NL
STADSWANDELING LOMMEL 3KM
Prinses Astridpark
Schepenbank
De Vryheyt
ing horr Vrey s
at Groene Doorsteek
t traa sters
Kloo
Win
ke lst ra
at
s
e gdri Ploe
at stra ruis
ek Rod
at
tra ks
Eind erpa d
g
orrin Vreysh
t traa ams
H Van
in
Sint-Pietersbandenkerk
at
Parking Frans van Hamstraat
Burgemeesterspark
Openbare Bibliotheek
ple
k Ker
mstra
n Ha
va Frans
s Fran
Parking Michiel Jansplein
r Ke
at stra
in
nsple
iel Ja
Mich
Vivaldi
s Hee kruis
Carrefour
Stationsstraat
Sleutelstraat
f
str a
s
e Rod
rstraat exande
Zandparking Mudakkers
Ke rk
rpad
Kapittelho
kkers
rie egd
Plo
Prins Al
lstraat
Einde
Kiosk Zondagse Teutenmarkt
Parking Hertog Janplein
Rijksschoo
Lepelstraat
in
Heerdgang
Huis van de Stad
Teutenbeeld Dorp
Obelisk Raadhuis
kers
Mudak
Muda
Veemarkt
le
Woensdagmarkt
sp
rp
raat
Adelbergpark
GlazenHuis
Do
Parking Klachtloopstraat
Klachtloopst
n
straat
Molen
UGC Cinema’s
Café De Kroon
Hertog Janplein
a ertla g Alb
ark ergp
kiezel
CC De Adelberg
k par
rid
Ast
Konin
Adelb
raat Gasst es
s Prin
Molse
Ko ni ng ss tra at
straat Lepel
ark ergp Adelb
lberg
Ade
Delhaize
op
g Le
in Kon
straat
Molen
kers
Mudak
g Konin
WELKOM IN LOMMEL
ridla in Ast
STAD VAN ZAND & GLAS
an
at stra Tuin an
la pold
Norb
ert N
eeck xlaa
n
Ontdek de culturele pracht die het stadscentrum van Lommel jou te bieden heeft! Bewonder historische monumenten, kunstwerken van Belgische artiesten en geniet van de knusse groene parken. Voor de fijnproevers zijn er brasserieën en restaurants waar je kan smullen van culinaire hoogstandjes.
raat
oene Doorsteek
raat
t ters loos
K
els tra
at
Carrefour M
Vivaldi
in
nsple
l Ja ichie
at stra Tuin
at
tra ks
r Ke
Parking Michiel Jansplein
Openbare Bibliotheek
in
ple
k Ker
Sint-Pietersbandenkerk
aat
onsstraat
GROENE DOORSTEEK Delhaize
an
dla
i Kon
n
l opo e L g
Stap uit het toeristisch infokantoor en wandel 30 meter naar links tot aan de kruising. Draai hier rechtsaf de Kloosterstraat in. Net voor je aan je rechterkant de Carrefour parking ziet, sla je links voor een schoolgebouw in. De doorweg leidt je langs de speelplaats van lagere school De Speling. Op het einde sla je linksaf de Groene Doorsteek in.
Langs het pad zie je een bijzonder landschap met kruidachtige planten, hagen, meerstammigen en grove dennen. Bijzondere aandacht gaat naar bijen- en vlindervriendelijke beplanting, want bestuivers hebben zowel voor onze samenleving als in de natuur een belangrijke functie.
Het belevingslandschap van de Groene Doorsteek brengt een stukje Nationaal Park Bosland naar het centrum van Lommel. Bosland ligt met meer dan 5.000 ha in het hart van het grootste natuurmassief van Vlaanderen. Het ligt in de Noord-Limburgse Kempen op het grondgebied van 3 Limburgse gemeenten Lommel, Hechtel-Eksel en Pelt. Hier vind je een divers landschap met bossen, heide, beekvalleien, landduinen, … ‘Beleef de Wildernis’ staat centraal in elke keuze die Nationaal Park Bosland maakt. Dat betekent dat ze voorrang geven aan ongerepte natuur waar dat kan, maar tegelijk ook de beleving ervan een belangrijke plaats geven.
pagina 5
Drie leegstaande gebouwen hebben plaatsgemaakt voor een bijzonder wandelpad en belevingslandschap dat de Kerkstraat verbindt met Mudhoven en een stukje Nationaal Park Bosland in het hart van Lommel brengt. Ook de aandacht voor spelende kinderen is niet toevallig. Hier ontdekken ze spelenderwijs de mooie natuur.
NATIONAAL PARK BOSLAND
t choolstraa
De Vryhe
epelstraat
Veemarkt
Muda
GlazenHuis Teutenbeeld Dorp
str a
pad
gse markt
Zan Mu
Ke rk
r Einde
Kiosk
kkers
at Groene Doorsteek
s
drie loeg
P
Wi
nk els tra
at
ries
gd Ploe
at stra s i u kr
e Rod
r Ke
ks
at stra
d
erpa
Eind
VEEMARKT & Rod TEUTENBEELD is ekru
V
at mstra
Ha s van
Prins A
kkers Muda Op het einde van de Groene Doorsteek sla je rechtsaf. Zo loop je in 150 meter recht op de Veemarkt af. t erstraa lexand
KUDDE SCHAPEN
pagina 7
FUN FACTS
an
at stra Tuin
at
a str
■ Op het marktplein vindt van Carrefour Wandel verder richting het april tot oktober elke zondag de Dorpsplein. Net voor Huis Aerts zie jenspleinTeutenmarkt plaats. Een rommel-, l Ja aan je rechterkant het Teutenbeeld. brocanteen antiekmarkt. ichie Openbare M Vivaldi ■ Lommel was Bibliotheekvroeger een NederTEUTENBEELD Parking lands neutraal gebied én een Michiel grensgemeente. Veel mensen en Jansplein handelaars passeerden hier en Het Teutenbeeld van beeldhouwer Hiëronymus Reyniers werd op hielden een stop. In de 18de eeuw het Dorpsplein waren er meer biertappers dan in ingeplaatst in 1983. ple rondreizende k r De Teuten waren de stad Eindhoven. In 1838 werd Ke handelaars en ambachtslui, die in de in de tuin van het Huis n Aerts een laa d lente vertrokken en pas terug keerden jeneverstokerij ingericht. l Sint-Pietersbandenkerk po Leo g in Kon
tridla in As
ng Koni
ndparking Het kunstwerk “Veemarkt” van udakkers Kasper Bosmans is een geheel van 20 betonnen zitelementen. Heraldiek en folklore krijgen een belangrijke plaats in het werk. De kunstenaar baseerde zich op de geschiedenis van de plek en creëerde voor de veemarkt raat schapen. Op de een kudde betonnen erst t s o eersteKzegel en op het wapenschild lo van Lommel staan ook grazende schapen afgebeeld.
in de wintermaanden. Vanuit hun thuisbasis trokken zij met koopwaar op de rug naar onder andere Nederland, Duitsland, Frankrijk en Luxemburg. Sommigen gingen zelfs tot Denemarken. Vanaf de 16de eeuw hebben de Teuten gedurende meer dan 3 eeuwen het economisch verleden van Noord-Limburg (BE) en een stukje van Noord-Brabant (NL) bepaald. De voornaamste lieden waren ketellappers, snijders of dierenlubbers. Deze laatsten castreerden dieren, zoals paarden en runderen.
De Vr
olstraat
Mu
n ei
pl
Teutenbeeld Dorp
k Raadhuis
Einde
Kiosk Zondagse Teutenmarkt
Ke rk
str a
rpad
ing
straat
s rp
Do
Veemarkt
GlazenHuis
at
s
drie g e lo
P
s
e gdri Ploe
Ro
DORPSPLEIN
Eind
e Rod
t traa s s i kru
isst
ru dek
Wandel nu even het Dorpsplein op. Via de linkerkant van het Dorpsplein passeer je eerst de Kiosk. Het driehoekige dorpsplein is eeuwenoud, aanvankelijk was het een drenkplaats voor de schapen. Sinds Lommel in de 14de eeuw van de hertogen van Brabant marktrechten verwierf, evolueerde dit plein tot een echte markt- of handelsplaats.
BESCHERMD LANDSCHAP
KIOSK De kiosk, bekroond met een lier, werd in 1905 opgericht naar aanleiding van 75 jaar Belgische onafhankelijkheid.
RAADHUIS Centraal op het marktplein zie je de helderwitte gevels van het sfeervolle en gerestaureerde Raadhuis. Op de plaats van het Raadhuis stond tussen 1609 en 1648 een kapel. Nadat Lommel in 1648 onder protestants bewind kwam, werd de kapel ingericht als Raadhuis. Het was een klein rechthoekig gebouw met een torentje en een klok. Als in 1807 Lommel wordt ondergebracht in het Franse Rijk, verlaten de protestanten Lommel en behouden de katholieken de kapel als Raadhuis. In 1845 werd het gebouw afgebroken om plaats te maken voor een nieuw gemeentehuis in classicistische stijl. In 1912 werd het vergroot door aan de voorzijde bij te bouwen in een eclectische stijl. Het gebouw diende tot in 1958
pagina 9
Vanaf 1974 is het marktplein met lindebomen een beschermd landschap. Momenteel doet het plein dienst als locatie voor allerhande festiviteiten van de stad. Gedurende heel wat kleine en grote evenementen ontmoeten mensen elkaar en genieten ze van muziek, topsport, straattheater of gewoon van een frisse pint op de terrasjes.
Hier werd regelmatig gerepeteerd door de Koninklijke Harmonie “Hoop in de Toekomst”. In 1942 werd de kiosk afgebroken en zeven jaar later vervangen door de huidige kiosk, die nu niet meer rechts maar links van het Raadhuis staat.
als gemeentehuis, en tot in 1988 als politiekantoor. Sindsdien doet het gebouw dienst als vergader- en tentoonstellingsruimte.
pagina 10
WAPENSCHILD Boven de portiek van het gebouw zien we het wapenschild van Lommel. Dit schild - goud op een lazuurblauwe achtergrond - stelt een eikenboom voor met daaronder twee schapen, als verwijzing naar het belang van de schapenteelt voor het middeleeuwse Lommel.
FUN FACT ■ De waterpomp staat symbool voor de schapen die op het dorpsplein een drenkplaats hadden. ■ Volgens een raming van de gemeente telde Lommel rond 1480 30.000 schapen. In 1910 telde men nog slechts 284 schapen. ■ Voor de Lommelse schapenteelt was de productie van wol het belangrijkste.
LOMMELSE WIST-JE-DATJES ■ Lommel heeft een opperplakte van ruim 10.232 ha en bestaat uit 11 gehuchten / wijken. ■ Lommel is een jonge stad. Pas in december 1990 heeft Lommel de titel van Stad gekregen. De naam Loemele duikt voor het eerst op in een geschreven document uit 990. Loemele werd later omgevormd tot Loemelo - Loemlo - Loemel Lommel. De benaming komt van ‘een bos bij een moeras). ■ Het Dorp is als kleine landbouwnederzetting ontstaan tussen de 6e en 12e eeuw. Het overgrote deel van Lommel bestond uit heide, waarop niets anders gedijde dan schapen en bijen.
De Vryheyt
sschoolstra
Mud
at
Lepelstraat
i le sp rp Do
Veemarkt
GlazenHuis
n
Teutenbeeld Dorp
Raadhuis
Einde
Kiosk
rpad
Zondagse Teutenmarkt
Ke rk
str a
at
s
drie g e lo
P
s
e gdri e o l P
HUIS AERTS
stra
Rod
uis ekr
Loop van het Dorpsplein terug naar Huis Aerts, op de hoek met De Vryheyt.
FUN FACTS ■ De fictiereeks Crème de la Crème werd hier deels opgenomen. ■ In het houten bovenlicht van de toegangsdeur staan de initialen van de eerste bewoners in de 4 hoeken, samen met de cijfers van het bouwjaar. Vind jij deze terug?
LIEFDESBRIEF Tijdens de renovatie van Huis Aerts zijn in de spouwmuren verstopte
Lommel, 7 juni 1937 Heerlijk meisje, Ik vrees maar eene zaak, mijne liefde te verliegen. En toch ken ik in al uwe kordaatheid. Ik kan U in deze redeneering zo goed begrijpen. Ik kan U zoo bewonderen in uw oordeel. Ik kan zoo instemmen met U en ik kan zoo blij gelijk geven als U alleen het best en het mooiste wil. Ik kan zoo met U instemmen met dat voorwaarderlijk alles gaat het juiste, het mooiste zijn. Veel zou ik U althans willen vragen als U aan ’t vertellen zijt, zoostraks nog toen U van het jaarfeest spreekt. Ik wees dan onbescheiden te zijn, maar ik zou willen indringen in alle bijzonderheden want daar is uw hartje. In ben zoo onbeholpen. Weet U hoe, als U binnen zijt, mijn hart in onrust naar U verlangt. Morgen zal ik niet telefoneren, ik mag XX het leven niet te lastig maken. Ik ben gelukkig echter in het zenden den hoogst post gelegenheid te vinden U toch hoe dan ook te vinden U toch hoe dan ook te bereiken.
pagina 13
Huis Aerts is een beschermd monument en werd in 1805 gebouwd door de 1ste Lommelse burgemeester van de moderne tijd Jan Jacob Aerts en zijn vrouw Maria Elisabet Van Ham. Tot in het begin van de 20ste eeuw was Huis Aerts een logementshuis en herberg. In 1994 werd het gerestaureerd. Momenteel is Huis Aerts tijdelijk gesloten vanwege de vernieuwbouw van GlazenHuis.
liefdesbrieven gevonden van één van de laatste bewoners ...
De Vryheyt
Lepelstraat
in le sp rp
GlazenHuis Veemarkt
Teutenbeeld Dorp
aadhuis
Einde
Kiosk
rpad
Zondagse Teutenmarkt
Ke rk
str a
at
s
drie g e lo
P
s GLAZENHUIS drie g e lo P
rui
ek Rod
Wandel 20 meter De Vryheyt in, rechts van Huis Aerts. Je kijkt nu op GlazenHuis. Het Vlaams Centrum voor Hedendaagse Glaskunst is een opvallend gebouw met een 30 meter hoge kegel. Dit gebouw werd ontworpen door architect Philippe Samyn. GlazenHuis werd opgericht in 2007 en is intussen internationaal bekend.
VERBOUWING
FUN FACTS ■ Als je de trap opgaat in de kegel van het GlazenHuis, moet je halverwege goed opletten. Aan de buitenkant van de kegel zijn spiegels geplaatst, waarin je de spits van de kegel kan zien. ■ Lommel heeft de grootste zandcollectie ter wereld met 13.199 soorten! Deze collectie
ZAND, GLAS EN LOMMEL Wat is de link tussen zand, glas en Lommel? In 1845 werd kwartszand, ook wel zilverzand of glaszand genoemd, ontdekt in Lommel. Deze witte zandsoort met hoog kwartsgehalte en uitzonderlijk fijne korrels, is erg zuiver én de grondstof voor kwalitatief glas. Bovendien is het vrij uniek: Lommel is één van de weinige plaatsen in België waar kwartszand gewonnen wordt.
pagina 15
Tot najaar 2027 is de site van GlazenHuis gesloten omwille van verbouwingen. Meer info op glazenhuis.be/vernieuwbouw.
werd geschonken door de Nederlandse Wies Kramer, weduwe van Joop van Dijk die in Nederland bekend raakte als “De Zandman”. Zijn collectie “Zand op de korrel” bestaat uit geologisch verantwoorde zanden van Australië tot Peru, gesorteerd op land, provincie en soort. ■ Bij Toerisme verkopen we heerlijke pralines in de vorm van de kegel van GlazenHuis. Njammie!
van 8 meter en kijkt ver boven het stadscentrum uit. Overdag quasi onzichtbaar, ‘s avonds een kleurrijk lichtspektakel. De 2 identieke trappen in de kegel werden spiraalgewijs opgehangen. Bij het oplopen van de trap, krijg je een overzicht van het hele gebouw.
TENTOONSTELLINGEN
ARCHITECTUUR Het gebouw bestaat uit twee glazen volumes: de glazen doos met vliesgevels uit ultra helder glas omkaderd met inox, en de opvallende glazen kegel opgebouwd uit driehoekige raamkaders. In de 6 meter hoge doos en de ondergrondse verdieping, rond de kegel, bevinden zich 3 expositieruimtes. De 30 meter hoge glazen kegel heeft een diameter
Twee keer per jaar wisselt de tentoonstelling met kunstwerken van gerenommeerde glaskunstenaars uit binnen- en buitenland.
COLLECTIEBEHEER Sinds 1993 bouwt de stad Lommel samen met GlazenHuis aan een eigen glaskunstcollectie, die intussen meer dan 1000 kunstwerken van nationale en internationale artiesten in eigendom of langdurige bruikleen heeft. Sinds 2023 hangt er een gouden meteoriet van de Amerikaanse kunstenaar Matthew Szösz in de glazen kegel. De meteoriet is bedoeld om een gesprek op gang te brengen.
Waar hechten we waarde aan? Hoe bepalen we die waarde? En wat is nu écht waardevol voor jou?
AMBACHTELIJK ATELIER Vanuit de tentoonstellingsruimten kan je binnenkijken in het ambachtelijk glasatelier. Via eeuwenoude technieken maken glaskunstenaars hier dagelijks unieke glazen kunstobjecten uit heet vloeibaar glas. Het glasatelier wordt bemand door (buitenlandse) kunstenaars, freelancers, residenties, verhuurders of de eigen glasblazers van GlazenHuis.
RESIDENTIES Sinds 2013 bouwt GlazenHuis met succes een internationaal residentieprogramma uit. Hierbij worden er jaarlijks internationale glaskunstenaars uitgenodigd om een periode in het warmglasatelier te werken. De nadruk ligt hierbij op kennisontwikkeling door een uitgebreide begeleiding en facilitering van de kunstenaars.
ark
CC De Adelberg UGC Cinema’s
Rijksschoo lstraat
Lepelstraat
De Vryheyt
Adelbergpark
sp
rp
Do
GlazenHuis in
le
Teutenbeeld Dorp
Raadhuis
Einde
Kiosk
rpad
Zondagse Teutenmarkt
s CC DE ADELBERG drie oeg Pl
kkers
Muda
Veemarkt
Ke rk
str a
at
Gr Wi
nk
Sla naast Huis Aerts De Vryheyt in richting Cultuurcentrum De Adelberg. Je passeert na 80 meter de ‘vlaaivijver’ net voor UGC Cinema’s.
VLAAIVIJVER Onder de Lommelse bewoners staat het plein - in de vorm van een taartstuk - bekend als de ‘vlaaivijver’. Hier kunnen kinderen bij mooi weer verkoeling zoeken door de speelfonteinen.
GOUDEN SPIRAAL Twee kunstwerken van de Kempense beeldhouwer Luk van Soom kregen een plek op dit plein. Het eerste prijkt zichtbaar op het dak van het cultuurcentrum. “Evolutie in de Orion-Nevel” is een werk in polyester, bekleed met bladgoud. Deze gouden krul stelt een spiraal voor: een oervorm en bouwsteen van de natuur die Luk van Soom regelmatig in zijn werken gebruikt. Het tweede kunstwerk, namelijk “De avonturen van Lucianno van Somosota”, is beter verstopt. Je
vindt het op het dak van residentie De Vryheyt. Ga op zoek naar een horizontaal zwevende persoon. Wandel verder langs UGC Cinema’s tot je na 50 meter aan de linkerkant de zuilen van CC De Adelberg ziet. Cultuurcentrum De Adelberg werd ingehuldigd in 1993 en is dé culturele spil van Lommel en omstreken. Het hele jaar door waait hier een creatieve wind.
lst Lepe
ark park berg Adel
CC De Adelberg
ark dp
UGC Cinema’s
Rijkssc
Lepelstraat
De Vryheyt
Adelbergpark
le sp
rp
Do
GlazenHuis Veemarkt
M
in
PRINSES ASTRIDPARK Teutenbeeld Dorp
Obelisk Raadhuis
Kiosk
Einde
g
raat
Prinses Astridpark
Ke rk
st
Wandel langs het cultuurcentrum via de Adelbergpark straat naar het Prinses Astridpark.
RECHTEN VAN DE MENS Het kunstwerk “Rechten van de Mens” van Margot Homan is een beeldengroep die bestaat uit een groot bronzen beeld en 5 glazen portretten. Het bronzen beeld stelt twee personen voor waarvan de één zich ontfermt over de ander. Het beeld roept gevoelens op van mededogen. De hulpbehoevende man neemt geen onderdanige houding aan die
Die gelijkwaardigheid heeft alles te maken met de tekst die onder de glazen panelen is aangebracht: ALLE MENSEN WORDEN VRIJ EN GELIJK IN WAARDIGHEID EN RECHTEN GEBOREN. Met deze zin begint artikel 1 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Rondom de bronzen beeldengroep staan in glas uitgevoerde portretten van voorvechters van de mensenrechten. Er is gekozen voor portretten van Gandhi, Nelson Mandela, Martin Luther King, Eleanor Roosevelt, Lily Boeykens en Françoise Tulkens. De mannen zijn door hun toespraken, statements en acties uitgegroeid tot persoonlijkheden. De vrouwen hebben zich vooral op de achtergrond ingezet voor de mensenrechten.
pagina 21
Dit park is een samengesteld landschap van knusse paden, water, gras, heuvels en bomen. Landschapsarchitect Paul Deroose brengt een ode aan het leven. Alle onderdelen hebben hun eigen symboliek: het water verwijst naar vitaliteit, de fonteinmuur is de geboorte, het pad symboliseert een slang die goed én kwaad belichaamt. Het amfitheater staat dan weer voor de democratie, de lange muur voor het einde van het leven.
medelijden opwekt. Hij behoudt zijn waardigheid. De Tilburgse kunstenares Margot Homan koos er bewust voor om gelijkwaardige figuren uit te beelden.
rk rgpa
s nse
Pri
CC De Adelberg
ark idp
r
Ast
UGC Cinema’s
Adelbergpark
De Vryheyt
Lepelstraat
Café De Kroon
sp
rp
Do
GlazenHuis in
le
Veemarkt
Teutenbeeld Dorp
Obelisk Raadhuis
Einde
Heerdgang
Kiosk
rpad
Zondagse Teutenmarkt
rrin
g
CAFÉ DE KROON
s
P
drie loeg
Ke
Na de wandeling in het Prinses Astridpark verlaat je dit park aan de zuidwestzijde.
Wandel 100 meter verder naar de Gasstraat (T-splitsing). Hier ga je linksaf en wandel je langs de acherkant tot aan café De Kroon op de kruising met de Molsekiezel. Dit oergezellige bruine café is meer dan 120 jaar oud. Nostalgie druipt hier van de muren. In 1902 begonnen Jozef Van Engeland en Maria Lavreysen een kruidenierszaak waar tijdens het wachten een borrel gedronken kon worden.
Het café is amper veranderd sinds begin jaren tachtig. Er werd wel verwarming aangelegd en de toiletten kregen een nieuwe vloer.
FUN FACTS ■ Toen ze de vloer van het café openbraken, ontdekten ze daaronder authentieke zwartwitte tegels. Ze besloten om die te houden. Het resultaat was wel dat het café een paar centimeter lager kwam liggen. Maar niets dat een ‘verhoogje’ hier en daar niet kon oplossen. Meteen de reden waarom de kachel hier op een podiumpje staat. ■ Je kan er een verwarmende Lommelse Klotsenbosjenever proeven. ■ Naar aanleiding van het 100-jarige bestaan van De Kroon heeft Chel Driesen een boek geschreven: “De eeuw van De Kroon”.
pagina 23
Op de westgevel van het cultuurcentrum zie je de graffiti van kunstenaar Noir. Het glasblazen legt een duidelijke link met GlazenHuis, en dus met het verhaal van zand en glas in Lommel. De gouden kleur symboliseert het zand van de Sahara. Binnen de gescheurde strook worden diverse aspecten van Lommel afgebeeld, waaronder enkele verwijzingen naar de natuur.
De winkel-ruimte werd alsmaar kleiner, de gelag-zaal alsmaar groter. Vervolgens zetten zoon en dochter de uitbating verder.
nse
Pri
Molse
kiezel
UGC Cinema’s
Adelbergpark De Vryheyt
Café De Kroon
rp Do
king opstraat
n ei
Woensdagmarkt
l sp
Hertog Janplein
Einde
Kiosk Zondagse Teutenmarkt
ring
Parking Hertog Janplein hor Vrey s
rpad
Schep
Teutenbeeld Dorp
Obelisk Raadhuis
Heerdgang
Huis van de Stad
GlazenHuis
s
rie egd o l P
s
e gdri Ploe
s
Hee
HUIS VAN DE STAD
Rod
at stra s i u ekr
Wandel terug richting Molsekiezel en sla de eerste straat linksaf. Hier loop je in 100 meter recht op het Hertog Janplein. Aan de rechterkant van dit plein zie je het Huis van de Stad.
NATUURLIJK LICHT Het gebouw bestaat uit 3 lagen, opgedeeld in 4 kantoorvleugels. Die zijn zowel binnen als buiten zichtbaar als natuurstenen balken, waartussen glas werd geplaatst. Deze zorgen ervoor dat op elke plek in het gebouw voldoende licht en lucht komt. Op die manier krijgt elke werk- en wachtplek een aangenaam uitzicht. Door deze uitsparingen is het zelfs mogelijk de kelderverdieping (parkeergarage) van daglicht te voorzien.
In de grote ontvangstgang staan glaskunstwerken uit de stedelijke glaskunstcollectie opgesteld. Op de bovenverdieping staat het werk “Taboo in Chains” van Delphine van Saksen-Coburg en in de gemeenteraadszaal vind je het werk “Fabels van la Fontaine” van Jef Geys.
FUN FACTS ■ Onder het hoogste bouwvolume bevinden zich de gemeenteraadszaal en de trouwzaal. ■ De groendaken dienen als waterbuffer, als oplossing om het regenwater optimaal te capteren, om vervolgens te worden gebruikt in het gebouw. ■ Er werd bewust gekozen voor glas en lichte travertijnmarmer, voor zowel de buitengevels als voor het interieur. De architect verwijst hier naar de directe band van Lommel met het lichte fijne zand.
pagina 25
Architectenbureau Jo Crepain, studiebureau Atenco en interieurarchitect Frans Van Praet zijn de ontwerpers van het Huis van de Stad, dat in 2005 in gebruik werd genomen. Het is opgetrokken in glas en roze travertijnmarmer, een natuursteen. Het wordt beschouwd als één van de meest moderne stadhuisgebouwen.
(GLAS)KUNST
De Vry
elstraat
rp Do
GlazenHuis
l sp n ei
Hertog Janplein
Obelisk Raadhuis
Woensdagmarkt
Kiosk Zondagse Teutenmarkt
ring
Parking Hertog Janplein
Vrey s
hor
an d
rpad E in d e
Heerdgang
Veemark
Teutenbeeld Dorp
s
rie egd Plo
s
e gdri Ploe
s
Hee
aat sstr
Ro
rr
o Vreysh
OBELISK
Ein
rui dek
t traa ams
Stap bij het buitenkomen van het Huis van de Stad over het Hertog Janplein, langs het Corbie hotel, richting een boogvormige doorgang tot het Dorpsplein. Deze doorgang wordt ‘de heerdgang’ genoemd.
De obelisk, die de omgeving reflecteert, staat symbool voor de uitstekende kwaliteit van het zand dat men in Lommel ontgint en verwerkt in de wereldwijde glasindustrie.
HEERDGANG
Het is gemaakt uit floatglas, getrokken in Mol en verspiegeld in Zeebrugge door firma Glaverbel.
De heerdgang is een eeuwenoude benaming voor een gang waar de herders hun schapen door gidsten, van de heide naar de markt.
OBELISK UIT SPIEGELGLAS Op het Dorpsplein kan je voor het politiekantoor een 6 meter hoge obelisk uit spiegelglas bewonderen. Dit unieke kunstwerk van glazenier Michel Martens werd geschonken door S.C.R. Sibelco ter gelegenheid van het 1000-jarige bestaan van Lommel in 1990. Het werd onthuld door wijlen Koning Boudewijn en Koningin Fabiola.
Het driehoekige Dorpsplein is eeuwenoud. Totdat het Brabantse dorp Lommel in de 14de eeuw van Hertog Jan III beperkte vrijheden kreeg, waaronder de marktrechten, was het gewoon een drenkplaats voor schapen. Vanaf dan groeide het plein uit tot een levendige ontmoetings- en handelsplaats. Onder meer door deze historisch verkregen rechten, kon Lommel in 1990 de eretitel van stad verwerven.
pagina 27
Stap door de Heerdgang en zie aan je linkerkant de obelisk.
DORPSPLEIN
Obelisk Raadhuis
rpad Einde
gang
Kiosk
Vrey sho r
ring
Zondagse Teutenmarkt
kkers
Muda
Veemarkt
Teutenbeeld Dorp
Zandparking Mudakkers
Ke rk
str a
at Groene Doorsteek
s
rie egd Plo
nk els tra
at
s
drie loeg
P
t traa uiss
kr
e Rod
r Ke at
tra ks
d
erpa
Eind
rring
o Vreysh
t traa ams
Fra
in
ple
k Ker
Sint-P
at
mstra
n Ha
va Frans
an H ns V
Carrefour Vivaldi
aat sstr
krui
e Rod
at stra ster
Kloo
Wi
Parking Frans van Hamstraat
Burgemeesterspark
BURGEMEESTERSPARK
Stationsstraat
in le sp rp Do
GlazenHuis
Stap rechtsaf de Vreyshorring in. Na 150 meter in de bocht gaan we aan de linkerkant onder de gebouwen door. Wandel in 150 meter de Ploegdries uit en ga dan de volgende rechts (Einderpad). Sla bij het tweede kruispunt linksaf de Frans van Hamstraat in. Volg voor 130 meter tot net voorbij de zaal van de Koninklijke Harmonie Hoop in de Toekomst. Ga rechtsaf het park in.
DE BUITENMENS Henk Visch behoort tot de top 5 van hedendaagse Europese beeldhouwers. Het beeld “De Buitenmens” is een kunstwerk van 3 op 4 meter in brons met roze patina. Het is een waar figuurlijk millennium beeld: de vrouwelijke figuur loopt vooruit en kijkt ondertussen achteruit.
BURGEMEESTERSHUIS Deze gerenoveerde villa uit 1898 werd gebouwd door toenmalig burgemeester François Van Ham. De villa was in die tijd één van de weinige huizen met verdieping. Vanaf 2014 wenste het stadsbestuur van Lommel er een kwaliteitsvol restaurant onder te brengen. De salons werden sindsdien omgetoverd tot een luxe restaurant in Louis XVI-stijl.
SMEEDIJZEREN ZUIL Het kunstenaarsduo Lucas Pellens en Stefan Custers vervaardigden het beeld “De overwinnaar en de overwonnene”, een 4 meter hoge smeedijzeren zuil, bekroond met een vogel, die zich als het ware meet met zijn omgeving. De zuil staat links om de hoek van het Burgemeestershuis en is ’s avonds gehuld in sfeervol rood licht.
pagina 29
Het gezellige park van ruim 1 ha groot, ligt achter het Burgemeestershuis. Het werd eind jaren 90 volledig heraangelegd. Voor lokale bewoners is het de ideale picknickplek bij een zonnig weertje.
Via een overdekt wandelpad bereik je de voorzijde van het Burgemeestershuis.
aat instr
at tra ks er
Jansplein
lein
kp Ker
Burgemeesterspark
Stationsstraat
Sint-Pietersbandenkerk
KERKPLEIN
Delhaize
ng
i Kon
Le
n
laa
ld opo
Als je de poort van het Burgemeestershuis uitgaat, steek je de straat over richting de uiterst rechtse kant van het Kerkplein, achter het buspaviljoen.
individuen met simpele hoofden. De kunstenaar vermijdt zo de verwijzing naar een ras of een bepaalde persoon. Ze lijken op niemand en toch zijn het mensen.
Op de zuidoostelijke hoek van het Kerkplein vinden we de beeldengroep, een gezin met hond.
Ga het plein over richting de boom voor de hoofdingang in de toren van de Sint-Pietersbandenkerk.
GEZIN MET HOND
DE GOUDEN KROON Verscholen in een eikenboom voor de Sint-Pietersbandenkerk vind je het kunstwerk “Projekt Damocles IV” van kunstenaar Timm Ulrichs, een vertegenwoordiger van de Duitse concept art. Dit is een richting in de moderne kunst die afziet van het realiseren van een ontwerp. De gouden kroon is tevens een omgekeerde boomzaag: een gebruiksvoorwerp wordt een kunstwerk. Hiermee wil Ulrichs de vervreemding van kunst tot koopwaar tegengaan.
pagina 31
Het beeld is vervaardigd in groen gepatineerd brons en werd in 1996 geplaatst op het Kerkplein dat toen werd heraangelegd. “In harmonie” symboliseert de mens in gezinsverband. De gestileerde, menselijke figuren mengen zich als het ware onder de levende mensen op het plein. Typisch aan de beeldengroep zijn de extreem lange benen. Dit is kenmerkend voor de lineaire stijl van Joz De Loose. Hij vergelijkt mensen met koren. Als tarwe- en roggehalmen rijp zijn, hangen ze naar beneden. Degenen die leven, steken hoog boven de rest uit. Bij mensen is dat niet anders. Ook kenmerkend is de eenvoud: naakte
pagina 32
MONUMENT VOOR DE GESNEUVELDEN Het gemeentebestuur richtte een monument op voor zowel gesneuvelde soldaten als burgers van WOI. Het werd ingehuldigd op 21 november 1920. Een hardstenen sokkel, dat 60.000 kilo weegt, met een bronzen beeld van de gevleugelde Griekse godin van de overwinning, Nikè. De godin van de overwinning, gekleed in een wapperend gewaad, buigt zich in een troostend gebaar voorover, met in de linkerhand een bloementuil en in de rechter een lauwerkrans. Bloemen en lauwerkrans worden ‘Aan onze helden’ geschonken, zoals de inscriptie op de sokkel vermeld. Aan haar voeten liggen een helm en een palmtak. De helm staat symbool voor de heldhaftige strijd die de gesneuvelden hebben geleverd. De palmtak duidt op het martelaarschap. Op het bronzen voetstuk staat de naam van de beeldhouwer, Fr. Jochems en de naam van de bronsgieterij. Op de zijden staan de namen van de gesneuvelde soldaten
en de overleden burgers gegroefd, die worden geëerd en herdacht. Sinds 22 januari 2014 is het gedenkteken een beschermd monument vanwege de historische en artistieke waarde.
EERSTE STEEN INTERIEUR Op 1 augustus 1900, feestdag van Sint-Pietersbanden, werd de eerste steen gelegd met de inscriptie ‘Anno Domini MDCCCC in honorem S(ancti) Petri ad Vincula fundata est ecclesia’. De eerste steen bevindt zich achter het hoogaltaar. Bij de restauratiewerken wilde men de originele steen verplaatsen, om hem een prominentere plaats te geven. Maar men vermoedt dat erachter nog een koker zit met een opdracht, zoals vroeger gebruikelijk was. Misschien heeft pastoor Claykens een “boodschap bewaard voor de eeuwigheid”. De steen die je hier ziet, is een kopie. Parallel met deze kopie werd een glazen herdenkingsplaat geplaatst, geschonken door de plaatstelijke glaskunstenaar Marcel Haccuria.
ein
kpl r e K
Sint-Pietersbandenkerk
sterspark
Stationsstraat
t
at stra Tuin
Parking Michiel Jansplein
Delhaize
SINT-PIETERSBANDENKERK
g Le
in Kon
n
laa
ld opo
De Sint-Pietersbandenkerk is een beschermd monument, opgetrokken in de neogotische bouwstijl met een toren die wordt gesitueerd eind 15e, begin 16e eeuw. Het kerkschip uit 1900 heeft unieke glasramen, meubilair in aangepaste stijl, een waardevol Clerinxorgel, een beiaard en muurschilderingen.
uit 1394 en wordt in de volksmond “pimpskloksken” genoemd. De 2 andere klokken uit 1955 van Marcel Michiels Jr. werden niet zo lang geleden herstemd door Eijsbouts. Ze werden mee opgenomen in de klokken van de beiaard.
WOLTOREN & PIMPSKLOKSKEN
Lommel heeft sinds 2000 een beiaard, gegoten door Koninklijke Eijsbouts uit Asten (NL). De beiaard bestaat uit 63 klokken of 5 octaven en is, samen met de universiteitsbeiaard van Leuven, de tweede grootste van ons land. Peer heeft de grootste met 64 klokken. De beiaard heeft een basklok van 3263 kg en een totaal gewicht van 15.493 kg. In de kerk vinden we ook het oudste Clerinxorgel: een unicum in het Belgische orgellandschap. Het orgel is de oudste nog bestaande realisatie van Arnold Clerinx.
De toren heeft 4 verdiepingen, die bereikbaar zijn via de traptoren. De hoofingang van de kerk ligt aan de westzijde. Van de 4 verdiepingen is de klokkenverdieping de belangrijkste. Hier hangen 3 kerkklokken. Het kleinste of Angelusklokje dateert
UNIEKE GLASRAMEN Het glasramenpatrimonium is uniek omdat alle ramen werden ontworpen en uitgevoerd tussen
pagina 35
De toren van de kerk is 53 meter hoog en behoort tot de groep Middeleeuwse torens van de Kempische baksteengotiek. Hij dankt zijn ontstaan aan de welvaart van de Kempische dorpen dankzij de schapenteelt op het einde van de Middeleeuwen. Daarom staat dit soort toren ook wel bekend als ‘woltoren’.
2E GROOTSTE BEIAARD
1906 en 1912 door dezelfde glazenier, met name Gustaaf Ladon. Hij was leerling en meester-glazenier in het bekende atelier Bethune-Verhaegen in Gent. Niet minder dan 32 prachtige glasramen sieren de SintPietersbandenkerk.
pagina 36
MUURSCHILDERINGEN Voor de muurschilderingen van de kerk werd beroep gedaan op de Luikenaar Adolphe Tassin. Hij ontwierp een neogotisch totaal interieur met prachtige kleuren, levensgrote figuren en een reeks buitengewoon mooie engelen. De muurschilderingen werden aangebracht in 1913 - 1914 na het plaatsen van de glasramen, zodat rekening kon gehouden worden met de lichtinval en het kleurenspel. In de jaren 1950 werden de muurschilderingen een eerste maal overschilderd. De laatste overschildering dateert van 1970. Na jarenlang onderzoek werd begin 2014 gestart met een grondig herstel van het interieur. In oktober 2015 werden de restauratiewerken voltooid.
FUN FACT ■ Begin 1900 werd een nieuwe en ruime neogotische kerk gebouwd die mooi aansluit bij de laatgotische toren, die behouden bleef. De pilaren van de nieuwe kerk werden op de buitenmuren van de oude kerk gebouwd. Zowel de toren als de kerk zijn erkend als beschermd monument. ■ De lengte van de kerk is exact dezelfde als de hoogte van de toren. Het waarom is niet geweten. ■ Het automatische, computergestuurde spel van de beiaard bevat 100 verschillende melodieën. Het laat elk uur en halfuur een melodie horen. Elke woensdag van 13.30 tot 14.30 uur speelt de stadsbeiaardier live. In de zomer kan je van op een terras in de buurt een beiaardconcert meepikken. Vanaf het Kerkplein lopen we de Kerkstraat (winkelstraat) in. Dit is het einde van de wandeling!
Bekijk alle hotspots op de digitale My Maps kaart www.visitlommel.be/hotspots
Visit Lommel Kerkstraat 54, 3920 Lommel info@visitlommel.be www.visitlommel.be +32 (0)11 399 600 V.U. Niek Janssen - Dorp 14, Lommel
kiezel
Schepenbank
in Ko n
De Vryheyt ing horr Vrey s
str a
at
f
Zandparking Mudakkers
Ke rk
pad
Zondagse Teutenmarkt
Parking Hertog Janplein Huis van de Stad
Einder
Kiosk
at
Groene Doorsteek
s
rie egd
Plo
t traa sters
Kloo
Win
ke lst ra
at
s
e gdri Ploe
aat isstr
ekru Rod
t traa ams
H Van
in
ple
k Ker
Sint-Pietersbandenkerk
at
Parking Frans van Hamstraat
Burgemeesterspark
Openbare Bibliotheek
Tu
at
tra ks
d
erpa
Eind
g
orrin Vreysh
s Fran
Parking Michiel Jansplein
mstra
n Ha
va Frans
in
nsple
iel Ja
Mich
r Ke
at stra
kruis
Carrefour Vivaldi
s Hee e Rod
rstra exande
in le
Heerdgang
kers
Mudak
Veemarkt
Teutenbeeld Dorp
Prins Al
sp
Woensdagmarkt
GlazenHuis
Obelisk Raadhuis
kers
Mudak
lstraat
rp
Do
Hertog Janplein
Kapittelho
Adelbergpark Lepelstraat
Café De Kroon
Parking Klachtloopstraat
Klachtloopst raat
straat
Molen
UGC Cinema’s
Rijksschoo
Molse
CC De Adelberg
k par
rid
Ast
Stationsstraat
ses
Prin
an ertla g Alb Konin
ark ergp Adelb
raat
Gasst
Sleutelstraat
Prinses Astridpark
gs st ra at
straat Lepel
ark ergp Adelb
lberg
Ade
Delhaize
opo
g Le
in Kon