Τράπεζες: Με «μαξιλάρια» οι φετινοί στόχοι κερδοφορίας

ΕΘΝΙΚΉ ΤΡΆΠΕΖΑ: ΥΠΕΡΔΙΠΛΑΣΙΆΣΤΗΚΑΝ ΤΑ ΟΡΓΑΝΙΚΆ ΚΈΡΔΗ ΤΟ 2023 Εντυπωσιακά αποτελέσματα ανακοίνωσε η Εθνική Τράπεζα, με τα οργανικά κέρδη μετά φόρων σε επίπεδο oμίλου να ανέρχονται σε €1,2 δισ. το 2023, ενισχυμένα κατά 2,5 φορές ετησίως. Ο δείκτης απόδοσης ιδίων κεφαλαίων διαμορφώθηκε στο 18,3, ενώ τα καθαρά έσοδα από προμήθειες ενισχύθηκαν σημαντικά, κατά +10% σε ετήσια βάση για το 2023, αντανακλώντας τους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες προμηθειών

ΟΙ ΠΡΟΒΛΈΨΕΙΣ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΎΝ ΩΣ «ΑΜΟΡΤΙΣΈΡ» ΕΠΊΤΕΥΞΗΣ ΣΤΌΧΩΝ

ΤΡΆΠΕΖΕΣ

Με «μαξιλάρια» οι φετινοί στόχοι κερδοφορίας ► Οι συντηρητικές εκτιμήσεις για αύξηση των προθεσμιακών σε ΕΤΕ, Πειραιώς, το τρικ της Alpha με τα καθαρά έσοδα από τόκους και ο μπαλαντέρ Ελληνική για Eurobank

Του ΧΡΉΣΤΟΥ ΚΊΤΣΙΟΥ

Π

ροσδοκίες για έναρξη του κύκλου αποκλιμάκωσης επιτοκίων τον Ιούνιο και περισσότερες μειώσεις εντός της χρονιάς (σ.σ.: τουλάχιστον τρεις των 25 μονάδων βάσης έκαστη) πυροδότησε η φρασεολογία Λαγκάρντ, μετά την πρόσφατη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η επικεφαλής της ΕΚΤ χαρα-

κτήρισε καλή την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη μείωση του πληθωρισμού, εξ ου και η προς τα κάτω αναθεώρηση του στόχου, παραπέμποντας στον Ιούνιο, όταν και η κεντρική τράπεζα θα έχει στη διάθεσή της πολύ περισσότερα στοιχεία. Οι διοικήσεις των εγχώριων τραπεζών, εξαιτίας του Συνέχεια στη σελίδα 46

σελ. 51

46

Συνέχεια από τη σελ. 45

ρευστού κλίματος, έχουν σημαντικά διαφοροποιημένες προβλέψεις ως προς τη διαμόρφωση του μέσου Euribor τριμήνου κατά τη φετινή χρονιά. Η Alpha το βλέπει στο 3,5%, η Eurobank σε 3,25%, η Πειραιώς στο 3,8%, με την υποσημείωση ότι αποτελεί πρόβλεψη Νοεμβρίου, όταν και συντάχθηκε το business plan. Εθνική και Optima, τέλος, εκτιμούν ότι το Euribor στο τέλος του έτους θα ανέρχεται σε 3%. Υπενθυμίζεται ότι το μέσο Euribor τριμήνου διαμορφώθηκε πέρσι σε 3,4%. Υπό το παραπάνω πρίσμα, οι τράπεζες αναμένουν είτε σταθερό μέσο Euribor είτε ελαφρώς μειωμένο ή και αυξημένο, σε σχέση με το 2023. Μέχρι τον Ιούνιο και την πιθανή πρώτη περικοπή επιτοκίων από την ΕΚΤ, το Euribor θα παραμείνει στα τρέχοντα υψηλά επίπεδα, εξέλιξη που θα συμβάλει ώστε το μέσο καθαρό επιτοκιακό περιθώριο της χρονιάς για τις τράπεζες να παραμείνει στα επίπεδα του 2023. Η Πειραιώς, το business plan της οποίας ενέχει την πιο αισιόδοξη για την κερδοφορία πρόβλεψη, ως προς το μέσο Euribor τριμήνου (σ.σ.: 3,8%), έχει προχωρήσει σε σημαντικές κινήσεις αντιστάθμισης κινδύνου, το κόστος των οποίων έχει συνυπολογισθεί στο business plan. Αν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη της τράπεζας και το μέσο Euribor τριμήνου διαμορφωθεί φέτος σε 3,8%, θα γράψει ζημιά 80 εκατ. ευρώ. Αν το μέσο Euribor υποχωρήσει σε χαμηλότερα επίπεδα (π.χ. 3,5%), θα εγγράψει μικρότερη ζημιά, σε σχέση με την προϋπολογισθείσα. Το πώς θα κινηθούν οι προθεσμιακές καταθέσεις αποτελεί τη δεύτερη κρίσιμη παράμετρο ως προς το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο και τους στόχους κερδοφορίας/απόδοσης επί ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, τους οποίους παρείχαν στην επενδυτική

Ρεπορτάζ |

Με «μαξιλάρια» οι φετινοί στόχοι κερδοφορίας

► Η Alpha Bank εκτιμά ότι θα ανέβει η συμμετοχή των προθεσμιακών στο μίγμα καταθέσεων από 26% σε 32%, η Εθνική από 19% σε 25%, η Εurobank σε 38% από 28% και η Πειραιώς σε 34% από 23%

κοινότητα οι τράπεζες. Τα business plans των τραπεζών ενέχουν συντηρητικές προβλέψεις, ως προς την άνοδο των προθεσμιακών στο μίγμα καταθέσεων και την εξέλιξη του deposit beta τη φετινή χρονιά. Η Alpha Bank εκτιμά ότι θα ανέβει η συμμετοχή των προθεσμιακών στο μίγμα καταθέσεων από 26% σε 32%, η Εθνική από 19% σε 25%, η Εurobank σε 38% από 28% (deposit beta 28% από 18%) και η Πειραιώς σε 34% από 23% (με πρόβλεψη για

διαμόρφωση του μεσοσταθμικού επιτοκίου σε 2,3%).

Το «μαξιλάρι» για τους στόχους κερδοφορίας Πρόκειται για συντηρητικές εκτιμήσεις, ιδιαίτερα από Εθνική και Πειραιώς, που διαθέτουν φθηνή καταθετική βάση. Στον αντίποδα, είναι μάλλον φιλόδοξος ο στόχος της Optima να διατηρήσει τη συμμετοχή των προθεσμιακών καταθέσεων στο 50% του μίγματος, φέτος, την ώρα που επιδι-

Εθνική Τράπεζα: Υπερκάλυ Ι

σχυρή ζήτηση σημειώθηκε για το ομόλογο μειωμένης εξασφάλισης από την Εθνική Τράπεζα. Ειδικότερα, όπως τονίζεται, η Εθνική Τράπεζα ολοκλήρωσε με επιτυχία την τοποθέτηση ομολόγου μειωμένης εξασφάλισης στην αγορά, ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, με απόδοση 5,875%. Το ομόλογο έχει διάρκεια 11,25 έτη, με δυνατότητα ανάκλησης στα 6,25 έτη. Η έκδοση αποτελεί μέρος της στρατηγικής της τράπεζας για βελτιστοποίηση της κεφαλαιακής της σύνθεσης και αύξηση των ελάχιστων απαιτήσεων για τα ίδια κεφάλαια και τις επιλέξιμες υποχρεώσεις (Minimum Requirement for own funds and Eligible Liabilities, εφεξής MREL), που συνιστά εποπτική υποχρέωση όλων των τραπεζών. Η συναλλαγή προσείλκυσε το ενδιαφέρον των επενδυτών συγκεντρώνοντας προσφορές ύψους πάνω από €1,8 δισ. από περισσότερους από 140 επενδυτές,

NEXTDEAL #537 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2024

47

| Ρεπορτάζ

ώκει να μεγεθύνει την καταθετική της βάση, κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ. Οι συντηρητικές εκτιμήσεις των συστημικών τραπεζών για την άνοδο των προθεσμιακών καταθέσεων στο συνολικό μίγμα λειτουργούν ως «μαξιλάρι» για τα business plans. Θα εξομαλύνουν, δηλαδή, οποιαδήποτε αρνητική παρέκκλιση, έναντι της αρχικής πρόβλεψης, στο μέτωπο αποκλιμάκωσης Euribor ή του spread στις –εταιρικέςχορηγήσεις. Αν δεν χρειαστεί να δράσουν εξομαλυντικά, θα αποτελέσουν έναν από τους παράγοντες που θα οδηγήσουν σε υψηλότερα της αρχικής καθοδήγησης αποτελέσματα.

«Φθηνή» καταθετική βάση για ΕΤΕ και Πειραιώς Η συμπεριφορά των καταθετών το 2023 είναι ενδεικτική της αργής μεταστροφής σε προϊόντα προθεσμίας. Τα στοιχεία πρώτου διμήνου επιβεβαιώνουν την παραπάνω εκτίμηση, καθώς δεν αποτυπώνεται επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης μεριδίου προθεσμιακών. Στην Εθνική το ποσοστό των time deposits στις συνολικές καταθέσεις παρέμεινε καθ’ όλη τη διάρκεια του τετάρτου τριμήνου σταθερό στο 19%, με το ύψος των καταθέσεων να αυξάνεται. Επιπρόσθετα, η Εθνική διαθέτει επενδυτικό χαρτοφυλάκιο-«μαμούθ», ύψους 17,2 δισ. ευρώ (σ.σ.: με PEs 30,5 δισ. ευρώ), το οποίο στη συντριπτική του πλειονότητα ενέχει τίτλους σταθερού επιτοκίου. Στην Πειραιώς οι προθεσμιακές καταθέσεις διαμορφώθηκαν στο τέλος του 2023 σε 13,5 δισ. ευρώ (9,96 δισ. από ιδιώτες και 3,54 δισ. από επιχειρήσεις), αντιστοιχώντας σε 23% του συνολικού μίγματος (59,6 δισ. ευρώ). Πολύ χαμηλότερα από τον προϋπολογισθέντα και χαμηλότερα του αναθεωρημένου στόχου. Το μέσο κόστος προθεσμιακών διαμορφώθηκε σε 1,62%, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διεύρυνση του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου (2,7% στο σύνολο της χρονιάς).

► Οι συντηρητικές εκτιμήσεις των συστημικών τραπεζών για την άνοδο των προθεσμιακών καταθέσεων στο συνολικό μίγμα λειτουργούν ως «μαξιλάρι» για τα business plans. Θα εξομαλύνουν, δηλαδή, οποιαδήποτε αρνητική παρέκκλιση, έναντι της αρχικής πρόβλεψης, στο μέτωπο αποκλιμάκωσης Euribor ή του spread στις -εταιρικές- χορηγήσεις. Αν δεν χρειαστεί να δράσουν εξομαλυντικά, θα αποτελέσουν έναν από τους παράγοντες που θα οδηγήσουν σε υψηλότερα της αρχικής καθοδήγησης αποτελέσματα Alpha: Μείωση του NII κατά 5%, με σταθερό μέσο Euribor! Στην περίπτωση της Alpha Bank, το «μαξιλάρι» που ενέχουν οι προβλέψεις για τη φετινή κερδοφορία είναι πιο σύνθετο. Η διοίκηση καθοδήγησε την αγορά για μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους κατά 5%, σε σχέση με το 2023, ενώ περιμένει το μέσο Euribor τριμήνου να διαμορφωθεί σε επίπεδα της τάξης του 3,5%, ελαφρώς υψηλότερα από την περσινή χρονιά (3,4%). Η παραπάνω καθοδήγηση εδράζεται στην πρόβλεψη πως θα αυξηθεί η συμμετοχή των προθεσμιακών στο μίγμα καταθέσεων από 26% σε 32%, καθώς και το deposit beta από 15% σε 24%. Πρόβλεψη που η αγορά κρίνει συντηρητική.

«Μπαλαντέρ» η Ελληνική για Eurobank Τα οργανικά λειτουργικά κέρδη του ομίλου αναμένεται να διαμορφωθούν φέτος σε 1,5 δισ. ευρώ και η απόδοση επί των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, βάσει της προσαρμοσμένης κερδοφο-

ρίας, σε περίπου 15%. Ο δείκτης CET 1 θα μείνει πάνω από το 17%, αφού αφαιρεθεί η επίπτωση από το μέρισμα χρήσης (άνω του 25% των καθαρών κερδών). Το παραπάνω πλάνο ενδέχεται να αποβεί συντηρητικό και να αναθεωρηθεί ανοδικά εντός της χρονιάς. Και αυτό επειδή το business plan της περιόδου 2024-26 συμπεριλαμβάνει την Ελληνική, με στατική προβολή μεγεθών 2023, καθώς δεν έχουν ληφθεί ακόμη όλες οι εγκρίσεις, ούτε έχει υποβληθεί η υποχρεωτική δημόσια προσφορά, που πιθανότατα θα ανεβάσει το ποσοστό της πάνω από το 60% ή και το 65%. Επομένως, δεν περιλαμβάνει τις συνέργειες που θα αναπτυχθούν μεταξύ Eurobank Cyprus και Ελληνικής, ούτε το growth της Ελληνικής Τράπεζας Κύπρου. Η ορατή έγκριση απόκτησης του 55,3% της Ελληνικής Τράπεζας και η εν συνεχεία υποχρεωτική δημόσια προσφορά θα επιτρέψουν στη Eurobank να ενοποιήσει την κυπριακή τράπεζα εντός του τρίτου τριμήνου της φετινής χρονιάς.

ψη 3,6 φορές για το ομόλογο Tier 2 υπερκαλύπτοντας κατά περισσότερο από 3,6 φορές το ποσό της έκδοσης. Λόγω ισχυρού επενδυτικού ενδιαφέροντος, η τελική απόδοση διαμορφώθηκε στο 5,875%. Η τελική απόδοση αντιστοιχεί σε spread περίπου 315 μ.β. πάνω από το αντίστοιχο mid-swap, που αποτελεί το χαμηλότερο περιθώριο ελληνικού ομολόγου μειωμένης εξασφάλισης. Πάνω από το 80% του βιβλίου διατέθηκε σε ξένους θεσμικούς επενδυτές. Άνω του 70% κατανεμήθηκε σε Διαχειριστές Κεφαλαίων (Asset Managers), ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ταμεία. Υπογραμμίζεται ακόμη ότι η επιτυχία του εγχειρήματος, NEXTDEAL #537 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2024

αποτέλεσμα της διαφοροποιημένης ζήτησης που σημειώθηκε από μία πιο ευρεία επενδυτική βάση σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, αποτελεί έμπρακτη επιβεβαίωση της εμπιστοσύνης στην Εθνική Τράπεζα και στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν από τις πρόσφατες αναβαθμίσεις σε επενδυτική βαθμίδα. Οι Commerzbank, Goldman Sachs Bank Europe SE, IMIIntesa Sanpaolo, J.P. Morgan, Morgan Stanley και Natixis ενήργησαν ως από κοινού διοργανωτές του βιβλίου προσφορών. Οι Allen & Overy και η δικηγορική εταιρεία Καρατζάς & Συνεργάτες ενήργησαν ως νομικοί σύμβουλοι της ΕΤΕ.

Τράπεζα της Ελλάδος

Ανώτατα όρια στα στεγαστικά δάνεια από το 2025 ΌΡΙΑ ΣΤΟ ΎΨΟΣ ΤΟΥ ΔΑΝΕΊΟΥ σε σχέση με την εμπορική αξία του ακινήτου, καθώς και στη μηνιαία δόση των δανειοληπτών των στεγαστικών δανείων, θεσπίζει η Τράπεζα της Ελλάδος από την 1η Ιανουαρίου 2025. Ειδικότερα, το ύψος του δανείου δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 80% της εμπορικής αξίας του ακινήτου ή το 90% εάν είναι νέος αγοραστής, ενώ η δόση του δανείου δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος ή το 50%, εάν πρόκειται για νέο αγοραστή. Ειδικότερα, όπως ενημέρωσε η ΤτΕ, με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 227/1/08.03.2024 (ΦΕΚ Β΄ 1716, 15.03.2024), η Τράπεζα της Ελλάδος θέσπισε μακροπροληπτικά μέτρα σχετικά με τη δανειακή επιβάρυνση που εφαρμόζονται σε επίπεδο δανειολήπτη για δάνεια και λοιπές πιστώσεις προς φυσικά πρόσωπα με εξασφάλιση οικιστικό ακίνητο στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος θεσπίζεται: • Ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για το δείκτη εξυπηρέτησης χρέους προς εισόδημα κατά την έγκριση (debt service-to-income at origination - DSTI-O) 50% για τους αγοραστές για πρώτη φορά και 40% για τους λοιπούς δανειολήπτες, και ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για το δείκτη δανείου προς την αξία του υπέγγυου ακινήτου κατά την έγκριση (loan-to-value at origination - LTV-O) 90% για τους αγοραστές για πρώτη φορά και 80% για τους λοιπούς δανειολήπτες. Όπως διευκρινίζει η ΤτΕ, τα εν λόγω μακροπροληπτικά μέτρα δεν εφαρμόζονται σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια και σε δάνεια υπό καθεστώς ρύθμισης (κατά την έννοια των άρθρων 47α και 47β αντίστοιχα του Κανονισμού (Ε.Ε.) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου), σε δάνεια και λοιπές πιστώσεις που συνδέονται με προγράμματα εθνικής στεγαστικής πολιτικής ή πράσινης μετάβασης, τα οποία διέπονται από ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις (όπως π.χ. το πρόγραμμα «Σπίτι Μου»), καθώς επίσης σε μεταβιβαζόμενα χαρτοφυλάκια από εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις του Ν. 5072/2023. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα εκταμίευσης δανείων και λοιπών πιστώσεων καθ’ υπέρβαση των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων DSTI-O και LTV-O. Η υπέρβαση ανά δείκτη δύναται να ανέρχεται σε ποσοστό έως 10% του συνολικού αριθμού των δανείων και λοιπών πιστώσεων που εγκρίνονται και έχουν έστω εν μέρει εκταμιευθεί εντός έκαστου ημερολογιακού τριμήνου.