Diwaxani Nali

‫پەرستگەی چێژ و هونەری ڕەسەنی کوردەواری‬ ‫کۆیە گەڕەکی زانکۆ بەرامبەر زانینگەی کۆیە لێرە تامی ڕەسەنی کوردەواری دەچێژی‬

‫ناساندنی دیوەخانی نالی‬

‫دیوەخان نالی چێشخانەیەکی ڕەسەنی كوردانەیە‬ ‫تازەیە كراوەتەوە لەبەرامبەر زانینگەی کۆیە‪.‬‬ ‫دوو کچی کورد‪ ،‬دیالن نادر (دەرچووی زمانی‬ ‫ئینگلیزی) و سروشت مستەفاپوور (دەرچووی‬ ‫پزیشکی گشتی) ‪ -‬یەکێک لە باشوور و ئەوی دی‬ ‫لە رۆژهەاڵت بە یەکەوە بنیاتیان ناوە‬

‫دیوەخان نالی‪ ،‬کەلەپوورەکەی نیشتمان و نەوارەی شکۆمەندی‬ ‫ڕەسەنایەتی کوردەوارییە‪ ،‬خانووالوە و چێشتخانەیەکی هەڵکەوتووە‬ ‫لەمەرامبەر زانیارگەی (زانكۆی) کۆیە‪ .‬ئەم شوێنە خەزێنەیەکی بەنرخە‬ ‫بۆ بیری ئەدیبی شەکرلێو و چیابەرزی شیعری کوردی "نالی"‪ ،‬کە تێیدا‬ ‫هونەری الوالوی چێشت و کەڤاڵی وشەی کوردی تێکەڵ ئەبن‬

‫وەک نالی خۆی ئەفەرموێ‪:‬‬

‫"سەیرێکی خۆش لە چیمەنی ناو خانەقا بکە‪،‬‬ ‫"ئایا ڕەبیعی ئاهووە‪ ،‬یا چایری ستوور؟‬

‫دیدگا و ئەركی دیوەخان نالی‬ ‫دیدگا ‪:‬‬ ‫دیوەخان نالی دەبێتە ناوەندێکی زیندووی کەلتووری کە ڕەسەنایەتی کوردی و داهێنانی هاوچەرخ تێکەڵ دەکات‪،‬‬ ‫دەبێتە سەرچاوەی سەرەکی بۆ پاراستنی میراتی کوردی و پەروەردەکردنی نەوەی نوێ لەسەر بنەمای‬ ‫ناسنامەی کلتووری‬

‫ئەرک‬ ‫دیوەخانی کلتووری نالی ئەم ئەرکانە لە خۆی دەگرێت ‪:‬‬ ‫‪ -١‬پاراستنی میراتی کولتوری ‪ :‬کۆکردنەوە بەڵگە کردن و پیشاندانی کەلەپووری کوردی لە دیوی‬ ‫خۆراک و موسیقا و هونەر و ئەدەب‬

‫‪ -٢‬فێرگەی کلتووری‪ :‬بەڕێوەبردنی خولی‬ ‫فێرکاری‪ ،‬کارگە و چاالکی بۆ فێرکردنی نەوەی‬ ‫نوێ لەسەر چێشتلێنانی کوردی‪ ،‬مۆسیقا‪ ،‬شیعر و‬ ‫هونەری دەستی‬ ‫‪ -٣‬هاندانی داهێنان‪ :‬پێشکەشکردنی شوێنێک بۆ‬ ‫هونەرمەندان و نووسەرانی هاوچەرخ تاکوو‬ ‫بەرهەمی نوێ بخولقێنن بە ئیلهام وەرگرتن لە‬ ‫کەلەپووری کوردی‪.‬‬

‫‪ -٤‬بنیاتنانی کۆمەڵگا‪ :‬کۆکردنەوەی خەڵکی‬

‫‪ -٥‬پاراستنی زمان‪ :‬هاندانی بەکارهێنانی‬

‫پێکەوە لە ڕێگەی بۆنە و ڕێوڕەسمی‬

‫زمانی کوردی‪ ،‬بە تایبەت لە شیعر و‬

‫کلتووری‪ ،‬و بەهێزکردنی پەیوەندی‬

‫ئەدەبیات و دروستکردنی شوێنێک کە‬

‫‪.‬کۆمەاڵیەتی‬

‫زمانی کوردی تێیدا بەهادار و پیرۆز بێت‬

‫مەبەستی دروستكردنی دیوەخانی نالی‬

‫دیوەخان نالی بنەمای لەسەر وەگەڕخستنەوەی ڕابوردوو‬ ‫لە ئێستادا داناوە‪ ،‬وەک قەڵغانێک بەرامبەر بە‬ ‫بێگانەخوازی‪ .‬لێرەدا پەیامی دیوەخانەی کەونارا کە‬ ‫بنمیچی بیری ئازادی کوردان بوو‪ ،‬پیشان دەدرێتەوە‪.‬‬ ‫ئەم شوێنە نەمامی خاک و مرۆڤە‪ ،‬گوڵی هەڵداوەی‬ ‫ڕاستەقینەی ژیارە‪ ،‬و پەنجەمۆری خاکەڕایی و سادەیی‬ ‫نەریتی جوانمێری کوردە‪ ،‬بە دووری لە خۆپەرستی و‬ ‫ڕوخساربازی سەردەم‪ .‬هاودەمی و مەبەستدۆستی بە‬ ‫ڕێبازی کوردایەتی و ڕەسەنایەتی بنەمای سەرەکییە‪.‬‬ ‫‪:‬وەک نالی گوتەنی‬ ‫مەجلیسێکی چەمەن و بولبول و بەزمی گول و مول‪" ،‬‬ ‫"بە دوسەد مەدرەسە و دەرس و کیتابی نادەم‬

‫چێشتە‬ ‫كوردیەكانی‬ ‫دیوەخان‬ ‫نالی‬

‫دیوەخانی نالی‪ ...‬شوێنی ڕەسەنایەتی و بۆنی‬ ‫خاک و دەشت و چیایان! لەوێ سفرەیەک‬ ‫ڕاخراوە پڕ لە بەرەکەتی کوردستان‪ .‬لەو خوانە‬ ‫کوردییە پاڵو بە شویت‪ ،‬قورمە سەبزی‪ ،‬بریانی‪،‬‬ ‫شلە و برنج‪ ،‬گۆشت‪ ،‬کفتە‪ ،‬شفتە‪ ،‬دۆڵمە و برنج‬ ‫بەسرکە خۆیان نیشان دەدەن‪ .‬خواردنی باب و‬ ‫باپیرانمان‪ ...‬خواردنی ڕەسەن و کوردەواری کە‬ ‫نالی بۆ میوانەکانی ئامادەی کردوون‪ .‬ئەم‬ ‫سفرەیە شانازییەکە بۆ هەموو کوردان‪ ،‬سفرەیەک‬ ‫پڕ لە تام و بۆنی نیشتمان‬

‫خەماڵندنی ناوەوە‬

‫دیوەخان نالی بە نەرمی و ناسکی دیوخانگە‬ ‫ناسراوە‪ .‬دیوارهۆڵەکان نەخشەڕێژکراون بە دەقی‬ ‫‪:‬سۆزئاوی و بیروڕای ئازاییخوازیی نالی‪ ،‬وەک‬

‫شعری خەڵكی كەی دەگاتە شعری من بۆ نازكێ"‬ ‫"كەی لە دیقەتدا پەتك دەعوا لەگەڵ هەودا دەكا‬

‫میوانان لەسەر دۆشەک و بەڕە و کوریەی کوردەواری دادەنیشن‪ ،‬لە ژێر ڕۆشنایی‬ ‫چڕاخان و فانۆسی کۆنینە کە تاریکی شوێن بە ڕووناکی بیر دەشکێنن‪ .‬شوێنەکە‬ ‫ڕازاوەتەوە بە پەردەی دەستچنی گوڵدۆزی و نەخشی گەردوونناسی کوردی‪ ،‬ژینگەیەک‬ ‫کە كوردەویستانە كوردەجێمان سازاندوە‬

‫کایە و نەوای مەبەستدار‬

‫كاتێك میوانەكان لە دیوەخانی نالی كۆدەبنەوە‪ ،‬دوای نانێكی تێر‬ ‫و پڕی كوردەواری‪ ،‬ژوورەكە دەبێتە گۆڕەپانی كاییەی ڕەسەن و‬ ‫خۆشی‪ .‬لە گۆشەیەكی دیوەخان‪ ،‬دەنگی دۆمینەكان دەبیسترێ كە‬ ‫بەر یەكتری دەكەون و دەزرنگێنەوە‪ ،‬لەگۆشەیەكی دیكەش‪،‬‬ ‫قاقای پێكەنینی ئەوانەی یاری ئونۆ بەدەستیانەوەیە‪ ،‬ژوورەكەی پر‬ ‫کردوە لە جۆش‪.‬‬

‫میوەنەكانی نالی وەك بڵێی لە ماڵی باپیرانیان دانیشتبن‪ ،‬ئاوا دڵنیا‬ ‫و ئاسوودەن‪ .‬هەر تاكێكیان لێرە‪ ،‬پارچەیەكی ڕابردوو لەگەڵ خۆی‬ ‫هێناوە‪ ،‬پارچەیەك لە نەریتی كوردەواری‪ ،‬پارچەیەك لە چیرۆكە‬ ‫كۆنەكان‪ .‬كە دەست بە كاییە دەكەن‪ ،‬تەنها یاری ناكەن‪ ،‬بەڵكو‬ ‫‪.‬نەریتێك زیندوو دەكەنەوە كە باو و باپیران پێیان گەیاندووە‬ ‫دەستەكان كە دۆمینە و كارتەكان هەڵدەگرن‪ ،‬وەك ڕووبارێكی‬ ‫كۆن‪ ،‬زۆر شت لەگەڵ خۆیان دەبەن‪ ،‬زۆر شت گێڕانەوە‪ ،‬و زۆر‬ ‫شت لە شێوەی پەندی پێشینیان‪ ،‬كە لەسەر زاری میوەنەكان‬ ‫‪.‬گیان لە بەردا دەكرێتەوە‬

‫دەرکەوتی دیوەخان نالی بۆ ژیاری کوردەواری‬ ‫دیوەخان نالی بیناسازی کوردستانی پێ دوبارە دەبێتەوە و تۆوی کوردایەتی لە گۆمی وشکایی‬ ‫بێناسنامەییدا دەچێنێت‪ .‬ئەم شوێنە كوردەجێ پەیوەندییە لە نێوان کاوباوانمان و ئێمەی کوڕ و‬ ‫کچی نوێخواز‪ ،‬کەشکۆڵی ڕەنج و نەخشەی میراتی زێڕینی زمان و ئەدەبە‪ .‬لێرە جوانی وشەکان‬ ‫دەپارێزرێت وەک چۆن پیرەژنێک گەوهەرگەل دەپارێزێت‪ ،‬پێشانگەیەکە کە نالی تێیدا نامرێت و‬ ‫لەگەڵ ئێمە چای دەخواتەوە‬

‫شایەنی باسە‪ ،‬هەفتانە دانیشتنی شیعری لەناو دیوەخان بەڕێوە‬ ‫لەالیەن خوێندكارانی زانینگە‪ .‬ژیان دووبارە دگەل شاعیرانی‬ ‫كالسیك دەسازێتەوە و ڕەنگڕێژ دەكرێتەوە‪ ،‬ئینجا ڕێبازی‬ ‫هاوچەرخی نوێش دەبێ بەپشكۆی دانیشتنەكان‬

‫پەرستگەی چێژ و هونەری ڕەسەنی کوردەواری‬

‫الپەرەی فەیسبووک – ‪DIWAKHANI NALI‬‬ ‫الپەرەی ئینستاگرام –‬ ‫ئیمەیل ‪-‬‬

‫‪DIWAXANI_NALI‬‬

‫‪DIWAXANY.NALI@GMAIL.COM‬‬