KabaaLmagazine nr 29 - september 2025

MAGAZINE NUMMER 29

MA

RECEPT MET S R E K K E L AK ELEN O T S N E D D PA N KNUTSELE

ACHTER DE SCHERMEN

IN DE BIB

ONTDEK ALLES OVER

ARTIFICIËLE IN

TELLIGENTIE

DANKJEWEL aan onze Bende van KabaaL om voor dit magazine te zorgen!

VIERDE LEERJAAR VAN DE KLARE BRON:

DE KINDERREPORTERS VAN LINK IN DE KABEL:

“In dit magazine kan je op verschillende plekken achter de schermen kijken. Zo gingen wij langs bij een chocolatier. We ontdekten hoe pralines gemaakt worden op pagina 4.”

“In de IMEC toren in Leuven leerden wij alles over AI. Lees meer op pagina 10.”

E

SK

Y IL

N JE

EM TA

VI

E

BB

RO

COLOFON • Redactie en eindredactie: KabaaL, Brusselsestraat 61a, 3000 Leuven • Verantwoordelijke uitgever: Liesbeth Vandermeeren, schepen stad Leuven. Professor Van Overstraetenplein 1, 3000 Leuven • Lay out: DENKBEELDIG (Karen Demyttenaere) • Foto’s en Illustraties: Shutterstock.com • Drukwerk: Antilope De Bie, Nijverheidsstraat 6, 2570 Duffel, Tel. + 32 3 491 04 00, Mail: info@antilopedebie.be

KABAALMAKERS LINDE, EMILY EN ROBBE:

KABAALMAKERS BROOKLYN EN DAMJAN:

“Op pagina 14 volg je ons avontuur in de Bib Leuven. We ontmoetten zelfs een robot!”

“Wij poseerden voor deze cover en we bedachten vragen voor het vriendenboekje op pagina 22.”

3 LEUKE WEETJES OVER DE BIB

bliotheken zijn van de WIST JE DAT er 5 bi van Leuven, in Kessel stad? In het centrum g ele. Dan is er ook no Lo, Heverlee en Wils n bib op wielen die de Bibliobus. Dat is ee holen en wijken rijdt. naar de Leuvense sc eek 160 jaar een biblioth WIST JE DAT er al is in Leuven? t alleen boeken WIST JE DAT je nie Je kan er ook kan uitlenen in de bib? zelfs spelen op de videogames lenen of arcade.

WIL JIJ OOK... ... meewerken aan het KabaaLmagazine?

Schrijf je dan in via leuven.be/kabaal!

Je ouder krijgt dan een e-mail als we nieuwe artikels maken.

Je kiest zelf waaraan je meedoet. Vaak spreken we af op de jeugddienst, Vleugel F. Brusselsestraat 61A.

KabaaLmagazine is een gratis uitgave van stad Leuven

CHOCOLADE GROETJES H

UIT LEUVEN

oe maak je pralines? Noah, Daphne, Emilia, Hazel en Yoonwoo uit het vierde leerjaar van De Klare Bron in Heverlee gingen langs bij Bittersweet, een Leuvense chocolatier.

Dit is Newt. Zij maakt al 6 jaar superlekkere pralines.

Haar lievelingschocolade is melkchocolade. Het lijkt haar superleuk om een chocoladerivier te hebben in Leuven.

Van een cacaoboon maken ze chocolade. Hier maken ze die niet zelf, daarvoor is er te weinig plaats in hun atelier.

Dit ziet er lekker uit! Het is cacoaboter. Je smelt de boter en voegt er een beetje kleurstof aan toe. Dan kan je pralines maken in alle kleuren die je maar wil!

4

In deze vormpjes worden pralines gemaakt. Newt dompelt ze onder in een chocoladefontein om er chocolade in te doen.

Daarna legt ze de vormpjes op een plaat die trilt. Zo gaan alle luchtbelletjes eruit.

Eerst moeten de vormpjes eventjes in de koelkast. Pas daarna vullen we de pralines.

Er zijn pralines met de gekste smaken die je je kan bedenken. Er is er zelfs eentje met komkommersmaak!

Wij kregen veel honger van al die chocolade rond ons. Gelukkig mochten we ook iets proeven: een chocoladevogel op een stokje!

Dankjewel voor de rondleiding, Newt!

Wil je ook eens zelf pralines maken? Blader dan snel naar pagina 12 voor een receptje!

5

QUIZ WELKE BACKTO TOSCHOOL’ER BEN JIJ? 1

2

Mijn lievelingsvak op school is: A. Tekenles B. Frans C. W.O. D. Turnen

Dit doe ik het allerliefst: A. Tekenen en kleuren B. Boeken lezen C. Weetjes opzoeken over het heelal D. Voetballen

3

Op vakantie...

A. Wil ik nieuwe kunstenaars ontdekken B. Leer ik hallo zeggen in de taal van het land C. Bezoek ik graag een archeologische site D. Wandel ik graag!

4

5

6

Als ik met mijn vrienden afspreek, dan …

A. Maken we samen iets met klei B. Spelen we samen maar dan in het Frans C. Zoeken we coole proefjes op en testen we ze uit D. Basketballen we op het pleintje

Later wil ik ... worden!

Op tv kijk ik het liefste naar...

A. Kunstenaar B. Tolk C. Laborant D. Danser

A. #LikeMe B. Karrewiet C. De dokter Bea show D. Gogogo

6

Meeste A: Crea Bea Wow jij bent een echte crea bea! Wiskunde, taal en techniek zijn niets voor jou. Geef jou maar knutselles! Creativiteit is jouw sterkte en dat vinden je klasgenoten ook.

Als jij een kunstwerkje maakt is iedereen onder de indruk!

Meeste B: Talen-talent Tobi Oui, oui, baguette! Een reisje naar Frankrijk of Engeland?

Voor jou geen probleem! Jij praat je er zo doorheen.

Met jouw talenknobbel kom je overal wel op je pootjes terecht. Een lesje Frans maakt jou niet bang.

Meeste C: Wetenschappelijke Wally Jouw talent is wetenschap! Rekenen, techniek, WO … jij vindt het de max! Als een echte globetrotter leer jij met veel plezier bij over onze planeet en het heelal.

Op rekentoetsen haal jij een 10/10, knap!

Meeste D: Sportieve Sanne Okay, sportieveling! Als jij kan sporten, ben je niet te stoppen.

Zitten aan een bank en luisteren?! Daarvoor moeten ze jou niet bellen! Geef jou maar beweging.

Als jij kan sporten, ben je de gelukkigste ter wereld.

3, 2, 1 START!

DANKJEWEL aan Vita voor de leuke tekeningen!

7

ALLES OVER STRAATNAMEN R

ohan, Freek, Raphaelle, Hazel en Hasse uit het vierde leerjaar van De Klare Bron onderzochten alles over straatnamen in Leuven.

“Je kan alleen een naam naar je genoemd krijgen als je dood bent!”

Hoi Marika, wie ben jij?

Ik ben Marika en ik werk in het stadsarchief van Leuven.

Wij bewaren oude papieren van de stad, zoals plannen voor straten en gebouwen.

Waarom weet jij zoveel over straatnamen?

Ik zoek in het archief op welke straatnamen er vroeger waren. Ik zoek ook uit waar die namen vandaan kwamen. In een groepje help ik de burgemeester met ideeën voor nieuwe straatnamen!

Hoe kies je een straatnaam?

We zoeken eerst oude namen op van die plek.

8

Vinden we niks? Dan kiezen we zelf een thema zoals vogels of bomen.

Vindt de burgemeester het voorstel goed? Dan mogen de buurtbewoners en cultuurraad hun mening geven. Iedereen moet het ermee eens zijn. Dat duurt soms wel een half jaar!

Wanneer krijgt een straat een nieuwe naam?

Als er een nieuwe straat komt of als een oude straatnaam niet meer past. Vroeger was er het Fochplein, vernoemd naar een generaal. Later bleek dat hij ook slechte dingen had gedaan. Nu heet het Rector De Somerplein. Dat is naar de eerste Nederlandse professor aan de universiteit in Leuven.

“Straatnamen vertellen de geschiedenis van Leuven.”

Weetje: Op straatnaambordjes in Leuven zie je ook hoe mensen die naam in dialect uitspraken!

Wat is de langste straatnaam?

Lodewijk Engelbertus van Arenbergplein! En de kortste is: Lei.

Waarom bestaan er straatnamen?

Kunnen we zelf een straat naar ons genoemd krijgen?

Kan je een nieuwe straatnaam verklappen?

Vroeger had elk huis gewoon een eigen naam. Maar dorpen werden groter. Het was niet meer overzichtelijk.

Daarom gaven ze hele straten een naam.

Alleen als je dood bent! (lacht) Tenzij je familie bent van de koning. Dan mag het wel als je nog leeft.

Er komt een straat in Leuven die Isala Van Dieststraat heet, naar de eerste vrouwelijke dokter van België. Ik vind dat er meer straatnamen naar vrouwen moeten zijn!

Waarom klinken sommige straatnamen grappig, zoals de Borstelstraat?

Omdat ze iets vertellen over vroeger! De Borstelstraat in Kessel-Lo heet zo omdat daar veel mensen woonden die borstels maakten.

Wat is je favoriete straatnaam?

De Parijsstraat! Die bestaat al sinds de middeleeuwen.

Sommigen dachten dat die naam te maken had met prei. Maar nee, die leidt echt richting Parijs. Je vindt een Parijsstraat in alle steden.

Ook in Frankrijk en Italië.

Waarom vind je straatnamen zo leuk?

Omdat ze stukjes van de geschiedenis vertellen. Als ik rondfiets in Leuven denk ik altijd: waar komt die naam vandaan?

Wedstrijd Verzin zelf een supercoole straatnaam én zeg erbij waar die zou passen in Leuven!

Stuur jouw idee door naar kabaal@leuven.be Win een KabaaLpet!

Leuven 9

HOE WERKT

ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE? C

omputers worden slimmer en slimmer. Hoe dan? Door artificiële intelligentie! Vaak hoor je de afkorting AI. Kinderreporters Francisca, Aenzo, Arielle, Ruth en Ashwika zochten het uit. Ze spraken met expert Isaak van ‘amai!’.

“AI kan bijna alles, van gamen tot autorijden!”

Wat is AI?

Waar vind je AI?

AI is een computersysteem dat leert van veel voorbeelden. Het kan zelf dingen bedenken zoals oplossingen, tekeningen of teksten.

AI kan heel veel, bijna alles! YouTube gebruikt AI om te weten welke filmpjes jij leuk vindt. In games zoals Roblox heb je ‘bots’: zij lijken op echte spelers, maar worden gestuurd door AI.

Hoe is dat ontstaan?

In 1956 gebruikten wiskundigen met Einsteinkapsels voor het eerst computers voor berekeningen.

Daarna werden computers steeds slimmer. Van rekenen naar babbelen en afbeeldingen maken.

10

Spreekt AI alle talen?

Nee. AI moet getraind worden. Dat doen ze in een paar talen die veel gesproken worden. Daarom kan AI beter Engels dan Nederlands.

Hoe werkt “My AI” van Snapchat, want die praat op hetzelfde moment met veel mensen tegelijk?

ingestorte gebouwen. Maar AI kan niet denken zoals wij en maakt soms vreemde keuzes. Je juf of meester wordt dus niet gemakkelijk vervangen!

Dat is een AI-programma van Snapchat en geen persoon. Veel mensen kunnen er tegelijk mee praten, zoals je tegelijk op Google iets kan opzoeken. Maar vertel niet zomaar persoonlijke dingen online, ook niet aan “My AI”!

Heeft AI al kinderen opgelicht of misleid?

Hoe kunnen auto’s zelf rijden?

Wat is er niet goed aan AI?

AI kan leren sturen, remmen … Met een camera kan de computer rondkijken. In Amerika rijden er nu al taxi’s rond zonder chauffeurs! Ook in Leuven rijden er binnenkort misschien zelfrijdende busjes.

Het kost veel energie. Daarom is het heel vervuilend en op deze manier niet goed voor het klimaat.

Zullen er later robots zoals mensen rondlopen?

AI = Absolutely Incredible!

We hopen samen met ‘amai!’ dat AI voor veel goede dingen gebruikt zal worden en de wereld beter kan maken!

Het zou kunnen! Ze kunnen gevaarlijk werk doen, zoals mensen redden uit

Ja, want mensen met slechte bedoelingen kunnen ook AI gebruiken. Ze kunnen bijvoorbeeld met AI foto’s of video’s vervalsen.

Wat vinden de kinderreporters ervan?

Amai! wil dat iedereen AI leert kennen. Meer weten?

Ga naar amai.vlaanderen.

“AI zal niet snel je juf of meester vervangen.”

Isaak toonde ons een chip waarmee AI kan rekenen. Wist je dat deze chips voor computers uit gesmolten zand worden gemaakt?

11

RECEPT PRALINES MAKEN Z

in in een heerlijk dessertje van chocolade?

Maak deze simpele pralines zelf! Jordan, Gabriël, Masha, Lucy en Geniia uit de lagere school De Klare Bron tonen je hoe.

Wat heb je nodig?

Voor pralines voor 4 personen: • • • • • • •

200 gram melkchocolade 1 eetlepel hagelslag 50 gram cornflakes Eventueel een beetje melk Lepel Kookpot en kookplaat Papieren vormpjes voor mini-cupcakes

STAP 1

12

STAP 2

STAP 3

Zo ga je te werk 1

Breek de chocolade in kleine stukjes en doe ze in een kookpot.

2

Smelt de chocolade op een gemiddeld vuur. Roer goed, zodat het niet verbrandt!

3

Roer de cornflakes onder de gesmolten chocolade.

Tip! Is je chocolade te vast? Voeg er dan een klein beetje melk aan toe.

4

Zet de papieren vormpjes klaar op een bord. Lepel het mengsel in de vormpjes.

5

Strooi er wat hagelslag bovenop.

6

Zet je bord even in de koelkast en laat de chocolade hard worden.

7

Aanvallen!

Smakelijk!

STAP 4

STAP 5

13

ACHTER DE SCHERMEN

K

abaaLmakers Robbe, Emily en Linde ontdekten alles over de Bib Leuven Tweebronnen.

Ze zagen zelfs een robot die boeken sorteert! An en Sofie van de bib tonen welke weg een boek aflegt.

IN DE

BIB 2

Stickers kleven

1 Nieuwe boeken kopen We willen er in de bib altijd voor zorgen dat jij de nieuwste boeken kan lezen.

Als er een nieuwe Grijze Jager uitkomt, kopen we die meteen zodat jij helemaal mee bent in het verhaal.

14

Elk boek in de bib krijgt 2 stickers. Eentje aan de buitenkant met de auteur, het genre en voor welke leeftijd het boek is. Zo kunnen wij het boek makkelijker sorteren en kan jij het sneller terugvinden.

De tweede sticker is aan de binnenkant. Die zorgt ervoor dat de computer weet welk boek je uitleent. Het dient ook als alarm als je je boek vergeet te scannen.

3 Boeken kaften Na de stickers krijgt elk boek een kaft, zo zijn ze beter beschermd. Ooit heeft een collega eens 115 boeken gekaft. Dat was haar absolute record.

5 Lezen maar!

Nu het boek op zijn plaats ligt, kan jij het komen uitlenen. Wil je een boek meenemen?

Dan scan je het in en duik je thuis in een straf verhaal.

6 Boek terugbrengen

4 Boeken inscannen Onze nieuwe boeken moeten ook in onze computer komen.

Als we het boek de eerste keer inscannen, weet de computer meteen waar het moet liggen.

Als je boek uitgelezen is, breng jij het terug naar de bibliotheek. Om het snel in de rekken te krijgen, sorteert een robot voor ons de boeken supersnel.

Dankzij de sticker weet de robot meteen in welke bak het boek moet liggen: die voor de strips, de prentenboeken of misschien moet het boek wel naar de bib van KesselLo. We zetten de boeken daarna op hun juiste plekje in de bib, zodat de volgende lezer het kan uitlenen.

7 Make-over Soms worden boeken vuil en kunnen ze niet meteen terug in het rek. Dan maken we ze eerst schoon. Als de randjes van een boek vuil zijn, snijden we een heel klein stukje van het boek. Het boek wordt dan een beetje kleiner, maar het ziet er weer zo goed als nieuw uit. Zo kan de volgende lezer een proper boek uitlenen, zonder gekke vlekken.

Nu ben je helemaal mee in hoe alle boeken van de bibliotheek in de rekken terechtkomen!

Ontdek meer over de Bib Leuven op www.leuven.bibliotheek.be

15

DIY KLEURRIJKE PADDENSTOELEN K

abaaLmakers Jenkse, Robbe en Emily knutselden kleurrijke paddenstoelen! Prik ze in een kamerplant als leuke versiering!

Wat heb je nodig?

• • • • • •

Kartonnen eierdoos Verf en kwasten Takje Lijm Schaar Eventueel: pompons, wobbeloogjes ...

Zo ga je te werk

STAP 2

STAP 1

Gebruik de eierdoos om je verf te mengen en verf het hoedje. Kleef versiering zoals oogjes en pompons.

Knip de puntjes uit een eierdoos. Dit wordt het hoedje van je paddenstoel.

Tip: Meng je restjes verf voor je laatste paddenstoel. Zo verspil je geen verf.

16

STAP 4 Klaar!

STAP 3 Plak een takje in je paddenstoelenhoedje.

Tip: Blijft je takje niet goed zitten?

Vul dan de binnenkant van je hoedje met propjes papier.

17

ONTDEK JE PLEKJE

BEGIJNENBOS Waar?

Koningsstraat, 3010 Kessel-Lo Wanneer?

Iedere dag van 8 tot 22 uur Houd rekening met de buurtbewoners en de natuur.

S

tad Leuven heeft het speelbos Begijnenbos helemaal vernieuwd. Je kan kampen bouwen en boswezens zoeken. Of test jij de speeltoren uit?

Ook in een rolstoel kan je op de speeltoren spelen.

Plezier voor iedereen dus!

18

KABAALMAKERS

GEZOCHT!

Wil jij ook eens tekenen, interviewen, schrijven of foto’s maken voor dit magazine?

Kom dan bij onze Bende van KabaaL! Dat is een groep kinderen vanaf 8 jaar die achter de schermen meewerkt aan dit magazine.

Laat een ouder je inschrijven via leuven.be/kabaal Komt er een magazine aan? Dan e-mailen wij je ouder en vragen we wie tijd en zin heeft om mee te werken. Wij leren je alles!

Vaak spreken we af op de jeugddienst, Vleugel F. Brusselsestraat 61A. 19

WAT ZEGGEN Z DE STERREN OVER JOU?

oek jouw verjaardag en ontdek wat je sterrenbeeld zegt over de start van dit schooljaar!

Maagd

Weegschaal

September en oktober zijn jouw maanden!

Je kijkt positief naar het leven. Wees extra lief voor je broers, zussen of ouders. Wie weet komt er iets leuks jouw kant op!

Jij bent even je evenwicht kwijt. Vraag hulp aan je familie of vrienden. Zij geven goede raad en willen altijd luisteren. Je bent niet alleen!

Steenbok

Waterman

Als steenbok vind je de start van het schooljaar vermoeiend. Gelukkig ben je gewaarschuwd! Ga eens vroeger slapen of loop een rondje minder op de speelplaats.

Je kan alles aan en geen uitdaging is te groot voor jou! Grijp je kansen. Misschien kan je je buren helpen verhuizen? Jij deelt supersnel alle taken en toetsen uit in de klas.

Stier

Tweelingen

Als stier ben jij stoer. Jij durft meer, waardoor je thuiskomt van school met straffe verhalen. Maar wacht niet te veel af! Ga zelf op pad!

Er komt een spannende periode aan: thuis, op school of bij je nieuwe hobby.

Sta open voor nieuwe dingen. Spannend is niet altijd slecht!

23 augustus – 22 september

22 december – 19 januari

20 april – 20 mei

20

23 september – 22 oktober

20 januari – 18 februari

21 mei – 20 juni)

Schorpioen

Boogschutter

Omdat planeet Venus goed staat, maak je gemakkelijk nieuwe vrienden. Schorpioenen trekken best hun stoute schoenen aan.

Praat eens met iemand nieuw!

De sterren geven je veel energie. Dat is goed voor je vrienden en vriendinnen.

Maar rust soms even uit. Anders kan er ruzie komen op de speelplaats!

Vissen

Ram

Sommigen vervelen zich door de regen, maar voor de vissen is dit hét moment om te genieten. Haal een oud gezelschapsspelletje uit de kast of spring in de grootste plassen.

Je bent gevoeliger dan anders. Misschien mis je iemand of maak je je zorgen. Verwen jezelf: neem een warme chocomelk, kruip onder een dekentje en kijk je lievelingsfilm.

Kreeft

Leeuw

Zoek nieuwe vrienden. Ken je iemand die zich verbrandt zo rood als een kreeft? Samen smeden jullie leuke plannen voor dit schooljaar!

Leeuwen moeten nog bekomen van de lange vakantie. Neem het zomergevoel mee naar school en je hobby’s. Alles gaat beter als je zelf de zon bent!

23 oktober – 21 november

19 februari – 20 maart

21 juni – 22 juli

22 november – 21 december

21 maart – 19 april

23 juli – 22 augustus

21

VRIENDEN

BOEKJE

K

abaaLmakers Brooklyn en Damjan bedachten zotte vragen voor ons vriendenboekje.

Vul ze op deze pagina zelf in.

Laat de pagina hiernaast invullen door je bff of door een klasgenootje die je nog niet goed kent!

Mijn bijnaam is ……………………......………..……………………......………..…………

Als ik op een postzegel zou staan, zag die er zo uit:

De allerleukste sport is …………………......………..……………………......……..............

Op een vrije dag doe ik het liefst …………………......………..………………..............

Mijn slaapkamer heeft deze kleur ....…………......………..……………………..............

Ik zou dit snoepje wel willen zijn ...........……………………......………..……

Dit zou ik bouwen in Leuven

…………………......………..……………………....

De pizzasmaak die ik zou uitvinden is ...………………......………..…………

Het leukste artikel in dit magazine is …………………......………..…………

Ik win de prijs voor de beste …………………......………..……………………....

Die ziet er zo uit!

O IK KIES Witte chocolade O Bibliotheek O Robot O

Snoep O

Buitenspelen O Herfst O

22

of of of of of of

O Bruine chocolade O Bos O Tovenaar O Chips O Binnenspelen O Winter

Stuur een foto van jouw ingevuld vriendenboekje door naar kabaal@leuven.be en win een KabaaLpet!

Mijn bijnaam is ……………………......………..……………………......………..…………

Als ik op een postzegel zou staan, zag die er zo uit:

De allerleukste sport is …………………......………..……………………......……..............………......……..................

Op een vrije dag doe ik het liefst …………………......………..………………..............………......……................

Mijn slaapkamer heeft deze kleur ....…………......………..……………………..............………......…….............

Ik zou dit snoepje wel willen zijn ...........……………………......………..……

Dit zou ik bouwen in Leuven

…………………......………..……………………....

De pizzasmaak die ik zou uitvinden is ...………………......………..…………

Het leukste artikel in dit magazine is …………………......………..…………

Ik win de prijs voor de beste …………………......………..……………………....

Die ziet er zo uit!

O IK KIES Witte chocolade O Bibliotheek O Robot O

Snoep O

Buitenspelen O Herfst O

of of of of of of

O Bruine chocolade O Bos O Tovenaar O Chips O Binnenspelen O Winter 23

KINDERAGENDA DERWAZEENS

Theater 5 november, 15 tot 17 uur 30CC Wagehuys 30cc.be

LOS IN ‘T BOS

Buitenspelen 5 oktober, 10 tot 13 en 14 tot 17 uur Speelzone De Jacht, Heverleebos leuven.be/losintbos

BELEVINGSMIDDAG Workshops & activiteiten 5 oktober, 13.30 tot 17.30 uur Leuven centrum shoppeninleuven.be

RODE HOND

Kunstenfestival 25 tot en met 28 oktober Leuven centrum rodehond.be

Verhaaljagers

MOERAS MONSTERS

ONTDEKDAG AI

Workshops en activiteiten 18 oktober, 10 tot 17 uur Bib Tweebronnen leuven.bibliotheek.be

VERHALENJAGERS Audiowandeling Altijd Leuven centrum

leuven.be/verhaaljagers

© Mediaraven

www.leuven.be/moerasmonsters