Issuu

Θέμα |

ΚΟΥΜΠΑΡΆΣ ΝΈΑΣ ΓΕΝΙΆΣ

Νέα αγορά άνω των 6,5 δισ. € Του ΛΆΜΠΡΟΥ ΚΑΡΑΓΕΏΡΓΟΥ

ια νέα αγορά επενδυτικών κεφαλαίων, που σε ορίζοντα δεκατριών ετών μπορεί να ξεπεράσει τα 6,5 δισ. ευρώ, δημιουργεί ο «επενδυτικός λογαριασμός νέας γενιάς» που σχεδιάζει η κυβέρνηση. Πίσω από τη διάσταση της ενίσχυσης των παιδιών και της καλλιέργειας αποταμιευτικής κουλτούρας, το μέτρο ανοίγει ταυτόχρονα ένα σημαντικό πεδίο δραστηριότητας για τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες αμοιβαίων κεφαλαίων και επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών. Ο λογαριασμός θα στηρίζεται στην αρχή της ισόποσης συμμετοχής: Για κάθε ποσό που καταθέτει ο γονέας, το κράτος θα βάζει αντίστοιχο ποσό, έως 1.200 ευρώ ετησίως. Το όριο αυτό θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία, στα 1.320 ευρώ από το 2032 και στα 1.452 ευρώ από το 2037. Με βάση το non paper του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υπολογίζεται ότι θα συμμετέχει περίπου το ένα τρίτο των βρεφών που γεννιούνται κάθε χρόνο, δηλαδή περίπου 23.000 παιδιά, ενώ κατά το πρώτο έτος εφαρμογής υπολογίζονται περίπου 56.000 βρέφη. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 55 εκατ. ευρώ τον πρώτο χρόνο, αυξανόμενο κατά περίπου 27 εκατ. ευρώ ετησίως, για να προσεγγίσει το μισό δισ. ευρώ έως το 2040.

Η αγορά των 6,5 δισ. ευρώ Η αριθμητική δείχνει το μέγεθος της αγοράς που μπορεί να δημιουργηθεί. Εάν κάθε νέα γενιά περίπου 23.000 παιδιών συνεπάγεται 27,6 εκατ. ευρώ νέας ετήσιας κρατικής συμμετοχής –23.000 επί 1.200 ευρώ–τότε, με μια απλή γραμμική προσέγγιση, το Δημόσιο θα έχει καταβάλει σωρευτικά έως το 2040 περίπου 3,28 δισ. ευρώ. Εφόσον οι γονείς βάζουν άλλα τόσα, το κεφάλαιο που θα έχει εισρεύσει στους λογαριασμούς προσεγγίζει τα 6,57 δισ. ευρώ. Και πρόκειται μάλλον για συντηρητικό υπολογισμό. Δεν περιλαμβάνει ούτε τις επενδυτικές αποδόσεις των χρημάτων ούτε την προγραμματισμένη αύξηση του ανώτατου ποσού κατά 10% ανά πενταετία. Επίσης, μέχρι το 2040 οι

πρώτες γενιές που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν θα έχουν ακόμη συμπληρώσει τα 18 χρόνια, άρα, πλην των ειδικών εξαιρέσεων, τα κεφάλαια θα παραμένουν μέσα στο σύστημα. Πρόκειται, συνεπώς, για ένα δυνητικά μεγάλο «πορτοφόλι» υπό διαχείριση. Και εδώ βρίσκεται η δεύτερη, λιγότερο προβεβλημένη, διάσταση του μέτρου. Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και ΕΠΕΥ θα μπορούν να δημιουργήσουν προϊόντα ειδικά για τον νέο λογαριασμό, αφού προηγουμένως λάβουν ειδική έγκριση και ενταχθούν στο σχετικό μητρώο. Κάθε φορέας θα υποχρεούται να διαθέτει τουλάχιστον ένα προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου, ενώ παράλληλα θα υπάρχουν επιλογές διαφορετικού επενδυτικού κινδύνου. Για τους παρόχους το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος των κεφαλαίων, αλλά και στη διάρκειά τους. Πρόκειται για χρήματα που, κατά κανόνα, θα παραμένουν τοποθετημένα για πολλά χρόνια, δημιουργώντας μακροχρόνια σχέση με την οικογένεια και δυνητικά με τον ίδιο τον νέο πελάτη όταν ενηλικιωθεί. Ο γονέας θα μπορεί μάλιστα να καταβάλλει έως 10.000 ευρώ ετησίως, παρότι η κρατική συμμετοχή θα αντιστοιχεί μόνο στο ποσό μέχρι το εκάστοτε ανώτατο όριο. Έτσι, πέρα από το βασικό σχήμα των περίπου 100 ευρώ τον μήνα, ανοίγει χώρος και για μεγαλύτερες ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Ο νέος «κουμπαράς» μπορεί συνεπώς να λειτουργήσει και ως αφορμή επαναφοράς προϊόντων που είχαν ισχυρή παρουσία στο παρελθόν: ασφαλίσεις επιβίωσης με επιστροφή ασφαλίστρων, «παιδικά» προγράμματα και μακροχρόνια αποταμιευτικά συμβόλαια. Το ερώτημα είναι εάν οι εταιρείες θα κινηθούν κυρίως μέσω Unit Linked ή αν θα αξιοποιήσουν και το προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου για να ξαναχτίσουν μια αγορά που τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει Από τις 49.304 στις 77.062 ευρώ Τα πρώτα προϊόντα επιδιώκεται να είναι διαθέσιμα από τις αρχές του 2027. Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού και θα παραμένει ουσιαστικά «κλειδωμένος» έως την ενηλικίωσή του, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σοβαρό πρόβλημα υγείας. Τα εισοδήματα από τον λογαριασμό θα απαλλάσσονται από φόρο

τόκων, υπεραξίας και μερισμάτων. Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερο βάρος στη μακροχρόνια συσσώρευση κεφαλαίου. Στο παράδειγμα του υπουργείου, για παιδί που γεννήθηκε το 2026, γονέας και κράτος θα έχουν καταβάλει συνολικά σε 18 χρόνια 49.304 ευρώ, από τα οποία τις 24.652 ευρώ ο καθένας. Με μέση ετήσια απόδοση 3%, το ποσό εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τις 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% τις 77.062 ευρώ. Οι αριθμοί, βέβαια, είναι προβολές

και όχι εγγυημένες αποδόσεις. Και αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση όταν μιλάμε για επενδυτικά προϊόντα με χρονικό ορίζοντα σχεδόν δύο δεκαετιών. Τα κεφάλαια δεν θα μένουν αδρανή. Θα επενδύονται σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές ή κρατικά ομόλογα, με τις επενδύσεις να περιορίζονται σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση. Προβλέπονται επίσης κοινό υπόδειγμα ενημέρωσης, ενιαίος συνολικός δείκτης κόστους –Total Expense Ratio– και δωρεάν μεταφορά σε άλλο εγκεκριμένο επενδυτικό προϊόν. Η τελευταία δυνατότητα δημιουργεί και συνθήκες έντονου ανταγωνισμού. Τράπεζες, ασφαλιστικές και επενδυτικές εταιρείες δεν θα ανταγωνίζονται μόνο στις αποδόσεις, αλλά και στις χρεώσεις, στην ποιότητα διαχείρισης και στην απλότητα των προϊόντων. Σε μια αγορά που θα μεγαλώνει κάθε χρόνο με νέες εισροές, ακόμη και μικρές διαφορές στα μερίδια μπορεί να μεταφράζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ υπό διαχείριση.

Η ευκαιρία για τις ασφαλιστικές Το μέτρο ενδιαφέρει ιδιαίτερα την ασφαλιστική αγορά. Οι ασφαλιστικές διαθέτουν πολυετή τεχνογνωσία στα αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα, αλλά τα τελευταία χρόνια η παραγωγή έχει στραφεί σε μεγάλο βαθμό στα Unit Linked, όπου ο επενδυτικός κίνδυνος βαρύνει τον πελάτη.

NEXTDEAL #587 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

| Θέμα

Αντίθετα, τα προϊόντα εγγυημένης απόδοσης έχουν περιοριστεί αισθητά. Όπως επισημαίνεται από στελέχη της αγοράς, στο πλαίσιο του Solvency II, όταν ο πελάτης επιλέγει Unit Linked, αναλαμβάνει τον κίνδυνο των επενδυτικών επιλογών του, ενώ σε ένα προϊόν συμφωνημένης απόδοσης η ευθύνη για την επίτευξή της βρίσκεται στην ασφαλιστική εταιρεία. Ο νέος «κουμπαράς» μπορεί συνεπώς να λειτουργήσει και ως αφορμή επαναφοράς προϊόντων που είχαν ισχυρή παρουσία στο παρελθόν: ασφαλίσεις επιβίωσης με επιστροφή ασφαλίστρων, «παιδικά» προγράμματα και μακροχρόνια αποταμιευτικά συμβόλαια. Το ερώτημα είναι εάν οι εταιρείες θα κινηθούν κυρίως μέσω Unit Linked ή αν θα αξιοποιήσουν και το προϊόν εγγυημένου κεφαλαίου για να ξαναχτίσουν μια αγορά που τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει. Υπάρχει άλλωστε και μια ιστορική ειρωνεία. Η μακροχρόνια αποταμίευση για παιδιά ή για τη σύνταξη κάθε άλλο παρά καινούργια ιδέα είναι για την ελληνική ασφαλιστική αγορά. Τα «παιδικά» προγράμματα, οι ασφαλίσεις επιβίωσης και τα συνταξιοδοτικά συμβόλαια είχαν επί δεκαετίες σημαντική παρουσία, πριν το κέντρο βάρους μετακινηθεί στα προϊόντα κυμαινόμενης απόδοσης. Η μεγάλη διαφορά σήμερα είναι ότι στον νέο μηχανισμό ο ισχυρότερος «συμπαίκτης» είναι το ίδιο το Δημόσιο. Η ισόποση κρατική συμμετοχή μετατρέπει κάθε 100 ευρώ που βάζει ο γονέας σε 200 ευρώ προς επένδυση, έως το προβλεπόμενο όριο. Αυτό είναι και το ισχυρότερο κίνητρο του προγράμματος. Για την κυβέρνηση, το όφελος δεν περιορίζεται στις οικογένειες. Τα χρήματα μπορούν να κατευθυνθούν και προς τη χρηματοδότηση ελληνικών επιχειρήσεων μέσω μετοχών και εταιρικών ομολόγων, ενώ το μέτρο εντάσσεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τη Savings and Investments Union. Για τους παρόχους, από την άλλη πλευρά, δημιουργείται μια σταθερή και μακροχρόνια ροή κεφαλαίων. Το κρίσιμο θα είναι οι όροι: οι προμήθειες, το συνολικό κόστος, ο επενδυτικός κίνδυνος, η ποιότητα των επιλογών και κυρίως η σαφής ενημέρωση των γονέων. Γιατί η δημιουργία μιας αγοράς 6,5 δισ. ευρώ ή και μεγαλύτερης είναι σημαντική. Ακόμη σημαντικότερο είναι, όταν έρθει η ώρα να ανοίξει ο κουμπαράς, τα χρήματα να είναι πράγματι εκεί για τα παιδιά.

Του ΓΙΏΡΓΟΥ ΚΑΛΟΎΜΕΝΟΥ

ρκετές ανεπτυγμένες χώρες παγκοσμίως έχουν θεσπίσει κρατικά επιδοτούμενα επενδυτικά ή αποταμιευτικά προγράμματα για παιδιά (γνωστά διεθνώς ως Child Development Accounts ή CSAs), με στόχο τη διασφάλιση ενός αρχικού κεφαλαίου για το μέλλον τους (σπουδές, επαγγελματικό ξεκίνημα). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα στη Γερμανία, που το σχέδιο προβλέπει κρατική εισφορά 10 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί από τα 6 έως τα 18 χρόνια του, σε ατομικό επενδυτικό λογαριασμό για τη μελλοντική συνταξιοδότηση. Σύμφωνα δηλαδή με το γερμανικό μοντέλο, οι γονείς δεν απαιτείται να βάζουν αντίστοιχα ποσά, καθώς το κράτος βάζει έως 1.440 ευρώ συνολικά και η οικογένεια μπορεί να προσθέσει επιπλέον χρήματα. Η Ουγγαρία διαθέτει το Baby Bond και το Start Account, ενώ το πιο κοντινό με το ελληνικό παράδειγμα να είναι αυτό της Σιγκαπούρης. Εκεί το κράτος στο πλαίσιο του προγράμματος βάζει αρχική ενίσχυση και στη συνέχεια συγχρηματοδοτεί τις καταθέσεις των γονέων στους Child Development Accounts. Το πιο χρήσιμο, όμως, μάθημα για την Ελλάδα ίσως έρχεται από τη Βρετανία. Το Child Trust Fund δημιουργήθηκε για παιδιά που γεννήθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2002 έως τον Ιανουάριο του 2011. Το κράτος έδινε αρχικό κεφάλαιο και οι γονείς μπορούσαν να προσθέτουν χρήματα. Τα κεφάλαια μπορούσαν να επενδύονται και παρέμεναν μέχρι την ενηλικίωση. Στις περισσότερες χώρες, τα χρήματα αυτά ανήκουν νομικά στο παιδί. Μόλις κλείσει τα 18, αποκτά τον πλήρη έλεγχο του λογαριασμού. Τα ποσό συνήθως δεν «κάθεται» σε απλό τραπεζικό λογαριασμό, αλλά επενδύεται σε αμοιβαία κεφάλαια ή ETFs για να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός, κάτι που σημαίνει ότι υπόκειται στις διακυμάνσεις των αγορών. Ακολουθούν οι κυριότερες χώρες που εφαρμόζουν ή υιοθετούν τέτοια επενδυτικά μοντέλα:

ΗΠΑ Trump Children’s Savings Account Ο λογαριασμός Trump είναι ένας επενδυτικός λογαριασμός με φορολογικά πλεονεκτήματα, σχεδιασμένος ως αρχικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο για παιδιά. Το παιδί είναι ο νόμιμος κάτοχος και δικαιούχος, ενώ ένας γονέας ή νόμιμος κηδεμόνας ενεργεί ως αποκλειστικός θεματοφύλακας μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Οι λογαριασμοί έγιναν επίσημα διαθέσιμοι την 4η Ιουλίου 2026. Ο λογαριασμός είναι διαθέσιμος για κάθε πολίτη των ΗΠΑ κάτω των 18 ετών που διαθέτει έγκυρο αριθμό Κοινωνικής Ασφάλισης (Social Security number). Αρχική Επιχορήγηση 1.000 $ Τα παιδιά που γεννήθηκαν μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2025 και 31ης Δεκεμβρίου 2028 δικαιούνται μία εφάπαξ συνεισφορά ύψους 1.000 $ από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ. Για παιδιά που

NEXTDEAL #587 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

ΈΡΕΥΝΑ «NEXTDEAL»

Πώς οι άλλες χώρες «γεμίζουν τον κουμπαρά» γεννήθηκαν εκτός του χρονικού διαστήματος 2025-2028 μπορεί επίσης να ανοιχτεί λογαριασμός, αλλά δεν λαμβάνουν την κρατική αρχική συνεισφορά των 1.000 $. Κανόνες Συνεισφοράς & Επένδυσης – Ετήσια Όρια: Οι οικογένειες και τα εξουσιοδοτημένα άτομα μπορούν να καταθέτουν έως και 5.000 $ ετησίως ανά παιδί, χρησιμοποιώντας κεφάλαια μετά την αφαίρεση φόρων. Κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, τα κεφάλαια επενδύονται αποκλειστικά σε αμοιβαία κεφάλαια δείκτη μετοχών των ΗΠΑ χαμηλού κόστους ή σε διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETFs) που εστιάζουν σε αμερικανικές εταιρείες. Όταν το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε έναν τυπικό παραδοσιακό λογαριασμό IRA και τα κεφάλαια μπορούν είτε να συνεχίσουν να αυξάνονται είτε να αναληφθούν για σκοπούς όπως η εκπαίδευση ή η αγορά κατοικίας.

Καναδάς Canada Learning Bond (CLB) Το κράτος δίνει έως και 2.000 $ ανά δικαιούχο παιδί. Πιο συγκεκριμένα, καταβάλλονται 500 $ για το πρώτο έτος επιλεξιμότητας και 100 $ για κάθε επιπλέον έτος κατά το οποίο πληρούνται τις προϋποθέσεις, έως την ηλικία των 15 ετών. Οι γονείς δεν χρειάζεται να καταθέτουν δικά τους χρήματα για να λάβουν το επίδομα. Η κυβέρνηση καταβάλλει επίσης επιπλέον 25 $ για να βοηθήσει στην κάλυψη του κόστους ανοίγματος του λογαριασμού. Επίσης, οι γονείς μπορούν να υποβάλουν αίτηση για προηγούμενα έτη επιλεξιμότητας οποιαδήποτε στιγμή πριν το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Οι νέοι ενήλικες μπορούν επίσης να υποβάλουν αίτηση για τους εαυτούς τους μεταξύ 18 και 20 ετών (έως και την ημέρα πριν από τα 21α γενέθλιά τους). Από τον Απρίλιο του 2028, η κυβέρνηση θα ανοίγει αυτόματα έναν λογαριασμό και θα καταθέτει το ποσό της επιχορήγησης (Canada Learning Bond) για τα δικαιούχα παιδιά που γεννήθηκαν την 1η Ιανουαρίου 2024 ή μεταγενέστερα.

Σιγκαπούρη Child Development Account (CDA) Ένα εξαιρετικά επιτυχημένο μοντέλο που στοχεύει και στην ενίσχυση της γεννητικότητας. Με τη γέννηση του παιδιού, η κυβέρνηση καταθέτει ένα αρχικό ποσό (First Step Grant) στον λογαριασμό του παιδιού. Κρατική συγχρηματοδότηση (Matching): Για κάθε δολάριο που καταθέτουν οι γονείς, το κράτος βάζει ακριβώς το ίδιο ποσό (1:1 δολάριο προς δολάριο) μέχρι να συμπληρωθεί ένα ανώτατο όριο που εξαρτάται από τη σειρά γέννησης του παιδιού στην οικογένεια.

Μεγάλη Βρετανία Junior ISAs (Individual Savings Accounts) Αν και το αρχικό «Child Trust Fund» (όπου το κράτος έδινε αρχικό κεφάλαιο) αντικαταστάθηκε, το Ηνωμένο Βασίλειο προσφέρει πλέον τα Junior ISAs. Πρόκειται για επενδυτικούς λογαριασμούς (σε μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια) με ισχυρό κρατικό κίνητρο. Η επιδότηση: Η κρατική ενίσχυση έρχεται με τη μορφή πλήρους απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος και κεφαλαιακών κερδών (tax-free) για όλα τα κέρδη που δημιουργούνται μέχρι το παιδί να κλείσει τα 18.

Ισραήλ «Saving for Every Child» Το Ισραήλ διαθέτει ένα από τα πιο ολοκληρωμένα καθολικά προγράμματα στον κόσμο. Πώς λειτουργεί: Το κράτος καταθέτει αυτόματα ένα σταθερό μηνιαίο ποσό (περίπου 58 NIS) σε έναν επενδυτικό λογαριασμό ή σε τράπεζα στο όνομα κάθε παιδιού μέχρι τα 18 του έτη. Κρατική επιδοτούμενη συμμετοχή: Οι γονείς έχουν την επιλογή να διπλασιάσουν αυτό το ποσό, παρακρατώντας το επιπλέον μέρος από το μηνιαίο επίδομα τέκνων. Οι γονείς επιλέγουν το επενδυτικό προφίλ (χαμηλού, μεσαίου ή υψηλού ρίσκου) σε επενδυτικά ταμεία (provident funds) ή τράπεζες.

Γερμανία «Kinderdepot» Ένας επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά (γνωστός και ως «Junior Depot») είναι ένας λογαριασμός τίτλων που ανοίγεται απευθείας στο όνομα του παιδιού. Οι γονείς ή οι νόμιμοι κηδεμόνες διαχειρίζονται αποκλειστικά τον λογαριασμό μέχρι το παιδί να ενηλικιωθεί (18 ετών). Με τη συμπλήρωση των 18 ετών, τα χρήματα περιέρχονται στην κυριότητα του παιδιού, το οποίο αποκτά τον πλήρη έλεγχό τους. Τα παιδιά δικαιούνται το δικό τους αφορολόγητο όριο για εισοδήματα από επενδύσεις (1.000€ ετησίως), καθώς και το βασικό αφορολόγητο όριο εισοδήματος. Με τη χρήση βεβαίωσης μη υπαγωγής σε φορολόγηση τα επενδυτικά έσοδα παραμένουν συχνά εντελώς αφορολόγητα.

Ταϊβάν Νέο Πρόγραμμα Επενδύσεων για Νέους Η Ταϊβάν θέσπισε ένα νέο πακέτο μέτρων για την καταπολέμηση της υπογεννητικότητας Πώς λειτουργεί: Το πρόγραμμα αφορά παιδιά και νέους από 6 έως 18 ετών. Η επιδότηση: Περιλαμβάνει κρατικά επιδοτούμενους επενδυτικούς λογαριασμούς και φορολογικά κίνητρα, επεκτείνοντας τη στήριξη που παλαιότερα ίσχυε μόνο για οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα σε όλους τους πολίτες.