladylidcofnodiunrhywfeysyddsy'nperipryderyn eichcynllungofalmwydiogel.

Nidyw'rgyfraithynpennuoedranygellir gadaelplentynareibeneihunond mae 'nerbynygyfraithgadaelplentynar eibeneihunosyw'neiroimewnperygla gellirerlynrhieni/gofalwyrosydyntyn gadaelplentynheboruchwyliaeth'mewn moddsy'ndebygoloachosidioddefaint neuanafdiangeniiechyd'.Maegadael plentynyngngofaluno'chplanteichhun syddyneuharddegauamgyfnodbyryn rhywbethydylecheidrafodgyda'ch gweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol. Mae'rNSPCCyndatgan'Nidoesoedran cyfreithiolygallplentynwarchodplantondosydychchi'ngadaeleichplant gydarhywunsyddodan16oed,rydych chi'ndalifodyngyfrifolameulles.'Mae niferoffactoraui'whystyriedwrthfeddwl amoblygiadauhyniblentynsy'nderbyn gofal,a'chplentyneichhun,erenghraifft pebaiargyfwngyncodi,neu honiadyn caeleiwneud.

Felrhienimaeth,rydychchi'ngofaluamblentynarranyrawdurdodlleola dylechchibobamserfodynymwybodolohyn,gangydbwysohynag anghenioneinplantibeidioâchaeleutrinynwahanol.Iboblifanc,maecaeleu gadaelgartrefareupeneuhunainyngamymaeangeneiystyriedyngnghyddestunypersonifancyndatblygusgiliauannibyniaeth.Cyngadaelplentynarei beneihun,rhaidmeddwlameialluoedda'iddibynadwyedd,ondnifyddwch chi'ngallugwneudhynnesbodypersonifancwedibodynbywgydachiers pethamser.Gallbarnygweithiwrcymdeithasolfodynddefnyddiolwrth benderfynuayw'rpersonifancynbarodargyferycamhwn

Maependerfynuprydydylaipersonifancfyndallanareibeneihunynfarn sy 'nseiliedigareiaeddfedrwydd,ymhlithffactoraueraill Foddbynnag,bydd pwysausylweddolgangyfoedionhefydiganiatáuhynny,p'unayw'rplentyn ynbarodaipeidio.Cyncaniatáuiblentynfyndallanareibeneihunamytro cyntaf,erenghraifftcerddedi'rysgolneui'rsiopau,rhaidichisicrhaubodplant ynymwybodolo'rhollffactoraurisgperthnasolgangynnwystraffigneusiarad âdieithriaid Dylideuhaddysguamsutigadweuhunainynddiogelabethi'w wneudmewnargyfwngneuos,erenghraifft,ydynnhw'ncolli'rbwsadref.

Gallymaeshwnfodynbroblemusirienimaethsy'nmaethupoblifancsyddâ hanesoychydigneuddimffiniauogwbl.Llebynnagybomodd,dylechroi rheolautŷarwaithynghylchprydygallpoblifancfyndallan(erenghraifft,nidar nosonysgol)aphrydymae'nrhaididdyntddychwelyd.Rhaidiboblifanchefyd roigwybodichiblemaennhw'nmyndagydaphwy.

Efallaiybyddadegaupanfyddatebionynghylchblemaennhw'nmyndyn amwys,aphannadydynnhw'ncydymffurfioâ'rcytundebynghylchyramseri ddychwelyd.Efallaieichbodchi'npoenieubodnhw'nperyglueuhunainondyn yrunmoddynmethuâ'uhatalrhaggadaelyngorfforol.Nidyw'rrhainyn sefyllfaoeddhawddi'wdatrys Galldadlolygunafyddypersonifancyn dychwelydi'rcartrefmaethogwbl,ganeiroieihunmewnmwyoberyglfyth.

Wrthymdopiâ'rsefyllfahon,mae'rberthynasrydychchi'neihadeiladugyda'r personifancynhynodbwysig Osydynnhw'ngallucynnalsianelicyfathrebu, mae 'nfwytebygolybyddypersonifancynystyriedgwneudyrhynrydychchi'n eiddweud.Maehynyngolyguosgoigwrthdaroadadlauondegluro'ndawelpa morbryderusydychchiamyrisgiauymaeef/hi'nagorediddyntasicrhaubod ganddynnhwwybodaethbriodolamgyffuriau,alcoholaciechydrhywiol.Dylech chihefydeglurobethbynnagsy'ndigwyddybyddwchchiynoi'rpersonifanc.

Dylechhefyddrafodunrhywbryderongyda'chgweithiwrcymdeithasol goruchwyliol,aallaigynnigcefnogaethachyngorychwanegol.

3.13 LLUNIAU, FIDEOS A'R RHYNGRWYD

DylaifodynglirynyCynllunLleolipwyalllofnodiigytunoygalllluniauneu fideoso’rplentyngaeleucymrydmewnlleoliadaufelyrysgol.

Osywlluniau,fideosneu'rrhyngrwydwedibodynrhanounrhywgam-drini'r plentyn/personifanc,dylechbenderfynuaryfforddorauymlaengyda GweithiwrCymdeithasolyplentyn

Maebobamserynddefnyddiol,panfyddwchchi'ntynnulluniauneufideos, gofynamganiatâdyplentynyngyntafagwneudynsiŵreubodnhw'ncael copïaua'ubodnhw'ngwybodpwyarallfyddyneugweldapham

Byddwchynarbennigosensitifisutmaeplantynymatebigaeltynnueullun. Peidiwchbythâthynnulluniauoblantyncaelbathneuhebwisgodillad. Panfyddyplentynyndefnyddio'rrhyngrwyd,cymerwchddiddordebynyrhyn maennhw'neiwneudachytunwchpryd,bleasutybyddannhw'nei ddefnyddio.Gwnewchynsiŵreichbodchi'ngosodmeddalweddsy'nhidlo deunyddamhriodoliblantarbobdyfaissyddargaeliblant.

Rhaidiriant/rhienimaethddilynhyfforddiantrheolaiddarreoli'rbyddigidola diogelu

NT AG ANABLEDDAU

ganableddauynarbennigo m-driniaeth.

dmwyoangenamofalpersonol aeganblentyn/personifanc euanghenioniechydcymhleth, hiwrCymdeithasolyplentynyn orynseiliedigaranghenionunigol eichgofal.

iriant/rhienimaethsicrhaubod sonifancsyddaganawsterau yngallumynegieiddymuniadau falpersonol,adylidcofnodihyn

3.15 YSTAFELLOEDD GWELY'R RHIANT/RHIENI MAETH AC AELODAU ERAILL O'R TEULU

Maerhairhieni’nhoffigadaeliblantifancfyndi’wgwelyauisiaradagwrando arstraeonneuigaeleucysuropannadydynnhw’nteimlo’ndda.Mae’nuno’r problemaurydychchi’neuhwynebupanfyddwchchifelteulu’nceisiorhoi magwraethnormali’chplanteichhuntra’ndymunodarparuamgylchedd diogeli’rplantrydychchi’neumaethu.

Gallrhannueichgwelysbarduno’ratgofogam-drinarhoi’rnegeseuon anghywiramyrhynaallaiddigwydda’rhynsy’ndderbyniol.Mae’nfwydiogel rhoiamserdangoshoffteribobplentynytuallani’chystafellwely.

3.16 YSTAFELLOEDD GWE

Dylaieichcynllunfodynglirynglŷ ystafellwelye.e.,efallaiypenderf gnocioarddrysau’rystafellwelyc mewn.

Dylaiplantdros3oedgaeleuhys hunainondmaeamgylchiadaue allplantrannu Panfyddhynynd dylentgaeleulleeuhunainynyr rhywleistorioeiddopersonol.

Niddylaiplantrannugwelyau.

Efallaiybyddangenlleeuhunainarraiplantsyddwedicaeleucam-driner mwyniddynnhwddysgubodganddynnhw’rhawlifodynddiogelacyn breifat.Ypethpwysicafywiddynnhwgaelrhywleigadweuheiddo’nddiogel.

3.17 AMSER GWELY

Maeamsergwelyyngyfleiriant/rhienimaethddangosgofalachynhesrwydd tuagatyplentyn,gandaro'rcydbwyseddrhwngrheolaua’rgofaldiogelsydd angendodohydiddoargyferpobplentynunigol.Mae'rrheolauwedi'ugosodi amddiffyneuhunainaceraill Maeangeniblantddysgusutiddweud'na' Mae angeniriant/rhienimaethwybodsutiesbonio'rgwahaniaethrhwngyrhynsy'n ymddygiadderbyniola'rhynnadyw'nymddygiadderbyniolasutihelpuplanti newidymddygiadnadyw'niawnargyfereuhoedran Efallaiybyddangenichi ddweudeichbodchi'nsiaradânhwamberthnasoeddarhywi'whelpuiymdopiâ sefyllfaoedd,teimlo'nfwydiogelacfelrhanodyfuifyny.

Byddgandeuluoeddwahanolddulliauoymdrinâ'rpwnchwnasutmaeplantyn caelgwybodaethamberthnasoedd,rhywarhywioldeba'rhynaddywedirwrthynt. ByddangenichiddarganfodganWeithiwrCymdeithasolyplentynbethoedddull yteuluoddelioâhyn,abethyw’rfforddorauymlaen,ynenwedigosoesgany plentyn/personifancgefndirdiwylliannolneugrefyddolgwahanoli'chunchi. Efallaiyrhoffechhefydwiriogyda'rysgol/lleoliadaddysgolsutmaennhw'ndelio gyda’rpwncermwynichiallubodynbarod

Maedarparuamgylchedddiogelyngolygubodrhaidiblanteraillynycartref maethddeallbodunrhywweithgareddrhywiolgydaphlentynmaethyrunmor annerbyniolagymaegydabrawdneuchwaerfiolegol

Ypethpwysicafywbodyplentynynteimloygallddodiofyncwestiynauasiarad âchiamypwncosydynnhw'nansicr Niddylairhiant/rhienimaethbythrannu manylionpersonolamypwnchwngyda'rplentyn.

3.18 Y FFORDD RYDYCH CHI'N GWISGO

Mae'nbwysigiboblwisgo'nbriodolpanfyddantynytŷ Gwnewchynsiŵrbod eichteulua'chplantmaethyngwisgodilladnosaboddisgwyliadau'ngliri bawb

3.19 CYNLLUN TÂN

Trafodwchachytunwch,felteulu,palwybraufyddwchchi'neucymrydosbyddtânyn cychwyn,acymarfergadaelyradeilad.Meddyliwchamblemaeallweddi'ncaeleu cadwfelbodpawbyngwybodblefyddantargyferydrysaua'rffenestriblaenachefn.

3.20 YMYRRAETH GORFFOROL GYFYNGOL

Maeangeniriant/rhienimaethfodynhyderusyndeallygwahaniaethrhwng rhyngweithiocorfforolpriodolrhyngddynteuhunaina'rplentynacymyrraeth gorfforolgyfyngol.Niddylairhiant/rhienimaethbythddefnyddioymyrraeth gorfforolgyfyngolaceithriomewnamgylchiadaueithriadol,panmaerhieni wediderbynhyfforddiantarbenigol,ahynnydimondarsailcytundebclir ymlaenllawgydaGweithiwrCymdeithasol,IROarhiant/rhieni'rplentynfely'i cofnodwydyngNghynllunLleoliaGofalaChymorthyplentyn.

GwasanaethMaethuDewiSantPolisiaGweithdrefnHyrwyddoPerthnasoedda Chyfyngiad.docx

3.21 AR GOLL O'R CARTREF

Maeangeni'rcynlluneglurosutydylechymatebmewnamgylchiadaulle mae 'rplentynargoll,ynunolâ'rweithdrefn'plantcoll',acunrhywfesurausy'n ddefnyddiolileihau'rrisgybyddyplentynynmyndargoll.Maesetfanwlo ganllawiauwedi'urhestruynddiweddarachynyLlawlyfr

3.22 STORIO MEDDYGINIAETH YN DDIOGEL

Rhaidi'rcynllunnodiblebyddyrholl feddyginiaethyncaeleistorio'nddiogelyny cartrefynunolâgofynionstorio,rhoia gwaredumeddyginiaetha'rweithdrefn cymorthcyntaf.

CynllunGofaluDiogelwedi'igreu20.09.24.docx PolisiGofalDiogeldocx

4. Honiadau Diogelu a Phryderon (gw.

hefyd 21)

Honiadywawgrymganunrhywbersonbodrhiantmaethneuaelodarallo'r aelwydmaethuwedi,neuygallaifodwedi,ymddwynmewnfforddsyddwedi niweidioplentyn,wedicyflawnitroseddynerbynplentynneuwediymddwyn tuagatblentynmewnfforddsy'ndangoseubodynanaddasiweithiogyda phlant.

Maehoniadau’nfwydifrifolnachwynioncyffredinolynerbynrhienimaeth oherwyddbodrhaidymchwilioihoniadauodanWeithdrefnAmddiffynPlant CymruGyfan.Dylidtrinhoniadau’nwahanolibryderonamsafonaugofal gwael.

Byddyrawdurdodlleolllemae'rrhiantmaethynbyw,ygwasanaethmaethuy maentyngweithioiddo,yrawdurdodlleolsy'ngyfrifolamyplentynmaetha'r heddluigydynrhano'rbrosesobenderfynusutynunionybyddhoniad penodolyncaeleiymchwilio.

Dylairhiant/rhienimaethaphobpersonifancooedranadealltwriaeth ddigonolsy'nbywynycartrefmaethufodyngyfarwyddâchynnwysy weithdrefn'Rheolihoniadauynerbynstaffarhiant/rhienimaeth'acynbenodol fodynhyderuseubodyngwybodbethi'wadroddaphwyigysylltuagefos oesganddyntunrhywbryderonorandiogeluynghylchrhiant/rhienimaeth a/neuaelodostaff

Mae'rRhwydwaithMaethuyndarparurhagorowybodaethyma:

Gellirprynuneurannullyfr“Honiadau,pryderonachwynion”yRhwydwaith Maethuynôlyrangen-gellirdodohydiwybodaethyma

5. Goruchwyliaeth a Chymorth

MaeGwasanaethMaethuDewiSantyncredubodcefnogaethiriant/rhieni maethynhanfodolacynchwaraerhanallweddolmewnsefydlogrwydda llwyddiantlleoliadau.NodgwasanaethMaethuDewiSantywcynnal perthnasoeddproffesiynolmedrusgydachibobamserisicrhaueichbodyn derbynygefnogaeth,yrhyfforddianta'rwybodaethsy'nangenrheidioli'ch galluogiiddarparugofalachefnogaethynunolâchynllunyplentyn.

Cynhelirgoruchwyliaethbroffesiynolreolaidd.Byddhynynfisololeiafargyfer lleoliadautymorbyr,acynunolâ'rcytundeblleoliargyfertrefniadautymor hwy.

Byddgoruchwyliaethyncaeleichofnodiardempledsafonol,eilofnodia'i chadw'nddiogelabyddyncaeleidefnyddioifonitroarferachanlyniadau.

Byddytempledhwnmewn2adran,unynbenodoliblant,i'wchadwynffeily plentynarCHARMS,a'rllallynbenodolirienimaethi'wchadwynffeily rhiant/rhienimaetharCHARMS.

Rhiant/rhienimaeth

Diweddariadarycamaugweithreduycytunwydarnynt

Newidamgylchiadau/problemausy'ncodiynyteulumaethu

Hyfforddiant

IechydaDiogelwch

Canlyniadau

GofalDiogel

CamauGweithreduaGytunwyd

Plant

Iechyd

Addysg

Cyswllt

Cynilionacarianpoced

LlesiantCymdeithasolacEmosiynol

RisgiauaPhryderon

ByddGwasanaethMaethuDewiSantyndarparu grwpiaucymorthrheolaiddargyferrhiant/rhieni maethafyddynymgorfforihyfforddiant /datblygiadachyfleoeddcymdeithasol.

Byddwnynsicrhaubodrhiant/rhienimaethyn derbyncefnogaeth,gangynnwyscefnogaethytu allanioriauswyddfaynôlyrangen,erbuddplant syddwedi'ulleoligyda'rrhiant/rhienimaeth,i'w galluogiiddarparugofalachefnogaethiblantyn unolâchynllungofalachefnogaethpobplentyn

Byddganriant/rhienimaethfynediadat gefnogaetharbenigolatheilwredigpanfoangen.

Maehynyncynnwysmynediadatgefnogaeth iechydseicolegolagwasanaethautherapiwtig.

Dylaipobplentyngaelgwybodamygefnogaeth a 'rgwasanaethausyddargaeliddyntadylent gaelmynediadatoedolynannibynnolygallant ymddiriedynddoacaallgynrychiolieu buddiannauosoesangen Maehynyncynnwys meibionamerchedyrhiant/rhienimaeth,y dylai'rasiantaethmaethuystyriedeuhanghenion a 'ubarnhwyhefyd

ByddgwasanaethMaethuDewiSantbobamser ynsicrhaubodrhiant/rhienimaethyn ymwybodolo'rgefnogaethsyddargaeliddyntyn ystodunrhywhoniadau/cwynionawneiryneu herbyn.Byddganriant/rhienimaetha'u teuluoeddfynediadatgefnogaethannibynnol panfoangen.

ByddgwasanaethMaethuDewiSantynmonitro acynadolygu'rwybodaeth,yrhyfforddiant,y cyngora 'rgefnogaethaddarperiririant/rhieni maethadarparriant/rhienimaethacyngwneud unrhywwelliannauaallaifodynangenrheidiol.

Polisigoruchwyliorhiant/rhienimaeth.docx 110124TempledGoruchwylioRhiant/Rhieni Maethdocx

6. Hunanymwybyddiaeth/Gofal

Felrhiantmaeth,mae'nbwysigeichbodynymwybodolo'chffiniau,aallwrth gwrsgaeleuheffeithioganlaweroffactoraugwahanol;newidiadauyn amgylchiadaueichteulu,iechyd,sefyllfawaithacanghenionyplentyn/plant rydychchi'ngofaluamdanynt.Osydychchi'ndododanstraenacyncolli'ch amyneddgydaphlentyn,mae'nhanfodoleichbodchi'ncymrydcamauar unwaithigadw'rplentynachi'chhunynddiogel.

Maeceisiocymorthganeichrhwydwaithcymorth,rhienimaetheraill,asiarad â'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliocyngyntedâphosiblynhanfodol bwysig Gallymddygiadplantynysystemofaladlewyrchu'rtrawmamaennhw wedi'ibrofiagallhynyneidrosbardunoymatebionyrhienimaeth;nidyw cydnabodhyn,cyfaddefbodganddynnhwanawsterau,achymrydcamau prydlonynarwyddowendid.Maeprofiadyndweudwrthymfodgofynam gymorthyngynnarynatalsefyllfaoeddrhaggwaethygu.

Panfyddrhienimaethyncaeleuhymestynytuhwnti'wffiniau,naillai oherwyddanghenionyplentyn/plantymaentyngofaluamdanynt,neu oherwyddcyfuniadoffactoraubywydychwanegol,gallfodrisgo:

BlinderTosturi:llerydychchi'nmyndmorflinedigacwediblinocymaintfel bodnewidiadauseicolegolyndigwyddynyrymennyddsy'ngwneudichi fethucysylltuâ'rplentynneugaelmynediadatempathineu feddwl/rhesymuuwch.Elfenoflindertosturiyw'llosgiallan'addisgrifirfel teimladauoflindercorfforolacemosiynol.

Trawmaeilaidd:llerydychchi'nteimloeichbodwedicaeleich trawmateiddioganbrofiadau'rplentyn

Gallhunanofalgynnwysseibiantbyrifeddwlgydaphanedode,myndamdro, bath,darllen,ymarfercorffneubenwythnosneuddiwrnodiffwrddwedi'i gynllunio,ganrannugydaffrind/gwrandawrcefnogol

Adeiladwch‘seibiannauymennydd’imewn;gallhynfodynseibiannaubyr rheolaiddneu’ngyfnodoseibiant.

Defnyddiwcheichrhwydweithiauifeithrincefnogaeth. Mynychwchgyfleoeddhyfforddiachefnogaeth.

7. Cyllid ac Yswiriant

MaeGwasanaethMaethuDewiSantynparchuacyndathlurôlhanfodolein rhiant/rhienimaeth.Ernafyddarianynbrifgymhelliantichiddodynrhiant/rhieni maethgydani,rydymyndealleifodynbwysig.

Unwaithybyddwchwedicaeleichcymeradwyofelrhiant/rhienimaetha'chbod yncroesawuplentyn/planti'chbywyd,byddwchynderbynlwfanswythnosolo £470yrwythnosambobplentynrydychyngofaluamdano.Mae'rlwfanshwnyn cynnwysffimaethualwfansplentynsy'ntalucostausy'ngysylltiedigâgofaluam yplentyn,gangynnwyscymrydrhanmewnhobïauadiddordebau,dillad,bwyda threuliaucartref.I'rrhanfwyaforienimaeth,byddhynynddi-drethacmae'n annhebygolybyddyneffeithioarunrhywfudd-daliadaurydychyneuderbyn

Byddwnyngofynichilofnodicytundebgydani,yncwmpasu'rtrefniadauargyfer taliadauariannol,byddyncynnwys,ondhebfodyngyfyngedigi,ypwyntiau canlynol:

Gwneirtaliadau2wythnosynôl-ddyleduso'rdyddiadylleolirplentyn

Paddiwrnodo'rwythnosygwneirtaliadau

Yswmoarbedionycytunwydarno

Sutiddelioagunrhywbroblemausy'ncodi

3.19 CYNLLUN TÂN

MaeCyllidaThollauEiMawrhydi(CThEM)yntrinpobgofalwrmaethfelrhywun hunangyflogedigatddibeniontreth.Felly,arôliddyntgaeleucymeradwyo, dylaipobgofalwrmaethgofrestrufelrhywunhunangyflogedig.ByddCThEMyn codidirwyosnadywgofalwrmaethyncofrestrufelrhywunhunangyflogedigo fewnchwemisiddiweddyflwyddyndrethycânteucymeradwyo(h.y.y flwyddynymaentyndechrauhunangyflogaeth) Mae'rflwyddyndrethyn rhedego6Ebrilli5Ebrill,felly'rdyddiadcauargyfercofrestrufelrhywun hunangyflogedigyw5Hydref.(Erenghraifft,oscawsocheichcymeradwyofel gofalwrmaethrhwng6Ebrill2023a5Ebrill2024,byddaiangenichigofrestru erbyn5Hydref2024.)

YfforddsymlafogofrestrugydaCThEMywar-lein.GallwchhefydffonioCThEM osoesangencymortharnochgyda'chcofrestru.

Arôlcofrestru’nhunangyflogedig,byddangeni ofalwyrmaethgyfriffaintodrethymaentyn ddyledusi’wdaluachyflwynoffurflendreth hunanasesubobblwyddyn.Iwneudhyn,mae'n bwysigbodganofalwyrmaethgofnodo'rplant ymaentyneumaethu,ydyddiadauymaent gydanhw,a'uhoedrannau.

Maegofalwyrmaethsy'ncofrestrufel hunangyflogedigwedi'ucofrestru'nawtomatig argyfercyfraniadauYswiriantGwladol Dosbarth2.

CyfraniadauTrethacYswiriantGwladolargyfer GofalwyrMaeth|CymorthAriannol|Y RhwydwaithMaethu

Rydymyndeallybyddgwahaniaethautebygol ynyfforddymaerhiant/rhienimaethyngwario'r lwfansaddyrenniribobplentyn Mae'rcanlynol ynnodi'rhynyrydymyndisgwyli'rlwfansei gwmpasu,rhaidtrafodachytunoarunrhyw angheniongwariantychwanegolymlaenllaw,yn unolaganghenionyplentynsyddwedi’inodi

CartrefMaeth•Gwresogi•Goleuo•Pethau Toiled•Cynhyrchioncroenagwallt•Torrigwallt• Treuliaucyffredinolycartref•Addurno•Yswiriant •Offergangynnwysteganauadodrefn Teithio(gangynnwyscyswllt)

Bwyd•Angheniondietegolarbennig• Dathliadaupenblwyddiadathliadaueraill Addysg•Offergrŵpplantbach/ffioedd meithrinfa•llyfrau,pennau,paent,papurau Chwaraeon•IechydaHamdden aelodaeth/ffioedd•dilladacoffer Gweithgareddaucymdeithasola diwylliannol/crefyddol•Sinema•Theatr• Gweithgareddauhamddenatheithiauallan (gangynnwysffioeddmynediad)•Llyfrau gweddi•Dathliadau•Dilladarbennig

Ernadywhonynrhestrgynhwysfawr,mae'nmyndi'rafaelâ'rmeysyddmwyaf cyffredinllemaeangengwariantrheolaidd.

Ynogystal,disgwyliririant/rhienimaethgyllidebuachyniloarianargyfer eitemaufelbeic,gwisgysgol,teithiauysgolacati.Lleboangen,gellirgofynam dderbynebauathystiolaethowariant,acfellybyddai'nddoethichigadw derbynebaui'wharchwilioachynnalcofnodionda.

Ogyfanswmytaliadymaerhienimaethyneidderbyn,dylentdynnu cyfanswmy'gyfraddsylfaenol'(gangynnwysarianpoced,hamdden,arian pethauymolchialwfansdillad)argyfergrŵpoedranyplentynymaentynei faethu.Gellirrhannuplantaphoblifancyngrwpiauoedranfelaganlyn:-0i11 oeda12oedahŷn O'rffigursy'nweddill,mae30%yncynrychioli'r'elfenwobr'a dylidgwario'rgweddillaryplentyn/personifanc.Cyfrifoldebyrhiant/rhieni maethywdatganhynatddibeniontrethincwm.Oleiafunwaithyflwyddyn byddwchynderbynhysbysiadgennymo'rlwfanswythnosollleiafaargymhellir argyferpobplentyn(gangynnwysarianpoced,gweithgareddauhamdden, pethauymolchi,dilladachludiant) Rhaidcadwcofnodysgrifenedigosut mae 'rlwfansyncaeleiwario(gangynnwysderbynebauamddillad, gweithgareddauhamddenacati),byddhynyncaeleiarchwilioa'inodigany GweithiwrCymdeithasolGoruchwyliol.

Maeariancyniloyneiddoi'rplentyn/personifanc Panfyddlleoliadyndodi ben,byddyGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolyncaelgwybodyn ysgrifenedig,ganWeithiwrCymdeithasolyrAwdurdodLleol,bleydylidanfon ariancynilo'rplentyn.Felarfer,gwneirhyntrwydrosglwyddiadbanc.Mewnrhai sefyllfaoedd,efallaiybyddtrefniantcytundebolgydagAwdurdodLleolsy'nei gwneudynofynnoliswmpenodolgaeleigynilobobwythnos Byddaillawero blantaphoblifanceisiaucyniloarianychwanegolo'ulwfans,neuarianpoced, fellybyddangeniriant/rhienimaethagorcyfrifcynilo.Rhaidiriant/rhieni maethfodynrhagweithiolacheisiocefnogaethosydyntynwynebu anawsterauwrthagorcyfrifbancargyferplentynsy'nderbyngofal.Rhaid sicrhaubodmanylioncynilionyplentynargaeliWeithiwrCymdeithasoly plentyna'rGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolareucais.

FfurflenhawliocyllidGofalwrMaeth.docx

Ernadoesangenyswiriantcartrefarbenigolarnochifodynrhiant/rhieni maeth,byddwnyndisgwylichihysbysu'chcwmniyswiriantameichrôl maethuacrydymynargymellyngryfeichbodynsiaradagyswirwyrposibl ameichgalwedigaethisicrhaunadydychynagorediunrhywrisgddiangen.

Mae'rRhwydwaithMaethuynawgrymu10cwestiwnallweddoli'wgofyniyswiriwr posibl:

Rwy'nrhiant/rhienimaeth,aydychchi'ncymhwysounrhywgyfyngiadau, gostyngiadauneueithriadauychwanegoli'mpolisi?

Ydychchi'ncynnwyseiddofymhlantmaethfelcynnwysfynghartref?Aoes unrhywgyfyngiadau,gostyngiadauneueithriadauansafonolihyn?

Afyddechchi'ndarparuyswiriantamunrhywddifroddamweiniolaachosiri'm hadeiladaua'mcynnwysganblentynmaethynfyngofal?

Afyddechchi'ndarparuyswiriantamunrhywddifrodbwriadolneufaleisusa achosirganblentynmaethynfyngofal?Osoes,bethfyddai'nofynnolimiei ddarparufeltystiolaethigefnogifynghyflwyniadhawliad?

Aoesangenimiroigwybodichiprydybyddafynderbynlleoliadaunewydd, neupanfyddplantmaethyngadaelfyngofal?Osfelly,pawybodaethy byddechangenimieidarparuaphamorgyflymygallechgadarnhauaoes darpariaethargael?

Osoesganblentynmaethgefndirtroseddolneugefndiroachosidifrod,oes angenimiddatgeluhynichi?

Oesgennychchigaparfaintoblantmaethygallafeucaelynfyngofalar unrhywunadeg?

Bethyweichproseshawlioargyferdelioâhawliadauyswiriantcartref rhiant/rhienimaeth?

Oesgennychchidîmsy'ndeallfyrôlfelrhiant/rhienimaeth?Ydychchi'ndeally byddafyncaelymwelwyrgalwedigaetholi'mcartrefynrheolaidd,felGweithwyr Cymdeithasol?

Aallafgaelcyngorpenodolaryswiriantcartrefmaetharunrhywadegynystod cyfnodfymholisi?

Felrhiant/rhienimaeth,yngngolwgcwmniyswiriant,galleichbodyn defnyddio'chcartreffelsaflebusnes.Dymapameibodhi'narbennigobwysig eichbodynsiaradagunrhywgwmnïauyswiriantposibliddeallyniawnbeth rydychchiwedi'chdiogeluamdanoabethnadydychchiwedi'chdiogelu amdano.

Gydayswiriantcartrefsafonol,efallainafyddynddigondweudwrtheichcwmni yswirianteichbodynmaethuplant.Erefallainafyddyngwneudunrhyw wahaniaethi'chpolisina'chpremiwm,acefallaiybyddantynnodiareichpolisi maidyma'chgalwedigaeth,efallaiybyddwchyncanfodnadydychwedi'ch diogeluambethaurydychyntybioybyddechwedi'chdiogelurhagddynt.Dyma raipethaupenodolifeddwlamdanynt:

Eiddoplantmaeth-Efallaiybyddhynynymddangosichifelrhansafonolo fodynrhiant/rhienimaeth,ondmaeangenichisicrhaubodunrhywgwmni yswiriantynystyriedbodeiddoeichplantmaethyngynnwyseichcartref.Os na,acosoesunrhywgolledneuddifroddamweinioliunrhywuno'uheiddo, efallainafyddeichcwmniyswiriantyntalu.

DifrodBwriadol-Efallaieichbodwedicaelplantmaethyneichgofalobryd i'wgilyddsyddwediprofisefyllfaoeddgofidussy'ngolygueubodyndangos arwyddionoddicter;ganarwainatyntyndifrodieicheiddoneuddwyneich cynnwys.Osyw'chcwmniyswiriantynystyriedbodplantmaethynrhano'ch teuluynunig,mae'ndebygybyddhynyngolygunafyddaiunrhywddifroda achosirganddyntynfwriadol,ynhytrachnagynddamweiniol,acunrhyw ladradneuymgaisiladratawedi'igynnwysodaneichpolisi,fellyefallaiy byddwchallanoboced

Gofynionhawlio-Osgallcwmniyswiriantymestyneichpolisiigynnwys elfenoddifrodbwriadolagwarchodaethrhaglladrad,dylechhefydwirio gydanhwbethfyddai'rgofynionihawlioodanyradranhono'rpolisi.Efallai ybyddaiangenichigaelrhifcyfeirnodtroseddargyferunrhyw ddigwyddiadauo'rnaturhonermwynbwrwymlaenâ'rhawliad.Rydymyn deallmaiychwaneguatgofnodtroseddolargyfereichplantmaethyw'r petholafyrhoffecheiwneud,fellymae'nwerthgofynycwestiwnhwni sicrhaumaidyma'rgwarchodaethybyddechchi'ngallu,acyngyfforddus, hawlioarno.Maedarparwyrarbenigolaallgynnigpolisïaullenadoesangen caelrhifaucyfeirnodtroseddermwynprosesuhawliadauo'rnaturhon.

Ymwybyddiaetho'chrôla'rhynymae'neiolygu-Mae'nannhebygoly byddaidarparwryswiriantcartrefsafonolyndeallbethmae'neiolyguifod ynrhiant/rhienimaetha'rprosesaurydychchi'neudilynidderbynlleoliadau newydd.Efallaibodyswiriwryndealleichbodchi'nrhiant/rhienimaeth,ond felamodo'rpolisi,maennhw'ngofynichiroigwybodiddynnhwamunrhyw leoliadaunewyddrydychchi'nystyriedeuderbynacaoesganddynnhw gefndirtroseddolneuhanesoachosidifrod.

8. Y Teulu Maeth, Amser Bwyd, Amser

Gwely a Chwarae

8.1 Y TEULU MAETH

Bydddodynrhiant/rhienimaethyncaeleffaithsylweddolarbawbsy'nbyw gartrefacmaeangenibawbynycartrefymrwymoifaethu.Byddyteulucyfan ynrhano'rpenderfyniadifaethuacmae'rbrosesasesua'rhyfforddiantargael iblantrhiant/rhienimaeth.Mae'nrhaidiblantrhiant/rhienimaethrannueu rhieni,euteganaua'uffrindiau,ynogystalagymdopiweithiauagymddygiad anoddaheriol.Ergwaethafyranawsterauhyn,maellaweryndweudbody profiadofodynrhanodeulumaethwedicaeleffaithgadarnhaolarnyntac wedi'uhelpuiddealleraillynwell.Byddwnbobamseryngwirio'rplantyny cartrefacynceisioadborthiwneudynsiŵrbodeubarnyncaeleichlyweda lleboangengweithreduarniereullesgorau

FyNheuluMaeth:llawlyfrifeibionamerchedrhiant/rhienimaethCyhoeddiadau'rRhwydwaithMaethu

8.2 AMSEROEDD PRYDAU BWYD

Wrthgwrs,mae'nbwysigeichbodynrhoidietiachiblantaphoblifancsy'n rhoigwerthmaetholiddynt,acynmodelubwyta'niach.Maeamseroeddbwyd ynachlysuroncymdeithasolteuluolarwyddocaolacmaellaweri'wennill ohonynt Efallaiybyddangenichihefydystyrieddewisiadaucrefyddol, diwylliannoladietegolyplentyna'ideulugeni.Dylidnodihynynycynllunlleoli. Amniferoresymau,efallaibodyplanta'rboblifancrydynni'ngofalu amdanyntwedidatblyguanawsteraumewnperthynasâ'uharferionbwyta,a gallhynfodyneithafcyffredin.

Felcanllawibobplentynaphersonifancrydynni'ngofaluamdanynnhw, dylechchiystyriedycanlynol:

Modeludewisiadaubwytaiach

Darparuamseroeddrheolaiddargyferprydaubwydabyrbrydau

Sicrhaufodcymeriantsiwgryngyfyngedig

Cyflwynobwydyddnewyddynarafabodynbarodamrywfainto wrthwynebiadiunrhywnewidiadau

Dysguamybwydymaeplantaphoblifancyneihoffi

Gwneudynsiŵrbodyplentynynyfeddŵrahylifau'nrheolaidd,ganosgoi diodyddsy'ncynnwysllawerosiwgr

Caelyplentyn/plantihelpuynyparatoia'rclirio

Maecwsgdaynbwysigargyferlles emosiynolplantaphoblifanc Fodd plantrydynni'ngofaluamdanynnh ydynnhwwediarferâthrefnamser astrwythuredig,neuefallaiybydda myndi'rgwelyâbodynagorediniw ogystal,galladdasuigartrefnewyd gwahanoloedolionyngofaluamda amharuareupatrwmcysgua'igwn iddynnhwsetloigysguyneichcart

Osoesganyplentynneu'rpersonif gofaluamdanodrefnamsergwely eisoes,byddofuddcadwathyncy oleiafynycamaucychwynnol.Efal nhwdegancysursy'neuhelpuifyn arferâgolaunos,osydynnhw'nofn fwynhaustraeoncyniddynnhwgys wybodaethygallwchchieichaelga teuluneuofalwyrblaenorol,ynogys cymdeithasol,fodofuddmawr.

Maeangengwahanolsymiauogws phoblifanc,ynôleudatblygiada'u hunain Efallaiybyddwchynystyrie helpuisefydlutrefnamsergwelyst batrymaucysgueffeithiol: Gallbathcynnes(nidpoeth)he ymlacio

Sefydluamgylcheddsy'ngyfeillg goleuadaupyluynannogcynhy cysgu,melatonin

Amserlennirheolaiddynystody gwely

Gwrthrychaudiogelwch,gangyn neudeganaumeddal

Cadwmonitorauadyfeisiaucyf o 'uhystafelloeddgwely Osgoicaffeinneusiwgrcynmyn

Osydychchi'npryderuamdrefnam plentynneu'rpersonifancrydychch amdano,ceisiwchgyngor.Maecan defnyddiolhefydargaelganysefy

PerffeithioTrefnAmserGwelyEichPlentyn|Sefydliad Cwsg

ofewndatblygiad fancynffactor da'ulles Dysgirsgiliau achymdeithasoltrwy aruhwyl,antura soedd.Efallaiy ntaphoblifancnad rydrhanmewn .Gallchwaraeareu eraillfodynbrofiad byddangenmwyo rnyntgennychchi. datblyguyneuffyrdd euhunain;mae'n âphlanteraillond adganeichgweithiwr osoesgennych tiynauamchwarae

Maeeichrôlfelrhiantmaethynhanfodolwrthhelpuplantiddatblygu ymdeimladohunan,hwyla'ugalluoeddeuhunainacmaeynalawero weithgareddauygallwcheudarparui'whelpuiddatblygueuchwarae,gan gynnwys:

Gweithgareddcorfforoliddatblygusymudiadachydlyniadycorfffel gemaupêl,rhedegadawnsio

Chwaraedychmygusgangynnwyschwaraegydadoliauaphypedau, lluniaduaphaentioihelpuiddatblygudychymyg,creadigrwydda mynegiant

Chwaraecerddorol;byddhynynhelpuiddatblygusgiliaugwrando, rhythmachlywed

Gallgemaubwrddddatblygusgiliaufelrhannu

Darllen,rhannuacactiostraeon

Archwilio'ramgylcheddallanol

9. Adolygiadau Blynyddol iechyd a diogelwch gartref

Rhaidibobgwasanaethmaethuadolygueurhiant/rhienimaethynunolâ deddfwriaeth,rheoliadaumaethuachanllawiaupriodol.Byddyradolygiadyn ystyriedaddylaicymeradwyaethrhiant/rhienimaethbarhauacaddylid gwneudunrhywnewidiadaui'wteleraucymeradwyo(osoesrhaiwedi'u gosod)

Maeadolygiadauyngyfleiystyriedyflwyddynflaenorol,ymgynghoriageraill, cydnabodyrhynsyddwedimyndyndda,acystyriedunrhywheriauynogystal agarchwilioanghenioncymorthrhiant/rhienimaeth.Maehefydynrhoicyflei gynnaladolygiadffurfiolofaterioniechydadiogelwchahyfforddiant Mae rheoliadaumaethuyneigwneudynglirbodynrhaidi'radroddiadadolygu cyntaffyndynôli'rpanel.Arôlhynny,nidoesgofyniadcyfreithioliadolygiad fyndynôli'rpanel,erygallygwasanaethmaethuddewisgwneudhynny.

Mae'regwyddorioncanlynolynberthnasoloranadolygiadaublynyddol:

Dylaigwasanaethaumaethugaelpolisilleolachanllawiauymarferclir mewnperthynasâsutmaennhw'nrheoliadolygiadau.

Maeteleraucymeradwyoyncaeleuhadolyguermwynmonitrounrhyw newidiadaumewnamgylchiadau,aelodau'raelwyd,oedranacystody plantsy'nderbyngofalacati

Gallhoniadauneubryderonsbarduno'rangenamadolygiadynogystalag unrhywnewidsylweddolynyraelwydmaethu,felproblemiechydddifrifol, profedigaeth,gwahanuneuysgariad.

Rhaidysgrifennuadroddiado'radolygiada'irannugyda'rrhiant/rhieni maethadylentgaelycyfleigynnwyseusylwadaueuhunain

Dylaiadolygiadoleiafgeisioacystyriedbarnyrhiant/rhienimaeth,unrhyw blantmewnlleoliadynystodyflwyddynddiwethaf,aGweithiwr(wyr) Cymdeithasolyplant.

Rhaidiwasanaethaumaethubaratoiadroddiadysgrifenedigynnodiayw'r rhiant/rhienimaethynaddasibarhauifaethu,ayweuhaelwydynparhau ifodynaddasabodtelerau'rgymeradwyaethynparhauifodynbriodolac anfonhysbysiadysgrifenedigatyrhiant/rhienimaeth

Llemaegwasanaethaumaethuynpenderfynunadywcymeradwyaethyn addas,rhaidhysbysu'rrhiant/rhienimaethameuhawliaua'uhamserlennii gyflwynounrhywsylwadauysgrifenedigi'rdarparwrgwasanaethmaethu

RheoliadauPaneliMaethu(SefydluaSwyddogaethau)(Cymru)2018

Maellawero'ngwiriadaudilysrwydd dyladwyyncaeleucwblhauaryrunpryd â'chadolygiadblynyddol Maehynyn cynnwysgwiriadauaryramgylchedd rydychchi'nbywynddo.Byddwnniâ diddordebmewnsicrhaueichbodchiwedi ystyriedpobagweddareichbywydwrth gwblhaueichcofnodioniechyda diogelwch,gangynnwysystyriedeich cartref,garddathrefniadautrafnidiaeth, unrhyweiddogwyliau/carafánrydychchi'n berchenarno,ymwelwyrrheolaiddâ'ch cartrefacanifeiliaidanwesyteulu Bydd eichmanylionDBS,yswiriantmeddygolac yswiriantcerbyd/trethhefydyncaeleu gwirio.DylidhysbysueichGweithiwr CymdeithasolGoruchwyliol,heboedi,am unrhywnewidiadauneufaterionsy'ncodiy tuallani'rbrosesadolyguflynyddolsy'n caeleichynnal.

10. Hyfforddiant (cyflwyniad/ gorfodol/ parhaus)

ByddgwasanaethMaethuDewiSantynsicrhaubodunrhywhyfforddiant (cyflwyniad,parhausneufelarall)yncaeleiddarparuiriant/rhienimaethyn unolâFframwaithSefydluGofalCymdeithasolCymru,Fframwaith CymhwyseddGofalMaethaChanllawiauDiogeluCenedlaethol.

MaeganWasanaethMaethuDewiSantdrefniadauarwaithifonitroac adolygu'rgefnogaethneu'rcyngor,yrhyfforddianta'rwybodaethaddarperiri riant/rhienimaethadarparriant/rhienimaeth.Maehynynbwydoiadolygiad AnsawddGofalstatudolydarparwr.

Ystyrirbodcyfleoedddysguadatblyguynsylfaenhanfodolibobrhiant/rhieni maeth.Maerhaicanlyniadauwedi'unodiynyrheoliadauacmae'nofynnoleu diweddaruynunolâpholisilleol.Gallrhiant/rhienimaethfodangencyfleoedd dysguadatblyguychwanegolarunrhywadegisicrhauygallantddiwallu anghenionanodwydargyferplantaphoblifancpenodolyneugofal

Ynogystalâ'nsesiwnsefydluleol,syddâ'rnodo'chhelpuiennillgwybodaeth ymarferolameinpolisïaua'ngweithdrefnau,mae'rrhestrganlynolynamlinellu einfframwaithhyfforddicraidd.ByddeichGweithiwrCymdeithasol Goruchwyliolyngweithio'nagosgydachiisicrhauygallwchgaelmynediada blaenoriaethupresenoldeb,abyddynceisioadborthpanfyddcyrsiauwedi'u cwblhau.Rydymyndisgwyl,llemaedauriant/rhienimaethmewncartref,i'r ddaufynychucyrsiau.

CofnodiacAdrodd(gangynnwysdefnyddioCHARMS)

CyfrinacheddaGDPR

Diogelu

HyrwyddoCydraddoldebacAmrywiaeth

DatblygiadPlant

GofaluDiogelachaHoniadau

CefnogiAddysgaDatblygiad

GweithiogydaTheuluoeddGeniaChofnodiCyswllt

CyflwynoaRhannuGwybodaeth,gangynnwysDiogeluData

PontioiBlantaPhoblIfanc

GwaithTaithBywyd

IechydaLlesiant

DatblyguSylfaenDdiogelaHyrwyddoYmlyniad

RheoliYmddygiadHeriolaHyrwyddoStrategaethauCadarnhaol

EiriolaethaHawliauPlant

IechydaDiogelwch

CymorthCyntaf

Mae'rcyfleoedddysguadatblyguhynynadeiladuarsylfaengraiddacyn adlewyrchuangheniondatblygucyffredinol.Gallfodangencyfleoedddysgua datblyguychwanegolarriant/rhienimaetharunrhywadegisicrhauygallant ddiwalluanghenionyplanta'rboblifancyneugofal Cydnabyddirygallaifod angencyfleoedderaillytuallani'rfframwaithhwniddiwalluanghenion penodol.

SymudPlantiFabwysiadu

Ail-riantuTherapiwtigYmlyniadUwchaThrawma

DiogelwchDigidolacYmwybyddiaetho'rCyfryngauCymdeithasol

MaethuMeibionaMerchedaChyfranogiadyTeuluEstynedig GofaluamBlantaPhoblIfancagAnghenionYchwanegol StrategaethauUwchiReoliYmddygiadHeriol

GofalDiogelachUwchaRheoliRisg

CamfanteisioarBlant

PanFyddafynBarod-HyrwyddoByw'nAnnibynnolgyda’rarddegau

ChwaraeTherapiwtig

Deallagweithiogydagofidseicolegolplantaphoblifanc

Gofaluamdanochchi'chhuna'chgilydd

SylweddauaChaethiwed

Cam-drindomestig

LlinellauSirol

SgiliauLlys

CydraddoldebacAmrywiaeth

10-LD-Fframwaith E-1.pdf 10.1 FFRAMWAITH

Efallaiybyddangeniriant/rhienimaeth gaelmynediadatgyfleoedddysgua datblygupenodoliddiwalluangheniony plantsyddwedi'ulleoligydanhwneueu datblygiadpersonoleuhunain.Gellircael mynediadatyrhainarunrhywadegyn ystodeutaithdrwy'rFframwaithDysgua DatblyguÔl-Gymeradwyaeth.Gally cyfleoeddpenodolhyngynnwys: LleoliadauPlantaRhieni

SeibiannauByr/GofalCymorth

Rheolitrosglwyddiadauoofalpreswylac ail-unoâtheulugeni

PlantaPhoblIfancDi-gwmnisy'n

YmgeiswyrLloches

Radicaleiddio

Gofaluamblantsyddwediproficamdriniaethrhywiol

Gofaluamblantaganghenionpenodol e.e.anableddau

MeithrinNewidiadau

Hyfforddi'rHyfforddwyr

MentoraCyfoedion

Cyfeiriadeddrhywiolacymwybyddiaeth ohunaniaethrhywedd

Rhywapherthnasoedd

Cymwyseddauargyferrhiant/rhienimaeth docx

ArchifauModiwlauE-ddysgu-AFKACymru

11. Cofnodi a Rhannu Gwybodaeth

Maecadwcofnodioncronolegolclirachywirynrhanallweddolorôl rhiant/rhienimaeth.Mae'rcofnodionagedwiryneiddoi'rgwasanaethmaethu, agallplantnaillaiofynameudarllenynawrneu'nddiweddarach,feloedolion.

Maenthefydyndarparugwybodaethygallrhiant/rhienimaetheidefnyddio mewncyfarfodyddadolygu

Dylaicofnodionalluogiplentyniddealleihuna'iorffennol.Gallanthefydfodyn ddefnyddioli'rplentynynddiweddarachmewnbywydpanfyddanteisiau/yn galludeallmwyameuprofiadauplentyndoda'utaithbywyd.

Fellymae'nhollbwysig,felrhiant/rhienimaeth,eichbodchi'ncyfrannuaty cofnodionhynacyncadwcofnoddyddioloddigwyddiadauamyrholl blant/poblifancsyddwedi'ulleoligydachi.

Maecofnodionhefydynhelpuisicrhaubodsefyllfaoeddyncaeleudeallyn gliragallhynhelpuosgwneirhoniadauyneicherbyn Gellireudefnyddio hefydigyfrannuatwrandawiadLlysneuiwneudpenderfyniadaupwysigamy plentyn/personifanc.

Ceisiwchysgrifennupethaucyngyntedagymaentyndigwydd,gangynnwys ydyddiada'ramser,pwyoeddynbresennolabethynunionaddywedwyd Dylainodiadaufodynfyracynberthnasol.

Dylaicofnodionachosadlewyrchubywydauplantasutrydychchi'ncefnogi'r plentyn.Dylentadlewyrchucyflawniadauplentynachysylltu'nglirâ'rcynlluniau argyfereudyfodol Dylaicofnodionhelpuplentyniddealleuhanesion,eu cefndira'uprofiadau.Maentyngallueugweld,euherioneugyfrannuatyntfel ydymunant,gydachefnogaethbriodol.

Osydychchi'nmeddwlbodrhywbethmorsensitiffelnaddylai'rpersonifanc weldyrhynrydychchi'nmyndi'wysgrifennu,dylechchigysylltuâ'chGweithiwr CymdeithasolGoruchwyliolisiaradamhynasutydylidcofnodihyn.

ByddyGwasanaethMaethuynrhoicofnodionelectronigichiybyddwchyneu cwblhauargyferpobplentyn/personifancyneichgofal Rydymyndefnyddio systemo'renwCHARMSsy'neinhelpuidrefnueincofnodiongwasanaetha'n cyfathrebiadautrahefydyncadwcofnodionynddiogelacmewntrefngronolegol. Mae'rsystemyncefnogifframwaithymarferygwasanaethynyfforddmaewedi’i sefydlu.Byddwchynderbynhyfforddiantermwyngwneudydefnyddgorauohono yneichrôl.ByddeichGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolyngwirio'chcofnodion ynrheolaiddynystodcyfarfodyddgoruchwylioacyndefnyddio'rwybodaethar CHARMSilunioadroddiadauagwybodaethargyfereichAdolygiadBlynyddol. DarperirhyfforddiantCHARMSisicrhauygallwchddefnyddio'rsystemyneffeithiol acyneffeithlon.

Byddemyneichannogiddefnyddiodyddiadurigofnodiapwyntiadau,cyfarfodydd athrefniadaugangynnwysunrhywweithgareddauhamddenymae'rplentynneu'r personifancyncymrydrhanynddynt

11.1 BETH I'W GOFNODI

Cyswllt-gydatheulu/eraillyplentyn,sutoeddyplentyn,sutoeddyteulu/eraill, prydwnaethonnhwddimtroiifynyacunrhywreswmaroddwyd.

Manylionymweliadau,cyfarfodyddâGweithwyrCymdeithasolneuweithwyr proffesiynoleraillacymatebyplentynosogwbl Ysgol/meithrinfa/lleoliadaddysgol-unrhywsgyrsiaupwysigsyddgennychgyda'r ysgol,nosonagored,pryderonneubethauda.

Dyddiadauapwyntiadaumeddygolneuddeintyddolathriniaetharoddwyd. Cynhwyswchddyddiadauapwyntiadauaganslwydneuaail-drefnwyd

Dyddiadauamathauoimiwneiddio Dyddiad,mathahydunrhywsalwch.

Manylionunrhywddamweiniauneuanafiadau,pamorfachbynnagybônt. Enwchunrhywdystiona'rcamauagymerwyd.Cofnodwchyramser,ydyddiadac enw 'rGweithiwrCymdeithasolyrhoddirgwybodamunrhywddigwyddiadauiddo. Sylwadauymae'rplentynyneugwneudsy'nperipryderichi,cofnodwchyrhain ganddefnyddiogeiriau'rplentyneihun

Manylionymddygiadyplentynsy'nperipryder.Cofnodwcheuhymddygiad gwirioneddol,bethddigwyddoddcynyrymddygiadasutygwnaethochchiddelio agef.

Unrhywwelliannaucadarnhaol, cyflawniadauadigwyddiadau arwyddocaoli'rplentyn.

Dyddiadaupanfyddyplentyniffwrddo'r cartrefmaeth–gydatheulu,ffrindiau, tripiauysgol,cyflwyniadauirieninewydd. Osbyddyplentyn/personifancynmynd argoll

Manylionyradegaupanmae'rplentyn gydarhienieraillfelgwarchodwyrplanta phwyoeddennhw

Unrhywymwneudâ'rHeddlu.

Manylionunrhywladradneuddifroda achoswydganyplentyn.

Manylionunrhywddigwyddiadau penodole.e.osyw'rplentynynmyndar goll,digwyddiadauneunewidiadauyn amgylchiadaueichaelwyd Cynhwyswch unrhywgwynionneuanghytundebau gyda'rplentynneueideulu.

Unrhywgerrigmilltirarwyddocaolyn natblygiadyplentynfeleiaircyntafneu eigamaucyntaf.

Unrhywddigwyddiadneuwybodaeth arwyddocaolarall

11.2 COFNODION - PLANT A PHOBL IFANC

Panfyddplentyn/personifancyncaeleileoli gydachi,byddGweithiwrCymdeithasoly plentynynrhoi'rcanlynolichi:

CynllunLleoli(afyddyncaeleiddatblygu arôlymgynghoriâchi)

CynllunGofalaChymorth,gangynnwys unrhywasesiadaurisg

CynllunGofalIechydaThriniaeth

CynllunAddysgPersonol

NodiadauoAdolygiadauDerbynwyrGofal

Osoesunrhywadolygiadaupellachynghylchcynnyddyplentyn/personifanc,dylech fynychu'radolygiadaderbyncopïauo'rcofnodion Dylidcadwcopïauo'rholl ddogfennauhynfelrhanogofnodionyplentyn.

Dylechofyni'rplentynameifarn,eiddymuniadaua'ideimladauasicrhaubodeilais yncaeleiglywedwrthgynlluniogofalachymorth.Dyliddweudwrthynthefydpryd nadywhynynbosiblapham 54

Dylidcadwpobcofnodynddiogel,boedarbapurneu'nelectronig,adylid anfonnegeseuonelectronig(e.e.e-byst)mewnfforddddiogelermwyncadw eunaturgyfrinacholaphroffesiynol Efallaiybyddangenichirannu gwybodaethgyfyngediggydagaelodauagoso'rteulua'chplanteichhunyn dibynnuareuhoedrana'udealltwriaeth.Osydychchi'nansicrfainti'wrannu, gofynnwchiWeithiwrCymdeithasolyplentyna/neu'rGweithiwrCymdeithasol Goruchwyliol.

Gallwchrannugwybodaethsylfaenolgyda meddygon,ymwelwyriechydacati,ondos oesangenrhagorowybodaetharnynnhw nadydychchi'nsiŵraallwchchieirannu, rhowchfanylioncyswlltyGweithiwr Cymdeithasoliddynnhw.Osywgweithwyr proffesiynolynymweldâ'rplentyn/person ifancgartref,dylechofynamweldeucerdyn adnabod.Prydbynnagyrhennir gwybodaethbersonolgydaphersonneu asiantaetharall,dylideichofnodibobamser adweudpam Osydychchi'nmynychu cyfarfodabodgwybodaethyncaelei rhannugydachi,gwnewchynsiŵreichbod chi'ngwybodaallwchchirannu'rwybodaeth hongyda'rplentyn,ypersonifancneu'rrhieni cynrhannu'rwybodaeth Aradegaumae rhannugwybodaethyneffeithiolynhanfodol argyfernodiunrhywangenyngynnar.

11.3 COFNODION RHIANT/RHIENI MAETH

Mae'nofynnolichigadwgwybodaethgan gynnwyseichasesiadffurflenFa'ch CytundebGofalMaeth,cofnodion cyfarfodyddgoruchwylio,eichasesiadaurisg GofalDiogelacIechydaDiogelwch,rhestro'r plantrydychchiwedigofaluamdanyntyn ogystalâ'chcofnodionhyfforddiadatblygu cyfredolachofnodounrhywhoniadaua wnaedyneicherbyn.

Rhaidcadw'rcofnodionhynamoleiaf10 mlyneddarôlydyddiadymaeeich cymeradwyaethyndodiben.

11.4 DIOGELU A DEDDF DIOGELU DATA GDPR/ 2018

MaeGwasanaethauMaethuDewiSantyndefnyddiocronfaddataelectronig sy 'ncydymffurfioâgofynionGDPRargyfercadwarheolicofnodion.Mae'n cefnogicyfathrebuamserreal,sy'ngalluogirheoligwybodaethgronolegolo fewnsystemddiogelacamddiffynol.Gelliruwchlwythoastoriogwybodaeth, gangynnwysffotograffau,ynddiogel.Nidyw'rGDPRaDeddfDiogeluData2018 ynatal,nacyncyfyngu,arrannugwybodaethatddibenioncadwplantaphobl ifancynddiogel.

Ermwynrhannugwybodaethyneffeithiol:

dylaipobymarferyddfodynhyderusynghylchyramodauprosesu,sy'n caniatáuiddyntstorioarhannu'rwybodaethsyddeihangenarnynti gyflawnieurôldiogelu.Ynaml,byddgwybodaethsy'nberthnasoliddiogelu ynddataaystyriryn'ddatapersonolcategoriarbennig'sy'ngolygueifod ynsensitifacynbersonol.

llemaeangeniymarferwyrrannudatapersonolcategoriarbennig,dylent fodynymwybodolbodDeddfDiogeluData2018yncynnwys'diogeluplant acunigolionsyddmewnperygl'felamodsy'ncaniatáuiymarferwyrrannu gwybodaethhebganiatâd

gellirrhannugwybodaethyngyfreithiolhebganiatâd,osnadyw ymarferyddyngallu,naellirdisgwylynrhesymoliddogaelcaniatâdganyr unigolyn,neuosgallaicaelcaniatâdroiplentynmewnperygl.

gellirrhannugwybodaethbersonol berthnasolyngyfreithlonosmai’rbwriad ywcadwplentynneuunigolynsydd mewnperyglynddiogelrhag esgeulustodneuniwedcorfforol, emosiynolneufeddyliol,neuosyw'n amddiffyneullescorfforol,meddyliolneu emosiynol.

Cofiwchnadyw'rRheoliadDiogeluData Cyffredinol(GDPR),DeddfDiogeluData2018 achyfraithhawliaudynolynrhwystrirannu gwybodaethsy’ngyfiawnondyndarparu fframwaithisicrhaubodgwybodaeth bersonolamunigolionbywyncaelei rhannu'nbriodol.

Oscaiffdatapersonoleirannuhebganiatâdypersonneupannadoeddsail gyfreithioldrosyrhannu,byddyGwasanaethMaethuyncynnalymchwiliadi'r amgylchiadau.

Caifftorricyfrinacheddeigymrydoddifrifbobamseragallantarwainat gymrydcamaugweithreduafyddyndebygologynnwysadolygueich cymeradwyaeth

11.4.2 EGWYDDORION

ARFER DA

1.Byddwchynagoredacynonestgyda'r unigolyn(a/neueideulullebo'nbriodol)o'r cychwyncyntaf,ynglŷnâpham,beth,suta gydaphwyybyddgwybodaethyncaelei rhannu,neuygellideirhannu,acheisiwcheu cytundeb,onibaieibodynberyglusneu'n amhriodolgwneudhynny

2.Ceisiwchgyngorganymarferwyreraill, neu 'charweinyddllywodraethugwybodaeth,os oesgennychunrhywamheuaethynghylch rhannu'rwybodaethdansylw,hebddatgelu hunaniaethyrunigolynllebomodd

3.Llebomodd,rhannwchwybodaethgyda chaniatâd,allebomodd,parchwch ddymuniadau'rrhainadydyntyncydsynioi gaeleugwybodaethwedi'irhannu.Odany

GDPRaDeddfDiogeluData2018gallwchrannu gwybodaethhebganiatâdosoessail gyfreithloniwneudhynnyyneichbarnchi,fel llegallaidiogelwchfodmewnperygl.Bydd angenichiseilio'chbarnarffeithiau'rachos. Panfyddwchchi'nrhannuneu'ngofynam wybodaethbersonolganrywun,byddwchyn glirynglŷnâ'rsailrydychchi'ngwneudhynny arni Llenadoesgennychganiatâd,byddwch ynymwybodolnadyw’runigolynefallaiyn disgwyliwybodaethgaeleirhannu.

4 Ystyriwchddiogelwchalles:seiliwcheich penderfyniadaurhannugwybodaethar ystyriaethaudiogelwchallesyrunigolynac eraillaallaigaeleuheffeithioganeu gweithredoedd.

5.Angenrheidiol,cymesur,perthnasol,digonol,cywir, amseroladiogel:gwnewchynsiŵrbodywybodaeth rydychchi'neirhannuynangenrheidiolatydibenyr ydychchi'neirhannuareigyfer,eibodyncaelei rhannudimondgyda'runigolionhynnysyddangenei chael,eibodyngywiracyngyfredol,eibodyncaelei rhannu'namserol,a'ibodyncaeleirhannu'nddiogel (gweleregwyddorion).

6 Cadwchgofnodo'chpenderfyniada'rrhesymau drosto–boedirannugwybodaethaipeidio Os penderfynwchrannu,ynacofnodwchyrhynrydych wedi'irannu,gydaphwyacatbaddiben.

11.4.3 HYFFORDDIANT

Byddwnyndarparuhyfforddiantynghylchcofnodi, diogeludataarhannugwybodaeth.Osoesunrhyw bethnadyw'nglir,dylechgeisiocyngorganeich GweithiwrCymdeithasolGoruchwyliola/neu WeithiwrCymdeithasolplant.

11.5.1 DIGWYDDIADAU I’W HYSBYSU

Marwolaethplentyn

Damwainneuanafdifrifoliblentynsyddwedi'i leoligydarhiant/rhienimaeth

Achosyngnghartrefrhiant/rhienimaetho unrhywglefydheintussydd,ymmarnmeddyg teulusy'nmynychu'rcartref,ynddigondifrifoli gaeleihysbysu.

UnrhywatgyfeiriadatyGwasanaethDatgeluaGwaharddynunolâDeddf DiogeluGrwpiauAgorediNiwed2006

Honiadbodplentynsyddwedi'ileoligydarhiant/rhienimaethwedicyflawni trosedddifrifol

Unrhywddigwyddiadaadroddiri'rheddlusy'nymwneudâphlentynsydd wedi'ileoligydarhiant/rhienimaeth

Unrhywddigwyddiadllemaeplentynwedi'ileoligydarhiant/rhienimaeth ynabsennolhebganiatâd

Unrhywgŵynneuhoniaddifrifolamunrhywriant/rhienimaetha gymeradwywydganydarparwrgwasanaeth

Cychwynachanlyniadunrhywymholiadamddiffynplantsy'nymwneudâ phlentynsyddwedi'ileoligydarhiant/rhienimaeth

Unrhywddigwyddiadogamfanteisiorhywiolneudroseddolarblantneu unrhywgamfanteisiorhywiolneudroseddolaamheuirarblant

12. Gweithio Gyda Theuluoedd Geni

Maecyswlltynaircyfreithioladdefnyddirynamlganoedolionwrthwneud penderfyniadauynghylchplantaphoblifancmewngofalynarosmewn cysylltiadâ'uteulu.Gallhyngynnwysymweldâ'uteulu,siaradaryffôn, ysgrifennullythyrauneuanfonanrhegionneugardiau.ByddCynllunGofala Chymorthyplentynynpennupwyallplentyneiweld,ambahyd,ableaphryd ybyddyndigwydd.

Llebo'nbriodol,maecyswlltrheolaiddynrhoiymdeimladparhauso hunaniaethiblantaphoblifanc,ynogystalâtheimladauosefydlogrwydda diogelwch Foddbynnag,felrhiant/rhienimaeth,gallhynynamlberiheriau

Irienigeni,gallcyswllteuhelpuideimlo’ndaweleumeddwlynghylchsefyllfa newyddyplentynacigydnabodeucysylltiadeuhunainâ’rplentyna’r cysylltiadrhwngyplentyna’rrhiant/rhienimaeth.Gallhefydeuhelpui dderbynpenderfyniadyllysynghylchbleagydaphwyydylai’rplentynfyw

Mae’ndebygolybyddgandeulugeni'rplentynrôlymmywydplentynbob amser.Byddllaweroblantynmeddwlamdanyntbobdydd.Llebucam-drinac esgeulustod,gallymeddyliauhynfodynofidus,ondbyddeuteulucyntafyn parhauifodynrhanbwysigofydmewnolahunaniaethplentyn Gallcyswllt sicrhauplantbodaelodaueuteuluyniawnacyndaliofaluamdanynt.Galleu helpuibrosesupamnadydyntynbywgydanhwmwyachadodidelerauâ'u gorffennol.Galleuhelpuibarhauiddatblyguperthnasoeddâbrodyra chwiorydda'urhwydwaithteuluolehangach,aallfodynarbennigobwysig iddyntwrthiddyntfyndynhŷn

12.1 HAWL RHIENI GENI MEWN GOFAL MAETH

FelrhanoDdeddfGwasanaethauCymdeithasolaLlesiant(Cymru)2014,mae'n ofynnoliawdurdodaulleol,acyneutro,asiantaethaumaethuannibynnol, gefnogiahyrwyddocyswlltâtheuluoeddgeni,onibainadywerllesgorau'r plentyn.Maerhienigeniynelwao'rsicrwyddbodeuplentynyncaeleiofalu amdano,fellymaecynnalcyswlltdrwygydolylleoliadmaethuyncaniatáu iddyntbarhauadatblygueuperthynas.

Byddfaintanaturyrhyngweithioymae teuluoeddgeniyneigaelâ'uplentyntra byddantmewngofalmaethynamrywio oachosiachos.Argyferplantiau,gall lefelycyswlltfodynuchel,ermwyn cynnalyberthynasymlyniad,traefallai ybyddangenllaiogyswlltarblentynyn eiarddegau.Byddhynbobamseryn caeleibenderfynuganyrawdurdod lleolaGweithwyrCymdeithasol.

Maeangeniriant/rhienimaethgefnogi’r berthnasoeddrhwngplantmaetha’u teulugeniacfe’uhanogirigymhwyso’r egwyddoriona’rarferioncanlynol

12.2 SIARAD YN GADARNHAOL

AM DEULU'R PLENTYN MAETH

Uno'rffyrddpwysicafogefnogicyswllt plentynmaethâ'ideulugeniywsiaradyn gadarnhaolamdanynt.Efallaibod amgylchiadauwediarwainatroieich plentynmaethynysystemofalnadydych chi'ncytunoânhw-foddbynnag,fel rhiant/rhienimaeth,eichgwaithchiyw amddiffynyplentynyneichgofalrhagy digwyddiadauhynachanolbwyntioary pethaucadarnhaol.

Byddhynynhelpuigryfhau'rcysylltiad rhwngyplentynneu'rpersonifanca'i deulu,agallaihelpuiweithiotuagat ailuno,osmaidyma'rnod.

12.3

Gwnewchymdrechgydlynoliddysguamdeulu'rplentyn.Bethmaen nhw'nhoffieiwneud?Sutolwgsyddarygoedendeulu–pwysyddâ pherthnasoeddpwysig?Pafathohobïau,gweithgareddaucymdeithasol neuddiwylliannolmaennhw'neuhoffi?Byddbodâdiddordeba chwilfrydeddynrhoicyfleoedddaichiargyferpynciausgwrsiomewn cyfarfodyddabyddyneichhelpuiuniaethuâ'chplentynmaethhefyd

DYSGU PETHAU AMDANYN NHW

12.4 MONITRO NEWIDIADAU YMDDYGIAD

Mae'ngyffrediniblantmaetharddangosnewidiadauymddygiadcynacarôl ymweliadauâ'urhienigeni Gallyrymweliadauhynsbardunoteimladauo siom,tristwchneugolled,ondgallanthefydysgogiteimladauoddictera dryswchynghylchpameubodwedi'ugwahanu

12.5 PARATOI YMLAEN LLAW AR GYFER YMWELIADAU

Mae'nbwysigbodnewidiadauymddygiadyncaeleucydnaboda'uhadroddi WeithwyrCymdeithasolfelygellireurheoli'nofalus Dyliddilysuteimladau'r plentynyndilynymweliadauteulugenibobamserwrthgefnogiffyrddo fynegi'rteimladauhynynbriodol Maeagoryllinellaucyfathrebucynymweliadauynbwysig,felygally plentynmaethdrafodeiddymuniadaua'ideimladauymlaenllaw.Cyngor daywpeidioâthybioeichbodchi'ngwybodbethmaeeichplentynmaeth yneideimlo-abodynymwybodolygalleiemosiynaunewiddrosamser.

Byddparatoiargyferymweliadauynamrywioibobplentyn–erenghraifft, efallaiybyddantyngweldgwerthmewngwyboddyddiadycyfarfod ymlaenllawermwyniddyntalluparatoi,ondgallenthefydddodyn bryderusamhynosydyntyngwybodgormodymlaenllaw.

12.6 RHEOLI AILUNO

Mewnllaweroleoliadaumaethu,ynodterfynolywailuno.Maehynyn cyfeirioatpanfyddyplentynmaethyncaeleiroiynôlyngngofalyrhieni geni,eideuluneu'rgwarcheidwaid,acmaefelarferynfwycyffredinmewn lleoliadaubrysneuleoliadautymorbyr.I'rplentynmaetha'rrhiant/rhieni maeth,gallailunogyflwynoemosiynaucymysgachymhleth.Efallaiybydd ganeichplentynmaethamheuonynghylchcaeleiailunoâ'irienigeni,ac efallaiybyddwchyneichaelhi'nanoddffarwelio.GalleinPontio Therapiwtiggynorthwyoireoli'rteimladauhynahelpui'wwneudyn symudiadcadarnhaol,ibawbdansylw.

12.6 RHEOLI AILUNO

Erbodllawerorienigeniynteimlodiolchgarwchapharchtuagat riant/rhienimaethamofaluameuplant,maeynahefyddeuluoeddgeni sy 'nprofianawsterauaallamlygueuhunainmewndicterachenfigen.

Rhaidigyswlltadlewyrchubethsydderllesgorau'rplentynbobamser Bydd deallsutmae'rrhiantgeniynteimloachydnabodygolledymaentynei hwynebuynhelpuiosgoigwrthdaroachadw'rffocwsaryplentyn Mae cyfathrebueffeithiolynhanfodol.Ceisiwchfodynagoredacynonestgyda rhieniynghylchmanteisionglynuwrthdrefniadaucyswlltargyferyplentyn. Gallhelpuplantigreunaratifameugorffennolabodynagoredacynonest gydanhweuhelpuideimlo'nddiogelyneuhunaniaetha'ubywydnewydd.

Felrhiant/rhienimaeth,byddwchyncaeleichcefnogia'chhyfforddii ddeallsutireoli'rrhyngweithiadauhynasicrhaunadydyntyncaeleu hadlewyrchuaryplentynmaeth.Maeangeniddyntystyriedeuteulu maetha'uteulugeniynyruntîm,osydyntynprofiunrhywelyniaethgallai hynarwainatiddyntdeimlogorfodaethiddewisochr.

13. Gweithio, mewn partneriaeth

â'r Rhwydwaith Proffesiynol

13.1 GWEITHIWR CYMDEITHASOL

Byddganbobplentyn/personifancsy'ncaeleiroimewngofalmaethWeithiwr Cymdeithasol,agyflogirganyrAwdurdodLleol.Weithiaucyfeiriratyntfely GweithiwrCymdeithasolAwdurdodLleol(GCALl).

Eurôlyw:

1.Asesuanghenionplentyn.

2.Datblyguperthynasâ'rplentyn.

3.CydlynuCynllunGofalaThriniaethyplentynasicrhaueifodyncaelei adolygu'nrheolaiddacyndrylwyr.

4Gweithiogydachi,yplentynatheulu'rplentyn

5.Rhannugwybodaethgydachi.

6.Nodiarheolirisgiau,mewnpartneriaethâchiagweithwyrproffesiynol eraill,ganweithreduerbuddgorau'rplentyn.

7.Caeladnoddauaddasisicrhaubodanghenionyplentynyncaeleu diwallu

8.Ymweldâ'rplentynynycartrefmaethofewnwythnosi'rlleoliadacynao leiafbobchwewythnosamyflwyddyngyntafneuymweldynunolâ'r CynllunGofalaChymorth.Wedihynny,llebwriediri'rlleoliadbaranesbody plentynyn18oed,argyfnodauoddimmwynathrimis,acmewnunrhyw achosarall,argyfnodauoddimmwynachwewythnos

9.MaeGweithwyrCymdeithasolyngweithiogyda'rteulucyfan,nidy plentyn/plantynunig,acermaillesyplentynyweuprifbryder,mae'nrhaid iddyntgydbwysohynâdymuniadauacanghenionyrhieni.

Osydychchi,neu'rplentynrydychchi'ngofaluamdano,yncaelunrhyw anawsterauigysylltuâ'rGweithiwrCymdeithasol,mae'nbwysigrhoigwybod i'chGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolfelygallantweithioigeisiodatrys hyn.

13.2 Y SWYDDOG ADOLYGU ANNIBYNNOL

Byddganbobplentynneubersonifancsy'ncaeleileolimewngofalmaethSwyddog AdolyguAnnibynnol(IRO) Llebynnagybo'nbosibl,byddyrIROyncwrddâ'rplentyn cynyrAdolygiadDerbynGofalcyntaf.

Dylaigrwpiauofrodyrachwiorydd,p'una ydyntwedi'ulleoligyda'igilyddaipeidio,fel arfergaelyrunIROafyddyncaeleiddyrannu amycyfnodybyddyplentynynderbyngofal

MaeganyrIROddwyrôl: Monitroachosplentynynbarhaus. CadeirioAdolygiadPlentynsy'nDerbyn Gofal.

Gallantfodynffynhonnellgymorth ddefnyddiolichi,osnadywcynlluniauar gyferplentynynmyndfelydylent,ermai GweithiwrCymdeithasolyplentynsy'n parhauifodyngyfrifolynypendraw.

13.3 ADDYSG

Maeganbobysgolathro/athrawesdynodedigargyferplantmewngofal,ac maeganddynnhwddyletswyddbenodoloransicrhaubodprosesaudiogelu yncaeleutrin Byddwchchi'ngweithiogyda'rlleoliadauaddysgoliwneudyn siŵrbodyplentynyncaeleigefnogiacyncyflawni'rhynydylaieigyflawnio safbwyntaddysgolachymdeithasol,ofewneulleoliadaddysg.Byddy berthynasrydychchi'neidatblygugydagathro/athrawesauystafellddosbarth yplentynynarwyddocaoli'rplentynabyddyngalluogicyfathrebueffeithiol.

13.4 AD LITEM GWARCHEIDWAD

PenodirGwarcheidwadganyllysoCAFCASS(LlysaGwasanaethCymorth PlantaTheuluoedd)panfyddanteisiaubarnannibynnolaryrhynsyddwedi bodyndigwydda'rhynaddylaiddigwyddymmywydyplentyn.Gallanthefyd fodynrhanoachosionmabwysiadu.

Dylechannogyplentynirannueifarn,ynenwedigameiddyfodolachaelei gefnogiidreulioamsergyda'rgwarcheidwadabenodwydfelbody

Gwarcheidwadyngalluadroddstori'rplentynynyllysosnadyw'rplentynyn gallugwneudhyneihun.

MaeganyrAwdurdodLleolsy'ngofaluamblentynddyletswyddibenodi personifodynYmwelyddAnnibynnoli'rplentynllemae'nymddangosiddynty byddaierllesgorau'rplentyniwneudhynny.ByddganyrYmwelydd Annibynnolddyletswyddiymweldâ'rplentynynrheolaiddachynnalcyswllt pellach,drosyffônneudrwylythyrynôlyrangen.

MaeYmwelwyrAnnibynnolynarbennigobwysigllenadoesganblant gysylltiadagunrhywaelodo'uteulu.Prifbwrpasyrymweliadaua'rcysylltiadau fydddodynffrindiauâ'rplentynarhoicyngorachymorthynôlyrangen.

13.6 EIRIOLWR

Personabenodirisiaradarranpersonaralla/neui'wcefnogi.Dylaipob plentynsy'nDerbynGofalgaelgwybodaethamsutigaelmynediadatEiriolwr. DylaiSwyddogionAdolyguAnnibynnolyplentynhefydsicrhaubodyr wybodaethhonargaeli'rplentynachynorthwyo'rplentyninodiaphenodi Eiriolwraddasynôlyrangen.

13.7 GWASANAETH IECHYD MEDDWL PLANT A PHOBL IFANC (CAMHS)

Mae'rGwasanaethIechydPlantaPhobl IfancynderbynatgyfeiriadauargyferPlant sy 'nDerbynGofal.Gallrhaio'rplanthyn, oherwyddeuprofiadau,fodâphroblemau iechydemosiynolameddyliol Eichrôlchi fyddtynnusylwatunrhywfaterionsy'nperi pryderamblentyn/personifancaallai arwainatyrangeni’watgyfeirioaty gwasanaethhwn Gwneiryratgyfeiriadgan WeithiwrCymdeithasolyplentyn.Osoes angenygwasanaeth,dylechsicrhaubod apwyntiadau'ncaeleucadwagweithio gydagweithwyrproffesiynolo'rgwasanaeth.

Felarfer,rheolirangheniongofaliechydplentyndrwy'rMeddygTeuluerbod plantmewngofalhefydyncaeleupenodiinyrsarbenigolsy'nymwneudâ monitro,adolyguachydlynumewnbwnygwasanaethiechyd.Gallgweithwyr iechydproffesiynoleraillhefydfodynrhanobobachos,yndibynnuar anghenionunigolyplentynmegisclinigwyrpediatrig,ffisiotherapyddion, dietegwyr,optegwyr.

14. Archwiliadau

Maedarparwyrgwasanaethaumaethuwedi'ucofrestruganLywodraeth Cymruacyna'ncaeleuharolygufelrhanogylchrheolaidd,ynyrhanfwyafo achosionmaehwnyngylchtairblynedd

Gwneirpobarolygiadynwynebsetoreoliadaucyhoeddedig.YngNghymru,

ArolygiaethGofalCymrusy'ncyflawni'rswyddogaethhonarranLlywodraeth Cymru.NodyRheoliadauywsicrhaubodplantsy'nderbyngofalganbobl heblaweurhieniynderbynygofalgorauposiblabodygwasanaethausy'n darparu'rgofalhwnnw'naddasiwneudhynny,ganystyriedeubodwedi'u sefydlu'ngadarn,wedi'uhadnoddu'nbriodol,wedi'urheoli'naddasa'ucynnal ynunolâhawliauacanghenionyplantsyddwedi'ulleoliacyncanolbwyntio arganlyniadaulles.

1.Cynhelirarolygiadauoddarparwyrannibynnolganarolygwyrrheoleiddiol. Maentyndadansoddigwybodaethsicrhauansawddbenodoladdarperir ganydarparwrcofrestredig/UnigolynCyfrifol(R.I.);maehynyncynnwys cofnodionogymeradwyaethauatherfyniadau,cwynion,pryderondiogelu ahoniadau Byddantynymweldâ'rgwasanaeth,yncyfarfodârhiant/rhieni maethacaelodau'rPanelabyddantynymgynghoriâphlant,teuluoedd geniarhanddeiliaidallweddoleraill,ynamltrwyddefnyddioholiaduron Byddantâdiddordebyneichprofiadauhyfforddiagoruchwylioabyddant eisiaugwybodpamorddarydychchi'ncaeleichcefnogi.Nifyddarolygwyr yndodi'chcartrefynannisgwyl Ynaml,maearolygiadau'ncanolbwyntioar thema.Llemaediffygionynansawddygofalyncaeleudangos,mae'n ofynnoli'rdarparwrgwasanaethgymrydcamauofewnamserlenbenodoli wella'rgwasanaeth.

RheoliadauGwasanaethauMaethuRheoleiddiedig(DarparwyrGwasanaethau acUnigolionCyfrifol)(Cymru)2019

15. Mathau o Leoliadau

15.1 PARHAD CYNNAR (CYMRU) – A ELWIR HEFYD YN WEP

Gyda'rrhanfwyafoblantyngNghymru,pangânteutynnuoddiwrtheuteulu geninaillaiychydigcynneuarddechrauachosgofal,cânteulleoligydag aelodauo'rteuluneumewnlleoliadmaethtymorbyrgydarhiant/rhieni maethcymeradwy.Osywcynllunyrawdurdodlleol,wedi'igadarnhaugany llys,ynnodibodyplentynnaillai'ncaelailymunoâ'irienigenineueileoli gydagaelodauo'rteulu,ynamae'rplentynynsymudo'ileoliadmaethar ddiweddyrachos.Osyw'rllysynderbynycynllungofalargyfermabwysiadu, ynamae 'rrhiant/rhienimaethyngweldyplentyntrwygydoleidrosglwyddiad i'wleoliadmabwysiadol.GydaWEP,mae'rrhiant/rhienimaethsy'ncymrydy plentynarddechrau'rachoshefydynddarparrienimabwysiadolcymeradwy. Maentyngweithredufelunrhywriant/rhienimaeth,ganofaluamyplentyn, hwylusocyswlltâ'rteulugeniachymrydrhanynadolygiadaugofalyplentyn. Osyw'rcynllungofalargyferailymunoneuleoligydatheulu,ynamaentyn helpu'rplentyngyda'rtrawsnewidiadi'wdeulugeni.Osyw'rcynllungofalar gyfermabwysiadu,ynamae'rplentynynarosgyda'rrhiant/rhienimaethsydd wedynyndodynrhienimabwysiadoliddo.Mae'rrhiant/rhienimaethwedi'u hyfforddia'uparatoiiddodynrhiant/rhienimaethacyngweithio'nweithredol iraglenailunofanwloddechrau'rachosgofal,ganhwylusocyswlltrheolaidd ârhienigenia/neuaelodaueraillo'rteuluynaml.Mae'rrhiant/rhienimaeth yndeallygallyplentynddychwelydadrefatyrhienigenineugaeleileoli gydatheuluaffrindiauarddiweddyrachosgofal.Dimondosyw'rllysyn diystyru'rdewisiadauhyn,yndilyndadansoddiadllesagwneudgorchymyn lleoli,ymae'rparuffurfiolyndigwydd,abodylleoliadmaethyntrawsnewid ynlleoliadmabwysiadu.Ygofalwyrcydamserolsy'nysgwyddo'rrisgnafyddy lleoliadhwnyndodynlleoliadmabwysiadu.Osyw'rplentynyndychwelyd adrefneu'nmyndatdeuluneuffrindiau,ynanifyddyplentynwediprofimwy osymudiadaunagybyddaipebaiwedibodmewnlleoliadmaethtymorbyr acynawedidychwelydatyteulu Osyw'rplentynynarosgydagofalwyr cydamserol,ynabyddantynelwaoarosgyda'rungofalwrhydatylleoliad mabwysiadu.

15.4 TYMOR HIR

15.2 MAETHU THERAPIWTIG

Maemaethutherapiwtigynlleoliadmwy arbenigoliblantsyddwediprofiesgeulustodneu drawmasylweddolafyddai'nelwa'nfawroofal therapiwtig Ganweithiomewnpartneriaethâ'r FamilyPlaceacymgorffori'rmodelMaethuGyda'n Gilydd,wedi'igynllunio'nbenodoligefnogipontio oddarpariaethaumaethupreswyleraill.

15.3 TYMOR BYR

Yncyfeirioatleoliaddrosdro,llemaerhieni maethyncefnogiplentynamgyfnodpenodol,tra bodpenderfyniadau'ncaeleugwneudmewn perthynasâ'ugofalhirdymor.Gallhynfodyn ddychweliadatrienineudeulugeniehangach,yn fabwysiaduneuyndrefniantmaethuhirdymor. Maerhienimaethtymorbyryngweithiomewn partneriaethâtheuluoeddplantagweithwyr proffesiynolsy'ncymrydrhanacyncyfrannuat asesuangheniontymorhwy'rplentyn.

Mewnachosionllemaeasesiadau’ndodi’rcasgliadnadywdychwelydatrieni neuatdeulugeniehangachynbriodol,acnadywmabwysiaduchwaith,bydd angenlleoliadmaethuhirdymorarblantaphoblifancllegellireucefnogines iddyntgyrraeddoedolaeth.

15.5 MAETHU RHIANT A PHLENTYN

Maemaethurhiantaphlentynyndarparuamgylcheddcefnogoladan oruchwyliaethllecynigirarweiniadirieniachynorthwyiriddyntddatblygueu sgiliaurhianta,felygallantddarparugofaldigondai'wplentyn.Byddrhieni maethyngweithiomewnpartneriaethâgweithwyrproffesiynolsy'nymwneud â'rrhianta'rplentynadisgwyliriddyntgyfrannuatasesiadaurhieni.

15.6 MAETHU SEIBIANT BYR NEU SEIBIANT CYNLLUNIEDIG

Mae'rmathhwnofaethuynddarpariaethgofalreolaiddneuuntro,wedi'ithrefnu ymlaenllawargyferplentynneubersonifanc Gallaihynfodigefnogiteuluneu leoliadmaethupresennol,llemaewedi'iasesufelrhywbethpriodolac angenrheidiol.Maeseibiannaubyrynhyrwyddocyfleoeddaphrofiadaunewydd iblantddatblyguperthnasoeddychwanegolacyncaniatáuirieniagofalwyr gaelycyfleidreulioamsergydaphlanteraillynyteuluneuiorffwysacailwefru.

16. Trefnu Lleoliadau

16.1 PARU

Trefnirpoblleoliadynunolâ'rbrosesbriodol.Maehynyngolygueinbodyn cymrydgofalarbennigoranparuplantâgofalwyrpenodoloherwyddeinbod yngwybodybyddhynofuddi'rplentyna'rrhiant/rhienimaethacynhelpui gyflawni'rcanlyniadaugorauposiblgangynnwyssefydlogrwyddlleoliadaua chadweinrhiant/rhienimaeth Rydymyncasgluacynrhannueich gwybodaethynrheolaiddgydagawdurdodaulleoli'ngalluogiiwneud lleoliadaugydachiacyndisgwyliawdurdodaulleolirannucymainto wybodaethahanesagygallant.Mae'rcanlynolynnodieinprifystyriaethau acyncyd-fyndâ'rmeiniprawfaosodwydganyrawdurdodaulleoliwrth geisiogofalpriodolargyfer'eu'plant.

Hanesyplentynacunrhywffactoraugwydnwch/risghysbys

1. Ymatholeoliadsyddeiangen

2. Anghenionemosiynol,cymdeithasolachorfforol/iechydyplentyn

3. Addysgyplentyn

4. Trefniadaucyswlltgydapherthnasauaffrindiau

5 Hunaniaeth/hil/diwylliantyplentyn

Rydymhefydynpenderfynu

Eichargaeledd

Eichprofiad/cryfderau/anghenion

Cyfansoddiadeichteulu

Ypelltero'rcartrefmaethiysgolyplentyn

Planteraillynylleoliad

Eichplanteichhun.

Unwaithybyddyposibilrwyddoleoliadwedi'inodi,byddgweithiwr cymdeithasolyplentynyncysylltuâgweithiwrcymdeithasolgoruchwylioly rhiant/rhienimaeth.Arycamhwn,byddygweithiwrcymdeithasolhefydyn trafodyplentyngyda'rdarparriant/rienimaethacynrhannu/eglurounrhyw risgiausy'ngysylltiedigâ'rlleoliadgyda'rrhiant/rhienimaetha'rgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliol.Byddgweithiwrcymdeithasolyplentynynymweld â’rrhiant/rhienimaethposiblacynymgynghoriâgweithwyrproffesiynol eraill,cyngwneudpenderfyniad.

Osyw'rlleoliadytuallanideleraucymeradwyo'rrhiant/rhienimaeth,mae angeneithriadacmaeangenibobpartigytunoarnoa'ilofnodiganeinPanel Maethu

Panfyddawdurdodlleoliyncymeradwyo'rlleoliadmaeth,gallybroses gynlluniolleoliddechrau

Mae'narferdatrefnuymweliadcyflwyniadolâ'rlleoliadarfaethedig,gyda'r plentyna'rrhieni(osyw'nbriodol).

13.Paru|MaethuaMabwysiadu

16.2 CYNLLUNIAU LLEOLI

MaeganbobplentynunigolGynllunLleoliymae'nrhaideigwblhaunaillaiary diwrnodneuofewnpumniwrnodileoliadgaeleiwneudgydachi Mae'r cynllunhwnyncaeleilunioganweithiwrcymdeithasolyplentyn/personifanc, gydachia'chGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolacaelodau'rteulu.Mae'r cynllunhwnynmanyluarddisgwyliadauathrefnau'rplentyn,ynogystalâsuty byddeianghenionyncaeleudiwalluynylleoliadmaeth.

Mae'rCynllunLleoliyncwmpasu'rmeysydd canlynol:

1. Amcanionaphwrpasylleoliad.

2. Trefniadauargyferaddysg/hyfforddianty plentyn,gangynnwysenwachyfeiriad ysgol/lleoliad/darparwraddysgolarally plentyna'rathro/athrawesdynodedig;yr AwdurdodLleolsy'ncynnalunrhywGynllun Addysg,IechydaGofal.

3 Hanespersonol/diwylliannolyplentyn

4. Hoffterau/casbethau'rplentyn.

5. Trefniadauargyferiechydyplentyn (corfforol,emosiynolaseicolegol)agofal deintyddol,gangynnwysenwachyfeiriad ymarferwyrmeddygoladeintyddol cofrestredig;trefniadauargyfer rhoi/gwrthodcaniatâdiarchwiliad/triniaeth feddygol/ddeintyddol.

6. Trefniadauargyfercyswlltrhwngyplentyn, eideuluaceraill

7. Amlderymweliadaugweithiwr cymdeithasolâ'rplentynachyfarfodydd adolygu.

8. OspenodirYmwelyddAnnibynnol,y trefniadauiddyntymweldâ'rplentyna'u manylioncyswllt.

ByddyCynllunLleolihefydynamlinellu'rtrefniadauangenrheidiolargyferdod âlleoliadauiben.

Byddycynllunlleoliyncaeleiadolyguynadolygiadyplentynsy'nderbyn gofal.Foddbynnag,osnadywplantynymgartrefuyneulleoliad,gallrheolwyr gymrydcamauisicrhaubodycynllunyncaeleiadolygugyda'rawdurdod lleoli,yrhienia'rgofalwyrmaeth(osyw'nbriodol)iystyriedycamaugoraui'w cymryd Byddantynherio'neffeithiolacyncymrydcamaupanfyddantyn pryderunadywawdurdodaulleoliyngwneudpenderfyniadausydderbudd gorauplant,pannadyw'rgofynionstatudolargyferplantsy'nderbyngofalyn caeleubodloni,neupannaallantgadwplantynddiogel.

Lleboangenadolygu'rtrefniadaulleolirhwngadolygiadaugofal,ynagall gweithiwrcymdeithasolyplentynwneudhynarycydâ'rrhiant/rhienimaeth a 'ugweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolynogystalâ'rplentyn,yrhieniaceraill yreffeithirarnynt.Felarferbyddhynyndigwyddmewncyfarfodadolygu cynllunlleoliagynullirganweithiwrcymdeithasolyplentyn.

Osywcanlyniadunrhywadolygiadyngolygubodycynllunlleoliyncaelei ddiwygio,ynadylaigweithiwrcymdeithasolyplentynddosbarthu'rgwellianti bawbsy'ncymrydrhanynybrosesadolygu.

16.3 AWDURDOD DIRPRWYEDIG.

Rhaidi'rCynllunLleoliddangospwyallwneudpenderfyniadau,gangynnwys: Triniaethfeddygoladeintyddol.

Addysgatheithiauysgol. Arosiadaudrosnos. Hamddenabywydcartref. Ffyddadefodaucrefyddol

Defnyddiocyfryngaucymdeithasol. Unrhywfaterioneraillymae'rawdurdodlleol/personâChyfrifoldebRhiant yneuhystyriedynbriodol.

ByddyCynllunLleolihefydynnodiunrhywfaterionymae'rAwdurdod Lleol/personâChyfrifoldebRhiantynystyriedygallyplentynwneud penderfyniadyneucylch.

16.4 CYNLLUN GOFAL A CHYMORTH AC ADOLYGIADAU O’R PLANT SY’N DERBYN GOFAL

Cyfarfodyddffurfiolywadolygiadau,dangadeiryddiaethswyddogadolygu annibynnol(IRO) Rhaidi'rIROfodynfodlonboddymuniadauatheimladau rhieni'rplentyn,unrhywbersonnadyw'nrhiantondsyddâchyfrifoldebrhiant a 'rrhiant/rhienimaethpresennol,wedi'uhystyriedfelrhano'rbrosesadolygu. Byddeichgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolyneichcefnogiifynychua chyfrannuatyradolygiadamynychu'rcyfarfodyddgydachi.

16.4.1 DIBEN YR ADOLYGIAD GOFAL YW:

Sicrhaubodcynlluniaupriodolarwaithiddiogeluahyrwyddolles cyffredinolyplentynsy'nderbyngofalynyfforddfwyafeffeithiolasicrhau sefydlogrwyddiddyntofewnamserlensy'ndiwallueuhanghenion. Monitrocynnyddycynlluniauasicrhaueubodyncaeleudatblygu'n effeithiol.

Gwneudpenderfyniadau,ynôlyrangen,felbodgwelliannauigynlluniau ynadlewyrchuunrhywnewidmewngwybodaetha/neuamgylchiadau. Ibersonifancsy'nbywmewngofalmaeth,dylai'radolygiadgofalcyntafyn dilyneupen-blwyddyn16oedystyriedaddylaitrefniant‘PanFyddai'n Barod’(llemae'rpersonifancynarosynycartrefmaetharôl18oed)fodyn opsiwn.

Dylai'radolygiadhefydystyriedcynllunlleoli'rplentynacunrhywgynllun arallgansicrhaueubodyngyfredolneufodtrefniadauarwaithi'w diweddaru

ByddyrIROhefydyncynnulladolygiadllemaeamgylchiadaudigwyddiadyn caeleffaithsylweddolarGynllunGofalaChymorthyplentyn,felyrawgrymiryn ymathaucanlynoloamgylchiadau:

Maenewidarfaethedigi'rCynllunGofalaChymorthyncodiarfyrrybuddyn ystodachoscyfreithiolyndilyncyfarwyddiadauganyllys.

Llenachaiffpenderfyniadauycytunwydarnynto'radolygiadeu gweithreduofewnyramserlenbenodedig.

Newidmawri'rtrefniadaucyswllt.

Newidiadaui'rgweithiwrcymdeithasolaneilltuwyd

Unrhywbryderondiogelusy'nymwneudâ'rplentyn,aallaiarwainat ymholiadau'ncaeleugwneudodanAdran47oDdeddf1989('ymholiadau amddiffynplant')achanlyniadaucynadleddauamddiffynplant,neu gyfarfodydderaillnadyw'rIROynbresennolynddynt.

Cwynionganneuarranyplentyn,rhiantneuofalwr

Newidiadauannisgwylynnarpariaethlleoli'rplentynaallaieffeithio'n sylweddolarsefydlogrwyddlleoliadneudrefniadaudiogelu.

Newidiadausylweddolynamgylchiadau'rteulugeni,erenghraifftgenedigaethau, priodasauneufarwolaethau,aallgaeleffaithbenodolaryplentyn Oscaiffyplentyneigyhuddoounrhywdroseddsy'narwainatatgyfeiriadat wasanaethautroseddauieuenctid,achosiontroseddolsyddarygweillacunrhyw euogfarnauneuddedfrydauoherwyddyrachosionhynny.

Osyw'rplentynwedi'iwaharddo'rysgol.

Osyw'rplentynwedirhedegiffwrddneuosywargollo'ileoliad

Digwyddiadauiechyd,meddygol,diagnosisau,salwch,derbyniadaui'rysbyty,neu ddamweiniaudifrifolarwyddocaol;aphenderfyniadaupanelmewnperthynasâ pharhad.

16.4.2 PARATOI AR GYFER YR ADOLYGIAD STATUDOL

Panwneirtrefniadauigynnal adolygiad,byddygweithiwr cymdeithasolgoruchwyliolynsiaradâ chiacyntrefnuiadroddiadgaelei ddrafftioafyddyncaeleianfon ymlaenatweithiwrcymdeithasoly plentynmewnprydiddyntei ddosbarthu.Dylaieichadroddiad fanyluarddigwyddiadausy'n ymwneudâgofal,addysg,iechydy plentynacati,ersyradolygiad diwethaf.Cyfrifoldebgweithiwr cymdeithasolyplentynywsicrhaubod gwahoddiadauaphapurau'ncaeleu hanfonatyrhaisy'nymwneudâ'r adolygiadoleiaf10diwrnodcyni'r cyfarfodddigwydd

Maerhagdybiaethbodplantynmynychueuhadolygiad.Osnadydyntyndymuno mynychu,dylideuhannogilenwiholiaduradolyguneubaratoieu hadroddiad/llythyr/cyfraniadeuhunainargyferyradolygiad.Niddylaianabledd plentynfodynrhwystri'wbresenoldeb.

Osyw'nymddangoseifodynangenrheidiolneuosyw'rplentynyngofynamdano, gellirgofynieiriolwrneu,ospenodwydun,ymwelyddannibynnolifyndgyda'rplentyn.

GallyrIROohiriocyfarfodadolyguunwaith,amddimmwynag20diwrnod gwaith,osnadydyntynfodlonboddigonowybodaethwedi'idarparuganyr awdurdodlleolialluogiystyriaethbriodolounrhywuno'rffactoraui'w hystyried.Dylai'rIROystyriedeffeithiaugohirio'rcyfarfodaryplentyn,acheisio dymuniadauatheimladau'rplentyn,ygofalwra'rrhienillebo'nbriodol.Niellir gweithreduunrhywgynnigsy'ncaeleiystyriedynyradolygiadnesbodyr adolygiadwedi'igwblhau

16.4.3 COFNOD O ADOLYGIADAU

Yndilynyradolygiad:

Dylai'rIROgynhyrchucofnodysgrifenedigo'rpenderfyniadauneu'r argymhellionawnaedofewn5diwrnodgwaithigwblhau'radolygiada chofnodllawno'radolygiadofewn15diwrnodgwaithigwblhau'radolygiad.

Dyliddosbarthu’rcofnodysgrifenedigllawno’radolygiad,gangynnwysy penderfyniadau,ofewn20diwrnodgwaithigwblhau’radolygiad;

Ofewn10diwrnodgwaith,arôlcwblhau'radolygiad,dylai'rgweithiwr cymdeithasolddiweddaru'rcynllungofalachymorthmewnperthynasag unrhywnewidiadauycytunwydarnyntynyradolygiad

17. Cael plentyn i aros

17.1 PECYN CROESO

Maepecynneuffoldercroesoynfforddwychorannugwybodaethgyda phlentynmaethcyniddoddodatochchi.Byddynhelpui'wgwneudyn gyfarwyddâ'ucartrefnewydd,eicharferiona'chrheolau/disgwyliadau cyffredinol,a'uhelpuiddechrauteimlo'nfwycyfforddusgyda'rnewid Cynhwyswchluniauo'chtŷ,eichgardd,a'uhystafell.Cyflwynwchbawbyn eichteulu,gangynnwysanifeiliaidanwes,arhannwchypethaurydychchi'n hoffieugwneudfelteulu.

17.2 PARATOWCH YSTAFELL WELY EICH PLENTYN MAETH

Cyniddynnhwgyrraedd,trefnwcheuhystafellwelymorglydâphosibl, lluniwchbecyn‘croeso’sy’naddasi’whoedran,ynllawncyffyrddiadau personolfelpethauymolchi,llyfrnodiadauaphen,teganclydallyfrau.Gall golaunosfodynsyniaddahefyd,hydynoediblanthŷn.

17.3 DADBACIO

Arhoswchnesbodeichplentynmaethynbarodcyncynnigeihelpui ddadbacioeieiddopersonol.Anogwchefiwneudeiystafellyneiddoiddoef eihunabyddwchargaeli'whelpuidrefnueiystafellfelymae'neihoffi.

17.4 CADWCH EICH CARTREF MAETH YN DAWEL AC YN DAWEL

Unwaithybyddeichplentynmaethwedicyrraedd,cadwcheichtŷmor hamddenolathawelâphosibli'whelpuiymgartrefuatheimlo'ngyfforddus. Gadewchiddyntgaelpethamserareupeneuhunainarhowchgyfleiddynt archwilioeichcartref.Mae'nbwysigpeidioâ'ugorlwythoagymwelwyrcyn iddyntgaelcyfleideimlo'ngartrefol.

17.5 AMSEROEDD PRYDAU BWYD

Cynigiwchfwydyddrydychchi'ngwybodeubodnhw'neuhoffiondbyddwch ynymwybodolefallainafyddannhw'nteimlo'nbarodifwyta Ceisiwchfodyn galonogolacynhamddenologwmpasamseroeddbwydifeithrin ymddiriedaeth.Gallaigwneudbwydgyda'chgilyddfodynfforddeffeithiolo'u helpuiymgartrefuagallaieuhelpuiymgyfarwyddoâ'ucartrefnewydd.

17.6 TREFNAU

Byddtrefnragweladwyynhelpueichplentynmaethnewyddideimlo'nddiogel, osydychchi'ngwybodeihendrefnceisiwchlynuwrthiamytro.Bydd amseroeddprydaubwyd,amseroeddgwelyagweithgareddaudyddiolcysonyn helpuiddarparusefydlogrwydd,agallleihaupryderynystodycyfnodaddasu

17.7 PARCHU EU HEIDDO

Efallaiybyddannhw'ndodatochchigydag eiddosy'nymddangosynddiwerthneusydd weditreulio'nfawr,ynflêr,acynanaddas Ystyriwchbethbynnagmaennhw'ncyrraedd agefmorwerthfawragybo,sefyrunigbeth syddganddynnhwsyddowerthsentimental. Cadwchunrhyweiddo'nddiogelhydynoedos naallanteugwisgona'udefnyddiomwyach

17.8 GWEITHGAREDDAU TEULUOL

Darganfyddwchbethmaennhw'nmwynhauei wneud.Osoesgêmbenodol,gwnewchynsiŵr bodgennychchihifelygallwchchieichwarae gyda'chgilydd.Gadewchiddynnhwddewis gweithgareddteuluolachaelyteulucyfani gymrydrhan–maehynyneugrymusoigael llaisyneucartrefmaethnewydd,ynunionfely dylaipobaelodo'rteulugael.

18. Rheoli Arian

18.1 ARBEDION

Maelleshirdymorplantynhollbwysigacmaecefnogitrosglwyddiadplentyni fywydfeloedolynynrhanallweddolohyrwyddoeileshirdymor.Ermwyn cefnogi'rtrosglwyddiadhwnfelrhanoarferrhiantacorfforaetholda,aci hyrwyddocysondebathegwch,disgwyliriawdurdodaulleolagwasanaethau maethusicrhaubodcynilionyncaeleugwneudarranplantyneugofal.

Maecynilo’nbwysigiboblifancagallantddechrauarunrhywoedran.Po gyntafybyddplentynyndechraucyniloabodynymwybodolofaterion ariannol,ymwyafygallantddechraudeallachynllunioargyfereudyfodol Boedyngynilotymorbyr,felcyniloargyfergêmgyfrifiadurolneufyndar wyliau,neugynilotymorhirargyfernodynydyfodol–blaendalargartrefneu gar–nidywbythynrhygynnariddechrau.

18.2 ARIAN POCED

Maeganriant/rhienimaethrôlallweddolwrthaddysguachefnogiplanta phoblifanciddefnyddioarianyngyfrifol,gangynnwysarianpoced,cynilion tymorbyrathymorhir.Maehynynarbennigobwysigiblanthŷnaphobl ifancsy'nparatoiargyferannibyniaeth.

Maederbynarianpocedynfuddiolibobplentynaphersonifanc.Mae'n hyrwyddoymdeimladogaeleutrinyrunfathâphlanteraill.Mae'nrhoilefelo ddewisarheolaethynghylchpenderfyniadauymaeplantyneugwneud,yn annogannibyniaethacynhyrwyddodealltwriaethowertharian,agall gefnogidatblygusgiliaucyllidebugydoloes

Dylaiplantaphoblifancfodynymwybodolofaintoarianpocedydylentei ddisgwylachaelcaniatâdi'wwariofelymynnant,gydachanllawiaupriodol ganoedolion.Dylai'rswmgynyddugydagoedran.Dylidannogplanti ddefnyddiocyfrifcynilotymorbyrargyferunrhywariansyddganddyntdros benygallanteigadwargyfereitemaudrutachymaentyndymunoeuprynu neueigadwi'wdefnyddio,erenghraifftargyferariangwariogwyliau Ni ddyliddisgwyliddyntbrynueitemaugofalpersonolnathreuliaucartreferaill o 'uharianpocedganfodhynwedi'iddarparuofewnylwfansgofalmaeth,oni baibodhynyncaeleigytunowrthi'rpersonifancsymudiannibyniaeth

Orannormaleiddiobywydteuluoliblant, byddai'nannhegpebairhaiplantynderbyn mwyneulaina'rplanteraillynycartref,yn enwedigllemaeeuhoedrannau'ndebyg.Felly, maeangenidrefniadauystyriedyrarianpoced adeliriblanteraillynycartrefachyrraedd rhywfaintogydraddoldeb.

Awgrymwnnaddylai'rswmfodynfwyna'relfen argyferanghenionpersonolofewnunrhyw daliadbudd-dalygallaipersonifancei ddisgwylpebai'nddi-waith.Maehynynbwysig oherwyddcyfrifoldebgweithwyrcymdeithasola rhienimaethywhelpuisicrhautrosglwyddiad llyfnifyw'nannibynnolarôlgofalmaeth.Ni fyddai'nddefnyddioli'rbroseshonpebaiarian pocedpersonifancyneialluogiiddechrau fforddofywnadoeddynbosiblpebai'nrhaid iddofyw'nannibynnolynddiweddarachar incwmcyfyngedigfelgrantiauaddysgneu fudd-daliadaulles.

Dylaitrafodaethauamswmyrarianpoced gynnwysyrhiantmaeth,ygweithiwr cymdeithasolac,osyw'nddigonhen,yplentyn a 'rpersonifanc,adylidcytunoarhynar ddechrau'rlleoliada'iadolygu'nrheolaiddwrthi'r plentynfyndynhŷn

Mae'rRhwydwaithMaethuwedilluniocanllawdefnyddioligynorthwyo rhiant/rhienimaethireoliarianarranyplantmaennhw'ngofaluamdanynnhw.

https://www.thefosteringnetwork.org.uk/sites/default/files/2022-06/Longterm%20savings%20PIN Jun22 1.pdf

ByddeichGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolagweithiwrcymdeithasoly plentynyneichtywysa'chhelpuireolicynilionabyddantyngwirio'rrhainyn rheolaidd.FelAsiantaeth,byddemhefydyntynnusylw,ynunolâ'npolisïaua'n gweithdrefnau,naddylidbythddefnyddioarianpocednachynilionfelfforddo reoliymddygiad,na'uhatalynseiliedigaraywplentynwedicwblhautasgau dyddiolneuwaithtŷaipeidio.

19. Diwedd y Lleoliad

19.1. RHOI RHYBUDD FOD LLEOLIAD PLENTYN I DDOD I BEN

Osydychchio'rfarnnaellircefnogilleoliadyplentynneu'rpersonifanci barhau,gallwchchiroirhybuddiddodâ'rlleoliadiben Dylairhybuddiddodâ lleoliadplentynibenfodoleiaf28diwrnodermwynnodilleoliadaddasnesaf, paratoi'rplentynisymudahwyluso'rcyfnodpontio.Byddcymorthynparhaui gaeleigynniga'iadolyguynystodycyfnodrhybudd.

19.1.2

RHEOLI DIWEDD LLEOLIAD

Llebomodd,panfyddlleoliadyndodiben,dyliddatblygucynllunpontioi symudyplentyn/personifanc.Dylaigweithiwrcymdeithasolyplentyn ddatblyguhwnarycydâchia'ugweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol.Efallaiy byddyplentyn/personifancynteimlo'nbryderusamyrhynsy'nmyndi ddigwyddiddynthydynoedosyw'rsymudiadynunymaentynteimlo'n gadarnhaolamdano

Efallaiybyddwchchi'nteimlo'nbryderusynglŷnâsymudyplentyn/person ifanchefyd,maehynynnaturiol,dynapameibodhi'nbwysigibawbfod cynllunclirynglŷnâbethfyddyndigwyddaphwyfyddyngwneudbeth.Mae'n bwysigiawneichbodchi'nsiaradâ'chGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliol, ynenwedigosydychchi'ncredunadyw'rsymuderllesgorau'rplentyn.

AwgrymiadauDefnyddiol

Maegennychchiranbwysigi'wchwaraewrthhelpu'rplentynisymudadylech chifodyngadarnhaolamdanohydynoedosywmewnamgylchiadauanodd.

Panfyddwchchi'nsiaradâ'rplentynamysymud,byddwchyngadarnhaolynglŷn âphammaennhw'nsymudabethfyddyndigwydd

Trefnwch"ffarweliau"iffrindiauacaelodauo'rteuluymae'rplentynynagos atynt.

Dylechgasglugwybodaethamdrefnddyddiolyplentyn/personifanc,eihoff bethau/casbethauacunrhywwybodaethhanfodolarallafyddogymorthi’r gofalwrnewyddarhoigwybodiweithiwrcymdeithasolyplentynaydychchi’n hapusisiaradâ’rgofalwrnewydd

Osoesganyplentyn/personifancffotograffau,llyfrstoribywydagwybodaeth arallamyramserymaennhwwedi'idreuliogydachi,dylechchiwneudyn siŵreubodnhw'nmyndgydanhw.Byddeichgweithiwrcymdeithasol goruchwyliolyntrafodenghreifftiaugydachio'rmathobethaui'wcadwfel bodganyplentyngymaintoatgofioncadarnhaolâphosibl. 79

Gwnewchynsiŵreichbodynpacio'rhollddogfennaupwysigfeleupasbort.

Dylechroicyfarwyddiadaucliramunrhywfeddyginiaethneuapwyntiadaua allaifodganyplentyn

Dylidsymudeiddo'rplentynmewncêsneufagdalpopethapheidiwchbyth â'ucludomewnbagiaubinnachynwysyddionamhriodoleraill.

Rhowchwybodi'rplentynpagyswlltygallenteigaelâchiynydyfodola rhowchluniauachofroddioniddynto'uhamsergydachi.

Dylaicyswlltparhausâ'rplentynarôliddonewidlleoliadgaeleigytunoary cydrhyngochchi,ygweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolagweithiwr cymdeithasolyplentyn.

19.2 TARFU/METHIANT LLEOLIAD

Pannadywdiweddgloplantwedi'igynllunio,llesallesiantplantsy'nparhauifod ynhollbwysigarhaidi'rAsiantaetha'rrhiant/rhienimaethweithredugydahyn mewngolwgbobamser.Maehefydynbwysigdeallyreffaitharblanteraillsy'n bywynycartrefmaeth,ermwynrheoliproblemausy'ndebygologodi.

ByddCyfarfodTarfu,mewnperthynasâphlantymaeeulleoliadwedidodiben ynsydynneuhebgynllun,yncaeleigynnullodanweithdrefnau'rawdurdodlleoli.

Byddyrhaiawahoddir,neuaofynnirigyfrannu,yncynnwys:

-Yplentyn

-Yrhienigeni(osynbriodol)

-Gweithiwrcymdeithasolarheolwryplentyn

-Ygweithiwrcyswllt/gweithiwrallweddol(argyfergofalpreswyl)arheolwry cartref

-Yrhiant/rhienimaetha'rgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol

-YSwyddogAdolyguAnnibynnol

-Rhiant/rhieni/gofalwyrmaethpresennolyplentyn

-Gweithwyrproffesiynolperthnasoleraill

Byddycyfarfodynsicrhaubodyplentyn(yndibynnuareioedrana'ilefelo ddealltwriaeth)yncaelycyfleiddeallyrhesymaudrosynewidachael cefnogaethi'wreoli.

Llebo'nbriodol,byddwchyncaeleichcefnogiigynnalcysylltiadauâphlant sy 'ngadaeleichgofal.

Byddyragendayndibynnuaryplentyn/amgylchiadau,ondbyddycadeirydd ynymdrechuisicrhaubodyramgylchiadauaarweinioddatyraflonyddwch yncaeleuhadolygu'nofalus,abodpawbdansylwyncaelcyfleoeddifynegi eubarnynrhyddermwynsefydlu:

1 Adroddiadffeithiolosutaphamydigwyddoddytarfu

2. Cyfleiddysgu,ermwynosgoii'runpethddigwyddeto-i'rplentynneu eraillynylleoliad

3. Unrhyweffaithargynllunioargyferyplentynynydyfodol

4. Osoesangengwneudunrhywbethpenodolasicrhaueifodyncaelei gwblhau

5.Bodcamaugweithredu/hysbysiadauangenrheidiolwedi'ucymryd.

Byddycadeiryddyncofnodi'rcyfarfodacyndrafftiocofnodion,fyddyncaeleu dosbarthuibawbdansylw.

CynhelirAdolygiadRhiant/RhieniMaetharôltarfuarleoliadiystyried Cymeradwyaethyrhiant/rhienimaethynunolâ'npolisïaua'ngweithdrefnau.

20. Diogelu

EGWYDDORION ALLWEDDOL

1Maeganriant/rhienimaethddyletswyddgofali'wplantmaetharhaid iddyntgynnalpolisïaudiogelullymisicrhaueubodyncyflawnieu cyfrifoldebiamddiffynplantrhagcamdriniaeth,boedyrisgoniwedyn dodofewnteulu'rplentyna/neu'rtuallan(o'rgymunedehangach),gan gynnwysar-lein.

2Dylairhiant/rhienimaethfodynymwybodolorisgiauagwneud penderfyniadausyddwedi’uhystyriedynofalusmewnpartneriaethâ GweithiwrCymdeithasolyplentyna’rgwasanaethmaethu.

3.Rhaidhyrwyddodiogelwchallesplantbobamserymmhoblleoliad maethuermwynatalamhariadariechydneuddatblygiadmeddyliola chorfforolplant

4.Dylairhiant/rhienimaethddiogeluahyrwyddollespobplentynofewny cartrefmaeth,gangymrydcamauialluogipobplentynigaely canlyniadaugorau.

5.Maeperthnasoeddcadarnhaolâphlantameithrindiwyllianto agoredrwyddacymddiriedaethynhanfodol

6.Rhaidiriant/rhienimaethymgymrydâhyfforddiantrheolaiddadangos tystiolaethowybodaethymarferolamddefnyddiopolisïaua gweithdrefnausy'nymwneudâdiogeluermwynsicrhaubodplantyntyfu ifynymewnamgylchiadausy'ngysonâdarparugofaldiogelaceffeithiol.

PolisiaGweithdrefnauDiogeluGwasanaethMaethuDewiSant.docx

20.1 DIFFINIADAU A PHRYDERON DIOGELU PENODOL

20.1.2 CAMDRINIAETH

Pobmathogam-drinplentyn.Gallrhywungam-drinneuesgeulusoplentyn drwyachosiniwed,neudrwyfethuâgweithreduiatalniwed Gallniwed gynnwyscam-driniaethnadyw'ngorfforolynogystalageffaithgweldcam-drin eraill.Gallhynfodynarbennigoberthnasol,erenghraifft,mewnperthynasag effaithpobmathogam-drindomestigarblant,gangynnwysblemaennhw'n gweld,clywedneubrofieieffeithiau Gallplantgaeleucam-drinmewnteulu neumewncyd-destunsefydliadolneualldeuluolganyrhaisy'nhysbysiddyn nhwneu,ynllaiaml,ganeraill.Gallcam-drinddigwyddyngyfangwblar-lein, neugellirdefnyddiotechnolegihwylusocam-drinall-lein Gallplantgaeleu cam-dringanoedolynneuoedolion,neublentynneublanteraill.

20.1.3

Cam-drinplentynynemosiynolynbarhausnesachosieffeithiauandwyol difrifolapharhausarddatblygiademosiynolyplentyn Gallgynnwyscyfleui blentyneifodynddiwerthneu'nddi-gariad,ynannigonol,neu'ncaelei werthfawrogidimondcynbelledagymae'ndiwalluanghenionpersonarall. Gallgynnwyspeidioârhoicyfleoeddi'rplentynfynegieifarn,eidawelu'n fwriadol,neuwneudhwylambenyrhynmae'neiddweudneusutmae'n cyfathrebu Gallgynnwysgosoddisgwyliadauamhriodoloranoedranneu ddatblygiadarblant.Gallyrhaingynnwysrhyngweithiadausyddytuhwnti alludatblygiadolplentyn,ynogystalâgor-amddiffynachyfynguararchwilioa dysgu,neuatalyplentynrhagcymrydrhanmewnrhyngweithiocymdeithasol arferol.Gallgynnwysgweldneuglywedcam-drinrhywunarall.Gallgynnwys bwliodifrifol(gangynnwysseiberfwlio),ganachosiiblantdeimlo'nofnusneu mewnperyglynaml,neugamfanteisioarblantneueullygru.Maerhywfainto gam-drinemosiynolyngysylltiedigâphobmathogam-drinplentyn,erygall ddigwyddareibeneihun.

20.1.4 ESGEULUSTOD

Methiantparhausiddiwalluanghenioncorfforola/neuseicolegolsylfaenol plentyn,sy'ndebygoloarwainatnamdifrifolariechydneuddatblygiady plentyn.Gallesgeulustodddigwyddynystodbeichiogrwyddoganlyniadi gamddefnyddiosylweddauganyfam.Unwaithybyddplentynwedi'ieni,gall esgeulustodgynnwysrhiantynmethuâ: darparudigonofwyd,dilladalloches(gangynnwysgwaharddo'rcartref neuallgau)

amddiffynplentynrhagniwedneuberyglcorfforolacemosiynol sicrhaugoruchwyliaethddigonol(gangynnwysdefnyddiogofalwyr anaddas)

sicrhaumynediadatofalneudriniaethfeddygolbriodol darparuaddysgaddas

Gallhefydgynnwysesgeulusoanghenionemosiynolsylfaenolplentyn,neu beidioagymatebiddynt.

20.1.4 ESGEULUSTOD

Mathogam-drinaallgynnwystaro,ysgwyd, taflu,gwenwyno,llosgi,neusgaldio,boddi,mygu, neuachosiniwedcorfforolmewnunrhywffordd aralliblentyn.Gallniwedcorfforolhefydgaelei achosipanfyddrhiantneuriantynffugio symptomausalwchmewnplentyn,neu'nei achosi'nfwriadol

Yncynnwysgorfodineuddenuplentynneubersonifancigymrydrhanmewn gweithgareddaurhywiol,nadydyntoreidrwyddyncynnwyslefeluchelodrais, p ' unayw 'rplentynynymwybodolo'rhynsy'ndigwyddaipeidio Gally gweithgareddaugynnwyscyswlltcorfforol,gangynnwysymosodiadtrwy dreiddiad(erenghraifft,treisioneurywgeneuol)neuweithredoeddnadydyntyn dreiddiol,felmastyrbio,cusanu,rhwbioachyffwrddytuallaniddillad Gallant hefydgynnwysgweithgareddaudigyswllt,felcynnwysplantmewnedrychar, neugynhyrchu,delweddaurhywiol,gwyliogweithgareddaurhywiol,annogplanti ymddwynmewnffyrddrhywiolamhriodol,neubaratoiplentyni'wgam-drin.Gall cam-drinrhywiolddigwyddar-lein,agellirdefnyddiotechnolegihwylusocamdrinall-lein.Niddimonddynionsy'noedolionsy'ncyflawnicam-drinrhywiol.Gall menywodhefydgyflawnigweithredoeddogam-drinrhywiol,felygallplanteraill.

20.1.7 CAMFANTEISIO TROSEDDOL AR BLANT

Llemaeunigolynneugrŵpynmanteisioaranghydbwyseddpŵeriorfodi,rheoli, trinneudwylloplentynneubersonifancodan18oediwneudunrhyw weithgareddtroseddol(a)yngyfnewidamrywbethymae'rdioddefwreiangen neueieisiau,a/neu(b)ermantaisariannolneufantaisaralli'rtroseddwrneu'r hwylusydda/neu(c)trwydraisneufygythiadodrais.Efallaibodydioddefwr wedicaeleigamfanteisio'ndroseddolhydynoedosyw'rgweithgareddyn ymddangosyngydsyniol Nidywcamfanteisiotroseddolarblantbobamseryn cynnwyscyswlltcorfforol;gallhefydddigwyddtrwyddefnyddiotechnoleg.

20.1.8 CAMFANTEISIO RHYWIOL AR BLANT

Maecamfanteisio'nrhywiolarblantynfathogam-drinrhywiolarblant.Mae'n digwyddllemaeunigolynneugrŵpynmanteisioaranghydbwyseddpŵeri orfodi,trinneudwylloplentynneubersonifancodan18oediweithgarwch rhywiol(a)yngyfnewidamrywbethymae'rdioddefwreiangenneueieisiau, a/neu(b)amfantaisariannolneustatwsuwchytroseddwrneu'rhwylusydd Efallaibodydioddefwrwedicaeleigamfanteisio'nrhywiolhydynoedosyw'r gweithgareddrhywiolynymddangosyngydsyniol.Nidywcamfanteisio'n rhywiolarblantbobamseryncynnwyscyswlltcorfforol;gallhefydddigwydd trwyddefnyddiotechnoleg.Diffinnirplentyn,ynôlygyfraith,felunrhywunnad ywwedicyrraeddeiben-blwyddyn18oedeto Nidyw'rffaithbodplentynwedi cyrraedd16oed,ynbyw'nannibynnolneumewnaddysgbellach,ynaelodo'r lluoeddarfog,ynyrysbytyneuynyddalfamewnystâdddiogel,ynnewidei statwsna'ihawliauiwasanaethauneuamddiffyniad.

Adnabyddirhefydfelrheolaethorfodol,maeymddygiadrheolineuorfodolyn fathogam-drindomestig.Yn2015,cyflwynwydydroseddoymddygiadrheoli neuorfodolfeltroseddodanAdran76o'rDdeddfTroseddauDifrifol.Mae ymddygiadrheolineuorfodolwedi'igynnwysynydiffiniadogam-drin domestigynadran1(3)(c)oDdeddfCam-drinDomestig2021.Maeymddygiad rheolineuorfodolynbatrwmogam-drin(arddauachlysurneufwy)sy'n cynnwysymddygiadauathactegaulluosogaddefnyddirgandroseddwri(ond hebfodyngyfyngedigi)frifo,gwaradwyddo,bygwth,camfanteisioar,ynysua dominyddu'rdioddefwr Mae'nbatrwmymddygiadbwriadoladdefnyddiriarfer pŵer,rheolaethneuorfodaethdrosbersonarall.Ynaml,cyflawnirymddygiad rheolineuorfodolarycydâmathaueraillogam-drinacynamlmae'nrhano batrwmehangachogam-drin,gangynnwyscam-drintreisgar,rhywiolneu economaidd.Gellirdefnyddioplantireolineuorfodi'rdioddefwr,erenghraifft, drwyrwystrocyswlltâphlanta/neudrefniadauplant,dweudwrthyplantam alwenwaudifrïolarydioddefwrneudaro'rdioddefwr,neudrwyfygwth herwgipio'rplant.Mae'rpatrwmhwnogam-drinynachosiofn,brawdifrifol a/neuofidaallarwainateffaithandwyolsylweddolarfywydbobdydd dioddefwr.Gallhyngaeleffaithsylweddolarblantaphoblifanc.DaethAdran68 oDdeddfCam-drinDomestig2021irymar5Ebrill2023adileu'rgofyniad'byw gyda'igilydd'argyferydroseddymddygiadrheolineuorfodi,sy'ngolygubody droseddynberthnasolibartneriaid,cyn-bartneriaidneuaelodauo'rteulu,boed ydioddefwra'rtroseddwrynbywgyda'igilyddaipeidio.

20.1.10 LLINELLAU SIROL

Termaddefnyddiriddisgrifiogangiauarhwydweithiautroseddoltrefnedigsy'n ymwneudagallforiocyffuriauanghyfreithloniunneufwyoardaloeddmewnforioo fewnyDU,ganddefnyddiollinellauffônsymudolpwrpasolneufatharallo'linell ddelio'.Maentyndebygologamfanteisioarblantacoedolionagorediniwedi symudastorio'rcyffuriaua'rarian,abyddantynamlyndefnyddiogorfodaeth, bygythiad,trais(gangynnwystraisrhywiol)acarfau Gallygweithgareddhwn ddigwyddynlleolynogystalagardrawsyDU;nidoesangenpellterteithiopenodol.

20.1.11 CAM-DRIN DOMESTIG

Gallcam-drindomestigfodynddigwyddiadsenglneu'ngwrsymddygiadaall gwmpasuystodeangoymddygiadaucamdriniol,gangynnwysa)cam-drin corfforolneurywiol;b)ymddygiadtreisgarneufygythiol;c)ymddygiadrheoli neuorfodol;ch)cam-drineconomaidd;ace)cam-drinseicolegol,emosiynol, neugam-drinarall.

Odanydiffiniadstatudol,rhaidi'rpersonsy'ncyflawni'rymddygiada'rpersony mae 'rymddygiadwedi'igyfeirioatofodyn16oedneu'nhŷnarhaididdyntfodâ "chysylltiadpersonol"(fely'idiffinnirynadran2oDdeddfCam-drinDomestig 2021).Mae'rdiffiniadynsicrhaubodgwahanolfathauoberthnasoeddyncael eucynnwys,gangynnwyscyn-bartneriaidacaelodauo'rteulu.Gallpobplentyn brofiachaeleieffeithio'nandwyolgangam-drindomestigyngnghyd-destun eubywydcartrefllemaecam-drindomestigyndigwyddrhwngaelodauo'r teulu,gangynnwysllenadyw'rrhaisy'ncam-drinynbywgyda'rplentyn Gall proficam-drindomestiggaeleffaithsylweddolarblant.MaeAdran3oDdeddf Cam-drinDomestig2021yncydnabodeffaithcam-drindomestigarblant(0i 18),feldioddefwyryneurhinweddeuhunain,osydyntyngweld,ynclywedneu'n profieffeithiaucam-drin.Gallpoblifanchefydbroficam-drindomestigofewn euperthnasoeddagoseuhunain Cyfeirirweithiauatymathhwnogam-drin plentyn-ar-blentynfelcam-drinperthynasynyrarddegau.Yndibynnuar oedranyboblifanc,efallainafyddhynyncaeleigydnabodynygyfraithodan ydiffiniadstatudologam-drindomestig(osywunneu'rddaubartiodan16 oed).Foddbynnag,felgydagunrhywblentyndan18oed,llemaepryderon ynghylchdiogelwchneules,dyliddilyngweithdrefnaudiogeluplantadylid cynnigcefnogaethiddioddefwyrifancathroseddwyrifanc.

20.1.12 NIWED ALL-DEULUOL

Gallplantfodmewnperygloneu’nproficam-drinachamfanteisiocorfforol, rhywiolneuemosiynolmewncyd-destunauytuallani’wteuluoedd.Ernadoes diffiniadcyfreithiolargyferytermniwedall-deuluol,fe’idefnyddirynhelaethi ddisgrifiogwahanolfathauoniwedsy’ndigwyddytuallani’rcartref.Gallplant fodynagoredisawlmathoniwedall-deuluolganoedoliona/neublanteraill. Gallenghreifftiauoniwedall-deuluolgynnwys:camfanteisiotroseddol(megis llinellausirolacecsbloetioariannol),traisdifrifol,caethwasiaethfoderna masnachuplant,niwedar-lein,camfanteisiorhywiol,cam-drinrhywiolplentyn arblentyn(an-deuluol)amathauerailloymddygiadrhywiolniweidiola ddangosirganblanttuagateucyfoedion,cam-drin,a/neureolaethorfodol,y gallplanteuprofiyneuperthnasoeddagoseuhunain(aelwirweithiau’n gam-drinperthnasoeddyneuharddegau),adylanwadaueithafiaethaallai arwainatradicaleiddio Cyd-destunauall-deuluol-Maecyd-destunaualldeuluolyncynnwysystodoamgylcheddauytuallanigartrefyteulullegall niwedddigwydd.Gallyrhaingynnwysgrwpiaucyfoedion,ysgolion,amannau cymunedol/cyhoeddus,gangynnwyslleoeddhysbysynygymunedllemae pryderonynghylchrisgiauiblant(erenghraifft,parciau,ystadautai, canolfannausiopa,bwytaitecawê,neuganolfannautrafnidiaeth),ynogystal agar-lein,gangynnwyscyfryngaucymdeithasolneulwyfannaugemau.

20.1.13 EITHAFIAETH

DiffinnireithafiaethynstrategaethPreventfelgwrthwynebiadlleisiolneu weithredoliwerthoeddsylfaenolPrydain,gangynnwysdemocratiaeth, rheolaethygyfraith,rhyddidunigolapharchagoddefgarwchcydfuddiannolo wahanolddaliadauffyddachredoau.Rydymhefydyncynnwysyneindiffiniad oeithafiaethalwadauamfarwolaethaelodauo'nlluoeddarfog.

20.1.14 RADICALEIDDIO

Gallpoblifancgaeleuhamlyguiddylanwadgangyfoedion,ganboblhŷna'r rhyngrwydwrthiddyntddechrauarchwiliosyniadauamaterionsy'nymwneudâ hunaniaeth Nidoesundaithiddodynradical;gallcyfuniadoddylanwadaua ffactorauweithioarycyd.

Gallplantsyddmewnperygloradicaleiddiofodâhunan-barchiselneufodyn ddioddefwyrbwlioneuwahaniaethu.Galleithafwyrroiymdeimladoberthyn iddyntwrtheupwylldreisioa'uhynysuoddiwrtheuteulua'uffrindiau.Mae radicaleiddioneublentynsyddmewnperygloradicaleiddioynfaterdiogelua fyddangenymatebamlasiantaethol

Gallarwyddionposibloradicaleiddiogynnwys -Mwyoddictera/neuargyhoeddiadbodeucrefydd/diwylliantneueucredoau danfygythiad

-Ynysueuhunainoddiwrtheuffrindiaua'uteulu

-Siaradfelpebaiosgript

-Cyfrinacheddcynyddolynenwedigoamgylcheudefnyddo'rrhyngrwyd -Medduareitemaufelffonauacatioffynonellauanhysbys

-Foddbynnag,gallaiunrhywuno'rarwyddionhynfodynymddygiadarferolyn euharddegau,neu'narwyddbodrhywbetharallo'ile -Osoesgennychbryderon, siaradwchâgweithiwrcymdeithasolyplentyna'chGweithiwrCymdeithasol Goruchwyliol.Gallwchhefydsiaradâ'rysgol.

-Dylidrhoigwybodambryderondifrifolarunwaithynunolâ'npolisidiogelu Os ydychchi'nteimlobodyplentynmewnperygluniongyrcholneumewnperyglo adaelywlad,byddangenichihefydgysylltuâ'rheddluasicrhaubodeupasbort yncaeleistorio'nddiogel.

20.1.15 CAMFANTEISIO ARIANNOL

Gallcamfanteisioariannolgymrydsawlffurf.Ynycyd-destunhwn,rydymyn defnyddio'rtermiddisgrifiocamfanteisiosy'ndigwyddatddibengwyngalchu arian.Dymapanfyddtroseddwyryntargeduplantacoedolionacyn manteisioaranghydbwyseddpŵeri'wgorfodi,eurheoli,eutrinneueutwylloi hwylusosymudariananghyfreithlon.Gallhyngynnwysarianparoda/neu daliadautrwygynnyrchariannol,felcyfrifonbancacryptoarian.

Mae'rdriniaethhonyncynnwystynnuorganaucenhedluallanolbenywaiddyn rhannolneu'nllwyramresymauanfeddygol.Fe'igelwirhefydynenwaediadneu dorribenywaidd Ergwaethafycyfiawnhadiadaucrefyddol,cymdeithasolneu ddiwylliannolagynigirweithiau,maeFGMynanghyfreithlonoherwyddeifodyn peririsgiauiechyddifrifolacynachosiniwedcorfforolacemosiynolparhaol.

NidoesunrhywfanteisionmeddygoliFGM;nidyw'ngwellaffrwythlondebnacyn gwneudgenedigaethynfwydiogel.Gellireiddefnyddioireolirhywioldeb benywaidd.Felarfer,perfformirydriniaethhebhyfforddiantmeddygolnac anesthesia,ganddefnyddioofferfelcyllyll,siswrn,neulafnaurasel Gallhydyn oedtriniaethrhannolarwainatgymhlethdodauiechyddifrifolifercheda menywod.

Mae'nanoddcanfodpamorgyffredinywFGMoherwyddeinaturgudd,ond amcangyfrifirbod137,000ofenywodamerchedyngNghymruaLloegrwedi'u heffeithio.Ers1985,maeFGMwedibodyndroseddynyDU,gydachosbau ychwanegoliddinasyddionneubreswylwyryDUsy'nmyndâ'uplentyndramor argyferydriniaeth. 20.1.16

20.2 DYLETSWYDD ADRODD ORFODOL

Mewnymatebiddifrifoldebymater,mae'rDUwedigweithredumesuraufel GorchmynionAmddiffynrhagFGM,ygallunrhywunwneudcaisamdanyntiatal unigolionsyddmewnperyglrhagcaelFGM.

Maedyletswyddadroddorfodolhefyders2015,sy'neigwneudynofynnoli weithwyrgofaliechyd,gofalcymdeithasolacathrawonadroddamunrhyw amheuaethneudystiolaethoFGMsy'ncynnwysmercheddan18oedi'rheddlu. Nodyddyletswyddhonywsicrhaucamaugweithreduarunwaithiddiogelu dioddefwyrposiblacerlyntroseddwyr

20.3 PLANT AG ANABLEDDAU

Gallllaweroffactorauwneudplentynaganableddynfwyagoredigam-drinna phlentynhebanableddo'runoedran.Maediogeluplantaganableddauyn gofynamfwyoymwybyddiaetho'ubregusrwydd,euhunigoliaetha'u hanghenionpenodol.Dylidcofiomaiplantywplantyngyntafoll,maeganddynt yrunhawliauigaeleuhamddiffynagunrhywblentynarall Maeangeniboblsy'n gofaluamblantaganableddauacyngweithiogydanhwfodyneffroi arwyddionasymptomaucam-drin.Niddylidbythadaelplantaganableddau mewnsefyllfaoeddllemaelefelucheloesgeulustodneufathaueraillogamdrin,oherwyddbodymarferyddynteimlobodyrhiantneu'rgwasanaeth'yn gwneudeugorau'.Byddrhiant/rhienimaethyncaeleuherioynyrunmoddâ rhieniplanthebanabledd.Gallfodganblantaganableddaulaiogysylltiadau allanolnaphlanteraillganeugwneudynfwyagoredigam-drinnaphlantheb anabledd,ynogystalmae'rffactoraucanlynolhefydyncynyddueu bregusrwydd; 88

Gallantdderbyngofalagosgannifersylweddolorieni,aallgynyddu'rrisgo ddodigysylltiadagymddygiadcamdriniola'igwneudhi'nanoddachgosoda chynnalffiniaucorfforol.

Efallaibodganddynnhwalluamharusiadnabod,gwrthsefyllneuosgoi cam-drin.

Efallaibodganddynnhwanawsteraucyfathrebusy'neigwneudhi'nanodd dweudwrtheraillbethsy'ndigwydd.

Nidywpobanableddynweladwy;gallplanthefydwynebugwahaniaethu.

Efallaiybyddantyncaeleuhatalrhagcwynooherwyddofncolli gwasanaethau.

Maentynarbennigoagoredifwlioabygythiad(gweleryweithdrefnfwlio).

Maentynfwyagorednacerailligam-dringanblanteraill.

Gallffactorauychwanegolfod:

Gallaidibyniaethyplentynarrieniarwainatyplentynyncaelproblemwrth adnabodbethywcam-drin Efallainadoesganyplentynlawero breifatrwydd,delweddwaelo'igorffneuhunan-barchisel.

Efallainafyddganrieniastaffygalluigyfathrebu'nddigonolâ'rplentyn.

Diffygparhadmewngofalynarwainatrisguwchnasylwirarnewidiadau ymddygiad.

Diffygmynediadatstrategaethau‘cadw’nddiogel’syddargaelieraill

Maeplantaganableddausy'nbywiffwrddogartrefmewnlleoliadausy'n caeleurheoli'nwaelynarbennigoagoredior-feddyginiaeth,trefniadau bwydoadefnyddio'rtoiledgwael,problemauynghylchrheoliymddygiad heriol,diffygysgogiadachefnogaethemosiynol.

Gallanghenionaffyrddyrhieni/rhienieuhunainoymdopiwrthdaroag anghenionyplentyn

Gallrhaicam-drinwyrsy'noedoliondargeduplantaganableddauganygred eubodynllaitebygologaeleucanfod.

Gellirynamhriodolbriodoliarwyddionadangosyddionianabledd Maeplantaganableddauynllaitebygologaeleuhymgynghorimewn materionsy'neffeithioarnyntacoganlyniadgallantdeimlonadoes ganddyntddewisynghylchaddylentdderbynneuwrthodcynigionrhywiol.

Dangosyddion

Mae'nannerbyniolgoddefsafonaugofalgwaeliblantaganableddau,na fyddai'ncaeleugoddefiblanthebanabledd.Ynogystalâ'rdangosyddion cyffredinologam-drin/esgeulustod,dylidystyriedyrymddygiadaucanlynolyn gamdriniol:

Bwydogorfodol

Cyfyngiadcorfforolanghyfiawnneuormodol.

Cyfyngiadaallfodynfwyna'risafswmsy'nofynnolaallawgrymucolli rhyddidposibl.

Triniaethgarw.

Carioneudrinplantynbarhauspanfydddulliaudiogelamgenwedi'unodi (h.y.carioplentynifyny'rgrisiaupanfydddewisarallwedi'iddarparu).

Newidymddygiadeithafolgangynnwysamddifadubwyd,meddyginiaeth neuddillad

Camddefnyddiomeddyginiaeth,tawelyddu,tawelyddiontrwm.

Defnyddamhriodoloweithdrefnauymyrrol.

Methiantbwriadoliddilyncyfundrefnauaargymhellirynfeddygol.

Diffygcydymffurfioârhaglennineugyfundrefnau.

Methuâmyndi'rafaelagoffersy'nffitio'nwael,ee caliprau,byrddaucysgu aallachosianafneuboen,sblintioamhriodol.

Camddefnyddio/defnyddiocyllidplentyn.

Amddifadu’rplentyno’iryddidhebystyriedeiddymuniadaua’ideimladau.

20.3 PLANT AG ANABLEDDAU

CyngoriRieniMaetharbethi'wwneudosbyddplentynyndatgelu.

2041Mae'nhollbwysigbodymatebpriodolyncaeleiroiiblentyno'r cychwyncyntaf.Gallycanlyniadauemosiynolaseicolegoli'rplentyna'r effaitharganlyniadcyfreithiolunrhywymchwiliadsy'ndeillioohynnygael euheffeithiocyngyntedagygwneirdatgeliad,oherwyddycamau gweithreduuniongyrcholagymeririfyndi'rafaelâphryderonagodwyd. 2042Osbyddplentynyndatgelurhywbethichi,peidiwchâchyfweldy plentynynfanwlondymatebwchyndawela'usicrhaueibodyniawndweud wrthych.Byddwchynymwybodolo'chymatebionarllafaradi-eiriau.

20.4.3Gwrandewchynofalusathawelu meddwlyplentyn,arhoswchyn dawelachymerwchyrhynymae'rplentynyneiddweudoddifrif,gan gydnabodyranawsterausy'ngynhenidwrthddehongli'rhynaddywedirgan blentynifanc/neublentynsyddânamcyfathrebua/neuwahaniaethau mewniaith.

20.4.4Cadwchgwestiynaui'rlleiafswmposiblermwynsicrhaudealltwriaeth glirachywiro'rhynaddywedwyd.

2045Peidiwchpasiobarnamyrhynaddywedir

20.4.6Eglurwchbethsyddangeneiwneudnesafaphwysyddangendweud wrtho.Peidiwchbythâchytunoigadwdatgeliadyngyfrinach.

20.4.7Gwnewchgofnodo'rhynaddywedwyd,aglywyda/neuawelwyda llofnodwchadyddiwchycofnod.

2048ByddangenceisiocyngorganyrAsiantaeth,yrAwdurdodLleolneu WeithiwrCymdeithasolPlantarunwaith,ymmhobachosowneuddatgeliad, ermwyncychwynAtgyfeiriadDiogeluPlantffurfiolasicrhauygellircychwyn gweithgareddaucysylltiedigynunolâgweithdrefnaudiogelucenedlaethol.

2049RhaidiRieniMaethhysbysuGwasanaethMaethuDewiSantdrwyeu gweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolarunwaith,arhaididdynthwy hysbysueurheolwrllinell Mewnamgylchiadaueithriadolneuytuallani oriaugwaith,pannadywgweithiwrcymdeithasol/rheolwryrAsiantaethar gael,dylidhysbysu'rawdurdodlleoldrwyeutîmdyletswydd24/7.

20.4.10Llemaeplentynwedidioddefanaf,efallaiybyddangensylw meddygolacefallaiybyddangeniddogaeleiweldganfeddyg.

20411Rhaidystyrieddiogelwchuniongyrcholyplentynynflaenoriaethbob amserermwynsicrhaueifodynddiogel.Rhaidystyriedadolygiado asesiadaurisga'rPolisiGofalDiogelpanfo'nbriodol.

20.4.12Rhaidgwneudcofnodiona'ucadwarCHARMS,cyngyntedagybo'n ymarferolbosiblarôli'rsefyllfagaeleigwneudynddiogel. 20413Gwnewchynsiŵrbodyplentynyncaeleigefnogia'ifodyngwybod nadywarfai.Sicrhewchyplentyneibodhi'niawndweudacmaieichrôl chiywhelpui'wgadw'nddiogel.

20.4.14Mae'rwybodaethymaeplentynyneidatgeluyn'gyfrinachol'adim ondarsailangengwybodydylideirhannu.Dylairhienimaethfodyn ymwybodologeisiocyngorynghylchpwysy'ncaeleihysbysuam ddatgeliadaphawybodaethaddarpeririddyntachanbwy,ermwyn cadw'rplentynynddiogelapheidioârhagfarnuymchwiliadneu ymholiadaucysylltiedigynanfwriadol.

Diogeluplant:adroddamgam-drin,esgeulustodneuniwedaamheuir| LLYW.CYMRU

21. Honiadau

Honiadywpanmaeunrhywbersonynhonnibodrhiant/rhienimaethneu aelodarallo'raelwydmaethuwedi,neuygallaifodwedi,ymddwynmewn fforddsyddwediniweidioplentyn,wedicyflawnitroseddynerbynplentynneu wediymddwyntuagatblentynmewnfforddsy'ndangoseubodynanaddasi weithiogydaphlant

Maehoniadau’nfwydifrifolnachwynioncyffredinolamsafonaugofalygellid eugwneudynerbynrhiant/rhienimaeth.Rhaidymchwilioihoniadauodan weithdrefnauamddiffynplant.

Gallhoniadauddigwyddamamrywiaethoresymau Gallrhaiplantwneud honiadaufelfforddogaelrhywfaintoreolaethdroseusefyllfa.Gallentei ddefnyddiofelarfisymudlleoliadneuoherwyddeubodyncreduybyddcael eusymudoddiwrthriant/rhienimaethyngolyguybyddantyncaelmynd adref.

Weithiaumaeplantyncamddehonglirhywbethmaerhiant/rhienimaethynei ddweudneu'neiwneudacyneiweldfelrhywbethdrwg.Gallhynfodyn arbennigowiramblantsyddwediprofitrawmaneugam-drinyny gorffennol,ganygallentfodynfwysensitifiraigweithredoeddneueiriau.

Byddyrawdurdodlleolllemae'rrhiant/rhienimaethynbyw,gwasanaeth maethuDewiSant,yrawdurdodlleolsy'ngyfrifolamyplentynmaetha'r heddluigydfodynrhano'rbrosesobenderfynusutynunionybyddhoniad penodolyncaeleiymchwilio.

Mewnrhaiachosion,efallaiybyddplentynyndisgrifiocam-drinymaewedi'i ddioddefganrywunarallondynmethumyneginadeallnadoeddy rhiant/rhienimaethynrhano'rbroses.Gallhonfodynsefyllfagymhletha herioli'wllywio,ganeibodhefydyncynnwysmyndi'rafaelâthrawma'r plentynynygorffennolwrthddelioâ'rhoniad

Gallrhienigeniwneudhoniadauhefyd,naillaiigeisiocaelrhywfainto reolaethdroseusefyllfaneuifeiorhiant/rhienimaethamanafi'wplentyny gwnaethonnhweuhunaineigyflawnimewngwirionedd.Gallyrhoniadauhyn fodynarbennigoanoddi'wtrin,ganeubodyncynnwyscymysgedd cymhlethoemosiynauapherthnasoedd.

Panwneirhoniad,caiffeigymrydoddifrif Byddyrasiantaethyncymryd camauallweddoliwerthusoacymchwilioi'rmater.Gallaihyngynnwyscyfweld â'rhollbartïondansylw,adolygucofnodionmeddygol,achynnalymweliadau cartref.Gallyramserlengychwynnolargyferybroseshonamrywio,ondbydd rhiant/rhienimaethyncaelgwyboddrwyddidraw.

Mae'nbwysignodi,ynystodybroseshon,maillesyplentynyw'rprifbryderbob amser Ynodywdodohydiwirioneddymatercyngyntedâphosiblagwneud hynny’ndrylwyr,gansicrhaudiogelwchallesyplentyn.

Mae'rbrosesyndechraugydariportio’rhoniad.Gallunrhywunsyddâ phryderonynghylchllesplentynwneudhyn.Unwaithybyddyrhoniadwedi'i riportio,caiffeiasesuibenderfynuarlefelyrisga'rcamaugweithredupriodol Byddyrasesiadhwnynystyriednaturyrhoniad,ydystiolaethsyddargael,a'r risgbosibli'rplentyn.

Osystyrirbodyrhoniadynddigondifrifol,yna byddyncaeleiymchwilio.Gallyrymchwiliad hwngynnwyscyfweliadauâ'rplentyn,y rhiant/rhienimaeth,acunrhywbartïon perthnasoleraill Gallhefydgynnwysadolygu unrhywddogfennaethberthnasol,felcofnodion meddygolneuadroddiadauysgol.

Unwaithybyddyrymchwiliadwedi'igwblhau, gwneirpenderfyniadynseiliedigary canfyddiadau.Gallaihynamrywioobeidioâ chymrydcamaupellachoscanfyddirbodyr honiadynddi-sail,iwahanolgamauposiblos caiffyrhoniadeigadarnhau.Gallai'rcamau hyngynnwyshyfforddiantneugefnogaeth ychwanegoli'rrhiant/rhienimaeth,newidiadau ibolisïauneuweithdrefnau'rcartrefmaeth,neu mewnachosiondifrifol,symudyplentyno'r cartrefmaeth.

Drwygydolybroseshon,mae'nhanfodoli riant/rhienimaethgydweithredu'nllawnâ'r ymchwiliadachynnalcyfathrebuagoreda gonestâ'ugweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol a 'rtîmymchwilio

Felrhiant/rhienimaeth,maeegwyddorionymarferallweddoli'wdilyniatalneu amddiffynynerbynhoniadau.

-BlaenoriaethuGofalDiogelbobamser.

-Peidiobythagaddocadwcyfrinachau.

-Bodynymwybodologyswlltcorfforolasutygallaiplentyngamddeallhyn -Peidiobythâchymrydrhanmewncyswlltagos.

-Cofiofodgwybodaethbersonolynbreifat.

-Cynnalffiniauproffesiynolbobamserarlwyfannaudigidol/cyfryngau cymdeithasol.

Maecadwcofnodionmanwloryngweithiadaugyda'rplentynmaeth,cynnal cyfathrebuagoredgyda'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol,aglynuwrthy uigydynhanfodol.

Ynogystal,mae'nbwysigcreupolisigofalumwydiogel argyfereichcartref.Dylai'rpolisihwnnodirisgiau posiblacamlinellustrategaethaui'wlliniaru.Bydd hyfforddiantachefnogaethreolaiddhefydyneich helpuilywiocymhlethdodau'rsystemgofalmaetha lleihau'rrisgohoniadau

Galldeallnatureichrôlfelrhiant/rhienimaeth,yr heriauposiblygallecheuhwynebu,a'rgefnogaeth syddargaelfyndynbelli'chhelpuilywiohoniadau. Maehefydynbwysigcofionadywpobhoniadwedi'i gadarnhau,acnidywhoniadyngolygu'nawtomatig eichbodwedigwneudrhywbetho'ile.

Erygallyposibilrwyddowynebuhoniadaufodynfrawychus,mae'nbwysig cofiobodcefnogaethargael.Drwyddeallnaturhoniadau,cymrydcamau rhagweithioli'whatal,agweithio'nagosgydani,gallwchlywio'rheriauhyna pharhauiddarparuamgylchedddiogelameithringariblantmewnangen.

Maedodynrhiant/rhienimaethyndaithoffydd,amyneddagwydnwch Mae'n ymwneudâgwneudgwahaniaethymmywydauplantsyddeiangenfwyaf. Gallhoniadaufodynrhanheriolo'rdaithhon,dimondhynnyydynnhw-rhan o 'rdaith,nidycyfan.Gydadealltwriaeth,cefnogaetha'roffercywir,gallwchchi lywio'rheriauhynapharhauareichllwybrgwerthchweilfelrhiant/rhieni maeth

Felrhiant/rhienimaethbyddwchhefydyngalluceisiocefnogaethannibynnol trwyeichaelodaethgyda'rRhwydwaithMaethu.

RheoliPryderonaHoniadauynErbynRhieniMaethdocxTaflenFfeithiau HoniadauFLW(Awst2021).pdf

22. Canmoliaeth a Chwynion gan, neu ar ran, plant

Rydymyncroesawucanmoliaeth(mynegiadauofoddhadynghylchlefelau gwasanaethneugamaugweithredustaff).Maeadborthcadarnhaolynrhan o 'nharfersy'nseiliedigargryfderauacmae'nhelpuannogaeth,ynhybu hyder,acyndangosiboblfaintmaennhw'ncaeleugwerthfawrogi Mae'nein helpuiddealladatblygueinsgiliaui'chhelpua'chcefnogi.Maehynyncael effaithgadarnhaolarberfformiadunigolion,ytîm,a’rsefydliad.

Dimondpanfyddwnni’ncanmolrhywbethamwneudygwaithynarbennigo dda,neuamwneudrhywbethytuallani’rcyffredin,ygallwnnieigofnodifel canmoliaeth.Dangosydddaywpanfyddpoblynmyndi’rdraffertho ysgrifennullythyrneuanfoncerdyn.Felrhiantmaeth,dylechchirannueich canmoliaethgyda’chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol/gweithiwr cymdeithasolyplentyn/gweithiwrcymorthplantatheuluoedd/rheolwrtîm, aallwedyneirhannugyda’utimau

Rydymhefydyncydnabodybyddadegaupannadywpoblynfodlonary gwasanaethymaentwedi'idderbynneu'neidderbyn.Byddembobamseryn annogcodimaterionynbrydlon,acochrynochrâchyfleoeddarferoligynnig adborth,gofynnwnichiddefnyddiopobcyfleiblantaphoblifanc(neueu cynrychiolwyr)wneudsylwadauarygwasanaethauymaentyneuderbyn, gofynamnewidiadau,agofynamwasanaethauyrhoffenteuderbyn.Rydym yngofynamadborthareinharferynrheolaidd,aradegauoadolygiadau gwasanaethacadolygiadblynyddol,ganeinhollranddeiliaidgangynnwys chi,eichteuluoedda'rplantrydychchi'ngofaluamdanynt,ynunolâ'r Canlyniadauyrydymyngweithiotuagatynta'nrhwymedigaethaucyfreithiol, acadroddiraryrhaini'nComisiynwyr,Ymddiriedolwyra'nPanelAnnibynnol.

Maefframwaithclirargyferdelioâchwynionsyddâthrichamacaamlinellir yneinpolisi (gwelerisod)Maecwynynfynegiantoanfodlonrwyddynghylch safonaugwasanaeth,camaugweithredu,neuddiffyggweithredu.

Cyngwneudcwynffurfiol,byddyncaeleithrinynanffurfiolarlefelleol(lefel1 o 'rweithdrefngwyno)trwydrafodaethaurhwngyplentyn,eiweithiwr cymdeithasol,chi'chhun,a'rgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol

Osnafyddytrafodaethauhynyndatrysyproblemau,ynagallygŵynsymud ymlaenilefel2abyddygwasanaethyndelioâhi.

Felrhiantmaeth,efallaimaichiyw'rpersonsy'ngwneudcwyn,efallaimaichi yw ' rpersonymae 'rgŵynyncaeleigwneudamdano/i,neuefallaieichbod chi'ncefnogiplentynneubersonifanciwneudcwyn.

Rhaidhysbysuplantamyweithdrefngwynomewnamrywiaethoffyrdd(ee, copïauodaflenniacati)sy'naddasi'whoedrana'ulefeloddealltwriaeth,mae doleni'ntaflenisod.

adoptionwales.sharepoint.com/sites/Fostering/Shared Documents/Forms/AllItemsaspx?id=%2Fsites%2FFostering%2FShared Documents%2FPolisïauaGweithdrefnau%2FEsiampl Polisïau%2FAdoption%2FCOMPLAINTS%2FCYPTaflen Gwynion%2Epdf&parent=%2Fsites%2FFostering%2FShared Documents%2FPolisïau%2FAdoption%2FCOMPLAINTSGwasanaethMaethuDewi SantPolisiaGweithdrefnauCwyniondocx

23. Plant sy ' n mynd ar goll

Personcollyw:“Byddunrhywunnaellirsefydlueileoliadyncaeleiystyried argollnesybyddwedi’ileolia’ilesiantwedi’igadarnhaufelarall.”

Byddwnynsicrhaueichbodyngwblymwybodolo'nGweithdrefnGollacyn gwybodsuti'wgweithredua'chbodyndeallsutmaehynyncysylltuâ GweithdrefnauDiogeluCymruGyfanymae'nrhaidi'rawdurdodaucyfrifoleu gweithreduynunolâ'upolisimewnperthynasâphlantynmyndargoll.Mae'r gofala'rgefnogaethaddarparwchiblantyneichgalluogiiddatblygu perthynasddaafyddynhelpuileihau'rrisgybyddantynmyndargolla lleihau'rrisgoniwedpebai'rplentynynmyndargoll.Gallrhiant/rhienimaeth helpuplantyneugofaliddeallperyglonarisgiaugadaelycartrefmaethheb ganiatâdachaelgwybodbleygallantgaelcymorthosydyntynystyried rhedegiffwrdd.

1.Dylidamddiffynplantsy'nmyndargollo'ucartrefimaethcynbelledagybo moddarhaidymatebiddyntyngadarnhaolarôliddyntddychwelyd.

2.Dylaiplantsy'nmyndargollbrofiymatebioncydlynolsy'nlleihau'rniwed neu 'rrisgoniwediddynt Byddcynllungweithredubrysclirarwaithi'w hamddiffynacileihauniwedpellachneu'rrisgoniwed.

3.Dylechfodynymwybodolo'rmesurauygallwcheucymrydiatalplentyn rhaggadaelhebganiatâdodanyddeddfwriaethgyfredolachanllawiau'r Llywodraeth,agwybodnaddylechfyndytuhwnti'rmesurauhynny Byddein GweithdrefnArGollyncaeleidiweddaruynunolâhynnypanfydd deddfwriaethachanllawiau'rLlywodraethynnewid.

4.Rhaidichia'rGwasanaethMaethugymrydcamaupriodoliddodohydi blantsyddargoll,gangynnwysgweithioochrynochrâ'rheddlullebo'n briodol,achefydiamddiffynplantsy'nabsennolo'rcartrefmaethheb ganiatâd,ondbodeulleoliadynhysbys.

5.Osywplentynynabsennolo'rcartrefmaethuacnadyweileoliadyn hysbys(hy,mae'rplentynargoll),dylechweithreduynunolâ'rweithdrefn Gollhonachyda'rprotocolaua'rgweithdrefnausy'nberthnasoli'rardallle maeeichcartrefwedi'ileoli.

Panfyddplantsyddwedi'ulleoliytuallani'rawdurdodynmyndargoll,bydd yGwasanaethMaethuyndilynyprotocollleol,acyneichgwneudyn ymwybodolounrhywbrosesaueraillsy'nofynnolganyrawdurdodcyfrifol, syddwedi’ipennuyngNghynllunGofalaThriniaethyplentynunigol.

7.Panfyddplentynynmyndargollabodpryderameiles,neuargaisplentyn syddwedibodargoll,byddyGwasanaethMaethuyntrefnucyfarfodpreifat rhwngyplentyna'rawdurdodcyfrifoliystyriedyrhesymaudrosiddofyndar goll.ByddyGwasanaethMaethuynystyriedgyda'rawdurdodcyfrifol,agyda chi,pagamauydylideucymrydiatalyplentynrhagmyndargollyny dyfodol.Byddunrhywbryderonsy'ncodiamdanochchifelyrhiant/rhieni maethneu'rlleoliadyncaeleutrin,cynbelledagybomodd,arycydâ'r awdurdodcyfrifol

8.ByddyGwasanaethMaethuyncysylltuâ'rawdurdodlleolcyfrifolacynei herioynôlyrangen(erenghraifftpannadywcyfweliaddychwelydadref annibynnolyncaeleigynnigneueidrefnuganyrawdurdodlleol)abyddyn cymrydcamaupriodoliuwchgyfeiriopryderon

9.Maerhieni,osyw'nbriodol,yncaelgwybodamddigwyddiadaupanfyddy plentynwedibodneuargoll.

23.1 DIFFINIADAU

Maeynaamrywodermauaddefnyddirmewnperthynasâphlantcoll:

23.1.1PlentynColl

Plentynaadroddwydfelunargolli'rHeddluganeideuluneueirieni.

23.1.2ArGolloOfal

Plentynsy'nderbyngofalnadywyneileoliadna'rlleydisgwyliriddofod(e.e., ysgol)acnadyweileoliadynhysbys.

23.1.3IFfwrddoLeoliadhebAwdurdodiad

Plentynsy'nderbyngofalymaeeileoliadynhysbysondnadywynylley disgwyliriddofod,acmaeganyrhiantbryderonneumae'rdigwyddiadwedi'i hysbysui'rawdurdodlleolneu'rHeddlu.

23.1.4RhedwrIfanc

Plentynsyddwedirhedegiffwrddo'igartrefneuleoliadgofalneu'nteimloei fodwedicaeleiorfodineueiddenuiadael.

ByddyrHeddlu,felyrasiantaetharweiniolargyferymchwilioadodohydi blantcoll,ynymatebiblantaphoblifancsy'nmyndarGollneu'nAbsennolyn seiliedigarasesiadaurisgparhausynunolâ'rcanllawiaucyfredoladiffiniad ColegyrHeddluogollacabsennol.Byddyrheddlu'nblaenoriaethupob digwyddiadoblantcollfelrisgganoligneuuchel.

23.2 CYNLLUNIO AC ATAL

RhaidibobplentyngaelCynllunLleolisy'nystyriedunrhywrisgdebygolybydd yplentynynmyndargoll.Dylai'rCynllunLleoligynnwysmesurauileihauneu atalyplentynrhagmyndargoll,agwybodaethafyddai'nhelpuihwyluso lleoli'rplentynpebai'nmyndargoll.Felrhano'rbrosesatgyfeirio,lleolia chynllunioparhaus,rhaidystyriedyrisgybyddyplentynynmyndargoll Os oesrisg,rhaidlluniocynlluni'wlleihauneueiatal.

23.3 RISGIAU PENODOL.

Dylai'rCynllunGofalaThriniaetha'rCynllunLleoligynnwysmanyliony trefniadauybyddangeneurhoiarwaithigadw'rplentynynddiogelalleihau'r risgybyddyplentynynmyndargollo'ileoliad.

YCynllunGofalaThriniaeth–dylaigynnwysstrategaethauiosgoiabsenoldeb hebawdurdoda/neublentynynmyndargoll Dylaihefydgynnwys strategaethauileihau'rhyda'rrisgiausy'ngysylltiedigagabsenoldebauheb awdurdod/myndargollganyplenty

YCynllunLleoli–dylaigynnwysstrategaethauargyfer atalyplentynrhagcymrydabsenoldebauheb awdurdod/myndargoll;

Dylidcwblhauasesiadrisgcyndigwyddiadargyfer pobplentynymaepryderygallentredegiffwrdd Dylid ystyriedpellterogartref,teuluaffrindiaufelffactorrisg; Dylidrhoicyngori'rplentynynghylchmynediadat Eiriolwrannibynnoladylidystyriedbarnyplentyn;

Dylaiadolygiadaustatudolystyriedunrhyw absenoldebau,acadolygustrategaethauiatal absenoldebaudroarôltroa/neuddigwyddiadaucolli rhywun,adylidadolygu'rCynllunGofalaThriniaethyn unolâhynny.

Llemaeganblentynbatrwmsefydledigoredegiffwrddeisoes,dylai'rCynllun GofalaThriniaethgynnwysstrategaethigadw'rplentynynddiogelermwyn lleihau'rtebygolrwyddybyddyplentynynrhedegiffwrddynydyfodol.Dylid trafodhynachytunoarnocynbelledagybomoddgyda'rplentynachydachi.

LlemaepryderonDiogeluynymwneudâphlentyna/neullemae'rplentynwedi myndargollo'rlleoliadneuounrhywleoliadblaenorol,rhaidi'rCynllunLleoli gynnwysgwybodaethycytunwydarnirhwngyrawdurdodlleolia'r GwasanaethMaethuamytrefniadaudyddiolaroddwydarwaithigadw'r plentynynddiogel.

Dylechfodynrhagweithiolwrthddarparucartrefmaethsy'nhyrwyddoteimlad oddiogelwchgyda'rnodoleihau'rtebygolrwyddybyddyplentynynmyndar goll.Byddwchyngweithiogydaphlanti'whaddysguamyrisgiauofyndargoll, euhelpullebomoddinodipwyntiausbardunoarhoidewisiadauerailliddynt ynyramgylchiadaupenodolhyn Dylidystyriedeichcymhwysedda'ch anghenioncymorthwrthymatebifaterionmyndargolloofalfelrhano'ch gwerthusiada'chgoruchwyliaethreolaidd

Dylechwybodprydigeisioatalplentynrhaggadaelycartrefadylechwneud hynnydrwyddeialog,ondniddylechgeisioatalyplentynyngorfforolosyw'n mynnugadael,neudanunrhywamgylchiadaueraill,onibaieifodyn angenrheidioliatalanafi'rplentynneueraill,neuddifroddifrifolieiddo Oddyddiddydd,dylechfodyneffroiarwyddionygallaiplentynfodyn debygoloredegiffwrddneufyndargoll Osydychynamauygallaihyn ddigwydd,dylechgymrydunrhywgamausyddeisoeswedi'ucytunogyda'r GweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolaGweithiwrCymdeithasolyplentyn,neu wneudyrhynygallwchynrhesymolacynddiogelileihauneuatalyplentyn rhaggadael-maehynyncynnwysamgylchiadaullemaeplentynyngwrthod dychwelydi'rcartref

Osyw'rrisgyncynyddu,dylechgysylltuâ'rGweithiwrCymdeithasol Goruchwyliolneu,osywytuallanioriaugwaith,yGweithiwrCymdeithasol syddaralwadigaelcyngor.

Osoesrisgddifrifole.e.,mae'rplentynynymddwynmewnmoddtreisgarneu'n bygwthdifrodieiddo,dylechgysylltuâ'rHeddlu,ynacysylltuâ'rGweithiwr CymdeithasolGoruchwyliolcyngyntedâphosibl.

Rhaidi'rbrosesgynllunioargyferpobplentyn,gangynnwysytebygolrwyddy byddantynmyndargoll,ystyriedunrhywffactoraurisgpenodolargyferpob plentyn.Mae'rffactoraurisghynyncynnwys,ondhebfodyngyfyngedigi,y canlynol:

23.3.1

Gallrhaiplantsy'nderbyngofalfodynblantareupeneuhunainsy'nceisio llochesneu'nblantmudoleraill.Gallrhaiplantynygrŵphwnfodwedicaeleu masnachui'rDUacefallaieubodynparhauifoddanddylanwadeu masnachwyrhydynoedtrabyddantynderbyngofal Maeplantsyddwedi'u masnachumewnperyglsylweddolofyndargoll,gyda'rrhanfwyafynmyndar gollofewnwythnosiddodynblantsy'nderbyngofalallawerofewn48awr. Dylidtrinplantmudolneugeisiwrllochesareupeneuhunain,syddyna'n myndargollynsytharôldodynblantsy'nderbyngofal,felplantaallaifodyn ddioddefwyrmasnachu Gallplantsyddwedicaeleumasnachugaeleu camfanteisioatddibenionrhywiol.

Niddyliddatgelulleoliadyplentyniunrhywymholwyrnesbodeuhunaniaeth a 'uperthynasâ'rplentynwedi'usefydlu,osoesangen,gydachymorthyr heddlua'rgwasanaethaumewnfudo

23.3.2 GRŴMIO

Maegrŵmioyngolygumeithrincysylltiademosiynolâphlentyniennillei ymddiriedaethatddibenioncam-drinrhywiolneuecsbloetio Gallplanta phoblifancgaeleugrŵmioar-leinneuynybydgoiawn,ganddieithrynneu ganrywunmaennhw'neiadnabod-erenghraifftaelodo'rteulu,ffrindneu weithiwrproffesiynol.Gallysawlsy’ngrŵmiofodynwrywaiddneu'n fenywaidd.Gallentfodounrhywoedran.Nidywllaweroblantaphoblifancyn dealleubodwedicaeleugrŵmio,neufodyrhynsyddwedidigwyddyngamdrin.

Gallplantgaeleugrŵmioatddibencam-drinrhywiolynogystalâmathau eraillogamfanteisiogangynnwyscymrydrhanmewngweithgaredd troseddolaceithafol Maeplantsyddargollynfwyagoredigaeleugrŵmioa gallanthefydfyndargolloherwyddcaeleugrŵmio.

23.3.3 RADICALEIDDIO

Gallplantaphoblifancddioddefniwedpanfyddantynagorediideoleg eithafol.

Maemyndargollynffactorrisgmewnperthynasâradicaleiddio:

Gallplentynfyndargolloherwyddeifodeisoeswedicaeleiradicaleiddio;

Gallairisgplentynogaeleiradicaleiddiogynydduoherwyddeifodargollac yntreulioamsergydaphoblaallaigeisioeigynnwysmewngweithgareddau radical/eithafol Mae'rrisgyncynyddutraeifodargoll,oherwyddnadyw ffactorauamddiffynnolteuluneuofalargaeliddo.

23.3.4 ECSBLOETIO RHYWIOL

Maemyndargollynffactorrisgsylweddolmewnperthynasagecsbloetio rhywiol.Gallplentynfyndargolloherwyddeifodyncaeleiecsbloetio'nrhywiol.

Nodweddgyffredinoecsbloetiorhywiolarblantywnadyw'rplentynneu'r personifancyncydnabodnaturorfodolyberthynasacnadyw'ngweldeihun feldioddefwrcamfanteisio.

Gallairisgplentynogaeleiecsbloetio'nrhywiolgynydduoherwyddeifodar gollacyntreulioamsergydaphoblaallaigeisioeigynnwysmewnecsbloetio rhywiol Mae'rrisgyncynyddutraeifodargolloherwyddnadywffactorau amddiffynnolteuluneuofalargaeliddo.

23.3.5 PLANT SYDD

MEWN PERYGL O GAEL EU DENU I YMDDYGIAD TROSEDDOL

Maehefydangendiogeluplantaphoblifancsy'nmyndargolloofalrhagy risgogaeleudenuiymddygiadtroseddolgangangiauneugrwpiau troseddol.

Yneichrôl,dylechsicrhaubodplantyncaelcymorthiddeallperyglonarisgiau gadaelycartrefmaethhebganiatâd,a'ubodynymwybodolobleygallant gaelcymorthosydyntynystyriedrhedegiffwrdd.Panfyddplentynynmyndar gollacmaepryderameiles,neuargaisplentynsyddwedibodargoll,mae'r gwasanaethmaethuyntrefnucyfarfodpreifatrhwngyplentyna'rawdurdod cyfrifoliystyriedyrhesymaudrosiddofyndargoll.Mae'rgwasanaethmaethu ynystyriedgyda'rawdurdodcyfrifola'rrhiant/rhienimaethpagamauydylid eucymrydiatalyplentynrhagmyndargollynydyfodol.Caiffunrhyw bryderonsy'ncodiynghylchyrhiant/rhienimaethneu'rlleoliadeutrafod,cyn belledagybomodd,arycydâ'rawdurdodcyfrifol.Maecofnodion ysgrifenedigagedwirganygwasanaethmaethu,panfyddplentynynmyndar goll,ynmanyluarycamauagymerwydganyrhiant/rhienimaeth, amgylchiadaudychweliadyplentyn,unrhywresymauaroddirganyplentyn drosredegiffwrddo'rcartrefmaethacunrhywgamauagymerwydyng ngoleuni'rrhesymauhynny.Rhennirywybodaethhongyda'rawdurdodcyfrifol a,llebo'nbriodol,rhieni'rplentyn.

23.4 CAMAU GWEITHREDU PAN NAD YW LLEOLIAD PLENTYN YN HYSBYS

Prydbynnagnadywlleoliadplentynynhysbys,dylidcynnalgwiriadau rhagarweinioliweldaellirdodohydi'rplentyn.Erenghraifft,osoeddplentynifod ifodwedidychwelydadrefo'rysgolondnadywwedicyrraeddofewnyramser teithioarferol,gallaigwiriadaugynnwysdarganfodaoesoeditrafnidiaeth, galwadauffôni'rplentyn,galwadauffôni'rysgoliweldayw'rplentynwedicaelei ohirioacati.Osnadyw'rgwiriadaucychwynnolhynynllwyddoiddodohydi'r plentynneuosoespryderonohydeubodmewnperygl,ergwaethafcysylltuâ'r plentyn,dylidhysbysu'runigoliona'rasiantaethauarestririsod.

Mae'namlwgynbwysigbodterfynamseryncaeleiosodarddechrau'r gwiriadaucychwynnolhynfelnadydyntynparhauytuhwntiamserrhesymol. Dylaihynfodynseiliedigarasesiado'rrisgiausy'nymwneudâ'rplentynunigol. Mewnrhaiachosion,efallaiybyddrhesymauiboeniamddiogelwchyplentynar unwaithadylidcysylltuâ'rasiantaethauanodirisodarunwaith–hynarycydag ymdrechionparhausigysylltuâ'rplentynadarganfodpamnadywlleydylaifod.

Osywplentynargoll,rhaidichigysylltuâ'rGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliol neu 'rrheolwrmaethu,onibaibodrisgddifrifoluniongyrcholi'rplentynneueraill, acosfelly,dylechgysylltuâ'rHeddluyngyntaf.Osbyddydigwyddiadyn digwyddytuallanioriauswyddfaarferol,rhaidcysylltuâ'rGweithiwr Cymdeithasol/RheolwrArAlwad/YTuAllaniOriauGwaith.

ByddyGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliol/GweithiwrCymdeithasolar Ddyletswyddneu'rrheolwrmaethuyndodibenderfyniadynghylchcamau pellachydylideucymryd.

Dylai'rGweithiwrCymdeithasolbenderfynuaddylidhysbysu'rrhiant(rhieni)ac,os felly,pwyddylaiwneudhynny

23.4.1

YR UNIGOLION A'R ASIANTAETHAU Y DYLID CYSYLLTU Â NHW

Yrheddlulleol.

Yrawdurdodsy'ngyfrifolamleoli'rplentyn–osnadydynteisoeswedicael gwybodcyni'rheddlugaelgwybod.

Yrhieniacunrhywbersonarallsyddâchyfrifoldebrhiantonibainadyw'n rhesymolymarferolneuybyddaigwneudhynny'nanghysonâllesy plentyn.

YSwyddogAdolyguAnnibynnol(IRO).

23.4.2 DYLAI ADRODDIADAU COLL GYNNWYS Y WYBODAETH GANLYNOL:

Enw/enwau'rplentyn;dyddiadgeni;statws; awdurdodcyfrifol; Bleaphrydyaethantargoll; Gydaphwy,osunrhywun,aethantargoll; Bethoeddyplentynyneiwisgoynghydagunrh eiddofelbagiau,ffônacati; Disgrifiadallundiweddar; Hanesmeddygol,osyw'nberthnasol; Amseralleoliadygwelwydddiwethaf; Amgylchiadauneuddigwyddiadausy'nymwneu myndargoll; Manylionteulu,ffrindiauachydnabodwyr; Asesiadrisgwedi'iddiweddaru.

Dylechgymrydpobcamrhesymolisicrhaubodyplentynyncaeleiddychwelyd ynddiogelacyngyflymynseiliedigareichgwybodaetheichhunamyplentyna'r wybodaethyngnghynllunlleoli'rplentyn Osoesamheuaethorisgoniwedi'r plentyn,dylechgysylltuâ'rheddluarunwaith.Yndilyntrafodaethaucychwynnol rhwngygweithiwrcymdeithasolplantaneilltuwyda'rheddlu,dylentgytunoar strategaetharunwaithargyferlleoli'rplentynachynllungweithredu Dylaihyn gynnwysystodogamaugweithreduileoli'rplentynasicrhaueifodyncaelei ddychwelydynddiogel,gangynnwys:

1.Trefniadauigeisiocysylltuâ'rplentynynddyddioldrwy,erenghraifft,ffonioei ffônsymudolneuffonauffrindiauneuberthnasauygallentfodgydanhw

2. Dylai'rSwyddogAdolyguAnnibynnol(IRO)hefydgeisiocysylltuâ'rplentyn.

3.Ymweldâchyfeiriad/aueurhieniacunrhywffrindiauneuberthnasauygallent fodynarosgydanhw

4.Gallyrheddluystyriedgofynamolrhainarffônsymudolyplentyn.

5.Ofewn3diwrnod,dylidcynnalcyfarfod/trafodaethffônrhwngypartïon perthnasolynghylchcolliplentynoofal,achynnwysyrheddlu,Gweithiwr Cymdeithasolyplentyna'rdarparwr.Dylidadolyguadiweddaru'rcynllun gweithredua'rasesiadrisg.

6.Dylidcynnalcyfarfodydd/trafodaethauynghylchcolliplantoofaloleiaf unwaithymisiddiweddaru'rcynllungweithreduarhannugwybodaeth

7.ByddunrhywgyhoeddusrwyddyncaeleiarwainganyrHeddlu,cytunirar ddefnyddiohysbysiadaucuddioetc.ynycyfarfodCollioofal.Gelliddefnyddio GorchmynionAdfer

8.Ynystodyrymchwiliadiddodohydi'rplentyncoll/syddwedirhedegiffwrdd, dylaicyswlltachyfathreburheolaiddddigwyddrhwngyrheddlu, gwasanaethaugofalcymdeithasolplantyrawdurdodlleolcyfrifola'r awdurdodlletyol(osyw'nlleoliadytuallani'rardal)acunrhywasiantaethau eraillsy'ngysylltiedig.

9. Dylai'rawdurdodsy'ngyfrifolamyplentynsicrhaubodcynlluniauarwaithi ymatebynbrydlonarôli'rplentyngaeleiddarganfodacibenderfynuayw'r lleoliadynparhauifodynbriodol. 104

1.Dylai'rAwdurdodLleoliroiFfurflenGwybodaethamBlantichifelcofnodo wybodaethhanfodolargyferpanfyddplentynneubersonifancynmyndargoll Mae'rffurflenhoni'wchwblhauargyferplantaphoblifancsy'nderbyngofal,a dylideidiweddarugydallundiweddar;byddangeneidiwygioyndilynunrhyw newidiadauynywybodaeth

2.Dylidrhannu'rFfurflenGwybodaethamyPlentyngyda'rheddlupangaiffy plentynneu'rpersonifanceiriportioargoll.Byddhynyncynorthwyo'rheddlui asesurisgydigwyddiadargollermwyndarparu'rymatebpriodol DylaiGweithiwr Cymdeithasolyplentyngaelsgwrsgyda'rplentynamywybodaethagofnodwyd ynyFfurflenGwybodaethamyPlentynadylaiegluro'ramgylchiadauybyddy ffurflenyncaeleirhannugyda'rheddluacasiantaethaueraill

3.Panfyddplentynynmyndargoll,disgrifirhynynyRheoliadauMaethufel 'DigwyddiadHysbysadwy'acynôlygyfraithmaehynyneigwneudynofynnoli'r GwasanaethMaethufonitroacadolygupobdigwyddiado'rnaturhon Felly,mae'n ofynnolichihysbysu'rGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolosyw'rplentynyneu gofalyngadaelhebganiatâd.

4.Niddylechchidrosglwyddounrhywwybodaethi'rwasgarunrhywadeg.Dimond rhwngyrawdurdodlleol,yrHeddlua'rrheolwrmaethuydylidrhannu'rholl wybodaeth

23.6 ASESIAD RISG YR HEDDLU

Bydddosbarthiadyrheddluobersonfel'ArGoll'neu 'Absennol'ynseiliedigarasesiadrisgparhaus.Ni fyddaiplentynygwyddysblemaeyncaeleidrinfel 'ArGoll'nac'Absennol'odanddiffiniadau'rheddlu.

Mae'nbwysignodinaddylairhiant/rhienimaeth naceraillsy'nrhoigwybodi'rheddluamblentyn syddargollwneudydyfarniadeuhunainynghylch aywplentynargollneu'nabsennol–byddy penderfyniadhwnyncaeleiwneudganyrheddlu ynseiliedigarywybodaethaddarperir.Gallplentyn sy 'nAbsennolfodmewnperygl,erenghraifft,o gamfanteisiorhywiolneudroseddolarblant, ymwneudâchyffuriau,gangiau,gweithgaredd troseddol,masnachuplant,priodasdanorfod, anffurfioorganaucenhedlubenywodneu radicaleiddio,adylaiAsesiadauRisgyrHeddlu ystyriedysefyllfaoeddhynnyacefallaiybydd angennewidycategoriiGoll.

Panfyddplentynyncaeleigofnodiganyrheddlufelunsy'nabsennol,byddyr heddlu'ncofnodi'rmanylion,afyddyncytunoaramseroeddadolyguacunrhyw gamaugweithreduparhausgydachineubersonarallsy'nadroddamyr absenoldeb.Maepobpersonagofnodwydganyrheddlufelunsy'nabsennolyn caeleifonitrogansystemyrheddlu Maemonitro'nbarhausacyndestun adolygiadaurheolaiddisicrhaunadywlefelaurisgynnewid.Panddaw gwybodaethi'ramlwgsy'ncyflwynounrhywrisgi'rpersonhwnnw,ynagellirailgategoreiddio'rachosfel'ArGoll'adechrauymchwiliadganyrheddlu

Unoegwyddorionpwysicaf'Absennol'ywygallyrheddluganolbwyntio adnoddau'nfwyeffeithiol,ynunolagasesiadaurisgyrheddluoddigwyddiadau 'Absennol'a'Choll'.Gallplentynsy'nAbsennolfodmewnperyglohyd,erenghraifft, ogamfanteisiorhywiolneudroseddolarblant,ymwneudâchyffuriau,gangiau, gweithgareddtroseddol,masnachuplant,priodasdanorfod,anffurfioorganau cenhedlubenywodneuradicaleiddio,adylaiasesiadrisgyrHeddluadlewyrchu hyn.

23.7 PLENTYN COLL RISG UCHEL

1 Mae'rrisgaachosirynunenbydacmaesailsylweddoldrosgredubody plentynmewnperygloherwyddeifodynagorediniwedeihun;neu

2.Efallaibodyplentynwedibodynddioddefwrtrosedddifrifol;neu

3 Mae'rrisgaachosirynunenbydacmaesailsylweddoldrosgredubody cyhoeddmewnperygl.

Mae'rcategoririsguchelyngofynamddefnyddioadnoddau'rheddluarunwaith. Maecanllawiau'rheddlu'neglurobodrhaidiaelodo'ruwchdîmrheolineulefel gorchymyndebygfodynrhanoarchwiliollinellauymholiadaucychwynnola chymeradwyolefelaustaffiopriodol.Dylaiachosiono'rfatharwainatbenodi SwyddogYmchwilioacobosiblUwchSwyddogYmchwilioaChynghorydd Chwilio'rHeddlu.Dylaifodstrategaethcyfryngaua/neugyswlltagosag asiantaethauallanol.Dylidrhoicefnogaethideuluoeddarwaith.Dylidhysbysu SwyddfaPoblGollyDUamyrachosarunwaithadylidhysbysugwasanaethau plantyrawdurdodlleolhefyd.

Byddaidigwyddiadplentyncollyncaeleiflaenoriaethufel'risgganolig'llemae'r risgaachosiryndebygoloroi'runigolynmewnperyglneullemae'nfygythiad iddo'ihunneuieraill Mae'rcategorihwnyngofynamymatebgweithredola mesuredigganyrheddluacasiantaethaueraillermwynolrhainypersoncolla chefnogi'rpersonwnaethriportio.Byddyngolyguymchwiliadachwiliadynunol â'ramgylchiadauiddodohydi'rplentyncollcyngyntedâphosibl.

MaeAdran17oDdeddfyrHeddluaThystiolaethDroseddol1984ynrhoipweraui'r heddlufyndimewnifangreoedda'uchwilio,erenghraifftatddibenionachub bywydneuarestiopersonsyddwedicyflawnitrosedd

Gallyrheddluddefnyddio'rpwerauodanAdran46(1)oDdeddfPlant1989i gymrydplentyniofalyrheddlu,amhydat72awr,osyw'ndebygoloddioddef niwedsylweddol.Maerhannugwybodaethyngynnaracyneffeithiolrhwng gweithwyrproffesiynolacasiantaethaulleolynhanfodolargyfernodipatrymau ymddygiadperyglus.Gellirdefnyddiohyninodimeysyddsy'nperipryderi blentynunigol,neuinodi'mannauproblemus'oweithgarwchmewnardalleol.

23.8 UNWAITH Y BYDD Y PLENTYN YN DYCHWELYD ADREF

Dylechgymrydycamaucanlynolpanfyddplentynyndychwelydarôl digwyddiado'rfath:

Aseswchanghenionuniongyrcholyplentyn,hy cynigiwchrywbethi'w fwyta,aoesangencawod/bathadilladglânaryplentyn?Aoesangen unrhywdriniaethfeddygol?

Eglurwchi'rplentynnadydychchieisiauiddynnhwfyndargollondybydd croesoiddynnhwddychwelydi'raelwyd.

Ceisiwchddodiddeallabsenoldebypersonifanca'rhynygellireiwneudi leihauiddoddigwyddeto,erefallaimainidyradegymae'rplentynyn dychwelydyw'ramsergorauigeisiotrafodyrhesymaupammae'rplentyn wedimyndargoll.

Hysbysu'rhollweithwyrproffesiynolperthnasolh.y.,yrHeddlu(onibaieu bodwedidychwelydyplentyn),yrheolwrmaethu,GweithiwrCymdeithasol yplentyna'rswyddogadolyguannibynnolfodyplentynwedidychwelyd.

ByddyGwasanaethMaethuyngwneudtrefniadauargyfergwiriadau

DiogelacIachachyfweliadauAdolygiadDychwelydAnnibynnol:

23.9 GWIRIADAU DIOGEL AC IACH

Cynhelirgwiriadau‘diogelaciach’ganyrheddlucyngyntedâphosiblarôli'r plentynddychwelyd.Eupwrpasywgwirioamunrhywarwyddionbodyplentyn wedidioddefniwed,bleagydaphwyymaentwedibod,arhoicyfleiddynt ddatgeluunrhywdrosedduganddyntneuyneuherbyn.

Panfyddplentynynmyndargollynaml,efallainafyddynymarferoli'rheddlu eiweldbobtroybyddyndychwelyd.Ynyrachosionhyn,dylidgwneud cytundebrhesymolrhwngyrheddluachifelyrhiant/rhienimaethynghylch amlderygwiriadau,gangofio'rcysylltiadsefydledigrhwngachosionmynycho fodargollaniweddifrifol,aallaigynnwysymwneudâgangiau,priodasdan orfod,camdriniaethneugam-drinrhywiol,bwlioneugamfanteisiorhywiol.

Dylai'rasesiadynghylchaallaiplentynredegiffwrddetofodynseiliedigar wybodaetham:

1 Euhamgylchiadauunigol

2.Amgylchiadauteuluolahanescefndir.

3.Eucymhelliantdrosredegiffwrdd.

4.Eucyrchfannaua'upartneriaidposibl.

5.Eupatrwmabsenoldebaudiweddar.

6 Yramgylchiadauydaethpwydohydi'rplentynneueiddychwelwyd

7.Eunodweddionunigolaffactoraurisgmegisaoesganblentynanawsterau dysgu,problemauiechydmeddwl,iselderagwendidaueraill.

23.10 ADOLYGIAD DYCHWELYD ANNIBYNNOL

Mae'radolygiaddychwelydannibynnolyngyfweliadmanwladylaigaelei gynnalganweithiwrproffesiynolannibynnol(e.e.,GweithiwrCymdeithasol, athro,gweithiwrgofaliechydproffesiynolneuswyddogheddlu,nadyw'n ymwneudâgofaluamyplentynacsyddwedi'ihyfforddiacynabligynnaly cyfweliadauhyn) Dylidgweldyplentynareibeneihunonibaieifodyngofyn ynbenodolamgaelrhywungydagef.Dylidcynnigydewisosiaradâ chynrychiolyddneueiriolwrannibynnoli'rplentyn.Dylidhysbysu'rIRO.

Dylai'rawdurdodlleolcyfrifolsicrhaubodycyfweliadadolygiaddychwelydyn digwydd Dylideigynniga'iddarparuofewn72awri'rplentyngaeleileolineu ddychwelydoabsenoldeb,adylaiddigwyddynddelfrydolmewnlleniwtrallle mae 'nteimlo'nddiogel.

Dylai'rcyfweliada'rcamaugweithredusy'ndilynohono:

1Nodiacymdrinagunrhywniwedymae'rplentynwedi'iddioddef–gan gynnwysniwednadywefallaieisoeswedi'iddatgelufelrhano'r'Gwiriad DiogelacIach'–naillaicyniddoredegiffwrddneutraargoll;

2.Deallacheisiomyndi'rafaelâ'rrhesymaupamyrhedoddyplentyni ffwrdd.

3Helpu'rplentynideimlo'n'ddiogel'/deallbodganddoopsiynau,ermwyn atalachosionoredegiffwrddeto.

4.Deallbethhoffai'rplentyneiweldyndigwyddnesaf,boedynytymorbyr a/neu'rtymorhir.

5.Casglwcheichbarnaryramgylchiadau,osywhynny'nbriodol.

6Rhowchwybodaethi'rplentynarsutiarosynddiogelosbyddyndewis rhedegiffwrddeto,gangynnwysrhifaullinellgymorth.

DILYNIANT

Dylaigwasanaethaugofalcymdeithasolplantyrawdurdodlleol,yrheddlu,y GwasanaethMaethuacasiantaethaueraillsy'nymwneudâ'rplentyn gydweithioiasesu'rplentyn:

1.Ermwyncreudarlunllawnopamaethyplentynargoll.

2Bethddigwyddoddtraroeddargoll

3.Gydaphwyroeddargollablecawsanteudarganfod.

4.Pagefnogaethsyddeihangenarnynnhwarôldychwelydadref.

5.Aoesangenadolygiadstatudolo'rCynllunGofalaThriniaeth.

6.Panfyddplantyngwrthodymgysylltuâ'rcyfwelydd,dylechgaelcynnigy cyfleiddarparuunrhywwybodaethadeallusrwyddperthnasolygallentfod ynymwybodolohono.Dylaihynhelpuiatalachosionpellacho'rplentynyn rhedegiffwrddacadnabodyngynnarygefnogaethsyddeihangenarnynt.

23.12 AILADRODD RHEDEG I FFWRDD

Osywplentynynrhedegiffwrddynbarhaus,maeangenadolygucamau gweithreduyndilyndigwyddiadaucynharach,adylidystyriedstrategaethau amgen.Ermwynlleihaurhedegiffwrdddroarôltroagwelladiogelwchtymor hirplantaphoblifanc,efallaiybyddyrasiantaethaudansylweisiaudarparu: Mynediadgwellachyfweliadaudychwelydannibynnolamserol,ynenwedig i'rrhaimwyafagorediniwed.

Cynlluniodiogelwchgyda'rplentynargoll

Mynediadgwellatgefnogaethtrabyddpersonifanciffwrdd,aallddodo'r sectorgwirfoddol.

Efallaibodsefydliadaulleolynyrardalaallroicyfleiboblsyddwedirhedeg iffwrdddroarôltrosiaradameurhesymaudrosredegiffwrddagallant gysylltu'rrhaisyddwedirhedegiffwrddâchymorthtymorhwyosyw'n briodol.

1.DiogeluCymru

1https://wwwmyguideappscom/admin/projects/wales safeguarding pro cedures/default/downloads/child_information_form.pdf

1.https://safeguarding.wales/cy/chi-i/chi-i-c6/c6-p9/

1https://wwwsafeguardingwales/cy/chi-i/chi-i-c6/

24. Rheoli risgiau gartref

24.1 DIOGELWCH EICH CARTREF (GAN GYNNWYS EICH GARDD, CARAFÁN GWYLIAU/CARTREF)

Maeganblantanghenionsy'ngofynamlefeluchelooruchwyliaeth,gallymuno agaelwydnewyddgynyddu'rposibilrwyddoddamweiniauynycartref Ermwyn lleihaurisgiauo'rfath,cwblheirGwiriadIechydaDiogelwchacunwaithybydd wedi'igymeradwyo,caiffhwneiadolyguoleiafynflynyddol,neupanfydd newidiadau'ndigwydd.Maeangeniniigydsicrhaubodamgylcheddeichcartref yndiwalluanghenionyplantrydychchi'ngofaluamdanynt Byddangenichi ymgysylltu'nllawnâ'rGwiriadauIechydaDiogelwchachywirounrhywfaterionsy'n codi,llemaeproblemauhebeudatrysynparhau,byddai'nrhaidinigyfeirio pryderonatypanelmaethufelmatergofalsafonol Foddbynnag,gobeithiry byddwchchia'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolyncydweithioiddatrys materionaallddodi'ramlwg,aallaieffeithio'nandwyolaryplantrydychchi'n gofaluamdanynt.

Osywcostcynnalgwiriadauyneichcartref,felgwifrautrydanolneugywiro problemauanodwyd,yndebygoloachosianhawsterariannolichi,dylechdrafod hynymhellachgyda'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol

RydymyndefnyddiofformatsafonolargyfereichGwiriadIechydaDiogelwchac

yngwirio'chyswiriant,cynlluniodiogelwchtân,anifeiliaidanwes,poblrydychchi'n euhadnabodfelymwelwyrrheolaiddâ'chcartref,gangynnwysplantsy'n oedolion,gwarchodwyrplant,arfautanioadefnyddcerbydauynrheolaidd,ofewn ybroseshon.

24.2 PLANHIGION GWENWYNIG

Nidyw'rrhanfwyafo'rplanhigionadyfirmewngerddiynperiunrhywberygli boblnacanifeiliaid,acmaeachosionowenwynoplanhigiondifrifolyny DeyrnasUnedigynbrin Serchhynny,eichcyfrifoldebchiywsicrhaunadoes unrhywrisgiauygellireuhosgoiyncaeleucyflwyno,adylidmeithrin gwybodaethamblanhigionaallaifodynniweidiol.MaeCymdeithasMasnach Garddwriaetholwedigweithiogyda'rGymdeithasArddwriaetholFrenhinola sefydliadauerailliluniocrynodeboblanhigiongwenwynig.(gwelerisod). Chwiliwchamwybodaethdiogelwcharlabeliwrthbrynuplanhigiona dysgwchbethi'wwneudynyrachosannhebygolowenwynotrwyfwytaneu drinplanhigion.

Planhigiongarddaallaifodynniweidiol/GarddioRHS

24.3 DIOGELWCH DŴR

Ynogystalâdarparuamgylchedddiogela gwarchodedigynycartref,rhaidichisicrhau unrhywardaloedddŵr,gangynnwyspyllaun phyllaupysgod,wedi'udiogelufelnaallplent mynediadiddyntheboruchwyliaethoedolyn.

YnôlyGymdeithasFrenhinolerAtalDamwein (ROSPA)maepyllaugarddyngysylltiedigâm hanneryrhollachosionofoddiymhlithplantb argyfartaleddmaepumpoblantdanchwec ynboddimewnpyllaugarddbobblwyddyny

Diogelwchdŵrmewnpyllauagerddi-RoSPA

Osoesgennychbwllyneichgardd,byddhyn eiasesu'nbenodolfelrhano'rgwiriadiechyd diogelwchisicrhaubodyrhollrisgiaui'rplant ni'ngofaluamdanyntyncaeleulleihau.MaeR ynargymellnaillaillenwi,grilio,neuffensio'ch garddisicrhaubodplantaphoblifancyndd

Efallaibodgennychbwllnofioyneichgardd;b angenasesurisghwnynarbennighefydfelrh gwiriadiechydadiogelwch Bobamser,mae'n hanfodoleichbodyngoruchwylioplantapho oamgylchunrhywleoliadaudŵrymaentynd eutrawstrabyddantyneichgofal

24.4 TWBIAU POETH

Galltwbiaupoethgyflwynoperyglondiogelwchiblantaphoblifanc.Gallydŵrpoeth achosiifabanodaphlantorboethi'nhawdd,agallycemegauglanhauaddefnyddir fodynarbennigollymareucroen.Osydychchi'nberchenardwbpoethacynei ddefnyddioyneichcartref,byddhynyncaeleigynnwysyneichgwiriadiechyda diogelwcha'chasesiadrisg,agwblheirmewntrafodaethâ'chgweithiwrcymdeithasol goruchwyliol Ermwynamddiffynyplantrhagniwed,foddbynnag,rhaidichi:

1.Wneudynsiŵrbodganytwbpoethorchuddcadarnygellireigloi,adimond oedolynalleiagor

2.Oruchwylioplantaphoblifancbobamserpanfyddantogwmpastwbpoethagored

3.Wneudynsiŵrbodytwbpoethwedi'iorchuddioacynddiogelpannadyw'ncaelei ddefnyddio

4 Storiocemegauglanhauynddiogel-gwnewchynsiŵreubodyncaeleustorio allanogyrraedd

5

Peidiobythâgadaeliblentynodanbumpoedfyndimewnidwbpoeth

6.Gwneudynsiŵrbodydraeniausugnoodanydŵrwedi'ugorchuddio'niawn, gyda'rgorchuddcywir

7.Peidiobythâchaniatáuiblentynneubersonifancdrochieibenodanydŵra gwneudynsiŵrbodpawbsyddâgwallthirwedi'iglymu'nôlwrthddefnyddio'r twbpoeth.

8.Sicrhaunadyw'rplentynneu'rpersonifancmewnperygloorboethina dadhydradu,apheidioâchaniatáuiddyntddefnyddio'rtwbpoethamfwynag 20munudarytro.

24.5 CERBYDAU

RhaidibobcerbydaddefnyddirganblantfodâthystysgrifMOTgyfredolac yswiriantcwblgynhwysfawr,afyddyncaeleiweldganeichgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliolfelrhano'chgwiriadacadolygiadiechyda diogelwch.Rhaidichihysbysu'chcwmniyswirianteichbodynrhiantmaeth.

Rhaidiblantaphoblifancwisgogwregysaudiogelwch wrthdeithiomewncar,arhaidiseddiceirfodloni SafonauPrydeinigabodynbriodolioedranyplentyn. FelynodwydganROSPA‘maeseddcarplentynyn ofyniadcyfreithiol.Mae’rgyfraithynnodibodynrhaidi bobplentynsy’nteithioynseddflaenneugefnunrhyw gar,fanneugerbydnwyddauddefnyddio’rseddcar plentyngywirneseubodnaillai’n135cmodaldraneu’n 12oed(paunbynnagymaentyneigyrraeddgyntaf). Arôlhyn,rhaididdyntddefnyddiogwregysdiogelwch oedolyn Mae’nbwysignodimaicyfrifoldebygyrrwryw sicrhaubodplantyngwisgogwregysgywir,ynunolâ’r gyfraith.Gallwchgaeldirwyosnadydychchi’ngwisgo gwregysdiogelwch,neuosnadywplentynodan14 oedynyseddcargywirneu’ndefnyddiogwregys diogelwchwrthyrru.

Gwregysaudiogelwch:ygyfraith:Trosolwg-GOVUK

Rhaidichifodynymwybodolnafyddpobseddcaryn ffitiopobcerbyd.Felly,rhaidichiwiriocydnawsedd unrhywseddcaraddefnyddirgyda'chcerbyd,acos ydychchi'ndefnyddioseddcarmewncerbyd gwahanol,byddwchynhyderusbodyseddcaryndal yngydnaws.Fe'chcynghoririddefnyddiogosodwr seddicarcymwysfelygallwchchiroicynnigar amrywiaethoseddiyneichcar.Maerhagoro wybodaethamseddicarsy'ngydnawsâ'chcerbyd,yn ogystalâsutydylecheugosod,argaelarywefanisod:

FfitaChydnawseddSeddCarPlant|SeddauCarPlant

Maehefydynhanfodolbodunrhywseddcarynunbriodolargyferyplentyn rydychchi'ngofaluamdano,yndibynnuareibwysau,abodgwregysauplantyn cydymffurfioâSafonBrydeinig.Darperircanllawiauofewnyddolenisod:

RhestrWirioPrynuSeddauCeirPlant|SeddauCeirPlant

Maeangenystyriedhefydblerydychchi'ngosodseddcaryneichcar.Mae'n anghyfreithlongosodseddbabisy'nwynebu'nôlymmlaenycarosoesbag awyrteithiwrgweithredol.Maecanllawiaupellachargaelyma:

LleoliSeddauCeirPlantmewnCeir|SeddauCeirPlant

Niddylechddefnyddioseddcarosnaallwchfodynsicro'ihanesarhaid gwareduseddicarosydyntwedibodmewngwrthdrawiad.Osydychynansicr ynghylchaydychchi'ndefnyddio'rseddcargywir,ceisiwchgyngoracarweiniad ganweithiwrproffesiynolcymwysneu'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol.

24.6 DIOGELWCH BEICIO

Maereidiobeicynbrofiadgwychiblantaphobl ifanc.Ynogystalâchaniatáuiddyntddatblygu rhywfaintoannibyniaetharhoihwbi'whyder, byddantynelwaoymarfercorffacynmwynhau gweithgareddhwyliog.Mae'nbwysigeichbodyn annogplantaphoblifanciddysgusutifeicio'n ddiogelasicrhaubodeubeiciau'ncaeleucynnal a 'ucadw'ndda Rhaidnodi'rcanlynol:

Rhaidiblantaphoblifancwisgohelmedbobamserwrthreidiobeic.Bydd angenichisicrhaubodyrhelmedwedi'iffitio'ngywirareucyferagwisgo helmedwrthfeiciogydaphlantrydynni'ngofaluamdanynnhw.

Rhaidichiwirio'rbreciaua'rblociauneu'rdisgiaubrêcisicrhaueubodyn stopio'nddiogelmewntywyddgwlybasych

Gwnewchynsiŵrbodygoleuadau'ngweithio'niawnabodyradlewyrchyddion ynlân Rhaidnewidbatrisnadydyntynrhoigolaullachar

Rhaidibobbeicaddefnyddirganblantrydynni'ngofaluamdanynnhwgael goleuadauacadlewyrchyddionpriodol

Dylaiplantaphoblifancwisgodilladllachar,adlewyrcholwrthfeicio

Niallplantaphoblifancfeicioaryfforddneseubodyngymwysiwneud hynny Gellirdefnyddiolonyddbeicioynllehynny

Dylidtrefnudosbarthiadauhyfedreddbeicio;maellaweroysgolionyncynnigy gwasanaethhwn.

Dylaiplantdrosdairoedgaeleu hystafellwelyeuhunain.Fodd bynnag,nidywhynynofyniad rheoleiddiol.Byddunrhyw benderfyniadawneiriblantaphobl ifancrannuystafelloeddgwelyyn caeleigofnodi'nysgrifenedig.Bydd eichgweithiwrcymdeithasol goruchwyliolyncynnalasesiadrisg mewnachoso'rfatharycydâ'r gweithiwrcymdeithasolyplentyn

24.8 DIOGELWCH TÂN

Felrhiantmaethcymeradwy,rhaidichigaelcynllundiogelwcharwaithsy'n hysbysibobaelodo'chaelwyd.Dylai'rcynllunhwnnodisutybyddyteulu'n gadaeleichcartrefosbyddtân,a'iarddangosllegallpawbynyraelwydei weld.Dylidadolyguacatgyfnerthueichcynllunynrheolaidd,ynenwedigpan fyddplentynynymunoâ'chaelwyd GallyGwasanaethTânlleolymweldâchii gynnigcyngorosoesangen.

Ermwynsicrhaurhybuddcynnarodânyneichcartref,rhaidichigaeloleiaf unlarwmmwgarbobllawro'chcartref.Dylidprofi'rlarymauhynynrheolaidd, ynddelfrydolunwaithyrwythnos

24.9 ARFAU TANIO A CHYLLYLL

Gallymgeiswyrarhienimaethpresennolsy'nbywmewnardaloeddtrefola gwledigfodynberchengynnauacarfaueraillamsawlrheswm,gangynnwys argyfergweithgareddauchwaraeonahamddenneuargyferarferionffermio felrheoliplâu.Foddbynnag,mae'nbwysigsicrhaubodgofynionyncaeleu bodloniargyferamddiffynadiogelwchpawbynycartref,gangynnwys unrhywblantmaeth.Panfoganddarparriantmaetharftanioneuarfarall, byddyrasesiadynystyried:

yrhesymaudroshynacayw'rarfyncaeleigadwamreswmcyfreithlon. bodganyperchennogdrwyddedosoesangenneu,ynachoscleddyfau, awdurdodiadperthnasol.

bodunrhywarfyncaeleistorio'nddiogelynunolâchanllawiau'r llywodraethac,felly,naallplantyneugofalgaelmynediadato.Byddy gofynionhynyncaeleumonitroynystodyrAdolygiadMaethublynyddol.

CADW CYLLYLL

GARTREF

Byddganbobcartrefgyllyllacnifyddyrheddluyndisgwylmyndimewni eiddohebddodohydigyllellorywfath.Foddbynnag,maecyfreithiauarwaith isicrhaubodperchnogaethcyllyllmorddiogelachyfrifolâphosibl.Atddiben asesurisgmewncartrefimaethu,mae'nbwysigdeallbodrhaicyllyllwedi'u gwaharddynyDU.Nidyw'rrhestrisodyngynhwysfawrondmae'nrhoi enghreifftiau.

Cleddyfau

Cyllyllzombie

Cyllyllpili-pala

Cyllellstealth

Cyllyllwedi'ucuddio

Cyllyllfflicioneugyllylldisgyrchiant

Dylidcadwpobcyllellgeginfelnaallplantynycartrefeucyrchu.Yndibynnu aroedranyplantsy'ncaeleulleolia'rrisgiauanodwyd,gallaihynfodmewn drôrygellireigloineuunâchlicieddiogelwchplant.

24.9.2 A OES GENNYF GANIATÂD CYFREITHIOL I GADW CLEDDYF OS YW BOB AMSER YN AROS YN FY NGHARTREF?

Maerhaipoblynhoffibodynberchenargleddyfaufeladdurniadauacyny gorffennol,maetroseddwyrwedihonnibodganddynnhwarfauo'rfathyneu cartrefiamresymauaddurniadolynunig Oherwyddhyn,maecyfreithiau'rDUar berchnogaethcleddyfauwedidodynfwyfwyllymynystodyblynyddoedd diwethaf.Maebellachynanghyfreithlongwerthuunrhywfathogleddyfcrwmsydd âllafnsy'nhirachna50cmonibai:

Fodycleddyfwedieiofannuâllawmewnffordddraddodiadol.

Fodycleddyfynhynafolacoleiaf100mlwyddoed.

Maicleddyfsamuraiawnaedcyn1954yw'rcleddyf

Osywrhywuneisiaubodynberchenargleddyfnadyw'ndododanuno'r categorïauhyn,rhaididdogaelawdurdodiadiwneudhynny.Maemanylebau pellachynberthnasolmegisrhaidi'rperchennogfodynaelodoglwbcrefftymladd neuail-greuhanesyddolsyddagyswirianttrydyddpartiacatebolrwydd cyhoeddus.Dylidceisiocyngorganyclwbperthnasolargofrestru'rcleddyf.

Osoesgennycharfau,byddangeniniystyriedyranghenionacunrhywrisgbosibl i'rplantrydychchi'ngofaluamdanynt.Maeangeninifodynhyderuseichbodchi'n gwblymwybodolo'rrisgiauacyneudefnyddiomewnmoddcyfrifol.Igadwarfau tanio,rhaidichiddalTystysgrifArfauTanioddilys,ymaeangeneigweldarhoicopi areichffeil.Rhaidichihefydgydymffurfioârheoliadau’rddeddfwriaethberthnasol.

ynghylchygofyniadbodarfautanioyncaeleustorio'nddiogeliatalmynediad ganunrhywbersonhebawdurdod,gangynnwysplentyn.Rhaidsicrhaupob gwnabwlediwedi’idiogeluarwahâniffwrddogartrefyteuluneumewn cabinetstoriogynnaucymeradwy.

Byddeichgweithiwrcymdeithasolsy'nasesuneu'ngoruchwylioyncwblhau asesiadrisggydachi,afyddyncaeleiadolygu'nflynyddol.Ynystodadolygiad o 'rfath,rhaidgwiriodiogelwchstorioarfau,drylliautanioabwledi,abyddy tystysgrifaucyfredolyncaeleugweld.Byddunrhywbryderonynghylchstorio neuddefnyddioeitemauo'rfathyncaeleuhadroddarunwaithiuwchreolwra byddyrheddlu'ncaeleuhysbysuoscanfyddirbodganrienimaethddrylliau tanioneuarfauhebdystysgrif.Niddylaiplentynyrydymyngofaluamdano gaelmynediadatunrhywdrylliautaniona'udefnyddioodanunrhyw amgylchiadau.

https://www.localsolicitors.com/criminal-guides/is-it-illegal-to-own-andkeep-a-weapon-in-your-own-home

25. Llywio'r Byd Digidol, Ffonau Symudol a Diogelwch y Rhyngrwyd

Maeffonausymudoladyfeisiaucyfathrebuar-leineraillyncynnigcyfleoeddi gadwmewncysylltiadâtheuluaffrindiau,trwyanfonnegeseuontestun, cyfnewidlluniauafideos Maeffonauclyfaryncaniatáuiblantaphoblifanc gaelmynediadi'rrhyngrwydachyfathrebuagerailltrwygyfryngau cymdeithasol,gemauac'ystafelloedd'sgwrsiobyw.Rhaidtrafodyffactorau hyncyni'rplentynneu'rpersonifancsymudimewngydachi.

Mae'nbwysigbodyplantrydynni'ngofaluamdanynnhw'ndealleinpersbectif nioraneudefnyddo'uffôna'ucyfathrebu.Rydynnieisiaueucadw'nddiogel acmaehynny'namlyngolygugorfodgosodffiniaupriodol,mae'nrhaidihyn hefydfodynrealistigacyngytbwysoraneindisgwyliadau.Byddeu hanghenionyngymwysi’runigolynadylideunodia'uhadolygu'ngliryneu hadolygiadau Aradegyparu,neu'ngynnarynycyfnodbywgydachi,efallaiy byddai'nddefnyddiolsefydlucytundebgyda'rplentynabyddangenystyried eugalluiddealldiogelwchar-lein

25.1 DISGWYLIADAU AR GYFER RHIENI MAETH YNGHYLCH DIOGELWCH AR-LEIN

Gallyrhyngrwydasafleoeddcyfryngaucymdeithasolfodynadnodd cadarnhaolahynodfuddioliblantaphoblifanc;ganeugalluogiiddysgu, cysylltu,cyfathrebu,caelcefnogaethacarchwilioeucreadigrwydd.Mae technolegwedidodynganologibobunohonomyneinbywydaubobdydd; maecyfrifiaduron,gliniaduron,tabledi,consolaugemau,setiauteleduaffonau symudolymmhobman Felly,gallplantgaelmynediadeangatyntgartref,ynyr ysgol,mewnllyfrgelloeddathrwyffrindiau.

Oherwyddnaturgyflymanewidiolybydar-lein,mae'nhanfodoleichbodyn cadw'ngyfredolâ'rwybodaethamyrisgiauanochela'rpryderondiogelu cysylltiedig.Mae'rystyriaethauiblantaphoblifancrydynni'ngofaluamdanynt hydynoedynfwyoherwyddygwendidauychwanegolmaennhw'neu hwynebu,sy'nymestynyrisgiauhynacyncyflwynorhaieraill Maegennychrôl arwyddocaolwrthgadwplantaphoblifancrydynni'ngofaluamdanyntyn ddiogeltrwyleihaueucyfleoeddifyndisefyllfaoeddaallaieurhoiarlwybr niwed

Maediogelwcharyrhyngrwydynfaesallweddoloofalmwydiogelirienimaeth. https://hwbllywcymru/cadw-yn-ddiogel-ar-lein/

25.2 CANLLAWIAU I RIENI

MAETH YNGHYLCH

DIOGELWCH AR-LEIN

Wrthddefnyddiosafleoeddcyfryngau cymdeithasol,felFacebook,Instagram, neuPinterest,mae'nbwysigeichbodchi'n deallycanlyniadauposiblichi'chhunneu unrhywblantaphoblifancrydychchi'n gofaluamdanynt Byddwchyn ymwybodolygallaiaelodauo'rteulusy'n gysylltiedigâ'rplentynneu'rpersonifanc allueichadnabodchineuaelodo'rteulu achasglugwybodaethamdanochchio'r hynrydychchi'neibostio Byddgan safleoeddrhwydweithiocymdeithasol osodiadaupreifatrwyddsy'neichgalluogi iamddiffyneichhunaniaetha'ch gwybodaeth.Disgwylirichigadwunrhyw gyfrifonynddiogeliawn Gosodiadauachyfarparpreifatrwydd sylfaenol|CanolfanGymorthFacebook Gosodiadauagwybodaethpreifatrwydd| CanolfanGymorthInstagram

Maehefydynbwysigystyriedbethrydychchi'neibostioareichllwyfannau cyfryngaucymdeithasol.Trafodwchhyngydagaelodaueichteulugartref,yn ogystalâtheuluehangachaffrindiauaallaigaeleutemtioi'chtagiomewnpost Rhanoddiogelueichhunaniaethfelrhiantmaethywpeidioârhannu'rwybodaeth honyngyhoeddusarsafleoeddcyfryngaucymdeithasol.

Niddylechbythbostiogwybodaethnaffotograffauar-leino'rplanta'rboblifanc rydychchi'ngofaluamdanynt.Maedefnyddiosafleoeddcyfryngaucymdeithasol felrhienimaethyncario'rrisgygallaigwybodaethamblentynneubersonifanc, eucartref,neueulleoliadgaeleidatgelu'nanfwriadol,athrwyhynnydorri'r gofyniadgorfodologynnalcyfrinachedd;neugreurisgiaudiogeludifrifol.

Maeangenichilynuwrthffiniaucryfacfellypeidiwchâgwneudcysylltiadauâ rhienigeniplentynneubersonifanc,nacaelodaueraillodeulu'rplentynneu'r personifanc.Siaradwchâ'chplanteichhunamycysyniado'fodynffrindiau'â phoblerailla'rgoblygiadaupriodol.Maehynynarbennigoberthnasolmewn perthynasâdodynffrindiauâphlantrydynni'ngofaluamdanyntarsafleoedd cyfryngaucymdeithasol(boedmewnlleoliadneuwedisymudymlaen).Oherwydd naturbellgyrhaeddolcymunedaucyfryngaucymdeithasolmae’rwybodaetha rennir,felffotograffauaphostiadau,'wedi'utagio' Mae'nhanfodolbodgan aelwydyddmaethugytundebauarwaith,adisgwyliadauclirgydaphobaelodo'r teuluynghylchrheoli'rrisgiauhyn. 118

Ffotograffauorienigenineuboblarwyddocaoleraill:Osnadoesganblentynneu bersonifancyneichgofalylluniaurydychchi'nteimlosyddeuhangenarnynt, siaradwchâ'ugweithiwrcymdeithasola'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol ynghylchsutifwrwymlaenâhyn.Maehynhefydynrhywbethygallecheigodiyny cyfarfodcytundeblleoliacadolygiadauplantsy'nderbyngofal

Osoesgennychchineu'chplantunrhywbryderonynghylchywybodaethuchod, byddaitrafodaethgyda'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolbobamserynfan cychwynargyfercaelcyngor.

Osoesgennychunrhywbryderonynghylchdefnyddplentynneubersonifanco'r rhyngrwyd,dylechsiaradâ'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolagweithiwr cymdeithasolyplentynneu'rpersonifanccyngyntedâphosibl.

Osbyddpryderonyncodi,byddangenadolyguagwedddiogelwchar-leincynllun gofalumwydiogelplentynneubersonifanc.Unwaitheto,dylidgwneudhyncyn gyntedâphosiblisicrhaubodytrefniadauhynyncaeleudiwygiomewn'amser real'a'ubodyndiogelu'rplentynneu'rpersonifancyneffeithiol

Maecamauymarferolygallwcheucymrydisicrhauboddyfeisiaua/neufynediad i'rrhyngrwydganblantaphoblifancmorddiogelâphosibl:

Osoesganblentynfynediadatgyfrifiadurneuliniadurgartref,gwnewchynsiŵrei fodwedi'ileolimewnmancanologynycartrefa'ifodynwynebuallanfelygellirei weldneueifonitro'nhawdd

Sicrhewchfodrheolaethaurhienineuddiogelwchwedi'usefydluarbobdyfais CanllawiauRheolaethauRhieniaGosodiadauPreifatrwydd|MaterionRhyngrwyd

Maeplantaphoblifancmewngofalmaethsyddwediprofitrawmaynygorffennol neusyddâhunan-barchiselyndebygolofodynfwyagoredi'rperyglonsy'n gysylltiedigâ'rrhyngrwyd.

Cymerwchsylwo'rhynymaeplentynneubersonifancyneiwneudar-leindrwy gymrydrhanyneusesiynauachaelsgyrsiaugydanhwameudefnyddo'r rhyngrwydachyfryngaucymdeithasol Peidiwchagofnicysylltuâphlentynneu bersonifancdrwyofyniddynnhwamhelpiddeallcymwysiadaunewydda'riaitha ddefnyddir.

Gwiriwchhanesydyfeisiaua'rsafleoeddyrymwelwydânhw'nrheolaidd

Datblygwchgytundebteuluolsy'nbenodoli'rteuluneu'rplentynneu'rpersonifanc unigol.Gellirymgorfforihynynycynllungofalumwydiogelsyddgennychargyfer yplentynneu'rpersonifancrydychchi'ngofaluamdano

Lleboangen,caelcaniatâdrhieni/gweithwyrcymdeithasoliganiatáuiblantneu boblifancddefnyddiosafleoeddcyfryngaucymdeithasol

Monitrwchynofalusyrapiausy'ncaeleulawrlwythoa'udefnyddioganblentyn neubersonifancibenderfynuaydyntynaddas.Nidyw'nbriodolirienimaeth ganiatáuiblantrydynni'ngofaluamdanyntodanyroedrangofynnolgael mynediadi'rsafleoeddhynodanunrhywamgylchiadau.

Peidiwchagannogdefnyddiocamerâugwe

Osbyddwchyndodynymwybodolounrhywdrefnianti'rplentyngwrddârhywun ymaewedicysylltuagefar-lein,cysylltwchâgweithiwrcymdeithasolyplentyn neu 'rpersonifancarunwaith.Efallaiybyddhynhefydyngofynamdrafodaeth gyda'rheddlu.

Cofiwchgofnodiunrhywbryderon,patrymauanodwydorandefnyddio’r rhyngrwyd;neuunrhywwybodaethnewyddamymgysylltiadplentynneuberson ifancar-leinsyddytuallanigytundebaublaenorolyneichtaflennicofnodi dyddiadurrhiantmaeth

Atgoffwchblantaphoblifancibeidiobythârhoigwybodaethbersonolar-lein.

Atgoffwchnhwigadweucyfrineiriau'nddiogelapheidiobythârhoieuhenw, cyfeiriade-bost,cyfeiriad,narhifffônsymudoliunrhywunytuallani'wcylch ffrindiauuniongyrchol.

Atgoffwchblantaphoblifancifodynofalusbethmaennhw'neiuwchlwythoi'r Rhyngrwydynogystalâbethmaennhw'neilawrlwytho.

25.3 DIOGELU EICH DATA, GWYBODAETH BERSONOL A HUNANIAETH

Mae'nhanfodoleichbodynmyndatiiymdrinâ'ch'seiberddiogelwch'eichhun adiogelwcheichteulumewnmoddcadarn Maeynalawerobethaui'wllywio ynygofodar-leinacoscymerwchyrawenauwrthddatblygueich dealltwriaetheichhun,byddwchmewnsefyllfagryfachigadwplentynneu bersonifancynddiogeladarparumodelrôlda.

Hebyramddiffyniadcywirarwaith,maeeichdyfeisiauelectronigynagoredi seiberdrosedduneurisgiaudiogelwchar-lein.Mewnrhaiachosion,galleich cyfrifiadur/dyfeisiaugaeleugwneudynanhygyrchoscânteu'heintio'âfirwsneu ddrwgwedd,agallhynarwainatgollidataadogfennaupwysigynbarhaol.Yn ogystal,galleraillgaelmynediadateichgwybodaethbersonolaallaieichgadael ynagoredidwyllneusgamiaurhyngrwyd.Mewnrhaiachosion,maehynyn cynnwyscaeleichtargeduganseiber-stelcwyrsy'ndefnyddiocynnwysanweddus neudramgwyddus,aallaiamlygutrwy‘popups’neuddolennidiarwybod,enllib, bygythiadau,aflonydduadwynhunaniaethmewngweithgareddauwedi’itrefnu’n droseddol.

Hebymesuraudiogelwchcywirofewnamgylcheddycartrefgallplantaphobl ifanc....

-Fynediadatwybodaethgyfrinachol

-Lawrlwythodeunyddiauamhriodol

-Gaelgwybodaethamblebyddwchchineunhwaramserpenodol,h.y.,drwy osodiadaulleoliad,diweddarupostiadaucyfryngaucymdeithasolneudrwy negeseuogwib

Ernadyw’rrhainynweithgareddauanghyfreithlon,gallantgaelgoblygiadau sylweddol.Fellymae'nbwysigeichbodchiacaelodaueraillo'chaelwydyncymryd gofalacynymwybodolo'rhynymaedyfeisiauunigolionneuaelwydyncaeleu defnyddioareigyfer.

25.4 LLEIHAU RISGIAU

Defnyddiwchgyfrineiriaucryfadiogelbobamser.

Cadwcyfrineiriau'nbreifatacynddiogel.

Gosodwchadiweddarwchfeddalweddgwrthfeirwsynrheolaidd.

Maeangenibobaelodo'raelwydfodynofalusynglŷnâ'rhynmaennhw'nei gyrchuar-lein.

Lledefnyddirdyfeisiauarennir,gwnewchynsiŵrbodpobdefnyddiwryn allgofnodiowefannauneuapiauarôleudefnyddio

Efallaiybyddachlysuronllebyddycyfryngauyncysylltuâchiam gyfweliadauneusylwadau.Cynsiaradagunrhywnewyddiadurwyr,cysylltwch â'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolafyddyngallucysylltuâniiroi'r gefnogaetha'rarweiniadpriodolichi Mae'rdisgwyliadhwnwedi'igynnwysyn eichCytundebGofalMaeth.

https://www.thefosteringnetwork.org.uk/advice-information/looking-afterfostered-child/fostering-in-digital-world

Canllaw-Materion-Yr-Rhyngrwyd-CYP-mewn-Gofal-Pori-Ar-lein-2.pdf

Canllaw-gweithredol-REACH-diogelwch-ar-lein-i-blant-mewn-gofal.pdf

HelpuPlantiYmdopiâBwlioaSeiberfwlio|NSPCC

27. Iechyd a Datblygiad Plant a PACE

Maedatblygiadaciechydmeddwlplantyncaeleuheffeithioganffactoraufel yramgylcheddauycânteumaguynddynt,yperthnasoeddymaentyneu hadeiladua'rprofiadausyddganddynt.

Maedatblygiadplantyncyfeirioatytwfcorfforol,gwybyddol,emosiynola chymdeithasolsy'ndigwydddrwygydolbywydplentyn.Maeiechydmeddwl plant–eullesgwybyddol,ymddygiadolachymdeithasol–yncaeleieffeithio ganydatblygiadhwn,ynogystalâffactoraueraillfeltrawmaacham-drin.

Maepobagweddariechydadatblygiadplantyngweithiogyda'igilyddilunio eullescyffredinol.

Efallaibodrhaiplantwedisymudynamlrhwnggwahanolleoliadaumaetha phreswyl,neuefallaieubodwedi'ulleoliymhello'ucymdogaethaucartref, ffrindiauatheulu.Gallhynolygubodmanylioneuhanesmeddygolynanodd eucanfod,trahefydyngwaethygueuhynysucymdeithasolacholli rhwydweithiaucymorth.

Ynogystalâhyn,panfyddplentynmewngofalcyhoeddus,maecyfrifoldebau iechydyrhieniyncaeleudirprwyoinifereangoweithwyrproffesiynol–nidyn unigi’wrhienimaethondhefydiweithwyrcymdeithasol,nyrsysarbenigol, pediatregwyr,gwasanaethauieuenctidacathrawon,ynghydâllawerorai eraill.

Gallcydlynu'rgweithgareddhwnrhwngawdurdodcyhoeddusa'rGIGfodyn dasggymhlethiunrhywun Foddbynnag,byddangenirienimaethwynebu'r heriauhyniasesu,myndi'rafaelâahyrwyddoiechydallesplantaphobl ifancyneugofal.

Iechydadatblygiadplant|DysguNSPCC

MaeGwasanaethMaethuDewiSantyncefnogiegwyddorPACE,sy'nsefyllam Chwareusrwydd,Derbyniad,ChwilfrydeddacEmpathi.Mae'nfframwaitha ddatblygwydganyseicolegyddclinigolDr.DanHughesdros20mlyneddynôl, gyda'rnododdatblygugallugofalwyrifeithrinperthnasoedddiogelac ymddiriedusâphlantaphoblifanc,ynenwedigmewnachosionllemae ganddynthanesodrawma.MaeegwyddorionPACEwedicaeleumabwysiadu fwyfwydrosyblynyddoeddacmaentbellachyncaeleuhystyriedynsystemo feddwlhynodfuddiolwrthymdrinâgofalplantmewnamrywiaetholeoliadau.

Maedysgusutigyfuno'relfennauhynyneffeithiolmewnrhyngweithiadauâ phlantneuboblifancynhollbwysigwrthgymhwysoegwyddorionPACEyn effeithiolmewnamgylcheddgofal.

Chwareusrwydd

MaeelfenChwareusrwyddH ymwneudâchreuawyrgylch chwareuswrthgyfathrebuac plentyn.Gallcreuymdeimlad rhyngweithiadaugofalwr-ple emosiynaunegyddolygalle hwynebu,lleihauteimladauo dynnu'nôl,ameithrinymdeim bositifrwyddmewngweithga

Gallplantsyddâhanesodra anhawsterireoleiddioeuhe agallantfodynfwyagoredi negyddoloddicter,ofnathri feithrinteimladaucadarnhao chwareusddarparumanteis ganlyniad.Efallainafyddyd ynbriodolmewnachosiono ddisgyblu,fellymaedysgub awyrgylchchwareusynfudd hyfforddiantPACE.

Chwilfrydedd

Derbyniad

MaeelfenDerbyniadHyfforddiantPACEyn cynnwysfodderbynteimladau,cymhelliona chanfyddiadauplentynynrhanhanfodologreu ymdeimladoddiogelwchasicrwydd.Nidywhyn ynsymlyngolyguderbynymddygiadymmhob achosondynhytrachdysgurhoi’rgoraui feirniadubwriadauplentynachyfleuhynmewn fforddygallanteidealla'igwerthfawrogiobosibl. Gallhyngynnwyscyfathrebugeirioladi-eiriaua gallfodâmanteisionsylweddolwrthddatblygu perthnasymddiriedusâphlantaphoblifanc.

MaeelfenchwilfrydeddhyfforddiantPACEyncyfeirioatchwilfrydeddgofalwr ynghylchyrystyrytuôliymddygiadplentyn Trwychwilfrydedd,gallgofalwr gyfleueiawyddiddeallbethsy'nsbardunopenderfyniadauplentyn,aallyneidro annogplentynifodynagoredachymrydrhanyneiryngweithiadau. Maedeallrhaimanylionynydullhwnynbwysigermwyniddofodyneffeithiol Maeymatalrhagmynegibarnmewnchwilfrydedd,dileudisgwyliadneu'rangen amymateb,adefnyddio'rtôngywirwrthgyfleuchwilfrydeddynenghreifftiauo'r manylionbachydylideuhystyriedynycyd-destunhwn.

Empathi

MaeelfenEmpathihyfforddiantPACEyncynnwysdeallarhannuteimladaua safbwyntplentyn.Drwyiofalwrddangosynweithredoliblentynfodei deimladau'nbwysigiddo,mae'ndangosymrwymiadigefnogiarhannu profiadauaallaifodynanoddachyfnodaucaled. Drwy’rbroseshon,gallcysylltiadaucryfacymddiriedusrhwnggofalwra phlentynddatblygu.Gallygolofnhonfodynarbennigobwysigosyw’rplentyn neu’rpersonifancwediproficaeleiadaelynygorffennol;drwygyfleu

28. Cefnogi perthnasoedd

iach a hyrwyddo sylfaen ddiogel

Maeangenperthnasoeddcadarnhaol,dibynadwyacymddiriedusarblant,gydag oedolionsy'ngofaluamdanynnhwacynpoeniamdanynnhw Maeganraiplanty mathhwnoberthynasgydagunneufwyooedolioncyniddynnhwddodiofal.Yn yrachoshwn,mae'nbwysigmeithrinyrhyderhwnnwwrthadeiladuperthnasoedd priodol Foddbynnag,nidoesllaweroblantmaethwediprofi'rmathauhyno berthnasoeddcyndodiofal Hydynoedosydychchi'nofalwrtymorbyr,gallwch chiwneudgwahaniaethmawrifywydyplentyntrwyweithredufelsylfaenddiogel.

Maerhienimaethyndarparusylfaenddiogelpanfyddant:

argaeli'rplentynneu'rpersonifanc ynsensitif,acyngalluhelpu'rplentynireolieideimladau ynderbyn,acadeiladuhunan-barchyplentyn yngydweithredol,felbodyplentynynteimloeifodyncaeleiwerthfawrogi,yn hytrachnagynoddefolacynddibynnol

yncynnwysyplentynfelrhano'rteulu,felbodyplentynynteimloeifodyn perthyn

Gallgwaithstoribywydalluniomapiaurhwydweithiaucymdeithasolhefydhelpu plentyniddatblyguymdeimladohunaniaethablemaennhw'nteimloeubodyn perthyn.

Maecaelllaisagwybodeichbodchi'ncaeleichclywedyngwneudgwahaniaeth enfawrisutrydychchi'nprofiadfyd Ynogystalâgwrandoaryplentyneichhun, gallwchchiarfereichrôleiriolaethwrtheucefnogiigaeleuclywedganweithwyr proffesiynoleraillsy'nymwneudâ'ubywydau,feleuHadolygiadCLAneugyda'u hathrawona'ugweithwyrcymdeithasol

Maecanolbwyntioargryfderauplentynyn helpuifeithrinhyderahunan-barch.Mae'ngwneudiddynnhwdeimlo'nwerthfawr acyngymwys,syddyneidroynhybugwydnwch.Maegwybodsutiwneud penderfyniadauameichbywydachaelcaniatâdiwneudeichpenderfyniadau eichhunynsgiliaupwysigargyfergwydnwch.Gallwchchigefnogiplentyniddysgu gwneudpenderfyniadautrwywneudynsiŵrbodganddynnhw’rwybodaeth berthnasol,yndeallywybodaeth,ynmeddwlamganlyniadaupenderfyniadauac yna 'ngwybodsutigyfathrebu'nglirâ'rrhaio'ucwmpas Osydychchi'neucefnogii ymarferysgiliauhynarbenderfyniadaunadoesganddynnhweffaithfawrareu bywyd(e.e.,bethi'wwisgoneueifwyta),byddannhwmewngwellsefyllfaiwneud penderfyniadaumwyynydyfodol

Diffiniadgweithiooymarfersy'nseiliedigardrawma-GOV.UK

Maedarparucyd-destuniachidatblygiad,yn enwedigamgylcheddauteuluoliach,yn cefnogigallu'rplentyniddatblygusgiliaui addasuacymdopiânewidynddiweddarach mewnbywyd,acennillyradnoddausyddeu hangeniweithredu'ndda,ganweithredufel systemamddiffynnolnaturiolardraws datblygiadplentyn Maebodynfodel cadarnhaolynelfenhanfodolo'chrôl.

cavuhb.nhs.wales/files/resilienceproject/resilience-project-addasiadaulogo/pace-pdf/

29. Hunaniaeth, Rhyw, Diwylliant,

Hil a Chrefydd

29.1 HUNANIAETH A RHYW

Panfyddplantaphoblifancwedimynegidewis,rydymyndefnyddio'rrhagenwau rhywedd(nhw,ef,neuhiacati)ymaentyneuffafrio.MaeganwefanyrNSPCC wybodaethaallaifodynddefnyddiolichiamhunaniaethrhywedd Erenghraifft, maentyndefnyddio'rdiffiniadcanlynol:

‘Hunaniaethrhyweddyw’rtermaddefnyddiriddisgrifiosutmaerhywunynteimlo ameiryw.Erenghraifft,gallrhaipobluniaethufelbachgenneuferch,tragalleraill ganfodnadyw’rnaillna’rllallo’rtermauhynynteimlo’niawniddynnhwac uniaethufelynaillna’rllallneurywleynycanol.Erbodpoblynamlyneudrysu, maehunaniaethrhyweddynwahanolirywbiolegolrhywunneu’rrhywedda neilltuwydiddoadegeienedigaethacirywioldebneuatbwymaerhywunyncael eiddenu.’

Maeiaithynnewiddrwy’ramseracfelrhiantmaethefallainafyddwchchibob amseryngwybodytermcywiri’wddefnyddiogydaphlentynsyddwedicwestiynu neuwedinewidyrhunaniaethryweddycafoddeieniâhi Foddbynnag,mae’n arbennigobwysigeichbodchi’n‘rhoieichhunynesgidiau’yplentynneu’rperson ifancwrthsiaradânhwachaeldealltwriaethsylfaenolo’rhynaystyriryniaith briodola’rhynaallaiachositramgwydddifrifol.Maegofyni’rplentynneu’rperson ifancsutyrhoffentgaeleucyfeirioatyntynamlynfancychwyndaacyndangos eichbodchi’nbodynsensitifaceisiaugwneudpethau’niawn.

Amragorowybodaeth,edrychwcharganllawiau’rNSPCCarypwnchwn: Hunaniaethrhywedd|NSPCC

29.2 DIWYLLIANT

Gallhunaniaetholygugwahanolbethauiwahanolbobl.Iblantaphoblifanc, gallaifodynglŷnâphwyyweuffrindiau,pagerddoriaethmaennhw'n gwrandoarno,blemaennhw'nbywneuobaethnigrwyddmaennhw.Ynsyml -eichhunaniaethyw'pwyydychchi'.

Maehunaniaethddiwylliannolpersonyndatblyguo'ienedigaethmewn ymatebi'wryngweithioâ'ideulua'iamgylchedd.Maeganbobplentynneu bersonifanceihunaniaethunigoleihun,sy'ncaeleidylanwaduganffactorau felhil,crefydd,iaith,gallucorfforol,angheniondysgu,addysg,personoliaeth, hanespersonolatheuluol,dosbarth,oedran,rhywedd,hunaniaethrhywedda chyfeiriadeddrhywiol.

Nidywdiwylliantynstatig,mae'nnewiddrosamseracmaedatblygiadau cymdeithasolyndylanwaduarno.Rydymynymdrechuigroesawu amrywiaethynllawnacifodyneffroiragfarnanymwybodol.Maehynyn rhywbethymaeangeniniigydbarhauiweithioarnoacmae'nrhanbwysig o 'chrôlfelrhiantmaeth.Byddcyfleoeddcymorth,hyfforddiantadatblygu parhausargaelichii'chcynorthwyoyneichymarferosicrhaueichbodyn cefnogiamrywiaethddiwylliannol.

Ibobplentyn,mae’nbwysigichigaeldealltwriaethddao'ucefndira'u diwylliant,ondmaehynynarbennigowirosydychchi'ngofaluamblentyn neubersonifancoethnigrwyddneugrefyddwahanol.Byddhynyneich cynorthwyoi'whelpuiddealleuhunainaciddatblyguhunaniaeth gadarnhaol.Mae'nbwysigiblantgaelcyfleoeddiymarfereucrefydd,mewn mannauaddoliffurfiolacynycartrefosdymunant.Maehefydynbwysigi blantaphoblifancgwrddageraillogefndiroeddtebyg

Efallaiybyddangenichigaelcyngorhefydarwahanolfathauoofalcroena gwallt,acangheniondietegol.Byddaieichgweithiwrcymdeithasol goruchwyliolynlledaiddechrau.

Gallwchchichwaraerhanarbennigoarwyddocaolwrthgefnogiplentynneu bersonifancsy'nwrthrychhiliaethamathaueraillowahaniaethu.Felrhiant maeth,disgwylirichifodynymwybodoliawnoamrywiaeth,acystyriedyn sensitifanghenionunrhywblentynyneichgofalsy'nprofihiliaeth,asefyll drosto

Mae'nbwysigcadwtreftadaethyplentynynfywyneifywydbobdydd,er enghraiffttrwydrafodaeth,bwyd,teganau,dillad,llyfrau,yrhyngrwyd,sianeli teledu,cyswlltâtheuluaffrindiauagwaithstoribywyd.Maemeddwlyn sensitifamyriaithaddefnyddiwchgydaphlantogefndiroeddethnig gwahanolynbwysig,ynogystalagosgoitermauamhriodol.Byddmynychu hyfforddiantgwrth-hiliolyneichhelpuifodynymwybodoloarferion amrywiaeth.

30. Iechyd

30.1 COFRESTRU GYDA MEDDYG TEULU

Byddgweithiwrcymdeithasoleichplentynynrhoimanylionmeddygteulupresennol yplentynichi.Osnadyw'nbosibli'rplentynbarhauifodwedi'igofrestrugyda'i feddygteulupresennol,dylecheigofrestrugyda'ifeddygteulueihuncyngyntedâ phosibl Dylai'rmeddygteuluwybodbodyplentynynblentynsy'nderbyngofal

30.2 COFRESTRU GYDAG OPTEGYDD A DEINTYDD Feluchod

30.3 CYNLLUNIAU IECHYD

Maeasesiadiechydargyferplentynneubersonifancmewngofalynasesiad cyfannolo'uhanghenioncorfforol,emosiynolacymddygiadol

Mae'rasesiad hefydyncynnwysagweddauaraddysgiechydahyrwyddoiechyd.Nid digwyddiadynysigmohono,ondrhanobrosesoofalparhausgangynnwys monitroahyrwyddoiechydyplentyn.MaesystemAsesiadIechydPlantsy'n

DerbynGofalyndarparuprosesasesuiechydstatudolsy'ngolygubodpob plentynaphersonifanc0-18oedsyddmewngofalyncaelcynnigasesiadau iechydrheolaidd.RhaidibobPlentynsy'nDerbynGofalhefydgaelPrifWeithiwr IechydProffesiynolsy'nsicrhaubodyrasesiadauiechydyndigwydd,bod gofaliechydyncaeleigydlynu,abodcamaugweithreduyncaeleudirprwyo a 'udilynifyny.Maentynbwyntcyswlltallweddoliofalwyragweithwyr proffesiynoleraill YPrifWeithiwrIechydProffesiynolargyferpobPlentynsy'n

DerbynGofalyw'rYmwelyddIechyd,yNyrsYsgol,yNyrsArbenigolLAC,neu'r Pediatregydd.CaiffCynlluniauIechydeuhadolygu'nrheolaiddachaiff gwybodaetheirhannu'nffurfiolmewnAdolygiadauStatudol.

YregwyddorionallweddolargyferasesiadiechydPlentynsy'nDerbynGofal yw:Dylai'rplentynunigolfodyngnghanolybrosesoasesu,cynllunio,ymyrryd acadolyguiechyd.Dylidrhoicyfleibobplentynneubersonifancymmhob camifynegieifarnneueibryderonadylidgwrandoarno.Dylaigweithwyr iechydproffesiynolgynnalasesiadauiechydmewnfforddsy'ngalluogiacyn grymusoplantaphoblifancigymrydcyfrifoldebpriodolameuhiechydeu

hunain Dylaiasesiadauiechydagwasanaethauiblantaphoblifancsy'n derbyngofalfodynsensitifioedran,rhyw,anabledd,hil,diwylliantaciaith. DylaiplantnadSaesnegyweuhiaithgyntafgaelycyfleigaeleuhasesiad iechydwedi'igynnalynyriaitho'udewis.

phw.nhs.wales/services-and-teams/national-proteseguardingservice/proteseguarding-latest-guidance/specific-group-guidance/nhswales-pdf-framwork-assessment-health-lac-nhs-wales-pdf/

30.4 CYMORTH IECHYD MEDDWL PENODOL

Gallproblemauiechydmeddwliblantaphoblifancgymrydsawlffurf wahanol.Yngynyddol,maecydnabyddiaetho'reffaithygallpryder,iselder, obsesiynauachymhellion,straenweditrawmaaphroblemauiechydmeddwl erailleichaelareinplanta'npoblifanc.Maerhaio'rproblemaumwyaf cyffredinsy'ngysylltiedigâllesseicolegol,abrofirganblantynysystemofal, wedi'uhamlyguisod Osoesgennychunrhywbryderonneubryderonam bersonifanc,mae'nbwysigeichbodyneutynnusylwmewnmoddamseroli sicrhauygallantgaelmynediadatygwasanaethaucymorthygallentfodeu hangen.Maenyrsysarbenigolargaelibobplentynsy'nderbyngofalagall gweithiwrcymdeithasolyplentyngysylltuânhw.

Maellaweroblantsy'nderbyngofal wediprofitrawmaynystodplentyndod cynnar,felcam-drin,esgeulustod,neu chwalfadeuluol.Gallytrawmahwn arwainatbroblemauiechydmeddwl hirdymorfelpryder,iselderac anhwylderstraenweditrawma(PTSD).

Gallyransefydlogrwydda'r anghysondebsy'namlyngysylltiedigâ bodmewngofalamharuarffurfio ymlyniadiach Gallhyneffeithioarallu plentyniffurfioperthnasoedd ymddiriedusynddiweddarachmewn bywydagallarwainatanawsterau gydagagosatrwyddarheoleiddio emosiynol.

30.4.1 EFFAITH TRAWMA

Mae'reluseniechydmeddwlgenedlaetholYoungMindsyndatganbod‘ADHD yngyflwrllemaegennychlaweroegniacanhawstercanolbwyntio.Efallaiy byddwchhefydyneichaelhi'nanoddrheoli'rhynrydychchi'neiddweuda'i wneud.Erenghraifft,efallaiybyddwchchi'nsiaradhebfeddwlyngyntafneu'n canfodeichbodchi'ngwneudpethaubyrbwyll’

Maesymptomaufelarferyndechrau'ngynnarmewnbywyd,cynchwechoed. NidywachosionADHDynsymlondmaearbenigwyryncreduygallairedeg mewnteuluoedd,neuygallaifodyngysylltiedigâ'rfforddymae'rcemegauyn yrymennyddyngweithio PriodolirsymptomautebygiADHDhefydibrofiad bywydcynnarathrawma.Maegangyflwrarallo'renwanhwylderdiffyg canolbwyntio(ADD)symptomautebygiADHD,ondnidydychchi'nteimlomor orfywiog.IboblagADD,ybrifbroblemsyddganddynnhwywanhawster canolbwyntio.

MaegwefanYoungMindsisodynrhoirhagorowybodaethfanwla chanllawiaudefnyddiolamsymptomau:

https://www.youngminds.org.uk/young-person/mental-healthconditions/adhd-and-mental-health?

gclid=EAIaIQobChMIsvvSp8jv8wIVAZ7tCh1KKwY1EAAYASAAEgKGbPD_BwE#Beth ywADHD?

30.4.3

HUNAN-NIWEIDIO A SYNIADAU HUNANLADDOL

Maeplantmewngofala'rrhaisy'ngadaelgofalmewnmwyoberyglo niweidioeuhunainoherwyddprofiadauniweidiolastraenparhaus.

Maehunan-niweidioynhelpuireoligofidtrabodhunanladdiadynceisioatal gofidtrwyddodâbywydiben.Maepoblifancynhunan-niweidioneu'n ystyriedhunanladdiadamlaweroresymauabyddcymhelliantpobunigolyn ynwahanol.

Maepoblifancynbrifoeuhunainmewnsawlffordd.Gallyrhainfodyngwbl anweledigi'rrhaio'ucwmpas.

Maeymatebiofidsylfaenolynbwysicachnachanolbwyntioaratalhunanniweidio.Gallrheolaethormodolachaelgwaredarofferwaethygupethau.

https://www.mind.org.uk/information-support/types-of-mental-healthproblems/self-harm/about-self-harm/

Maellawero'rplantrydynni'ngofaluamdanynnhw'nprofiproblemaubwyta mewnrhywfforddneu'igilydd Gallrhiantagwaelathrawmaeffeithioar ddatblygiadmewnperthynasâbwydabwydo,aallfodynfwycymhlethosoes ganyplentynanabledd.Efallaibodrhaiplantaphoblifancwediarferâdieta oeddyncynnwysllawerofwydcyflymabyrbrydauafiach,efallaiboderaillwedi profidiffygbwydneubrydaubwydafreolaiddiawn Gallanhawsterireoleiddio faintmaennhw'neifwyta;naillaibwytagormod,rhyychydig,ynarafiawn neu 'ngyflymiawn,fodynbroblemaucyffredinaallgymrydamserhiri'wdatrys.

Gallproblemaubwydabwytafodynarbennigoherioli'rplentyna'rrhiant maeth,ganarwainatwrthdaroastraen.Felly,mae'nbwysigeichbodyncael cyngorosoesgennychunrhywbryderon Arwahânisiaradâ'chgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliol/gweithiwrcymdeithasolyplentyna'rNyrsPlantsy'n DerbynGofalneu'rYmwelyddIechyd,adarllenamypwnc,byddysefydliadau a 'rhyperddolenicanlynolyndarparugwybodaethddefnyddiol:

Beat(CymdeithasAnhwylderauBwytagynt)-Elusenanhwylderaubwyta flaenllaw'rDUgydagrwpiaucymorthar-leinallinellgymorthiunrhywunodan 18oed

GwasanaethAnhwylderauBwytaiDeuluoedd(FEDS)-Cymorthiblant,pobl ifancatheuluoeddyreffeithirarnyntgananhwylderbwyta.

Maerhaianhwylderaubwytapenodol,aalleffeithioarblantacoedolion,a nodweddirganbatrymaubwytaannormal,sy'ncynnwysnaillaicymeriant bwydannigonolneuormodol,erenghraifft:

AnorecsiaNerfosa-llemaepoblobwysauiseloherwyddcyfynguarfaintmaen nhw'neifwytaa'iyfed

AnhwylderBwytaGormodol-llemaepoblynbwytallaweriawnofwydheb deimloeubodnhw'nrheoli'rhynmaennhw'neiwneud

CymorthIechydMeddwliBoblIfanc|YoungMinds https://www.llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019-08/respondingto-issues-of-self-harm-and-thoughts-of-suicide-in-young-peopleguidance.pdf

https://www.papyrus-uk.org/wp-content/uploads/2024/06/Supporting-YourChild-A5-Booklet-English-2024pdf MicrosoftWord-iechydmeddwlDIWEDDARWYDIonawr2018.docx

Maecamddefnyddiosylweddauynuno'rrisgiaumwyafcyffrediniiechyda datblygiadpersonifanc.Maeganbobcyffurypotensialiachosiniwed,gall rhaifodyngaethiwus,agalldefnyddiocyffuriauarycydgynyddu'rrisgiau. Gallcyffuriaucyfreithlonfelalcoholathybacofodyngaethiwusiawn Mae cyffuriauanghyfreithlonyncynnwyscanabis,cocên,ecstasi,aheroin.

Maeynabethauygallwchchieugwneudfelrhiantmaethihelpueichplentyn iddatblyguperthynasiachagwybodusagalcoholachyffuriau.Maeganyr NSPCCwefangydagwybodaethddefnyddiol

www.nspcc.org.uk/keeping-children-safe/talking-drugs-alcohol/ Osydychchi'nmeddwleubodnhw'ndefnyddioalcoholneugyffuriaui'whelpu iymdopiâtheimladauanoddneubroblemauiechydmeddwl,siaradwchâ'ch meddygteuluneunyrsarbenigoligaelcyngoriechydproffesiynolacâ'ch gweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol/gweithiwrcymdeithasolyplentyn.

30.4.6 GALAR

Ynogystalâ'rcolledionymaeplantaphoblifancynanochelyneuprofipan fyddantyndodiofal,gallrhaihefydbrofiprofedigaethausylweddol.Mae sicrhaueubodyncaelcefnogaethbriodolynarbennigobwysig.Mae Winston’sWish(dolengwefanisod)ynelusenarbenigolsy'ndarparu cefnogaethemosiynolacymarferolmewnprofedigaethiblant,poblifanca'r rhaisy'ngofaluamdanynt.Maeeucefnogaethyncwmpasu'rnifero amgylchiadaugwahanolaallfodyngysylltiedigâphrofedigaethiblant.

DymuniadWinston-CymorthGalariBlant

31. Cyfrinachedd ac Iechyd

Maegwybodaethbersonolachyfrinacholamiechydyplentynyncaelei ymddiriedichiermwyneichhelpuiofaluamdano

Byddwchynderbyncynlluniaugofalagwybodaethiechydamyplentynadylid cadw'rrhainynddiogelacyngyfrinachol.Byddwchyngweithiogyda gweithwyrproffesiynoleraillsyddhefydynymwneudâ'rplentyn,e.e.athrawon, gweithwyriechydproffesiynol Maeangenbodynofalusynghylchsutaphrydy caiffgwybodaetheirhannu.

Felrhiant/rhienimaeth,byddangenrhywfaintowybodaetharnochamgefndir teuluolacanghenionpresennolplentyn,iddechrauermwyngwneud penderfyniadynghylchaallwchchiddiwallueuhanghenionaderbynylleoliad, acynddiweddarachihelpuiddiwalluanghenionparhausyplentyn.

Maeganblantyneichgofala'uteuluoeddyrhawliddisgwylbodgwybodaeth amdanyntyncaeleichadw'nddiogelacyngyfrinachol.Niddylidrhannu gwybodaethaceithrioarsail'angengwybod' Dylidcadw'rhollwybodaetham yplentynmewnllediogel,dangloynycartref,a/neu'nddiogelareich cyfrifiadur(ganddefnyddioamddiffyniadcyfrinair) Rhaiddychwelydyrholl wybodaethiechydiweithiwrcymdeithasolyplentynosyw'rplentynynsymud tŷ.Osoesgennychamheuaeth,dylairhiant/rhienimaethgeisiocyngorgan weithiwrcymdeithasolyplentyncynrhannuunrhywwybodaeth Maeangeni riant/rhienimaethsicrhau,panfyddantyntrafodiechydplentyngyda'rrhai syddangengwybod,eubodyncaeleugwneudmewnamgylchedddiogellle naellirclywedysgwrs.

Weithiaugallplentynneubersonifancddatgelurhywbethichiagofynichiei gadw'ngyfrinachol.Byddangenichifodynonestygallaifodadegaupanfydd angenichidrosglwyddo'rwybodaethermwyneucadwnhwneublanteraillyn ddiogel.Foddbynnag,gallwchroisicrwyddi'rplentyneubodwedicaeleu gwrandoa'udealladimondiboblynyrhwydwaithproffesiynolybyddwch chi'neidrosglwyddo,acybyddywybodaethyncaeleithrinynsensitif

32. Cymorth Cyntaf

MaehyfforddiantCymorthCyntafynofyniadhyfforddicraiddibob rhiant/rhienimaeth,niddylechgeisiorhoiCymorthCyntafnadydychwedi caelhyfforddiantareigyfer Rydymyndisgwylichiflaenoriaethumynychu cyfleoeddhyfforddiantiechydadiogelwchpanfyddantyncodi.Maeangeni chibobamserfodynglirambabenderfyniadauygallwcheugwneud ynghylchrhoicaniatâdargyfertriniaethfeddygol,afyddyncaeleucofnodi ynyCynllunLleoli.Osoesganblentynsy'ncaeleileoligydachianghenion iechydpenodol,dylaigweithiwrcymdeithasolyplentynddarparugwybodaeth achyngorarreoliarbenigologyflyrau,grwpiaucynghorineugefnogi.

ByddeichGweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolyngwirioeichbodyncynnal blwchcymorthcyntafwedi'istocio'nllawnpanfyddantyncynnalygwiriad IechydaDiogelwch Dylidcadwblychaucymorthcyntafmewnllediogela hygyrch,nidofewncyrraeddplantbach.RhaidichigadwpecynCymorth Cyntafgartrefac,osyw'nberthnasol,yneichcerbyd GalleichGweithiwr CymdeithasolGoruchwyliolwirio'rblwchcymorthcyntafynystodymweliad hebrybudd.

Byddwchbobamseryncaelrhifffônmeddygfa’rplentynwrthlaw,osydych chibythynamauasgwrnweditorrineuanafi’rasgwrncefnpeidiwchâ cheisiosymudyplentynonibaieichbodchi’ncredueifodmewnperygl uniongyrchol.

Osywplentynmewnperyglneuosoesangencymorthcyntafarno,dylechroi cymorthcyntafosyw'nddiogelgwneudhynnyachysylltuâ'chGweithiwr

CymdeithasolGoruchwyliolcyngyntedâphosiblosoeddycymorthcyntaf oeddeiangenynuwchnalefelsylfaenol.Niddylechohirio'rbrosesogael cymorthmeddygol.

Dylechchibobamserasesu'rsefyllfaacmewnargyfwngmeddygol,anfonam gymorthmeddygolacambiwlansneu'rHeddluosoesangenhyn.

Cynigymorthgyrraedd:

Peidiwchâsymudypersonheblawi'wsymudoberygluniongyrcholneuei roiynysafleadfer

Ceisiwchddarganfodbethsyddwedidigwydd

Casglwchunrhywgyffuriauneuollyngiadau(e.e.chwydu)i'wdadansoddi

Peidiwchâcheisiogwneudiddyntchwydu

Arsylwchyplentyn/personifanc;cadwchnhw'nllonydd,yngynnesacyn dawel

Osyw'rpersonynanymwybodol:

Gwnewchynsiŵreubodyngalluanadlua'urhoiynysafleadferiad

Peidiwchâ'usymudosyw'ndebygolbodganddynnhwanafi'rasgwrncefn neuanafsylweddolarallnadywefallai'namlwg

Peidiwchârhoiunrhywbethyneuceg

Peidiwchâcheisiogwneudiddyntieisteddnasefyll

Peidiwchâ'ugadaelareupennaueuhunain

Panfyddcymorthmeddygolyncyrraedd,trosglwyddwchunrhywwybodaeth syddargael,gangynnwyssamplauochwydacunrhywgyffuriau

Mae'nofynnolichigwblhaucofnodionoprydrydychchi'nrhoiunrhyw feddyginiaethauarbresgripsiwnneuprydybudigwyddiadmeddygol,h.y., derbyniadi'rysbyty,apwyntiadauymgynghorydd/meddygteulu

33. Defnyddio Meddyginiaethau Cartref

Meddyginiaethaucartrefywmeddyginiaethauygellireuprynudrosycownter hebbresgripsiwn,gangynnwysParacetamol,meddyginiaethhomeopathig, llysieuol,aromatherapi,atchwanegiadaufitaminneutherapïauamgen

Dimondgydachaniatâdyrhiant(llebo'nberthnasol)acarôlymgynghoriâ meddygteulu'rplentynycaniateireurhoiiblentyn.Rhaidcofnodidefnydd cytunedigofeddyginiaethaucartrefynyCynllunLleolihefyd.

ErygellirprynuAspirin'drosycownter',hebbresgripsiwn;nichaniateireiroii blantonibaibodymarferyddmeddygolwedi'iragnodi RhaidcadwMeddyginiaethauCartrefmewncwpwrddcloedigsyddondyn hygyrchichi,onibaibodplentynyncaelcadweiFeddyginiaethauCartrefei hun,acosfellyrhaidnodi'rtrefniadauargyferhynynyCynllunLleoli

Dimondamuchafswmo48awrydylidrhoimeddyginiaethaucartref,heblaw ambarasetamol.Osyw'rsymptomau'nparhau,dylai'rplentynweldmeddyg teulucynrhoidosaupellach.

34. Alergeddau

Dyliddyrannunyrsarbenigolargyferplantdanofali'rplentyn,maeeurôlyn cynnwyscydlynugofal,fellybyddantynsicrhaubodgwybodaetharbenigol amalergeddauachyngorrheoliwedi'igynnwysynycynllunGofalIechydy dylideirannugydachiachydaphobasiantaethsy'ngweithiogyda'r plentyn/personifanc.

Dylai'rCynllunGofalaThriniaeth,yCynllunLleolia'rCynllunGofalIechyddynnu sylwat:

1Unrhywalergeddauhysbysarisgiaucysylltiediggangynnwysadnabod arwyddionasymptomauadwaithalergaiddacanaffylacsisargyfery plentyn/personifanc.

2Mesurauataliol-ee cymrydgwrthhistaminauargyfertwymynygwair, sicrhaubodcynhyrchionglanhauamenigynhypoalergenig,abodpowdr golchidilladynaddasargyfercyflyraucroen

3.Camaui'wcymrydpanfyddganbersonifancadwaithalergaidd.Dylai'r cynllunamlinellu'nunionbethi'wwneudaphwyymaeangencysylltuag efmewnargyfwng

4.Maeangenichifodynymwybodolo'rCynllunadylechfodwedicaeleich hyfforddiiroiEpiPenganweithiwrgofaliechydproffesiynolcymwys

5.Dylidaddysgu'rplentynneu'rpersonifancynghylcheialergeddauabeth i'wwneudmewnargyfwng-efallaiybyddpersonifancyngallurhoiei EpiPeneihunneugymrydgwrthhistaminau.Osfelly,dylidcofnodihyn.

6.Dylaimeddyginiaethfodynhawddeichaelfelygallwchchia/neu'r plentyn/personifancgaelmynediadateumeddyginiaethmewn argyfwng.

7.Rhaidichibobamsergadwcofnodounrhywgyfnod,ynogystalagunrhyw feddyginiaetharoddirasicrhaubodgweithiwrcymdeithasolyplentyna'r GweithiwrCymdeithasolGoruchwyliolyncaelgwybod.

35. Rhoi Meddyginiaeth

Dylidtrafodunrhywfaterionsy'nymwneudagiechydmewncyfarfodydd goruchwylioa'ucofnodibobamser.

Rhaidichigaelcanllawiauarroicyffuriauarbresgripsiwniblantachyngor ynghylchaallwchchiroicyffuriaunadydyntarbresgripsiwn.Byddwchchi'n derbynhyfforddiantmewnrheoliarhoimeddyginiaeth.Mae'relfenhono ymarferwedi'irheoleiddioacfellyrydychchi'ngyfrifolyngyfreithiolamsicrhau eichbodchi'ncadwatyddeddfwriaeth

Maecanllawiaucyffredinolargyferrhoimeddyginiaethiblantmewngofal maethyndilyny‘PumpRoFeddyginiaeth’.Mae’rpumR(Saesneg)ynatgoffa rhywuniroimeddyginiaethynfeddylgaracynsylwgarabodgwneudhynny’n gyfrifoldebcyfreithiol

Personcywir (Rightperson)

Meddyginiaethgywir (Rightmedication)

Swm/doscywir (Rightamount/dosage)

Yllwybrgweinydducywir (Rightrouteofadministration)

Amsercywir (Righttime)

35.1 RÔL RHIENI MAETH WRTH ROI MEDDYGINIAETH I BLENTYN

1.Gwiriwchyfeddyginiaethiwneudynsiŵreibodwedi'irhagnodiargyfery plentyna'ibodofewnydyddiaddodiben.

2.Gwnewchynsiŵrbodenw'rplentyn,enw'rfeddyginiaeth,a'rdosyngywir.

3.Rhowchyfeddyginiaethynunolâ'rcyfarwyddiadau.

4Cofnodwchprydrydychchi'nrhoi'rfeddyginiaethgangynnwysydyddiad, yramser,faint,eichenwa'chllofnod.

5.Cofnodwchosyw'rplentynyngwrthodyfeddyginiaethneu'rrheswmna chafoddeirhoi.

6.Niddylechgeisiorhoidosarallofeddyginiaethosyw'rdosofeddyginiaeth wedi'ilyncu'nrhannolneuwedi'iboeriallan

Maeangencofnodinodibethsy'ndigwyddifeddyginiaethragnodedignas defnyddiwydynycartref.Dylai'rcofnodhwnddangos1Dyddiadygwnaethochchiorffenyfeddyginiaethneueigwaredu/ei dychwelydi'rfferyllfa

2.Enwachryfderyfeddyginiaeth

3.Faintagymerwyd

4.Enw'rplentynyrhagnodwydyfeddyginiaethareigyfer

5Eichllofnodosgwnaethochchidrefnugwaredu'rfeddyginiaeth

Byddcymorthcyntafachofnodiono'rhollfeddyginiaethaurhagnodediga roddwydyncaeleucadwynycofnoddyddiol;osceisircyngorganfeddyg teulu,GIG101neufferyllydd,dylechgofnodimanylionytrafodaethau.Osbydd damwainyndigwydd,sy'narwainatymweliadâmeddygteulu/ysbyty,dylidei chofnodi.

Ynogystalâ'ruchod,dylidcofnodipobmeddyginiaetharagnodiroba bynnagffynhonnell,gangynnwysmeddyginiaetho'rysbyty,adylai'rcofnod ddangos:

1.Dyddiadycawsochyfeddyginiaeth

2.Enw,cryfderadosyfeddyginiaeth

3.Niferadderbyniwyd

4.Dyddiaddodiben

5Enw'rplentynymaemeddyginiaethwedi'irhagnodi/eiphrynuareigyfer

6.Eichllofnodargyferderbynyfeddyginiaeth

35.2 BETH DDYLECH CHI EI

WNEUD OS YW PLENTYN YN GWRTHOD CYMRYD

MEDDYGINIAETH

1.Niddylidbythfalunachuddiomeddyginiaeth mewnbwydydd/diodyddhebgytundeb ymlaenllawganypresgripsiynwr

2Gallsgîl-effeithiausy'nnewidlefelegnineu ymddangosiadyplentynhefydwneudplentyn ynamharodigydymffurfioâ'idrefn feddyginiaeth.Maeangenichigymrydy pryderonhynoddifrifamyndi'rafaelânhw cyniddyntgyrraeddycamowrthodcymrydy feddyginiaeth.

3.Weithiaumaeplantynmynegipryderam gymrydmeddyginiaethoherwyddnadydyn nhw'ngweldybudd,neumaennhwwediblino areichymryd,neumaennhw'nteimlo'n 'wahanol'i'wffrindiautrwyorfodbodar feddyginiaeth.

Byddogymorthi'rrhiant/rhienimaethGeisiosiaradâ'rplentyndrwyddo. Darganfodpameubodnhw'ngwrthodyfeddyginiaeth Pwysleisiopwrpasaphwysigrwyddcymrydyfeddyginiaeth Egluroygallantsiaradâgweithiwrgofaliechydproffesiynol Siaradâgweithiwrgofaliechydproffesiynolcyngyntedâphosibli benderfynuarycamaugweithredupriodolosoesganyplentyngyflwrsy'n gofynamfeddyginiaeth(ee,trawiadau,asthma)

35.3 RHOI/CYMRYD

MEDDYGINIAETH Y TU ALLAN I'R CARTREF MAETH

1 Prydbynnagybomodd,dylidcynllunioamserlennidosioileihaurhoi meddyginiaethytuallani'chcartref.Foddbynnag,byddadegauohydpan fyddangeniblantmewngofalmaethgymrydmeddyginiaethtraynyrysgol, ardripiau,neuarymweliadaucartref.

2 Rhaidichigyfathrebuâ'rysgolosdisgwyliriblantgymryd meddyginiaethau'nrheolaidd,byddganysgolioneugweithdrefnaueuhunain ynghylchmeddyginiaethau.

3.Rhaidichiofyni'rfferyllyddroi'rmeddyginiaethi2gynhwysydd.Dylaifodgan yrysgola'rcartrefeucynhwysyddeuhunainwedi'ilabelu'nbriodol

4 Panfyddplantallano'rcartref,ardeithiaubyr,niddylidnewidyramserlen feddyginiaethhebdrafodgydameddygteulu'rplentyn.

5 Osoesrhaidiblantgymrydmeddyginiaethynystodcyswllt,dylidcynghori'r rhienigeniam:

-Yfeddyginiaethaddefnyddir,eiphwrpas,asgîl-effeithiauposibl -Pwysigrwyddrhoimeddyginiaetharamser,arhoi’rswmrhagnodedig -Pwysigrwyddstorio'rfeddyginiaethynddiogel -Dychwelydmeddyginiaethaui'rcartrefmaeth

35.4 CYFFURIAU RHEOLEDIG

Maerhaiplantaphoblifancyncaelpresgripsiwnargyfercyffuriaurheoledig Enghreifftiauogyffuriaurheoledigywmorffinaphethidinargyferpoen, methadonargyferdiddyfnuaRitalinargyfergorfywiogrwydd.

RHAIDTRINPOBCYFFURRHEOLEDIGÂGOFALASYLWYCHWANEGOLA'USTORIO MEWNCABINETCLO.NIDDYLIDCADWMWYNA28DIWRNODOGYFLENWADAR UNWAITH.

Osydychchi'nderbyncyfrifoldebiroimeddyginiaethaunaillaidrwybigiadau,rhoi meddyginiaethrectwmneufwydotrwydiwbacati,dylidbodloni'rmeiniprawf canlynol:

1.Maerhiantyplentyn,osyw'nbriodol,wedirhoicaniatâdysgrifenedig

2.Rydychchiigaeleichcyfarwyddoynydechneggannyrsneufeddygcymwyssy'n fodloneichbodchi'ngymwysi'wgwneud Dylechchihefydfodynymwybodolo unrhywadweithiauposibli'rfeddyginiaetha'rcamauangenrheidioligywiro digwyddiado'rfath.

35.5 STORIO MEDDYGINIAETH

Maestoriodiogelynhanfodol,ynddelfrydolmewncwpwrddclo,allanoolwga chyrhaeddiadplant,felymanyliryneichAsesiadIechydaDiogelwch.Niddylid gadaelmeddyginiaethnachyffuriaumewnmanllegallplanteucaelodan unrhywamgylchiadau Dylairhiant/rhienimaethgaelcanllawiaugany meddygteuluarroicyffuriauarbresgripsiwniblant.Dylechhefydfodyn ymwybodolounrhywadweithiauniweidiol/alergaiddposibli'rfeddyginiaetha'r camauangenrheidioligywirodigwyddiado'rfath.

PolisiaGweithdrefnMeddyginiaethMaethuDewiSantdocx

36. Addysg

Felrhiant/rhienimaethbyddwchynmynychucyfarfodyddmewnysgolion.I blantoedranysgolbyddyrhainyncynnwysnosweithiaurhieniachyfranogiad mewnCynlluniauAddysgPersonol(CAP) Osoesganyplentynanghenion ychwanegolgallhynhefydgynnwyscyfarfodyddadolyguathrafodaethausy'n ymwneudâChynlluniauAddysgUnigol(CAU),p'unaoesganyplentyn ddatganiadaipeidio.Ac,osydyntmewnperyglogaeleugwahardd,mae RhaglenniCymorthBugeiliolhefyd.

Igaelygorauo'rcyfarfodyddhyn:

Byddwchyneiriolwrdrosyplentyn,ynllaiscadarnhaol,byddwchynglir ynglŷnâbethywpwrpasycyfarfodaphaganlyniadrydychchieieisiau Ewchârhywungydachiihelpuiwneudynsiŵrbodpopethyncaelei drafod–a’igofio.

Byddwchynbarod Nodwchyrhynrydychchiameiddweud,a'iofyn,asuty gallechchiddelioagunrhywfeysyddllemaeanghytundeb.

Chwiliwchamdircyffredin Byddyboblsy'nbresennoleisiaui'rplentynneu'r personifanclwyddo.Dewchohydi'rpethauygallwchgytunoarnyntac adeiladuo'rfanhonno.

Gofynnwchamenghreifftiaupenodoloddigwyddiadaudaadrwg.Gallai cyffredinoliddeillioostereoteipioneuragfarn.

Gwnewchynsiŵrbodcofnodysgrifenedig Osnadoesnebyncymryd cofnodion,anfonwche-bosteichhunwedyn,yndiolchiboblamycyfarfod a 'rcamauymaentwedicytunoi'wcymryd.

Cytunwcharderfynauamser,monitroacadborth.Sutfyddwchchi'n gwybodbodpethauwedinewid,pwyfyddyncadwgolwg,aphrydfyddwch chi'ncwrddetoiadolygu'rsefyllfaa'rcynlluniauycytunwydarnynt?

Chwiliwchamypethaucadarnhaol.Gallhydynoedargyfwngfodyngyflei wneudnewid.

Byddrhaiplant/poblifancynmynychulleoliadauaddysggwahanolileoliad ysgolbrifffrwdondeichrôlchifyddhyrwyddobuddiannaugorau'rplentyna'u datblygiadbobamser.

Mae'rRhwydwaithMaethuwedicynhyrchucanllawdefnyddioli'chhelpui ystyriedeichrôla'chcyfranogiadynysystem.

tfn _educationguide_web_0.pdfAdnoddauaddysgargyferrhiant/rhieni maeth|YRhwydwaithMaethu https://www.thefosteringnetwork.org.uk/powerful-ways-all-foster-carers-cansupport-childrens-learning 144

37. Cyswllt

Cyfeiriratdrefniadaucyswllthefydfel‘AmserTeulu’acfelarfermaentyn cynnwysyplentynmaetha’iaelodauteulugeni/estynedig. Gallcyswlltgyfrannuat:

baratoiplentynmaethiddychwelydadref

cynnalperthnasoeddachysylltiadauofewnteuluoedd

cynorthwyoplentynialaruamgolledionsy'ngysylltiedigâgwahanu cefnogidatblygiadhunaniaeth

darparucymorthproffesiynolirieniplentynmaethynghylchsutiymatebi ymddygiadeuplentyn

Maecyswlltyngalluogiplantigaelywybodaethddiweddarafameuteulua gallhelpupoblifancibenderfynusutmaennhw'nrheoli'rberthynashonnoyn ydyfodol.Maerheoliadauachanllawiau'ndiffinio'rrôlymaecyswlltynei chwaraeyniechydallesplantacynnodigofynionargyfergwasanaethau maethuarhiant/rhienimaethihyrwyddoamserteuluolynweithredolonibai nadywhynereullesgorau.Mae'rdyfarniadarbennutrefniadaucyswlltyn nwylo'rawdurdodlleolia'rLlysoedd Eichrôlchiywgalluogitrefniadaui ddigwyddagallgynnwyshwylusocyswllthefyd.Mae'rRhwydwaithMaethu wedicynhyrchucanllawdefnyddiol,o'renwCyswlltCadarnhaol(gwelerisod) afyddyneichhelpuiystyriedyfforddorauoymdrinâ'rmaesgofalhwn,gall fodynagweddgymhlethalletholarfywydiblantyneichgofalfellybydd angendulldeallustynerbobamser Byddeichgweithiwrcymdeithasol goruchwyliolbobamseryneichcefnogiacynhelpugydagunrhywdrefniadau ymarferolhefyd.

CyswlltCadarnhaol.pdf

Maecyswlltuniongyrcholyngolygucyfarfodyddrhwngyplentynneu'rperson ifancacaelodau'rteuluneuboblarwyddocaoleraill,felmodrybeddneu ewythrod,acmae'ncynnwysgalwadauffôn,negeseuontestunace-byst.Mae cyswlltanuniongyrcholyngolygullythyrauachardiauataelodau'rteulugeni a/neuboblarwyddocaoleraillfelarfertrwydrydyddparti Byddganbob plentynsy'nderbyngofaleiGynllunGofalaChymortheihunllebyddcynllun cyswlltyncaeleigytuno,ynamlinellutrefniadau.

Osydychchi'ngofaluamfabi,maeangenichifodynbarodigefnogilefel ucheloamserteuluolrhwngybabia'irienigeni.Cytuniraramlderhynyny cynllunGofalaChymortha'rCynllunLleoliacmae'ndebygolybyddyllysyn pennuhynny.Byddytrefniadau'ngofynamymrwymiadacegnisylweddol gennychchi.Disgwylirichigefnogicynnyddybabidrwygydoleigynllungofal; gallaihyngynnwysybabiyndychwelydiofaleirienigeni,ataelodaueraillo'r teuluneurienimabwysiadol.Ymmhobachos,mae'nhanfodoleichbodyn cadwcofnodioncywiramanwlamddatblygiadybabi,ynenwedigpan fyddantynrhanoachosiongofal.

Maeynaegwyddorionallweddolsy’nsailiarferdawrthgefnogicyswllt.

Mae'rddeddfwriaethynpwysleisiobodllesyplentynyncaeleiystyriedyn hollbwysig.

Maeangenibawbsy'ngweithiogydaphlantsy'nderbyngofaldrafoda deallpwrpasycyswllta'irannuâtheuluoeddyplant. rhaidasesucyswlltamunrhywrisgiaui'rplentyn,adylai'rrhaisy'ngyfrifol amycynllungofalachymorthroiarwaithunrhywfesurauaystyriryn angenrheidiolireolirisgiau.

weithiaumae'nrhaidiriant/rhienimaethreoliemosiynauacynaml ddryswchplantsyddâchysylltiadâ'uteuluoedd.

Maedryswch,anghysuragofidarranyplentynynymatebioncyffredini gyswlltondnidyworeidrwyddyndynodiydylidlleihauneuderfynucyswllt

38. Gwaith Taith Bywyd

GallGwaithTaithBywydhelpuplantiwneudsynnwyro'ubywydcyngofalac ynystodgofal.GwaithTaithBywydyw'rbrosesohelpuplantmewngofal,sydd wedicaeleugwahanuoddiwrtheuteulugwreiddiol,iwybodameugorffennol a'iddeall.Niddigwyddiad"unwaithacambyth"mohono-mae'nbarhaus,lle maeplantaphoblifancyncaeleugalluogiiofyncwestiynauameu gorffennolacadeiladudarluncydlynolynystodeuhamsermewngofal.Mae hefydyncynnwyssiaradameupresennola'udyfodol.

‘MaeangenibobplentynyngNghymru,nadyw’ngallucaelgofalganeu teuluoeddgeni,ddeallhaneseuteulua’utaithunigryw.MaeGwaithTaith Bywydwedi’igynllunioihelpuplentyniwneudsynnwyro’iorffennoladeallei sefyllfabresennolermwyneihelpuisymudymlaeni’rdyfodol DylaiGwaith TaithBywydgefnogihunaniaethyplentyn,hyrwyddohunan-barch,helpuiroi ymdeimladoberthyn,llesachefnogiiechydmeddwldai’rplentyn.’

Dylidhefydhelpuplantsy'nderbyngofaliarchwilioeugorffennolagellir gwneudhynmewnamrywiaethoffyrdd,weithiautrwyTherapiChwaraeneu drwyddarnarbenigolowaiththerapiwtig.

MaeGwaithTaithBywydyndarparu:

Cyfleastrwythuri'rplentynarchwilioeiemosiynauasiaradamfaterion poenus

Plantsyddâgwybodaethffeithiolbwysig

Mae'ndarparunaratif/esboniadargyferyPlentyn

Mae'ncadwatgofion.

Wedi'igymrydoGanllawArferDaGwaithTaithBywydyGwasanaeth MabwysiaduCenedlaethol(NAS).

Pwrpasymodeladdefnyddirywbodganyplentynatebioni'rcwestiynau canlynol: -Pwyydwi? -Sutycyrhaeddaisyma? -Iblerydwi'nmynd?

Felrhiantmaethbyddgennychrôlallweddolwrthgynnalcofnodcronolegolo'u hamsergydachi,maehynyncynnwysdathliadau,gwyliauachyflawniadaua bywydoddyddiddydd Dylidcadw'rcofnodagrëwcha'iroii'rplentynpan fyddantyneichgadaelchi.

DefnyddirBlychauAtgofionyngyffredino'rdiwrnodcyntaf,igadwatgofion priodol(gangynnwysffotograffau)oamseryplentynynbywgydachi,gan gynnwysyplentynneu'rpersonifanccynbelledagybomodd.Hefyd,mae angenirienimaethsicrhaueubodyncofnodiacynhelpuplant(ynamodolar oedranadealltwriaeth)iwneudcofnododdigwyddiadaubywydarwyddocaol ynystodeuhamsergydanhw.

MaeGwaithHanesBywydynarbennigobwysigigynydduymdeimladplanto hunanwerthahunan-barch,ondmae'nheriolynemosiynol,agallplantaphobl ifancymatebmewngwahanolffyrdd,ganddirywioweithiauneuadlewyrchu emosiynaucythryblusyneuhymddygiad.

Iblantaganawsteraucyfathrebu,plantogefndiroedddiwylliannolamrywiol,neu blantaphoblifancareupeneuhunainsy'nceisiollochesynyDU,mae'nbosibly byddffactoraucymhlethuychwanegol,neugolledathrawma,ymaeangeneu hystyried.

Ynunionfelmaeangencefnogaetharblantdrwywaithtaithbywyd,efallaiy byddangencefnogaethychwanegolarnochchihefydganeichgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliolpanfyddgwaithmanwlyncaeleiwneudynghylch gorffennolyplentyn.

Maepobplentynneubersonifancynunigolyna dylaiunrhywwaithawneirfodynunolâ'r anghenionunigolhynny Rhaidibarodrwyddi ymgymrydâgwaithstoribywydmanwlfodyn ffactorallweddol.Gallwchofynamgyfarfod cynlluniogwaithstoribywyd'tîmoamgylchy plentyn'igynllunio'rgwaithhwn.Dylidtrafod gwaithstoribywydynrheolaiddhefydfelrhano adolygiadgofalyplentyn.

a3-ljw-frameworke1.pdf

7-Drafft-ar-lein-Canllaw-LJW-i-ofalwyrmaeth-2020-04-HLpdf

3-Drafft-ar-lein-LJW-CanllawGweithgareddau-2020-05-HL1.pdf

6-Drafft-ar-lein-LJW-Canllaw-ar-gyfer-planta-phobl-ifanc-wedi-eu-mabwysiadu-202005-HL.pdfCanllawiauArferDa

39. Rheoli Ymddygiad Heriol

Byddwnynymdrechuisicrhaueichbodyncaelyrhollwybodaethberthnasol amblentynneubersonifanc,gangynnwysgwybodaethamunrhyw ymddygiadheriolblaenorolasutydylidrheolihynynydyfodol Dylidtrafod hynfelrhano'rbrosesbaruacyngNghyfarfodyCytundebLleoli.

Llebynnagybomodd,disgwyliririenimaethhyrwyddoymddygiad cadarnhaolmewnplantaphoblifanc,arheoliymddygiadherioltrwyfeithrin perthnasoeddcadarnhaol Lleboangen,efallaiybyddangenichiatgyfnerthu acannogymddygiadderbynioladefnyddiodulliaudad-ddwysáu.

Osoesymddygiadaupenodolymae'ndebygybyddynrhaidichieurheoli, gellirystyriedymlaenllawgydarhwydwaithproffesiynolyplentynneu'rperson ifancynghylchtechnegaurheolidefnyddiol MaeAsesiadauRisg,yFfurflen GyfarfodCytundebLleolia'rCynllunGofalaChymorthigydyndebygolofod ynddefnyddiolichiddeallanghenionyplentynneu'rpersonifancacystyried bethallaisbardunoymddygiadaupenodolneuanawsterauposiblyny dyfodol.

39.1 DEFNYDDIO TYNNU SYLW

Maebobamserynbwysigtawelusefyllfaoeddllebomodd.Efallaibodgennych eichdulliaueichhun.Isodmaerhaiegwyddorionasyniadaucyffredinolaallaifod ogymorth:

Dargyfeiriosylw

Anwybydduymddygiad(osyw'nddiogelgwneudhynny)amyndi'rafaelagef aradegbriodolganddefnyddiodullcadarnhaol

Arhosyndawelacynddi-wrthdaro(ganddangoshynyneichllaisaciaitheich corff),ynrhesymolacyngalonogol

Cynnalcyswlltllygadysgafn

Cynnalperthynasgadarnhaolâ'rplentynneu'rpersonifancynseiliedigar barchateichgilydd

Rhowcheichhun‘ynesgidiau’rplentyn’acheisiwchddychmygubethsy’n digwyddiddynnhw

Parhewchiddangosempathiyneichymagweddatyplentynneu'rpersonifanc

Rhowchofodpersonoli'rplentynneu'rpersonifanc

Cadwchymwybyddiaethoanghysondebaurhwngyrhynymae'rplentynynei ddweuda'iwneud-byddhynyneichhelpuiddeallbethallaifodyndigwydd iddynnhw

Ceisiwchgynnwysyplentynneu'rperson ifancynybrosesoddatrysy sefyllfa/symudymlaen

Ail-lunio'rhynsy'ndigwydd,ganfodyn bositifynglŷnâ'rhynymae'rplentynneu'r personifancwedi'igyflawnihydynhyn Rhoidewisneugytunoargyfaddawd (ganddefnyddioopsiynaurealistig)

Ystyriedacailadroddyrhynsyddwedi digwyddgyda'rplentyn,ermwynsymud ymlaen

Defnyddiwchhiwmor-maeangen gwneudhynny'nofalusbobamser,o wybodaethamyplentynynghylchbeth allaihelpu

Rhowchychydigoleichi'chhun,a cherddwchiffwrddosgallwchchiwneud hynny'nddiogel,osydychchi'nofnicolli hunanreolaeth

Defnyddiwcheichrhwydwaithcymorth (gangynnwysyrhwydwaithproffesiynol) i'chhelpu'nuniongyrchol/eich cefnogi/rhoicyngor

Trefnwchsystemgyda'rplentynneu'r personifancfelygallantroisignalichieu bodyncyrraeddpwyntsbarduno(e.e., dalcerdyncochifynyneusignaly cytunwydarno) Byddhynyneuhelpui ddechraurheoleiddioeuhymddygiad, a 'chhelpuchiisylweddoliygallaifod angennewiddullgweithredu. Caelrheolaucartrefcysonachlirsy'n berthnasolibobplentynaphersonifanc yneichcartref

Cydnabodachadwmewncofbrofiad blaenorolyplentynneu'rpersonifancyn sensitif

Gweithiomewnpartneriaethâ'rplentyn a'irwydwaith,acheisiocymorthyn gynnar

GwasanaethMaethuDewiSantPolisia GweithdrefnHyrwyddoPerthnasoedda Chyfyngiad.docx

40. Alcohol, cyffuriau ac

ysmygu

Felrhiantmaeth,disgwylirichigodiymwybyddiaethoeffeithiauysmygua defnyddiotybacoabodynfodelcadarnhaoli'rplantrydychchi'ngofalu amdanynt,ermwynhyrwyddofforddiachofyw Osydychchi'ngofaluam blentynneubersonifancsy'nysmygu,disgwylirichigaelcyngora chefnogaethganeumeddygteuluneunyrsiechydigaelcyngorachael mynediadatwasanaethaucymorthrhoi'rgorauiysmygu.

Niddylechbythbrynusigarétsnadeunyddiauaddefnyddirargyferysmygu neuanwedduiblantaphoblifancyneichgofal.Osywunrhywunyneich cartrefynysmygu,rhaidrhoirheolaucartrefclirarwaitharhaidegluro'rrhain i'rplentynneu'rpersonifancrydychchi'ngofaluamdano.

Osydychchi'nysmygu,niallwchchiofaluam:

Plantaganableddau

Plantdanbumpoed

Plantâphroblemauiechydpenodol,felasthmaneugyflyrauanadloleraill

Planthŷnaphoblifancsyddwedigofynambeidioâchaeleurhoimewn cartrefiysmygu

Gofynnirichigwblhauasesiadrisgpenodolynglŷnagysmygu;byddcyfeiriad athynhefydyneichcynllungofaldiogel.Rhaidichiddarparucartrefdi-fwgi blantermwynsicrhauygallantfwyta,cysguachwaraemewnamgylchedd di-fwg,maehynyncynnwysunrhywddullogludiant.Maeangeniymwelwyr â'chcartrefhefydlynuwrtheichrheolau

Ar1Hydref2015,gwnaedcyfraithiamddiffynplantaphoblifancrhagperyglon mwgail-law.Mae'nanghyfreithlonysmygumewnunrhywgerbydgydag unrhywunodan18oed.Gallai'rgyrrwra'rysmygwrgaeldirwy.

40.1 POBL IFANC AC YSMYGU A FÊPIO?

YnyDU,yroedrancyfreithioliddefnyddiocynhyrchionnicotinfelsigarétsa Fêpsyw18oed.Maehynyngolygueibodhi'nanghyfreithloni'chplentyn maethbrynuFêpsneusigarétsneuierailleuprynuiddynnhw.

Rydymyndeallygallaifodynbryderusichifelrhiantmaethosbyddwch yndarganfodbodeichplentynmaethwedibodynFêpioneu'nysmygutra roeddentdanoed.Foddbynnag,rydymymai'chcefnogigydagunrhyw bryderonaallaifodgennych. 151

Osbyddwchchi'ndarganfodbodeichplentynmaethynysmyguneu'nFêpio, rydymynargymellybrosesganlynol:

Rydymynargymellrhoigwybodi'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolfely gallantgynnigycyngora'rgefnogaethbriodol.

Siaradwchâ'chplentynmaethamberyglonysmyguneufêpio,ondgwnewch ynsiŵreichbodynarosyndawelganygallai'chplentynmaethddodyn amddiffynnolynglŷnâ'iymddygiadosyw'nteimlogwrthdaroneufarn.

Ynaml,maeplantsy'ndechrauysmygu'niauyngwneudhynnyoherwydd pwysaugangyfoedion.Mae'nbwysigtrafodperyglonpwysaugangyfoediona rhoi'roffersyddeuhangenarnyntiddweudnaynhyderuspangânteu hannogiysmyguneufêpioganeucyfoedion.

Gosodwchffiniauarheolauynghylchysmyguafêpio.Wrthbarhauifodyn empathigi'rsefyllfa,dylaieichplentynmaethddeallybyddcanlyniadaui'w weithredoedd

Maedefnyddioe-sigarétswedidodyngyffredinagallddarparutrefnarferoli ysmygwyri'whelpuileihauneuroi'rgorauiysmygu.Mae'narferdapeidioâ defnyddioe-sigarétsoflaenunrhywblentynoherwyddyrisgofodelu ymddygiadaallaiannogysmygu Maetystiolaethynparhauigaeleichasglu amyreffaithmodeluarblantaphoblifancynarsylwioedolionyndefnyddioesigarétsa'uhymddygiadysmyguafêpioeuhunain.

Anweddu-IechydCyhoeddusCymru

https://www.thefosteringnetwork.org.uk/sites/default/files/202206/Foster%20care%20adoption%20smoking%20and%20vaping Jun%20202 2.pdf

dros nos

41. Gwarchodwyr plant/gofal dydd ac arosiadau

Maepobrhiantynogystalârhienimaethyngwerthfawrogiseibiantacar adegaubyddynrhaididdyntadaeleuplentyngydapherthnasau, gwarchodwrplantneuddarpariaethgofaldydd Efallaiybyddplentyn/person ifanchefydeisiauarosdrosnosarrywadegneuadegaugydaffrindiau.

Mae'nbwysigbodganweithiwrcymdeithasolyplentynarhieni'rplentyn(os yw 'nbriodol)ddullunedigachofnodedigynunolâ'rawdurdoddirprwyedig sy 'ncefnogiarosiadaudrosnosa/neuwarchodplant Maeangencofnodihyn argynllunyplentyn.

Rydymyncefnogi'rplentynneu'rpersonifancigaelyruncyfleoeddifwynhau gweithgareddauamserhamdden,fellletydrosnos,agunrhywblentynarall o 'uhoedranonibaibodrheswmdadrosbeidioâgwneudhyn

Byddynddefnyddiolnodiunrhywunygallecheiystyriedynwarchodwrplant athrafodhyngyda'chgweithiwrcymdeithasolgoruchwyliol.Dylidcynnwys hynyneichCynllunLleoliallebo'nbriodoleigofnodifelrhano'rpenderfyniad ynghylchawdurdoddirprwyedig Osywgwarchodplantneuarosdrosnosyn ddigwyddiadrheolaidd,disgwylirichidynnusylwathyngyda'chgweithiwr cymdeithasolgoruchwyliol.Byddangeniwarchodwyrplantacaelodauo'r teuluestynedigsyddâchyfnodheboruchwyliaethgyda'chplentynmaethfod ynhysbysi'rgwasanaeth.Gallgweithiwrcymdeithasolyplentynofynam gynnalgweithdrefnaufetioagwirio

Efallaiygofynniribersonifancwarchodplanthefyd;dylechsiaradâ'ch gweithiwrcymdeithasolgoruchwyliolamgyngor.

Rhwydweithiaucymorthargyfergofalwyrmaeth|YRhwydwaithMaethu

40.1

POBL IFANC AC YSMYGU A FÊPIO?

Byddangenichiofynamganiatâdgweithiwrcymdeithasolyplentyncyn caniatáuiblentynarosdrosnosgydaffrindiau,ermwyndiogelullesyplentyn. Dylidcofnodiunrhywdrefniadauycytunwydarnynta'uhesbonioi'rplentyn mewnfforddbriodol.MaePlantsy'nDerbynGofalwedibywbywydau ansefydlogynamlacfelarfermaentynelwaogaelrhybudddaamarosyn rhywlegwahanoldrosnos.

Dimondosydychwedicytunoeichbodwedidirprwyoawdurdodiwneud penderfyniadauo'rfathydylechchiroicaniatâdiarosdrosnos.Eich cyfrifoldebchiynbennafywdarganfodpopethygallwchchiamyboblymae'r plentynyndymunoymweldânhwneuarosgydanhw.

Dylechchigwrddâ'roedolion,caelcyfeiriadarhifffônagwneudpobgwiriad rhesymolybyddairhiantdayneiwneudynglŷnâ'rtrefniadauargyfergofalu amyplentyn

Dylechchihefydwybodsutmae'rplentynyncyrraeddyno,bethyw'rtrefniadau cysguasutaphrydybyddyplentynyndychwelyd.

Dylidcynllunioarosiadaudrosnosisicrhaubodtrefniadau'ncaeleugwneud ynbriodol.Dylaicaniatâdargyferarosiadaudrosnosfodwedi'idrafodpan osodiryplentyna'igofnodiynyCynllunLleolifelrhano'chcyfrifoldebau dirprwyedig.

Dylechseilioeichpenderfyniadarycanlynol: 1.Bethmae'rCynllunLleoliyneiddweudam warchodwyrplant,ymweliadauacarosiadau drosnos?

2 Ayw'ndebygolybyddyplentynyncael trafferthgydagarosdrosnosoherwyddeihanes?

3.Ydychchi'npoeniamyboblneu'r gweithgareddauygallentfodyncymrydrhan ynddynt?

4 Oedranadealltwriaethyplentyn/personifanc

5 Syniadpwyoeddyrarosdrosnosabethyw'r pwrpas?

6.Pamorddamae'rplentynynadnabodyffrind neu 'rteulu?

Rhaidi'rplentyna'roedolionsy'neucroesawu gaeleichmanylioncyswllt;gwybodycynllunar gyfereudychweliadabethi'wwneudosydyntyn penderfynudodadrefyngynnarneuosbydd cynlluniau'nnewidynannisgwyl.

Dimondarsail‘angengwybod’ydylechroi gwybodaethachofnodipawybodaethrydychchi wedi’irhoiyngnghofnoddyddiolyplentyn.Gallai’r trafodaethauhynfodmorsymlâthrafod gwlychu’rgwelyiymddygiadaumwycymhleth, osydychchi’nansicrynghylchaellirrhannu’r wybodaethhon,trafodwchhigydaniyngyntaf. Dylechsicrhaubodganddynnhwunrhyw wybodaethiechydangenrheidiol.

Osnadyw'rplentyneisiauiwybodaethgaeleirhannu,ynamaeangendweud wrthoygallaihyneffeithioaraallantarosdrosnos.

Cofnodwchunrhywbenderfyniadaua’rtrefniadauyngnghofnoddyddioly plentyn.

Hydynoedoscytunwydnadoesrhaidymgynghoriâgweithiwrcymdeithasoly plentyn,dylechchiohydeuhysbysucyngyntedâphosiblwedihynny(ofewn1 diwrnodgwaith)adylai'rgweithiwrcymdeithasolhysbysu'rrhieniynôlyrangen Osyw'rplentyn/personifanc,felrhanodrefniadaucyswllt/amserteuluol,ifodi arosiffwrddo'chcartrefgydagaelodauo'rteulu,byddgweithiwrcymdeithasol yplentynyngwneudyrholldrefniadaupriodol

41.2 GWYLIAU A THEITHIAU

Cynbelledâ'chbodyncynllunioymlaen llaw,ynceisioeglurhadynghylchstatwsy plentynaphwyallwneudpenderfyniadau amwyliau,acyncaelyrhollganiatadau a 'rgwaithpapurperthnasolmewntrefn, dylechleihauniferyproblemauposiblsy'n ymwneudâmyndâ'chplentynmaethar wyliau

Gwyliauamaethu|YRhwydwaithMaethu

42. Paratoi ar gyfer Byw'n

Annibynnol

Gallynewidifodynoedolynfodynheriolibobpersonifanc.Maeplantsy'n derbyngofalganawdurdodlleolyndebygolowneudynewidiannibyniaethyn gynharachna'ucyfoedionahebygefnogaethymaellaweryneiderbyngan deuluoeddgeni.Ynanffodus,maeplantrydynni'ngofaluamdanynnhwyndali gaeleugor-gynrychiolimewncarchardaiacynyboblogaethddigartref.

Maeeichcefnogaethfelrhiant/rhienimaethynhanfodolaryradegallweddol hon.Maeplantrydynni'ngofaluamdanynnhw'nfwytebygolofodwediprofi colled,diffygsefydlogrwyddacefallaibodganddynnhwlaiohunanhyder, gydallaiogymwysterauaddysgol.Gallparatoiargyferannibyniaethfodhyd ynoedynfwyherioliblantsy'nderbyngofalsyddaganableddau.

Maeganawdurdodaulleolddyletswyddibaratoiplantsy'nderbyngofalar gyferyradegybyddantyngadaelgofal,acynaparhaui'wcefnogituagat annibyniaeth;ynbenodol,dylaiawdurdodaulleol:

1.Gynorthwyopoblifancunigolisymudymlaenoofalpanfyddantynbarodi adael.

2.Sicrhauasesu,paratoiachynlluniooansawdddaargyferpoblifancsydd wediprofigofal,darparucefnogaethbersonoloansawdduchela threfniadauariannolclirargyferpoblifancsy'ngadaelgofal

3.Dyrannugweithiwrcymdeithasola/neugynghoryddpersonoliroi cefnogaethiddynthydat21oed,neu25osydyntynparhaumewnaddysg uwchneuaddysgbellach.

4Pangaiffygorchymyngofaleiryddhauarben-blwyddypersonifancyn18 oed,byddllaweroboblifancynarosgyda'urhiant/rhienimaethodan drefniantPanFyddai'nBarod.Gallaicynlluniaupoblifanceraillgynnwys symudimewni,neuarosyn,uno'rcanlynol: lletyâchymorth lletylled-annibynnolfelhostelYMCAneuddarpariaethauôl-18 tenantiaethausy'narwainatannibyniaethlawn

https://www.thefosteringnetwork.org.uk/sites/default/files/content/wheniamre adyfactsheet.pdf

https://coramvoice.org.uk/what-is-a-pathwayplan/#:~:text=Mae%20Cynllun%20Llwybr%20wedi'i%ysgrifennu%20i%20gynllun% 20sut,Gwasanaethau%2C%20y%20rydych%20y%20ddwych%20chi%20wedi%20c ytuno%20arnynt.

Byddparatoiargyferannibyniaethyncynnwys:

Darparucyfleoeddi'rpersonifancddysguacymarfersgiliau

Hyrwyddocyfrifoldebariannolachynydduannibyniaeth

Annogypersonifancigydnabodpwysigrwyddcyflawnieisgiliau annibyniaethcynsymudymlaen

Annogypersonifancyneiopsiwnaddysgol,hyfforddiantneugyflogaeth dewisol

Bodynagoredacynrealistigynglŷnâ'ucefnogaethynydyfodolarôl iddyntgyrraedd18oed

Ermwyngofaluamdanynnhweuhunain,maeangeniboblifancgael gwybodaethadealltwriaetham:

Materioniechyd,gangynnwysgofalpersonolaciechydrhywiol

Addysg,cyflogaethahyfforddiant

Sgiliaucyllidebu,talubiliauachyngorarfudd-daliadau

Rheolieulletyeuhunain

Sgiliaubyw'nannibynnol,felcoginio(abethsy'ncyfriffeldietcytbwys), golchidillad,smwddio,gwnïoaglanhau

Sutireoliperthnasoeddcymdeithasolarhywiolfeloedolion(ee,Suti ddweudwrthffrindiaunaallantgaelpartïonbobnosyneufflatpan fyddantyngweithio!)

43. Dolenni i Bolisïau a Gweithdrefnau a Ffurflenni a Chofnodion

Maepopethsyddeiangenarnochi'wddefnyddioyneichgweithgareddauo ddyddiddyddwedi'istorioarsystemCHARMSacmaeargaeli'wgwblhau'n electronigneui'wlawrlwytho,ynôlyrangen Maestoriogwybodaethmewnun lleyneinhelpuniigydiddefnyddio'rfersiynaumwyafcyfredolacynsicrhau einbodyncynnalsafonddaogadwcofnodion.

Adnoddau/CysylltiadauDefnyddiol LlyfrauAmDdim-GrŵpTimpson