Issuu

HET MONDIALE AANBOD VAN DE STAD HASSELT VOOR HET BASIS- EN SECUNDAIR ONDERWIJS

STAP PER STAP NAAR

WERELDBURGERSCHAP!

SCHOOLJAAR 2019 - 2020

DIENST GELIJKE KANSEN - LEERLIJN MONDIALE ONTWIKKELING BESTE DIRECTIE BESTE LEERKRACHT Er gebeurt zoveel in de wereld, hoopvolle maar ook minder fraaie dingen. Denk maar aan de klimaatverandering, de vluchtelingenstroom, het debat rond integratie en genderdiversiteit. Supermarkten liggen vol exotische producten, ondernemingen kiezen voor een toekomst in lagelonenlanden, informatie gaat razendsnel de wereld rond en mensen bewegen voortdurend over de landsgrenzen heen. De school is - gelukkig - geen eiland. Op allerlei manieren sluipt de wijde wereld binnen in het dagelijkse leven en in de klas. Niemand ontkomt eraan en net daardoor is reflectie noodzakelijk. Op welke manier zijn we allen betrokken bij de wereld buiten de klas, het gezin, de gemeente, de stad? Hoe kan je tegelijk voor jezelf zorgen alsook voor de wereld rondom je? Kortom, hoe maak je van leerlingen echte wereldburgers die klaar zijn voor de toekomst?

AANBOD OP EEN BESTAANDE VRAAG Op deze vragen proberen wij met dit krantje een antwoord te bieden. Een kleine rondvraag bij de lagere- en secundaire scholen van Hasselt leerde ons dat veel scholen graag aan de slag willen met thema’s als armoede, klimaat en duurzaamheid, discriminatie, mensenrechten, integratie en fair trade. Wij selecteerden voor jou een aanbod dat hierop werd afgestemd. Het sluit bovendien naadloos aan op de eindtermen die op het einde van het schooljaar moeten worden behaald.

KANT-EN-KLARE PAKKETTEN Je zal merken dat we zoveel mogelijk kant-en-klare pakketten aanbieden, op maat van je onderwijsniveau. Stuk voor stuk inspirerende activiteiten van betrouwbare organisaties die een minimum aan voorbereiding, vorming en tijdsinvestering vereisen. Wij als stad nemen de kosten van het geselecteerde aanbod overigens voor onze rekening. Zo maken wij het werken rond mondiale vorming voor zowel jou als je leerlingen veel toegankelijker.

EIGEN AANBOD ZOEKEN, KAN DIT OOK? Vind je niet echt wat je zoekt? Je mag ook zelf een aanbod zoeken binnen wereldburgerschapseducatie waarvoor de stad Hasselt ook een budget kan voorzien indien dit voldoet aan een aantal criteria. Achteraan dit krantje kan je alvast een inspiratielijst terugvinden.

LATEN WE WERELDBURGERS MAKEN! Natuurlijk kan je, met de eindtermen in het achterhoofd, deze leerlijn verwerken in je lessen. Maar samen zijn we ambitieuzer: zullen we samen met jou, van elke leerling, in elk onderwijsniveau een wereldburger maken? Laten we de leerlingen - vanaf hun vijfde tot hun achttiende - mee op pad nemen in een vorming die onderwijs en leerdoelstellingen combineert met het verwerven van inzichten en globale kennis rond actuele en belangrijke thema’s. Laten we hen voorbereiden om de wereld in te trekken: met een open blik, zorgzaam en onbevreesd. Want de wereld wordt steeds kleiner als je groter wordt! “Wij hebben er alvast zin in, hopelijk jij ook!”

Joost Venken Schepen van Ontwikkelingssamenwerking

Lies Jans Schepen van Gelijke Kansen

INHOUDSTAFEL WERELDBURGERSCHAP EN DE DUURZAME

PAG. 3

ONTWIKKELINGSDOELSTELLINGEN (SDGâ€™S) VAKOVERSCHRIJDENDE TERMEN

PAG. 4

ONZE KEUZE: AANBOD DERDE KLEUTERKLAS

PAG. 5

AANBOD EERSTE GRAAD LAGER ONDERWIJS

PAG. 7

AANBOD TWEEDE GRAAD LAGER ONDERWIJS

PAG. 9

AANBOD DERDE GRAAD LAGER ONDERWIJS

PAG. 11

AANBOD 1STE EN 2DE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

PAG. 13

AANBOD DERDE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

PAG. 15

OVERIG AANBOD SECUNDAIR ONDERWIJS

PAG. 17

INSCHRIJVEN HOE EN WAT?

PAG. 19

KEN JE DIT AL?

PAG. 20

Leg het uit met een film

PAG. 20

Steun jongerenengagement wereldwijd

PAG. 20

KRAS scholierenparlement

PAG 20

Eerlijke handel op school

PAG. 21

Bounce

PAG. 21

Hasselaar aan het woord

PAG. 22

PAARS

PAG. 22

Gezonde lucht op school

PAG. 22

Klascement

PAG. 23

NOG WAT INSPIRATIE

PAG. 23

AAN DE SLAG

PAG. 24

WERELDBURGERSCHAP EN DE DUURZAME ONTWIKKELINGSDOELSTELLINGEN (SDG’S) Opgroeien is: de wereld steeds opnieuw ontdekken. Hoe ouder een kind wordt en hoe meer het zich ontwikkelt, hoe verder het kan (leren) kijken. Het krijgt daardoor een steeds wijder perspectief. De blik verruimt van ik naar de wereld, van hier & nu naar de toekomst, van concreet naar abstracter, van eigen cultuur naar andere culturen,… Als leerkracht stimuleer je die ontwikkeling en geef je er voeding aan. Je maakt van je leerlingen wereldburgers. Werken aan wereldburgerschap is niets nieuws. Veel ervan doe je als leerkracht al, ook als je het zo niet benoemt. Kijk maar naar de vakoverschrijdende eindtermen op de volgende pagina.

De school als kenniscentrum en oefenplaats voor wereldburgerschap Een wereldburger is iemand die: • • •

Kennis vergaart over duurzame ontwikkeling, globalisering, diversiteit, democratie, mensenrechten, sociale rechtvaardigheid en gelijke kansen. Vaardigheden bezit om na te denken over deze begrippen, cultuursensitief te denken en handelen, samen te werken en hierover kan communiceren. De juiste attitude heeft, namelijk het geloof dat mensen de wereld kunnen verbeteren door een positieve identiteitsvorming, door te streven naar veiligheid en vreedzaamheid met respect en in verbondenheid en hiertoe een engagement wil opnemen.

In dit krantje – ook wel de leerlijn genoemd – hebben we voor jou een aanbod samengesteld dat op deze 3 domeinen werkt.

Wereldburgers werken aan duurzame ontwikkeling Voor het werken aan wereldburgerschap en het kiezen van geschikte activiteiten kunnen de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (kortweg de SDG’s) als een kompas dienen. Ze maken het gemakkelijker vanuit verschillende perspectieven te kijken naar de wereld om je heen. Maar wat zijn die SDG’s nu voor beestjes? In een notendop: 17 doelstellingen die trachten een eind te maken aan armoede, de planeet beschermen, en verzekeren dat alle mensen vrede en welzijn ervaren. Ze werden goedgekeurd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september 2015 en zijn de opvolgers van de Millenniumdoelstellingen. De doelstellingen zijn universeel en gelden voor alle landen in de wereld, noord en zuid, oost en west. Dit betekent dat er veel uitdagingen zijn en tegelijk veel kansen om gezamenlijk de schouders onder dit universele verhaal te zetten. Elk land, elke overheid, elke beweging, elke organisatie, elk bedrijf, elke burger waar ook ter wereld heeft zijn rol en verantwoordelijkheid in de verwezenlijking ervan. Enkel samen kunnen we dit doen! We doen dus ook een beroep op jou als leerkracht of directie om de SDG’s als kompas te gebruiken in je lessen. Doe je mee? Wil je alle 17 doelstellingen op een rijtje zien? Surf dan eens naar www.SDGs.be. Aan elke doelstelling werd ook een icoontje verbonden. Deze zal je de komende jaren overal zien opduiken. Ook wij gebruiken ze doorheen deze leerlijn.

“Education is the most powerful weapon which you can use to change te world” Nelson Mandela

VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN Het educatief aanbod dat in deze leerlijn wordt voorgesteld, beantwoordt aan een aantal vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen die het onderwijs haar leerlingen wil laten behalen. De eindtermen zijn in het geheel toepasbaar voor elk van onze pakketten maar in welke mate bepaalde termen overheersen, is uiteraard afhankelijk van het gekozen pakket met de bijhorende thema’s.

KLEUTERONDERWIJS 1. Mens 1.1. De kleuters kunnen in concrete situaties verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en erover praten. 1.2. De kleuters weten dat mensen eenzelfde situatie op een verschillende wijze kunnen ervaren en er verschillend kunnen op reageren. 1.3. De kleuters kennen en begrijpen omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep. 2. Maatschappij 2.1. De kleuters kunnen verschillende gezinsvormen herkennen. 2.2. De kleuters herkennen vormen van afwijzend of waarderend reageren op het anders-zijn van mensen. 2.3. De kleuters beseffen dat sommige mensen een andere levenswijze hebben dan zijzelf, als ze geconfronteerd worden met beelden, informatie of mensen uit een andere cultuur.

LAGER ONDERWIJS 1. Mens 1.1. De leerlingen drukken in een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uit. 1.2. De leerlingen kunnen in concrete situaties verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen, erover praten en aangeven dat deze op elkaar inspelen.

onderwijs.vlaanderen.be/nl/eindtermen-en-ontwikkelingsdoelen

SECUNDAIR ONDERWIJS 1. Sociorelationele ontwikkeling 1.1. De leerlingen accepteren verschillen en hechten belang aan respect en zorgzaamheid binnen een relatie. 1.2. De leerlingen doorprikken vooroordelen, stereotypering, ongepaste beïnvloeding en machtsmisbruik. 1.3. De leerlingen beargumenteren, in dialoog met anderen, de dynamiek in hun voorkeur voor bepaalde cultuur- en kunstuitingen. 2. Omgeving en duurzame ontwikkeling 2.1. De leerlingen zoeken naar duurzame oplossingen om de lokale en globale leefomgeving te beïnvloeden en te verbeteren. 3. Politieke en juridische samenleving 3.1. De leerlingen geven voorbeelden die duidelijk maken hoe de mondialisering voordelen, problemen en conflicten inhoudt. 3.2. De leerlingen tonen het belang en dynamisch karakter aan van mensen- en kinderrechten. 4. Socio-economische samenleving 4.1. De leerlingen geven kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aan. 4.2. De leerlingen hebben bij het kopen van goederen en het gebruiken van diensten zowel oog voor prijs- kwaliteit en duurzame ontwikkeling als voor de rechten van de consument. 5. Socioculturele samenleving

1.3. De leerlingen hebben aandacht voor de onuitgesproken regels die de interacties binnen een groep typeren en zijn bereid er rekening mee te houden.

5.1. De leerlingen beschrijven de dynamiek in leef- en omgangsgewoonten, opinies, waarden en normen in eigen en andere sociale en culturele groepen.

2. Maatschappij

5.2. De leerlingen gaan constructief om met verschillen tussen mensen en levensopvattingen.

2.1. De leerlingen kunnen illustreren dat verschillende vormen van arbeid verschillend toegankelijk zijn voor mannen en vrouwen en verschillend gewaardeerd worden. 2.2. De leerlingen kunnen illustreren dat welvaart zowel over de verschillende landen in de wereld als in België ongelijk verdeeld is. 2.3. De leerlingen kunnen er in hun omgang met leeftijdsgenoten op discrete wijze rekening mee houden dat niet alle kinderen in hetzelfde type gezin wonen als zijzelf.

5.3. De leerlingen illustreren het belang van sociale samenhang en solidariteit. 5.4. De leerlingen trekken lessen uit historische en actuele voorbeelden van onverdraagzaamheid, racisme en xenofobie. 5.5. De leerlingen geven voorbeelden van de potentieel constructieve en destructieve rol van conflicten.

2.4. De leerlingen kunnen illustreren dat verschillende sociale en culturele groepen verschillende waarden en normen bezitten.

5.6. De leerlingen gaan actief om met de cultuur en kunst die hen omringen.

2.5. De leerlingen kunnen voorbeelden geven van mogelijkheden die in onze samenleving bestaan voor de zorg en opvang van bejaarden en mensen met een handicap.

5.7. De leerlingen illustreren de wederzijdse beïnvloeding van kunst, cultuur en techniek, politiek, economie, wetenschappen en levensbeschouwing.

2.6. De leerlingen zien in dat racisme vaak gebaseerd is op onbekendheid met en vrees voor het vreemde. 2.7. De leerlingen kunnen het belang illustreren van de fundamentele Rechten van de Mens en de Rechten van het Kind. Ze zien daarbij in dat de rechten en plichten complementair zijn. 2.8. De leerlingen kunnen illustreren op welke wijze internationale organisaties ernaar streven om het welzijn en/of de vrede in de wereld te bevorderen.

AANBOD DERDE KLEUTERKLAS EDUCATIEF PAKKET ‘LOU’

AANBOD DERDE KLEUTERKLAS

©Kathleen Amant

EDUCATIEF PAKKET ‘LOU’ Diversiteit is een evidentie. Iedereen is nu eenmaal anders. Dat is het uitgangspunt van de boekenreeks Lou, die Çavaria samen met auteur Kathleen Amant ontwikkelt.

TIP Op de website van School uit de kast kan je online nog een schat aan informatie vinden. Zo bestaat er ook het huis van Lou, een speelset rond diversiteit, voorzien van 70 houten elementen en bijhorende stickers en met 32 verschillende personages. Deze personages zijn met veel zorg geselecteerd om een zo goed mogelijke doorsnede te vormen van onze huidige, diverse samenleving. Bij dit pakket kan je online een begeleidend document vinden met tal van tips om hiermee aan de slag te gaan in de klas. Wil je dit pakket graag bestellen als aanvulling van bovenstaand aanbod? Dat kan via deze link: www.toys-teach.com/huis-van-lou.html

We vertrekken in dit aanbod vanuit de diversiteit in eigen klas. Schoolboeken zijn vaak nogal stereotiep. In de schoolboeken zien we nog steeds de typische mannen- en vrouwenjobs, het traditionele gezin dat bestaat uit mama, papa en twee kinderen, een blanke samenleving. Het boekje van Lou is anders, het wil niet met de vinger wijzen maar maakt diversiteit evident. In het boekje wandelt Lou, die twee vaders heeft, in zijn superdiverse omgeving naar school. Ondertussen leren we heel wat over het verkeer, beroepen, verschillende gezinsvormen en zoveel meer! Dankzij een doordacht aanbod aan materiaal en activiteiten kan met Lou aan meer dan 70% van de ontwikkelingsdoelen van het Vlaamse kleuteronderwijs worden gewerkt!

Thema: superdiversiteit (gender-, seksuele-, en culturele diversiteit) Waar: zelf te bepalen Wanneer: zelf te bepalen Duur: zelf te bepalen Aantal: max. 1 klas per pakket

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? Het leesboek ‘Lou op weg naar school’, de bijhorende vertelplatenset (kamishibai), het grondplan van de woonplaats van Lou en de bijhorende huizen, een prentenset met diverse gezinsvormen, een memoryspel, 3 puzzels en een fotoset van de diverse beroepen die in het boek aan bod komen. *Dit wordt door stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: Er worden maximaal 2 educatieve pakketten per school voorzien. Via de website van School uit de kast (www.schooluitdekast.be) kan je online een toelichtingsbundel vinden waarin alle informatie staat vermeld die je nodig hebt om met het boek en bijhorend didactisch materiaal aan de slag te gaan in je klas.

AANBOD EERSTE GRAAD LAGER ONDERWIJS THEATERVOORSTELLING ‘ALLEMAAL MENSEN’

AANBOD EERSTE GRAAD LAGER ONDERWIJS

THEATERVOORSTELLING ‘ALLEMAAL MENSEN’

TIP Werk je graag nog verder met het thema migratie? Of misschien met één van de andere thema’s die je leerlingen tot wereldburgers maken, zoals positieve identiteitsontwikkeling, globalisering, preventieve gezondheidszorg, duurzame ontwikkeling, sociale bescherming, discriminatie, toegankelijkheid, (kans)armoede, gelijke kansen, diversiteit en zoveel meer? Heb je een lesuurtje vrij in te vullen? Neem dan zeker eens een kijkje op de website van MOOOV: www.mooov.be

‘Allemaal Mensen’ is een voorstelling vol muziek, humor, wensen en dromen, zowel hier bij ons als in het Zuiden. Het campagnethema is op kindermaat, ideaal om nadien in de klas rond het thema migratie te werken. Theatergezelschap Levende Muziek schreef deze voorstelling in samenwerking met 11.11.11. Wereldwijd zijn 65 miljoen mensen op de vlucht. Ze vluchten niet zomaar. Conflict, ongelijkheid, armoede, klimaatverandering... zijn de oorzaken van gedwongen migratie. Waarom moeten families vluchten? Waarom verhuizen mensen naar een ander land? Migratie is van alle tijden.

Thema: migratie Waar: zelf te bepalen Wanneer: zelf te bepalen Duur: 50 minuten Aantal: max. 100 leerlingen per voorstelling

WAT ZIT ER IN HET PAKKET?

“diversiteit is in de verschillen de gelijkenissen ontdekken” -Ravlic Tahnee

2 voorstellingen (in de voormiddag) van telkens 50 minuten voor maximum 100 kinderen per voorstelling. De voorstelling is inclusief een CD en een liedjesboek met educatieve tips. In het liedjesboek staan alle liedjes die tijdens de voorstelling gezongen en gespeeld worden. *Dit wordt door stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De school voorziet een zaal waar deze theatervoorstelling kan doorgaan: op school zelf, in een cultureel- of ontmoetingscentrum. Er wordt ook voor één auto een kilometervergoeding aangerekend vanuit Mechelen van €0,40/km. Nadien kan er een korte nabespreking plaatsvinden in de klas over de inhoud van deze voorstelling.

AANBOD TWEEDE GRAAD LAGER ONDERWIJS WORKSHOP ‘GELUKKIG 2030’

AANBOD TWEEDE GRAAD LAGER ONDERWIJS

WORKSHOP ‘GELUKKIG 2030’ ‘Gelukkig 2030’ is een interactieve workshop die kadert binnen de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen of ‘Sustainable Development Goals’ (SDG’s). Meer uitleg over deze doelstellingen kon je al lezen op pagina 3. In het kort komt het hierop neer:

de komende jaren gaan alle landen

aangesloten bij de VN werken aan 17 doelen om van de wereld een betere plek te maken. Een plek met minder armoede, goed onderwijs voor iedereen, waar het veilig is om te wonen en waar men oog heeft voor milieu en klimaat. Alleen als we allemaal ons steentje bijdragen – groot en klein - kan het voor iedereen een ‘gelukkig 2030’ worden. Het is belangrijk dat kinderen beseffen dat ook zij een bijdrage kunnen leveren om de wereld een beetje mooier te maken. In de workshop maken de leerlingen kennis met de verschillende duurzame ontwikkelingsdoelstellingen én gaan ze nadenken over mogelijke oplossingen. De workshop wordt georganiseerd door Djapo, een organisatie die kinderen anders wil laten denken over en kijken naar de wereld.

TIP Maak je leerlingen gedurende het volledige schooljaar en in elke les even bewust van deze doelstellingen. De vlaggenlijn kan ook gebruikt worden los van deze workshop. Hij zet het zo in de verf dat ook jouw klas van onze planeet een gezondere en betere plek wil maken. Je kan je kinderen bijvoorbeeld een wens laten bedenken voor de wereld die ze dan bij een doelstelling kunnen hangen. Telkens wanneer je leerlingen iets doen rond één van de werelddoelstellingen, kunnen ze deze vlaggenlijn aanvullen. Zo wordt het een levend instrument in je klas! Je kan deze wereldvlaggen gratis downloaden op de website van Djapo: www.djapo.be/vlaggenlijn-sdg. Ter vervanging van of als aanvulling op de vorming ‘Gelukkig 2030’ kan je het spannende spel ‘Go Goals’ in jouw klas spelen. De Verenigde Naties ontwikkelden dit bordspel over de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) voor kinderen uit de lagere school. Iedereen kan gratis het bordspel downloaden en uitprinten, en na wat knutselwerk ook spelen. Het spel kan gedownload worden via http://go-goals.org/nl/. Meer weten over de SDG’s? Bezoek zeker de website: www.sdgs.be/nl.

Thema’s: klimaat, fair trade, duurzame ontwikkeling, sociale bescherming, armoede, superdiversiteit en sociale bescherming Waar: zelf te bepalen Duur: zelf te bepalen Duur inleefatelier: zelf te bepalen Aantal: max. 25 leerlingen per workshop

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? De workshop wordt gegeven door een externe vormingswerker. Het pakket bevat 3 interactieve spelen waarin de leerlingen ontdekken hoe ze zelf een verschil kunnen maken. Verder bevat het pakket een vlaggenlijn van de werelddoelstellingen, een poster en leerboekjes voor de leerlingen. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De leerkracht voorziet een voor- en nabespreking van de workshop.

AANBOD DERDE GRAAD LAGER ONDERWIJS INLEEFATELIER ‘ACHTER DE MUUR’

AANBOD DERDE GRAAD LAGER ONDERWIJS

INLEEFATELIER ‘ACHTER DE MUUR’ In het project ‘Achter de Muur’, georganiseerd door Studio Globo, wordt er een kijkje genomen in onze eigen samenleving. Een samenleving die voor velen kansen en mogelijkheden biedt om zich te ontwikkelen. Maar als je verder kijkt, zie je in diezelfde samenleving ook mensen die uitgesloten worden van die kansen en mogelijkheden. Met dit project wil Studio Globo armoede van achter de muur halen en op een respectvolle manier bespreekbaar maken in de klas. Het laat je samen met je leerlingen naar armoede kijken door de bril van kansen. Zes kinderen uit de fictieve buurt ‘Bloemendal’ gaan samen met de leerlingen van jouw klas op onderzoek en maken de kansen in de buurt zichtbaar. Je vindt automatisch aansluiting bij ideeën van het gelijke onderwijskansenbeleid (GOK) en intercultureel onderwijs.

TIP Lijkt het je interessant om hiermee een pedagogische studiedag in te vullen en dit thema nóg meer gedragen te maken op school? Dat kan! Het inleefatelier bestaat ook speciaal op maat van leerkrachten, als vorm van nascholing. Voor meer info kan je terecht op de website van Studio Globo: www.studioglobo.be/ nl/inleefatelier/achter-de-muur Tip! Combineer het inleefatelier met de wandeling ‘B(l)oeiend Runkst’! Een wandeling van 3 uur brengt de klas langs een vijftiental plekjes in de buurt Runkst (Hasselt). Bij elke plek wordt even stilgestaan bij het dagelijkse leven van de bewoners. De leerlingen ontdekken dat creativiteit, solidariteit en samenwerken van Runkst een dynamische buurt maken. Tijdens de wandeling ga je o.a. op bezoek bij een sociaal restaurant, een ruilwinkel, een afhaalpunt van de voedselbank,... De wandeling kost €1,30 per leerling. Wil je hier graag meer informatie over? Dat kan via www.studioglobo.be/buurtwandeling

Thema’s: diversiteit, gelijke kansen, armoede en sociale uitsluiting Waar: Studio Globo; Schoolstraat 40, 3500 Hasselt Duur voorbereiding en nabespreking: zelf te bepalen Duur inleefatelier: halve lesdag Aantal: max. 1 klas per pakket

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? Stap 1 is een vormingsdag voor de leerkracht. Dit is een kennismaking met de visie, doelstellingen, het lesmateriaal en inleefatelier. De leerkracht krijgt een lessenmap mee. Stap 2 is de voorbereiding in de klas aan de hand van de lessenmap: de leerlingen ontdekken wat armoede betekent en krijgen tools om met een andere bril te kijken naar mensen die in armoede leven. Ze worden zich ervan bewust dat ook zij acties kunnen ondernemen die ervoor zorgen dat mensen meer kansen krijgen. Elke leerling krijgt een boekje. Stap 3 is het inleefatelier. De opgedane inzichten in de voorbereiding komen hier tot leven via een sterke inleefervaring. De leerlingen worden uitgedaagd om op zoek te gaan naar kansen. Stap 4 is de nabespreking in de klas: de leerlingen verwerken en bespreken hun ervaringen. Ze denken ook eens na over hun eigen buurt. Wat kunnen ze hier zelf doen om kansen te creëren? Deze acties kunnen kleinschalig zijn, bv. op school een ‘deelkast’ maken met oud speelgoed in van thuis dat kan geruild worden. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De leerkracht voorziet de voorbereiding en nabespreking in de klas. Geïnteresseerd in dit inleefatelier? Snel zijn is de boodschap! Het inleefatelier is namelijk héél snel vol geboekt!

AANBOD EERSTE EN TWEEDE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS THEATERVOORSTELLING ‘HET SCHAAP VAN VLAANDEREN’

AANBOD EERSTE EN TWEEDE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

THEATERVOORSTELLING ‘HET SCHAAP VAN VLAANDEREN’ In de theatervoorstelling ‘Het schaap van Vlaanderen’, georganiseerd door O’Kontreir in samenwerking met School zonder Racisme, willen Comedians Youssef El Mousaoui en Frank Van Erum een uitwisseling op gang brengen. Daarbij kiezen ze de scholen als vertrekpunt.

TIP Als aanvulling op ‘Het Schaap van Vlaanderen’ kunnen we de interactieve vorming ‘Oogkleppen af!’ aanbevelen, een vorming met film– en fotomateriaal. Met deze vorming wilt ‘O’Kontreir leerlingen en studenten bewustmaken van vooroordelen, de link duiden tussen hardnekkige vooroordelen en discriminatie en hoe we samen kunnen meebouwen aan een wereld met meer vrijheid, verdraagzaamheid en openheid voor andere culturen en gewoonten. Voor meer info: www.schoolzonderracisme.be/oogkleppen-af

“Waar men gaat langs Vlaamse wegen, komen culturen elkaar tegen.” - O’Kontreir

Want vijftig jaar na de komst van de eerste Marokkaanse en Turkse migranten leven ‘oude’ en ‘nieuwe’ Vlamingen nog steeds eerder naast dan met elkaar. Maar op school komen leerlingen met uiteenlopende origine elkaar tegen. Ze gaan live en ongecensureerd de confrontatie aan. Vooroordelen, politieke correctheid, zwarte piet, halal slachten, asielbeleid, homoseksualiteit, vrijheid van meningsuiting, de rol van de vrouw en de hoofddoek,… Alle brandend actuele thema’s passeren de revue. Clichés vliegen over en weer, maar worden telkens weer ontkracht. Elke sketch is opgebouwd vanuit een duidelijke invalshoek die vragen opwerpt en daarbij de ‘makkelijke’ antwoorden uit de weg gaat. Gevoeligheden worden niet vermeden maar net op een confronterende manier op tafel gelegd. Humor houdt een spiegel voor, zet aan het denken en functioneert zo als breekijzer om vastgeroeste ideeën los te wrikken. Frank en Youssef dagen het publiek voortdurend uit en betrekken hen actief bij de voorstelling.

Thema’s: vooroordelen en stereotypen, discriminatie en integratie Waar: zelf te bepalen (speelvlak: min. 8m breed en 6m diep, verduisterde zaal gewenst) Wanneer: zelf te bepalen Duur: 60 minuten (zonder pauze) Aantal: max. 200 leerlingen per voorstelling

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? De theatervoorstelling samen met een lessenmap en reader voor elke leerling. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De school voorziet een zaal waarin het theaterstuk kan doorgaan. Indien op verplaatsing, voorziet de school transport voor de leerlingen. Vóór de voorstelling gaat de leerkracht samen met de jongeren in groepjes een aantal thema’s uitdiepen en informeren ze elkaar over wat ze gevonden hebben. De leerkracht voorziet nadien een nabespreking waar de nadruk ligt op debat en uitwisseling van ideeën. Bedoeling is niet zozeer om inhoudelijk bij te leren, wel om te ervaren, te discussiëren en elkaars standpunten te leren begrijpen. De leerkracht kan hiervoor aan de slag met de lessenmap. Deze bevat een reader met relevante artikels, links naar humoristische en confronterende filmpjes en andere hulpmiddelen.

AANBOD DERDE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS INLEEFATELIER ‘MONDIAPOLIS’

AANBOD DERDE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

INLEEFATELIER ‘MONDIAPOLIS’ Hoeveel verdient een Cambodjaanse kledingarbeidster? En hoeveel liter water is er nodig om een jeansbroek te maken? De leerlingen ontrafelen het mysterie van de economische globalisering aan de hand van een jeans, een smartphone of een frisdrankje. Dit inleefatelier, georganiseerd door Oxfam, biedt hen meer inzicht in de gevolgen voor globalisering op mens en milieu. De leerlingen stappen in de wereld van een Burkinese katoenteler, een Cambodjaanse kledingarbeidster of een vertegenwoordiger van een multinational. Ze onderhandelen over waardig werk en een eerlijk en duurzaam beheer van natuurlijke rijkdommen. Problemen die op het eerste zicht nogal ver van ons bed lijken te staan, worden in dit inleefatelier op een persoonlijke manier benaderd door praktijkgerichte voorbeelden.

TIP Weinig tijd? Oxfam biedt ook een verscheidenheid van educatieve pakketten aan waaronder het interactieve online spel ‘republic you’ (www.republicofyou.org). Je kan de gids én bijlagen gratis downloaden op de website: www.oxfamsol.be/nl/educatiefmateriaal. In het interactieve spel kruip je in de huid van een fictief staatshoofd. Je beslist zelf welke wetten je invoert in jouw land. Zo kom je meer te weten over hoe jouw keuzes ongelijkheid in je land beïnvloeden. Voor wie graag meer dan 1 dag aan dit thema besteedt, bestaat er ook het klastraject. Dit is een lessenreeks op maat met begeleiding van het educatieteam Oxfam. Voor meer informatie kan je hiervoor terecht op de site: https://www.oxfamsol. be/nl/doe-mee/oxfam-op-school/op-maat-van-je-groep/ klastraject. Je kan ook contact opnemen met Oxfam via edu@oxfamsol.be.

Thema’s: globalisering, mondialisering, duurzaamheid en fair trade Waar: Oxfam Solidariteit; Kolomstraat 56, 1080 Brussel Duur voorbereiding: zelf te bepalen Duur inleefatelier: zelf te bepalen Aantal: min. 12 en max. 25 leerlingen

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? Dit is één van de inleefateliers van ‘Wereld om de hoek’. Het is een rollenspel in een levensecht decor in Brussel. Het sluit aan bij verschillende vakoverschrijdende en vakgebonden eindtermen voor de vakken economie, godsdienst of zedenleer, aardrijkskunde, talen, geschiedenis en sociale wetenschappen. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De school voorziet het transport van de leerlingen naar het inleefatelier in Brussel. De leerkracht bereidt de leerlingen voor op het inleefatelier aan de hand van een planning. Je kan hiervoor beroep doen op het lespakket ‘voedsel voor je brein’, de lesfiche ‘samen krijgen we gelijk’ of via eigen materiaal. Dit educatief materiaal kan je online terugvinden via de website: www.oxfamsol. be/nl/educatiefmateriaal.

OVERIG AANBOD SECUNDAIR ONDERWIJS

VLUCHTELINGENSPEL In dit educatief spel, ontwikkeld door School zonder Racisme, komen leerlingen in de schoenen te staan van een vluchteling. De klas wordt opgedeeld in kleine groepjes. Vanaf nu is ieder groepje een familie op de vlucht, met als bestemming België. Aan de hand van allerlei denken doe-opdrachten zullen de leerlingen ondervinden welke hindernissen en gevaren vluchtelingen moeten trotseren. De opdrachten in het spel zijn zeer gevarieerd en sluiten aan bij verschillende schoolvakken zoals Nederlands, Geschiedenis, Aardrijkskunde etc.

Doelgroep: eerste graad secundair Thema’s: migratie en vluchtelingen Waar: zelf te bepalen Wanneer: zelf te bepalen Duur: 100 minuten Aantal: max. 25 leerlingen

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? Een spel (2 lesuren), gegeven door een vormingswerker, met allerlei denken doe-opdrachten, gevolgd door een interactieve nabespreking waarbij zoveel mogelijk vertrokken wordt vanuit de ervaringen en bevindingen van de leerlingen. Hierin is er ruimte voor verdieping, reflectie en debat. De focus ligt op kennismaking met de vluchtelingenproblematiek en het belevingsaspect van de vluchteling.

FILMDOCUMENTAIRE ‘THE TRUE COST’ Kleding is iets dat, letterlijk en figuurlijk, dicht op ons vel zit en ons tegelijk ook veel vertelt over globalisering, mensenrechten, vervuiling, armoede, duurzaamheid… Nadenken over productieen consumptiepatronen van kledij vormt om die reden een ideaal vertrekpunt voor wereldburgerschapsvorming in het secundair onderwijs. De documentaire is een verhaal over kledij. Over de kleren die we dragen, de mensen die ze maken en de impact op onze wereld. De prijs van kleren daalde de voorbije decennia in een sneltempo, terwijl de menselijke en ecologische kost dramatisch gestegen is. De documentaire neemt het gordijn weg van een ongezien deel van onze wereld en vraagt je om na te denken: wie betaalt de prijs voor onze kleren?

Doelgroep: tweede graad secundair Thema’s: fair trade, globalisering, duurzaamheid en mensenrechten Waar: zelf te bepalen Duur voorbereiding en nabespreking: zelf te bepalen Duur film: 92 minuten Aantal: max. 1 film per school

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? Een kant en klaar pakket, bestaande uit de film, een lessenmap voor leerkrachten en werkbladen voor de leerlingen. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

*Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL:

De leerkracht bereidt de klas voor op dit spel door op voorhand na te denken over het thema migratie.

De lessenmap biedt leerkrachten verschillende opdrachten aan om de documentaire in te leiden en inhoudelijk te bespreken in de klas. De opdrachten laten eigen interpretatie toe. Voor een aantal opdrachten werden werkbladen uitgewerkt.

TER INSPIRATIE SUPERDIVERSITEIT (GENDER-, SEKSUELE EN CULTURELE DIVERSITEIT)

PEACECRAFT GAME Denk je dat jouw smartphone van levensbelang is? Probeer je dan maar eens voor te stellen hoe belangrijk zo’n toestel is wanneer je vlucht voor je leven. Het is je enige connectie met je vertrouwde omgeving in bange tijden. Je enige lichtpunt in donkere gebergtes en de enige die je vertelt in welk land je je bevindt. Met de PeaceCraft game stap je in de schoenen én de smartphone van de Syrische Sara, of de Afghaanse Mohammed. Je beleeft zélf hun reis, van thuisland tot ons land, via de bekendste smartphone-apps: sms’jes, social media, berichtjes, foto’s, maps, enzovoort. Als je batterij en je wifi het onderweg niet laten afweten, tenminste…

Doelgroep: derde graad secundair Thema’s: integratie, migratie en vooroordelen Waar: zelf te bepalen Wanneer: zelf te bepalen Duur: 50 minuten Aantal: max. 25 leerlingen per game

WAT ZIT ER IN HET PAKKET? De game inclusief een digitaal lespakket. *Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd

ENGAGEMENT SCHOOL: De leerkracht voorziet 1 lesuur voor het spelen van de game en het verwerken van het digitaal lespakket.

Groep Intro klaar Cavaria De Aanstokerij School zonder Racisme Sensoa Anne Frank Stichting

www.shop.cavaria.be/categorie/onderwijs www.aanstokerij.be/nl/onderwijs www.schoolzonderracisme.be www.seksuelevorming.be/materiaal www.annefrank.org/nl/educatie

VREDE EN CONFLICT Pax Christi Vlaanderen UNICEF War Child Jeugd en Vrede Stichting Vredeseducatie Rode Kruis Vlaanderen Huis “Over Grenzen”

www.paxchristi.be/vredeseducatie www.unicef.be/nl/leerkrachten www.warchild.nl/kids/onderwijs www.tumult.be/activiteiten www.vredeseducatie.nl www.rodekruis.be/wat-doen-we/sociale- activiteiten/ondersteuning-schoolsituatie www.overgrenzen.be

MIGRATIE Vluchtelingenwerk Vlaanderen Amnesty International Plan International België UNICEF 11.11.11

www.vluchtelingenwerk.be/onderwijs www.amnesty-international.be/ wat-we-doen/voor-onderwijs www.kinderrechtenschool.be/lesmateriaal www.unicef.be/nl/leerkrachten www.11.be/kom-in-actie/op-school

MENSEN- EN KINDERRECHTEN Kinderrechtencommissariaat www.kinderrechtencommissariaat.be/ actueel/opvoeden-samenspel-allemaal- wereldburgers Studio Globo www.studioglobo.be/nl Djapo www.djapo.be/educatief-materiaal Amnesty International www.amnesty-international.be/ wat-we-doen/voor-onderwijs Plan International België www.kinderrechtenschool.be/lesmateriaal UNICEF www.unicef.be/nl/leerkrachten De Aanstokerij www.aanstokerij.be/nl/onderwijs Anne Frank Stichting www.annefrank.org/nl/educatie Kinderrechtencoalitie Vlaanderen www.kinderrechtencoalitie.be Grip vzw https://www.gripvzw.be/nl/categorie/8/ aanbod Kiyo https://www.kiyo-ngo.be/en/schools J.E.F. https://professionals.jeugdfilm.be/nl/ meer-dan-film/lesmappen WERELDECONOMIE EN CONSUMPTIE MOS www.lne.be/mos-duurzame-scholen straffe-scholen Djapo www.djapo.be/educatief-materiaal Broederlijk Delen www.broederlijkdelen.be/nl/ broederlijk-delen-op-je-school Fair Trade Belgium Oxfam Wereldwinkels Rikolto Vredeseilanden Netwerk Bewust Verbruiken (voor leerkrachten) Schone Kleren

www.fairtradebelgium.be/nl/scholen www.oxfamwereldwinkels.be/nl/lesmateriaal www.rikolto.be/nl/doe-mee/op-school www.bewustverbruiken.be/vormingsaanbod www.schonekleren.be/media-over-en-van- schone-kleren-campagne/113-mo-dossier- eerlijke-kleren

DUURZAME ONTWIKKELING Djapo www.djapo.be/educatief-materiaal Studio Globo www.studioglobo.be/nl WWF www.wwf.be/nl/school MOS www.lne.be/mos-duurzame-scholen straffe-scholen Protos www.protos.ngo/nl SDG’s www.sdgs.be/nl Bont Beter Leefmilieu www.bondbeterleefmilieu.be/home 11.11.11 www.11.be/kom-in-actie/op-school Good Planet www.goodplanet.be/nl/jongeren-scholen/

DEMOCRATIE EN BURGERZIN Kinderrechtencommissariaat www.kinderrechtencommissariaat.be/ actueel/opvoeden-samenspel-allemaal- wereldburgers Studio Globo www.studioglobo.be/nl Koning Boudewijnstichting www.kbs-frb.be Plan International België www.kinderrechtenschool.be/lesmateriaal SOCIALE RECHTVAARDIGHEID Djapo www.djapo.be/educatief-materiaal Studio Globo www.studioglobo.be/nl Levende Muziek www.levendemuziek.be Palestina Solidariteit www.700kinderen.weebly.com

WWW.HASSELT.BE/WERELDBURGERSCHAP

INSCHRIJVEN HOE EN WAT? ONLINE INSCHRIJVEN VANAF 1 MEI: www.hasselt.be/wereldburgerschap

Het inschrijven voor het aanbod in deze leerlijn verloopt online vanaf 1 mei. Indien je graag wenst in te gaan op een aanbod dat zal plaatsvinden in jouw klas of op verplaatsing tussen september en december 2019, schrijf je in vóór 30 juni 2019. Indien je graag wenst in te gaan op een aanbod dat zal plaatsvinden in jouw klas of op verplaatsing tussen januari en juni 2020, schrijf je in vóór 30 november 2019.

www.hasselt.be/wereldburgerschap

Surf naar

Vul je gegevens in van jouw klas/school.

www.hasselt.be/wereldburgerschap

Je vindt een overzicht van het hele aanbod.

Kies het aanbod waarvoor je je klas/school wil

Lees de voorwaarden goed na. Door in te

inschrijven.

schrijven ga je automatisch akkoord met deze voorwaarden.

Klik op ‘verstuur’. Je ontvangt onmiddellijk een automatisch antwoord als ontvangstbevestiging. Dit is nog geen officiële bevestiging van je inschrijving.

De medewerkers van de dienst Gelijke Kansen nemen nadien contact met je op.

KEN JE DIT AL? LEG HET UIT MET EEN FILM

KRAS SCHOLIERENPARLEMENT

Doelgroep: kleuter-, lager- en secundair onderwijs

Doelgroep: derde graad secundair onderwijs

Overal in de wereld worden films gemaakt. Slechts een klein deel daarvan komt tot bij ons in de bioscoop of in de huiskamer. MOOOV gaat in de hele wereld op zoek naar films en regisseurs die kwaliteit combineren met relevante inhouden. Hun doelstelling is om kwaliteitsvolle films uit de hele wereld beschikbaar en bespreekbaar te maken voor iedereen in Vlaanderen.

Jeugddienst Globelink organiseert jaarlijks KRAS, het scholierenparlement. Het omvat een traject met jongeren waarin ze worden ondergedompeld in een mondiaal thema.

Van 21 april t.e.m. 3 mei 2020 trekt MOOOV met een filmfestival doorheen Vlaanderen. Op 7 verschillende locaties kan je met je leerlingen aansluiten bij een filmvoorstelling naar keuze. Ze landen met hun festival o.a. in de Euroscoop in Genk (festival.mooov.be/Genk). Maak je van je festivalbezoek graag een inhoudelijke sterke daguitstap? Bekijk dan zeker hun uitgebreide aanbod randactiviteiten. Ben je op zoek naar een laagdrempeliger aanbod? Dat kan ook! MOOOV heeft een uitgebreid aanbod van films gekoppeld aan een gratis lessenpakket. Het complete overzicht van het filmaanbod kan je terugvinden op mooov.be. Ga naar het tabblad ‘filmeducatie’ en ‘lesmateriaal’.

STEUN JONGERENENGAGEMENT WERELDWIJD! Doelgroep: derde graad secundair onderwijs YOUCA, Youth for Change and Action - vroeger Zuiddag - is een organisatie voor en door jongeren die hen stimuleert om samen te werken aan een duurzame en rechtvaardige samenleving. Dat doen ze door hen bewust te maken rond belangrijke maatschappelijke thema’s en door hen te ondersteunen in hun engagement. Daarnaast zorgen ze voor unieke ontmoetingen met impact op het culturele, zakelijke en publieke leven. YOUCA gelooft in de kracht van jongeren wereldwijd. Leeftijdsgenoten uit verschillende contexten leren van elkaar en stimuleren elkaar om samen te werken op lokaal of (inter)nationaal niveau. Elk jaar rond half oktober is er de YOUCA Action Day. In 2019 zal deze plaatsvinden op 17 oktober! Voor de 13de keer gaan meer dan 17.000 Vlaamse en Brusselse jongeren één dag niet naar school, maar steken ze de handen uit de mouwen op de werkvloer. Het loon dat ze daarmee verdienen gaat naar projecten van geëngageerde jongeren in het Zuiden en naar een aantal projecten in België. Jongeren kunnen via deze actie proeven van een eerste werkervaring en tegelijkertijd hun competenties vergroten en hun engagement tonen. Voor meer informatie, neem zeker een kijkje op de website: www.youca.be.

Wat is KRAS? KRAS is een discussie- en rollenspel dat jongeren van de derde graad secundair onderwijs de kans biedt om hun onversneden mening en KRASse uitspraken op de wereld los te laten. Na het spel krijgen de leerlingen de kans om hun eigen mening over het thema uit te spreken tegenover de andere jongeren in de groep. Nadien mogen ze zelfs de lokale beleidsmakers het vuur aan de schenen leggen. Voor de meeste deelnemers start KRAS in oktober. Het werkjaar wordt naar aloude traditie afgerond in mei. Kras wordt georganiseerd in de vrije tijd. De sessies vinden plaats op woensdagnamiddag of op een doordeweekse avond (buiten de schooluren). Introductie Tijdens de introductiesessie maak je op een ludieke manier kennis met het thema en de rollen. Je mag je al even laten gaan in een fictieve rol en je debattechnieken een eerste maal testen. Aan het einde van deze sessie krijg je een rol toegewezen waar je je gedurende de rest van het jaar samen met een groepje andere deelnemers in kan vastbijten. Rollenspel Om een breder zicht te krijgen op het thema en de standpunten die over het thema leven, kruip je in de rol van een politieke partij, een bedrijf, een ngo, de regering van een land, de pers, een belangengroep ... Je leeft je in hun standpunt in en zoekt goede argumenten om de andere rollen te overtuigen van ‘jouw’ gelijk. Goede voorstellen en sterke argumenten verhogen de kans dat jouw voorstel goedgekeurd wordt. Uitspraak Na de rollenspelen mag je jouw rol weer van je afschudden en je eigen mening over het thema uitspreken. In een eerste uitspraaksessie kan je binnen de Krasgroep je eigen mening vormen en in debat gaan met de andere deelnemers. In de tweede uitspraaksessie, de Lokale SlotZitting (LSZ) kijk je over het muurtje van de Krasgroep en zoek je op lokaal niveau naar beleidsmedewerkers of organisaties met wie je het debat aangaat. In een derde uitspraaksessie, namelijk op Plenum (b)XL nodigt Globelink alle deelnemers uit in Brussel om in de Kamer, de Senaat en het Vlaams Parlement beleidsaanbevelingen te formuleren voor onze politici. Heeft jouw school interesse om deel te nemen? Contacteer dan zeker Globelink: kras@globelink.be.

“Mensen verschillen, rechten niet.” - Loesje

EERLIJKE HANDEL OP SCHOOL

BOUNCE

Doelgroep: kleuter-, lager- en secundair onderwijs

Versterkt de veerkracht van jongeren en hun omgeving. BOUNCE, een initiatief van de FOD Binnenlandse Zaken en Arktos vzw, is een pakket van drie trainings- en bewustmakingstools voor jongeren en hun sociale omgeving. De BOUNCE tools zijn ontwikkeld als preventieve maatregelen om radicalisering in een vroeg stadium te voorkomen.

Op bezoek in de Wereldwinkel De Wereldwinkel is een echt ontdekkingsparadijs. Een bezoek laat je zien, uitproberen, voelen, proeven, horen en zelfs ruiken. Door de dingen te ervaren, maak je kennis met Oxfam-Wereldwinkels en de producten. Maar minstens even belangrijk is het verhaal achter die producten en de impact van het huidige handelssysteem op het dagelijks leven van producenten in het Zuiden. Concrete producten en verhalen brengen het Zuiden dichterbij. En niet te vergeten; uiteraard maak je kennis met de vrijwilligers die de beweging dragen. De moeite! Lespakketten Wil je het hebben over eerlijke handel in de klas? Oxfam-Wereldwinkels ontwikkelden interessante kant-en-klare spelen en lespakketten voor alle leerlingen uit het lager- en secundair onderwijs. Een online lessenreeks ‘Eerlijk duurt het langst’ voor 10-tot 12-jarigen, lesteasers en coöperatieve taken over suiker en cacao, lessuggesties economie, Nederlands en levensbeschouwelijke vakken, en veel meer vind je op www.oxfamwereldwinkels.be/lesmateriaal. Wereldwinkel op school Over de vakgrenzen heen je leerlingen engageren voor eerlijke handel? Start met een Wereldwinkel op School. Zo komen leerlingen meer te weten over (on)eerlijke handel én zetten ze een duurzame onderneming op. Wil je de ouders ook graag betrekken? Dan kan je hen, naast info over de werking, ook de mogelijkheid bieden om producten van eerlijke handel te bestellen. Of wat dacht je van eerlijke koffie in de leraarskamer, een geschenkpakketje op maat voor leden van de ouderraad, stagebegeleiders,… De vrijwilligers van Oxfam-Wereldwinkels van Hasselt en Stevoort helpen je graag verder! Oxfam-Wereldwinkel Hasselt, Dorspsstraat 31 – hasselt@oww.be Oxfam-Wereldwinkel Stevoort, Sint Maartenplein 48 stevoort@oww.be Breng je met je klas tussen half november en half december een bezoek aan de Wereldwinkel, dan ontvang je van de Sint* een heus verrassingspakket vol lekkers. * Dit wordt door de stad Hasselt bekostigd.

Doelgroep: leerkrachten secundair onderwijs

Arktos vzw biedt een vierdaagse Train de Trainer aan (BOUNCE up) waarin je veerkrachttrainingen met jongeren (BOUNCE young) en bewustmakingsinitiatieven voor ouders en eerstelijnswerkers (BOUNCE along) leert voorbereiden, opzetten en begeleiden. De tools en werkvormen worden actief beleefd. Vanuit deze beleving kan je een transfer maken naar je eigen werksituatie. De opleiding is gericht naar een brede groep eerstelijnswerkers waaronder leerkrachten! Wil jij jongeren en hun omgeving helpen om de uitdagingen die ze tegenkomen te beheren? Dan is BOUNCE iets voor jou! Meer informatie over dit initiatief kan je vinden op de website: www.bounce-resilience-tools.eu/nl.

HASSELAAR AAN HET WOORD Doelgroep: lager- en secundair onderwijs De stad Hasselt herbergt sinds jaar en dag heel wat zogenaamde ‘4de pijler initiatieven’. Dit zijn burgers die zich organiseren in een vereniging en die zelf een project van internationale solidariteit hebben opgezet in het Zuiden. Het zijn stuk voor stuk doeners die niet alleen geld willen geven, maar vooral ook zelf de handen uit de mouwen steken. Ze dragen volgens eigen mogelijkheden en interesses bij aan een betere wereld. Van Peru tot Congo, van Laos tot Mali. Van projecten rond scholing en onderwijs tot opvang van weeskinderen. Van projecten rond watervoorziening en landbouw tot preventieve gezondheidszorg. Hasselt heeft het allemaal. Wil jij graag één van de Hasseltse bezielers van zo’n project aan het woord laten in de klas? Dat kan! Neem even contact op met onze dienst, en wij verwijzen je graag door naar de juiste persoon. Dit kan telefonisch, 011 23 94 77 of per e-mail: gelijkekansen@hasselt.be.

PAARS

GEZONDE LUCHT OP SCHOOL

Doelgroep: derde graad secundair onderwijs Paars is één van de schoolcampagnes die vzw JOEN (Jongeren Onder Eén Noemer) organiseert om dichter bij jongeren te komen. JOEN wil er voor iedere jongere zijn en wil de drempel naar hulp of een luisterend oor minder hoog maken. Door het opzetten van schoolcampagnes proberen ze jongeren te informeren en sensibiliseren.

Doelgroep: kleuter-, lager- en secundair onderwijs Een goede luchtkwaliteit zorgt voor een gevoel van comfort, gezondheid en welzijn voor iedereen op school. Uit onderzoek blijkt dat te weinig ventilatie en te veel vervuilende stoffen in de klaslucht zorgen voor slechtere leerprestaties. Met andere woorden: een goede luchtkwaliteit zorgt voor een goede omgeving om in te leren en te werken!

Paars vindt plaats op de Internationale Dag tegen Holebi- en Transfobie die jaarlijks doorgaat op 17 mei. Met deze campagne probeert JOEN het thema holebi’s en transgenders bespreekbaar te maken in de klas en de stereotype gedachtegang die er heerst over deze groep te nuanceren. Jongeren die nog in de kast zitten, willen ze hiermee ook een duwtje in de rug geven. Door paars te dragen op 17 mei tonen leerlingen en leerkrachten respect voor holebi’s en transgenders.

Met de projecten ‘Lekker Fris’ voor het lager onderwijs en ‘Air@School’ voor het secundair onderwijs, kan je werk maken van een betere binnenlucht. Lekker Fris Lekker Fris neemt je mee naar de klas van Freddy, Leen, Karim en Emma. Ze ontdekken onder meer via spelletjes, knutselopdrachten en een lied dat een klas niet muf hoeft te zijn. In de klas zorgen stiften, lijm, verf, bordkrijt, meubelen en de aanwezigen voor luchtvervuiling. Als je je klas onvoldoende ventileert, dan daalt de kwaliteit van de lucht en is die vaak slechter dan de kwaliteit van de buitenlucht. Je kan het lespakket en de projectmaterialen gratis bestellen via: http:// www.gezondheidenmilieu.be/nl/projecten/lekker_fris/bestel_lekker_fris2334.html. Het pakket omvat vier verhaaltjes over ventileren, verluchten en opruimen. Het lesboekje zit samen met taalspelletjes, knutselactiviteit, geurproef, puzzelspel... in een handige ringmap! Bovendien kan je op de website van Gezondheid en Milieu ook nog een heleboel ander knutsel-, tekenen campagnemateriaal terugvinden.

JOEN heeft een pakket ontwikkelt voor secundaire scholen met hierin: • promotiemateriaal (affiches, paarse vlagjes, ballonnen en fanbrush). • paarse stoffen armbandjes (zoals festivalbandjes) om op een laagdrempelige manier solidariteit te tonen. • infopakket met: leerkrachtenbundel over hoe het thema LHBT’s bespreekbaar te maken (online te downloaden via www.joen. be), informatief drukwerk van verschillende organisaties (o.a. Cavaria, Wel Jong Niet Hetero, Transgenderinfopunt, Merhaba) en methodiekenbundel Recht op Liefde (van Merhaba). • Werkbundel voor leerlingen (in de vorm van een krant), aangepast per graad en met docentenhandleiding. • photoboothpakket om de zichtbaarheid van de campagne op sociale media te vergroten. Leerlingen kunnen direct hun foto’s delen en/of doorsturen naar hun e-mailadres. De photobooth wordt door vzw JOEN geïnstalleerd op 16 mei.

Air@School Claire (Sien Eggers) vindt heel wat uit om de lucht in de klas van haar zoon gezond te houden. Wie helpt mee? Het project ‘Air@School’ realiseert samen met de school meer kennis over ventileren en verluchten. Projectmaterialen zoals de ventilatiewekker, de airshot, de CO2-registratietool, de raamstopper, de DVD en nog zoveel meer kan je gratis bestellen via: http://www.gezondheidenmilieu.be/nl/projecten/air@school/bestel_air@ school-2335.html. Wil je een goed gezondheidsbeleid structureel aanpakken? Neem een kijkje op gezondeschool.be. Ook via het milieubeleid van een school kan je werk maken van een gezonde binnenlucht. Lees er meer over op milieuzorgopschool.be.

JOEN heeft ook gastsprekers ter beschikking die graag in de klas komen spreken over holebi’s en transgenders. Een workshop kost 50 euro voor 2 lesuren, voor maximaal 25 leerlingen. Wil je nog meer weten over wat JOEN allemaal doet voor jongeren, neem dan een kijkje op www.joen.be.

W co O, c nf on lic fl th ict an & te rin Ge g no cid e M & igra as ti iel e

Procesmatig werken Religie

n ele sd o ng eli ikk

Kin

mo e

ra r

we r ig rd W aa

m niu lle Mi

Vo e

tw on

ho g& din

eh rli jk

Pe s

te n

Discriminatie

Ecosystemen Gender & genderdiversiteit

K so indlda te n

Brede betrokkenheid (klas, school, buurt)

W er

eld

Een gemakkelijke tool om diverse invalshoeken en thema’s met elkaar te verbinden

Biodiversiteit

Ervaringsgericht leren Agressie & fundamentalisme

Technologie

Verhalen, poëzie & film

vin g W et

Water Politieke systemen

Schoolvisie Inspraak, stemrecht & verkiezingen

Interculturaliteit Wapenhandel

Basisbehoeften: o.a. onderwijs, gezondheidszorg, ...

en Po sc liti ha ek pp e en

Mediawijs

Klimaat

Bewegingen voor vrede Voetafdruk to

INVALSHOEKEN WERELDBURGERSCHAP Opvoeden tot wereldburgers: pedagogische principes en competenties Democratie en burgerzin Mensenrechten Onderlinge afhankelijkheid

ffe

Consumptie & recyclage

Rechten & plichten Exploreren

Vak- en klasoverschrijdend werken

Systeemdenken

Diversiteit Duurzame ontwikkeling Vrede

Kr itis

Het digitale leermiddelennetwerk KlasCement ken je misschien al wel? Hier kan je ontzettend veel inspiratie- en leermiddelen terugvinden om jouw lessen origineel aan te pakken. Wat je misschien niet weet is dat er een speciale deelsite bestaat van Kleur Bekennen rond Wereldburgerschapseducatie. Hier kan je nog veel meer lesmateriaal, activiteiten, vormingen voor leerkrachten, informatie rond thema’s als kinderrechten, dekolonisatie, klimaatverandering, SDG’s, fair trade en zoveel meer terugvinden. Ga dus zeker eens kijken en vind nog meer inspiratie en concreet lesmateriaal voor een wereldbewuste klas: https://www.klascement.net/wereldburgerschapseducatie/

METROPLAN voor WERELDBURGERS

tro Mo kk ndi en ale he id

Wereldburgerschap gaat natuurlijk verder dan één enkele workshop of activiteit. Hoe maak je nu met deze bouwstenen een mooi geheel? Hoe zorg je ervoor dat zowel leerkrachten als leerlingen leren om verbanden te leggen tussen wat hier en elders in de wereld gebeurt? Hoe verbind je verschillende vakken aan wereldburgerschap? Hoe krijg je iedereen mee, collega’s én leerlingen? Kortom, hoe zorg je ervoor dat deze leerlijn in het hele schoolgebeuren doorgetrokken wordt?

welk sausje kies jij?

In deze leerlijn kreeg je al veel bouwstenen mee om aan wereldburgerschap te werken op jouw school en in jouw klas, waar je kant-en-klaar mee aan de slag kan gaan of waardoor je je kan laten inspireren.

Wereldburgerschap in de klas:

N ve oor rh dou Zu din id ge n So lid a em rite pa it & A th ie lee ctie rli f bu ng rg en er pa sc rti ha cip p at & ie

Doelgroep: kleuter-, lager- en secundair Onderwijs

Ku W Mu ns zie & ere t& tra ld k& dit erf mo da ies goe de ns d er , fe es te n

KLASCEMENT

Sociale rechtvaardigheid

AAN DE SLAG Wil je graag aan de slag met deze activiteiten? Heb je nog vragen of graag wat meer informatie? Ben je op zoek naar een specifieker aanbod, nog meer op maat van jouw leerlingen? Of heb je zelf een interessante suggestie om aan de leerlijn toe te voegen voor volgend schooljaar? Aarzel dan zeker niet om ons hierover te contacteren: gelijkekansen@hasselt.be!

Online inschrijven voor dit aanbod: www.hasselt.be/wereldburgerschap Een eigen aanbod wordt op basis van een aantal criteria bekeken en indien het voldoet, wordt dezelfde procedure toegepast. Naast ons voorgestelde aanbod is er uiteraard nog een waaier aan ander educatief materiaal rond mondiale vorming beschikbaar. Heb je hier interesse in? In onze leerlijn vond je alvast een inspiratielijst terug maar neem zeker ook eens een kijkje in de uitgebreide map van Kleur Bekennen op de database Klascement. Heb je graag dat een medewerker van de dienst Gelijke Kansen de inhoud van deze leerlijn eens op school komt toelichten? Dat kan natuurlijk ook! Samen met jou hopen we van jullie leerlingen echte wereldburgers te maken, stap voor stap. Dat ze mogen opgroeien tot mensen die beseffen dat ze - hoe klein ze ook zijn - deel uitmaken van een wijder geheel. Een wereld die hen beĂŻnvloedt, maar die zij ook kunnen beĂŻnvloeden. En dat ze mogen beseffen dat ze ertoe doen. Samen willen we hoopvol naar de toekomst kijken.

stad Hasselt - Dienst Gelijke Kansen Limburgplein 1 3500 Hasselt 011/23 94 77 gelijkekansen@hasselt.be

V.U. Steven Vandeput, burgemeester - Limburgplein 1 - 3500 Hasselt