Списание Кооп

ЦЕНТРАЛЕН КООПЕРАТИВЕН СЪЮЗ 1000 СОФИЯ ул.“Г. С. Раковски“ 99 тел.: 02/9266700; 9817366, факс: 02/9873244 e-mail: info@ccu-bg.com http://www.ccu-bg.com

БРОЙ II

ЦЕНТРАЛЕН КООПЕРАТИВЕН СЪЮЗ

2005

Носители на отличия на ЦКС за 2004 и 2005 г.*  ÑËÅÄÂÀÙÈß ÁÐÎÉ ÌÎÆÅÒÅ ÄÀ ÏÐÎ×ÅÒÅÒÅ ÒÎÂÀ, ÊÎÅÒÎ ÑÒÅ ÍÈ ÈÇÏÐÀÒÈËÈ ÂÈÅ!

СЪДЪРЖАНИЕ НА БРОЯ Ïîëèòèêà Ïðîãðàìà çà óïðàâëåíèå íà ïðåäñåäàòåëÿ è ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ çà ïåðèîäà 2005-2007 ã.

2

Îòëè÷èÿ íà ÖÊÑ Íîâàòà ìîòèâàöèîííà ïîëèòèêà íà ÖÊÑ

5

Êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà â öèôðè

6 БРОЙ II

Òúðãîâèÿ ÖÊÑ àêòóàëèçèðà êîíöåïöèÿòà ñè çà ðàçâèòèå íà òúðãîâèÿòà â ñèñòåìàòà Òúðãîâñêà âåðèãà ÊÎÎÏ Êàðòà íà îáåêòèòå îò òúðãîâñêàòà âåðèãà ÊÎÎÏ Êîíöåïöèÿ Êîíöåïöèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå ìîäåëà íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ Òóðèçúì è îòäèõ ÖÊÑ çàëàãà íà êà÷åñòâîòî íà òóðèñòè÷åñêèòå óñëóãè

ЦЕНТРАЛЕ Н КООПЕР АТИВЕН СЪЮЗ

2005

7 Òúðñèì èäåè!

9

10

Ïðåäëîæåòå íè ñâîè èäåè çà ïîäîáðÿâàíå íà ðàáîòàòà èëè ðåøàâàíå íà ïðîáëåìèòå íà Âàøàòà êîîïåðàöèÿ, êîîïåðàòèâåí ñúþç èëè òúðãîâñêî äðóæåñòâî. Èçïðàòåòå íè ïðåäëîæåíèÿ çà òåìèòå, êîèòî èñêàòå äà áúäàò äèñêóòèðàíè íà ñòðàíèöèòå íà ñïèñàíèåòî.

Ïèòàéòå, äëúæíè ñà äà Âè îòãîâîðÿò! Ìîæåòå äà çàäàäåòå âúïðîñèòå, êîèòî Âè âúëíóâàò, êúì âñåêè ÷ëåí íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò èëè ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ è ùå ïîëó÷èòå îòãîâîð ÷ðåç íàñ.

12 Íîìèíèðàéòå!

115 ãîäèíè Ïúðâà áúëãàðñêà êîîïåðàöèÿ ñ. Ìèðêîâî

14

Íàöèîíàëåí êîîïåðàòèâåí ìóçåé

16

Ïîìîãíåòå íè äà èçáåðåì ÍÀÉ-ÄÎÁÐÈß ÊÎËÅÃÀ. Ïîõâàëåòå ñâîèòå êîëåãè è íè ðàçêàæåòå çà òÿõíàòà ðàáîòà è òÿõíîòî õîáè, çà òîâà êàêâî îáè÷àò è â êàêâî âÿðâàò.

Ìîìåíòåí êàäúð! Õëåáîïðîèçâîäñòâî Êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ïðåóñòðîéâà ñâîåòî õëåáîïðîèçâîäñòâî

17

Îïèò Êàêâî å ÍÀÑÑÐ?

20

Ñíèìàéòå òîâà, êîåòî Âè ñå ñòðóâà èíòåðåñíî è íè èçïðàòåòå ñíèìêèòå ïî ïîùàòà èëè ÷ðåç e-mail. Íèå ùå ãè ïóáëèêóâàìå.

ÍÅ ÇÀÁÐÀÂßÉÒÅ - ÑÏÈÑÀÍÈÅÒÎ Å ÒÀÊÎÂÀ, ÊÀÊÂÎÒÎ ÃÎ ÈÑÊÀÒÅ ÂÈÅ!

Ñåëñêî ñòîïàíñòâî è èçêóïóâàíå Ñåëñêîñòîïàíñêî ïðîèçâîäñòâî è èçêóïóâàíå â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ

21

Ìåæäóíàðîäåí êîîïåðàòèâåí äåí

24

Ñïèñàíèåòî å èçäàíèå íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç

25

Îòãîâîðåí ðåäàêòîð Âàíÿ Áîþêëèåâà - vania@netbg.com

Ìåæäóíàðîäíà äåéíîñò è ñúòðóäíè÷åñòâî

Ìåíèäæìúíò

28

ÐÅÄÀÊÖÈÎÍÍÀ ÊÎËÅÃÈß

Äèçàéí è ïðåäïå÷àò “Àíèìà Àðò” ÎÎÄ - www.animaart-bg.com

ÏËÀÑÒÈÊÀ “ÊÎÎÏ” ÏÊ “Åäèíñòâî” ñ. Ñèíüî áúðäî, îáë. Âðàöà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ñàäîâî, îáë. Ïëîâäèâ ÏÊ “Òðóä” ñ. Áîÿíîâî, îáë. ßìáîë ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Êàëîôåð, îáë. Ïëîâäèâ ÐÊÑ ãð. Ïëîâäèâ, îáë. Ïëîâäèâ ÏÊ “Ïåðëà” ãð. Öàðåâî, îáë. Áóðãàñ ÎáëÊÑ ãð. Âèäèí, îáë. Âèäèí ÐÏÊ “Íàïðåäúê” ñ. Äðàãîåâî, îáë. Øóìåí ÏÊ “Íàïðåäúê” ãð. Áîëÿðîâî, îáë. ßìáîë ÏÊ “Áúäåùå” ñ. Òúæà, îáë. Ñòàðà Çàãîðà ÏÊ “Çàðÿ” ãð. Ñåïòåìâðè, îáë. Ïàçàðäæèê ÍÏÊ íà ñëåïèòå â Áúëãàðèÿ, ãð. Ñîôèÿ ÐÊÑ ãð. Õàñêîâî, îáë. Õàñêîâî ÏÊ “Ï÷åëà” ñ. Ìèðêîâî, îáë. Ñîôèÿ ÏÊ “Èâàí Ñòîÿíîâ” ñ. Ñëàâÿíîâî, îáë. Òúðãîâèùå ÏÊ “Çëàòíà ñòðóÿ” ãð. Ñìÿäîâî, îáë. Øóìåí ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Õàñêîâî, îáë. Õàñêîâî ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Äóëîâî, îáë. Ñèëèñòðà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ïðîâàäèÿ, îáë. Âàðíà ÐÊÑ ãð. Ñòàðà Çàãîðà, îáë. Ñòàðà Çàãîðà ÐÏÊ “×åïèíñêà äîëèíà” ãð. Âåëèíãðàä, îáë. Ïàçàðäæèê “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÇËÀÒÅÍ” Àíãåë Èâàíîâ Ìàðèí, âèöåïðåçèäåíò íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ Àíàñòàñ Ñòåôàíîâ Àíàñòàñîâ, çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ â ïåðèîäà îò 01.04.1990 ã. äî 22.12.1995 ã. Âàñèë Äèìèòðîâ Áóêîâñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Áóðãàñ Ãåíêî Âàñèëåâ Ãå÷åâ, çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ â ïåðèîäà îò 16.03.1990 ã. äî 05.11.2004 ã. Èâàí Äàíîâ Èâàíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÃÊÑ Ñîôèÿ â ïåðèîäà 26.04.1991 ã. äî 01.11.2001 ã. Èâàí Ïåòðîâ Ìèõàéëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Õàñêîâî, Êóçìàí ßí÷îâ Ãåîðãèåâ, ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Êîîïåðàòèâíà ïîëèòèêà” êúì ÖÊÑ Ëàçàð Íèêîëîâ Ôèë÷åâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Ïëîâäèâ Ëàðñ Õèëáîì, ïðåäñåäàòåë íà Áîðäà íà Öåíòúðà çà ïðîåêòè êúì Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç è áèâø ïðåçèäåíò íà ÌÊÑ Åâðîïà Ìèíêà Òîäîðîâà Êîçàðåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ï÷åëà”, ñ. Ìèðêîâî Ìèõàèë Àëåêñàíäðîâ Êúðëèí, ïðåäñåäàòåë íà ÍÏÊ íà ñëåïèòå â Áúëãàðèÿ “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÑÐÅÁÚÐÅÍ” Áÿëêà Çëàòåâà Êàñàáîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Ñòàðà Çàãîðà Ñàâà Èâàíîâ Èëèåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÎáëÊÑ Âèäèí “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÁÐÎÍÇΔ Àíêà Ìèíêîâà Âàñèëåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Êàëîôåð Äèêî Íàéäåíîâ Äèêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ïåðëà” ãð. Öàðåâî Çëàòêà Ãåîðãèåâà Èâàíîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Òðóä” ñ. Áîÿíîâî Èâàí Êîëåâ Èâàíîâ, ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Îðãàíèçàöèîííîìîáèëèçàöèîííà ïîäãîòîâêà” êúì ÖÊÑ Èâàí Íèêîëîâ Õóáåíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ñàäîâî

Èâàí Òîäîðîâ Ñòàíåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ “Ðîäîïåö”, ãð. Õàðìàíëè Õðèñòî Ïåòðîâ Õðèñòîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåäúê”, ãð. Áîëÿðîâî “ÇÍÀÊ ÇÀ ÇÀÑËÓÃÈ ÊÚÌ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÎÒÎ ÄÂÈÆÅÍÈÅ” Áàéêî Ìàðèíîâ Áàåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Ñòðàòåø” ãð. Ëîâå÷ Âèêòîð Ðàíãåëîâ Ðàíãåëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ñúãëàñèå 92” ñ. Ãîâåæäà Ãåíîâåâà Äîáðèíîâà Êîñòîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåäúê” ãð. Âàðíà Ãåîðãè Éîðäàíîâ Ãåîðãèåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Äóëîâî Äèìèòúð Ñòîèìåíîâ Ìàêñèìîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ ãð. Àíòîíîâî Äèìèòúð Ñòîéêîâ Æåëåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåä” ãð. Àéòîñ Èâàí Éîðäàíîâ Èâàíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Çëàòíà Ïàíåãà” ãð. Ëóêîâèò Èâàí Íèíîâ Âóëåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. ßáëàíèöà Èâàí Ñàâîâ Ñàâîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ðîäîïà-Ðàéêîâî” ãð. Ñìîëÿí Èñêðà Àíòîíîâà Ãè÷åâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Åäèíñòâî” ãð. Êóáðàò Éîðäàí Ëþáåíîâ Áîòóíñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èâàí Ñòîÿíîâ” ñ. Ñëàâÿíîâî è ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Òúðãîâèùå Ëèëèÿ Ëþáåíîâà Âåíåâà, ãë. ñ÷åòîâîäèòåë íà ÖÊÑ Ìèòêî Èâàíîâ Ìèêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Âèäèí Íèêîëàé Èâàíîâ Ãèíåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Çëàòíà ñòðóÿ” ãð. Ñìÿäîâî Íèêîëèíà Ìàòååâà Ñòàëåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÂÊ “Ñúãëàñèå” ãð. Ïúðâîìàé Ïåòêî Âàñèëåâ Ðà÷åâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Áåëè âèò” ãð. Òåòåâåí Ïåòêî Õðèñòîâ Ïåòêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èçòîê” ãð. Àïðèëöè Ïðîô. Äàíàèë Ëàçàðîâ Äàíàèëîâ, êîíñóëòàíò íà ÖÊÑ Ñëàâ÷î Íèêîëîâ Ïîïîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èñêðà” ñ. Ïúðâîìàé Ñúáêà Æå÷åâà Ñòåôàíîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ã. Ñ. Ðàêîâñêè” ãð. Êîòåë Òàíè÷êà Ãåîðãèåâà Àòàíàñîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Õàñêîâî Òîøêî Äîáðåâ Íåíñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Áóê” ñ. Áåëè Îñúì ßí÷î Èâàíîâ Íèêîëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ïðîâàäèÿ

* Íîñèòåëèòå íà ÏËÀÑÒÈÊÀ “ÊÎÎÏ” ñà ïðåäñòàâåíè ïî ðåäà íà âðú÷âàíå íà îòëè÷èåòî, à íà “Ïî÷åòåí çíàê” è “Çíàê çà çàñëóãè” - ïî àçáó÷åí ðåä.

Всички заедно можем повече!

Ä

îãîâîðúò çà ïðèåìàíå íà ñòðàíàòà íè çà ïúëíîïðàâåí ÷ëåí íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç âå÷å å ôàêò. Îñòàâà íè ñàìî ãîäèíà äî îêîí÷àòåëíîòî ïîêðèâàíå íà êðèòåðèèòå, êîèòî íè ïîñòàâÿ òîâà ÷ëåíñòâî. Çàåäíî ñ òîâà íèå óñåùàìå âñå ïî-îñåçàòåëíî íîâèòå èçèñêâàíèÿ íà åâðîïåéñêèòå ñòàíäàðòè è äèðåêòèâè çà ðàçâèòèå â ðåàëíà, ñâîáîäíà è êîíêóðåíòíà ïàçàðíà ñðåäà. Òàêà ïðèñúåäèíÿâàíåòî íà ñòðàíàòà íè êúì Åâðîïåéñêèÿ ñúþç â íà÷àëîòî íà 2007 ã. ñå ïðåâðúùà â åäíî îò íàé-îïðåäåëÿùèòå ïðåäèçâèêàòåëñòâà ïðåä êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà. Çà äà ìó îòãîâîðÿò àäåêâàòíî, êîîïåðàöèèòå è êîîïåðàòèâíèòå íè ñúþçè òðÿáâà ñ óñêîðåíî òåìïî äà ïðèâåäàò ñâîåòî îðãàíèçàöèîííî è èêîíîìè÷åñêî ñúñòîÿíèå â ñúîòâåòñòâèå ñ íîâàòà ñðåäà, êîÿòî èçèñêâà îò òÿõ ïðåäè âñè÷êî âèñîêà óñòîé÷èâîñò è çàñèëåíè àäàïòàöèîííè âúçìîæíîñòè. Àíàëèçèðàéêè âíèìàòåëíî äåéíîñòòà íà Ñúþçà ïðåç ïîñëåäíèòå íÿêîëêî ãîäèíè è îò÷èòàéêè îòêðîâåíî è áåçïðèñòðàñòíî òåíäåíöèèòå â ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè, ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ, ñúâìåñòíî ñ êîìèñèèòå íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, ôîðìóëèðà è ïðåäëîæè íà âíèìàíèåòî íà ÷ëåí-êîîïåðàòîðèòå Ïðîãðàìà çà óïðàâëåíèå, î÷åðòàâàùà îñíîâíèòå ñòðàòåãè÷åñêè ïðèîðèòåòè íà ñèñòåìàòà çà ïåðèîäà 2005-2007 ã.: ñúçäàâàíå íà ðàâíîïîñòàâÿùà è ñòèìóëèðàùà íîðìàòèâíà îêîëíà ñðåäà è ïî-ïúëíî ñèíõðîíèçèðàíå íà áúëãàðñêîòî êîîïåðàòèâíî çàêîíîäàòåëñòâî ñ òîâà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç; îñèãóðÿâàíå íà ñòàáèëíà îðãàíèçàöèîííà îñíîâà çà ïî-íàòàòúøíî óñïåøíî ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ; îñèãóðÿâàíå íà îïòèìàëåí êàäðîâè ðåñóðñ çà ÖÊÑ è ÷ëåíóâàùèòå â íåãî êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè.  îáëàñòòà íà ñòîïàíñêîòî ðàçâèòèå ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ ùå ïðîäúëæè äà ïðîâåæäà ôîðìóëèðàíàòà îò Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò ïîëèòèêà íà: ðàçøèðÿâàíå è åôåêòèâíî ôóíêöèîíèðàíå íà åäèííèÿ êîîïåðàòèâåí ïàçàð è ðåàëèçèðàíå íà êîíöåïöèÿòà çà èçãðàæäàíå íà òúðãîâñêà âåðèãà ÊÎÎÏ; ôèíàëèçèðàíå ðàéîíèðàíåòî íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî; ðàçâèòèå íà ñåëñêîñòîïàíñêàòà äåéíîñò è èçêóïóâàíåòî è òúðñåíå íà âúçìîæíîñòè çà ôèíàíñèðàíåòî èì ÷ðåç Äúðæàâåí ôîíä “Çåìåäåëèå” è ñïåöèàëèçèðàíèòå ôîíäîâå íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç; ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíèÿ òóðèçúì è áàëíåîëîãèÿòà; óñòàíîâÿâàíåòî íà êîíòàêòè ñ åâðîïåéñêè è äðóãè êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè çà îñúùåñòâÿâàíå íà èêîíîìè÷åñêî ñúòðóäíè÷åñòâî è ñúâìåñòíà ñòîïàíñêà äåéíîñò. Óáåäåíè ñìå, ÷å ðåàëèçèðàíåòî íà òàçè ñòðàòåãè÷åñêà ïðîãðàìà è ïðèåìàíèòå âúç îñíîâà íà íåÿ ðåøåíèÿ ùå óñêîðÿò ïîäãîòîâêàòà íà ñèñòåìàòà çà ðàáîòà â îáåäèíåíèÿ åâðîïåéñêè ïàçàð è çà ïîêðèâàíå èçèñêâàíèÿòà íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç çà îòêðîÿâàíå íà êîîïåðàòèâíàòà èäåíòè÷íîñò è ðåàëèçèðàíå íà ñðàâíèòåëíèòå ïðåäèìñòâà íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè. Òå ùå ñïîìîãíàò èçêëþ÷èòåëíî ìíîãî çà ïîñòèãàíåòî è ïîääúðæàíåòî íà âèñîê îáùåñòâåí è ñîöèàëåí èìèäæ íà ÖÊÑ è çà óòâúðæäàâàíåòî ìó êàòî ðàâíîïðàâåí ïàðòíüîð íà áúëãàðñêèòå è åâðîïåéñêè ñòîïàíñêè è êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè. Ïåòúð Ñòåôàíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ Ãåîðãè Ñîêîëîâ, çàìåñòíèê-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ Ìàðèí Äîí÷åâ, çàìåñòíèê-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ Ïåíêà Ïååâà, ïðåäñåäàòåë íà Êîíòðîëíèÿ ñúâåò íà ÖÊÑ Òîäîð Äðàãàíîâ, ãëàâåí ñåêðåòàð íà ÖÊÑ Õðèñòî Õàðàëàìáèåâ, ïðåäñåäàòåë íà Êîìèñèÿòà ïî êîîïåðàòèâíà ïîëèòèêà è ìåæäóíàðîäíî ñúòðóäíè÷åñòâî íà ÓÑ íà ÖÊÑ Ëàçàð Ôèë÷åâ, ïðåäñåäàòåë íà Êîìèñèÿòà ïî òúðãîâèÿ è òóðèçúì íà ÓÑ íà ÖÊÑ Äîé÷èí Åëåíêîâ, ïðåäñåäàòåë íà Êîìèñèÿòà ïî ïðîìèøëåíîñò è óñëóãè íà ÓÑ íà ÖÊÑ Âàñèë Áóêîâñêè, ïðåäñåäàòåë íà Êîìèñèÿòà ïî ñåëñêî ñòîïàíñòâî è èçêóïóâàíå íà ÓÑ íà ÖÊÑ

1

Политика ÏÐÎÃÐÀÌÀ ÇÀ ÓÏÐÀÂËÅÍÈÅ ÍÀ ÏÐÅÄÑÅÄÀÒÅËß È ÐÚÊÎÂÎÄÑÒÂÎÒÎ ÍÀ ÖÅÍÒÐÀËÍÈß ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÑÚÞÇ ÇÀ ÏÅÐÈÎÄÀ 2005-2007 ã. (ïðèåòà îò 24-òî Èçâúíðåäíî îáùîòî ñúáðàíèå íà ïúëíîìîùíèöèòå íà ÖÊÑ, ïðîâåäåíî íà 30 þíè 2005 ã.)

Î

ñíîâíèòå ñòðàòåãè÷åñêè ïðèîðèòåòè â ðàáîòàòà íà ïðåäñåäàòåëÿ è ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ çà ïåðèîäà 2005-2007 ã. ñà íàñî÷åíè êúì ïîäãîòîâêà íà ñèñòåìàòà çà ðàáîòà â óñëîâèÿòà íà îáåäèíåíèÿ åâðîïåéñêè ïàçàð è ïîêðèâàíå èçèñêâàíèÿòà íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç çà îòêðîÿâàíå íà êîîïåðàòèâíàòà èäåíòè÷íîñò è ðåàëèçèðàíå íà ñðàâíèòåëíèòå èêîíîìè÷åñêè è ñîöèàëíè ïðåäèìñòâà íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè. Öåëòà íà ïðîãðàìàòà å óñïåøíîòî çàòâàðÿíå íà “êîîïåðàòèâíèòå ïðåãîâîðíè ãëàâè” è îñèãóðÿâàíå íà îðãàíèçàöèîíåí è èêîíîìè÷åñêè êàïàöèòåò íà ñèñòåìàòà íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç çà ðàáîòà è ðàçâèòèå â óñëîâèÿòà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç. ÏÚÐÂÎ ÑÒÐÀÒÅÃÈ×ÅÑÊÎ ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ: Ñúçäàâàíå íà ïîääúðæàùà, ðàâíîïîñòàâÿùà è ñòèìóëèðàùà íîðìàòèâíà îêîëíà ñðåäà çà åôåêòèâíî ôóíêöèîíèðàíå è ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà Åäíà îò îñíîâíèòå óïðàâëåíñêè ôóíêöèè íà ïðåäñåäàòåëÿ è íà ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ å ñúçäàâàíåòî íà âúçìîæíîñòè çà ïîñòèãàíå íà íîðìàòèâíà îêîëíà ñðåäà, êîÿòî äà ñòèìóëèðà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè äà ñå ðàçâèâàò è äà èì îñèãóðÿâà ÷óâñòâîòî çà ðàâíîïîñòàâåíîñò ñ îñòàíàëèòå èêîíîìè÷åñêè ñóáåêòè â ñòðàíàòà.  òàçè âðúçêà óñèëèÿòà ùå áúäàò ñúñðåäîòî÷åíè âúðõó òðè îñíîâíè ìîìåíòà: 1. Ïðåäïðèåìàíå íà íåîáõîäèìèòå äåéñòâèÿ çà ïðîìÿíà íà Çàêîíà çà êîîïåðàöèèòå. Îò÷èòàéêè ôàêòà, ÷å êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà íÿìà çàêîíîäàòåëíà èíèöèàòèâà, óñèëèÿòà íà ðúêîâîäñòâîòî ùå áúäàò ñúñðåäîòî÷åíè â ñëåäíèòå íàñîêè: X ÿñíî èäåíòèôèöèðàíå íà íîðìàòèâíèòå ïðîáëåìè, çàòðóäíÿâàùè ôóíêöèîíèðàíåòî è ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ è àäàïòèðàíåòî èì êúì åâðîïåéñêèòå êîîïåðàòèâíè ñòðóêòóðè. Ïðîó÷âàíå íà åâðîïåéñêèÿ è ìåæäóíàðîäåí îïèò â îáëàñòòà íà êîîïåðàòèâíîòî çàêîíîäàòåëñòâî. Ôîðìóëèðàíå íà êîíêðåòíè ïðåäëîæåíèÿ çà ïðîìåíè â Çàêîíà çà êîîïåðàöèèòå, îñèãóðÿâàùè ïðåîäîëÿâàíå íà ñúùåñòâóâàùèòå îãðàíè÷åíèÿ è ðåãóëèðàíå íà ÿñíè âúòðåøíîêîîïåðàòèâíè è ìåæäóêîîïåðàòèâíè âçàèìîîòíîøåíèÿ. Ïîëàãàíå íà óñèëèÿ çà ïðèåìàíå îò ïðàâèòåëñòâîòî íà ïîäêðåïÿùà è íàñúð÷àâàùà ïîëèòèêà è çàêîíîâà ðàìêà, êîèòî äà ñúîòâåòñòâàò íà îñîáåíîñòèòå è öåëèòå

2

íà êîîïåðàöèèòå.

X îñèãóðÿâàíå íà óñëîâèÿ çà îáñúæäàíå íà ïðåäëàãàíèòå ïðîìåíè â Çàêîíà çà êîîïåðàöèèòå íà âñè÷êè íèâà â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà; X ïðîâåæäàíå íà êîíñóëòàöèè ñ îñòàíàëèòå íàöèîíàëíè êîîïåðàòèâíè ñúþçè â ñòðàíàòà (ÍÑÒÏÊ, ÍÑÊÈ, ÍÑÇÊ) ñ öåë ïîñòèãàíå íà êîíñåíñóñ è ïîëó÷àâàíå íà ïî-øèðîêà ïîäêðåïà çà ïðåäëàãàíèòå ïðîìåíè; X ëîáèðàíå ñðåä îðãàíèòå íà äúðæàâíàòà âëàñò è íåïðàâèòåëñòâåíèòå îðãàíèçàöèè ñ öåë îñèãóðÿâàíå íà øèðîêà îáùåñòâåíà äèñêóñèÿ îòíîñíî íåîáõîäèìîñòòà îò èçìåíåíèÿ â äåéñòâàùèÿ Çàêîí çà êîîïåðàöèèòå è ïðèåìàíå íà ïðåäëàãàíèòå îò íàñ ïðîìåíè.

2. Îñèãóðÿâàíå íà âúçìîæíîñòè çà ó÷àñòèå íà ïðåäñòàâèòåëè íà ÖÊÑ â ðàáîòíèòå ãðóïè çà ðàçðàáîòâàíå íà ïðîåêòîçàêîíè è äðóãè íîðìàòèâíè àêòîâå, èìàùè ïðÿêî îòíîøåíèå êúì äåéíîñòòà íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè.

3. Îñèãóðÿâàíå íà òåêóù ìîíèòîðèíã âúðõó äåéñòâàùàòà íîðìàòèâíà óðåäáà è íåéíîòî âëèÿíèå âúðõó äåéíîñòòà íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè. ÂÒÎÐÎ ÑÒÐÀÒÅÃÈ×ÅÑÊÎ ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ: Îñèãóðÿâàíå íà îðãàíèçàöèîíåí êàïàöèòåò íà ñèñòåìàòà Âòîðîòî ñòðàòåãè÷åñêî íàïðàâëåíèå â äåéíîñòòà íà ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ è íà ïðåäñåäàòåëÿ íà Ñúþçà ïðåç ñëåäâàùèòå äâå ãîäèíè ùå áúäå îñèãóðÿâàíåòî íà ñòàáèëíà îðãàíèçàöèîííà îñíîâà çà ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè è ñúçäàâàíå íà óñëîâèÿ çà ôóíêöèîíèðàíå íà æèçíåíè è èêîíîìè÷åñêè óñòîé÷èâè êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíè ñúþçè. Ïîñòèãàíåòî íà òàçè öåë ùå ñå òúðñè ÷ðåç: 1. Àêòèâèçèðàíå ïðîöåñà íà ìîòèâèðàíî è èêîíîìè÷åñêè öåëåñúîáðàçíî îáåäèíÿâàíå íà êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíè ñúþçè. Çà èçïúëíåíèå íà òàçè çàäà÷à â ÖÊÑ ùå áúäå ñôîðìèðàíà öåëåâà ðàáîòíà ãðóïà îò åêñïåðòè, êîÿòî ùå ðàçðàáîòè ïîäðîáíà ìåòîäèêà çà ïðîâåæäàíå íà ïðîöåäóðàòà ïî îáåäèíÿâàíå íà êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíè ñúþçè è òåêóùî ùå êîíñóëòèðà îáåäèíÿâàùèòå ñå îðãàíèçàöèè.

2. Ðàçøèðÿâàíå íà ñîöèàëíàòà áàçà íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè ÷ðåç óâåëè÷àâàíå áðîÿ íà ÷ëåí-êîîïåðàòîðèòå.

Политика 3. Îñèãóðÿâàíå íà óñëîâèÿ çà àäàïòèðàíå íà óñòàâèòå íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè ñ òîçè íà ÖÊÑ.

4. Îñèãóðÿâàíå íà óñëîâèÿ çà ðåàëíîòî ïðèëîæåíèå íà ðàçïîðåäáèòå îò Óñòàâà íà ÖÊÑ, îòíàñÿùè ñå äî îõðàíà íà êîîïåðàòèâíîòî èìóùåñòâî.

5. Ïðîâåæäàíå íà åôåêòèâíà êàäðîâà ïîëèòèêà íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ÷ðåç: X ðàçðàáîòâàíå íà öÿëîñòíà èíâåñòèöèîííà ñòðàòåãèÿ çà ìîäåðíèçèðàíå íà Ó÷åáíèÿ öåíòúð íà ÖÊÑ â ãð. Ïëîâäèâ, ñ öåë ïðåâðúùàíåòî ìó â ñúâðåìåíåí öåíòúð çà ïðîôåñèîíàëíî è åçèêîâî îáó÷åíèå; X îñèãóðÿâàíå íà åôåêòèâåí êàäðîâè ðåñóðñ íà ÖÊÑ è ÷ëåíóâàùèòå â íåãî êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè; X ðàçðàáîòâàíå è íàëàãàíå â ïðàêòèêàòà íà ïðîãðàìè çà ïîäáîð, àòåñòàöèÿ, ñòèìóëèðàíå è ìîòèâèðàíå íà êîîïåðàòèâíèòå êàäðè.

êîîïåðàöèè, ñúþçè è òúðãîâñêè äðóæåñòâà), íî è ñèñòåìàòà êàòî öÿëî. Çà äà ïîñòèãíå òàçè öåë, ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ è ïðåäñåäàòåëÿò íà Ñúþçà ùå ïðîäúëæàò: 1. Äà ïðîâåæäàò ôîðìóëèðàíàòà îò êîëåêòèâíèòå îðãàíè çà óïðàâëåíèå ïîëèòèêà ïî îòíîøåíèå íà: X ðàçøèðÿâàíå è åôåêòèâíî ôóíêöèîíèðàíå íà åäèííèÿ êîîïåðàòèâåí ïàçàð; X èçïúëíåíèå íà ïðîåêòà çà ïðåñòðóêòóðèðàíå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ, â ÷àñòòà ìó çà ðàçøèðÿâàíå îáõâàòà íà ðåãèîíàëíèòå òúðãîâñêè öåíòðîâå è òúðãîâñêàòà âåðèãà ÊÎÎÏ; X ôèíàëèçèðàíå íà ïðîöåñà çà ðàéîíèðàíå íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî; X ðàçâèòèå íà ñåëñêîñòîïàíñêàòà äåéíîñò è èçêóïóâàíåòî; X ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíèÿ òóðèçúì è áàëíåîëîãèÿòà.

6. Ïðèëàãàíå íà òåêóù ìîíèòîðèíã è àíàëèç íà îðãàíèçàöèîííîòî ñúñòîÿíèå íà Ñúþçà è ñèñòåìàòà êàòî öÿëî è ïðåäëàãàíå íà êîíêðåòíè äåéñòâèÿ, â ò.÷. ïðîâåæäàíå íà îáåêòèâåí è íàâðåìåíåí ôèíàíñîâ êîíòðîë. ÒÐÅÒÎ ÑÒÐÀÒÅÃÈ×ÅÑÊÎ ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ: Îñèãóðÿâàíå íà èêîíîìè÷åñêè êîíêóðåíòåí êàïàöèòåò íà ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ Ðàáîòàòà â òîâà íàïðàâëåíèå èìà çà öåë äà îñèãóðè èêîíîìè÷åñêè ïîòåíöèàë, êîéòî äà ïîäïîìîãíå íå ñàìî ðàçâèòèåòî íà îòäåëíèòå êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè (ïîòðåáèòåëíè

2. Äà îñèãóðÿâàò òåêóù êîíòðîë ïî èçïúëíåíèåòî íà èíâåñòèöèîííèòå ïðîãðàìè, ãàðàíòèðàùè ðåàëèçèðàíåòî íà îñíîâíèòå ñòîïàíñêè ïðèîðèòåòè íà ñèñòåìàòà.

3. Äà îñèãóðÿâàò óñëîâèÿ çà îêàçâàíå íà íåîáõîäèìàòà ìåòîäè÷åñêà ïîìîù íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè ïî îòíîøåíèå èçïîëçâàíåòî íà ñðåäñòâà îò äúðæàâåí ôîíä “Çåìåäåëèå”, ñïåöèàëèçèðàíèòå ôîíäîâå íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç è äð. ×ÅÒÂÚÐÒÎ ÑÒÐÀÒÅÃÈ×ÅÑÊÎ ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ: Ìåæäóíàðîäíà äåéíîñò è ñúòðóäíè÷åñòâî Öåëòà íà ðàáîòàòà â òîâà íàïðàâëåíèå å ÖÊÑ è íåãîâèòå îðãàíèçàöèè äà áúäàò ïðåäñòàâÿíè

3

Политика àäåêâàòíî ïðåä ìåæäóíàðîäíèòå êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè, â êîèòî Ñúþçúò ÷ëåíóâà - Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç (ÌÊÑ), Ìåæäóíàðîäíàòà îðãàíèçàöèÿ íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè (ÑÑI), Åâðîïåéñêàòà àñîöèàöèÿòà íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè (ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ) è äð., è äà ñå îñèãóðÿò óñëîâèÿ çà ïðèåìàíåòî èì êàòî ðàâíîïðàâíè ïàðòíüîðè îò åâðîïåéñêèòå êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè. Çà ïîñòèãàíåòî íà òàçè öåë ïðåç ïåðèîäà íà äåéñòâèå íà ïðîãðàìàòà çà óïðàâëåíèå, ïðåäñåäàòåëÿò íà ÖÊÑ ùå ïðîäúëæè: 1. Äà ïðåäñòàâëÿâà åôåêòèâíî è öåëåíàñî÷åíî ÖÊÑ ïðåä ìåæäóíàðîäíèòå îðãàíèçàöèè.

2. Äà îñèãóðÿâà åôåêòèâíîòî ó÷àñòèå íà ïðåäñòàâèòåëè íà ÖÊÑ â ðàáîòàòà íà ðúêîâîäíèòå îðãàíè è êîìèñèèòå íà ìåæäóíàðîäíèòå è åâðîïåéñêè êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè.

3. Äà óñòàíîâÿâà è ïîääúðæà êîíòàêòè ñ íàöèîíàëíèòå êîîïåðàòèâíè äâèæåíèÿ îò Åâðîïà è ñâåòà.

4. Äà îñèãóðÿâà êîíòàêòè çà èêîíîìè÷åñêî ñúòðóäíè÷åñòâî è ñúâìåñòíà ñòîïàíñêà äåéíîñò ñ åâðîïåéñêè è äðóãè êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè, âêëþ÷èòåëíî è ïî èçïúëíåíèåòî íà: X ñúâìåñòíèÿ ïðîåêò ñ Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí öåíòúð çà ïðîåêòè “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ”; X ìåæäóíàðîäíèÿ ïðîåêò “Íàñúð÷àâàíå íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè íà Áàëêàíèòå çà èêîíîìè÷åñêî è ñîöèàëíî åäèíñòâî” ñ âîäåù ïàðòíüîð Ëåãàêîîï Ôðþëè Âåíåöèÿ è ïàðòíüîðè Öåíòðàëåí êîîïåðàòèâåí ñúþç (Áúëãàðèÿ), Àñîöèàöèÿ íà êîîïåðàöèèòå (Õúðâàòèÿ), Öåíòðàëåí ñúþç íà ïðîèçâîäèòåëíèòå êîîïåðàöèè (Ðóìúíèÿ) è Ñúþç íà êîîïåðàöèèòå (Ñúðáèÿ) è ò.í.

4

5. Äà çàïîçíàâà ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ è ÷ëåíîâåòå íà Óïðàâèòåëíèÿ è Ïðåäñåäàòåëñêèÿ ñúâåò ñ ðàáîòàòà è ðåøåíèÿòà íà ìåæäóíàðîäíèòå êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè, â êîèòî ÷ëåíóâà ÖÊÑ è â ÷èèòî ôîðóìè ó÷àñòâàò ïðåäñòàâèòåëè íà ÖÊÑ. ÏÅÒÎ ÑÒÐÀÒÅÃÈ×ÅÑÊÎ ÍÀÏÐÀÂËÅÍÈÅ: Ïîääúðæàíå íà âèñîê îáùåñòâåí èìèäæ íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà Çà ïîñòèãàíåòî è ïîääúðæàíåòî íà âèñîê îáùåñòâåí èìèäæ íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà è ïðåç ñëåäâàùèòå äâå ãîäèíè ùå ïðîäúëæè ðàáîòàòà ïî:

1. Îñèãóðÿâàíå íà óñëîâèÿ çà ïîïóëÿðèçèðàíå íà öåëèòå, öåííîñòèòå è ïðèíöèïèòå íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè è èíôîðìèðàíå íà îáùåñòâåíîñòòà è ìåäèèòå çà ïðèíîñà èì â ðàçâèòèåòî íà íàöèîíàëíàòà èêîíîìèêà.

2. Ïðîâåæäàíå íà öåëåíàñî÷åíà ïîëèòèêà ïî îòíîøåíèå íà ïðèâëè÷àíåòî íà ìëàäè è ìîæåùè ñïåöèàëèñòè çà ðàáîòà â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà.

3. Ïîïóëÿðèçèðàíå íà ïå÷àòíèòå èçäàíèÿ íà ÖÊÑ - âåñòíèê “Êîîïåðàöèÿ” è ñïèñàíèå “ÊÎÎÏ”.

4. Ïðîâåæäàíå íà åäèííà ðåêëàìíà ñòðàòåãèÿ çà íàëàãàíå íà òúðãîâñêàòà ìàðêà ÊÎÎÏ.

Íàñòîÿùàòà ïðîãðàìà å ðàçðàáîòåíà íà îñíîâàíèå ÷ë. 23, àë. 1, ò. 8 îò Óñòàâà íà ÖÊÑ è ñå ðåàëèçèðà îò ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ, ïîäïîìàãàíî îò ìåíèäæúðñêèÿ è åêñïåðòåí ñúñòàâ íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè îò ñèñòåìàòà.

Отличия на ЦКС

Î

ò 2003 ã. ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ ïðîâåæäà àêòèâíà ïîëèòèêà íà ñòèìóëèðàíå è ìîòèâèðàíå íà ÷ëåíêîîïåðàòîðèòå è ðàáîòåùèòå â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà, ñúùåñòâåíà ÷àñò îò êîÿòî ñà íîâèòå îòëè÷èÿ íà Ñúþçà. Íà çàñåäàíèåòî ñè îò 15.12.2004 ã. ÓÑ íà ÖÊÑ óòâúðäè ÏÐÀÂÈËÍÈÊ ÇÀ ÍÀÃÐÀÆÄÀÂÀÍÅ Ñ ÎÒËÈ×Èß ÍÀ ÖÅÍÒÐÀËÍÈß ÊÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÑÚÞÇ, ñ êîéòî ñå îïðåäåëÿò âèäîâåòå îòëè÷èÿ, óñëîâèÿòà è ðåäà çà òÿõíîòî âðú÷âàíå. Íàãðàæäàâàíåòî ñ òåçè îòëè÷èÿ èìà çà öåë äà ñòèìóëèðà ó÷àñòèåòî è îòêðîè ïðèíîñà íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè, ðúêîâîäèòåëèòå, ñëóæèòåëèòå, ðàáîòíèöèòå è äåÿòåëèòå îò êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà çà ïðàêòè÷åñêîòî ðåàëèçèðàíå íà ïðèîðèòåòèòå íà êîîïåðàòèâíàòà ïîëèòèêà. Íàãðàæäàâàíåòî ñòàâà ñ ðåøåíèå íà ðúêîâîäñòâîòî íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç íà áàçàòà íà îïðåäåëåíè óñëîâèÿ, êðèòåðèè è îöåíêè.

Çà ïðèëîæåíèåòî íà ïðàâèëíèêà áÿõà èçðàáîòåíè íîâè îòëè÷èÿ, êîèòî ñå îòëè÷àâàò ñúñ ñúâðåìåíåí è àòðàêòèâåí äèçàéí. ÏËÀÑÒÈÊÀ "ÊÎÎÏ" èçðàáîòåíà ïî ïîðú÷êà íà ÖÊÑ Ñ òîâà îòëè÷èå ñå óäîñòîÿâàò êîîïåðàòèâíè ñúþçè, ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè, êîîïåðàòèâíè ïðåäïðèÿòèÿ è òúðãîâñêè äðóæåñòâà ïî ñëó÷àé þáèëåéíè ãîäèøíèíè - 50, 80, 90, 100 ã. è çà âñåêè ñëåäâàù êðúãúë þáèëåé íà 10 ãîäèíè. Äî ìîìåíòà ñ òîâà íàé-âèñîêî îòëè÷èå íà ÖÊÑ ñà íàãðàäåíè 21 ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíè ñúþçè. "ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ" â òðè ñòåïåíè Ñ òîâà îòëè÷èå ñå íàãðàæäàâàò ðúêîâîäèòåëè, ñëóæèòåëè, ðàáîòíèöè è äåÿòåëè çà ïðèíîñ â ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå îò íàöèîíàëåí ìàùàá. Íîñèòåëè íà "ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÇËÀÒÅÍ" ñà 12 ïðåäñåäàòåëè íà êîîïåðàòèâíè ñúþçè, ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè è äåéöè ñ ïðèíîñ â ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå. Ñðåä íîñèòåëèòå íà òîâà îòëè÷èå ñà ã-í Àíãåë Ìàðèí - âèöåïðåçèäåíò íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, ã-í Ëàðñ Õèëáîì - ïðåäñåäàòåë íà Áîðäà íà Öåíòúðà çà ïðîåêòè êúì Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç. "ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÑÐÅÁÚÐÅÍ"

Àâòîð: Èâàí Êóëèíñêè Ìàòåðèàë: áðîíç, êàìúê Ëåÿðíà: Art Form studio

"ÇÍÀÊ ÇÀ ÇÀÑËÓÃÈ ÊÚÌ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÎÒÎ ÄÂÈÆÅÍÈÅ"

"ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÁÐÎÍÇÎÂ"

Ïî÷åòíèòå çíàöè è çíàêúò çà çàñëóãè ñå èçðàáîòâàò îò “Ìîíåòåí äâîð” ÅÎÎÄ ïî äèçàéí íà ÖÊÑ è ñà ñúîòâåòíî ñúñ çëàòíî, ñðåáúðíî è áðîíçîâî ïîêðèòèå.

Ñ òîâà îòëè÷èå ñå íàãðàæäàâàò ðúêîâîäèòåëè, ñëóæèòåëè, ðàáîòíèöè è äåÿòåëè ñ òðàéíè çàñëóãè çà ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå îò ðåãèîíàëåí ìàùàá. Íîñèòåëè íà òîâà îòëè÷èå ñà 23 ïðåäñåäàòåëè íà êîîïåðàöèè è êîîïåðàòèâíè äåÿòåëè.

Ïúëíèÿò ñïèñúê íà íîñèòåëèòå íà îòëè÷èÿ íà ÖÊÑ å ïóáëèêóâàí íà òðåòà êîðèöà íà ñïèñàíèåòî.

5

2005 - Кооперативната система в цифри ÖÅÍÒÐÀËÍÈßÒ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÑÚÞÇ 34-òå ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈ ÑÚÞÇÀ 910-òå ÊÎÎÏÅÐÀÖÈÈ 208 717-òå ×ËÅÍ-ÊÎÎÏÅÐÀÒÎÐÈ ÏÐÈÒÅÆÀÂÀÒ 703 8 901 2 600 2 1 034 23 3 32 5 1 155 19 14 5 2 130 400

ñêëàäà çà òúðãîâèÿ íà åäðî òúðãîâñêè îáåêòè çà ïðîäàæáè íà äðåáíî çàâåäåíèÿ çà îáùåñòâåíî õðàíåíå õëàäèëíè áàçè õëåáîïåêàðíè è öåõîâå çà ïðîèçâîäñòâî íà õëåáíè è òåñòåíè èçäåëèÿ îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà ñëàäêàðñêè è çàõàðíè èçäåëèÿ îáåêòà çà áóòèëèðàíå íà ìèíåðàëíà âîäà îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà ãàçèðàíè áåçàëêîõîëíè íàïèòêè îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà âèñîêîàëêîõîëíè íàïèòêè è âèíî îáåêòà çà ðàêèåèçâàðÿâàíå îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà áîçà îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà ìëÿêî è ìëå÷íè ïðîäóêòè îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà ìåñî è ìåñíè ïðîäóêòè îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà ïëîäîâî-çåëåí÷óêîâè êîíñåðâè îáåêòà çà ïðîèçâîäñòâî íà äúðâåíè, ìåòàëíè, øèâàøêè è äðóãè ïðîìèøëåíè èçäåëèÿ ïóíêòà çà èçêóïóâàíå íà áèëêè, äèâîðàñòÿùè ïëîäîâå è ãúáè

ÔÈÍÀÍÑÎÂÎ-ÈÊÎÍÎÌÈ×ÅÑÊÈ ÐÅÇÓËÒÀÒÈ ÇÀ 2005* ã. ÏÐÈÕÎÄÈ ÎÒ ÑÒÎÏÀÍÑÊÈ ÄÅÉÍÎÑÒÈ, îáùî - 287 279 õèë. ëâ.

â ò.÷. îò: - ïðîìèøëåíîñò - òúðãîâèÿ íà åäðî - òúðãîâèÿ íà äðåáíî - ñåëñêî ñòîïàíñòâî - èçêóïóâàíå - óñëóãè - äðóãè

ÔÈÍÀÍÑΠÐÅÇÓËÒÀÒ, ïå÷àëáà ÈÍÂÅÑÒÈÖÈÈ, îáùî â ò.÷. ôèíàíñèðàíè ñúñ ñðåäñòâà îò ôîíä “Èíâåñòèöèè” íà ÖÊÑ

*î÷àêâàíè ðåçóëòàòè

6

4 058 õèë. ëâ.

11 014 õèë. ëâ.

895 õèë. ëâ.

õèë. ëâ.

42 320 28 019 146 499 10 748 10 728 28 301 20 664

Търговия ÖÊÑ ÀÊÒÓÀËÈÇÈÐÀ ÊÎÍÖÅÏÖÈßÒÀ ÑÈ ÇÀ ÐÀÇÂÈÒÈÅ ÍÀ ÒÚÐÃÎÂÈßÒÀ Â ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ

Ï

ðåç ïîñëåäíèòå íÿêîëêî ãîäèíè ñúñòîÿíèåòî è ïðîáëåìèòå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ ñà îáåêò íà ìíîãî äèñêóñèè. È òîâà íå å íèêàê ñëó÷àéíî, òúé êàòî îáè÷àéíî òÿ ôîðìèðà íàä 60% îò ïðèõîäèòå íà ñèñòåìàòà îò ñòîïàíñêè äåéíîñòè (Ãðàôèêà 1). Îòíîñèòåëåí äÿë íà ïðèõîäèòå îò òúðãîâñêà äåéíîñò â îáùèòå ïðèõîäè îò ñòîïàíñêà äåéíîñò íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà (%) 2005

10

57

2004

9

54

2003

8

53

0

10

20

30

òúðãîâèÿ íà åäðî

40

50

60

70

80

òúðãîâèÿ íà äðåáíî

Ãðàôèêà 1

Çàòîâà â ðåäèöà ïðîãðàìíè äîêóìåíòè òúðãîâèÿòà áå îïðåäåëåíà êàòî ïðèîðèòåòíà ñòîïàíñêà äåéíîñò çà ñèñòåìàòà, à ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ âçå ðåäèöà óïðàâëåíñêè ðåøåíèÿ, öåëÿùè íåéíîòî óòâúðæäàâàíå è ïî-íàòàòúøíî ðàçâèòèå. Îùå ïðåç 2002 ã. Öåíòðàëíèÿò êîîïåðàòèâåí ñúþç ðàçðàáîòè ïðîåêò çà ïðåñòðóêòóðèðàíå è ðàçâèòèå íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà è èçãðàæäàíå íà âåðèãà îò òúðãîâñêè îáåêòè ñ îáùà ïàçàðíà ñòðàòåãèÿ è ñîáñòâåíà òúðãîâñêà ìàðêà ÊÎÎÏ. Îñíîâíàòà çàäà÷à íà ïðîåêòà áå îáîñîáÿâàíåòî íà íÿêîëêî ðåãèîíàëíè öåíòúðà çà äèñòðèáóöèÿ íà ñòîêè, êîèòî äà îáñëóæâàò ìàãàçèíèòå, ïðåäîñòàâåíè çà óïðàâëåíèå îò òúðãîâñêàòà âåðèãà. Ïðîåêòúò áå áàçèðàí íà îïèòà íà åâðîïåéñêèòå êîîïåðàòèâíè äâèæåíèÿ è ñúâðåìåííèòå òåíäåíöèè â îáëàñòòà íà òúðãîâèÿòà, êîèòî ïîêàçâàò, ÷å ïå÷åëèâøà òúðãîâñêà äåéíîñò ñå ïîñòèãà ïðåäèìíî ÷ðåç: X ïðèëàãàíå íà ðàçíîîáðàçíè ñúâðåìåííè òúðãîâñêè ôîðìè îò òèïà ôðàí÷àéçèíã, ëèçèíã, åëåêòðîííà è áîðñîâà òúðãîâèÿ; X ñúçäàâàíå è ðàçâèòèå íà òúðãîâñêè âåðèãè îò òèïà ñóïåðìàðêåòè è õèïåðìàðêåòè. Öåëòà íà ïîäîáíè òúðãîâñêè ñòðàòåãèè å: ïðîìÿíà íà ïðîäóêòîâàòà è äèñòðèáóöèîííàòà ïîëèòèêà, îáñëóæâàíå íà ïî-ãîëÿì áðîé êëèåíòè è ðåàëèçèðàíå íà ïî-ãîëÿì îáåì ïðîäàæáè, à îòòàì è çàäîâîëÿâàíå â ïî-ãîëÿìà ñòåïåí íà èçèñêâàíèÿòà è ïîòðåáíîñòèòå íà ïîòðåáèòåëèòå, êîåòî â êðàéíà ñìåòêà íåìèíóåìî âîäè äî íàðàñòâàíå íà êîíêóðåíòíîñïîñîáíîñòòà. Ïðîåêòúò áå îáñúæäàí íÿêîëêîêðàòíî íà ðàçëè÷íèòå íèâà â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà è áå

óòâúðäåí îò ÓÑ íà ÖÊÑ, êàòî áÿõà äåôèíèðàíè îñíîâíèòå ñóáåêòè è åòàïèòå íà ðåàëèçàöèÿ. È ðåçóëòàòèòå íå çàêúñíÿõà. Ïðèõîäèòå îò òúðãîâñêà äåéíîñò çàïî÷íàõà äà áåëåæàò ïîñòîÿíåí ðúñò, êàòî ïðè òúðãîâèÿòà íà åäðî òîçè ðúñò å îêîëî 15% ñðåäíîãîäèøíî, à ïðè òúðãîâèÿòà íà äðåáíî - 5% (Ãðàôèêà 2). Îñâåí òîâà òåìïúò íà íàðàñòâàíå íà ïðèõîäèòå çàïî÷íà äà èçïðåâàðâà òîçè íà ðàçõîäèòå, â ðåçóëòàò íà êîåòî ïðåç ïîñëåäíèòå òðè ãîäèíè ñå íàáëþäàâà ïîñòîÿííî ïîäîáðÿâàíå íà ðåíòàáèëíîñòòà êàêòî ïðè òúðãîâèÿòà íà åäðî, òàêà è ïðè òúðãîâèÿòà íà äðåáíî. Ïðåç 2004 ã. Êîìèñèÿòà ïî òúðãîâèÿ è òóðèçúì êúì ÓÑ íà ÖÊÑ ïðèå ïîäðîáíà ïðîãðàìà çà ïîäîáðÿâàíå íà òúðãîâñêèòå âðúçêè â ñèñòåìàòà. Ñôîðìèðàí áå Ñúâåò íà òúðãîâöèòå, êîéòî óòâúðäè ñõåìàòà çà èçãðàæäàíå íà äèñòðèáóöèîííè êàíàëè, îñíîâíèòå ïðàâèëà è íîìåíêëàòóðàòà îò ñòîêè ñ öåíòðàëèçèðàíà äîñòàâêà, âêëþ÷âàùà: áðàøíî, îëèî, ìèíåðàëíà âîäà, âàðèâà è ÿäêè, ñîë, õëåáíà ìàÿ, äîìàøíè ïîòðåáè, áèòîâà õèÏðèõîäè îò òúðãîâñêà äåéíîñò â ñèñòåìàòà ÖÊÑ (õèë. ëâ.)

142 019

2005 28 019

136 673

2004 23 370

131 181

2003 20 821

Ãðàôèêà 2

òúðãîâèÿ íà äðåáíî òúðãîâèÿ íà åäðî

ìèÿ, õàðòèåíè èçäåëèÿ è àìîíèåâ íèòðàò; îñíîâíèòå ïðàâèëà çà èçáîð íà òúðãîâöè, êîèòî ñà óòâúðäåíè ïðîèçâîäèòåëè è/èëè âíîñèòåëè, èìàùè òðàéíî ïðèñúñòâèå íà áúëãàðñêèÿ ïàçàð è ò.í.  ðåçóëòàò íà ïðåäïðèåòèòå äåéñòâèÿ “Êîîïòúðãîâèÿ è òóðèçúì” ÀÄ, êîåòî áå íàòîâàðåíî ñ ôóíêöèèòå íà Íàöèîíàëåí òúðãîâñêè öåíòúð, ïîäîáðè çíà÷èòåëíî ñâîÿòà äåéíîñò è ïðåç 2004 ã. óâåëè÷è íàä äâà ïúòè ñòîêîîáîðîòà ñè ñïðÿìî 2003 ã. Î÷àêâà ñå â êðàÿ íà 2005 ã. äðóæåñòâîòî äà îòáåëåæè òðèêðàòíî óâåëè÷åíèå íà ïðèõîäèòå ñè ñïðÿìî ïðåäõîäíàòà ãîäèíà, à çà 2006 ã. å ïëàíèðàíî íîâî äâóêðàòíî óâåëè÷åíèå. Ñëåäîâàòåëíî, ñïîêîéíî ìîæåì äà êàæåì, ÷å íàöèîíàëíèÿò òúðãîâñêè öåíòúð å äîáðå ðàáîòåùî äðóæåñòâî ñ

7

Търговия Ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ îáÿâè 2006 ã. çà “ÃÎÄÈÍÀ ÍÀ ÒÚÐÃÎÂÑÊÀÒÀ ÂÅÐÈÃÀ ÊÎÎÏ”. îòãîâîðåí Ñúâåò íà äèðåêòîðèòå, êîéòî ðàáîòè çà íåïðåêúñíàòî ïîäîáðÿâàíå íà ðåçóëòàòèòå. Êúì êðàÿ íà 2005 ã. â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ âå÷å èìà 105 ìàãàçèíà, êîèòî ôóíêöèîíèðàò ïîä çíàêà íà òúðãîâñêàòà âåðèãà ÊÎÎÏ. Ïðåäîñòàâåíè ñà íàä 30 000 ïîòðåáèòåëñêè êàðòè, êîèòî îñèãóðÿâàò íà êîîïåðàòèâíèòå ìàãàçèíè ïðèáëèçèòåëíî îêîëî 30 000 ïîñòîÿííè êëèåíòà. Ïðè ñðåäåí îáåì íà ïîêóïêèòå îò 50 ëâ. íà ìåñåö, çà 1 ãîäèíà ñàìî òåçè êëèåíòè ïðàâÿò îêîëî 20 ìëí. ëâ. ñòîêîîáîðîò. À ñðåùó 5-òå ïðîöåíòà îòñòúïêà, êîÿòî ïîëó÷àâàò ñ ïîòðåáèòåëñêàòà ñè êàðòà, êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ïðåäîñòàâÿ íà êëèåíòèòå è òåõíèòå ñåìåéñòâà îêîëî 1 ìëí. ëâ. ðàçïîëàãàåì äîõîä. Ïîñòåïåííî çàïî÷íà äà ñå ðåàëèçèðà è íîâàòà ïîëèòèêà ïî îòíîøåíèå íà öåíèòå, ìàðêåòèíãà, ëîãèñòèêàòà è ïðîìîöèèòå, êàòî â êîîïåðàòèâíèòå òúðãîâñêè îáåêòè âå÷å ñå ïðîäàâà ìèíåðàëíà âîäà, îëèî è çàõàð ñ òúðãîâñêà ìàðêà ÊÎÎÏ. Àíàëèçúò íà òðèãîäèøíîòî ðåàëèçèðàíå íà ïðîåêòà, îáà÷å, ïîêàçà ÷å äî ìîìåíòà îñíîâíèòå óñèëèÿ ñà íàñî÷åíè êúì äîãîâàðÿíå íà îïðåäåëåíà íîìåíêëàòóðà îò ñòîêè, ïðåäíàçíà÷åíà çà íàöèîíàëíà äèñòðèáóöèÿ è êúì âúâåæäàíå íà ñèñòåìàòà ñ ïîòðåáèòåëñêè êàðòè â òúðãîâñêèòå îáåêòè. Íî êàòî öÿëî ïðîåêòúò çíà÷èòåëíî èçîñòàâà îò ïðåäâèäåíèòå åòàïè è îáõâàò. Åäíîâðåìåííî ñ òîâà ñå êîíñòàòèðàõà è íÿêîè íåäîñòàòúöè â ïîäõîäà è ìîäåëà íà ïðåñòðóêòóðèðàíå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ. Ïî-çíà÷èìèòå îò òÿõ ñà: X êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè è àêöèîíåðíèòå äðóæåñòâà, êàêòî è êàäðèòå ðàáîòåùè â òÿõ, íå óñïÿõà äà ðåàëèçèðàò äî êðàé âúçëîæåíèòå èì ôóíêöèè íà ðåãèîíàëíè öåíòðîâå çà äèñòðèáóöèÿ è äà íàëîæàò ïðîâåæäàíåòî íà åäèííà òúðãîâñêà ïîëèòèêà â ðåãèîíèòå ñè.

X ðåêîíñòðóêöèÿòà íà îáåêòèòå ñå èçâúðøâà ïî èíäèâèäóàëíè ïðîåêòè, êîèòî íå ñëåäâàò åäíà îáùà êîíöåïöèÿ çà âúíøíèÿ âèä è âúòðåøíîòî îôîðìëåíèå.

X ÷àñò îò êîîïåðàöèèòå íå èçïîëçâàò åôåêòèâíî âúçìîæíîñòèòå íà ñèñòåìàòà ñ ïîòðåáèòåëñêè êàðòè çà óâåëè÷àâàíå ñòîêîîáîðîòà íà òúðãîâñêèòå îáåêòè è çà ïðèâëè÷àíå íà íîâè êëèåíòè.

X ïðåäîñòàâåíèòå ïîòðåáèòåëñêè êàðòè íå äîñòèãàò äî âñè÷êè êëèåíòè íà òúðãîâñêèÿ îáåêò (÷ëåí-êîîïåðàòîðè èëè âúíøíè ëèöà). Âñè÷êî òîâà íàëîæè ñïåøíî äà ñå óñúâúðøåíñòâà äîñåãàøíèÿ ìîäåë íà òúðãîâñêàòà âåðèãà è äà ñå òúðñÿò ïîäõîäÿùèòå ìåõàíèçìè çà ïî-åôåê-

8

òèâíî ïðåñòðóêòóðèðàíå è ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâñêà äåéíîñò. Çàòîâà ïðåç 2005 ã. íîâîñôîðìèðàíèÿò îòäåë “Òúðãîâèÿ” íà ÖÊÑ, ñúâìåñòíî ñ Êîìèñèÿòà ïî òúðãîâèÿ è òóðèçúì íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, ðàçðàáîòè è âíåñå çà óòâúðæäàâàíå Êîíöåïöèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå ìîäåëà íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ. Òÿ îòñòðàíÿâà íÿêîè îò íåäîñòàòúöèòå íà ïðîåêòà çà ïðåñòðóêòóðèðàíå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ, êîèòî áÿõà óñòàíîâåíè ïðè íåãîâàòà ðåàëèçàöèÿ, è äàâà ðåàëåí ïðàêòè÷åñêè ìîäåë, ÷ðåç êîéòî ñèñòåìàòà äà ïîñòèãíå ñòðàòåãè÷åñêàòà ñè öåë, à èìåííî: X êàòåãîðè÷íî è íåîáðàòèìî ïîäîáðÿâàíå ñúñòîÿíèåòî íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿòà è çíà÷èòåëíî óâåëè÷àâàíå íà íåéíèÿò ïàçàðåí äÿë â íàöèîíàëåí ìàùàá; X ïîâèøàâàíå íà ðåíòàáèëíîñòòà è êîíêóðåíòíîñïîñîáíîñòòà º; X ïðåâðúùàíåòî º â äåéíîñò, ôîðìèðàùà âèñîê ñòîïàíñêè è ñîöèàëåí èìèäæ íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà. Ïðåäè óòâúðæäàâàíåòî º îò Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò, êîíöåïöèÿòà áå îáñúæäàíà íÿêîëêîêðàòíî ñ ó÷àñòíèöèòå â ñåìèíàðèòå, îðãàíèçèðàíè ïî ïðîåêòà ñ Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí öåíòúð çà ïðîåêòè íà òåìà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ”. Íà òåçè ñåìèíàðè Öåíòðàëíèÿò êîîïåðàòèâåí ñúþç ïîëó÷è îäîáðåíèåòî íà ñâîèòå øâåäñêè êîëåãè, êîèòî ïîòâúðäèõà íåîáõîäèìîñòòà îò àêòóàëèçàöèÿ íà ìîäåëà è ïðàâèëíîñòòà íà èçáðàíèÿ ïîäõîä. Ìíîãî öåííà è íàâðåìåííà áå è ïîäêðåïàòà çà ïðåäïðèåòèòå äåéñòâèÿ, çàÿâåíà íà çàñåäàíèåòî íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç, ïðîâåäåíî ïðåç ìåñåö îêòîìâðè â Áàðñåëîíà.

ÎÁÅÊÒÈ ÎÒ ÍÀÖÈÎÍÀËÍÀ ÒÚÐÃÎÂÑÊÀ ÂÅÐÈÃÀ ÊÎÎÏ

Търговска верига КООП

9

Концепция ÊÎÍÖÅÏÖÈß ÇÀ ÓÑÚÂÚÐØÅÍÑÒÂÀÍÅ ÌÎÄÅËÀ ÍÀ ÒÚÐÃÎÂÑÊÀÒÀ ÄÅÉÍÎÑÒ Â ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ ÍÀ ÖÊÑ Íà 24.11.2005 ã. Óïðàâèòåëíèÿò ñúâåò íà ÖÊÑ ïðèå Êîíöåïöèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå ìîäåëà íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ. Êîíöåïöèÿòà áå ðàçðàáîòåíà îò îòäåë “Òúðãîâèÿ” è Êîìèñèÿòà ïî òúðãîâèÿ è òóðèçúì êúì Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò. Ïðåäè äà áúäå ïðåäëîæåíà íà âíèìàíèåòî íà ÷ëåíîâåòå íà ÓÑ íà ÖÊÑ, òÿ áå îáñúäåíà íà áúëãàðî-øâåäñêèÿ ñåìèíàð ïî ïðîåêòà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ", êîéòî ñå ïðîâåäå â ê.ê Áîðîâåö îò 31.10 äî 04.11.2005 ã. Êîè ñà ïî-ñúùåñòâåíèòå ìîìåíòè îò êîíöåïöèÿòà? ÌÈÑÈß È ÖÅË ÍÀ ÊÎÍÖÅÏÖÈßÒÀ Ìèñèÿòà íà êîíöåïöèÿòà å èçäèãàíå íà êà÷åñòâåíî íîâî íèâî òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç. Ñòðàòåãè÷åñêàòà öåë å ïîâèøàâàíå êîíêóðåíòíîñïîñîáíîñòòà íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ è ïðåâðúùàíåòî º â äåéíîñò, ôîðìèðàùà âèñîê ñòîïàíñêè è ñîöèàëåí èìèäæ íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà. Çàäà÷àòà, êîÿòî ñòîè çà èçïúëíåíèå ïðåä êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè å óñúâúðøåíñòâàíå, ðàçâèòèå è âíåäðÿâàíå íà ìîäåë íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ, áàçèðàí íà: X êîîïåðàòèâíèòå ïðèíöèïè è öåííîñòè; X ïðîâåæäàíå íà àêòèâíà è öåëåíàñî÷åíà àñîðòèìåíòíà ïîëèòèêà, îðèåíòèðàíà êúì êîíêðåòíèÿ ïîòðåáèòåë; X óâåëè÷àâàíå íà ñòîêîîáîðîòà íà êîîïåðàòèâíèòå ìàãàçèíè, ôîðìèðàíå íà òúðãîâñêà ïå÷àëáà è ìèíèìèçèðàíå íà ðèñêà; ÍÀÑÎÊÈ ÇÀ ÓÑÚÂÚÐØÅÍÑÒÂÀÍÅ ÌÎÄÅËÀ ÍÀ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÀÒÀ ÒÚÐÃÎÂÈß Êîíöåïöèÿòà çà óñúâúðøåíñòâàíå íà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ ñå îñíîâàâà íà ïîëîæèòåëíèÿ îïèò, ïðå÷óïåí ïðåç ñïåöèôèêàòà íà îòäåëíèòå ðàéîíè è íàñåëåíè ìåñòà è ñå èçðàçÿâà â îáîñîáÿâàíå íà âåðèãà îò òèïèçèðàíè òúðãîâñêè îáåêòè, ðàáîòåùè ïîä ìàðêàòà “ÊÎÎÏ”. Îñíîâíèòå ïðèíöèïè íà òúðãîâñêàòà âåðèãà ñà: X âçàèìîîòíîøåíèÿòà ìåæäó êîîïåðàòèâíèòå ñòðóêòóðè ñå ðåãëàìåíòèðàò ñ ÷åòèðèñòðàíåí äîãîâîð, êîéòî çà÷èòà èíòåðåñèòå íà âñè÷êè ñòðàíè è îïàçâà òúðãîâñêàòà òàéíà; X ñíàáäÿâàíåòî ñúñ ñòîêè íà êîîïåðàòèâíèòå ìàãàçèíè ñå èçâúðøâà íà áàçà îáåäèíåíà çàÿâêà.

X åäèíñòâî íà ðåêëàìàòà, ðåäà íà îáñëóæâàíå è èìèäæà íà òúðãîâñêèÿ îáåêò; X ñòðèêòíî èçïúëíåíèå íà ïîåòèòå çàäúëæåíèÿ îò âñè÷êè ñòðóêòóðè, ó÷àñòâàùè â ðåàëèçèðàíåòî íà êîíöåïöèÿòà.  çàâèñèìîñò îò òúðãîâñêàòà ïëîù, ïðåäëàãàíèÿ àñîðòèìåíò è íàñåëåíîòî ìÿñòî, â êîåòî ñà ðàçïîëîæåíè ñå îáîñîáÿâàò òðè òèïà ìàãàçèíè îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ”:

10

X ìèíèìàðêåò “ÊÎÎÏ” - ñ òúðãîâñêà ïëîù äî 50 ì2, çà îáñëóæâàíå íàñåëåíèåòî â ìàëêèòå íàñåëåíè ìåñòà.  òåçè îáåêòè îðãàíèçàöèÿòà íà ïðîäàæáèòå å íà ïðèíöèïà “ïðîäàâà÷ íà ùàíä”, íî ÷àñò îò ïàêåòèðàíàòà ñòîêàòà, çàäúëæèòåëíî ñå ïðåäëàãà íà ñàìîîáñëóæâàíå.

X ñóïåðìàðêåò “ÊÎÎÏ” - ñ òúðãîâñêà ïëîù îò 51 äî 150 ì2. Îðãàíèçàöèÿòà íà ïðîäàæáèòå â òÿõ å îñíîâíî íà ïðèíöèïà íà ñàìîîáñëóæâàíå ñ îáîñîáåíî “îáñëóæâàíå íà ùàíä” çà ñïåöèôè÷íè ñòîêè.  íÿêîè ðàéîíè è íàñåëåíè ìåñòà òîçè òèï ìàãàçèíè å æåëàòåëíî äà áúäàò ñàìî íà ñàìîîáñëóæâàíå.

X ãðàíäìàðêåò “ÊÎÎÏ” - ñ òúðãîâñêà ïëîù íàä 151 ì2, êàòî îðãàíèçàöèÿòà íà ïðîäàæáèòå å íà ñàìîîáñëóæâàíå ñ îáîñîáåíè åäèí èëè íÿêîëêî ùàíäà çà îáñëóæâàíå. Òúðãîâñêèÿò îáåêò ñå îáîðóäâà ñ âåçíà è ïðèíòåð çà åòèêåòè â áëèçîñò äî ùàíäîâåòå çà ïëîäîâå è çåëåí÷óöè, à êîãàòî òîâà å íåâúçìîæíî, ñúùèòå ñå èíñòàëèðàò íà êàñîâèÿ âúçåë. Íà÷èíúò, ïî êîéòî òðÿáâà äà ñå îðãàíèçèðàò è ðúêîâîäÿò âñè÷êè òúðãîâñêè îáåêòè ñå ðåãëàìåíòèðà îò “Íàðú÷íèê çà ôóíêöèîíèðàíå íà òúðãîâñêèòå îáåêòè îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ” (ÍÔÒΠ“ÊÎÎÏ”). Òîé ñúäúðæà íåîáõîäèìèòå èíñòðóêöèè çà ïðàêòè÷åñêà ðàáîòà, çàäúëæèòåëíèÿ àñîðòèìåíò, íà÷èíèòå íà ðåêëàìà è èçâúðøâàíå íà ìàðêåòèíã, îáðàçöè íà äîêóìåíòè, òåõíè÷åñêà èíôîðìàöèÿ è âñè÷êî äðóãî íåîáõîäèìî çà äîáðîòî ôóíêöèîíèðàíå íà òúðãîâñêèÿ îáåêò. Òèïèçèðàíåòî íà ìàãàçèíèòå ñå ïîñòèãà ÷ðåç óåäíàêâÿâàíå íà: X ôàñàäàòà è èçïîëçâàíåòî íà åäèííî ëîãî (ôèðìåí çíàê) è ñëîãàí (ôèðìåí ëîçóíã); X âúòðåøíîòî îôîðìëåíèå - òúðãîâñêî îáçàâåæäàíå, ðàçïðåäåëåíèå íà òúðãîâñêàòà ïëîù, îðãàíèçàöèÿ íà ïîòîêà íà êëèåíòèòå, åòèêåòè, îïàêîâêè, óíèôîðìè íà ïåðñîíàëà è äðóãè åëåìåíòè íà äèçàéíà; X òúðãîâñêàòà ïîëèòèêà ïî îòíîøåíèå íà: íîìåíêëàòóðàòà íà ïðîäàâàíèòå ñòîêè; ïðîìîöèèòå; òúðãîâñêèòå îòñòúïêè çà êëèåíòè íà âåðèãàòà; ðàçâèòèåòî íà âúçìîæíîñòèòå íà ïîòðåáèòåëñêèòå êàðòè è äðóãè;

Концепция ØÂÅÄÑÊÈ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÅÍ ÎÏÈÒ: ×ëåíñêàòà êàðòà Coop Med Mera ïðåäñòàâëÿâà êëþ÷úò íà âñè÷êè ÷ëåíîâå îò ñêàíäèíàâñêèÿ ðåãèîí êúì êîîïåðàòèâíèòå ñõåìè çà âúçíàãðàæäåíèå è ñïåöèàëíè îôåðòè. Äî ìîìåíòà èìà èçäàäåíè ïðèáëèçèòåëíî 3.5 ìèë. êàðòè ñðåä 2.9 ìèë. êîîïåðàòèâíè ÷ëåíîâå. ×ëåíîâåòå ìîãàò äà èçïîëçâàò êàðòàòà Med Mera, çà äà ðåãèñòðèðàò ñâîÿòà ïîêóïêà è äà ñïå÷åëÿò òî÷êè, êîèòî ìîãàò äà ãè êîíâåðòèðàò âúâ âàó÷åðè: 1 øâåäñêà êðîíà ïå÷åëè 1 òî÷êà, à 7 500 íàòðóïàíè òî÷êè îñèãóðÿâàò âàó÷åð íà ñòîéíîñò 50 êðîíè èëè îòáèâ îò öåíàòà, êîãàòî ñå ïàçàðóâà.  äîïúëíåíèå êúì òåçè âàó÷åðè, ÷ëåíîâåòå ïå÷åëÿò áîíóñè è îòáèâè îò öåíèòå ïðè ïîñåùåíèÿ íà îïðåäåëåíè õîòåëè, ìóçåè èëè ïúòóâàíèÿ.

X îòíîøåíèå ñ ïîòðåáèòåëè è äîñòàâ÷èöè, ôîðìèðàùè äîáðà ðåïóòàöèÿ ñðåä íàñåëåíèåòî. Ïðè âêëþ÷âàíåòî èì â òúðãîâñêàòà âåðèãà, ìàãàçèíèòå ïîëó÷àâàò ñåðòèôèêàò, êîéòî óäîñòîâåðÿâà, ÷å òå îòãîâàðÿò íà èçèñêâàíèÿòà, ðåãëàìåíòèðàíè â äîãîâîðà è ÍÔÒΠ“ÊÎÎÏ”. Äîñòàâêàòà íà ñòîêè çà òúðãîâñêèòå îáåêòè îò âåðèãàòà ñå îñèãóðÿâà ÷ðåç: X “Êîîï òúðãîâèÿ è òóðèçúì” ÀÄ - ñòîêèòå, îïðåäåëåíè çà íàöèîíàëíà äèñòðèáóöèÿ; X ÊÑ èëè ðåãèîíàëíèòå àêöèîíåðíè äðóæåñòâà - ñòîêèòå, îïðåäåëåíè çà ðåãèîíàëíà äèñòðèáóöèÿ; X îò ñîáñòâåíèêà íà òúðãîâñêèÿ îáåêò - îãðàíè÷åí áðîé ñòîêè îò ìåñòíî çíà÷åíèå (õëÿá, ìàëîòðàéíè ñòîêè è îïðåäåëåíà ãðóïà ïðåñíè ïëîäîâå è çåëåí÷óöè). Äúëãîñðî÷íàòà öåë ïî îòíîøåíèå íà äîñòàâêèòå íà ñòîêè çà îáåêòè îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ” å óâåëè÷àâàíå äåëà íà ñòîêèòå ñ íàöèîíàëíà äèñòðèáó-

öèÿ çà ñìåòêà íà òåçè ñ ðåãèîíàëíà äèñòðèáóöèÿ.  äúëãîñðî÷åí ïëàí òðÿáâà äà ñå ïîñòèãíå è îãðàíè÷àâàíå äî ìèíèìóì íà ñòîêèòå ñ ìåñòåí õàðàêòåð. Ðåãëàìåíòèðàíåòî íà âçàèìîîòíîøåíèÿòà â òúðãîâñêàòà âåðèãà “ÊÎÎÏ” ñòàâà íà îñíîâàòà íà ÷åòèðèñòðàíåí äîãîâîð, êîéòî çàäúëæèòåëíî âêëþ÷âà: X äîãîâîðåíîñòèòå ìåæäó ÖÊÑ è “Êîîï-òúðãîâèÿ è òóðèçúì” ÀÄ çà îðãàíèçèðàíå è ïðîâåæäàíå íà òúðãîâñêàòà ïîëèòèêàòà íà ÖÊÑ â íàöèîíàëåí ìàùàá; X äîãîâîðåíîñòèòå ìåæäó “Êîîï-òúðãîâèÿ è òóðèçúì” ÀÄ è ÊÑ çà îðãàíèçèðàíå è ïðîâåæäàíå íà òúðãîâñêàòà ïîëèòèêàòà íà ÖÊÑ â ðåãèîíàëåí ìàùàá; X äîãîâîðåíîñòèòå ìåæäó ÏÊ è ÊÑ çà îòäàâàíå íà òúðãîâñêèÿ îáåêò ïîä íàåì çà ìèíèìàëåí ñðîê îò ïåò ãîäèíè; X óñëîâèÿòà çà äîñòàâêà íà ñòîêè (ñ íàöèîíàëíà èëè ðåãèîíàëíà äèñòðèáóöèÿ) çà ìàãàçèíèòå îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ”.

ÅÒÀÏÈ ÇÀ ÐÅÀËÈÇÀÖÈß ÍÀ ÊÎÍÖÅÏÖÈßÒÀ 1. ÏÚÐÂÈ ÅÒÀÏ - äî 31.12.2005 ã.: X çàïîçíàâàíå íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèèòå è êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè ñ êîíöåïöèÿòà; X èçáîð è èçãðàæäàíå íà åäèííà èíôîðìàöèîííà ñèñòåìà íà òúðãîâñêàòà âåðèãà; X ðàçðàáîòâàíå è ïðèåìàíå íà Íàðú÷íèê çà ôóíêöèîíèðàíå íà òúðãîâñêè îáåêò îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ” (ÍÔÒΠ“ÊÎÎÏ”).

2. ÂÒÎÐÈ ÅÒÀÏ - äî 30.06.2006 ã.

X ïðèâåæäàíå íà ðåêîíñòðóèðàíèòå ìàãàçèíè â ñúîòâåòñòâèå ñ îñíîâíèòå èçèñêâàíèÿ íà ÍÔÒÎÂ “ÊÎÎÏ”.

X ðàçêðèâàíå íà ÷åòèðè ïèëîòíè òúðãîâñêè îáåêòà îò âåðèãàòà “ÊÎÎÏ”.

3. ÒÐÅÒÈ ÅÒÀÏ - äî 31.12.2006 ã.

X àíàëèç íà ðåàëèçàöèÿòà íà êîíöåïöèÿòà è îòñòðàíÿâàíå íà äîïóñíàòèòå ñëàáîñòè; X ðàçøèðÿâàíå íà òúðãîâñêàòà ìðåæà ÷ðåç âêëþ÷âàíå íà íîâè òúðãîâñêè îáåêòè âúâ âåðèãàòà.

4. ×ÅÒÂÚÐÒÈ ÅÒÀÏ - äî 31.12.2007 ã. Äîñòèãàíå íà îòíîñèòåëåí äÿë íà ñòîêèòå ñ íàöèîíàëíàòà äîñòàâêà ñïðÿìî îáùèÿ ñòîêîîáîðîò âúâ âåðèãàòà äî 8%.

11

Туризъм и отдих ÖÊÑ ÇÀËÀÃÀ ÍÀ ÊÀ×ÅÑÒÂÎÒÎ ÍÀ ÒÓÐÈÑÒÈ×ÅÑÊÈÒÅ ÓÑËÓÃÈ ÖÊÑ ïðèòåæàâà 2 õîòåëñêè êîìïëåêñà, íàìèðàùè ñå íà Áúëãàðñêîòî ×åðíîìîðèå è 1 áàëíåîñàíàòîðèóì çà ïðîôèëàêòèêà è ëå÷åíèå â ãð. Áàíêÿ. Çà ïîâèøàâàíå êà÷åñòâîòî íà ïðåäëàãàíèòå îò òÿõ óñëóãè, îò 2003 ã. Ñúþçúò ñòàðòèðà ðåàëèçèðàíåòî íà ïðèîðèòåòíà èíâåñòèöèîííà ïðîãðàìà çà ìîäåðíèçèðàíåòî èì.

ÕÎÒÅËÑÊÈ ÊÎÌÏËÅÊÑ “ÊÎÎÏ-ÊÈÒÅÍ” Õîòåëñêè êîìïëåêñ “ÊÎÎÏ - Êèòåí” ñå ñòîïàíèñâà îò “Êîîïòóðèñò - Êèòåí” ÅÎÎÄ - òúðãîâñêî äðóæåñòâî ñ åäíîëè÷åí ñîáñòâåíèê Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç. Õîòåëúò ñå íàìèðà íà 100 ì îò Þæíèÿ ïëàæ íà ãð. Êèòåí. Óìåðåíî êîíòèíåíòàëíèÿò êëèìàò ñúñ çíà÷èòåëíîòî âëèÿíèå íà ×åðíî ìîðå îïðåäåëÿ èçêëþ÷èòåëíèòå ïðèðîäíè äàäåíîñòè íà ðàéîíà. Õîòåëñêèÿò êîìïëåêñ å ðàçïîëîæåí â æèâîïèñåí ïàðê, â êîéòî ñå ïîääúðæàò ðàçíîîáðàçíè ðàñòèòåëíè âèäîâå - ðóñòèôèíà, þêà, êèïàðèñè, êåäðè, åëè, ñìúð÷, áîð è äðóãè. Õîòåëúò ïðåäëàãà ïðåêðàñíè âúçìîæíîñòè çà îòäèõ â òðè îòäåëíè áëîêà.  íà÷àëîòî íà òóðèñòè÷åñêèÿ ñåçîí ’Ëÿòî 2005 ã., äðóæåñòâîòî óñïåøíî ïðèêëþ÷è òðåòèÿ åòàï îò ìàùàáíàòà ñè èíâåñòèöèîííà ïðîãðàìà çà ðåíîâèðàíå íà êîìïëåêñà. Çàâúðøåíà áå ïúëíàòà ðåêîíñòðóêöèÿ è ìîäåðíèçàöèÿ íà áëîê 1, êàòî õîòåëñêèòå ñòàè è àïàðòàìåíòè ñà ñ ìîäåðíî îáçàâåæäàíå - êëèìàòèê, ìèíè-áàð, òåëåâèçîð, òåëåôîí, WC ñ äóø êàáèíà. Ðàçøèðåíî áå ôîàéåòî íà õîòåëà, êîåòî å â ìîäåðåí ñòèë è ðàçïîëàãà ñ ëîáè áàð, îáìåííî áþðî è îòêðèòà òåðàñà. Êîìïëåêñúò âå÷å ðàçïîëàãà ñúñ ñîáñòâåíà êîíôðåíòíà çàëà ñ 50 ìåñòà, ïîäõîäÿùà çà ïðîâåæäàíå íà ñåìèíàðè, ðàáîòíè è áèçíåñ ñðåùè.

ÕÎÒÅËÑÊÈ ÊÎÌÏËÅÊÑ “ÑÒÐÀÍÄÆÀ” Õîòåëñêè êîìïëåêñ “Ñòðàíäæà” ñå ñòîïàíèñâà îò “Êîîïòóðèñò - Ñòðàíäæà” ÅÎÎÄ - òúðãîâñêî äðóæåñòâî ñ åäíîëè÷åí ñîáñòâåíèê Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç. Êîìïëåêñúò å ðàçïîëîæåí â êóðîðòåí êîìïëåêñ “Àëåí ìàê”, íàìèðàù ñå â ñåâåðíàòà ÷àñò íà ×åðíîìîðñêîòî êðàéáðåæèå íà 15 êì îò ãð. Âàðíà è íà 700 ì îò ìåæäóíàðîäíèÿ êóðîðòåí êîìïëåêñ “Çëàòíè ïÿñúöè”. Õîòåëúò å èçãðàäåí â æèâîïèñåí ïàðê, ñ ïëîù îò 25 äêà, â êîéòî ñà îáîñîáåíè ìåñòà çà îòäèõ, äåòñêà ïëîùàäêà è ïàðêèíã. Îáùèÿò êàïàöèòåò íà õîòåëñêàòà ÷àñò å 220 ëåãëà.  íà÷àëîòî íà òóðèñòè÷åñêèÿ ñåçîí ’Ëÿòî 2005 ã. äðóæåñòâîòî óñïåøíî ïðèêëþ÷è ïúðâèÿ åòàï îò èíâåñòèöèîííàòà ñè ïðîãðàìà çà ðåíîâèðàíå íà êîìïëåêñà. Èçâúðøåíà áå ïúëíà ðåêîíñòðóêöèÿ è ìîäåðíèçàöèÿ íà áëîê 1 è ñå èçãðàäè ìîäåðåí âúíøåí áàñåéí ñ áàð.  ðåçóëòàò íà òîâà, õîòåëñêàòà áàçà âå÷å îòãîâàðÿ íà ñúâðåìåííèòå èçèñêâàíèÿ çà ïðåäîñòàâÿíå íà òóðèñòè÷åñêè óñëóãè îò êàòåãîðèÿ “äâå+ çâåçäè”. Õîòåëúò ïðåäîñòàâÿ çà ïîëçâàíå åäèíè÷íè è äâîéíè ñòàè, êàêòî è àïàðòàìåíòè. Âñè÷êè òå ðàçïîëàãàò ñúñ ñàìîñòîÿòåëåí ñàíèòàðåí âúçåë, òåëåôîí, òåëåâèçîð ñúñ ñàòåëèòíà ïðîãðàìà è ìèíèáàð. Ðåñòîðàíòúò íà õîòåëà å ñ êàïàöèòåò îò 120 ìåñòà, îò êîèòî 60 ñà íà îòêðèòî. Ëîáè-áàðúò å ñ 40 ìåñòà çà ñÿäàíå, ðàçïîëîæåí âúâ ôîàéåòî íà õîòåëà. Íà òåðèòîðèÿòà íà êîìïëåêñà ñà èçãðàäåíè áàñêåòáîëíî è ôóòáîëíî èãðèùå.

12

Туризъм и отдих ÁÀËÍÅÎÑÀÍÀÒÎÐÈÓÌ - ÃÐ. ÁÀÍÊß Áàëíåîñàíàòîðèóìúò â ãð. Áàíêÿ îñèãóðÿâà ëå÷åíèå íà ïàöèåíòè ñúñ çàáîëÿâàíèÿ íà ñúðäå÷íîñúäîâàòà è íåðâíà ñèñòåìà, îïîðíî-äâèãàòåëíèÿ àïàðàò è îáìÿíàòà íà âåùåñòâàòà è ïðåäîñòàâÿ ìíîæåñòâî âúçñòàíîâèòåëíè è ëå÷åáíî-ïðîôèëàêòè÷íè ïðîöåäóðè. ×ðåç ðåàëèçèðàíàòà â ìîìåíòà ìàùàáíà èíâåñòèöèîííà ïðîãðàìà ÷àñò îò áàëíåîñàíàòîðèóìúò ùå áúäå îáîñîáåí êàòî ìîäåðåí SPA öåíòúð, ïðåäëàãàù íà ñâîèòå êëèåíòè êà÷åñòâåíè è àòðàêòèâíè óñëóãè çà ðåëàêñ è îòìîðà. Êàêâî å SPA? Ïîíÿòèåòî, âúçíèêíàëî îò èìåòî íà áåëãèéñêîòî ãðàä÷å Ñïà, êúäåòî îùå îò âðåìåòî íà ðèìñêàòà èìïåðèÿ å îòêðèò ïúðâèÿò “âîäåí” êóðîðò, ïîñòåïåííî ïðåìèíàâà â àáðåâèàòóðàòà SPA (Sanus Pro Aqua - çäðàâå ÷ðåç âîäà), à äíåñ å íàçâàíèå íà öÿë êëîí îò êîçìåòîëîãèÿòà.

SPA e ñòèë íà îòäèõ.  SPA öåíòúðà ìèíåðàëíàòà âîäà è ïðîöåäóðèòå çàðåæäàò ñúñ çäðàâå, îòìèâàò ñòðåñà, èçïúëâàò ñ åíåðãèÿ, îñîáåíî àêî ñà ñú÷åòàíè ñ ìàñàæ, ñïîðò, ìåäèòàöèÿ. Áåç äîáàâêàòà SPA íèòî åäèí óâàæàâàù ñåáå ñè õîòåë, êóðîðò èëè ôèòíåñ-êëóá íÿìà ïðàâî íà ëóêñ êàòåãîðèÿ.

ÊËÓÁ-ÐÅÑÒÎÐÀÍÒ “ÊÎÎÏ ÊËÓÁ” Îò äåêåìâðè 2004 ã. â ñãðàäàòà íà ÖÊÑ íà óë. “Ã. Ñ. Ðàêîâñêè” 99 â ãð. Ñîôèÿ îòâîðè âðàòè îáíîâåíèÿò êëóá-ðåñòîðàíò “ÊÎÎÏ ÊËÓÁ”. Ðåñòîðàíòúò å ïîäõîäÿùî ìÿñòî çà ïðîâåæäàíå íà èçèñêàíè ïðèåìè, äåëîâè è ïðèÿòåëñêè ñðåùè, ñâàòáåíè è ñåìåéíè òúðæåñòâà. Òîé ïðåäëàãà êà÷åñòâåíà êóõíÿ, ïåðôåêòíî îáñëóæâàíå è èçèñêàí èíòåðèîð, îðãàíèçèðà êîêòåéëè è êåòúðèíã.  íåãîâîòî ìåíþ ïðèñúñòâàò ìíîãî îò ïðîäóêòèòå íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà, êîèòî ñà ñèìâîë íà ãàðàíòèðàíî êà÷åñòâî è òðàåí ïîòðåáèòåëñêè èíòåðåñ.  “ÊÎÎÏ ÊËÓÁ” ðàáîòè åêèï îò ïðîôåñèîíàëèñòè, êîéòî ìîæå äà ïðåâúðíå âñÿêà ïðàçíè÷íà âå÷åð èëè ñðåùà â íåçàáðàâèì ñïîìåí. Îáó÷åíèåòî áå èçâåäåíî êàòî åäèí îò ïðèîðèòåòèòå íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà çà 2005 ã.  òàçè âðúçêà, ÖÊÑ çàïî÷íà ðåàëèçèðàíåòî íà öÿëîñòíà èíâåñòèöèîííà ïðîãðàìà çà ìîäåðíèçèðàíå íà Ó×ÅÁÍÈß ÖÅÍÒÚÐ ÍÀ ÖÊÑ Â ÃÐ. ÏËÎÂÄÈ è ïðåâðúùàíåòî ìó â ñúâðåìåíåí îáðàçîâàòåëåí è êâàëèôèêàöèîíåí öåíòúð, îñèãóðÿâàù ìîäåðíî ïðîôåñèîíàëíî è åçèêîâî îáó÷åíèå. Ïðåäñòîè ðåàëèçèðàíåòî íà ïîäîáíà ïðîãðàìà è çà ÁÀÇÀÒÀ ÍÀ ÖÊÑ Â Ñ. ÂÎÍÅÙÀ ÂÎÄÀ.

13

Откриване на търговски обект № 107 от Национална търговска верига „КООП“. Обектът е собственост на ПК "Пчела" с. Мирково.

Връчване на отличие Пластика "КООП" на ПК "Пчела" с. Мирково и "Почетен знак на ЦКС - Златен" на председателя на кооперацията.

Национален кооперативен музей

Ì

óçåÿò íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå â Áúëãàðèÿ å ñúçäàäåí ïî èíèöèàòèâà íà ðúêîâîäñòâîòî íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç, êàòî îñíîâíèòå åêñïîíàòè ñà ïðåäîñòàâåíè îò êîîïåðàöèèòå è êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè. Òîé å îòêðèò íà 02.07.2004 ã. îò ïðåäñåäàòåëÿ íà ÖÊÑ ã-í Ïåòúð Ñòåôàíîâ è âèöåïðåçèäåíòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ ã-í Àíãåë Ìàðèí. Ïúðâèòå ïîñåòèòåëè íà ìóçåÿ áÿõà ó÷àñòíèöèòå â òúðæåñòâåíîòî ñúáðàíèå ïî ñëó÷àé 82-ðèÿ Ìåæäóíàðîäåí êîîïåðàòèâåí äåí íà ÌÊÑ è 10-òèÿ Ìåæäóíàðîäåí äåí íà êîîïåðàöèèòå â Îáåäèíåíèòå íàöèè.

“Êîîïåðàöèÿòà å åäèíñòâåíîòî ñòîïàíñêî çàâîåâàíèå, êîåòî å äàëî ïîëîæèòåëíè ðåçóëòàòè âúâ âñè÷êè ñòðàíè íà ñâåòà, áåç äà ïðè÷èíè íèòî åäíà êàïêà ÷îâåøêà êðúâ. Çàòîâà òÿ òðÿáâà äà áúäå è ãîëÿìàòà ñîöèàëíà øêîëà íà ìëàäåæòà.” Øàðë Æèä

 ìóçåÿ å ñúõðàíåíà èñòîðè÷åñêàòà ïàìåò çà áúëãàðñêàòà êîîïåðàöèÿ çà âðåìåòî îò 1863 ã. äî íàøè äíè, êàòî åêñïîçèöèÿòà å ðàçäåëåíà íà ñëåäíèòå ïåðèîäè: z 1863 - 1878 ã. z 1878 - 1890 ã., êîãàòî å ñúçäàäåíà ïúðâàòà áúëãàðñêà êîîïåðàöèÿz 1890 - 1946 ã., êîãàòî å ñúçäàäåí Öåíòðàëíèÿò êîîïåðàòèâåí ñúþç; z 1946 - 1989 ã.

16

 îòäåëíà åêñïîçèöèÿ å îòðàçåíî ìåæäóíàðîäíîòî êîîïåðàòèâíî è èêîíîìè÷åñêî ñúòðóäíè÷åñòâî íà áúëãàðñêèòå êîîïåðàöèè ñ êîîïåðàöèèòå îò îñòàíàëèòå åâðîïåéñêè ñòðàíè â ïåðèîäà îò 1903 ã. (êîãàòî Áúëãàðèÿ ñòàâà ïúëíîïðàâåí ÷ëåí íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç) äî íàøè äíè. Îôîðìåíè ñà ñïåöèàëíè âèòðèíè çà îáðàçóâàíåòî íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç, âúíøíîòúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ñèñòåìàòà, ðàçâèòèåòî íà ìëàäåæêîòî êîîïåðàòèâíî äâèæåíèå, ó÷åáíàòà è êóëòóðíî-ïðîñâåòíà äåéíîñò íà Ñúþçà.

 ñàìîñòîÿòåëíè ìóçåéíè âèòðèíè ñà èçëîæåíè äîêóìåíòè è ïðåäìåòè, ïîêàçâàùè âúçíèêâàíåòî è ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå â ðåãèîíà íà âñåêè åäèí îò 34-òå êîîïåðàòèâíè ñúþçà. Ìíîãî áîãàòè íà åêñïîíàòè ñà âèòðèíèòå íà ÐÊÑ “×åðíîìîðèå” Áóðãàñ, ÊÑ Âåëèêî Òúðíîâî, ÎÊÑ Âèäèí, ÐÊÑ “Îðàëî” Êàðíîáàò, ÎÊÑ Ìîíòàíà, ÊÑ Ïëåâåí, ÐÊÑ Ïëîâäèâ, ÎÊÑ Ñîôèÿ è äð.

Хлебопроизводство ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÀÒÀ ÑÈÑÒÅÌÀ ÏÐÅÓÑÒÐÎÉÂÀ ÑÂÎÅÒÎ ÕËÅÁÎÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ*

Á

Êúäå ñå êðèÿò ïðè÷èíèòå çà òîçè ðÿçúê ñïàä â úëãàðèÿ èìà äà èçâúðâè òðóäåí ïúò, íåçàâèñèìî äàëè ãëåäàìå íà ïðèñúåäèíÿâàíåòî êîîïåðàòèâíîòî õëåáîïðîèçâîäñòâî? Îñâåí îáåêíè êúì Åâðîïåéñêèÿ ñúþç êàòî íà èçëþ÷èòåëíî òèâíèòå ìàêðîèêîíîìè÷åñêè ôàêòîðè, ñïåöèàëâàæåí èñòîðè÷åñêè ìîìåíò, èëè êàòî íà íàðàñò- íî ïðè êîîïåðàöèèòå âëèÿíèå îêàçâàò è ðåäèöà âàíå âúçìîæíîñòèòå çà òúðãîâèÿ. Íîâàòà ðåàë- äðóãè ôàêòîðè, êàòî: X çàñèëåíèòå ìèãðàöèîííè ïðîöåñè îò ðàéîíîñò, ïðåä êîÿòî ñìå èçïðàâåíè, èçèñêâà íîâè ðåíè, îáñëóæâàíè îò êîîïåðàöèèòå; øåíèÿ, ñúîáðàçåíè ñ åâðîïåéñêèòå òåíäåíöèè â X çàñòàðÿâàíå íà íàñåëåíèåòî; èêîíîìèêàòà. Êàòî âñè÷êè îòðàñëè, òàêà è õëåX íåëîÿëíà êîíêóðåíöèÿ, â ò.÷. ïîÿâà íà ïàçàáîïðîèçâîäñòâîòî òðÿáâà äà îòãîâîðè íà åâðîïðà íà ñóáåêòè, íåðåãèñòðèðàíè ïî ÇÄÄÑ è ðåäèçâèêàòåëñòâàòà ñ íîâè ñòðóêòóðè è òåõíîëîíåâíàñÿùè çäðàâíè è ïåíñèîííè îñèãóðîâêè; ãèè. Åâðîïåéñêèòå òåíäåíöèè â ïðîèçâîäñòâî íà X íèñêà ðåíòàáèëíîñò è äð. ìàñîâèòå òèïîâå õëÿá ñà: êîíöåíòðèðàíå íà òîâà ïðîèçâîäñòâî â ãîëåìè ïðîèçâîäñòâåíè çâåíà ñ âèñîêà ïðîèçâîäèòåëíîñò è ðåíòàáèëíîñò; ðàçøèðÿâàíå íà àñîðòèìåíòà â Ïðîèçâîäñòâî íà õëÿá â ñèñòåìàòà ïîñîêà äèåòè÷åí õëÿá ñ ðàçíîîáðàçíè íà ÖÊÑ â íàòóðà (õèë. òîíà) áðàøíåíè ñìåñè; êîîïåðèðàíå íà äðåáíèòå ïðîèçâîäèòåëè ñ öåë îïòèìèçèðàíå íà ëîãèñòè÷íàòà âåðèãà îò äîñòàâ÷èêà íà ñóðîâèíè äî êðàéíèÿ ïîòðåáèòåë; ïðîèçâîäñòâî íà ìíîãî àñîðòèìåíòíà ïðîäóêöèÿ íà ìÿñòî â ñóïåðìàðêåòèòå, è òå íå ïîäìèíàâàò è Áúëãàðèÿ. Ãîëåìèòå ïðîèçâîäèòåëè âå÷å ñå îðèåíòèðàõà è ðàçïîëàãàéêè ñúñ çíà÷èòåëíè èíâåñòèöèè, óñïÿõà äà ïðîãíîçà (Ãðàôèêà 2) èçãðàäÿò â ðàçëè÷íà ñòåïåí âåðèãàòà “çúðíî - áðàøíî - õëÿá - òúðãîâñêà ìðåæà” è äà ïîêðèÿò èçöÿëî îòäåëíè Íàìàëåíèåòî íà ïðîèçâîäñòâîòî â êîîïåðàòèâðàéîíè íà ñòðàíàòà. íàòà ñèñòåìà å ïðÿêî ñâúðçàíî ñ: X åêñïëîàòàöèÿòà íà îñòàðåëè òèïîâå ïåùè ñ Èìàò ëè ìÿñòî êîîïåðàöèèòå âèñîê ðàçõîä íà òå÷íè è òâúðäè ãîðèâà; â íîâàòà ñèòóàöèÿ?

X ñèëíî ñòåñíåí àñîðòèìåíò; Êàòåãîðè÷íî, äà. Òå ñà åäèíñòâåíèÿò ðåàëåí ñóX ëèïñà íà ìíîãîîáðàçèå ñðåä ðàçôàñîâêèòå áåêò íà ïàçàðà, êîéòî ìîæå äà ïðîòèâîñòîè íà åäè âúçìîæíîñòè çà îïàêîâàíå íà ðèòå ïðîèçâîäèòåëè. Çàòîâà è ðúêîâîäñòâîòî íà ïðîäóêòèòå. ÖÊÑ ñå å çàåëî äà èçïðàâè íà êðàêà òîçè òîëêîâà ïå÷åëèâø â ìèíàëîòî îòðàñúë, êîéòî çà ñúæàëåíèå ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè îòñòúïè çíà÷èòåëíî îò ñâîèòå ïàçàðíè ïîçèöèè (Ãðàôèêà 1 è 2).

Òàêà ïðåç 2003 ã. ñå ñòèãíà äî êðèòè÷íî íèâî íà ðåíòàáèëíîñòòà íà 100 ëâ. ïðèõîäè, êîÿòî íåçàâèñèìî îò ïîäîáðåíèåòî ïðåç 2004 è 2005 ã. ïðîäúëæàâà äà áúäå îòðèöàòåëíà (Ãðàôèêà 3).

Ïðîèçâîäñòâî íà õëÿá â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ êúì îáùîòî ïðîèçâîäñòâî çà ñòðàíàòà (%)

(Ãðàôèêà 1)

Ñëåä êàòî àíàëèçèðà îáñòîéíî íàëè÷èåòî íà óñòàíîâèëèòå ñå ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè òðåâîæíè òåíäåíöèè, ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ âçå ðåøåíèå äà ñå ïðåäïðèåìàò ñïåøíè ìåðêè çà ïðåîäîëÿâàíå íà êðèçàòà. Òàêà ñå ïðåìèíà êúì ðàéîíèðàíå íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî â ñèñòåìàòà è îáîñîáÿâàíåòî íà îêðóïíåíè ðàéîíè.  òåçè ðàéîíè îñíîâíîòî ïðîèçâîäñòâî ùå ñå îñúùåñòâÿâà îò ìèíèìèçèðàí áðîé

*Ìàòåðèàëúò å ïîäãîòâåí îò Íàòàëèÿ Ãåíîâà, äîêòîðàíò êúì êàòåäðà “Êîîïåðàòèâåí ìåíèäæìúíò è áèçíåñ”, ÓÍÑÑ.

17

Хлебопроизводство ïå÷åëèâøè õëåáîïåêàðíè, à ïðîèçâåäåíàòà ïðîäóêöèÿ ïðåèìóùåñòâåíî ùå ñå ðåàëèçèðà â êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâñêà ìðåæà. Ïðîöåñúò íà ïðåñòðóêòóðèðàíå çàïî÷íà ñëåä ðåøåíèå íà ÓÑ íà ÖÊÑ îò ìàðò 2004 ã. Îðãàíèçàöèîííî òîé ïðèêëþ÷è â êðàÿ íà ñúùàòà ãîäèíà, à òåõíîëîãè÷íî è èíâåñòèöèîííî ïðîäúëæàâà è êúì íàñòîÿùèÿ ìîìåíò.

ÖÊÑ ïîñåòèõà èçëîæåíèåòî “Åâðîïàí 2005”, êîåòî ñå ïðîâåäå â Ïàðèæ, Ôðàíöèÿ. Íà íåãî òå ñå çàïîçíàõà ñ ïîñëåäíèòå òåíäåíöèè â õëåáîïðîèçâîäñòâîòî è ñëàäêàðñòâîòî è íàé-âå÷å ñ íîâèòå ïîòî÷íèòå ëèíèè çà çàìåñâàíå, äåëåíå, îôîðìÿíå, ôåðìåíòàöèÿ, èçïè÷àíå, îõëàæäàíå è ïàêåòèðàíå íà õëÿá è õëåáíè èçäåëèÿ, êàêòî è ñ ìàøèíèòå è ñúîðúæåíèÿòà çà îêîìïëåêòîâàíå íà ìàëêè êâàðòàëíè (ñåëñêè) ôóðíè. Òúé êàòî â ïîñëåäíèòå ãîäèíè â ñòðàíàòà ñå íàáëþäàâà òåíäåíöèÿ êúì ïðîìÿíà â êóëòóðàòà íà áèòà, ñìÿíà íà ïîêîëåíèÿòà, íàðàñòâàíå íà ãðàäñêîòî íàñåëåíèå, ïîâèøàâàíå áðîÿ íà ðàáîòåùèòå æåíè, ñå íàëîæè ïðåîðèåíòèðàíå íà ïàçàðíàòà ñòðàòåãèÿ íà êîîïåðàòèâíèòå õëåáîïåêàðíè, êàòî ñå ðàçøèðè àñîðòèìåíòúò íà òåñòåíèòå èçäåëèÿ (â ò.÷. è çàìðàçåíèòå ïîëóôàáðèêàòè), âúâåäå ñå ïî-øèðîêî èçïîëçâàíåòî íà êîíñåðâàíòè è ñïåöèàëíè îïàêîâú÷íè ìàòåðèàëè ñ öåë ïîäúëãîòî çàïàçâàíå ñâåæåñòòà íà õëÿáà. È íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî å íåîáõîäèìî äà ñå óâåëè÷è ïðåäëàãàíåòî íà ðàçëè÷íè ãðàìàæè íà èçäåëèÿòà. Âñè÷êè òåçè òåíäåíöèè ñà àíàëèçèðàíè îáñòîéíî è íàìåðèõà ñâîåòî ìÿñòî â åêñïåðòíèòå îöåíêè.

Ðåíòàáèëíîñò íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ (ëâ./100 ëâ. ïðèõîäè)

(Ãðàôèêà 3)  ðàìêèòå íà òîçè ïðîåêò ñ ïðÿêîòî ó÷àñòèå íà Êîìèñèÿòà ïî ïðîìèøëåíîñò è óñëóãè êúì ÓÑ íà ÖÊÑ, êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè è Òåõíîëîãè÷íèÿ öåíòúð “Èíäóñòðèàëêîîïèíæåíåðèíã” ÎÎÄ, íà òåðèòîðèÿòà íà öÿëàòà ñòðàíà ñå îáîñîáèõà 130 ðàéîííè öåíòúðà. Îñâåí èêîíîìè÷åñêè åôåêòèâíèòå îáåêòè ñå îïðåäåëèõà è ìàëêèòå õëåáîïåêàðíè, êîèòî çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà ñå ñúõðàíÿò, äîðè è ïðè íóëåâ ôèíàíñîâ ðåçóëòàò íà òîçè åòàï. Çà äà ïîäïîìîãíàò íîâîó÷ðåäåíèòå ðàéîííè öåíòðîâå åêñïåðòèòå îò Òåõíîëîãè÷íèÿ öåíòúð èçãîòâèõà åêñïåðòíè îöåíêè çà 67 öåíòúðà, êàòî 31 îò òÿõ ñà ñúñ çàâúðøåíà ðåêîíñòðóêöèÿ èëè â ïðîöåñ íà ïðåóñòðîéñòâî. Îò òÿõ 17 öåíòúðà èçâúðøâàò ïðåóñòðîéñòâîòî ñúñ ñîáñòâåíè ñðåäñòâà, à 14 - ñúñ ñðåäñòâà îò ôîíä “Èíâåñòèöèè” èëè äðóãè èíâåñòèöèîííè èçòî÷íèöè.  ãîëÿìàòà ñè ÷àñò èçãîòâåíèòå åêñïåðòíè îöåíêè ïðåïîðú÷âàò çàìÿíà íà èçïîëçâàíèòå äîñåãà ïåùè íà òå÷íî è òâúðäî ãîðèâî ñ åëåêòðîïåùè ñ òîïëîàêóìóëèðàùè ïëî÷è.  òîçè ñëó÷àé îñâåí èêîíîìèÿòà îò ðàçõîäè çà åíåðãèÿ çà ïðîèçâîäñòâî, ïåêàðíèòå ùå ìîãàò è äà ïîâèøàò êà÷åñòâîòî íà èçïè÷àíå, êàêòî è äà èçïîëçâàò àêóìóëèðàíàòà òîïëèíà çà ïðîèçâîäñòâî íà ñëàäêàðñêè è õëåáíè èçäåëèÿ, êîèòî èçèñêâàò ïî-íèñêè òåìïåðàòóðè íà èçïè÷àíå. Çà äà îñúùåñòâÿò ïî-åôåêòèâíî ïðîöåñà íà çàìÿíà íà ñòàðèòå ïåùè ñ íîâè, ãðóïà ñïåöèàëèñòè îò

18

Äðóãà îáëàñò, â êîÿòî ÖÊÑ ñå îïèòâà äà áúäå îò ïîìîù, å îáó÷åíèåòî íà êàäðèòå â äîáðèòå ïðîèçâîäñòâåíè è õèãèåííè ïðàêòèêè è ñèñòåìàòà ÍÀÑÑÐ (Ñèñòåìà çà àíàëèç íà îïàñíîñòèòå è êîíòðîë íà êðèòè÷íèòå òî÷êè). Çà öåëòà íà 17.03.2005 ã. â ÖÊÑ áåøå ïðîâåäåí íàöèîíàëåí ñåìèíàð, íà êîéòî áÿõà ïðåäñòàâåíè íîâèòå èçèñêâàíèÿ íà ÅÑ çà ïðîèçâîäñòâî íà áåçîïàñíè õðàíè è íåîòëîæíîñòòà îò ïðèëàãàíåòî èì â áëèçêî áúäåùå. Íà âñåêè ó÷àñòíèê â ñåìèíàðà áåøå èçäàäåí äîêóìåíò (ñåðòèôèêàò) îò Ñúþçà ïî õðàíèòåëíà ïðîìèøëåíîñò çà çàâúðøåí ó÷åáåí êóðñ ïî âíåäðÿâàíå íà Äîáðèòå ïðàêòèêè è ñèñòåìàòà ÍÀÑÑÐ. ÖÊÑ ïðåäâèæäà è âòîðè åòàï íà îáó÷åíèå, ïðè êîéòî ó÷àñòíèöèòå ùå ïîëîæàò èçïèò è óñïåøíî ïðåìèíàëèòå ùå ïîëó÷àò ñåðòèôèêàò çà ïðàâî íà ïðîâåæäàíå íà âúòðåøåí îäèò ïî ïðèëàãàíåòî íà ñèñòåìàòà ÍÀÑÑÐ. Àíàëèçúò íà ðåçóëòàòèòå çà 2004 ã. è çà äåâåòìåñå÷èåòî íà 2005 ã. ïîêàçâà, ÷å êàòî öÿëî êîîïåðàòèâíîòî õëåáîïðîèçâîäñòâî ïðîäúëæàâà äà èçîñòàâà îò òåìïîâåòå íà ðàçâèòèå íà ÷àñòíèÿ ñåêòîð. Íî ðåàëèçàöèÿòà íà ïðîåêòà è ïîëîæåíèòå äî ìîìåíòà óñèëèÿ äàâàò îñíîâàíèå çà îïòè-

Хлебопроизводство ìèçúì. Òå íåäâóñìèñëåíî äîêàçâàò, ÷å ïðè ïðàâèëíî ðåîðãàíèçèðàíå íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî ñè êîîïåðàöèèòå îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ ùå ìîãàò îòíîâî äà çàåìàò äîñòîéíî ìÿñòî íà ïàçàðà. Ïîâîä çà òîçè îïòèìèçúì å çàâúðøèëàòà óñïåøíà ðåêîíñòðóêöèÿ íà ïåêàðíè â ðàçëè÷íè ðàéîíè íà ñòðàíàòà.

Ïðîìåíèòå â êîîïåðàòèâíîòî õëåáîïðîèçâîäñòâî, ïðîäúëæàò. Íàäÿâàìå ñå, ÷å äî âëèçàíåòî íà Áúëãàðèÿ â Åâðîïåéñêèÿ ñúþç ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ ùå ðàçïîëàãà ñ ïåêàðíè, ïðîèçâåæäàùè ïî åâðîïåéñêè ñòàíäàðòè è îñèãóðÿâàùè çíà÷èòåëåí äÿë îò ïàçàðà íà õëÿá è õëåáíè èçäåëèÿ â ñòðàíàòà.

ÑÏÎÄÅËÅÍ ÎÏÈÒ: Åäèí îò óñïåøíèòå ïðèìåðè çà åôåêòà îò ðåàëèçàöèÿòà íà ïðîåêòà çà ðàéîíèðàíå íà õëåáîïðîèçâîäñòâîòî å ìîäåðíèçàöèÿòà íà õëåáîêîìáèíàòà â ãð. Ðàçëîã. Îùå îò ñàìîòî íà÷àëî òîé ñå ñ÷èòàøå çà äîáðà èíâåñòèöèÿ íà ÏÊ “Ïèðèí”, ãð. Ðàçëîã. Ðàç÷åòèòå ïîêàçâàò, ÷å ñåãà ñëåä îáíîâëåíèåòî ìó, òîé ùå ìîæå äà îñèãóðÿâà 1/3 îò ïðîèçâîäñòâîòî íà õëÿá â ðàéîíà. Çà äà ñå ïðåâúðíå õëåáîêîìáèíàòúò â ìîäåðåí ïðîèçâîäñòâåí îáåêò, îòãîâàðÿù íà âèñîêèòå åâðîïåéñêè ñòàíäàðòè, ïî ïðåäïèñàíèå íà Òåõíîëîãè÷íèÿ öåíòúð ðúêîâîäñòâîòî íà êîîïåðàöèÿòà, êàòî ïúðâà ñòúïêà çàïî÷íà ñ ïðåóñòðîéñòâî íà ñúùåñòâóâàùàòà ïåù îò èçïîëçâàíå íà òâúðäî ãîðèâî êúì åë. åíåðãèÿ. Òîâà îñèãóðè ðåãóëèðóåìîñò íà òåìïåðàòóðèòå íà ïå÷åíå, à îò òàì è ïðîèçâîäñòâîòî íà ðàçíîîáðàçåí àñîðòèìåíò ïðè ãàðàíòèðàíî ïîñòîÿííî êà÷åñòâî. Âòîðàòà ñòúïêà áåøå çàêóïóâàíåòî è ìîíòèðàíåòî íà íîâà äâóåòàæíà, åëåêòðè÷åñêà ïåù çà ïðîèçâîäñòâî íà õëÿá òèï “Áîëÿðñêè”, õëÿá â òàâè è õëÿá “Ðú÷åí” íà ïîä. Òîâà ïîçâîëÿâà èçïè÷àíåòî è ïðåäëàãàíåòî íà õëÿá, êúì êîéòî õîðàòà ñà ñâèêíàëè è ïðåäïî÷èòàò ïðåä èíäóñòðèàëíèÿ òèï õëÿá. Õëÿá, êîéòî ùå çàäúðæè êëèåíòèòå â êîîïåðàòèâíèòå òúðãîâñêè îáåêòè. Òðåòàòà ñòúïêà îáõâàùàøå ïðåóñòðîéñòâîòî íà ðàáîòíèòå ïîìåùåíèÿ, òàêà ÷å òå äà îòãîâàðÿò íà Äîáðèòå ïðîèçâîäñòâåíè è õèãèåííè ïðàêòèêè. Çà öåëòà ïîìåùåíèÿòà áÿõà êîðåííî ïðåóñòðîåíè è òåõíîëîãè÷íî ïîäðåäåíè. Èçâúðøè ñå ïîäìÿíà íà äîãðàìàòà ñúñ ñòúêëîïàêåòè, öîêëèòå ñå èçïúëíèõà îò ìèåùè ñå ïîâúðõíîñòè, òàâàíèòå ñå ïîêðèõà ñ òîïëîèçîëèðàùè ïëîñêîñòè, à ïîäîâåòå ñå íèâåëèðàõà äî ñòåïåí íà èäåàëíà ãëàäêîñò. Áåøå èçãðàäåíà öÿëîñòíà êëèìàòè÷íà ñèñòåìà. Òàêà êúì íàñòîÿùèÿ ìîìåíò çíà÷èòåëíèòå èíâåñòèöèè ñå îòïëàùàò ñ ìîäåðíîñò è ïðîèçâîäèòåëíîñò, äîáëèæàâàùè êîîïåðàòèâíîòî õëåáîïðîèçâîäñòâî äî èçèñêâàíèÿòà íà íîâèòå ñòàíäàðòè. Ïî ïîäîáåí íà÷èí å èçãðàäåíà è ðàéîííàòà õëåáîïåêàðíà â ÐÏÊ Õàðìàíëè, êîÿòî âëåçå â åêñïëîàòàöèÿ â íà÷àëîòî íà ì. äåêåìâðè 2005 ã.

19

Опит ÊÀÊÂÎ Å ÍÀÑÑÐ? ÍÀÑÑÐ: Íazard - îïàñíîñò; Ànalysis - àíàëèç; Critical - êðèòè÷íà; Control - êîíòðîëíà; Points - òî÷êè

Ñ

èñòåìàòà çà àíàëèç íà îïàñíîñòèòå è êîíòðîë íà êðèòè÷íèòå òî÷êè (HACCP) å ìåæäóíàðîäåí ñòàíäàðò, êîéòî îïðåäåëÿ èçèñêâàíèÿòà êúì óïðàâëåíèåòî íà áåçîïàñíîñòòà íà õðàíèòå. Òîé ùå áúäå çàäúëæèòåëåí ñëåä 2006 ã. çà âñÿêî ïðåäïðèÿòèå, ïðîèçâåæäàùî õðàíèòåëíà ïðîäóêöèÿ, âêëþ÷èòåëíî è çà õëåáîïðîèçâîäñòâåíèòå îáåêòè â öÿëàòà ñòðàíà. Ïðåäïîñòàâêà çà âúâåæäàíå íà ñèñòåìàòà çà ñàìîêîíòðîë ÍÀÑÑÐ å íàëè÷èåòî íà äåéñòâàùè Äîáðè õèãèåííè è ïðîèçâîäñòâåíè ïðàêòèêè. Ïðèëàãàíåòî íà ÍÀÑÑÐ, êàòî ñèñòåìàòè÷åí è ïðåâàíòèâåí ïîäõîä çà ïðåäîòâðàòÿâàíå íà îïàñíîñòèòå îò áèîëîãè÷åí, õèãèåíåí è ôèçè÷åí ïðîèçõîä ìîæå äà áúäå ñúâìåñòèìî ñ ïðèëàãàíåòî íà ñèñòåìèòå çà óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî îò ñåðèèòå íà ISO 9000.

ÏÐÅÄÈÌÑÒÂÀ ÍÀ ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ ÍÀÑÑÐ: X Èäåíòèôèöèðà è êîíòðîëèðà âèäîâåòå îïàñíîñòè; äàâà îöåíêà íà ðèñêà.

X Ôîêóñèðà âíèìàíèåòî âúðõó ïðåâàíòèâíèÿ êîíòðîë ñ öåë åëèìèíèðàíå íà ïîòåíöèàëíèòå îïàñíîñòè èëè ðåäóöèðàíåòî èì â äîïóñòèìè ãðàíèöè. ÏÎËÇÈ ÎÒ ÂÍÅÄÐßÂÀÍÅ ÍÀ ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ ÍÀÑÑÐ: X Äàâà ðàìêàòà çà ïðîèçâîäñòâî íà áåçîïàñíè õðàíè è çàùèòà çäðàâåòî íà ïîòðåáèòåëÿ.

X Ïîâèøàâà äîâåðèåòî íà ïîòðåáèòåëÿ, äèñòðèáóòîðà, òúðãîâåöà è èíñïåêòèðàùèòå îðãàíè êúì ïðîèçâåæäàíèÿ ïðîäóêò.

X Ðàçøèðÿâà è ïîäîáðÿâà ïàçàðíèòå ïîçèöèè íà ïðîèçâîäèòåëÿ.

X Çàùèòàâà ôèðìàòà ïðè êîíôëèêò íà èíòåðåñè è äàâà âúçìîæíîñò çà îáðàòíà ïðîñëåäÿåìîñò íà âñåêè åäèí ïðîäóêò â òúðãîâñêàòà ìðåæà.

ÏÐÈÍÖÈÏÈ ÍÀ ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ ÍÀÑÑÐ: I. Ïðèíöèï Îïèñâàíå íà âñè÷êè ïîòåíöèàëíè îïàñíîñòè; Àíàëèç íà îïàñíîñòèòå; Îáñúæäàíå íà êîíòðîëíè ìåðêè.

II. Ïðèíöèï Îïðåäåëÿíå íà êðèòè÷íèòå êîíòðîëíè òî÷êè.

III. Ïðèíöèï Óñòàíîâÿâàíå íà êðèòè÷íèòå ãðàíèöè çà âñÿêà êðèòè÷íà êîíòðîëíà òî÷êà.

IV. Ïðèíöèï Âúâåæäàíå íà ñèñòåìàòà çà ìîíèòîðèíã çà âñÿêà êðèòè÷íà êîíòðîëíà òî÷êà.

V. Ïðèíöèï Âúâåæäàíå íà êîðèãèðàùè äåéñòâèÿ.

VI. Ïðèíöèï Âúâåæäàíå íà âåðèôèêàöèîííè ïðîöåäóðè.

VII. Ïðèíöèï Âúâåæäàíå íà äîêóìåíòàöèÿ è ñúõðàíåíèå íà çàïèñèòå. Çà ïîäïîìàãàíå âíåäðÿâàíåòî íà ñèñòåìàòà ÍÀÑÑÐ â ìèêðîïðåäïðèÿòèÿòà îò áðàíøà õëåáîïðîèçâîäñòâî è ñëàäêàðñòâî Ìèíèñòåðñòâîòî íà èêîíîìèêàòà è åíåðãåòèêàòà ñòàðòèðà ïðîåêò íà òåìà "Ïîäïîìàãàíå íà ìèêðîïðåäïðèÿòèÿ îò áðàíø õëåáîïðîèçâîäñòâî è ñëàäêàðñòâî çà âúâåæäàíå íà Ñèñòåìàòà çà àíàëèç íà îïàñíîñòèòå è êîíòðîë íà êðèòè÷íèòå òî÷êè - HACCP". Ïðîåêòúò ñå ôèíàíñèðà ñúñ ñðåäñòâà îò áþäæåòà íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà èêîíîìèêàòà è åíåðãåòèêàòà è ñå èçïúëíÿâà â ñúòðóäíè÷åñòâî ñ Ïðîãðàìàòà íà ÎÎÍ çà ðàçâèòèå ÷ðåç ïðîåêò "Çàåòîñò ÷ðåç ïîäêðåïà íà áèçíåñà" (JOBS). Òîé äàâà âúçìîæíîñò íà îäîáðåíèòå ìèêðîïðåäïðèÿòèÿ äà ïîëó÷àò áåçâúçìåçäíà êîíñóëòàíòñêà ïîìîù çà ðàçðàáîòâàíå è âúâåæäàíå íà ñèñòåìàòà ÍÀÑÑÐ.

20

Селско стопанство и изкупуване ÑÅËÑÊÎÑÒÎÏÀÍÑÊÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ È ÈÇÊÓÏÓÂÀÍÅ Â ÑÈÑÒÅÌÀÒÀ ÍÀ ÖÊÑ* ×ðåç ñâîÿòà äåéíîñò ÖÊÑ ïîäïîìàãà ðåäèöà äåéíîñòè íà êîîïåðàöèèòå è êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè, âêëþ÷åíè â íåãîâàòà ñèñòåìà, è ðàáîòåùè â îáëàñòòà íà ñåëñêîòî ñòîïàíñòâî è èçêóïóâàíåòî. ÑÅËÑÊÎÑÒÎÏÀÍÑÊÀ ÄÅÉÍÎÑÒ Ñåëñêîñòîïàíñêîòî ïðîèçâîäñòâî âèíàãè å áèëî âàæíî çà èêîíîìèêàòà íà ñòðàíàòà íè.  ïîñëåäíèòå íÿêîëêî ãîäèíè, ñå íàáëþäàâà èíòåíçèâåí ïðîöåñ íà ïðåñòðóêòóðèðàíå è ïðèðàâíÿâàíå íà çåìåäåëèåòî ñ åâðîïåéñêèòå ñòàíäàðòè. Îáñòîÿòåëñòâî, êîåòî ðåôëåêòèðà âúðõó áðîÿ íà ñåëñêîñòîïàíñêèòå ïðîèçâîäèòåëè, îáðàáîòâàåìàòà çåìÿ, èçïîëçâàíàòà îáðàáîòâàùà òåõíèêà, ìåòîäèòå íà ðàáîòà è ò. í. Òî, ðàçáèðà ñå, ñå îòðàçè è íà êîîïåðàöèèòå îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ, çàíèìàâàùè ñå ñúñ ñåëñêîñòîïàíñêî ïðîèçâîäñòâî. Òåõíèÿò îòíîñèòåëíèÿ äÿë íàìàëÿâà, êàòî çà ïåðèîäà 2002-2005 ã., å êàêòî ñëåäâà: ãîäèíà

% íà êîîïåðàöèèòå, îñúùåñòâÿâàùè ñåëñêîñòîïàíñêà äåéíîñò ñïðÿìî âñè÷êè êîîïåðàöèè â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ

2002

2003

2004

2005, ïðîãíîçà

13

12

11

11

2002

2003

2004

2005, ïðîãíîçà

52

46

42

42

Íàìàëÿâà è îáùàòà îáðàáîòâàåìà ïëîù: ãîäèíà

Îáðàáîòâàåìà ïëîù /õèë. õåêòàðà/

Îò îáðàáîòâàíèòå ïðåç 2005 ã. 42 õèë. õåêòàðà, 31.8 õèë. õåêòàðà ñà ïëîùè, íà êîèòî êîîïåðàöèèòå ïðîèçâåæäàò ïðîäóêöèÿ çà ïàçàðà, à âúðõó îñòàíàëèòå 10.2 õèë. õåêòàðà ñå èçâúðøâàò óñëóãè èëè ñå ïðîèçâåæäà ïðîäóêöèÿ çà ëè÷íî ïîëçâàíå íà ñîáñòâåíèöèòå íà çåìÿòà. Ïîêàçàòåëåí çà ñòðóêòóðàòà íà ñåëñêîñòîïàíñêîòî ïðîèçâîäñòâî â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ å îáåìúò íà ïðîèçâîäñòâî íà îñíîâíèòå ñåëñêîñòîïàíñêè êóëòóðè (õèë. òîíà):

ïøåíèöà

õèë. òîíà

å÷åìèê öàðåâèöà

2002

2003

2004

2005

ìàñëîäàåí ñëúí÷îãëåä

êã/äêà ïøåíèöà

Ñðåäíèòå äîáèâè îò ïðîèçâåæäàíèòå îñíîâíè ñåëñêîñòîïàíñêè êóëòóðè â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ñà áëèçêè äî ñðåäíèòå çà ñòðàíàòà:

å÷åìèê öàðåâèöà ìàñëîäàåí ñëúí÷îãëåä 2002

2003

2004

2005

Àíàëèçèðàéêè äàííèòå çà îáåìà íà ñåëñêîñòîïàíñêîòî ïðîèçâîäñòâî îò îñíîâíèòå îòãëåæäàíè êóëòóðè çà ïåðèîäà 2002-2005 ã., òðÿáâà äà ñå èìà â ïðåäâèä ôàêòà, ÷å 2003 ã. áåøå ñèëíî è òðàéíî ñóøàâà, êîåòî ðåôëåêòèðà èçêëþ÷èòåëíî ìíîãî âúðõó äîáèâèòå, à 2005 ã. ñå õàðàêòåðèçèðà ñúñ çàòðóäíåíèÿ â ïðèáèðàíåòî íà ðåêîëòàòà çàðàäè ïîðîéíèòå äúæäîâå. Ïðè îòäåëíèòå êîîïåðàöèè îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ ñå íàáëþäàâàò ðàçëè÷íè ôîðìè íà çåìåïîëçâàíå. Íàé-ãîëÿì å äåëúò íà êîîïåðàöèèòå ïîëçâàùè çåìè ïîä íàåì èëè ÷ðåç äîãîâîðè çà ñúâìåñòíà ïðåðàáîòêà (55%), 43% îò ïëîùèòå ñå ïîëçâàò ñ äîãîâîðè çà àðåíäà, ñîáñòâåíàòà çåìÿ íà êîîïåðàöèèòå å 2%. Ïðîöåíòíîòî ñúîòíîøåíèå íà ïëîùèòå ñúñ çåìåäåëñêè êóëòóðè, ïðîèçâåæäàíè â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà çà ïàçàðà å êàêòî ñëåäâà: ` ïøåíèöà-46% ` ìàñëîäàåí ñëú÷îãëåä-23% ` öàðåâèöà-10%

` å÷åìèê-10% ` øàðåí ñëúí÷îãëåä-2% ` äðóãè (îâîøêè, ëîçÿ, åòåðè÷íî ìàñëåíè)-9%

*Ìàòåðèàëúò å ïîäãîòâåí îò Áîéêî Êîñòîâ, ñòóäåíò òðåòè êóðñ, ñïåöèàëíîñò “Èêîíîìèêà íà êîîïåðàöèèòå”, ÓÍÑÑ.

21

Селско стопанство и изкупуване Ïðîèçâåäåíàòà îò êîîïåðàöèèòå ïðîäóêöèÿ ñå ðåàëèçèðà â ïàçàðíè óñëîâèÿ ÷ðåç ñâîáîäíî äîãîâàðÿíå è â çàâèñèìîñò îò íåéíîòî ïðåäíàçíà÷åíèå. Òÿ ñå ïðåäëàãà íà ôèðìè çà ïðåðàáîòêà, çà èçíîñ èëè ñå ïëàñèðà íà âúòðåøíèÿ ïàçàð íà çåìåäåëñêà ïðîäóêöèÿ. ×àñò îò ïðîèçâåäåíàòà ïðîäóêöèÿ ñå âëàãà è â äðóãè äåéíîñòè íà êîîïåðàöèÿòà êàòî èçõðàíâàíå íà æèâîòíè, õëåáîïðîèçâîäñòâî, ïðîèçâîäñòâî íà ìëå÷íè ïðîäóêòè è äð. Îñâåí òîâà ÷àñò îò ïðîäóêöèÿòà ñå ðàçïðåäåëÿ ïîä ôîðìàòà íà íàòóðàëíà ðåíòà íà êîîïåðàòîðèòå èëè ñîáñòâåíèöèòå íà çåìÿòà. Ïðèõîäèòå îò ñåëñêîñòîïàíñêà äåéíîñò çà ïîñëåäíèòå ãîäèíè ñà ñëåäíèòå: ãîäèíà

2002 16 900

ïðèõîäè /õèë. ëâ./

2003 13 600

2004 15 891

2005, ïðîãíîçà

14 000

Çà èçâúðøâàíå íà äåéíîñòèòå ñè è çà ïîñòèãàíå íà íåîáõîäèìèòå ôèíàíñîâî-èêîíîìè÷åñêè ðåçóëòàòè, êîîïåðàöèèòå èíâåñòèðàò çíà÷èòåëíè ñðåäñòâà êàòî îñíîâíèòå íàïðàâëåíèÿ çà èíâåñòèðàíå ñà: ` òåõíîëîãè÷íî îáíîâëåíèå - èíâåñòèöèèòå ñà íàñî÷åíè â çàêóïóâàíå íà çåìåäåëñêà òåõíèêà è ñúîðúæåíèÿ ñ öåë ïîâèøàâàíå íà ïðîèçâîäèòåëíîñòòà íà òðóäà.  òàçè íàñîêà ñå âëàãàò îêîëî 80% îò èíâåñòèðàíèòå ñðåäñòâà. ` ïðîäóêòîâî îáíîâëåíèå - òóê èíâåñòèöèèòå ñà íàñî÷åíè ïðåäèìíî â ñúçäàâàíå íà òðàéíè íàñàæäåíèÿ - îâîøêè, åòåðè÷íî ìàñëåíè êóëòóðè è äð. Èçòî÷íèöèòå íà ôèíàíñèðàíå ñà äâà âèäà - ñîáñòâåíè ñðåäñòâà è êðåäèòè. Ñúñ ñîáñòâåíè ñðåäñòâà êîîïåðàöèèòå èíâåñòèðàò â ìàëêè ïî ñòîéíîñò ïðîåêòè - çåìåäåëñêè èíâåíòàð, ïîìîùíè ñúîðúæåíèÿ è ò.í. Âçåòèòå êðåäèòè ñå âëàãàò ïðåäèìíî â ïî÷âîîáðàáîòâàùà òåõíèêà è òðàéíè íàñàæäåíèÿ. Çà ïîñëåäíèòå òðè ãîäèíè, èíâåñòèöèèòå â ñåëñêîòî ñòîïàíñòâî â êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ñà êàêòî ñëåäâà: Ãîäèíà 2002 2003 2004 2005,

ïðîãíîçà

% èíâåñòèðàùè êîîïåðàöèè îò êîîïåðàöèèòå ñúñ çåìåäåëñêà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ

10% 16% 28% 31%

Îáù îáåì èíâåñòèöèè /õèë.ëâ./ 1 1 2 2

Áðîé ïðîåêòè, ôèíàíñèðàíè ÷ðåç: Ïðîãðàìà ÑÀÏÀÐÄ íà ÅÑ

810 709 727 100

3 3 4 3

ÄÔ ”Çåìåäåëèå”

Ñîáñòâåíè è äðóãè ïðèâëå÷åíè ñðåäñòâà

2 5 6 4

9 11 17 24

Êîîïåðàöèèòå ïîëó÷àâàò ïðåôåðåíöèàëíè êðåäèòè îò: ` ïðîãðàìà ”ÑÀÏÀÐÄ” íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç; ` èíâåñòèöèîííèòå ïðîãðàìè “Ðàñòåíèåâúäñòâî”, “Æèâîòíîâúäñòâî” è “Ñåëñêîñòîïàíñêà òåõíèêà“ íà ÄÔ “Çåìåäåëèå”; ` ñïåöèàëèçèðàíèÿ ôîíä íà äúðæàâàòà çà îïàçâàíå íà îêîëíàòà ñðåäà; ` ôîíä “Èíâåñòèöèè” íà ÖÊÑ, îò êîéòî îêîëî 10% îò ñðåäñòâàòà ñà çà ñåëñêîñòîïàíñêî ïðîèçâîäñòâî. Îñâåí ñ îáðàáîòêà íà çåìÿ è îòãëåæäàíå íà ðàçëè÷íè ñåëñêîñòîïàíñêè êóëòóðè, íÿêîè êîîïåðàöèè ñå çàíèìàâàò îãðàíè÷åíî è ñ äðóãè äåéíîñòè êàòî ìëå÷íî ãîâåäîâúäñòâî, ñâèíåóãîÿâàíå, îâöåâúäñòâî, ôóðàæîïðåðàáîòêà.  ïîâå÷åòî ñëó÷àè òåçè äåéíîñòè ñå èçâúðøâàò çà çàäîâîëÿâàíå íà ñîöèàëíè ïîòðåáíîñòè. Îò ãëàâà “Çåìåäåëèå” íà Äîãîâîðà çà ïðèñúåäèíÿâàíå íà Áúëãàðèÿ êúì ÅÑ, ìîæå äà ñå äîáèå ÿñíà ïðåäñòàâà çà íàñîêàòà íà ðàçâèòèå íà ñåëñêîòî íè ñòîïàíñòâî, êàêòî è ðàçëè÷íèòå ñóáñèäèè, êîèòî ìîãàò äà áúäàò ïîëçâàíè îò çåìåäåëñêèòå ïðîèçâîäèòåëè, â ò.÷. è îò êîîïåðàöèèòå íà ÖÊÑ. Íàïðèìåð çà ðàçâèòèå íà ñåëñêèòå ðàéîíè íà Áúëãàðèÿ çà ïåðèîäà 2007-2009 ã. ùå áúäàò îòïóñíàòè 733 ìëí. åâðî, à ñðåäñòâàòà çà ïàçàðíà ïîäêðåïà ùå ñà â ðàçìåð íà 388 ìëí. åâðî. Äèðåêòíèòå ïëàùàíèÿ íà õåêòàð îáðàáîòâàåìà çåìÿ âúçëèçàò íà 431 ìëí. åâðî çà ïåðèîäà è îò òÿõ ùå ñå ïîëçâàò âñè÷êè ðåãèñòðèðàíè çåìåäåëñêè ïðîèçâîäèòåëè.

22

 ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ èìà ðåäèöà êîîïåðàöèè, ÷èÿòî ðàáîòà ìîæå äà ñå ïîñî÷è êàòî ïðèìåð çà îðãàíèçàöèÿ íà ïðîèçâîäñòâåíèÿ ïðîöåñ. Òàêà íàïðèìåð, êîîïåðàöèÿòà â ñ. Ëåñèäðåí “Äîâåðèå”, å èçöÿëî ñúñ çàòâîðåí öèêúë íà ïðîèçâîäñòâî. Íåéíàòà îñíîâíà äåéíîñò å ñâèíåóãîÿâàíå, êàòî òÿ ñàìà ïðîèçâåæäà ôóðàæà, êîéòî º å íóæåí çà èçõðàíâàíå íà æèâîòíèòå. Âúâ ôåðìèòå íà êîîïåðàöèÿòà ñå îòãëåæäàò îêîëî 6 õèë. ïðàñåòà. Îñâåí òîâà “Äîâåðèå” èìà ñîáñòâåíà êëàíèöà, ñóøèëíè è ñîáñòâåíà ìàãàçèííà ìðåæà, â êîÿòî ïðîäàâà ÷àñò îò ïðîäóêöèÿòà ñè. Ìàãàçèíè íà êîîïåðàöèÿòà èìà â ãð. Ñîôèÿ - 2 áð., ãð. Òåòåâåí è ãð. Ëîâå÷. Êîîïåðàöèèòå “Ïðàâäà” ñ. Ùðúêëåâî, “Áðúøëÿí” ñ. Áðúøëåí, “Áðàòñòâî” ñ. Áîðèñîâî, “Ñúãëàñèå” ñ. Èçãðåâ, “Àéâàò 93” ñ. Çâåíèìèð è äðóãè ñà òðàäèöèîííî ñðåä ïðîèçâîäèòåëèòå ñ íàé-âèñîêè äîáèâè îò çúðíåíè êóëòóðè â ñòðàíàòà. Âèíàðñêàòà êîîïåðàòèâíà èçáà â ñ. Áðåñòîâèöà èçíàñÿ ïðîäóêöèÿ â Ñêàíäèíàâñêèòå ñòðàíè, êàòî ñå î÷àêâà òåõíè âèíà äà ñå ïîÿâÿò è íà ðóñêèÿ ïàçàð.

Селско стопанство и изкупуване ÈÇÊÓÏÂÀÒÅËÍÀ ÄÅÉÍÎÑÒ Èçêóïâàòåëíàòà äåéíîñò å ñúùî åäíà îò îñíîâíèòå äåéíîñòè íà êîîïåðàöèèòå îò ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ.  îñíîâàòà íà îðãàíèçàöèÿòà ñòîè âúíøíîòúðãîâñêîòî äðóæåñòâî “Áóëãàðêîîï èìïîðò åêñïîðò” ÅÎÎÄ. Äðóæåñòâîòî îðãàíèçèðà èçêóïóâàíåòî íà ñåëñêîñòîïàíñêà ïðîäóêöèÿ îò 32 êîîïåðàòèâíè ñúþçà â ñèñòåìàòà (êàòî èì îñèãóðÿâà àâàíñîâè ïëàùàíèÿ), äðóãè ôèðìè èëè ÷àñòíè ëèöà. Òî èìà ãàðàíòèðàíè âúíøíè ïàçàðè çà èçêóïåíàòà ïðîäóêöèÿ, êîÿòî èçíàñÿ â 39 ñòðàíè íà 3 êîíòèíåíòà. Îñíîâíèòå ñòîêè, îò êîèòî “Áóëãàðêîîï èìïîðò åêñïîðò” ÅÎÎÄ èçêóïóâà è èçíàñÿ, ñà áèëêè, äèâîðàñòÿùè ïëîäîâå, ïëîäîâå, çåëåí÷óöè, ãúáè, òåõíè÷åñêè êóëòóðè, ï÷åëåí ìåä è äð. Èçêóïåíàòà îñíîâíà ñåëñêîñòîïàíñêà ïðîäóêöèÿ ïðåç ïîñëåäíèòå äâå ãîäèíè å êàêòî ñëåäâà: Áèëêè /òîíà/

Òåõíè÷åñêè êóëòóðè /òîíà/

Ïëîäîâå è çåëåí÷óöè /òîíà/

2004 ã.

2005 ã.

2004 ã.

2005 ã.

2004 ã.

2005 ã.

1 280

1 550

2 230

2 500

1 100

1 200

Êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè èçêóïóâàò ïðîäóêöèÿ êàêòî îò ïðîèçâîäèòåëè è çàãîòâèòåëè, òàêà è ÷ðåç êîîïåðàöèèòå. Ñ èçêóïóâàíå ñà çàåòè 25% îò êîîïåðàöèèòå â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ. Ïðèõîäèòå îò èçêóïâàòåëíà äåéíîñò â ñèñòåìàòà ` “Áóëãàðêîîï èìïîðò åêñïîðò” ÅÎÎÄ ` êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè ` êîîïåðàöèèòå

íà ÖÊÑ ñå îñèãóðÿâàò îò: - 62.7% - 10.7% - 26.6%

ÖÊÑ ïîäïîìàãà ñåëñêîñòîïàíñêàòà è èçêóïâàòåëíà äåéíîñò íà êîîïåðàöèèòå ïî ðàçëè÷åí íà÷èí. Ñúþçúò çàùèòàâà èíòåðåñèòå íà êîîïåðàöèèòå ÷ðåç ó÷àñòèå â îáñúæäàíåòî è âíàñÿíå íà ïðåäëîæåíèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå íà çàêîíè è íîðìàòèâíè äîêóìåíòè, ñâúðçàíè ñúñ ñåëñêîñòîïàíñêîòî ïðîèçâîäñòâî â êîìèñèèòå íà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå, Ìèíèñòåðñòâîòî íà çåìåäåëèåòî è ãîðèòå, Ìèíèñòåðñòâîòî íà îêîëíàòà ñðåäà è âîäèòå, êàêòî è ÷ðåç âçàèìîäåéñòâèå ñ íåïðàâèòåëñòâåíè îðãàíèçàöèè. Òî ïðåäîñòàâÿ íà êîîïåðàöèèòå è êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè èíôîðìàöèÿ çà äúðæàâíàòà ïîëèòèêà â îáëàñòòà íà çåìåäåëèåòî, òåõíè÷åñêèòå íîâîñòè, âúçìîæíîñòèòå çà ïðåôåðåíöèàëíî êðåäèòèðàíå è ñóáñèäèðàíå íà ñåëñêîñòîïàíñêîòî ïðîèçâîäñòâî è ò.í. Îñâåí òîâà ïðè îáëåê÷åíè óñëîâèÿ è ïðîöåäóðè ÷ðåç “Êîîï-òúðãîâèÿ è òóðèçúì” ÀÄ ñíàáäÿâà öåíòðàëèçèðàíî æåëàåùèòå êîîïåðàöèè ñ ìèíåðàëíè òîðîâå. Öåíòðàëèçèðàíî ñå äîãîâàðÿ è çàêóïóâàíåòî íà çåìåäåëñêà òåõíèêà, ïðè êîåòî ñå ïîñòèãàò èçãîäíè öåíè çà êîîïåðàöèèòå. Ìåòîäè÷åñêàòà è îðãàíèçàöèîííàòà ïîìîù ñà ñúùî ÷àñò îò ñúäåéñòâèÿòà, îêàçâàíè íà êîîïåðàöèèòå - îáó÷àâàò ñå êîîïåðàòèâíè êàäðè, îðãàíèçèðàò ñå ïåðèîäè÷íè ðåãèîíàëíè ñðåùè ìåæäó ðúêîâîäñòâàòà íà êîîïåðàöèèòå è ïðåäñòàâèòåëè íà äúðæàâíèòå èíñòèòóöèè. Ïðè ïîèñêâàíå ñå ïîäïîìàãà ðàçðàáîòêàòà íà êîíêðåòåí ïðîåêò, îáñúæäàò ñå òåõíîëîãèè è òåõíîëîãè÷íè ðàçðàáîòêè, äàâàò ñå èäåéíè ïðîåêòè è áèçíåñ ïëàíîâå, ñúçäàâàò ñå êîíòàêòè ñ íàó÷íè çâåíà, ôèðìè è ñïåöèàëèñòè. Óñèëèÿòà íà ÖÊÑ çà ïî-áúðçîòî è åôåêòèâíî àäàïòèðàíå íà ñåëñêîñòîïàíñêîòî íè ïðîèçâîäñòâî äî èçèñêâàíèÿòà íà ÅÑ ñà ñåðèîçíè. Ñúþçúò ñå ñòðåìè äà ñúçäàäå íåîáõîäèìèòå ïðåäïîñòàâêè è çà ïîëçâàíå íà ñðåäñòâàòà, äîãîâîðåíè ïî ãëàâà “Çåìåäåëèå”. Çà ïî-äîáðîòî ôóíêöèîíèðàíå íà çåìåäåëèåòî è èçêóïóâàíåòî ÖÊÑ ñè å ïîñòàâèë ñëåäíèòå çàäà÷è: ` ðåãèñòðàöèÿ íà êîîïåðàöèèòå êàòî çåìåäåëñêè ïðîèçâîäèòåëè â îáëàñòíèòå äèðåêöèè “Çåìåäåëèå è ãîðè”. Ïðèâåæäàíå íà ïîçåìëåíèòå îòíîøåíèÿ ìåæäó êîîïåðàòîðèòå è äðóãèòå ñîáñòâåíèöè íà çåìè íà äîãîâîðíà îñíîâà. Òîâà å ïúðâîòî óñëîâèå íà ÅÑ çà ïðåäîñòàâÿíå íà äèðåêòíè ïëàùàíèÿ íà õåêòàð îáðàáîòâàåìà çåìÿ. ` ìàêñèìàëíî èçïîëçâàíå íà èíâåñòèöèîííèòå âúçìîæíîñòè íà ïðåäïðèñúåäèíèòåëíèòå ôîíäîâå, ÄÔ “Çåìåäåëèå”, ôîíä “Èíâåñòèöèè” íà ÖÊÑ è ò.í. Ïîëçâàíå íà êîëêîòî ñå ìîæå ïî-ãîëÿì îáåì ïðåôåðåíöèàëíè ôèíàíñîâè ëèíèè, îñèãóðåíè îò äúðæàâàòà çà êðåäèòèðàíå è ñóáñèäèðàíå íà òåêóùè ðàçõîäè - ñåìåíà, òîðîâå, ãîðèâà è ò. í. ` îïòèìèçèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî ïî îòíîøåíèå íà îáåìà è ñòðóêòóðàòà íà îòãëåæäàíèòå êóëòóðè, îò÷èòàíå íà ïî÷âåíî-êëèìàòè÷íèòå óñëîâèÿ, òðàäèöèè è ïàçàðè è äð.; ` îáåäèíÿâàíå íà óñèëèÿòà íà êîîïåðàöèè è ñúþçè íà òåðèòîðèàëåí è ïðîèçâîäñòâåí ïðèíöèï, êàêòî è òúðñåíå íà íà÷èíè çà çàòâàðÿíå íà öèêúëà íà ïðîèçâîäñòâî; ` ïîâèøàâàíå íà êà÷åñòâîòî è ñòðèêòíî ñïàçâàíå íà ñòàíäàðòèòå; ` ïðèâëè÷àíå íà íîâè êàïèòàëè; ` ïîâèøàâàíå êâàëèôèêàöèÿòà íà êàäðèòå è äð.

23

Международен кооперативен ден

Í

à 2 þëè 2005 ã. êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè ïî ñâåòà îòáåëÿçàõà 83-òèÿ Ìåæäóíàðîäåí êîîïåðàòèâåí äåí è 11-òèÿ Ìåæäóíàðîäåí äåí íà êîîïåðàöèèòå â Îáåäèíåíèòå íàöèè. Ïðåç òàçè ãîäèíà òîé ñúâïàäíà è ñ îòáåëÿçâàíåòî íà 110 ãîäèíè îò ñúçäàâàíåòî íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç (ÌÊÑ) è ñ 10 ãîäèíè îò ïðèåìàíåòî íà Äåêëàðàöèÿòà çà êîîïåðàòèâíà èäåíòè÷íîñò, ñ êîÿòî ñà îïðåäåëåíè îñíîâíèòå êîîïåðàòèâíè ïðèíöèïè è öåííîñòè.  ìîìåíòà â ÌÊÑ ÷ëåíóâàò 230 îðãàíèçàöèè îò 100 ñòðàíè ñúñ 760 ìèëèîíà ÷ëåí-êîîïåðàòîðè. Çàåäíî ñ ÷ëåíîâåòå íà ñâîèòå ñåìåéñòâàòà òå îáðàçóâàò ïðèáëèçèòåëíî 45 % îò ñâåòîâíîòî íàñåëåíèå. Íàñåëåíèå, êîåòî ñâúðçâà ñâîÿòà ñúäáà è íà÷èí íà æèâîò ñ êîîïåðàöèèòå, çàðàäè òåõíèòå ïðåäèìñòâà è çàðàäè íà÷èíà, ïî êîéòî òå ìîãàò äà çàùèòÿò íåãîâèòå èíòåðåñè. Äíåñ êîîïåðàöèèòå îñèãóðÿâàò ïîâå÷å îò 100 ìëí. ðàáîòíè ìåñòà â ñâåòà. Ñàìî â Åâðîïåéñêèÿ ðåãèîí íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç è ïî-êîíêðåòíî â ñòðàíèòå-÷ëåíêè íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èìà ïîâå÷å îò 300 000 êîîïåðàöèè, êîèòî îñèãóðÿâàò 2.3 ìëí. ðàáîòíè ìåñòà è âëèÿÿò âúðõó åæåäíåâíèÿ æèâîò íà íàä 100 ìëí. ãðàæäàíè. Ñúñ ñâîèòå 910 êîîïåðàöèè è íàä 208 000 ÷ëåí-êîîïåðàòîðè Öåíòðàëíèÿò êîîïåðàòèâåí ñúþç å ÷àñò îò ãîëÿìî ñâåòîâíî êîîïåðàòèâíî ñåìåéñòâî. Ïîñëàíèåòî íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç çà 2005 ã. å “Ìèêðîêðåäèòèðàíåòî - íàø áèçíåñ. ×ðåç êîîïåðèðàíå äà ïðåîäîëååì áåäíîñòòà!”. ×ðåç íåãî ÌÊÑ íàïîìíè íà ìèëèîíèòå ñè ÷ëåíîâå çà ñèëàòà è çíà÷åíèåòî íà ñäðóæàâàíåòî ïðè ðàçðåøàâàíå íà íÿêîè îò íàé-òåæêèòå è íàé-áîëåçíåíè ñâåòîâíè ïðîáëåìè êàòî ãëàäà, áåäíîñòòà, áîëåñòèòå è íóæäàòà îò îáðàçîâàíèå. Çàòîâà ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ ðåøè äà ïîòúðñè è îòêðîè ÷îâåøêèòå èçìåðåíèÿ íà êîîïåðàòèâíèÿ äåëíèê. Ñúâìåñòíî ñ Êîìèñèÿòà ïî êîîïåðàòèâíà ïîëèòèêà è ìåæäóíàðîäíî ñúòðóäíè÷åñòâî íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò íà ÖÊÑ èçäèãíà èíèöèàòèâàòà “ÄÎÁÐÀÒÀ ÍÎÂÈÍÀ ÇÀ ÄÎÁÐÈß ×ÎÂÅÊ”, êàòî ïðèçîâà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè äà îòêðîÿò ÷ëåí-êîîïåðàòîðèòå, êîèòî ñ îêàçàíà ïîìîù, ñïàñåí ÷îâåøêè æèâîò, èëè ïîäêðåïåíà îáùåñòâåíà èíèöèàòèâà ñà ñïîìîãíàëè èçêëþ÷èòåëíî ìíîãî çà ñúçäàâàíåòî è ïîääúðæàíåòî íà âèñîê îáùåñòâåí è ñîöèàëåí èìèäæ íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà.  îòãîâîð íà èíèöèàòèâàòà áÿõà èçïðàòåíè 18 ïðåäëîæåíèÿ, ñ êîèòî áÿõà íîìèíèðàíè 22 ïðåäñåäàòåëè íà êîîïåðàòèâíè îðãàíèçàöèè, ÷ëåí-êîîïåðàòîðè è ëè÷íîñòè, èìàùè çíà÷èì ïðèíîñ â ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà. Ñðåä íîìèíàöèèòå èìàøå íÿêîëêî, êîèòî ñå îòêðîÿâàõà îò îñòàíàëèòå. Òå ðàçêàçâàõà çà ðåàëíèÿ æèâîò, êîéòî ïîñòàâÿ íà èçïèòàíèå ÷îâå÷íîñòòà, óâàæåíèåòî êúì õîðàòà, ãîòîâíîñòòà áåçêîðèñòíî äà ïîìîãíåø, óïîðèòîñòòà äà äîêàæåø ñèëàòà íà ñâîÿòà îðãàíèçàöèÿ, íåçàâèñèìî îò òðóäíîñòèòå è íåäîâåðèåòî. Çàòîâà ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ ðåøè äà îòëè÷è ñúñ “Çíàê çà çàñëóãè êúì êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå” Ãåíîâåâà Êîñòîâà - ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåäúê” ãð. Âàðíà, ïðîô. Äàíàèë Äàíàèëîâ, Äèìèòúð Æåëåâ - ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåä” ãð. Àéòîñ, Èâàí Ñàâîâ - ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ðîäîïà-Ðàéêîâî” ãð. Ñìîëÿí, Èñêðà Àíòîíîâà - ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Êóáðàò, Ëèëèÿ Âåíåâà - ãëàâåí ñ÷åòîâîäèòåë íà ÖÊÑ, Íèêîëèíà Ñòàëåâà ïðåäñåäàòåë íà ÂÊ ãð. Ïúðâîìàé, Ñúáêà Æå÷åâà - ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ - Ã. Ñ. Ðàêîâñêè” ãð. Êîòåë. Òàêà çà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç 83-òèÿò Ìåæäóíàðîäåí êîîïåðàòèâåí äåí ïðåìèíà ïîä ìîòîòî “Ñ ÷îâå÷íîñò è îáùè óñèëèÿ ìîæåì äà ïðåîäîëååì ìíîãî áåäè è äà ïîìîãíåì íà ìíîãî íóæäàåùè ñå è õîðà â íåðàâíîñòîéíî ñîöèàëíî ïîâåäåíèå. Äà áúäåì äîñòîéíè ÷ëåí-êîîïåðàòîðè!”

24

Международна дейност и сътрудничество ×ËÅÍÑÒÂÎ ÍÀ ÖÊÑ Â ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÈ ÎÐÃÀÍÈÇÀÖÈÈ Áúëãàðèÿ å åäíà îò ïúðâèòå ñòðàíè-÷ëåíêè íà Ìåæäóíàðîäíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç, ó÷ðåäåí ïðåç 1895 ã. Òÿ ñòàâà ÷ëåí íà Ñúþçà ïðåç 1903 ã. Îòòîãàâà äîñåãà ìåæäóíàðîäíàòà äåéíîñò íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç ñå îñúùåñòâÿâà â ñúîòâåòñòâèå ñ îñíîâíèòå ïðèîðèòåòè çà ðàçâèòèå íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå, à èìåííî: X çàñèëâàíå åäèíñòâîòî ìåæäó êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè; X îñèãóðÿâàíå íà ïðèçíàíèå çà êîîïåðàöèèòå êàòî êëþ÷îâ ñåêòîð â íàöèîíàëíàòà íè èêîíîìèêàòà; X íàñúð÷àâàíå íà êîîïåðàòèâíîòî ðàçâèòèå. Îñâåí íà ÌÊÑ, ÖÊÑ å ÷ëåí è íà Ìåæäóíàðîäíàòà îðãàíèçàöèÿ íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè (Êîíñþìúð Êîîï Èíòåðíåøúíúë). Îò 2001 ã. ÷ëåí íà íåéíèÿ Èçïúëíèòåëåí êîìèòåò å ïðåäñåäàòåëÿò íà ÖÊÑ ã-í Ïåòúð Ñòåôàíîâ, à â ñúñòàâà íà äâåòå º ïîñòîÿííè ðàáîòíè ãðóïè ñà âêëþ÷åíè ã-í Õðèñòî Õàðàëàìáèåâ (ïðåäñåäàòåë íà ÊÑ Âàðíà) - ÷ëåí íà ðàáîòíàòà ãðóïà “Åôåêòèâåí êîîïåðàòèâåí áèçíåñ” è ã-í Âåíå Ñîòèðîâ (ïðåäñåäàòåë íà ÂÐÊ “Ìóðãàø”, Êðåìèêîâöè, Ñîôèÿ) ÷ëåí íà ðàáîòíàòà ãðóïà “Êîîïåðàòèâíà èäåíòè÷íîñò è öåííîñòè”. Öåíòðàëíèÿò êîîïåðàòèâåí ñúþç å àñîöèèðàí ÷ëåí íà Åâðîïåéñêàòà àñîöèàöèÿ íà ïîòðåáèòåëíèòå îðãàíèçàöèè /ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ/. Ïðåç 2004 ã. Áîðäúò íà ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ âçå ðåøåíèå ïðåäñòàâèòåëè íà Áúëãàðèÿ è Ðóìúíèÿ äà ó÷àñòâóâàò êàòî ïúëíîïðàâíè ÷ëåíîâå â íåãîâèòå çàñåäàíèÿ. Ó÷àñòèåòî íè â òåçè çàñåäàíèÿòà å èçêëþ÷èòåëíî âàæíî çà íàñ, òúé êàòî íè ïîçâîëÿâà ñâîåâðåìåííî äà ïîëó÷àâàìå àêòóàëíà èíôîðìàöèÿ çà èçèñêâàíèÿòà, êîèòî åâðîïåéñêèòå èíñòèòóöèè è íàéâå÷å Åâðîïåéñêàòà êîìèñèÿ è Åâðîïåéñêèÿò èêîíîìè÷åñêè è ñîöèàëåí êîìèòåò, ïîñòàâÿò ïðåä êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå â Åâðîïà â êà÷åñòâîòî ìó íà ïðèçíàò èêîíîìè÷åñêè è ñîöèàëåí ïàðòíüîð. Íÿêîè îò òåçè èçèñêâàíèÿ ñà: X ïî-äîáðà îáìÿíà íà èíôîðìàöèÿ è îïèò ìåæäó îðãàíèçàöèèòå ÷ëåíêè; X ïî-ãîëÿìà êîîðäèíàöèÿ ìåæäó êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè íà íàöèîíàëíî íèâî; X çàñèëâàíå êîîïåðèðàíåòî â ðàìêèòå íà ÌÊÑ -Åâðîïà. Ó×ÀÑÒÈÅ ÍÀ ÖÊÑ Â ÐÀÁÎÒÀÒÀ ÍÀ ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÈÒÅ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈ ÑÒÐÓÊÒÓÐÈ Ïðåç ïîñëåäíèòå íÿêîëêî ãîäèíè ìåæäóíàðîäíèòå êîîïåðàòèâíè ñòðóêòóðè íàëîæèõà ïîëîæèòåëíàòà ïðàêòèêà ïàðàëåëíî ñ îáùèòå ñúáðàíèÿ è çàñåäàíèÿòà íà òåõíèòå ðúêîâîäíè îðãàíè äà ñå ïðîâåæäàò ñåìèíàðè ïî íàé-àêòóàëíèòå òåìè,

ïðèîðèòåòè è ïðîáëåìè íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå, êàêòî â ñâåòîâåí, òàêà è â åâðîïåéñêè ìàùàá. Ïðåäñòàâèòåëèòå íà ÖÊÑ âçåõà àêòèâíî ó÷àñòèå â ðàáîòàòà íà òåçè ìåæäóíàðîäíè ôîðóìè, ïî-çíà÷èìèòå îò êîèòî ñà: X Îáùî ñúáðàíèå íà ÌÊÑ-Åâðîïà ñ îñíîâíà òåìà “Èçãðàæäàíå íà êîîïåðàòèâíà Åâðîïà ïðîöúôòÿâàùà â êîíêóðåíòíàòà èêîíîìèêà”, êîåòî ñå ïðîâåäå ïðåç ì. ñåïòåìâðè 2004 ã. âúâ Âàðøàâà, Ïîëøà.

X Âòîðè Åâðîïåéñêè êîîïåðàòèâåí êîíãðåñ íà òåìà “Îòãîâîðíà êîíêóðåíòíîñïîñîáíîñò è ðàçâèòèå”, ïðîâåäåí ïðåç ì. þíè 2005 ã. â Áðþêñåë, Áåëãèÿ. Êîíãðåñúò áå îðãàíèçèðàí ïî èíèöèàòèâà íà ïëàòôîðìàòà “Êîîïåðàöèèòå â Åâðîïà” è îñèãóðè áëàãîïðèÿòíà âúçìîæíîñò çà ïîïóëÿðèçèðàíå íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå â Åâðîïà è ïîäîáðÿâàíå íà êîîïåðàòèâíèÿ èìèäæ, ïî-äîáúð îáìåí íà èíôîðìàöèÿ è îïèò, çàñèëâàíå íà ïàðòíüîðñòâîòî ìåæäó åâðîïåéñêèòå èíñòèòóöèè.

Áðþêñåë, þëè 2005. Ñ ïðåäñåäàòåëêàòà íà Öåíòðîñúþç-Ðóñèÿ, Ãàëèíà Êèñåëüîâà

Íà êîíãðåñà áå íàïðàâåíà îöåíêà íà îðãàíèçàöèîííîòî ñúñòîÿíèå íà êîîïåðàòèâíîòî äâèæåíèå â Åâðîïà, êîåòî ïî ïîñëåäíè ñòàòèñòè÷åñêè äàííè îáåäèíÿâà 87 îðãàíèçàöèè îò 33 ñòðàíè, â êîèòî ÷ëåíóâàò 300 000 êîîïåðàöèè ñúñ 140 ìèëèîíà ÷ëåí-êîîïåðàòîðè. Îñíîâíàòà öåë íà ïëàòôîðìàòà “Êîîïåðàöèèòå â Åâðîïà” å åäèííîòî ïðåäñòàâÿíå íà åâðîïåéñêèòå êîîïåðàòèâíè ñòðóêòóðè ïðåä åâðîïåéñêèòå èíñòèòóöèè çà ïîñòèãàíå íà òðèòå êëþ÷îâè öåëè: - çàñèëâàíå íà êîîïåðàòèâíàòà èäåíòè÷íîñò è ïóáëè÷íîñò; - ïðèçíàâàíå íà “Êîîïåðàöèèòå â Åâðîïà” êàòî âàæåí èêîíîìè÷åñêè è ñîöèàëåí ïàðòíüîð íà åâðîïåéñêèòå ñòðóêòóðè; - ñúçäàâàíå íà ñèëíà êîîïåðàòèâíà ñèñòåìà â ðàìêèòå íà ðàçøèðåíà Åâðîïà. Âúâ âðúçêà ñ òîâà íà êîíãðåñà áÿõà äåôèíèðàíè êàêòî íàïðàâëåíèÿòà, â êîèòî ùå ñå òúðñè ïîäêðåïàòà íà èíñòèòóöèèòå íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, òàêà è àíãàæèìåíòèòå íà ïëàòôîðìàòà “Êîîïåðàöèèòå â Åâðîïà”.

25

Международна дейност и сътрудничество

Àíêàðà, íîåìâðè 2004. Ñ äàìà Ïîëèí Ãðèéí - ïðåçèäåíò íà ÌÊÑ-Åâðîïà

X Çàñåäàíèå íà Áîðäà íà Åâðîïåéñêàòà àñîöèàöèÿ íà ïîòðåáèòåëíèòå îðãàíèçàöèè /ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ/, ïðîâåäåíî ïðåç ì. îêòîìâðè 2005 ã. â Áàðñåëîíà, Èñïàíèÿ. Íà òîâà çàñåäàíèå ã-í Ïåòúð Ñòåôàíîâ îòïðàâè îôèöèàëíà ïîêàíà ÖÊÑ äà áúäå äîìàêèí íà åäíî îò çàñåäàíèÿòà íà Áîðäà ïðåç 2006 ã. Ïðåäñåäàòåëÿò íà ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ ã-í Äæóçåïå Ôàáðåòè ïîäêðåïè ïðåäëîæåíèåòî íà ÖÊÑ êàòî îòáåëÿçà, ÷å ïðåç ïîñëåäíèòå äâå ãîäèíè áúëãàðñêèòå ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè áåëåæàò ñòàáèëåí òåìï íà ðàçâèòèå è íà ïðàãà íà ïðèñúåäèíÿâàíåòî íà Áúëãàðèÿ êúì Åâðîïåéñêèÿ ñúþç å íåîáõîäèìî äà áúäàò ïîäêðåïåíè îò åâðîïåéñêîòî äâèæåíèå íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè. Áîðäúò íà ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ ñå ïðèñúåäèíè êúì òàçè îöåíêà è âçå ðåøåíèå, ÖÊÑ äà å äîìàêèí íà çàñåäàíèåòî íà Áîðäà ïðåç ì. îêòîìâðè 2006 ã. Ó×ÀÑÒÈÅ ÍÀ ÏÐÅÄÑÒÀÂÈÒÅËÈ ÍÀ ÖÊÑ Â ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÈ ÔÎÐÓÌÈ ÏÎ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÎ ÇÀÊÎÍÎÄÀÒÅËÑÒÂÎ Îò÷èòàéêè ôàêòúò, ÷å ÌÊÑ è ÌÊÑ - Åâðîïà îòäåëÿò îñîáåíî âíèìàíèå íà êîîïåðàòèâíîòî çàêîíîäàòåëñòâî, ïðåç ïîñëåäíèòå ãîäèíè ÖÊÑ àêòèâèçèðà ñâîÿòà äåéíîñò ïî îòíîøåíèå íà íåãîâîòî ïðîó÷âàíå.  òàçè âðúçêà, ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ ñå îáúðíà ñ ìîëáà êúì óñïåøíî ðàçâèâàùèòå ñå íàöèîíàëíè êîîïåðàòèâíè ñúþçè íà Âåëèêîáðèòàíèÿ, Øâåöèÿ, Ñèíãàïóð, Èòàëèÿ, Íîðâåãèÿ, Èñïàíèÿ, Ïîðòóãàëèÿ, ×åõèÿ è äð., äà íè ïðåäîñòàâÿò äåéñòâàùèòå â ñòðàíèòå èì êîîïåðàòèâíè çàêîíè è óñòàâè. Òîâà çàäúëáî÷åíî ïðîó÷âàíå íà ìåæäóíàðîäíîòî çàêîíîäàòåëñòâî îêàçà íåîöåíèìà ïîìîù ïðè ïîäãîòîâêàòà íà ïðåäëàãàíèòå îò íàñ ïðîìåíè â Çàêîíà çà êîîïåðàöèèòå. Çàåäíî ñ òîâà, âîäåùè ïðàâíè åêñïåðòè íà ÖÊÑ ó÷àñòâàõà àêòèâíî â ðàáîòàòà íà ðåäèöà ìåæäóíàðîäíè ôîðóìè, ïîñâåòåíè íà àêòóàëíèòå ïðîáëåìè íà êîîïåðàòèâíîòî çàêîíîäàòåëñòâî: X Çàñåäàíèå íà öåëåâàòà ãðóïà çà ðàçâèòèå êúì ÌÊÑ Åâðîïà, ïðîâåäåíî ïðåç 2004 ã. â Áóäàïåùà, Óíãàðèÿ. Íà òîâà çàñåäàíèå áÿõà îáñúäåíè è ïðèåòè âàæíè çàêîíîäàòåëíè ïðîìåíè, êàñàå-

26

ùè ìåæäóíàðîäíîòî êîîïåðàòèâíî äâèæåíèå, ÷àñò îò êîèòî ñëåä òîâà íàìåðèõà îòðàæåíèå ïðè ðàçðàáîòâàíåòî íà íîâèÿ óñòàâ íà ÖÊÑ è ïðåäëîæåíèÿòà çà ïðîìåíè â Çàêîíà çà êîîïåðàöèèòå.

X Ìåæäóíàðîäíà êîíôåðåíöèÿ íà òåìà “Êîîïåðàòèâíàòà ïîëèòèêà è çàêîíîäàòåëñòâî â ñâåòëèíàòà íà Ïðåïîðúêà 193 íà ÌÎÒ”, ïðîâåäåíà ïðåç ì. íîåìâðè 2004 ã. â Àíêàðà. Ïî âðåìå íà êîíôåðåíöèÿòà áå ïðåäîñòàâåíà èíôîðìàöèÿ çà ñúñòîÿíèåòî íà êîîïåðàòèâíîòî çàêîíîäàòåëñòâî â îòäåëíèòå áàëêàíñêè ñòðàíè è ñå äàäå ñëåäíàòà ïî-âàæíà ïðåïîðúêà: Êîîïåðàöèèòå äà áúäàò ñòèìóëèðàíè â ïðèëàãàíåòî íà êîîïåðàòèâíàòà èäåíòè÷íîñò, ÷ðåç ïîïóëÿðèçèðàíå íà îñíîâíèòå äîêóìåíòè ïî òîçè âúïðîñ, à èìåííî: - Äåêëàðàöèÿòà íà ÌÊÑ çà êîîïåðàòèâíàòà èäåíòè÷íîñò; - Ïðåïîðúêà 193 íà ÌÎÒ çà íàñúð÷àâàíå íà êîîïåðàöèèòå; - Êîìþíèêå íà ÅÑ çà ïîïóëÿðèçèðàíå íà êîîïåðàöèèòå â Åâðîïà; - Ðúêîâîäñòâî íà ÎÎÍ çà ñúçäàâàíåòî íà ïîäõîäÿùà ñðåäà çà ðàçâèòèå íà êîîïåðàöèèòå. Ïî âðåìå íà êîíôåðåíöèÿòà áå äàäåíà ìíîãî âèñîêà îöåíêà íà óñèëèÿòà, êîèòî Áúëãàðèÿ ïîëàãà çà ïðîìÿíà è õàðìîíèçèðàíå íà êîîïåðàòèâíîòî ñè çàêîíîäàòåëñòâî è çà ïðàâèëíîòî ïðèëàãàíå íà ïîñî÷åíèòå íîðìàòèâíè äîêóìåíòè.

X Ñåìèíàð íà Åâðîïåéñêàòà êîìèñèÿ ïî êîîïåðàòèâíî çàêîíîäàòåëñòâî, ïðîâåäåí ïðåç ì. îêòîìâðè 2005 ã. â Áðþêñåë, Áåëãèÿ, íà êîéòî ñå äèñêóòèðàõà âúïðîñè îòíîñíî ñòðóêòóðàòà íà êîîïåðàöèèòå, ÷ëåíñòâîòî â òÿõ, ðàáîòàòà íà îðãàíèòå èì çà óïðàâëåíèå (îáùî ñúáðàíèå, óïðàâèòåëíè è íàäçîðíè ñúâåòè).

X Ìåæäóíàðîäíà êîíôåðåíöèÿ íà òåìà “Ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè â Åâðîïà êúì 2010”, ïðîâåäåíà ïðåç ì. îêòîìâðè 2005 ã. â Áàðñåëîíà, Èñïàíèÿ. Íà êîíôåðåíöèÿòà áå ïðåäñòàâåíà èíôîðìàöèÿ çà ïåðñïåêòèâèòå â ðàçâèòèåòî íà Åâðîïåéñêàòà èêîíîìèêà äî 2010 ã.  äåëîâà àòìîñôåðà, ó÷àñòíèöèòå â êîíôåðåíöèÿòà îáñúäèõà íàñòîÿùèòå è áúäåùè ïàçàðíè ïðåäèçâèêàòåëñòâà, òåíäåíöèèòå è äúëãîñðî÷íèòå öåëè íà åâðîïåéñêèòå ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè. Îñíîâíèÿò èçâîä, êîéòî áå íàïðàâåí å, ÷å åâðîïåéñêèòå ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè ñà èçïðàâåíè ïðåä íåîáõîäèìîñòòà îò ñúçäàâàíå íà ïàí-åâðîïåéñêè àëèàíñ çà ñúâìåñòíè ïîêóïêè, íàëàãàíå íà ñîáñòâåíà ìàðêà, îáìåí íà íîó-õàó è äðóãè ñúâìåñòíè äåéñòâèÿ çà åäèííà ðåàêöèÿ ñðåùó çàñèëåíèÿ êîíêóðåíòåí íàòèñê. Ñ öåë íåïîñðåäñòâåíî çàïîçíàâàíå ñ äîáðèòå ïðàêòèêè â ðàçâèòèåòî íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè, ïðåç ïîñëåäíèòå íÿêîëêî ãîäèíè ñå âúçïðèå ïîëîæèòåëíèÿ îïèò ñúñòàâúò íà äåëåãàöèèòå íà ÖÊÑ ïîñòîÿííî äà ñå ðàçøèðÿâà.  ðàáîòàòà íà Îáùèòå ñúáðàíèÿ íà ÌÊÑ, ÌÊÑ - Åâ-

Международна дейност и сътрудничество ðîïà è ïàðàëåëíèòå çàñåäàíèÿ è ñåìèíàðè âçåõà ó÷àñòèå ïðåäñåäàòåëèòå íà êîîïåðàòèâíèòå ñúþçè îò Âàðíà, Áóðãàñ, Ïëîâäèâ, Øóìåí, Ïàçàðäæèê, Ñîôèÿ-ãðàä, Ñîôèÿ-îêðúã, Ñòàðà Çàãîðà, Ðóñå, íà ÂÐÊ “Ìóðãàø” Êðåìèêîâöè è ÏÊ “Åëåäæèê” ñ. Ëåñè÷îâî, îáë. Ïàçàðäæèê. Ìîæå äà ñå îò÷åòå, ÷å ó÷àñòèåòî íà âñå ïîâå÷å íàøè ïðåäñòàâèòåëè íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè íà ïðåñòèæíèòå ìåæäóíàðîäíè êîîïåðàòèâíè ôîðóìè ñå îòðàçÿâà èçêëþ÷èòåëíî áëàãîïðèÿòíî âúðõó îðãàíèçèðàíåòî è îñúùåñòâÿâàíåòî íà îñíîâíèòå ñòîïàíñêè äåéíîñòè íà êîîïåðàòèâíèòå îðãàíèçàöèè è ïîäïîìàãà ôîðìóëèðàíåòî è ðàáîòàòà ïî îñíîâíèòå ïðèîðèòåòè íà êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà êàòî öÿëî. ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÎ ÑÚÒÐÓÄÍÈ×ÅÑÒÂÎ Ïðåç 2004 ã. è 2005 ã. ïðîäúëæè àêòèâíîòî äâóñòðàííî ñúòðóäíè÷åñòâî ìåæäó ÖÊÑ è Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí öåíòúð çà ïðîåêòè. Ïðåç ì. ìàðò 2004 ã. ñå ïðîâåäå çàêëþ÷èòåëíèÿò ñåìèíàð íà ïðîåêòà “Ïðåäè Åâðîïà” è áÿõà äèñêóòèðàíè íîâèòå íàïðàâëåíèÿ çà ñúòðóäíè÷åñòâî ìåæäó äâåòå îðãàíèçàöèè.  ðåçóëòàò íà òîâà, äâóñòðàííîòî ñúòðóäíè÷åñòâî ñ Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâíèÿ ñúþç ïðîäúëæè ñ ðåàëèçèðàíåòî íà íîâ ïðîåêò çà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ”. Ïðîåêòúò áå îäîáðåí çà ôèíàíñèðàíå îò Ìåæäóíàðîäíèÿ öåíòúð çà ïðîåêòè “Óëîô Ïàëìå” â êðàÿ íà 2004 ã. Ñúãëàñíî ïðîãðàìàòà íà ïðîåêòà ñå èçãðàäè öåëåâà ãðóïà, âêëþ÷âàùà ïðåäñåäàòåëèòå íà 10-òå âîäåùè êîîïåðàòèâíè ñúþçè â îáëàñòòà íà Åäèííèÿ êîîïåðàòèâåí ïàçàð. Ïðåç 2005 ã. ñå ïðîâåäîõà 6 ñåìèíàðà ïî ïðîåêòà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ” (â Ñîôèÿ, Õèñàðÿ, Âàðíà, Êèòåí, Âåëèíãðàä è ê.ê. “Áîðîâåö”).  ñåìèíàðè-

òå âçåõà ó÷àñòèå êàêòî öåëåâàòà ãðóïà, òàêà è ïðåäëîæåíè îò íåÿ âîäåùè êîîïåðàòèâíè ñïåöèàëèñòè â îáëàñòòà íà òúðãîâèÿòà.  õîäà íà èçïúëíåíèå íà ïðîåêòà òåçè ñïåöèàëèñòè ñå îáîñîáèõà â äâå ðàáîòíè ãðóïè - ïî ëîãèñòèêà è êîíöåïöèÿ çà ìàãàçèíèòå.  îòäåëíèòå ñåìèíàðíè ìîäóëè çà îáó÷åíèå ðàáîòíàòà ãðóïè ïî ëîãèñòèêà ñå çàïîçíà ñ îñíîâíèòå ìîìåíòè â ñúçäàâàíåòî íà åäèííà èíôîðìàöèîííà áàçà çà òúðãóâàíèòå ñòîêè, ãðóïèðàíåòî íà ñòîêèòå, ïîëèòèêàòà è êëàñèôèêàöèÿòà íà àñîðòèìåíòèòå è ïîëîæèòåëíèÿ îïèò íà øâåäñêèòå ïîòðåáèòåëíè êîîïåðàöèè â îáëàñòòà íà ëîãèñòèêàòà.  êîíòåêñòà íà ìåæäóíàðîäíèÿ îïèò ñå äèñêóòèðàõà ñúñòîÿíèåòî è ïðîáëåìèòå íà íàøàòà êîîïåðàòèâíàòà òúðãîâèÿ, êàêòî è âúçìîæíîñòèòå çà ïîäîáðÿâàíå íà òúðãîâñêîòî îáñëóæâàíå. Îáó÷åíèåòî íà ðàáîòíàòà ãðóïà ïî êîíöåïöèÿòà çà ìàãàçèíè áå íàñî÷åíî ïðåäèìíî êúì ðàçðàáîòâàíå è ïðèåìàíå íà åäèííà êîíöåïöèÿ çà êîîïåðàòèâíèòå ìàãàçèíè, êîÿòî äà áúäå ðåàëèçèðàíà â öÿëàòà ñòðàíà. Îñâåí 6-òå ñåìèíàðà, ïðîâåäåíè â Áúëãàðèÿ, ïî ïðîãðàìàòà íà ïðîåêòà áå îðãàíèçèðàíî è ðàáîòíî ïîñåùåíèå íà ÷ëåíîâå íà öåëåâàòà ãðóïà â Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç. Äîáðàòà îðãàíèçàöèÿ îò ñòðàíà íà äîìàêèíèòå ïðåäîñòàâè âúçìîæíîñò íà ó÷àñòíèöèòå äà ñå çàïîçíàÿò äåòàéëíî ñ äåéíîñòòà íà ÊÎÎÏ ÍÎÐÄÅÍ è äà ïîñåòÿò ðåäèöà êîîïåðàòèâíè òúðãîâñêè îáåêòè, âêëþ÷åíè â ðàçëè÷íèòå ôîðìè íà äåéñòâóâàùèòå êîíöåïöèè çà ìàãàçèíè â Øâåöèÿ. Áëàãîäàðåíèå íà àêòèâíîòî ñúòðóäíè÷åñòâî ñ Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí öåíòúð è íà ðàáîòàòà ïî ðåàëèçèðàíåòî íà ïðîåêòà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ”, ïðåç ì. íîåìâðè 2005 ã. Óïðàâèòåëíèÿò ñúâåò íà ÖÊÑ óòâúðäè “Êîíöåïöèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå ìîäåëà íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ”.

ÀÊÖÅÍÒÈ çà 2006 ã.: Ìàðò. Áðþêñåë, Áåëãèÿ - Çàñåäàíèå íà Áîðäà íà ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ. Ñåïòåìâðè. Ìàí÷åñòúð, Âåëèêîáðèòàíèÿ - Ó÷àñòèå íà ïðåäñòàâèòåëè íà ÖÊÑ â Îáùîòî ñúáðàíèå íà ÌÊÑ-Åâðîïà è Êîíôåðåíöèÿ íà òåìà “Êîîïåðàöèèòå: Àëòåðíàòèâíèÿò áèçíåñ ìîäåë çà óñïåøíî ó÷àñòèå è óñòîé÷èâî ðàçâèòèå”. Îêòîìâðè. Ñîôèÿ, Áúëãàðèÿ - ÖÊÑ ùå å äîìàêèí íà Çàñåäàíèå íà Áîðäà íà ÅÂÐÎ ÊÎÎÏ è íà Êîíôåðåíöèÿ ñ ó÷àñòèåòî íà ïðåäñåäàòåëè íà íàöèîíàëíè ñúþçè íà ïîòðåáèòåëíèòå êîîïåðàöèè îò Åâðîïà íà òåìà “Êàê äà ïðèâëå÷åì ìëàäèòå õîðà â êîîïåðàöèèòå?”. Ðåàëèçèðàíå íà II-ðèÿ åòàï îò ñúâìåñòíèÿ ïðîåêò ñ Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí öåíòúð çà ïðîåêòè íà òåìà “Ïðåñòðóêòóðèðàíå è îðãàíèçàöèÿ íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò íà ÖÊÑ”.  ðàìêèòå íà ïðîåêòà ñà ïëàíèðàíè 8 ñåìèíàðà â Áúëãàðèÿ è ðàáîòíî ïîñåùåíèå â Øâåöèÿ íà ãðóïà îò 10 âîäåùè êîîïåðàòèâíè åêñïåðòè â îáëàñòòà íà òúðãîâèÿòà.

27

Мениджмънт

28

Ïåòúð Ñòåôàíîâ

Ïåíêà Ïååâà

ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ

ïðåäñåäàòåë íà ÊÑ íà ÖÊÑ

Ãåîðãè Ñîêîëîâ

Òîäîð Äðàãàíîâ

Ìàðèí Äîí÷åâ

çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ

ãëàâåí ñåêðåòàð íà ÖÊÑ

çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ

Êóçìàí Ãåîðãèåâ

Äèàíà Öàêîâà

Àëåêñàíäúð Õðèñòîâ

Áîðÿíà Ðàøåâà

Àíêà Ãåîðãèåâà

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Êîîïåðàòèâíà ïîëèòèêà”

íà÷àëíèê îòäåë “Ïðàâåí”

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Óïðàâëåíèå íà ñîáñòâåíîñòòà”

íà÷àëíèê îòäåë “×îâåøêè ðåñóðñè”

äèðåêòîð “Öåíòúð çà ïðîôåñèîíàëíî îáó÷åíèå ”

Åìèëèÿ Ñîôðîíèåâà

Âèäåí Âèäåíîâ

Ëèëèÿ Âåíåâà

Îêòîìâðèéêà Äîí÷åâà

Ëþáîìèð Ïîïîâ

íà÷àëíèê îòäåë “Ôèíàíñîâ êîíòðîë”

íà÷àëíèê îòäåë “Èêîíîìè÷åñêà ïîëèòèêà è ìåòîäîëîãèÿ”

ãëàâåí ñ÷åòîâîäèòåë íà ÖÊÑ

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Ìåæäóíàðîäíî ñúòðóäíè÷åñòâî”

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Îòáðàíèòåëíî-ìîáèëèçàöèîííà ïîäãîòîâêà”

Æèâêî Äèìèòðîâ

Ïåòúð Äðàãíåâ

Âàñèë Ìèòðåâ

Áîæàíà Áîãäàíîâà

Êèðèë Ãåîðãèåâ

íà÷àëíèê îòäåë “Òúðãîâèÿ”

íà÷àëíèê îòäåë “Ñåëñêî ñòîïàíñòâî”

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Àäìèíèñòðàòèâíî îáñëóæâàíå”

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Îáùà êàíöåëàðèÿ”

ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Ñèãóðíîñò è îõðàíà”

Носители на отличия на ЦКС за 2004 и 2005 г.*  ÑËÅÄÂÀÙÈß ÁÐÎÉ ÌÎÆÅÒÅ ÄÀ ÏÐÎ×ÅÒÅÒÅ ÒÎÂÀ, ÊÎÅÒÎ ÑÒÅ ÍÈ ÈÇÏÐÀÒÈËÈ ÂÈÅ!

СЪДЪРЖАНИЕ НА БРОЯ Ïîëèòèêà Ïðîãðàìà çà óïðàâëåíèå íà ïðåäñåäàòåëÿ è ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ çà ïåðèîäà 2005-2007 ã.

2

Îòëè÷èÿ íà ÖÊÑ Íîâàòà ìîòèâàöèîííà ïîëèòèêà íà ÖÊÑ

5

Êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà â öèôðè

6 БРОЙ II

Òúðãîâèÿ ÖÊÑ àêòóàëèçèðà êîíöåïöèÿòà ñè çà ðàçâèòèå íà òúðãîâèÿòà â ñèñòåìàòà Òúðãîâñêà âåðèãà ÊÎÎÏ Êàðòà íà îáåêòèòå îò òúðãîâñêàòà âåðèãà ÊÎÎÏ Êîíöåïöèÿ Êîíöåïöèÿ çà óñúâúðøåíñòâàíå ìîäåëà íà òúðãîâñêàòà äåéíîñò â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ Òóðèçúì è îòäèõ ÖÊÑ çàëàãà íà êà÷åñòâîòî íà òóðèñòè÷åñêèòå óñëóãè

ЦЕНТРАЛЕ Н КООПЕР АТИВЕН СЪЮЗ

2005

7 Òúðñèì èäåè!

9

10

Ïðåäëîæåòå íè ñâîè èäåè çà ïîäîáðÿâàíå íà ðàáîòàòà èëè ðåøàâàíå íà ïðîáëåìèòå íà Âàøàòà êîîïåðàöèÿ, êîîïåðàòèâåí ñúþç èëè òúðãîâñêî äðóæåñòâî. Èçïðàòåòå íè ïðåäëîæåíèÿ çà òåìèòå, êîèòî èñêàòå äà áúäàò äèñêóòèðàíè íà ñòðàíèöèòå íà ñïèñàíèåòî.

Ïèòàéòå, äëúæíè ñà äà Âè îòãîâîðÿò! Ìîæåòå äà çàäàäåòå âúïðîñèòå, êîèòî Âè âúëíóâàò, êúì âñåêè ÷ëåí íà Óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò èëè ðúêîâîäñòâîòî íà ÖÊÑ è ùå ïîëó÷èòå îòãîâîð ÷ðåç íàñ.

12 Íîìèíèðàéòå!

115 ãîäèíè Ïúðâà áúëãàðñêà êîîïåðàöèÿ ñ. Ìèðêîâî

14

Íàöèîíàëåí êîîïåðàòèâåí ìóçåé

16

Ïîìîãíåòå íè äà èçáåðåì ÍÀÉ-ÄÎÁÐÈß ÊÎËÅÃÀ. Ïîõâàëåòå ñâîèòå êîëåãè è íè ðàçêàæåòå çà òÿõíàòà ðàáîòà è òÿõíîòî õîáè, çà òîâà êàêâî îáè÷àò è â êàêâî âÿðâàò.

Ìîìåíòåí êàäúð! Õëåáîïðîèçâîäñòâî Êîîïåðàòèâíàòà ñèñòåìà ïðåóñòðîéâà ñâîåòî õëåáîïðîèçâîäñòâî

17

Îïèò Êàêâî å ÍÀÑÑÐ?

20

Ñíèìàéòå òîâà, êîåòî Âè ñå ñòðóâà èíòåðåñíî è íè èçïðàòåòå ñíèìêèòå ïî ïîùàòà èëè ÷ðåç e-mail. Íèå ùå ãè ïóáëèêóâàìå.

ÍÅ ÇÀÁÐÀÂßÉÒÅ - ÑÏÈÑÀÍÈÅÒÎ Å ÒÀÊÎÂÀ, ÊÀÊÂÎÒÎ ÃÎ ÈÑÊÀÒÅ ÂÈÅ!

Ñåëñêî ñòîïàíñòâî è èçêóïóâàíå Ñåëñêîñòîïàíñêî ïðîèçâîäñòâî è èçêóïóâàíå â ñèñòåìàòà íà ÖÊÑ

21

Ìåæäóíàðîäåí êîîïåðàòèâåí äåí

24

Ñïèñàíèåòî å èçäàíèå íà Öåíòðàëíèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç

25

Îòãîâîðåí ðåäàêòîð Âàíÿ Áîþêëèåâà - vania@netbg.com

Ìåæäóíàðîäíà äåéíîñò è ñúòðóäíè÷åñòâî

Ìåíèäæìúíò

28

ÐÅÄÀÊÖÈÎÍÍÀ ÊÎËÅÃÈß

Äèçàéí è ïðåäïå÷àò “Àíèìà Àðò” ÎÎÄ - www.animaart-bg.com

ÏËÀÑÒÈÊÀ “ÊÎÎÏ” ÏÊ “Åäèíñòâî” ñ. Ñèíüî áúðäî, îáë. Âðàöà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ñàäîâî, îáë. Ïëîâäèâ ÏÊ “Òðóä” ñ. Áîÿíîâî, îáë. ßìáîë ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Êàëîôåð, îáë. Ïëîâäèâ ÐÊÑ ãð. Ïëîâäèâ, îáë. Ïëîâäèâ ÏÊ “Ïåðëà” ãð. Öàðåâî, îáë. Áóðãàñ ÎáëÊÑ ãð. Âèäèí, îáë. Âèäèí ÐÏÊ “Íàïðåäúê” ñ. Äðàãîåâî, îáë. Øóìåí ÏÊ “Íàïðåäúê” ãð. Áîëÿðîâî, îáë. ßìáîë ÏÊ “Áúäåùå” ñ. Òúæà, îáë. Ñòàðà Çàãîðà ÏÊ “Çàðÿ” ãð. Ñåïòåìâðè, îáë. Ïàçàðäæèê ÍÏÊ íà ñëåïèòå â Áúëãàðèÿ, ãð. Ñîôèÿ ÐÊÑ ãð. Õàñêîâî, îáë. Õàñêîâî ÏÊ “Ï÷åëà” ñ. Ìèðêîâî, îáë. Ñîôèÿ ÏÊ “Èâàí Ñòîÿíîâ” ñ. Ñëàâÿíîâî, îáë. Òúðãîâèùå ÏÊ “Çëàòíà ñòðóÿ” ãð. Ñìÿäîâî, îáë. Øóìåí ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Õàñêîâî, îáë. Õàñêîâî ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Äóëîâî, îáë. Ñèëèñòðà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ïðîâàäèÿ, îáë. Âàðíà ÐÊÑ ãð. Ñòàðà Çàãîðà, îáë. Ñòàðà Çàãîðà ÐÏÊ “×åïèíñêà äîëèíà” ãð. Âåëèíãðàä, îáë. Ïàçàðäæèê “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÇËÀÒÅÍ” Àíãåë Èâàíîâ Ìàðèí, âèöåïðåçèäåíò íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ Àíàñòàñ Ñòåôàíîâ Àíàñòàñîâ, çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ â ïåðèîäà îò 01.04.1990 ã. äî 22.12.1995 ã. Âàñèë Äèìèòðîâ Áóêîâñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Áóðãàñ Ãåíêî Âàñèëåâ Ãå÷åâ, çàì.-ïðåäñåäàòåë íà ÖÊÑ â ïåðèîäà îò 16.03.1990 ã. äî 05.11.2004 ã. Èâàí Äàíîâ Èâàíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÃÊÑ Ñîôèÿ â ïåðèîäà 26.04.1991 ã. äî 01.11.2001 ã. Èâàí Ïåòðîâ Ìèõàéëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Õàñêîâî, Êóçìàí ßí÷îâ Ãåîðãèåâ, ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Êîîïåðàòèâíà ïîëèòèêà” êúì ÖÊÑ Ëàçàð Íèêîëîâ Ôèë÷åâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Ïëîâäèâ Ëàðñ Õèëáîì, ïðåäñåäàòåë íà Áîðäà íà Öåíòúðà çà ïðîåêòè êúì Øâåäñêèÿ êîîïåðàòèâåí ñúþç è áèâø ïðåçèäåíò íà ÌÊÑ Åâðîïà Ìèíêà Òîäîðîâà Êîçàðåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ï÷åëà”, ñ. Ìèðêîâî Ìèõàèë Àëåêñàíäðîâ Êúðëèí, ïðåäñåäàòåë íà ÍÏÊ íà ñëåïèòå â Áúëãàðèÿ “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÑÐÅÁÚÐÅÍ” Áÿëêà Çëàòåâà Êàñàáîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Ñòàðà Çàãîðà Ñàâà Èâàíîâ Èëèåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÎáëÊÑ Âèäèí “ÏÎ×ÅÒÅÍ ÇÍÀÊ ÍÀ ÖÊÑ - ÁÐÎÍÇΔ Àíêà Ìèíêîâà Âàñèëåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Êàëîôåð Äèêî Íàéäåíîâ Äèêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ïåðëà” ãð. Öàðåâî Çëàòêà Ãåîðãèåâà Èâàíîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Òðóä” ñ. Áîÿíîâî Èâàí Êîëåâ Èâàíîâ, ðúêîâîäèòåë ñåêòîð “Îðãàíèçàöèîííîìîáèëèçàöèîííà ïîäãîòîâêà” êúì ÖÊÑ Èâàí Íèêîëîâ Õóáåíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ñàäîâî

Èâàí Òîäîðîâ Ñòàíåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ “Ðîäîïåö”, ãð. Õàðìàíëè Õðèñòî Ïåòðîâ Õðèñòîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåäúê”, ãð. Áîëÿðîâî “ÇÍÀÊ ÇÀ ÇÀÑËÓÃÈ ÊÚÌ ÊÎÎÏÅÐÀÒÈÂÍÎÒÎ ÄÂÈÆÅÍÈÅ” Áàéêî Ìàðèíîâ Áàåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Ñòðàòåø” ãð. Ëîâå÷ Âèêòîð Ðàíãåëîâ Ðàíãåëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ñúãëàñèå 92” ñ. Ãîâåæäà Ãåíîâåâà Äîáðèíîâà Êîñòîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåäúê” ãð. Âàðíà Ãåîðãè Éîðäàíîâ Ãåîðãèåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Äóëîâî Äèìèòúð Ñòîèìåíîâ Ìàêñèìîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ ãð. Àíòîíîâî Äèìèòúð Ñòîéêîâ Æåëåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàïðåä” ãð. Àéòîñ Èâàí Éîðäàíîâ Èâàíîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Çëàòíà Ïàíåãà” ãð. Ëóêîâèò Èâàí Íèíîâ Âóëåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. ßáëàíèöà Èâàí Ñàâîâ Ñàâîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ðîäîïà-Ðàéêîâî” ãð. Ñìîëÿí Èñêðà Àíòîíîâà Ãè÷åâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Åäèíñòâî” ãð. Êóáðàò Éîðäàí Ëþáåíîâ Áîòóíñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èâàí Ñòîÿíîâ” ñ. Ñëàâÿíîâî è ïðåäñåäàòåë íà ÐÊÑ Òúðãîâèùå Ëèëèÿ Ëþáåíîâà Âåíåâà, ãë. ñ÷åòîâîäèòåë íà ÖÊÑ Ìèòêî Èâàíîâ Ìèêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Âèäèí Íèêîëàé Èâàíîâ Ãèíåâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Çëàòíà ñòðóÿ” ãð. Ñìÿäîâî Íèêîëèíà Ìàòååâà Ñòàëåâà, ïðåäñåäàòåë íà ÂÊ “Ñúãëàñèå” ãð. Ïúðâîìàé Ïåòêî Âàñèëåâ Ðà÷åâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Áåëè âèò” ãð. Òåòåâåí Ïåòêî Õðèñòîâ Ïåòêîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èçòîê” ãð. Àïðèëöè Ïðîô. Äàíàèë Ëàçàðîâ Äàíàèëîâ, êîíñóëòàíò íà ÖÊÑ Ñëàâ÷î Íèêîëîâ Ïîïîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Èñêðà” ñ. Ïúðâîìàé Ñúáêà Æå÷åâà Ñòåôàíîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Ã. Ñ. Ðàêîâñêè” ãð. Êîòåë Òàíè÷êà Ãåîðãèåâà Àòàíàñîâà, ïðåäñåäàòåë íà ÐÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Õàñêîâî Òîøêî Äîáðåâ Íåíñêè, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Áóê” ñ. Áåëè Îñúì ßí÷î Èâàíîâ Íèêîëîâ, ïðåäñåäàòåë íà ÏÊ “Íàðêîîï” ãð. Ïðîâàäèÿ

* Íîñèòåëèòå íà ÏËÀÑÒÈÊÀ “ÊÎÎÏ” ñà ïðåäñòàâåíè ïî ðåäà íà âðú÷âàíå íà îòëè÷èåòî, à íà “Ïî÷åòåí çíàê” è “Çíàê çà çàñëóãè” - ïî àçáó÷åí ðåä.

ЦЕНТРАЛЕН КООПЕРАТИВЕН СЪЮЗ 1000 СОФИЯ ул.“Г. С. Раковски“ 99 тел.: 02/9266700; 9817366, факс: 02/9873244 e-mail: info@ccu-bg.com http://www.ccu-bg.com

БРОЙ II

ЦЕНТРАЛЕН КООПЕРАТИВЕН СЪЮЗ

2005