Yabanc lar kanser hücresi!
Kullan lmak istenen sensin!
Organize işler: “Sen de çal!”
Sayfa 3
Sayfa 7
Sayfa 10
Dünya Yaflanacak
AYLIK GAZETE • SAYI 21
Latin Amerika’dan esen rüzgar Sayfa 4’te
Dünyay› istiyoruz, k›r›nt› de¤il !..
www.yasanacakdunya.net
Ocak 2006
Seyirci kalmayacag˘ız! Seyretmemizi istiyorlar Açl k s n r na çekilen yoksulluk eşiği karş s nda çaresizce boyun sunmam z bekleniyor bizden. Görkemli mücadele ve direnişlerle kopar p ald ğ m z sosyal kazan mlar m z n budanmas n sessizce seyretmemiz... Yoksulluğa uyum sağlamam z için Hartz IV Yemek Kitaplar
sürüyorlar piyasaya! Çöplerden 25 Cent’lik şişeleri toplayarak, depozitolar ile ekmek paras kazanmaya çal şan insan manzaralar na al şmam z istiyorlar! İş Bulma Kurumlar , emekçi kad nlara fuhuş sektörünü gösterecek kadar pervas z bir s n f
dili kullan yorlar! Sokaklarda say s her geçen gün artan evsizlere yap lan kimlik kontrolleri uygulamas yla, onlara potansiyel suçlu muamelesi yap yorlar. Say s z uygulama ile bizi “kaderimize” raz olmaya haz rl yorlar! Buras Avrupa... Buras “demokrasi” ve “refah ” ile böbürlenen yaşl k ta Avrupa! İşçi s n f ve emekçilerin “kavgan n dili”ni yaratt ğ koca k ta! Emeğin kolektif belleği tarihte görülmemiş kadar dilini unutmuş olsa da, o bellek bu en durağan kesitte bile kendisini
konuşturuyor! 2005’te Hartz IV’e karş Almanya’da yaşanan kitlesel gösteriler, Ford’da, Opel’de mayalanan s n f dili, bunun işaret fişekleridir! Paris’in başeğmez direniş geleneğinin dile geldiği işçi direnişleri, grevler, banliyölerden patlayan “lanetliler”in öfkesi,... ve başkalar nda olduğu gibi! Sald r lar s n r tan mad Emperyalist vahşetin kanl , barbar yüzü dünyam z n tüm k talar nda, say s z biçimiyle 2005’te de kendisini kustu! Emperyalist rekabet ve paylaş m savaşlar n n yeniden tutuşturulan fitili, dünya halklar n n
kitlesel katliam ile devam etti! ABD emperyalizmi başta olmak üzere, tüm emperyalistler cephaneleri, üsleri ile dünyay bir k şlaya dönüştürmekteki yar şlar nda h z kesmediler! Konuşan direnişin dili! Ancak dünyan n dört bir taraf ndan konuşan direnişin dili, emperyalistlere de, dünya halklar na da bu kanl yürüyüşün engelsiz olmad ğ n , alt n çizerek bir kez daha gösterdi 2005’te! Irak’tan, Latin Amerika’ya kadar geniş bir coğrafyada emperyalizme dünyan n kaç bucak olduğunu gösterdi halklar! Geleceği bu belirleyecek!..
“Yaşamevi’ni yaşatal m!” Almanya’n n Köln kentinde faaliyetlerini sürdüren Yaşamevi, 8 Aral k akşam yak ld . Yang n haberi duyulur duyulmaz, “Kim, neden yakt ?” sorular gündeme geldi. Yaşamevi, göçmenlere yönelik yürüttüğü tüm çal şmalar n demokratik bir perspektifle içeriklendirdi. İnsanca, yaşanacak bir dünya özlemi doğrultusunda birikimler oluşturmaya çal şt . Onun yaşam karş s ndaki bu duruşu, Yaşamevi’nden kimlerin rahats z olabileceğinin ip uçlar n da veriyor! Yakanlar n Türk, Alman, vb. olmas önemli değil; önemli olan, Yaşamevi’ne uzanan ellerin alabildiğine gerici ve insanl ğ n sömürüsüz, insanca yaşam özlemi yürüyüşünün düşman olmas d r!
Üstü örtülmesin! Olay “adli bir vak’a” olmaktan ç kartan, “sahiplenmem gerek” duygu ve düşüncesini doğuran tam da buras d r. Hele bir de olay n üstünün kapat lmaya
çal ş ld ğ na dair elde olan veriler, sahiplenme duygusunu daha da güçlendirmekte. Görgü tan klar , “Yang n çat da yanmakta olan top şeklinde bir maddeden başlad , onun içeriye düşmesiyle de büyüdü” diyorlar. Buna rağmen polisin bunu dikkate almaya yanaşmamas , tepki topluyor ve daha güçlü bir sahiplenmeyi yarat yor.
“Pardon, yanl ş istihbarat!”
Maddi-manevi dayan şmaya!
Irak topraklar n cehenneme çeviren bir savaş. Bu savaşta 100 binden fazla insan katledildi. Savaş n ortaya ç kard ğ vahşet, bölge insan n n bugününü ve yar n n ipotek alt na ald . Halklar aras ndaki düşmanl klar büyüdü. Bölgeyi ateş çemberine çeviren emperyalist savaş n gerekçelerinin yanl ş istihbarata dayand ğ aç kland !
Yaşamevi, uğrad ğ sald r karş s nda maddi ve manevi destek kampanyas başlatt . “Yaşamevini yaşatal m” çağr s yla yürüttüğü kampanyada, kendisini sadece Türkiyeli kurumlarla s n rlam yor. Başta Alman kurumlar olmak üzere birçok ulustan kurumlar ziyaret ederek, insanl ğ n insanca yaşam mücadelesine omuz vermek ad na dayan şmay örüyor. Yaşamevi ve benzeri kurumlar, ol- 11.sf’da dukça önemlidir.
“İstihbarat yanl ş, ama...” “İstihbarat yanl ş ama savaş gerekli!” Böyle buyurdu Bush! Bugün Bush’un ağz nda ge-
New York:
Yaflanacak
Dünya
25 y l sonra
S n f kardeşliği “AB’nin geleceği” tart şmalar , bir toz bulutu aras na s k şmaktan ç km ş durumda. Emperyalist bloğun üye say s ndaki genişleme, Avrupa Anayasas ataklar , bütçe kap şmalar , her biri kendi içerisinde farkl eğilimleri bar nd ran bir tart şma yoğunluğunu da gündeme getirdi. Her emperyalist güç birliği gibi AB de, “uluslar ve s n flar üstü bir güç” olarak yans t ld . Onun sermaye tekellerinin birlikteliği olduğu gerçeği gözlerden saklanmaya çal ş ld . İkinci Dünya Savaş sonras “komünizm tehlikesi”ne karş ABD’nin destek ve teşvikiyle düzenlerini yeniden tesis eden bat Avrupa ülkeleri, zamanla Fransa-Almanya ekseni üzerinden bir güç merkezileşmesi için seferber oldular. Sömürgelerin zenginliklerinin yağmalanmas ve geri b rakt r lm ş ülkelerden taş nan ucuz iş gücü sayesinde sağlad klar sermaye birikimiyle bir odak haline geldiler. Siyasal ve sendikal örgütlenmelerinin güçlülüğü, mücadeleyle gelişen hak alma bilinci, grevler ve fabrika işgalleriyle kazan lan özgürlükler, çeşitli sosyal kazan mlar sağlam şt . (Devam üçüncü sayfada)
“‹stihbarat yanl›fl ama savafl gerekli!” dedi Bush! Eski Savunma Bakan›, “Kitle imha silahlar› gerekçesini fazla öne ç›karmay›n” demiflti.
New York’da , 1980 y›l›ndan bu yana ulafl›m sektöründe ilk kitlesel iflçi grevi yap›ld›. Üç gün süren greve 33 bin 700 iflçi kat›ld›...
20 Aral k sabah işe ve okula gitmek için evinden ç kan New Yorklular, metro ve otobüs duraklar nda, grev önlükleri giymiş ulaş m işçileriyle karş laşt : “New York’u biz taş yoruz. Bize Sayg Gösterin!” “Herkes bize pislik gibi davran yor. Şehrin çöplüğü gibi muamele görmekten usand k” diyordu grevciler. New York’da , 1980 y l ndan bu yana ulaş m sektöründe ilk kitlesel işçi grevi yap ld . 20 Aral k’ta başlayan grev, 3 gün
sürdü ve 33 bin 700 kişiyi kapsad . Grev arabulucunun girişimleriyle 3. gün öğleden sonra sona erdi. Ulaş m İşçileri Sendikas ’n n (TWU) New York Şubesi olan Yerel 100 ile Metropolitan Ulaş m İdaresi (MTA) aras ndaki sözleşme görüşmeleri hala sürmektedir. Ücret art ş ndan öte, as l görüşmenin kilitlendiği nokta; MTA’n n emeklilik başta olmak üzere sosyal haklar budamas . 5.sf’da
velediği “itiraf” asl nda yeni birşey değil. ABD yönetiminin uzun süredir tart şt ğ , halklar n gözünde kendini aklama ve yeni sald r lar için zemin oluşturma girişimlerinin bir yans mas d r. Kanla beslenen tekeller aras sürtüşme ile birlikte, uluslararas alanda ve iç kamuoyunda emperyalist sald rganl ğa karş gelişen tepki, politik arenaya bu biçimlerde de yans yor. Aylar öncesi, daha görevden al nmam şken Savunma Bakan Yard mc s Douglas Feith “kitle imha silahlar var” gerekçesinin fazla öne ç kar ld ğ n ve bunun
“hata” olduğunu aç klam şt . Savaş n stratejik gerekçelerinin daha iyi anlat lmas gerektinin alt n çizmişti. Dün Pentegon’dan ayağ kayd r lan Feith’in söylediklerini, bugün Bush gündeme taş yor.
ABD’nin ç kmaz ... ABD emperyalist savaş kabinesi d şarda ve içerde ç kmazlar yaş yor. Irak’ta işgal karş t direnişin alt edilememesi, yeni bir Vietnam sendromu tehlikesi bir karabasan olarak duruyor. Genişletilmiş Ortadoğu Projesi’nin önündeki engellerin geriletilmesi, İran, Suriye gibi hedeflerin vurulmas için zemin oluşturma ve uluslararas bir “meşruluk” aray ş bu ç k şlar gündeme getiriyor.
Avrupa’da “Milliyetçi Cephe”
AP seçimlerinde iflbirli¤ine giden faflistler, bu birlikteli¤i partilerle s›n›rlam›yor, küçük gruplarla da iflbirli¤i yap›yor...
Almanya, Fransa, Hollanda, Portekiz, Çekoslavakya, Yunanistan, Letonya, Bulgaristan ve Romanya ’da toplam 16 rkç
faşist parti, “Avrupa Milliyetçi Cephesi” ad alt nda birleşti. Avrupa Parlamentosu seçimlerinde işbirliğine giden faşistler, bu birlikteliği partilerle s n rlam yor, küçük gruplar aras nda da s n r ötesi işbirliğine gidiyorlar. Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti İçişleri Bakanl ğ ’ndan Thomas Grumke, özellikle Doğu Avrupa’da çok say da yeni grubun ortaya ç kt ğ n , Rus, S rp ve Bulgar aş r sağc lar n n birlikte çal şt ğ n belirtiyor. Grumke;
“Bu gruplar n hiç de küçümsenmeyecek bir bölümü, rkç l k ve Yahudi düşmanl ğ baz nda birleşiyor ve milliyetçiliği arka plana itiyor. Kendi aralar nda ‘panari’ ideolojiden söz ediyorlar.
Yani sadece kendi milletlerini savunmuyor ayn zamanda tehlikede olduğunu düşündükleri bir ‘ari rk ’, korumak istiyorlar. Bu durumda da uluslararas işbirliğinden başka alternatif kalm yor” diyor. İsrail ve Yahudi düşmanl ğ temelinde dincilerle çal şanlar da var aralar nda. Parlamenter çal şma yapan aş r sağc gruplar da bu tür işbirliğine s cak bak yor. Bulgar ‘Attaka’ partisi ile politik aç dan Yahudi karş tl ğ n reddeden Flaman ‘Vlaams Belang’ partisinin işbirliği ya da benzer içerikteki kombinezonlar art k şaş rt c gelmiyor.
Yaflanacak
Dünya 2
O
K
U
R
M
E
K
T
U
P
L
A
R
I
“Dondum... uçuştu duygular m...”
Editörden
”Nabz›na bakt›m, atmad›¤›n› görünce, ‘öldü’
Almanya’n n Köln kentinde faaliyet gösteren Yaşamevi’ni gazetemizin ilan sayfalar ndan, yerverdiğimiz etkinliklerinden çoğunuz tan rs n z. Geçtiğimiz ay Yaşamevi bir akşam vakti yak ld . Kimin ya da kimlerin yakt ğ konusunda henüz bir ipucu yok! Ama şu bir gerçek ki karanl k çok şeyi gizler ama geçici olarak. Yaşamevi’ni tümden yok etmeyi hedefleyen bu yang n ç karanlara; Yaşamevi dostlar , gönüllüleri ve çal şanlar bir kampanya başlatarak gerekli yan t verdiler. “Yaşamevini yaşatal m” çok net ve yal n bir istek. Yaşamevi’nin bu çağr s na Yaşanacak Dünya okurlar n n da ses vermesi, buna güç katmas yakanlara en güzel yan t olur düşüncesindeyiz. Olumsuz bir haberi vererek başlad k sat rlar m za… Ama bugün önemli olan o olumsuzluklardan ders ç karma, olumluya çevirebilme yeteneği. *** Geçtiğimiz say da gazetemiz elinize epey bir teknik hatayla ulaşm şt . Bunlardan en önemlisi tarih bölümündeydi. Bu olumsuzluk karş s nda -elbette polyanac l k oynam yoruz amaokurlar m z n gazeteyi yak ndan takip ettiğini, onlardan gelen uyar larla görmüş olduk. Gazete sat ş s ras nda okurlar m zdan hakl olarak “biz Kas m say s n alm şt k” uyar s geldi. En büyük özrümüz yenilerini tekrarlamayarak olacakt r! Bir önceki say m zda sadece hatalar m zla gelmedik evinize, işyerinize, okulunuza… Dolu dolu bir say yd . Kalem çeşitliliğindeki zay fl ktan kaynakl , kimi eksikliklerimizin devam ettiğine dair uyar lar ald k. Burada en önemlisi sayfa sayfa, hatta yaz yaz öneri ve eleştiriler almak, bir sonraki üretimimizin niteliğine de büyük katk yap yor. Bu konudaki çaban z n devam n bekliyoruz. *** 21. say m zda yine sizinleyiz. Yeni yasa ve yönetmeliklerle biz işçi ve emekçilere getirilen k skaçlar işlemeye çal şt k. Diğer taraftan “Topraktan, ateşten ve denizden doğanlar n” farkl alanlardaki tüm üretimlerinden, paylaş mlar ndan süzülen toplumsal emeği yeni say m zla yine size getirdik. Yeni y l mesaj m z unuttuk sanmay n! Yeni bir y la girerken, hüzün ve sevinci ayn anda yaşar z-yaş yoruz. Ama geride b rakt ğ m z y l, tüm eksi ve art lar yla gelecek y l n bağr na eker umut tohumlar n . Bizler arkam zda b rakt ğ m z y l n, emekçilerden ve dünya halklar ndan neleri al p götürdüğünün ve bunun hangi bedellere mal olduğunun bilinciyle giriyoruz 2006’ya. Geride b rakt ğ m z y l, ayn zamanda emperyalist sald rganl ğ n “demokrasi, insan haklar ” demogojileriyle maskelemeye çal şt ğ gerçek yüzünü, bir kez daha tüm ç plakl ğ yla gün yüzüne ç karm şt r. Maske düşmüştür, -ve bu herkesçe biliniyorkral ç plakt r!.. Geleceğimizi çalan, değersizleştiren, insanl ğ n ortaklaşa var ettiklerini de kendisiyle birlikte çürüten bu köhnemiş eski dünyaya karş , ancak tüm ezilenler “başka bir dünya mümkün” inanc yla ve umuduyla birleştiğinde ve yüreklerimiz ayn düşte buluştuğunda insan olman n hazz n yaşayacağ z. Yaşanacak Dünya olarak, tüm okurlar m z n ve yüreği yaşanacak bir dünya düşüyle çarpan dostlar m z n yeni y l n kutluyoruz.
deyip üstünü örttüm...”
Nokta kadar menfaati için virgül gibi eğilenler, sonunda düz hat olup çiğnenmeye mahkumdurlar.
Soruflturulmayan hayat yaflamaya de¤mez. Ama as›l sorun, nas›l soruflturdu¤undad›r.
Sabah 07.30’da zile bast m. İki dakika sonra aç lan kap da vurdumduymaz tav rlar yla 65 yaşlar nda bir bayan göründü ve hemen taksiye bindi. “Nereye gidiyoruz?” “Hastaneye bir zahmet, acele...” Kad n n rahat davran şlar na rağmen, “Acaba kendisi mi rahats z” d ye düşündüm ve biraz da nezaket icab sordum: “Biraz daha h zl gideyim mi, siz mi hastas n z?” Çok rahat ve umursamaz bir tav rla, “Hay r, hastanede eşim yat yor. Bu sabah acile kald rd k, pijamalar n götürüyorum.” dedi. Biraz meraktan, biraz da ilgi duyduğumdan sordum: “Geçmiş olsun, kaza m oldu yoksa hasta m yd ?”
Kad n koltuğa iyice yerleştikten sonra, anlatmaya başlad : “Hay r, kaza değil. Dün akşam oturma odas nda televizyon seyredereken birden fenalaşt . 5-10 dakika uğraşt ktan sonra, biraz rahatlad ğ n düşünüp yatağa götürdüm. 2-3 dakika da yatakta ilgilendim. Sonra, yüzünün sarar p solduğunu farkettim, uykuya dald ğ n düşündüm. Oturma odas na döndüm. TV karş s na oturduktan 15-20 dakika sonra h zl h zl nefes al p verdiğini duyunca yan na gittim. “Birşeyin mi var, bir yerin mi ağ r yor?” diye sordum. Birşeyler söylemek istedi ama sessizliğe gömüldü. Nabz na bakt m, atmad ğ n görünce, “öldü” deyip üstünü örttüm. Sonra yine oturma odas na
dönüp TV karş s nda biram içmeye devam ettim. Biran n etkisiyle uykuya dalm ş m. Bir süre sonra “Ulrike... Ulri-
Uzaklaşan 60 kiloluk et y ğ n n n arkas ndan bakarken, sol elim kap da, sağ elim motor kapağ nda donakald m...
ke...” diye çağr ld ğ m duydum. Bir de bakr m, eşim ölmemiş meğerse! ” Hastanenin önüne gelmiştik.
Ben İNSAN’d m ... uçuştu duygular m... “Ben ve yaşam” aras nda bocalad m durdum... H. Kamalak-Köln
“Fethedemeyeceğimiz zirve yoktur!” Ne kazanaca¤›m›z› kafam›zda canland›rabilirsek ve bunun mümkün olaca¤›na inanarak çabalarsak, fethedemeyece¤imiz zirve yoktur!
fiurada, burada güçlü ad›mlarla dolaflmaktansa, do¤ru yolda sekerek yürümek iyidir. Biz insanlar belli düşünceleri kafam zda kendimize göre şekillendirir ve tasarlar z. Bu düşünceler içerisinde belli konular vard r bize ulaş lmazm ş gibi gelen. Asla t rmanamayacağ m z bir zirve gibi düşünürüz onlar . Kimi zaman, çocukça düşüncelere kap l r z bu zorluk karş -
s nda. Bu tür durumlarda akl ma hemen çizgi filmler gelir. “Alaaddin’in Sihirli Lambas ” ya da “Temel Reis” gibi... Çocukken birçoğumuz nas l da hayran kal rd k “lambadaki cin”in ya da Kabasakal’ bile deviren “ spanak” n sihirli gücüne... Elbette çizgi filmlerin büyü-
süne kap lacak yaş çoktan geçtik. Hayat önümüzde tüm gerçekliğiyle uzan yor ve bizden gerçekçi çözümler bekliyor! Üstesinden gelmesi oldukça zor durumlar karş s nda ne yapmal ? Erişilmez gibi görünen doruklar fethedilebilir mi? “Çok zor, mümkün değil” deyip baştan bir kenara m çekilmeli yoksa çözüm yollar aramaya m karar vermeli?! Elbette ikincisi... Önümüzdeki sorun ne kadar çetrefil olursa olsun, mutlaka çözüm yollar n içinde bar nd r yordur! “Tarih, insan n karş s na çözebileceği sorunlar ç kar r” sözüne yürekten inan yorum. Önemli olan, öncelikle o sorunun büyüklüğü karş s nda
ürküp kaçmamak. Sonras nda da sorunu mümkün olan tüm yönleriyle düşünüp, en gerçekçi çözüm yolunu ortaya koyabilmek. İş burada bitiyor mu? Hay r, as l bundan sonra başl yor. Erişilmez gibi görünene erişmek; yoğun bir emek, sab r, çaba, özveri gerektiriyor. Ve umut... Sonuca varabileceğimize dair umudumuz yoksa, tüm çabalar m z boşunad r. Onca emek ve özverinin sonunda ne kazanacağ m z kafam zda canland rabilirsek eğer ve bunun mümkün olacağ na inanarak çaba harcarsak, fethedemeyeceğimiz zirve yoktur! Özgür
Yaşanacak Dünya, ‘Ford’un Topraklar ’nda “Normal...” Her hafta Ford’un kap›s›nda olaca¤›z art›k. Gazetemizi, herfleyin sat›l›k oldu¤u ‘Ford topraklar›’nda iflçiler ile birlikte sömürüsüz, özgür ve insanca bir dünyaya tafl›yaca¤›z. “Yaflanacak dünya m› kald›?” sorusunun cevab› böyle yan›tlanacak!... Yaşanacak Dünya ile bugüne kadar kap kap dolaşt k, sokak sokak arş nlad k Köln’ü. Bu kimi zaman yüzümüze kapanan kap lara, kimi zaman sevince ve emeğimizin karş l ğ olan güler yüzlere dönüştü. Tan mad ğ m z insanlar n yaşam na Yaşanacak Dünya’y ta-
ş man n heyacan her yeni say da bizi kuşat yor. Kitle çal şmas n n -bu yönüyle bize bazen tiyatroyu an msatan- en direkt ve somut nabz n n hisedildiği gazete şat ş ve tan t m , bizi farkl alanlara çekiyordu.
Kentin emekçi kalbi Daha öncede sistemli olmasa da gazetemizi işçilere ulaşt rmak gerektiğini düşünüyorduk. Fakat bunu istediğimiz doğrultuda disipline edememiştik. Köln bir çok yönüyle tan nan bir kenttir. Ama emekçiler bilirler -ki görenler için koca bir kenti an msatan- Ford fabrikas
da yine bu kenttin emekçi kalbidir. Ve gazetemizi bu kalbin en yoğun işçi ak ş n n olduğu 3. kap s na götürüyoruz. 20 bin işçinin çal şt ğ bu devasa fabrikan n önünde Yaşanacak Dünya ile geldiğimizde, özellikle vardiya değişiminin olduğu sa-
atlerde telaş had safhada. H zla ilerleyen işçilerle gazetemiz üzerine konuşmaya çal ş yoruz. Evet evet çal ş yoruz. Onlar sanki h zla ak p giden band n baş ndaym şlar gibi önümüzden geçip gidiyorlar. Baz lar durup dinliyor ve sorular soruyorlar. Ama sanki tüm zamanlar çuvala girmiş gibi. Biz de “zaman en iyi nas l değerlendiririz” kayg s yla ve “Gazetemize yaraş r bir anlat m , tan t m nas l yapabiliriz bu k sa zamanda”, diye formül geliştiriyoruz. Çoğu zaman n olmad ğ n ya söylüyor ya da hissettiriyor.
“Güvenlik çağ r r m!” Bir işçiye gazeteyi anlat rken vaktinin olmad ğ n ve hemen kart basmas gerektiğini söyleyip ayr l rken, diğer bir işçi bize doğru yöneliyor. Ona gazetemizin içeriğini anlat yoruz. Gazetenin ilgisini çektiğini, bu gazeteyi ilk kez gördüğünü ve bir tane almak istediğini söylüyor. Biz de gazeteyi okuduktan sonra bir dahaki gelişimizde üzerine sohbet etmek istediğimizi söylüyoruz. İşyerine davet ediyor ve orada daha uzun sohbet edebileceğimizi söyleyip yan m zdan ayr l yor. Bu arada kap görevlisi olduğunu anald ğ m z bir Alman yan maza gelip ne yapt ğ m z soruyor. Yaşanacak Dünya’y göstererek Türkiyeli göçmenlere yönelik bir gazete ç kard ğ m z ve bunu buradaki işçilere de tan tmak istediğimizi anlatmaya çal ş yoruz. Bize buras n n Ford’un topraklar olduğunu, herşeyin sat labileceğini söylüyor, ama işçileri meşgül etmeden ve engellemeden bunu yapabileceğimiz uyar s nda bulunuyor. Eğer işçilerle konuşmaya devam edersek, güvenliği çağ racağ tehditini de savuruyor. Biz de gazetemizi buradaki bir çok işçinin tan mad ğ n ve onlara içeriğini anlatmam z gerektiğini söylüyoruz.
“Yaşanacak dünya m kald ?..” Tehditlerine rağmen gazetemizin sat ş na devam ettik. İşçinin birine “Yaşanacak Dünya
gazetesini görmüş müydünüz” diye sorduğumuzda “Gazetenin ismi güzel fakat, yaşanacak dünya m kald . Eşek gibi çal ş p duruyoruz, yorgun arg n eve gidip ancak dinleneceğim…” diyor. Ayl k gazete olduğunu söylediğimizde, “Hadi o zaman al p okuyay m’’ diyor. Bu arada bir müşterisini b rakan taksi şöförü camdan sesleniyor “Merak ettim hangi gazeteyi sat yorsunuz?’’ diye soruyor. “Yaşanacak Dünya gazetesi” dediğimizde, eline al p inceliyor. O da gazetemizi daha önce bayilerde hiç görmediğini ama güzel bir gazeteye benzediğini söyleyip al yor. Baz lar ise almak istediklerini ama Ford’ta yaşanan h rs zl klardan dolay yanlar nda para bulundurmad klar n söylüyorlar. “Eğer tekrar gelirseniz ke-
n ve anlamad klar n söylüyorlar. Tabii günümüz gençliğinin ac bir profiliyle burda da karş laş yoruz. Okumay sevmediğini söyleyenler, “Biz politikayla uğraşm yoruz” diyenler… Bizi görüp elimizdekinin daha ne olduğunu anlamadan yolunu değiştirenler… Yoğunluk azalmaya başlad ğ nda biz de geri dönmek için tramvay durağ na doğru yol al yoruz. Durakta daha çok biraz önce telaşla önümüzde geçip giden ford işçileri var. Tahminen 45-50 yaşlar nda 30 y ll k bir işçi ile doğall ğ nda bir sohbet başl yor. Ayn yöne doğru yolculuğumuz boyunca Ford’taki çal şma koşullar , işçilerin örgütlülüğü, işten ç karmalar üzerine az önceki zamana kurşun s kan duruma inat uzun uzun konuşuyoruz. Anlatamad ğ m z bir çok
Ne yaz›k ki, her “NORMAL” dediklerinde kendi yaflant›lar›n› nas›l anormallefltirdiklerinin fark›na varm›yorlar. Bu kelime, Avrupa’da yaşayan insanlar n hayatlar n o kadar yozlaşt r p anormalleştirmiş ki, benim yaşam m da anormalleştirdi. İnsanl k erdemleri aç s ndan çok zengin ve güzel geleneklere sahip ülkemin güzel insanlar , kapitalizmin adeta bir dayatma gibi sunduğu “Dünya nimetlerinden faydalan” tuzağ na yenik düşmüşler maalesef. Gençler çal şmaz, asalak gibi yaşar; NORMAL! Çal şmay p üretmeyen insan, hele de gençse; esrara ve kumara al ş r, kolay yoldan para kazanmak ad na ahlaki değerlerle bağdaşmayan işlere kar ş r; NORMAL! Sonra da bu yaşam tarz ndan dolay bu insanlardan biri kötü durumlara düştüğü zaman ya da öldüğü zaman, önce hay flan r sonrada k l f na uydurup “kader” der ç kar işin içerisinden. Ne yaz k ki, her “NORMAL” dediklerinde kendi yaşant lar n nas l anormalleştirdiklerinin fark na varmazlar. Ayn durum siyasal kulvar için de geçerli, hatta durum bu-
rada daha vahim. Toplumda itibar kazanmak için sözüm ona
ilerici olduklar n iddia edenler var. Bu kişiler hiç s k lmadan örgütlü olduklar n söyleme pişkinliğini gösteriyorlar. Ama dergi götürürsün, almazlar; NORMAL! 1 May s ve bunun gibi anlaml etkinliklere gelmezler; NORMAL! Sosyal yaşant lar söylediklerinin tam tersidir; NORMAL! Yok arkadaş!.. Art k bu çürümüşlüğe dur demenin zaman çoktan geldi. Herkes yaşad ğ dünyaya, insanlara, daha da önemlisi kendisine karş olan sorumluluğunun bilincine vars n... Hüseyin Gül-Plohingen
Yaflanacak
Dünya sinlikle al r z” diyorlar. Bu durumda gazetemizi verip bir daha ki gelişimizde paralar n verebileceklerini söylüyoruz.
Gençliğin ac profili Fabrikada çal şan genç işçiler Türkçe okumada zorland klar -
anektodun en göze çarpanlar yd bunlar. Her hafta Ford’un kap s nda olacağ z art k. Gazetemizi, herşeyin sat l k olduğu ‘Ford topraklar ’nda işçiler ile birlikte sömürüsüz, özgür ve insanca bir dünyaya taş yacağ z.
AYLIK GAZETE
Verein für Freunschaft der Kulturen (V.f.f.K.) (Gazetemiz minimum 2 euro ba¤›fl karfl›l›¤›nda verilmektedir.) Merkez Büro: Lasallestr.54· 51065 Köln Telefon: +49-(0)221-57 92 234 - 35 - 36 ‹nternet adresimiz: www.yasanacakdunya.net e-Mail: info@yasanacakdunya.net Paris irtibat: e-mail: pydunya@hotmail.com Berlin irtibat: ydberlin@yahoo.com ‹sviçre irtibat: ydisviçre@yahoo.com
YD sat ş grubu-Köln
Deutsche Bank · Konto Nr.: 343 34 55 · BLZ 370 700 24 · IBAN: DE31 3707 0024 0343 3455 00
Yaflanacak
G İngiliz asker mahkemelik İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde bir s hhiye subay olan 37 yaş ndaki Malcolm KendallSmith, daha önce Irak’ta iki kez görev yapm ş ve Afganistan’daki hizmetlerinden dolay da kendisine nişan verilmişti. Ancak Kendall-Smith, Irak’tan döndükten sonra işgal karş t kan tlar incelediğinde işgalin yasad ş olduğuna kanaat getirdi ve Irak’a gitmeyi reddetti. Bunun üzerine hakk nda askeri mahkemede dava aç ld . 2002’deki görüşme tutanaklar , kabinedeki bakanlar n, İngiltere ve ABD’ye karş “tehdit” oluşturan savunmas z bir ülkeye karş sald r n n yolunu açt klar n gösteriyor.
Polise “bask n” yetkisi Belçika Parlamentosu, “terörizmle mücadele” çerçevesinde yeni bir yasa kabul etti. Yasa, polise ‘tehlikeli’ olarak gördüğü yerleri istediği zaman arama yetkisi tan yor. Çeşitli kurumlar yeni uygulamalarla savunma avukatlar n n tamamlanmam ş dosyalara mahkum kalacağ na işaret ediyorlar. Bunun da suçlanan kişinin dengeli ve eşit bir savunma hakk n tamamen ortadan kald rd ğ n belirtiyorlar.
“İşkence yap labilir!” Almanya’da hükümet partilerine üye politikac lar “terörle mücadele” ad alt nda işkenceyi meşrulaşt rmaya çal ş yorlar. Federal içişleri Bakan Wolfgang Schâuble (CDU)’nun işkence ile ifade al nmas na s cak bakt ğ yönündeki aç klamas na, SPD’li Berlin İçişleri Senatörü Ehrhard Körting destek verdi. İçişleri Bakan Schâuble geçen hafta yapt ğ aç klamada, teröre karş mücadele ad alt nda işkence tehdidiyle ifade al nabileceğini, haklar nda hiç bir delil bulunmayan ancak hakk nda terör suçlamas bulunan kişilerin cezaland r labileceğini söylemişti.
Sosyal forum toplant s İsviçre Sosyal Formu 17-18 Aral k’ta Bern’de yap ld . Toplant n n temel gündemi, ağ rlaşt r lan iltica ve yabanc lar yasalar na karş mücadele etmekti. Toplant dan ç kan sonuçlar şöyle: İsviçre Parlemontosu’nda onaylanan yabanc lar ve ilticac lar yasas na karş iki referandum düzenlemek ve gerekli olan 50 bin imzay toplamak. Yasalara alternatif politikalar sunmak. Sadece muhalefet etmek değil öneriler de sunmak. İmzalar topland ktan sonra büyük merkezi bir yürüyüş organize etmek. Herkese eşit hak ve kağ ts zlara oturum hakk n n tan nmas .
Ü
N
D
E
“Hartz IV’e düşersem...” “Yüzy›l›n reformu” iflçi ve emekçilerde yoksullu¤u artt›r›rken, bunun a¤›r sonuçlar› orta kesimlerde bile gelecek korkusu yarat›yor... Angela Merkel; “Koalisyon Anlaşmas halka ağ r yükler getirdi, ancak Almanya’n n içinde bulunduğu durum dikkate al nd ğ nda bu gerekli” dedi. Bu, bir önceki dönem başlayan Hartz IV sald r s na, dozu yükseltilerek, yaşam n her alan nda devam edileceğinin ilan d r.
le birlikte, sadece işçi ve emekçilerin değil, orta kesimlerin de işsizlik korkusu yaşad klar n
Yeni y k m paketleri…
Gelecek korkusu... “Yüzy l n reformu” olarak adland r lan Hartz IV yasalar , işsizlikle birlikte, yoksulluğu art rd . Yap lan bütün araşt rmalar, yasan n yürürlüğe girmesiy-
aramaya itiyor. Hartz yasalar n n yaratt ğ y k m sermayenin emrindeki araşt rma enstitüleri dahi kabul ediyor. Berlin Bilim Enstitüsü, DIW, RIW, ZIW gibi ekonomik araşt rma enstitüleri, işsizliğin azalmad ğ n , tersine artt ğ n ve Hartz yasalar n n en h zl gerçekleştirdiği şeyin yoksulluk olduğunu aç klad lar.
gösteriyor. “İşsiz kal rsam, Hartz IV’e düşersem…” diye başlayan kayg lar, insanlar içine kapanmaya veya “suçlu”
2006’da özellikle sağl k alan nda yeni yasalar getiriliyor. 2005’ten beri hastalardan 10 euro kesinti yap l yordu, şimdi de sağl k sigortalar halk n cebine el atacak. 1 Ocak 2006’ dan itibaren 13 sağl k sigortas şirketi, sağl k pirimlerini art ra-
cak. İlaç fiyatlar nda da art şlar bekleniyor. Bununla birlikte katma değer vergisi üç puan art r l yor. Çal şanlar n ilk iki y l içinde işten ç kar lmalar na karş tüm güvenceler yok ediliyor. İlk kez ev sahibi olacak kişilere sağlanan destek kald r l yor. Demokratik hak ve özgürlüklerin k s tlanmas konusunda da yeni düzenlemelere gidiliyor. Federal İçişleri Bakan
Wolfgang Schäuble, CIA skandal n da f rsat bilerek “terörle mücadele” ad alt nda, Ceza Yasas ’n n değiştirileceğini aç klad . Yasada, haklar nda kesin bir kan t bulunmayanlar n cezaland r lmas , s n rd ş edilemeyenlerin “güvenlik hapsine” çarpt r lmas yer al yor.
“Yabanc lar kanser hücresi” Avrupa’da yoksulluk artt›kça, göçmen karfl›t› politikalar revaçta oluyor... “Özgürlük ve hoşgörü ülkesi” olarak bilinen Danimarka’da göçmenlere yönelik tav rlar son y llarda değişti. Danimarkal n n gözünde “yabanc lar refah devletinin nimetinden faydalanan asalaklar” konumunda. Toplumdaki bu rahats zl k bir süre sonra siyasi alana da taş nd ve medya organlar ve siyasi platformlarda yabanc lar için “kanser hücre-
si”, “işe yaramaz, asalak” gibi tan mlar telaffuz edilmeye başland .
Ayd nlar n tepkisi Geçtiğimiz günlerde, Danimarkal 12 yazar “Art k itiraz etmenin s ras geldi” başl ğ yla bir araya gelerek, ülkede yaşayan az nl klar n aşağ lanmas na son verilmesini istediler. Yazar Kirsten Thorup, “Biz mülteci ya da göçmenleri aşağ layan tan mlama tarzlar ndan ve onlardan bahsederken kullan m giderek artan aşağ lay c sözcük seçimlerini k n yoruz. Örneğin, son dönemde bu kişiler ‘kanser hücresi’
Sarkozy yasalar Fransa ile s›n›rl› olmayan, AB ülkelerinin hemen tümünde devreye koyulan bu uygulamalar, “özgürlük ve refah” ülkelerinin dayand›¤› s›n›r› ele veriyor. AB ülkelerinde birbiri ard na ç kart lan yeni terörle mücadele yasalar na birisi de Fransa’dan eklendi. Önceden beri haz rl ğ yap lan, fiili olarak uygulanan yasa, Frans z Parlamentosu’nda kabul edildi. Yeni Terörle Mücadele Yasas , tüm işyerleri, kiliseler ve bankalara kameralar yerleştirilmesine de olanak tan yor. Uçak ve tren yolculuğu yapanlar n kimlik bilgileri depolanacak. İnternet kullan c lar n n bilgisayar baş nda sörf aşamas ndaki tüm hareketleri izlenerek, bilgiler kay t alt na al n p bir y l saklanacak. Tüm telefon görüşmeleri için de ayn şey geçerli. Gözalt süresinin 2 gün uzat lmas , hapis cezalar n n art -
r lmas öngörülüyor. Sarkozy’nin “Her türlü iletişime kulak vermeli, mümkünse her şeyi bilmeliyiz” aç kl ğ nda ifade ettiği düzenlemeler, bir biçimde uygulananlara yasal k l f geçiriyor. Paris’te bulunan “23 bin güvenlik kameras ”na rağmen izlemenin yetersiz olduğunu vurgulayan Sarkozy “Muhtemel sald rganlar hakk nda gereken bilgiye ulaşabilmek için teknik ve personel kaynaklar m z takviye etme karar ald k.” diyor.
Tehlike çanlar Fransa İnsan Haklar Birliği Genel Başkan Jean-Pierre Dubois ; “Fransa’daki tasar n n ge-
olarak tan mlan yor ya da meclisteki politikac lar n ekranlara yans yan konuşmalar nda İslamiyet; “Avrupa’n n Vebas ” olarak nitelendiriliyor. Bunlar Danimarka vatandaş olarak bizleri de rahats z ediyor. Süregelen küfürler, ufak tefek şeyler değil!” dedi.
Yazarlar ayr ca göçmenler hakk nda yürütülen politikalardan da rahats z. Uygulanan politikalardan dolay Danimarka’ya göç eden yabanc lar n say s nda büyük bir gerileme tespit ediliyor. Özellikle de aile birleşimiyle ülkeye gelen göçmen ve Danimarka vatandaşl ğ na kabul edilenlerin say s nda büyük bir düşüş gözleniyor. Son dönemde göçmenlere karş ç kart lan yasalarda, 24 yaş n alt nda Danimarka’da yaşayan bir kişinin Avrupa Birliği’ne üye olmayan bir ülke vatandaş yla, Danimarka’da evlenmesi mümkün değil.
Yeni göçmen yasalar - Frans zla evlenen göçmene ancak 4 y l sonra, “koşullar uygun olduğu” ölçüde Frans z vatandaşl ğ verilebilir. - Çal şmak üzere Fransa’da bulunan göçmenler için ailelerini getirmek, ancak 2 y ldan sonra mümkün olacak. Eş ve çocuk d ş nda aile ferdi getirmesi yasak. - Öğrenci vizesiyle gelenlerin ülkede kalma konusundaki hiçbir başvurusu kabul edilmeyecek. Evlilik vb. durumda kendi ülkesine geri dönüp ancak 2 y l sonra gelebilecekler. Bu konuda ABD ve İngiltere’de uygulanan sistem gibi bir sistem öngörülüyor. - Verilen tüm 10 y ll k oturma izinlerinin süre bitiminde yenilenmesi, ilgili kurumlarca yap lan Frans zca testinde baraj aşmas yla mümkün olacak. 2006 Ekim ay na kadar yürürlüğe koymay planlad klar bu yasa tasar s na Frans z vatandaşl ğ ve çal şma izni konusunda yeni maddeler ekleneceği belirtiliyor.
tirdiği önlemlerin benzeri İngiltere’de yürürlükteydi. Ama sald r lar önleyemedi. Devlet, bu tasar yla vatandaş n topyekün kuşkulu ilan edip sürekli takip alt nda tutacağ n ilan ediyor.” diyerek tepkisini dile getirdi. Kuşkusuz sadece Fransa ile s n rl olmayan, AB ülkelerinin hemen tümünde devreye koyulan bu uygulamalar, “özgürlük ve refah” ülkelerinin dayand ğ
s n r ele veriyor. Bunlar sistemin yaşad ğ korku ve paranoyaya işaret eder. Derinleşen s n fsal uçurumlar n sosyal patlamalara dönüşme tehlikesinin, art k bir tehdit olmaktan ç k p, AB metropollerinde uç vermeye başlamas , “güvenlik önlemleri” kapsam nda vites büyütmelerini getiriyor. Ama toplumsal patlama ve kalk şmalar hiçbir yasa tan maz!
Şeflere ulaşamam şlar! Avusturya Adalet Bakanl ğ , uyuşturucuya tolerans tan mayacaklar n ve cezalarda bir art ş n olacağ n aç klad . Avusturya’da 2004 y l içerisinde yaklaş k 25 bin 215 kişinin uyuşturucu kulland ğ tespit edilmiş durumda. 2003’e oranla 3 bin dolay nda bir art ş söz konusu. Uyuşturucuya yönelik operasyonlar n esasta küçük sat c lara yönelik olduğunu, bakanl ğ n iddial söylemlerine rağmen bugüne kadar uyuşturucu şeflerine yönelik herhangi bir başar n n elde edilmediğini polis raporlar bile aç kl yor.
Dünya Yaflanacak
(baştaraf birinci sayfada)
S n f kardeşliği Dünya’da esen sosyalizm rüzgar n n fiili olarak sistemi tehdit etmesiyle de birleşik, k ta Avrupas ülkelerinde “sosyal devlet” maskesinin tak lmas , işçi ve emekçilerin yaşam nda belli bir “iyileştirme” getirmişti. Tekeller, AB üzerinden bir dönem “sosyal refah” balonunu şişirmeyi başard lar. Neo liberal anlay şlar “ulus devlet aş l yor” demogojisiyle emperyalist egemenlik ilişkilerinin çat şmas n gizlemeye çal şt . Mali sermayenin azami kar ve egemenlik ilkelerini, liberal zehirlerle gizleyip emekçi insanl ğa içirmeye soyundular. Keskinleşen s n fsal çelişkiler “herkes kendi yükünü tutabilir” bulan kl ğ yla karart lmaya çal ş ld . Sermayenin serbest dolaş m için ard na kadar aç lan s n rlar, ulus devletlerin sonu ilan edildi. Nereye kadar? Emperyalist sermayenin güç birliği üzerinden tak lan “sosyal” maske y rt larak, s n flar ve uluslar aras uçrum bütün ç plakl ğ yla su yüzüne ç kt .
Hiçbir şey eskisi gibi değil Art k ne AB eski AB, ne emperyalist güç merkezleri aras ndaki ilişkilerin düzeyi, ne de emekçi insanl ğ n hareket seyri ayn durumda. Güç dengelerindeki her değişim, çat şman n seyrini de etkiliyor. Emperyalist egemenlik ilişkilerinde birbirlerinin alanlar n geriletme kap şmas , savaş yoluyla dünyan n yeniden paylaş lmas da içinde olmak üzere, keskin biçimler kazanarak devam ediyor. Bu tablo içerisinde AB s k şmalar yaş yor. Bir tarafta emperyalist güçbirliği içerisinde “çekirdek güç” olarak tabir edilen Fransa-Almanya ekseninin kendi konumunu güçlendirme çabas , diğer yanda genişleme ile birlikte, birlik içerisinde diğer emperyalist bloklar n nüfuz alanlar n n genişlemesi parodoks bir durum yarat yor. Bu tablonun yaratt ğ gerilim ortak bütçe tart şmalar na da, Anayasa gündemine de, ortak savunma politikalar na da yans yor. “Sosyal refah” maskesinin düşmesi, “ulus devlet aş l yor” demogojisinin patinaj yapmas , sadece emperyalist egemenlik çat şmas n n bir sonucu olarak ç km yor ortaya. 21. yüzy l n bütün gelişmişliklerine karş n s n fsal uçurumlar büyüdü, ara s n flar n büyük bir çoğunluğu mülksüzleşerek işçi s n f ya da yedek iş gücünün saflar na kat ld . Yoksullaşman n boyutlar emekçiler içerisinde ç ğr ndan ç kt . İnsanlar n sadece ekonomik, sosyal yaşamlar değil, ruh sağl ğ psikolojik yap s da bozuldu. (AB sağl k kurumlar n n resmi aç klamalar na göre, AB ülkeleri içerisinde psikolojik rahats zl k yaşayanlar n say s yüzde 27. Yani rakamla ifadesi 83 milyon!) Nedenleri ise sosyal sorunlar. Sosyal “refah” yerini toplumsal eşitsizliklere, asgari geçim standartlar yerini 1 Euro’luk işlere b rak yor.
Umut ve mücadele AB ülkelerinde emekçilerin yaşam alanlar n n daralt lmas n içeren her ad m, haklar n korunmas temelinde savunma refleksi ile de karş lan yor. Getireceği y k m öngörülerek Anayasa’ya tepki bu temelde gelişti. Emekçilerin yaşamlar n gözetmeyen hükümetlerin yeni y l bütçe taslaklar na bu eksende karş ç k ld . İtalya, Yunanistan ve Fransa başta olmak üzere AB ülkelerinde milyonlar kamu bütçelerine karş gösteriler gerçekleştirdi. Bir tarafta işçi ve emekçilerin hak kazan mlar n “yük” olarak görüp biçmeye çal şan bir yönelim, diğer tarafta bugün için elindekini koruma refleksi ile gelişen hareketlilik. AB ülkelerinde eşzamanl geliştirilen sald r lar karş s nda gelişen hareketlilik, savunma refleksi ile s n rl da olsa lokal değil, giderek -14 Şubat’ta “Bolkestien Direktifi” sald r s n n Avrupa Parlemantosu’ndan geçirilmek istenmesine karş Strasbourg’da yap lacak merkezi eylem gibi- ortak karş ç k ş koşulluyor. Emperyalist sermayenin, emekçileri yaşam n k y s na mahkum eden sald r lar nda bir üs olarak kulland ğ AB, göçmen işçi ve emekçiler için de bir umut kap s olamaz. Geriye, daha geriye gitmek istemiyorsak s n f kardeşliği ve mücadele emelinde emperyalist birlikteliğe karş ortak hareketi güçlendirelim.
Silaha yat r m
İsviçre’nin 2006 planlar büyüyor Zürih Kanton Meclisi, çal›flanlar›n ücretlerinden 1 milyar Frank kesinti yapmay› planl›yor.
Evsizlerin say s art yor Hollanda’da 2005’te bir önceki y la göre daha fazla kirac , sokağa at ld . Sokağa at lanlar önceki y l 8 binin üstünde iken, geçen y l içinde 365 art şla 8 bin 450’e yükseldi. Evden at lmalar n konu edildiği Netwerk adl televizyon program nda bunun başl ca nedeninin kira borcu olduğuna dikkat çekiliyor. Kiras n ödeyemeyenler içinde gençler baş çekiyor.
3 Dünya
M
İsviçre’de hükümetin son birkaç y ld r h z kazanan sosyal haklara yönelik sald r lar , 2006 planlar n aç klamas yla yeniden gündemleşti. Hükümet ve kanton yönetimleri, yürürlüğe konulan yeni vergi yasalar yla, büyük tekellere ve zenginlere k yak geçerek vergi yükünü çal şanlar n s rt na y kmaya çal ş yor. Bunlara da, “Tasarruf tedbirleri” deniyor!
Tekellerden rekor kâr Vergiden muaf tutulmaya çal ş lan büyük sermaye sahipleri ise, aç klanan y l sonu rakamlar na göre tüm zamanlar n en iyi kâr n elde etmiş durumdalar. 63 milyar Frank! Bu şu ana kadarki en yüksek kâr rakam . Hükümetin yürürlüğe koymaya çal şt ğ sald r yasalar , kanton yönetimlerini de cesaretlendirerek, kantonlarda al nan kararlar n daha da sertleşmesine
yol aç yor. Başta Zürih Kanton’u olmak üzere, hemen tüm kantonlar, gelecek dönem için eğitim ve sağl k hizmetlerinde k s tlamaya giderek, ‘tasarruf’ edeceklerini ilan ettiler. Zürih Kanton Meclisi, kamu sektöründe çal şanlar n sosyal haklar n ve ücretlerini hedefe koyarak, 2006 y l nda çal şanlar n ücretlerinden 1 milyar Frank kesinti yapmay planl yor. Ayn şekilde kanton dahilindeki üniversitelere sunulan devlet desteğinde 105,5 milyon Frank’l k kesinti yap lmas planlan rken, doğacak bütçe aç ğ okul harçlar n n yükseltilmesi, öğrencilere sunulan sosyal olanaklar n ve dan şmanl k hizmetlerinin yok edilmesiyle kapat lmaya çal ş l yor. Ayn şey hastaneler için de söz konusu. Verilen hizmetler-
de ve özellikle psikiyatri bölümlerinde gerçekleştirilen tedavilerde k s tlamaya gidilerek, 117 milyon Frank daha az destek sunulacak.
Çal şanlar at lacak... Kamu kurum ve kuruluşlar nda çal şanlar, ayn gerekçelerle kap d şar edilme tehdidiyle karş karş ya. Sadece 2006 y l nda 600 çal şan n işten ç kar lmas hedeflenirken, gelecek birkaç y l içinde bu say binlerle ifade edilecek. Hükümet destekli sald r planlar na karş Zürih’teki sivil örgütlenmeler, çeşitli siyasi kuruluşlar ve işçi örgütleri mücadele kampanyas başlatarak sald r paketlerinin geri al nmas ve haklar n korunmas için sendikalar n desteği ile eylem ve etkinlikler düzenliyorlar.
Dünya genelinde kudurgan bir iştahla silahlanma art r l yor. Bir tarafta açl k, sefalet, yoksulluk inan lmaz bir h zla yükseliyor. Eğitim, sağl k, vb. en hayati ve insani alanlara yat r mlarda bütçe k s tlanmas yla “fedakarl k” dayat l yor. Diğer tarafta silah sanayine yat r mlar, astronomik rakamlarda art ş gösteriyor. 11 Eylül 2001 sonras sadece ABD’nin bu alana yat r m 400 milyar dolar n üzerinde. Ayn tarihlerde dünya ekonomisinde genel bir durgunluk yaşan rken, 11 Eylül sonras ivme kazanan tek sektör savunma sanayii idi. Silaha yap lan yat r m 840 milyar dolar. AB bu alandaki rekabet gücünü artt rmak için 100 milyar Euro’luk ek kaynağa gereksinim duyduğunu aç klad . Bütçe art r m karar n en h zl yaşama geçiren ise Fransa oldu. 2005 y l nda bütçenin yüzde 60’ n savunmaya ay rarak bu alandaki yat r mda ABD’den
sonra ikinci s raya yerleşti. İngiltere ve Rusya üçüncü s rada. Haberleşme, gözetleme, uzay teknolojisi, vb. savunma sanayinin bir parças olarak bu alanlara da silahlanma dahilinde yat r mlar yap l yor. Resmi ağ zlar savunma sanayi bilgi teknoloji alan dahil, bu alana yat r m n 2025 y l na kadar yüzde 300 leri bulacağ öngörüsünde bulunuyorlar. Emperyalistlerin dünya üzerindeki hakimiyet kavgas silah sanayindeki rekâbeti k z şt r yor. Stratejik alanlara yönelik işgaller, katliamlar h z kazan yor. Beraberinde açl k ve yoksulluk, işsizlik ve doğa kirliliği gün geçtikçe büyüyor. “Tek kutuplu dünya”n n meseleleri kendini üretmeye ve büyütmeye devam ediyor. Açlar n açl ğ n , burjuvalar n zenginliğini büyüten bu sistem istediği kadar gelişkin silahlara sahip olsun, içinde büyüttüğü s n fl dünyay sürdürmeye gücü yetmeyecek!..
Yaflanacak
Dünya 4 DTÖ zirvesinden “fos” ç kt ! Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) zirvesi 13-18 Aral k tarihleri aras nda Hong Kong’da topland . ABD başta olmak üzere emperyalist blok aç s ndan son derece önemli olan ve aylar öncesinden haz rl ğ yap lan DTÖ’nün 6. zirvesinin temel gündemi, tar m sübvansiyonlar ile gümrük duvarlar ve kotalar n indirilmesiydi. Zirve sonucunda, kimsenin memnun olmad ğ “fos” bir sonuç ç kt … Gerek Hong Kong zirvesinde al nan kararlar n detaylar n n görüşülmesi, gerekse Doha kararlar n n uygulanmas için Nisan ay sonu veya May s ay baş nda yeni bir zirve yap lacak. Hong Kong’da DTÖ zirvesi başlamadan emekçilerin eylemleri başlad . 11 Aral k’ta Hong Kong sokaklar n özgürleştiren 4 bin emekçi “yaşam n bir ticaret eşyas olmad ğ n ” hayk rd .
Faşist selam na ceza Faşist tarihi ve taraftar yap s ile tan nan İtalyan futbol klübü Lazio’nun Livorno ile oynad ğ lig maç nda faşist selam veren Paolo Di Canio isimli futbolcuya, İtalya Futbol Federasyonu Disiplin Komitesi taraf ndan bir maç oynamama ve para cezas verildi. İtalyan oyuncunun para cezas 10 bin euro. Avrupa’da son y llarda futbol klüplerinde siyahi ya da Asya uyruklu sporculara dönük rkç sald r lar artmakta. Kimi klüpler siyahi oyuncu oynatmamakta, faşist taraftar kümeleri ise “yabanc ” oyunculara rkç tezahüratlarla sald rmaktalar.
“Eylem polisleri” New York Times gazetesinin, adli video ve görüntü uzman Eileen Clancy’ye incelettiği görüntüler, Amerikan polisinin sivil k yafetlerle New York’ta düzenlenen eylemlere kat ld ğ n , protesto gösterilerini provoke etmeye çal şt ğ n ve hatta Irak işgali yüzünden eyalette s kl kla yap lan eylemlerin tertipçileri ile kat l mc lar n karalamak için tek başlar na eylem yapt klar n ortaya koydu. Polisler, eyalette yap lan savaş karş t gösterileri ve grevleri karalamak için, sahte eylemler yap yor, etrafa zarar veriyor, halk n huzurunu bozuyor ve sonuçta gözalt na al n yor. K sa bir süre sonra, serbest b rak l yor ve bir sonraki “sahte eylem” haz rl klar na başl yorlar.
Hindistan’da üç öğrenci öldürüldü Hindistan’da, baz k z öğrencilerin trende polisin cinsel tacizine uğrad ğ gerekçesiyle gösteri düzenleyen öğrencilere polisin ateş açmas sonucu 3 öğrenci öldü. Assam eyaletine bağl Salakati kentinde, polisin baz k z öğrencilere cinsel tacizde bulunduğu yolundaki söylentiler üzerine, öğrenciler ve kasaba sakinleri tren istasyonunda topland . Gösteri yapan öğrencilerle polis aras nda yaşanan gerginlik s ras nda polisin ateş açmas sonucu 2 öğrencinin olay yerinde, birinin de hastanede yaşam n yitirdiği belirtildi.
Halepçe soyk r md r Hollanda’da mahkeme, Irak’ n Halepçe köyünde 1988’de binlerce Kürdün öldürülmesinin bir soyk r m olduğuna hükmetti. Karar, Saddam Hüseyin rejimine zehirli gaz satan Hollandal işadam Frans van Anraat’ n yarg land ğ davada al nd . Hollandal işadam ysa, soyk r ma yard m suçundan aklanmas na karş n, savaş suçlar na iştirak nedeniyle 15 y l hapis cezas na çarpt r ld .
D
Ü
N
Y
A
Latin Amerika’dan esen rüzgar Ortadoğu’nun kalbinden… ABD’nin iflkence, kan ve darbeler yoluyla arka
bahçesi haline getirdi¤i Latin Amerika’da ABD karfl›tl›¤›n›n yükselmesi, dünya çap›nda anti emperyalist rüzgar›n geliflmesinin önünü aç›yor.
Bütün karş darbe girişimlerine karş Venezüella’da Chavez iktidar güçlendi. Bolivya’da yap lan seçimleri MAS (Sosyalizme Doğru Hareketi) lideri Evo Morales kazand . Küba ile ittifak içerisinde büyüyen bir anti emperyalist blok oluşmaya başlad . Latin Amerika ülkelerinde y llarca IMF politikalar n n boyunduruğunda k vranm ş halklar, özelleştirme ve neo-liberal
sald r lar karş s nda sosyal dengeyi gözeten anlay şlar destekleyip güçlendiriyorlar.
Hem de “arka bahçe”de! ABD emperyalizminin sömürgeci politikas , işkence, kan ve darbeler yoluyla arka bahçesi haline getirdiği Latin Amerika’da ABD karş tl ğ n n yükselmesi, dünya çap nda anti emperyalist rüzgar n gelişmesinin
önünü açan bir işlev görüyor. ABD egemenliğinin öyle yenilmeyecek bir güç olmad ğ n aç ğa ç kartan gelişmeler, anti emperyalist dalga içerisinde yer alanlar n yüreğini kabart yor. “Tek kutuplu dünya”, “imparatorluk” ve “yenilmezlik” imgelerinin estirdiği rüzgar karş s nda duran ve onu frenleyen bir hareket, Latin Amerika’da yaşanan somutluklarla gelişip büyüyor. ABD’nin FTAA (Amerikalar Serbest Ticaret Bölgesi Anlaşmas ) gibi emperyalist boyunduruğu t rmand ran politikalar karş s nda, Chavez’in önerdiği ALBA (Bolivar Latin Amerika Birliği) gibi altarnatif aray şlar bölge nezdinde güç kazan yor.
İnsana yat r m Latin Amerika’daki gelişmeler, sadece ekonomik ve siyasal cepheden değil, her aç dan tekel egemenliğini s n rland ran bir yaklaş m olarak, insana yat r m yapmas boyutuyla da belli gelişmeleri aç ğa ç kart yor. Sağl k ve eğitim alanlar nda sosyal içerikli uygulamalar, ortak programlar olarak gündeme getiriliyor. Küba ve Venezüella’n n Mucize Misyonu (Misión Milagro) program kapsam nda, göz rahats zl ğ yaşayan 100 bin Venezüellal insan Küba’da ücretsiz tedavi edilmesi, günümüzde insana yat r m yapan politikalar n geliştirilebilmesi aç s ndan anlaml d r.
Uluslararas işkence merkezi Herfley emperyalist ç›karlar›n korunmas› ve buna karfl› gelenlerin bast›r›lmas› için. ABD Merkezi Haberalma Teşkilat (CIA)’n n dünyan n birçok yerinde gizli işkence merkezlerinin olduğu ortaya ç kt . Avrupa da dahil bir çok ülkeye giriş ç k ş yapan CIA, birçok ülkede “terörle mücadele” gerekçesiyle insanlar uçaklarla kaç r p işkenceden geçirdi.
Sözde araşt rmalar! Olay n aç ğa ç kmas yla beraber AB ülkelerinde kriz masalar oluştu. AB Komisyonu, CIA uçaklar ile ilgili araşt rma dosyas açarak konunun araşt r l-
mas karar ald . ABD’nin olaya ilişkin gerekli aç klamalar yapmamas halinde AB ülkelerindeki tüm üsleri kapatabileceği iddias nda bulundu. AB ülkeleri d ş nda Kanada, Polonya, Afganistan, Türkiye vb. ülkelere de defalarca inen CIA, oluşturduğu üslerde kaç rd ğ insanlar işkenceli sorgulardan geçirdi, yarg lad oradan da kendi denetimindeki hapishanelere götürdü. ABD d şişleri bakan Rice, “Terör zanl lar ndan elde edilen istihbarat n sadece Amerika’da değil, Avrupa’da da birçok eylemi önlediğini ” söyleyerek olaya sahip ç kt . AB ve diğer ülkelerden de bu konuyu örtbas etmelerini istedi.
Kim terörist? ABD ve AB ülkelerinde kimi
kurumlar soruşturma başlatacaklar n belirttiler. Bu soruşturmalar olsa olsa birbirleri aras ndaki ç kar çat şmalar nda koz olarak kullanabilecekleri malzemeleri tespit etmek, kendi aralar nda koyduklar s n rlar birbirlerine hat rlatmak, diğer yandan da kitlelerin gözünde kendilerini te-
mize ç karma çabalar içindir. Tüyler ürpertici işkence yöntemlerinden her biri birbirinden marifetli. Her şey emperyalist ç karlar n korunmas ve buna karş gelenlerin bast r lmas için! Bu konuda bütün emperyal stler hemfikirdirler ve birbirinin yöntemlerini kullan rlar.
Emperyalizm mezar n kaz yor! Yap›lan “demokra-
yi yükledikleri “demokratik ve laik” lider İyad Allavi’nin yüzde 14’lerde kalmas kendileri aç s ndan bir hüsran oldu! Tablo; Şiiler, Kürtler, Sünni Araplar şeklinde üç parçaya bölünmüş Irak’t r!
si'’ flovunda kazan›lan “baflar›” GOP’un bundan sonraki hedefine yönelmekte bir dayanak olacakt›r! Ancak... ABD ve İngiliz emperyalizminin bölgesel planlar n n bundan sonraki seyir defterini belirleyecek önemdeki Irak parlamento seçimleri 15 Aral k’ta yap ld . Hemen ertesinde başlayan tart şmalar, sürecin emperyalistler aç s ndan daha da zorlaşt ğ n gösteriyor. Sünniler’in seçimlere kat l m n n sağlanmas na büyük önem atfeden işgalciler, bunun için ne gerekiyorsa yapt lar. Çünkü onlar n kat l m oran “demokrasi” plan nda katedilen yolun göstergesi olacakt ! Ve her cephede yaşad klar s k ş-
S ra İran’da
mada kendilerine nefes kazand racakt !
İşgal demokrasisi! Ama sonuç, işlerini kolaylaşt rmak bir yana, zorlaşt rd ğ n gösteriyor! Yap lan binlerce itiraz, seçimlerle ambalajlanmaya çal ş lan “11 Eylül demokrasisi”nin ne menem bir şey olduğunu gösterdi.
Dünyan›n sokaklar›...
Ahmet Vural
Her y l olduğu gibi, bu y l da, sokaklar n ve caddelerin ş l ş l, rengarenk olmas n bekliyorduk. Ama bu Noel, baz caddelerin büyük mağazalar d ş nda pek ş kland r lmad . Fransa, önceki y llara göre son derece sönük geçen Noel sonras , y lbaş na göstermelik haz rl klar yaparak girdi. Kiliseler dahi küçük çapl ş klara bürünmekle durumu kurtarmaya çal şt . Avrupa’n n kuzey ülkeleri ve fanatik baz ülkeler yine görkemden vazgeçmedi.
Özellikle Almanya ve İskandinavya ülkeleri, Noel kutlamalar için yine su gibi para ak tt . Euro ile bütçe k s tlamas na giden burjuvazi, Noel harcamalar na fazla ödenek ay rmad ğ n çekinmeden dile getirdi. Yine halk geleneklerine bağl olarak hediye almaktan, evlerde çam ağac bulundurmaktan geri kalmad . Fakat bu durum hediyelerin hacmine ve fiyat na da yans d . Dünya markas olan mağazalar da genellikle çocuklar ve kad nlara dönük yoğun propagandayla müşteri toplamaya çal şt .
İtirazlar n çoğunluğu as l olarak Sünniler’den geldi! Ve onlar n dikkate al nmay p, seçimlerin iptal edilmemesi durumunda “hükümet kurulmas n engelleriz!” tehditleri işgal “demokrasi”sinin as l bundan sonra gerçek bir kaosla başbaşa kalacağ n gösterdi. Yan s ra CIA destekli Ahmet Çelebi’nin oylar n sadece yüzde 1’ini alm ş olmas , yine işgalcilerin sermaye-
Yüzbinlerce işgal askeri, polisi ve onlar kadar devşirme “güvenlik güçleri” eşliğinde yap lan “demokrasi” şovunda kazan lan başar Genişletilmiş Ortadoğu Projesi’nin bundan sonraki hedefine yönelmekte bir dayanak olacakt ! Bu hedef İran’d r… Hemen arkas ndan Irak’taki askerlerin bir k sm n çekmeleri de bunun için yap lan haz rl klar n somut bir göstergesidir! Ancak emperyalist barbarlar da gördüler ki bu iş o kadar kolay değil! Sonlar n haz rlayan o büyük öfkenin ebeliğini bizzat kendileri yap yorlar, kendi mezarlar n elleriyle kaz yorlar!
Hüzünlü sokaklar Herşeyin dayanağ para 2005 y l , işsizliğin tavana vurduğu büyük bir ekonomik durgunlukla geçti. Vatikan çok hoşnut olmad belki de! Ama kimse bu ülkelerde sokakta kalan evsizlerin, çorba kuyruklar nda bekleşen insanlar n, şatafatl Noel ya da yeni y l kutlamalar ndan daha önemli bir sorunu olduğunun fark nda değil. Bir y l geride b rakt ğ m z yaşl dünyada savaş, deprem ve açl ktan etkilenen çocuklar n da diğer çocuklar gibi hediyelere, s cak bir or-
talama ihtiyac olduğunu unutmadan seyretmeli ş kl sokaklar . Dünyan n sokaklar hergün yeni olaylarla dalgalanmakta. Paris’te patlayan öfke, Şemdinli’de sokaklara taşan halk y ğ nlar , kara Afrika’da açl ğa direnen yoksullar, vs. vs. Yeni y la halklar böyle girdi. Burjuvazinin bask ayg t aral ks z çal şmaya devam ediyor. Neon ş klar n n loş ayd nl ğ n gerilerde b rak p, insanca yaşayacağ m z, ç kars z dostluklar n yaşand ğ eşit, özgürlük kokan y llara merhaba diyebilmek dileğiyle…
1995’te Oslo Anlaşmas ile kurulan Filistin Özerk Yönetimi’nde parlamento seçimlerinin ikincisi 25 Ocak’ta yap lacak. Bugüne kadar çeşitli gerekçelerle ertelenen seçimler, ABD’nin taraflar üzerinde oluşturduğu bas nçla yap l yor. Çünkü Filistin bölgesel planlar n n uygulanmas nda önemli bir yere sahip. Bu gerçek hem İsrail’de, hem de Filistin’de h zl politik gelişmelerin yaşanmas n tetikledi. Ve Irak’ n işgali ile eşgüdümlü işleyen süreç, Arafat’ n ölümü ile birlikte h z kazand . İsrail’in bu bas nçla att ğ ad mlar (Gazze’den asker çekmesi, Yahudi yerleşim birimlerini boşaltmas ve ayn şeyleri Bat Şeria için de yapacağ n aç klamas ) Mart ay nda yaşanacak seçimler öncesinde politik tablonun değişmesine neden oldu. Şaron, Likut Partisi’nden ayr l p, ABD çözümünü dolay ms zca savunan Kadima Partisi’ni kurdu. İşçi Partisi’nin lideri Peres, partisinden ayr larak Şaron’u destekleyeceğini aç klad . Likut Partisi’nin baş na Netanyahu geçti…
Hamas El Fetih’i sars yor! Ayn şey Filistin cephesinde de yaşan yor. Aral k ay n n ortas nda biten yerel seçimlerin sonuçlar ciddi kayg lar ve ayn zamanda sürtüşmelere neden oldu. Çünkü seçimlere kat lan Hamas, Gazze’den sonra, El Fetih’in güçlü olduğu Bat Şeria’n n 4 seçim bölgesinin 3’ünde yerel yönetimi kazand ! Hamas’ n bu başar s 25 Ocak’ta yap lacak parlamento seçimleri öncesinde tüm güçleri farkl düzeylerde kayg land r-
d . Çünkü Hamas, geçmişi ve şu anki duruşu ile henüz sistem aç s ndan kabul edilebilirlik eşiğini aşm ş bir güç değil. Onun yerel seçimlere ve parlamento seçimlerine kat lmas na izin verilmesi, sistem içine çekme amac ile ilişkiliydi. Ancak yerel seçimlerdeki ezici başar s şaş rt c olmasa da, tüm taraflar aç s ndan kayg uyand r c oldu. Hamas’ n, radikal duruşu, siyasette kitleler nezdinde kirlenmemiş oluşu, kitle çal şmas nda halk n ihtiyaçlar n karş lamay gözeten tutumu ile El Fetih’in kalesi olan Nablus’ta bile yüzde 78 gibi büyük bir oy almas , parlamento seçimlerinde de büyük bir başar kazanacağ n gösteriyor. Bu durum El Fetih içinde genç ve yaşl kuşak aras nda yaşanan sürtüşme ve çekişmeleri keskinleştirdi. Sonuçta El Fetih liderliği Hamas karş s nda daha güçlü bir duruş için genç kesimin aday , 2. İntifada Lideri Barguti’yi liste baş na alarak iki ayr listenin ç k ş n engelledi. Bu ayn zamanda Hamas karş s nda Barguti gibi halk taraf ndan sevilen bir liderin karizmas n kullanma amac ile de örtüşüyor.
ABD çözüm üretemez! Karmaşa ve netleşmenin bir arada yaşand ğ bu süreç, ABD’nin GOP plan ile bağlant l olarak h zlanacak. ABD Filistin’de yaratacağ istikrarla güç toplayarak, GOP’un diğer hedefleri olan Suriye ve İran defterini açmaya haz rlan yor. Ancak istikrar ad na att ğ her ad m, halklar n karş duruşu ile onu daha büyük istikrars zl klara çekiyor.
“Made in USA” z rlanan haberlerin yay nlanmas değil, çeşitli kişilerin ABD politikalar ekseninde yaz üretmesi için onlara birebir birifing veriyorlar ve yönlendiriyorlar. Yaz aylar nda Türkiye’deki ABD karş tl ğ n n geriletilmesi için bir grup gazetecinin gizlice Washington’a götürüldüğü, burada Pentagon’dan çeşitli düşünce kuruluşlar na kadar birçok brifinge sokulduğu gündeme gelmişti. Pentegon’un psikolojik hareket merkezi üzerinden dünyan n farkl ülkelerindeki bas n yönlendirdiği saklanamayan bir gerçek. Geçtiğimiz günlerde, çeşitli ülkelerde ABD politikalar ekseninde makale, haber, reklam ve değişik konularda yaz lar için Pentegon’un 400 milyon dolarl k bütçe ay rd ğ gündeme geldi. Hali haz rda yürütülen ve güçlendirilen faaliyet, Psikolojik Operasyonlar Destek Birimi başkan yard mc s Mike Furlong taraf ndan da “Ürün üzerinde elbette ‘Made in USA’ ibaresi olmayacak” aç klamalar yla teyit edildi. Bu dev bütçeyle çal şan Pentegon psikolojik savaş birimleri, el alt ndan yayd klar haberleri, dünya bas n nda kaynak gösterilmeden yay nlatma işini yap yor. Ama sadece buralarda ha-
Bulamaç değil netlik Günümüz dünyas ndaki teknik gelişim düşünüldüğünde egemenlerin medyay bir çok biçim ve yetkinlikte kulland ğ aşikar. Bunun bir sarmala dönüşüp insan n bilincini, kültürünü teslim almas bir kaç n lmazl k değil. Parayla sat n al nm ş uşaklar n arac l ğ ile pompalanan bilgiler, kişinin bilinç süzgecinden geçerken insan olman n onurunu taş yanlar aç s ndan bir bulan kl k yaratamaz. Bir düşünce sistematiği, değer ve ölçütleri olanlar çarp t lan n ay rd na varabilirler. Yeterki insan bir kültür ve düşünce bulamac ndan kendisini uzak tutsun. Net ve berrak bir dünya görüşü, farkl bir toplumsal sistem doğrultusunda bir bak ş aç s geliştirebilsin.
Yaflanacak
E
Sendikal Forum
R za Doğan
Unutturulmak istenen “NON”
M
E
K
D
Ü
N
İş yasas ndaki değişiklikler İşsizlik sorununu gündemin baş na ald ğ n söyleyen Frans z yönetimi, 4 Ekim’de ülke çap nda say lar bir milyona varan emekçi kitlelerin protestolar na rağmen, bir kaç ay önce kanun gücünde kararneme ile iş yasas nda değişiklikler yapt . Zaten demokratik olmayan yasay daha da kötüleştirildi. Önceki yasada işveren işe almak istediği bir işçiyi 20 aya kadar süreli kontrat yaparak çal şt rd ktan sonra ya ç karmak ya da kadrolu işçi yapmak zorundayd . Kontrat boyunca süre dolmadan ya da iş mahkemesinin karar ve onay olmadan işten atam yordu. Yeni yasaya göre 20 kişiden az işçi çal şt ran (ki bu kategoriye girenler Fransa’da endüstirinin üçte birini kaps yor) işyerleri için deneme süresi iki y la ç kar ld . Art bu süre içinde işveren işçiyi istediği zaman, yasal bir engel olmadan işten atabilecek. Ya da iki y l çal şt rd ğ işçiyi iki ay sonra ayn koşullarla yine işe alabilir. Yine yasada gençlere iş bulma imkan (!) olarak, 26 yaş ndan küçük olanlar n, 20 kişiden fazla işçi çal şt ran iş yerlerinde iki y l boyunca ayn koşullarla staj veya formasyon ad alt nda çal şabilecek. Çok aç k ki bu yasayla işsiz iş bulabilmek için patronun verdiği ücrete koşulsuz raz olmak zorunda. Sendikalaşmak, grev veya direniş yapmak, kendini işten att rmakla eş anlaml . Ayr ca bu yasan n şimdilik 20 kişiden az işçi çal şt ran iş yerleri ile s n rl tutulmas , sadece bir sürecin başlang c d r.
İşsizlik sigortas da değişti Aral k ay n n ortalar nda başlayan devlet, işçi ve işveren temsilcilerinin uzun pazarl klar sonucu imzalad klar 2008’e kadar geçerli işsizlik sigortas yasas nda da fatura bir kez daha işsizler ve işçilere ç kart ld . Yeni uygulamayla 23 ayl k işsizlik sigortas ndan yararlanma hakk 12 aya iniyor. İşsizlik yard m alanlar n 10’da 6’s işsizlik sigortas ndan düşecek. RMI denilen asgari geçim yard m alacak. Zaten işsizlik sigortas ndan yararlananlar n yüzde 86’s asgari ücret veya daha alt nda ücret al yor. Bu yasayla işsizlerin s rt ndan 3 y lda 2.4 milyar euro tasarruf yap lacağ belirtilirken, çal şanlardan kesilen işsizlik ödentisi 0,04 art r ld . Patronlar ise iki kulağ n üzerine yatarak işsizlik oran n n düşmesini bekleyecekler! Önceki uygulamadan çok daha kötü olan bu anlaşmay , işçi sendikalar ndan sadece CGT reddederek imzalamad ama bu da sonucu değiştirmiyor.
Onbinler Strasbourg’da buluşacak Kuşkusuz benzer uygulamalar Fransa ile s n rl değil. Avrupa’da uluslararas büyük sermaye, neo-liberal uygulamalar n üst düzeyde kurumlaşmas anlam na gelen Avrupa Anayasas ’n , emekçilerin “NON” diyerek çöpe att ğ n unutmuş gibi! Ya da unutturmak istiyor! Ayn Anayasa’n n ön gördüğü uygulamalara her ülkede devam ediliyor. Şubat’ n 14’ünde Avrupa Parlementosu’nda “Bolkestien Direktifi” görüşülecek. Buna karş l k olarak ayn gün Avrupa İşçi Sendikalar Kofedarasyonu da Avrupa Parlementosu’nun toplanacağ Strasbourg’ta eylem yapma karar ald . Geçen y l Mart ay nda sendikalar n Brüksel’de yapt klar , 60 bin işçinin kat ld ğ miting ve yürüyüş, Avrupa Anayasas ’n n reddilmesinde etkili olmuştu. Bir kez daha işçiler sosyal kazan mlar na dokunulmamas ve “Daha güçlü sosyal Avrupa” talepleriyle sermayeye ve onun sistemi neo-kapitalizme “HAYIR” demek için Avrupa’n n her tarafindan Strasbourg’a akacak…. 2006’n n tüm dünya emekçileri için demokratik hak ve özgürlükler y l olmas dileği ile…
1 Euro’luk iş herkes için! Almanya’da Hartz IV yasas n n uygulamalar için pilot kent seçilen Köln’de işsizler yeni bir sald r yla karş karş ya. İşsizlik tehdidiyle eğitilen emekçiler, bir taraftan da 1 euroluk işlerle birlikte (zwangsarbeit) kölece işçiliğe mahkum ediliyorlar. 2005 y l itibariyle gündeme gelen 1 euroluk işlerin kapsam Köln Şehir Yönetimi’nin haz rlad ğ “Alanlar n denetimi” plan yla birlikte genişletiliyor. Bu işlerde çal ş t r lacak bin işçi belirlenmiş bile. Yeni plana göre daha önce yüksek ücretlerle çal ş lan işlere bundan sonra 1 euroluk işçiler
gönderilecek. Bu işçilerin çal şt r lacağ bölümler şöyle belirlenmiş; Toplu Taş mac l k Dairesi’nin “Yolcu Hizmetleri, Şehir temizliği, kap c yard mc l ğ , belediye hizmetlerinde yard mc görevler, yaşl lar yurdu, hastaneler, arşiv, aç k tuvaletler vb.” yerlerde işsizler zorla çal şt r lacak. Plan, sendikalar n da onay yla yaşama geçirilecek. Sokak ve Trafik İşleri Dairesi de ucuz işgücüne “sevineceklerini” belirtmiş. Bu planla birlikte, yasadaki 1 euroluk işler tan m fiilen genişletilmiş oluyor. Art k 1 Euroluk işler herkesi bağl yor.
A
S
5 Dünya
I
Çal şan yoksullar! Yoksullu¤un çal›flmamaktan kaynakland›¤› fleklindeki yayg›n görüfl, çal›flt›klar› halde yoksulaflanlar›n giderek artmas›yla günlük hayatta giderek terk ediliyor.
2005 y l , uluslararas sermayenin emekçilere yönelik neo-liberal sald r lar , hak gasplar ve buna karş gelişen grev ve direnişlerin y l olarak geride kal rken, 2006’da da emek ile sermaye çat şmas n n giderek daha yoğun ve daha yayg n olacağ n n sinyalleri şimdiden veriliyor. Demokratik hak ve özgürlüklerin korunmas ve daha da geliştirme kararl l klar n sermayenin Avrupa Anayasas ’n redderek gösteren emekçilerin kararl l klar s nan rcas na, söz konusu Anayasa’n n ön gördüğü yasa ve kararnameler birbirini izliyor. “İş gücünün serbest dolaş m ” ad alt nda, sosyal kazan mlar n geri, iş gücünün ucuz olduğu ülkelerden taşeron firmalar ad na getirilen işçiler, o ülkenin yasalar na göre çal şt r l yor. “Delokalizasion” tehdidi işletilerek ücretler aşağ çekilirken, çal şma saatleri hiçbir ücret art ş yap lmadan uzat l yor. Özel sektörlere peşkeş çekilen kamu sektörlerinin özelleştirilmesiyle binlerce işçi, işsizler ordusuna kat l yor.
Y
Sabahtan akşama kadar en ac mas z koşullarda çal ş yorlar ve buna rağmen sosyal yard ma muhtaçlar… “Kim bunlar?” sorusuna ihtiyaç bile yok belki de… Zira önemli bir bölümümüzün sorunun cevab n en iyi bilenler aras nda bulunduğundan hiç kuşkumuz yok! Konumuz, İsviçre’de de yayg n olarak İngilizcesiyle adland r lan “Working Poors”! Yani “çal şan yoksullar”! 750 bin kişi
bu durumda ve ufukta iyileşmeye dair bir belirti yok…
Çal şanlar da yoksul... İsviçre İstatistik Dairesi’nin verdiği bilgiye göre, geçtiğimiz y l yaşlar 20 ile 59 aras nda olan çal şan nüfusun yüzde 7,4’ü yoksulluk s n r n n alt nda kald . Bir önceki y l ise bu oran 6,4 idi. Yoksullar n dörtte birinden fazlas n n aile üyele-
rinden iki kişinin tam gün çal ş yor olanlardan oluşmas , yüzde yüz çal şanlar n da yoksulluktan fazlas yla paylar n ald klar n gösteriyor. Dört y l süren nispi düzelmenin ard ndan durum yeniden kötüye gidiyor. İstatistikler, 90’l y llar n ilk yar s nda belirgin bir şekilde yükselen “Working Poors” kotas n n, ikinci yar da duraklama devri yaşad ğ n gösteriyor. 2003’te çal şt klar halde yoksullaşanlar n oran n n bir önceki y lla k yasland ğ nda, yüzde 6,4’ten yüzde 7,4’e ç karak 231 bin kişiye ulaşt ğ görülüyor. Daha somut bir ifadeyle, 137 bin evde yaşanan yoksulluk toplam olarak 513 bin yetişkin ve 233 bin çocuğu etkiliyor. Yoksulluğun çal şmamaktan kaynakland ğ şeklindeki yayg n
görüş, çal şt klar halde yoksullaşanlar n artmas yla günlük hayatta giderek terk ediliyor. Zira çal şt klar halde yoksullaşanlar n say s her geçen gün art yor. Araşt rmalar, resmi işsizlik rakamlar n n,yoksullaşmayla doğrudan bir ilintisinin olmad ğ n gösteriyor. Tüm çal şanlar n yüzde 7,4’ü yoksul, ama her çal şan yoksulluk tehdidini ayn şekilde hissetmiyor. Tek baş na çocuk yetiştirenlerde ya da çok çocuklu ailelerde yoksulluk oran çok daha yüksek. Araşt rmalar n ortaya koyduğu bir başka gerçek de, özellikle AB’ye üye olmayan ülkelerden gelen göçmenlerin, yoksulluk riski, İsviçrelilere göre 2,5 kat daha fazla…
Daimler-Chrysler Daimler-Chrysler’in önümüzdeki üç y l içinde toplam 16 bin işçi ç karacağ bildirildi. Yönetim Kurulu Başkan Dieter Zetsche, şirketin kar n art rmak amac yla, önceden planlanan 8 bin 500 işten ç karmaya ek olarak, 8 bin kişinin işine daha son verileceğini aç klad . İşten atma karar na, şirketin Denetim Kurulu’nda bulunan 2 “işçi temsilcisi” destek verdi. Bunlar n sendikalar n üst düzey yöneticileri olduğu belirtildi.
Sigorta’da grev... Sigorta işçileri, Toplu İş Sözleşmesi’nin dördüncü raundunu protesto etmek için uyar grevi gerçekleştirdi. İşçiler, en az enflasyon düzeyinde ücret art ş talep etti. Aralar nda Volksfürsorge, Alianz, Hamburg Manheimer, Signal Iduna Axa, Deutscher Ring ve Huk Coburg çal şanlar n n da bulunduğu bin 500 işçi, Hamburg sokaklar nda yürüyüşe geçti. İşçilerin üyesi olduğu Ver.di Sendikas , TİS görüşmelerinde en az enflasyon düzeyinde ücret art ş talep ediyor.
İşsizlik korkusu
Stuttgart’ta uyar grevi Çal›flma
saatinin 40'a yükseltilmesi ile Stuttgart’ta bine yak›n kiflinin iflsiz kalacag› vurguland›.
Almanya’n n Baden Würtemberg eyaleti genelinde, Ver.di sendikas n n çağr s yla, 38.5 saat olan haftal k çal şma süresinin 40 saate yükseltmek istenmesine karş 5 Aral k’ta 1 günlük uyar grevi yap ld . Stuttgart merkezde 2 bin klinik çal şan , 600 temizlik işçisi iş b rakt . 170’e yak n çocuk yuvas kapal kald . Aileler önceden, çocuklar n yuvalara göndermemeleri konusunda uyar ld . Eyalet genelinde Galeria, Kaufhof al şveriş mağazas çal şanlar da işyeri önünde pankart açt lar, bildiri okuyup dağ tt lar. Sigorta tekeli Aliaz çal şanlar da Stuttgart merkezinde daha önce yapt klar eylemlerde, çal şma sürelerinin uzalt lmas , y lbaş paralar n n kesilmesi ve izin paralar n n kald r lmas na
karş tepkilerini bir kaç eylem ve mitingle göstermişlerdi. Üniversite çal şanlar n n yan s ra üniversite öğrencileri de eylem ve grevlere çağr yap p kat ld lar. Ayr ca yüzme havuzu çal şanlar , şehir tiyatro çal şanlar da iş b rakt . Ayn gün Stuttgart Wihelmplatz’ta 10 bin kişi çal şma saatlerinin yükseltilmesine karş miting yapt . Konuşmalarda, çal şma saatinin 40’a yükseltilmesi ile Stuttgart’ta bine yak n kişinin işsiz kalacag vurguland . Konuştuğumuz çöp işçileri,
kendilerinin zaten sogukta, ağ r yükler kald rarak zor koşullar alt nda çal şt klar n belirttiler. Bu uyar grevi dikkate al nmazsa, Ocak ay nda tekrar, ama daha etkili eylem ve grevler yapacaklar n söylediler.
Her yer grev alan … Ludwigsburg’da yap lan uyar grevinde de bir çok alanda iş b rak ld . Ludwigsburg Forum önünde yap lan mitinge 500’ün üzerinde kat l m oldu. Waiblingen şehrinde Belediye
önünde yap lan mitinge de 800’e yak n kat l m oldu. Ayr ca Karlsruhe, Heilbronn, Heidenheim ve diğer bir çok şehirde uyar grevi yap l p, iş b rak ld . Biz de Yasanacak Dünya okur ve aktivistleri olarak eylemlere kat ld k. Gittiğimiz kliniklerde grevin etkisini kliniklerin boş oluşuyla gördük. Çöp işletmelerinin, kliniklerin, tiyatronun, üniversitelerin, çocuk yuvalar n n ve Kaufhof mağazalar n n önlerine grev pankart ve afişleri as lm şt . Türkiyelilerin eylem ve grevlere kat l m s n rl say dayd . Uyar grevinin olumsuz yanlar , grevin belirli talepler ile s n rland r lmas d r. Bu s n rlay c l k, yar n işverenin taleplerini kabullenmeye yönelecektir. Daha kapsay c ve bilgilendirici eylem ve grevler ülke genelinde örgütlenmelidir. Çünkü Almanya, savaş sonras n n en büyük ekonomik ve sosyal sald r s yla karş karş ya. Stuttgart Yaşanacak Dünya
New York: 25 y l sonra MTA, yeni işe giren işçilerin emeklilik yaş n 55’ten 62’ye ç karma ve işçilerden yap lan yüzde 2 emeklilik kesintisini yüzde 6’ya yükseltme önerisiydi. Ayr ca, sağl k sigortas primi için işçilerin maaş ndan yüzde 1 kesinti öneriyordu. Oysa, toplu ulaş m sistemi 1 milyar dolar fazlaya sahip. MTA Başkan grevi “Bütün New Yorklular n yüzüne at lm ş tokat” olarak nitelendirirken, New York’un milyarder Belediye Başkan Bloomberg’e göre,
“bu bencil grev yasad ş ”yd , grevci işçiler ise “haydut”. New
York Post ise agz ndan köpükler saç yordu: "Fareler!", "İçeri at n bunlar !”. İşçilerinin çoğunun Afro-Amerikan ya da Afro-Karayip kökenli olduğu düşünüldüğünde, bu sözlerdeki rkç l k kokusu daha iyi al nabilir. Öte yandan, “Taylor Yasas ” olarak bilinen, New York eyalet yasalar , kamu sektörü işçilerinin greve gitmesini yasakl yor. New York’ta 1980 y l nda ayn sendikan n 11 gün süren grevi nedeniyle grevci işçiler ve sendika toplam 11 milyon dolar ce-
za ödemek zorunda kalm şt . Yasa kamu sektörü işçilerine yaln zca grevi değil, ayn zamanda, her ne şekilde olursa olsun, iş b rakma, viziteye ç kma ve iş yavaşlatmay da yasakl yor. Ulaş m İşçileri Sendikas TWU Yerel 100’ün yay nlad ğ kamu oyu araşt rmas na göre; bütün eziyete ve MTA’n n dezenformasyon kampanyas na rağmen New York halk n n yüzde 60’ sendikay destekliyordu.
İşçilerden işgal Ayağa kalk n z
Kore Göçmen İşçiler Sendikas (GİS), Kore İnsan Haklar
Ulusal Komisyonu’nu başkanlar (KİUHK) Enver Hüseyin’in serbest b rak lmas talebiyle işgal etti. İşgalin 17. gününde KİUHK
Başkan ile yap lan görüşmede, Enver Hüseyin’in b rak lmas n sağlayamamakla birlikte baz sözler ald . 1- Kore hükümeti, üyelerinin Kore’de vizesiz yaşamalar nedeniyle GİS’i yasad ş olarak kabul ediyor. KİHK, GİS’in, Kore’de meşru ve yasal bir sendika olarak tan nmas na destek olacak. GİS resmiyet kazan rsa; sendikal örgütlenme, toplu sözleşme ve grev hakk kazanacak. 2- KİUHK Göçmen Haklar konusunda -insan haklar bürosunda- bir komisyon oluşturacak.
2007 y l na kadar kapat lacağ ve bin 750 çal şan n sokağa at lacağ ilan edilen AEG Nürnberg’de yine üretim durdu. AEG ile dayan şmak için Bosch, Siemens, MAN, Dill olmak üzere onlarca fabrikan n işyeri temsilcisi ve birçok sivil toplum örgütü eyleme kat ld lar. 6 binin üzerinde işçi ve emekçi “Biz hep birlikte direniyoruz”, “Karş koyuş için ayağa kalk n z”, pankartlar ile kararl l klar n ifade ettiler. Meşalelerle AEG´nin çevresinde insan zinciri oluşturdular. AEG adeta ateş topu-
nun içine al nd . AEG´nin kuruluşundan bu yana üretilen çamaş r makinelerinden oluşan örnekler, bir kamyonla işyeri ana kap s na taş narak barikat oluşturuldu. Eylem 5 Ocak’ta buluşma çağr s yla son buldu. Yap lan işyeri toplant s nda; Noel tatili dolay s yla 5 Ocak tarihine kadar eylemlere ara verildi. As l mücadelenin 5 Ocak’ tan sonra başlayacağ n , gerekirse uzun süreli greve başvuracaklar n söyleyen AEG işçileri, ayr ca fabrika önünde sürekli olarak uyar nöbeti tutma karar ald lar.
Credit Suisse isimli banka ile uluslararas kredi şirketinin yapt ğ “sorunlar barometresi” araşt rmas nda, 2005 y l içerisinde İsviçreliler’in yüzde 71’inin temel korkular n n işsizlik olduğu belirlendi. Daha önceki y llarda sözü edilmeyen ‘yoksulluk’ korkusu beşinci s raya yükseldi. Yüzde 29’u ‘yoksulluk’ endişesi taş yor. Buna göre İsviçrelilerin yüzde 30’u göçmen sorunundan korkarken, İsviçre’de yaşayan yabanc lar bir sorun olarak görüp korku kaynağ olduğunu düşünenlerin oran geçen y la k yasla yüzde 6’l k bir art ş gösterdi.
İşçilere ateş aç ld Daha iyi yaşam koşullar ve daha yüksek ücret talebiyle, Gazze Şeridi’nde eylem yapan Filistinli işçilerin üzerine, Filistin polisinin ateş açmas sonucu dört işçi yaraland . Polisin eyleme müdahale etmesiyle başlayan olaylarda, işçiler taş atarak kendilerini savunurken; polis işçilerin üzerine ateş açt . West Bank’da ise üç Filistinli, İsrail askerlerinin yapt ğ gece bask n yla tutukland .
Patronlara hediye İngiltere Sendikalar Konfederasyonu (TUC) taraf ndan yap lan araşt rmaya göre, İngiltere’de 5 milyonu aşk n kişi haftada 7 saat 24 dakika mesai yapmaya zorlan rken, bunun karş l ğ ödenmiyor. Yani, Britanyal işçiler, beş günde bir patronlara ücretsiz çal şt r l yor. Emek gücünün en yoğun biçimde sömürüldüğü üç bölge, hizmet ekonomisinin ve esnek çal şman n ağ rl kta olduğu Londra, Galler ve Kuzey İrlanda.
Tahran’da grev Tahran’da ücretlerinin artt r lmas , çal şma koşullar n n düzeltilmesi ve gözalt na al nan arkadaşlar n n serbest b rak lmas için bin otobüs şoförü grev yapt . Mansur Usanlu ve Mansur Hayat Gaybi, işçileri greve k şk rtt klar ve bağ ms z sendika kurmak istedikleri gerekçesiyle 14 işçiyle birlikte gözalt na al nm şt .
Telekom TİS’i 2006’da Alman Birleşik Hizmet Sendikas Ver.di, Telekom ile ücret görüşmelerine Ocak ay nda başlayacak. Görüşmelerde Telekom taraf ndan 2008 y l na kadar işten ç kar lmas düşünülen 32 bin çal şan n durumunun da ele al nacağ na dikkat çekildidi. Ver-di Başkan Yard mc s Franz Treml, ücret müzakerelerinde ağ rl kl olarak işten ç karma planlar n n ele al nacağ n bildirdi.
Yaflanacak
Dünya 6
Y
Üçgenin tanımı
fi
A
Doğrusu: Bir üçgenin alan , taban ile yüksekliğinin çarp m n n yar s na eşittir. O s rada, bir yandan gazetesini okuyan, bir yandan da torunuyla oğlunun konuşmas n dinleyen dede, dayanamay p söze girmiş : - İkinizin de tan m yanl ş! Bir müsellesin mesaha-i sathiyesi,kaidesiyle irtifainin hasil-i darpinin n sf na müsavidir.
İki Türk, Fransa’ya geyik avına gitmiş. Av da av yani… Deniz uçağıyla bir krater gölüne inecekler, dağlarda avlanacaklar sonra dönecekler… Şimdi onlara katılalım… Pilot: Beyler göle indik, size iyi avlar. Bir hafta sonra tekrar bu göle sizi almak üzere iniyorum. Ancak şunu peşin peşin söyleyeyim, adam başı bir geyik taşıma hakkınız var. Deniz uçağı daha fazlasını kaldırmıyor. Bizimkiler: Tamam, biz zaten seri avı düşünüyor değiliz, asıl kafamız dağılsın diye buradayız. Pilot: Harika, iyi avlar. Rastgele! Bir hafta sonra deniz uçağı göle iner… Pilot bir bakar ki… Bizimkilerin yanında, adam başı iki geyik! Pilot: Bravo da, adam başı tek
Pazara gitmiş Mehmet Ağa’yı bulmaya. Bir de ne görsün eşşek 200 milyon liradan satışa çıkarılmış… Bi kere içi rahat etmemiş, geri alacak eşeğini… 200 milyon lira ödeyip geri almış eşşeğini. Aynı olay bu defa Mehmet Ağa’nın başına gelmiş, o da uyuyamamış. “Allah allaaaah, Ahmet niye 100 milyona sattığı eşeği 200 milyona geri aldı var bu işin içinde bir iş…” diye gece boyunca düşünüp, durmuş. O da ertesi gün eşeği geri almaya karar vermiş. 400 milyon lira vererek geri almış eşeği… Bu alışveriş her gün fiyat arta arta devam etmiş. Bir kaç gün
N
R
E
N
- “Çölde kum fırtınalarında gözümüze kum kaçmasın diye.” - “Neden bizim hörgüçlerimiz var?” Anne sinirlense de cevaplamış - “Çölde susuz kaldığımızda buralara önceden depoladığımız suları kullanmak için” Yavru dayanamamış; - “Peki anne bizim bu hayvanat bahçesinde ne işimiz var?..”
yın kemerlerinizi, kalkalım. Pilot gazı verir… Deniz uçağı göl üzerinde süratlenir… Süratlenir… Kızaklar sudan kesilir ama uçak bir türlü ağırlığı kaldırıp yükselemez…. Ve sonuçta burun üstü ormanın içine çakılır, bin parçaya ayrılır. Şans eseri kimsenin burnu kanamadan herkes kurtulur. Ormanda, yarı baygın, paramparça olmuş uçağın yanında, bizim avcılardan biri kendine gelir, kafayı kaldırır… Arkadaşı da gözlerini açmıştır… Gözlerini açan sorar: - Len Ahmet, neredeyiz biz? Bizimki şöyle bir etrafa bakar… - Hemen hemen…. geçen yıl düştüğümüz yerin 200 metre kadar gerisinde!
- “Çok güzel bir ülke ama burda olmay p orada olan birşey dikkatimi çekti...” - “Nedir dikkatini çeken?” - “Biz k rm z içki içiyoruz ve kimse konuşmuyor ama Türkler beyaz içki içiyorlar ve bol bol sohbet ediyorlar. Gel biz de beyaz içki içelim.” Arkadaş kabul eder ve birer bardak rak içtikten sonra biri diğerine sorar: - “Eeeee söyle bak y m ne olacak bu Almanya’nın hali?”
Alman, 15 günlük Türkiye gezisinden dönüşünde bir arkadaş ile barda karş laş r. Arkadaş - “Eeee, Türkiye’de ne gördün?” diye sorar.
Miras taksimi Zengin bir köy ağası vefat eder. Vasiyeti açılır. Mallarının yarısını büyük oeluna, dörtte birini ortanca oğluna ve beşte birini küçük oğluna bırakmıştır. Bütün mallar paylaşılır ancak geriye on dokuz at kalmıştır. 19’u ne ikiye, ne dörde, ne de beşe bölmek mümkündür. Köyün en akıllı adamına gidip danışırlar. Adam da onlara yardımcı olabileceğini söyler. Der ki: - Benim de bir atım var. Alın bunu size veriyorum. Oldu mu yirmi at? Yarısını sen al bakalım, on ta-
ne. Dörtte birini de ortanca kardeşin alsın, beş tane. Beşte birini de yani dört tanesini de en küçüğünüze verelim. On, beş daha onbeş. Dört daha ondokuz. Verin bakalım benim düldülü geriye.
Haz rlayan:
Çengel Bulmaca
birimi Ufuklar
Bir kimsenin egemenli¤ini tanıma
Kimya’da Tolüenden türeyen üç fenol izomerinden biri, lizol.
Türk mal›
→
→
→
→
mevki Duygu ve çoflku- → nun etkisinde olan
↵
↵
↵
En k›sa zaman
Gaye, erek Mustahkem
Kopça ↵
Eski dilde y›lan
→
Diogenes’in tüm dünyevi zekvleri rededen ö¤retisi →
→
→
Tellür’ün imi
Oksijenin imi Bir ingiliz ölçü
→
→
Örnek, kalıp
Mabet, ibadethane
keler pakt›
Beyaz
→
→
Kuzey atlantik ülJeoloji’nin k›saca
R
‹
Zeynep Günel
MSN “arkadaşl k”lar !.. Havalar gerçekten çok soğuk. Böyle soğuk günlerde garda tren beklemek, metrolar aras geçişler yapmak adeta bir işkenceye dönüşüyor. Tesadüf bu ya, bir arkadaş mla buluşmam gerekiyordu. Normalde hiçbir güç bu soğukta beni d şar ç karamazd . “Y llar n dostluğu ve hat r yd bunu bana yapt ran” diyorum. Ayr ca epeydir bir dostla oturup bir şeyleri paylaşamaman n s k nt s n da taş m yor değildim. Buluşma yerimiz her zaman görüştüğümüz kafeydi. Arkadaş m her zamanki dakikliğinde değildi. Şaş rd m! “Gelir şimdi” diye düşünürken, aradan yar m saat geçti. Nihayet geldi. 10 dakika geçti geçmedi, bizimki gitmesi gerektiğini, randevusu olduğunu söylemez mi? Bozuldum doğrusu, hatta çok k zd m; “Madem işin vard ne diye 10 dakika için beni buralara kadar getirdin” diye bir güzel f rça att m. Özür diledi, gitmesi gerektiğini söyledi ve ekledi “İşin yoksa akşam saat sekizde eve gel, evde görüşürüz”. Çok k zmama rağmen teklifini kabul ettim. Akşam arkadaşa gitmek için evden ç kt m, normalde bir saat süren yol bu defa 30 dakikada “tükenmişti”! Bütün taş tlar bana çal ş yordu sanki, gittiğim hiçbir durakta bir dakika bile beklemeden, metro, otobüs z nk diye geldi. Sabah yediğim soğuğun üzerine yola ç karken ayn şeyi yaşayacağ m diye gözüm korkmuştu. Saat yedi buçukta zile bast m; cevap yok, tekrar bast m yine cevap yok. Küplere bindim diyebilirim, tam eve gitmek üzere yürümeye başlad m ki kap aç ld . Arkadaş m beni görünce çok bozulmuştu, anlam veremedim. Neyse beni çok isteksiz bir şekilde yukar davet etti ve ekledi, “erken geldin”. Önden h zl h zl ç kt ve bilgisayar n baş na geçti, “Kusura bakma arkadaşla konuşuyordum, bir randevum vard da… Konuşmay bitirene kadar beklemen laz m” dedi. Durumu anlamam şt m. Ne randevusu? Bu durumu ancak ilerleyen saatlerde anlayacakt m. Bütün sakinliğimi korumaya “çal şarak” önce kendime bir kahve yapt m ve gazeteleri kar şt rmaya başlad m. Yar m saat sonra arkadaş m bilgisayar n baş ndan kalkt ve sonunda benimle ilgilenebildi. Benim sinirli ve bozulmuş olduğumu görünce, “Ya, kusura bakma arkadaşla saat sekize kadar konuşacak şekilde randevulaşm şt k, erken b raksayd m ay p olurdu” demez mi? Hani derler ya “kan beynime s çrad !” Durumu anlamak için arkadaş n n kim olduğunu, tan y p tan mad ğ m sordum. Tan mad ğ m , onunla MSN üzerinden tan şt ğ n söyledi ve saat dokuzda başka bir arkadaş yla randevusu olduğunu ekledi. Bunlar duyunca açt m ağz m , yumdum gözümü; kan n beynime s çramas n b rak n, art k kan beynimden f şk r yordu! Bana ay p olmuyordu da MSN’de tan şt ğ arkadaş na ay p oluyordu. Ve beni eve sadece bir saat oturay m diye çağ rm şt . Düşünebiliyor musunuz; onca yolu sadece bir saat için tepmiştim. Çok sinirlenmiştim, hemen p l m p rt m toplamaya başlad m, beni art k hiçbir güç o evde tutamazd . Önce ne yapt ğ m anlamad , kap ya yönelince anlad ve özür dilemeye başlad , ama nafile, “Daha sonra sakin kafayla konuşuruz, şu anda çok sinirliyim seni k rmak istemiyorum” dedim ve ç kt m. Yol boyunca söylendim. “ony llar n dostluğunu daha dün MSN’de tan şt ğ birine tercih ediyor” diye düşünmem doğru muydu? “Çok mu abartt m kap y çekip ç kmakla? Ama böyle bir şeye tepki vermeden de durulur muydu?!” gibi onlarca düşünce, birbirinin peşis ra akl mdan gelip geçiyordu. Özünde yaşad ğ m z koca bir yabanc laşmayd ! Dostluklar m z n, arkadaşl klar m z n s n rlar çok farkl laşm şt . Paylaş mlar m z n niteliği her geçen gün değişiyordu. Biz ne dünkü s k candostlard k, ne de o MSN’de daha s cak ilişkiler yakalam şt ! Yan baş m zda duran dostlar m zla paylaş mlar m z , MSN üzerinden kurulan diyaloglardan ay ran neydi? İkimizin de bunun üzerine çok düşünmesi gerektiğine karar verdim. Sinirlerim biraz daha yat şm şt . Bunu onunla daha sakin bir an mda konuşmal yd m. En kolay yol ise oluruna b rakmakt . “Ama bunu yapmamal y m” dedim. Yabanc laşmay da besleyen bu değil miydi?..
Birgün A. Necdet Sezer’le T. Erdoğan Avrupa’da bir konseye katılıyorlar bizimkiler tam yemeğe başlayacaklar, Erdoğan’ n gözü Sezer’e takılır. Sezer o anda; “vay be ne güzel kaşık, bunu Semra’ya götürsem iyi sükse yaparım” deyip kaşığı cebine indirir. Bunu gören Erdoğan, içinden “ulan bunu Emine Semra’da görürüse o da ister” deyip bir tane araklamaya karar verir. Konseyde herkesin önünde bir çan var, kaşığı buna vurunca
konuşma sırası sana geçiyor. Erdoğan tam kaşığı alacak, kaşık çana çarpıyor. Bunun üzerine Erdoğan, “bizi davet ettiniz, sağolun” deyip olayı kapatır. Tekrar davranır, yine çana çarpar. Yine, yine derken Erdoğan sinirlenir. Son araklama girişiminde Erdoğan; “Bakın size bir sihirbazlık yapacağ m. Şimdi şu kaşığı görüyorsunuz. Dikkatli bakın, şimdi bunu alıyorum cebime indiriyorum. Bakın, Sezer’in cebinden çıkıyor!” der.
Çengel Bulmaca
Haz rlayan:
U
R
O
S
A
M
‹
Z
A
H
↵
Roma rakam›nda elli
W
‹lenme, beddua
→
W
→
Rusça’da evet
→ kapladı¤› yer, vüsat
→
Kürtçe’de amca
R
O
K
S
A
A
T
E
K
E
E
K
Alev, yalaz
R
Dikiz
→
Bir karides türü
simgesi
A
T
A
R
S
U
N
Geri çevirme
→
Asıl konu
E
K
Bilim, bilgi, teknik
T
R →
→
→
Potasyum elementinin simgesi
Türk müzi¤inde oldukça kıvrak bir usul
→
K
Cabuk, süratli
A Yayvan, geniflçe
T
Bir ba¤laç
K
S
A
K
→
sepet
Ustalık, hüner Uzakl›k anlatan kelime
M
A
A
‹¤difl etmek, hadım
↵
R
‹
E
N
F
E
E
M
E
K
etmek.
S
E
Tan’›n tersten okunuflu
N
K
A
T
‹nce yap›l›,narin
E
A
T
Z
E
→
→
→
L
→
→
→
T Makam, mevki
M
Radyum elementinin
→
↵
→
R
E Mihver
Amaç, gaye
‹ngilizce günefl
M›s›r’da güç tanr›s›
A
L A
Baz› bitkilerin süt görünüflünde olan öz suyu
→
P
O
→
Uyar›
H
U
→
→
O
H
Çok kalabalık
A
→
→
K
Kripton elementinin simgesi
↵
→
A
R
M
Din bilginleri
→ Esmer Durgun, dingin
Taflıt dizisi
‹rade zay›fl›¤›
Resimde 15 Ocak 1919’da yoldafl› Karl Liebnicht ile birlikte vahflice katledilen devrimci (Rosa…)
L
K
→
→
↵
↵
→
↵
→
→
blucin.
Latince kurba¤a
→
Kürtce’de yüz
Kafa, bafl
Birden bire Gümüfl elementinin simgesi
→
Oyuncunun yapt›¤› Amerikanyum’un imi
→
→
→
fiubenin k›saca yaz›m›
→
→
A
‹
→
A Kaba pamuklu kumafl,
D
12 burcun,dünyan›n herhangi bir noktas›ndan görünümü
→
K›rm›z›
→
Türkü, flark›
Tanr›
Fas›la
Sıcak, kızgın, yakıcı
Z
↵
Davar a¤›l›
Özen gösterip emek vermek
Kükürt elementinin simgesi
→
U
Bir erkek ismi
→
→
→
↵
Bir nesnenin uzayda
‹kiyüzlülük
Kad›nlar›n kafalar›na takt›klar› bafll›k
Pistol
L
A D
→
Kabaca evet
→
Gülmece,komik
→
→
→
… dili
→
→
→
Sözün tersini söylerek kifliyle veya olayla alay etme durumu
Nezretmek
→
tehlikesi, risk
→
K
Volswagen’n› simgeleyen harfler
Zarara u¤rama
→
K
Kuzey Avrupa'da yaflayan postu için avlanan küçük hayvan
K
↵
Az olan fley
↵
‹pek böce¤inin ördü¤ü korunak
↵
Resimdeki Japon sinema yönetmeni (Akira …)
↵
Yaşanacak Dünya bulmaca ekibi
Kum tepesi, eksibe
yaz›m›
→
→
Çizgi dıfl›, aykırı
→
→
Alfabenin ilk harfi
E
→
→
↵
→
fiaflma, be¤enme vb. duyguları belirten bir seslenme sözü
→
Akran
Soluk borusunun akci¤erlere giden kollar› ‹drarla dıfları atılan azotlu madde
↵
↵
Namus
terbiyevi
→
Tanıt›m amaçl› hazırlanm›s levha
Yırtık, yarık
birimi ↵
L
Uyan k Erdo
Yaşanacak Dünya bulmaca ekibi
Kullanımı kolay
E¤itimsel,
K
Felsefik düflünceler
Almanya’nın hali
sonra pazara bir başka köyden Hüseyin gelmiş. Hüseyin pazardaki kalabalığın arasına dalınca bir de ne görsün; “al, al, al, sat, sat, sat” bağrışmaları arasında bir yaşlı eşşek ve bu eşeğin tam 1 milyar TL satış fıyatı… Yanındakine sormuş, “Hemşehrim, nedir bu? Bu yaşlı eşek 1 milyar lira eder mi yahu?” Adam hemen yanıtlamış; “Valla grafikler ortada, bu eşşeğin fiyatı bir haftada 50 milyon liradan başladı, 950 milyon liraya geldi. Şöyle bir teknik analizine bakarsan görürsün. Eşeğin fiyatı 1 milyardaki direncini bi kırarsa, 1.5 milyara kadar yolu var.”
Deve yavrusu!.. Bir gün dişi bir devenin yavrusu olmuş, bu yavru büyümüş. Aklına bazı sorular takılmış. Ne yapıyım derken annesine sormakta çözümü bulmuş. - “Anne bizim ayaklarımız neden bu kadar büyük?” - “Çölde kuma batmamak için.” - “Neden bizim kirpiklerimiz bu kadar sık ve gür?”
I
geyik demiştik. Bu uçak, bu ağırlığı taşımaz. Bizimkiler: Taşır taşır. Pilot: Taşımaz. Bizimkiler: Taşır taşır. Pilot: Beyler bakın! Burası Avrupa Birliği, her şeyin bir kuralı var. Nizam var intizam var! Dört geyikle binerseniz bu uçak havalanamaz. Bizimkiler: Havalanır havalanır. Pilot: Olmaz! Bizimkiler: Geçen yılki pilot havalandı ama… Pilot: Havalandı mı? Dört geyikle mi? Buradan mı? Bizimkiler: Evet tastamam öyle. Geçen yılki pilot, dört geyikle havalandı! Pilot: Madem o pilot yaptı, ben de yaparım. Hayatımda ilk defa böyle bir şey yapıyor olacağım ama kanıma girdiniz. Hadi yükleyin geyikleri, binin, bağla-
Pazara çıkan ess¸ek! Köylü Ahmet eşeğini satmaya karar vermiş. Kıymeti taş çatlasa 50 milyon lira etmeyen eşşek için pazarlık payı da ekleyerek 100 milyon lira fiyat koymuş. Komşu köyden acilen eşeğe ihtiyacı olan Mehmet Ağa 100 milyon ödeyip eşeği pazarlıksız satın almış. Köylü Ahmet eşeğini satmasına satmış ama akşam da gözüne bir türlü uyku girmemiş. Gece boyunca düşünüp, durmuş. “Mehmet ağa 50 milyon liralık eşeğe niye 100 milyon lira verdi?” diye. İçi rahat etmeyince ertesi gün eşeğini geri almaya karar vermiş.
M
↵
İlkokulda, matematik dersinde ögretmen üçgenin alan n , çocuklara şu şekilde öğretmiş: “Bir üçkenarl n n alan , yatay m ile dikleşiminin vuruşumunun, ikiye bölümüdür.” Çocuk bunu güzelce ezberlemiş. Akşam babas evde sormuş: - Bu gün okulda ne öğrendiniz? - Matematik dersinde, bir üçkenarl n n alan n ögrendik babac ğ m. - Ya öyle mi, peki nas l öğrendiniz? - Bir üçkenarl n n alan , yatay m ile dikleşiminin vuruşumunun, ikiye bölümüdür. - Yavrum, yanl ş öğretmişler size.
A
Pilot ve avcılar!..
F kralar
N
A
Z
‹
K
Alfabenin 29. harfinin okunuflu
Yaflanacak
K
A
D
I
7 Dünya
N
Kapitalizmde “özgürlük”ün s n rlar Kad›n, bir taraftan ekonomik anlamda bir “özgürleflme” kazan›p, evinin d›fl›na ç›kmakla toplumsallafl›rken, bir taraftan da kendisine yüklenen di¤er rollerini sürdürme zorunlulu¤u ile baflbafla b›rak›l›r.
lar, kad n n toplumsal statüsünü güvenceye alacak yasal düzenlemeler, vs. hepsi bu mücadeleler ve direnişlerle kazan ld .
Ancak buna rağmen günü-
2005” raporu, buna ilişkin çarp c veriler sunuyor. Rapor, Almanya’daki kad nlar n, erkeklere göre daha iyi eğitim alm ş olmalar na rağmen, ücretlerinin daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. Çal şma hayat ndaki kad nlar n oran artma eğili-
müzde en “ileri” ekonomiksosyal gelişime sahip ülkelerde bile kad na yüklenen ikinci s n f cins olma rolü devam ediyor! Alman Hans Bökler Vakf
Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün, “Kad n Verileri
minde olmas na rağmen, erkeklerle k yasland klar nda hala geri s ralarda yer ald ğ n da belirtiyor. 15-64 yaş aras kad nlar n çal şma hayat ndaki yeri, yüzde 59.2, erkeklerin toplam istihdamdaki yeri ise yüzde
Almanya’dan bir tablo
80’in üzerinde. Kad n için telafuz edilen yüzde 59.2 rakam da tart şmal . Çünkü kad nlardan yaklaş k yüzde 8’i tam gün değil, saatlik işlerde çal ş yor. Bu bak mdan bu rakam asl nda yüzde 45.5’tir. Ayn şey ücretler için de sözkonusudur. Bat Almanya’daki iş yerlerinde kad nlar, erkeklere k yasla yüzde 23 oran nda az maaş al yor. Doğu’da ise bu fark yüzde 10 seviyesinde. Bökler Vakf , Alman ekonomisinin geleceği aç s ndan ciddi bir sorun olan nüfusun yaşlanmas olgusu ile bu verileri birleştiriyor. Çal şma yaşam ndan kopmak istemeyen kad nlar n çocuk sahibi olmad klar n ya da çok ileri yaşlarda sadece 1 çocuk doğurduklar n söylüyor. Vakf n kayg s , kapitalizmin geleceği aç s ndan çalan tehlike çanlar n haber vermek! Ortaya koyduğu veriler, her şeyin kara tahvil edildiği kapitalist sistemde tüm özgürlükler gibi, kad n n özgürlüğü sorununda s n rlar na dayand ğ n gösteriyor! Figen Candan
Kapitalist sistem kad n kitleler halinde üretime çekerek evinin d ş na ç kard . Toplumsallaşan üretim ağ n n parças haline getirdi. Onun azami kar dürtüsü bunu zorunlu k ld . Ve tam da bu yüzden üretime çektiği kad n , var olan toplumsal parangalar ndan kurtarmas mümkün değildir. Çünkü üretimi toplumsallaşt r rken, toplumsal ihtiyaçlar n karş lanmas n üretim sürecinin devam na yetecek s n rlar içinde tutar. Kad n da, kendisine yüklenen toplumsal rollerini de sürdüreceği şekilde üretim sürecine çekter. Kad n, bir taraftan ekonomik anlamda bir “özgürleşme” kazan p, evinin d ş na ç kmakla toplumsallaş rken, bir taraftan da kendisine yüklenen diğer rollerini (anne, eş, ev kad n ) sürdürme zorunluluğu ile
başbaşa b rak l r. Üretim sürecine kat lman n bedelini ucuz iş gücü olmakla, bir çok haktan mahrum b rak lmakla ve belirttiğimiz gibi anne-eş-ev kad n olma rollerini bu gerçekle birlikte sürdürme zorunluluğu ile öder. Evinin d ş na ad m atm ş olmas n insani bir özgürleşme ve gelişim süreci olarak yaşamas n imkans zlaşt ran bir çemberin içine s k şt r l r.
Zorla evlendirilenle-
Kullan lmak istenen sensin!
rimiz, “ithal gelin” olarak tan›mlananlar›m›z, varolan geleneksel çemberi parçalama giriflimi s›ras›nda karfl›laflt›klar›m›z, biliniyor. Ama birileri bunlar› politikalar›na malzeme yap›yor… Hürriyet Gazetesi, “Avrupa’daki Türk Kad n tart ş l yor’’ başl kl bir röportaj dizisi başlatt . Dizide 3 temel soru var; islam, maço kültür, aile içi şiddet… Röportaj için, eğitim düzeyi yüksek, ortalamay aşm ş kad nlar seçilmiş. Dizinin arka plan nda, “Türkiye’nin Avrupa kültüründen uzak olmad ğ ”n n kan tlanmas gibi politik bir amaç var. Keza, son y llarda özellikle Türkiyeli kad nlara yönelik yaşanan namus cinayetlerinin, Avrupa toplumunda İslam ve Doğu kültürlerine karş kökleşmiş ön yarg lar oluşturmay hedefleyen
Mücadele kazand r r Ancak kapitalizmin bu hesab yaşamda birebir tutmad . Mücadelenin dili bu çemberi belirli oranlarda parçalad . Aç lan kreşler, yemekhaneler, ücretin erkek s n f kardeşi ile eşitlenmesinde at lan ad mlar, iş güvenliği konusundaki kazan m-
Alt çizilmek istenen, “Türkiye de bir Avrupa ülkesidir, diğer Ortadoğu ülkeleri ile kar şt rmay n. Ayr ca buradaki göçmen kitlesi Türkiye’nin aynas değildir. Onlar n farkl bir sosyolojik dokusu var, ama bu doku da kuşaklar değiştikçe farkl laş yor. Bak n genç kuşak nas l farkl laş yor, Avrupal lar’dan fark var m ?” mesaj d r. Ve bu, milliyetçi duygular n okşanmas ile içiçe geçiriliyor.
Donma ve içe kapanma medyatik kampanyalara konu edildiğini biliyoruz.
Önyarg lar güçlendiriliyor Konu, Avrupa medyas nda toplumsal bir soruna parmak basmak, onu tart şt rarak aşt rmaya katk da bulunmak gibi bir amaçla işlenmedi. Avrupa’n n göçmenlere dönük son politikalar na uygun bir içerikle, kültürler aras önyarg lar kökleştirmeyi hedefle-
yen çerçevelerde tart şt r ld . Ve bu, Avrupal emekçi kad n n ezilen cins olmakla ilgili sorunlar aş lm ş gibi bir yan lsama ile iç içe yap ld . K saca, katledilen kad nlar üzerinden politika yap ld . Ve gerici değerlerin kurban olan Hatun Sürücü cinayeti ile bu daha da aç ktan yap ld . Olay, “Medeniyetler aras fark” n, aç ğa ç kar lmas niyeti ile işlendi. Hürriyet’in başlatt ğ dizi de bu politikan n z t ikizi adeta!
Röportaj bu politik amaçla içeriklense de, Avrupa’da yaşayan Türkiyeli göçmen kad n n yaşad ğ sorunlar , bunlar n sosyolojik nedenleri ve boyutlar konusunda önemli verilere ulaşmak mümkün. Avrupa’da yaşayan göçmen kitlenin temel sorunlar ndan biri olan, kültürünü koruma çabas n n nas l bir toplumsal donma ve içe kapanma sonucu yaratt ğ n , özellikle ilk göçmen kuşağ n n bu kapal getto kültürü ile toplumsal gelişmelerden
Iş kl kentin karabasanlar ; Donna, Donna, Donna... Döndü, “Donna olma” hayalleriyle geldi¤i Paris’te koca daya¤›yla tan›fl›r... Hayalleri “40 metrekare Almanya”n›n da gerisine düfler. Ben ötekileri yazmay seviyorum. Bir maratonu izlediğimde gözüm sonuncuyu ar yor. Bir yar şmada kazanan değil, kaybedenin gözyaşlar beni çekiyor. Nas l olsa y ld zlar yazan çok… İşte aşağ da okuyacağ n z da Paris’in kucaklad ğ değil, bir dirsek darbesiyle ötelediği bir kad n n öyküsü: Döndü… 20’lerinin başlar nda. İstanbul’un gecekondu mahallerinden birinde büyümüş. “Beni babaannem büyüttü,” diyor. Alt kardeşin en büyüğü. Büyüyüp, çal şmaya başlad kça, üzerindeki baba bask s da iyiden iyiye hissedilir olmuş. Babas n , “yediği dayaklar n” an s yla anlat yor, başka birşeyle değil.
Nehri’nin büyüsü, ünlü Champs-Elysee Caddesi… Rüyalar kentine ad m att ğ nda hayat n n karabasan n n anahtar n eline verdiklerini daha ilk günden anlam ş. Üstelik biletinin tarihi 14 Şubat olduğu ve romantizmin baş-
“kağ tsal” gerekçelerle… “Ad m Donna olsa,” diyor. “Hem burada Donna diye seslenilmek daha güzel, hem de Frans zlar Döndü’yü kolay telaffuz edemiyor.” Döndü’nün “kağ ts z” (“kağ ts z”, Fransa’da oturum izni olmayan göçmenlere verilen “sans-papier” kelimesinin tam Türkçe çevirisi ve göçmenler aras nda kullan lan bir terim) olan “mektupsal yavuklusu” ise, bir dönercide çal şmakta ve ak-
“Tek yön Paris bileti” Alt y l önce gördüğü, yüzünü bile hat rlamad ğ Mustafa’n n mektuplar na, o mektuplardaki baştan ç kar c sözlere, belki de o sözlerin gerisindeki “kabul edilebilir gelecek vaadi”ne h zla “tav olup”, charter uçuşlar ndan birinde “tek yön Paris bileti”ni alm ş. Paris’te aşk, ş kl kent, Seine
kentinde olduğunu zannettiği anda… Gelir gelmez, eşinin akraba çevresinin evlerinden birine yerleştirilmiş ve “romantizmin başkentinde aşk yaşamaya gelen” Döndü, beş gün boyunca evden d şar ya ad m atamam ş. Sonra tipik bir Türk gurbetçi düğünü. Ama nikah k y lam yor tabi,
şam eve geldiğinde Türk bakkal ndan al nm ş dolmal k biberden yap lm ş dolma, ya da bir başka Türk yemeği bulmak istemektedir. Gömlekler ütülü, ev temiz olmal , Döndü öyle herşeye itiraz etmemelidir.
yalleriyle geldiği Paris’te bu kez koca dayağ yla karş laş r. Kocas , söylediklerine uymazsa, Döndü’yü ilk uçakla babas na göndermekle tehdit etmektedir. Döndü’nün babas ndan ne kadar korktuğunu bilmekte ve bunu kullanmaktad r. Döndü ise, gittiği Frans zca kursunda tan şt ğ ve hepsi yabanc olan - ve ona Donna diye hitap eden- arkadaşlar yla Paris’in meşhur sokak kahvelerinde, havan n henüz kararmad ğ saatlerde bile bir kahve daha içse, Mustafa’n n “taciz at şlar ” başlar. Ehliyet kursuna gitmekte, üniversiteye kaydolmak istemekte ve geleceğini kurma planlar yapmaktad r. Tüm bunlar Mustafa ile paylaşt ğ nda ise alayc tebessümler birbirini izler. Üstelik, Mustafa’n n Döndü İstanbul’dayken gönderdiği aşk dolu mektuplar yerini, başka “övücü” sözlere b rakm şt r: “Ben senden asla çocuk yapmam. Çünkü sen bir çocuğa bakamazs n.” Döndü’nün “Donna” olma hayali, o hepimizin çok iyi bildiği “40 metrekare Almanya”n n da gerisinde, 18 metrekare bir stüdyodaki bir k s rdöngüye hapsolur. Saadet Oruç
Bir k s r döngü… Döndü, “Donna olma” ha-
(Bu yaz , Sansürsüz.com’da da yay nlanm şt r.)
olumlu anlam ile etkilenen bir değişime kapal olduğunu, korunmaya çal ş lan geleneklerin yaratt ğ gericileşmeyi ve sonuçlar n , genç kuşaklarla bu kuşak aras nda yaşanan kültürel çat şmalar n temellerini somut örnek ve aktar mlar üzerinden veren anlat mlar da sözkonusu.
Malzeme yap yorlar! Hepimiz bu sorunu şu ya da bu şekilde kendi yaşam m zdan da biliyoruz. Zorla evlendirilenlerimiz, “ithal gelin” olarak tan mlananlar m z, varolan geleneksel çemberi parçalama girişiminde bulunanlar m z n karş laşt klar , bilmediğimiz şeyler değil. Birileri bunlar politikalar na malzeme yap yor… Oysa ki bu sorunlar bizim ortak bir tav r koymam zla gerçek anlamda çözülebilir. Biz ne Türkiye’nin AB’ye girmesinde, ne de Avrupa’daki göçmen karş t politikalar n topluma yedirilmesinde kullan lacak dolgu malzemesiyiz. Aynur Çelik
‹çimdeki Pencere
Aysel Şenyurt
Çal şmak güzel şey Uzun bir aradan sonra yine çal ş yorum... İşe başlad ğ mdan beri evin daralt c etkisinden kurtuldum. Şöyle bir nefes ald ğ m hissettim... Evin kap s ndan içeri girince daha farkl hissediyorum kendimi. Çocuklar m daha anlay şl , daha yard mc bir davran ş içindeler... “Anne yoruldun mu?”... Ard ndan sorular, “Neden çal ş yorsun, kaç para alacaks n?” vs... İş üzerine sohbetler... Ben çal şman n zorunluluğunu anlat nca onlar da benim yorgunluğumu paylaşmaya çal şarak, ev içindeki yükümü hafifletmeye çal ş yorlar. Hoş bu hafifletmeyi büyüklerden de görsek daha iyi ama, bu uzun iş, oraya girmeyeceğim... Çocuklar mla olan ilişkim gerçekten farkl laşt . Evde her işe koşturmak zorunda olan biri gözü ile bakm yorlar art k. Onlar böyle davrand kça, kendilerini daha bir başka seviyorum.Önceden belli insanlarla s n rl yd ilişkim, şimdi genişledi. Fabrika ortam nda benimle benzer işleri yapan birçok insanla beraberim. Anlaşmakta güçlük çekmiyoruz, çünkü sorunlar m z birbirine çok yak n. Her şeyden önce ayn havay solumak, ayn ortam paylaşmak, nereden, hangi ülkeden, ulustan olursa olsun tüm ayr mlar kald r yor ,h zl ca kardeşleşiyor insan. Gerçi aram zda memleketçilik yapanlar da var ama yine de anlaş yoruz...
Eskiden de çal ş yordum, ama tek baş nayd m! Yak n bir zamana kadar, ev işleri d ş nda ek bir işim daha vard . Eşimin inşaat şirketinin kağ t-kürek, banka, hesap vs. büro işlerini yap yordum. Görünmeyen, yoğun bir emek harc yordum. Ama bu işleri yaparken çal ş yor görünmüyordum. Yapt ğ m iş bana bir şey kazand rm yordu. “Ne yap yorsun ?” denildiğinde, “evdeyim, çocuklar ma bak yorum” diyordum. Ama şimdi yaşamla ilişkimi değiştiren, kendimi daha anlaml hissettiğim bu işle o bunalt c ev ortam ndan ç kabildim. Ve kendi emek gücümün karş l ğ n , s n rl da olsa alabilmenin kazand rd klar n hissedebilme olanağ bulabildim. Bunu hem maddi, hem de manevi aç dan söylüyorum. Evdeki yaşam m n oluşturduğu edilgen ve pasif ruh halimin, iş ortam ndaki arkadaşlar mla kaynaşt kça değiştiğini hissediyorum. Gerçi işe girdiğimden bu yana çok fazla yoruluyorum . Ama şimdi zaman daha bir organize kullan yorum. Yoksa zaman beni organize edecek. Biraz gevşetsen öyle oluyor zaten. Bu yan biraz rahats z edici. Çünkü art k ekstra şeyler için sana zaman kalm yor.
Bir de ihtiyaçlar n zaman olsa! Çal şmak iyi de, bir de şu çal şma saatleri biraz aşağ çekilmiş olsa daha iyi olacak. İnsan n ekstra, kendisine ait zaman da olmal diye düşünüyorum. Çocuklar yla, kendisiyle, eşiyle dostlar yla paylaşacağ kendine ait zamanlar ... Ama dünyan n bu hali içinde mümkün görünmüyor gibi... Patron ve işçi var çünkü! Zamanla bu gerçeğin yaratt ğ zorluklar daha yak ndan hissedeceğimi de düşünmüyor değilim... Ama her şeye rağmen çal şmak nefes almak gibi, güzel birşey, kendimi daha iyi hissediyorum. Evden d şar , birçok insan n içine ç k yorum. Farkl insanlar görüyorum, farkl şeylerin sohbetini yapabiliyorum. Yeterli bulmasam da bir bedeli var... Şimdi kendime daha fazla güveniyorum!
Doğurmak kimlerin hakk ? Nina, haberi bile olmadan, zorla k›s›rlaflt›r›lan kad›nlardan sadece bir tanesiydi... Tarihin derinliklerini de¤il, Nazi dönemini hat›rlayal›m… Ağl yor Nina… Ama öyle bağr n yumruklarcas na değil. Kocaman kara gözlerinden usul usul ama durmadan ak yor yaşlar. Şaşk nl k ve çaresizlikle dolu kocaman kara gözlerinden… “Bir türlü anlayam yorum…” diyor. “Ben yaln zca sezeryan için imza atm şt m…” Çek Cumhuriyeti’nde yaşayan Roman kad nlardand Nina. “Çingene” denilen kad nlardan. “ikinci, üçüncü, beşinci s n f insanlar”dan! “Normal” ne demekse yaşad ğ toplumda, o kad nlardan farkl yd , çünkü Roman’d . Sokakta yürürken bile farkediyordu farkl bir muameleye tabi tutulduğunu. Aşağ layan bak şlar sineye çekmek zorunda kalmaktan yorulmuştu. Her anne aday gibi bebeğini dünyaya getirmek için hastaneye gitti bir gün. Doktoru sezeryan gerektiğini söyledi. Önüne birkaç kağ t konuldu, imzalad Nina ameliyata giren her hasta gibi. Bebeği kucağ nda ç kt hastaneden. Birkaç y l sonra, doktorlar n kap s n aş nd rmaya başlad Nina. İkinci kez hamile kalam yordu. Gittiği tüm doktorlar, ayn şeyi söylüyordu ama Nina söylenenlere bir türlü inanam yordu. “Hay r!” diyordu, “bu mümkün değil. Ben böyle bir ta-
lepte bulunmad m, bunu yapmalar mümkün değil!”
Mümkün! Mümkündü!.. Nina, haberi bile olmadan, zorla k s rlaşt r lan kad nlardan sadece bir tanesiydi. Yaln zca anne olmak
isteyen kad nlar değil, Avrupa’daki sivil toplum örgütleri ve Çek insan haklar savunucular da Çek Cumhuriyeti’nde Roman kad nlar n zorla k s rlaşt r ld ğ n dillendiriyorlar. İnsan haklar örgütlerinin, son y llarda çok say da kad n n k s rlaşt r ld ğ n aç klamas n n ard ndan, bu zoraki uygulamaya tabi tutulan kad nlar televizyonlarda söz alarak durumlar n kamuoyuna duyurdular. Zorla k s rlaşt r ld klar n be-
lirten kad nlar, baz doktorlar n kendilerine ne olduklar n bilmedikleri belgeler imzalatt rd klar n söylediler. Bu uygulaman n çok yak n geçmişe kadar yayg n olduğunu Çek doktarlar da teslim ediyor. Ostrava Hastanesi Kad nDoğum Bölümü Başhekimi Richard Spousta, “Sezeryan için imza atan kad nlara, ayn anda k s rlaşt r lmalar için de imza att r l yordu. Bu uygulama yak n geçmişe kadar sürdürüldü” diyor. İnsan Haklar Özel Üyesi
Jan Jarab da “Baz vakalarda zor kullan ld ğ n n, hatta doktorlar n rkç nedenlerle zor kulland ğ n n ihtimal d ş olduğunu iddia edemeyeceğim” diye belirtiyor düşüncelerini. Tarihin derinliklerini değil, Nazi dönemini hat rlayal m… İşgücü olarak bir kenara ayr ld klar için öldürülmeyen kad nlara yap lanlar bundan hiç farkl değildi… S. Özdemir
Yaflanacak
Dünya 8
G
E
N
Ç
L
‹
K
Uygarl ğ n “d şlanm şlar ” bizimdir Benden sigara istemeye geldi¤inde yüzü solgundu... Neden böyle bir yaflam› tercih etmiflti? Onlar kara bir uygarl›¤›n hüküm sürdü¤ü ça¤›m›z›n “tutunamayanlar›”d›rlar...
Uzun, geniş koridorun sonunda yere çömelmiş ve s rt n kalorifer peteğine dayam ş bir halde gördüm onu bu sabah. Oraya her gittiğimde onu fakl yerlerde -ve farkl şekillerdegörsem de, her seferinde bak şlar n önüne değilse, sabit bir noktaya dikmiş ve dalm ş görürdüm. Hakk nda birşey bilmediğim için akl ndan neler geçirdiği konusunda bir tahmin yürütmem güç olurdu.
Paylaş m… Evet, onun hakk nda birşey bilmiyorum ama az çok tan ş kl ğ m z var yine de. Tan ş kl k-
tan da öte paylaş m m z var desem daha doğru olur. Ne mi paylaş yoruz? Sigara ve otomattan kahve çekmek için bozuk para! Ad n , yaş n , işini bilmediğim bu genç kad nla sigara ve kahvelerimizi paylaş yoruz. Sigaras olmad ğ zaman -ki elinde paketle sigara görmüşlüğüm çok enderdir- gözüne kestirdiği birinden sigara ya da bozuk para ister. Ama öyle yüzsüzce değil, utangaç ve onurluca ister… Dürüstçe birşeyler isteyen birisini, durumum uygunsa geri çevirmişliğim çok enderdir. Oysa günlük hayhuyun içinde birşeylere eksik kalm ş bozukluğum çok olmuştur.
Mesela şimdi, yar n almam gereken sigara için param eksik cebimde, ne yapay m! Genç kad n anlat yordum, “isteyeceği şeyi utanarak ister” demiştim. Şunu da söylemeliyim ki, rastlant eseri paketle sigaras varsa ya da biraz paras , daha önce k yağ n gördüğü birisiyle karş laşt ğ nda mutlaka sigara ya da kahve ikram etmeye kalkar. Öyle de vefal …
Bir zamanlar öğrenciymiş Bir arkadaş ma sormuştum onu. “Bir zamanlar bu okulda ögrenciymiş galiba” demişti. Kim bilir ne sebepten okulu b rakm ş fakat gidecek yeri olmad ğ ndan m d r, nedendir bilinmez okulu “fiziken” terk etmemiş. Bir çesit protestodur belki… Birkaç y ld r, internetten yararlanmak ve öğrenci arkadaşlar m ziyaret etmek için üniversiteye giderim ve her gittiğimde onu okul kantininde, koridorlarda ya da merdiven-
lerde oturmuş görürüm. Y llard r nas l okulda yaşayabildiğine ak l erdirmiş değilim. Avrupa’n n “sosyal” bir devletinde böyle birşeyle karş laşmak benim için şaş rt c . (Şaşmak ciddi bir iştir ve tehlikeli. Bilenler anlar…) S rt n kalorifer peteğine dayam ş ve yere çömelmiş gördüm onu bu sabah. Benden sigara istemeye geldiğinde yüzü solgundu. İyi beslenememekten, sağl ks z koşullarda yaşamaktan ya da son günlerin şiddetli soğuklar ndan m olmuş bilmiyorum, hasta gibiydi. Yüzü solgundu… Uzun sar saçl , renkli gözlü ve uzun boylu bu güzel genç kad n neden böyle bir yaşam tercih etmişti? Her gün yüzlerce yaş t n , düzen içinde bir yer edinmek için birbirleriyle yar ş r ve okulu bitirmek için koşturur görürken, akl ndan neler geçer?
“Tutunmak?..” Aileyi, feodal bağlar , devleti
ve sistemde tutunabilmek için gerekli tüm bir mekanizmay d şlam şt r bu insanlar. Orada burada s kl kla karş laşt ğ m z ve yaşamdaki tek amaçlar o günkü yiyecek, sigara ve alkolün bulunmas olan bu insanlar n az msanmayacak kadar çok olduklar n hepimiz farketmişizdir. Onlar kara bir uygarl ğ n hüküm sürdüğü çağ m z n “tutunamayanlar” d rlar. “Tutunabilenler”in daha iyi bir hayat sürebilmek için bilinçsizce üretip tükettikleri yaşam, kendilerinin ve kapitalizmin yelkenlerini şişirirken, tutunamayanlar n düzendeki değersizliklerine yak ndan bakmak, güzel bir hikayeden ötelere bir yerlere ç kabilir belki. Kim bilir… Güzel yüzünü solgun gördüm bugün o genç kad n n. Bugüne kadar daha çok dil bilmememden kaynakl konuşamam şt m onunla ve onu hiç tan yamam şt m. Belki bu durum dil sorununu çözdükten sonra da sürecek ve onu hiç tan yamayarak öyküsünü öğrenemeyeceğim. Ama ikimizin de hakk m zda bildiği bir gerçek var, bu da sigara paketlerimizin ve kahve paralar m z n biribirimize aç k olmaya devam edeceği… Avusturya’dan bir okur
İhtiyaçlar bast r ld kça… Birileri kendi zenginliklerini büyütmek için baflkalar›n›n ihtiyaçlar›n› bast›rd›kça o ihtiyaçlar›n yaratt›¤› birikim patlamalarla sonuçlan›yor. Paris’in kenar semtlerinde, banliyölerde patlak veren öfke ile birlikte, panikleyen sistem koruyucular birçok “önlem plan ”n tart ş p, bunlar n bir k sm n uygulamaya başlad . Bunlar n önemli bir bölümünü “güvenlik” ad alt nda gündeme getirilen polisiye yöntemler oluşturdu. Olaylara kar şt ğ düşünülenler, şüphelenilenler hakk nda çeşitli soruşturmalar aç ld . Gözalt ve tutuklamalar oldu. S n rd ş edilmeler ve tehditler gerçekleştirildi. Gelişmelerle birlikte bu günlerde şiddet eğiliminin olduğu okullara polis yerleştirilmesi bile tart ş l r hale geldi. “Şiddetin zincirlerinden boşanmas na karş eğitimdeki memurlar yaln z b rakamay z” diyen Sarkozy
okullarda polis görevlendirilmesini savunuyor.
Suçlu mimarlar m ? Toplu konutlar n aras na s k şt r lm ş, her türlü ayr mc ve rkç politikalar yaşam n n her karesinde hisseden “kara kafa-
l ”lar n, devlete ve sisteme karş bir tav r geliştirmesinin önüne geçmenin yöntemleri tart ş l rken, neredeyse mimarlar bu durumun sorumlusu ilan edildiler. Öncülleri taraf ndan “yaşam makinas ” olarak adland r lan çok katl apartman bloklar , Fransa metropollerinin etraf n-
da “fitilli bomba” etkisi yaratm ş durumda. İkinci Dünya Savaş ’ndan sonra işçi, emekçi ve yoksullara dönük yerleşim yerleri tasarland . İnsan n günlük hareket alan n belli s n rlar içerisine hapseden toplu konut alanlar oluşturuldu.
Büyük kent yaşam n n genel zenginliklerinden izole edilmiş toplu konut sakinlerinin ihtiyaçlar görmezden gelinerek, zamanla buralar emekçiler için zindan halini ald lar. Ezen ezilen s n f ilişkilerinin olduğu kapitalist toplumda, tasarland ğ kesitte “yaşam makinas ” olarak pazarlanan toplu
yan okurlar m za; temel kurallar ve satranç taşlar n n işlevleri ile birlikte, oynanma şeklini gösterebilmeyi başard ğ m z düşüncesindeyiz. Bu tabi ki, sizlerden gelen eleştirilerle birlikte yakalad ğ m z bir sonuçtur. Yeni bir y la girerken, eski bilgilerimizi ve satrançta kullan lan temel baz kavramlar tekrardan hat rlatmak istedik. Yeni y la bu tazelenmiş bilgilerle girmek nas l olur? O zaman başlayal m: Kombinezon: Hamle zorunluluğu içeren ve içinde feda olan hamle serisi. Problem: Taraflardan birinin mat ettiği düzenlenmiş konumlar. Varyant: Belli bir amac güden hamle zinciri. Rating: Satrançta oyuncular n seviyesini belirleyen puan
Hedeflerde simgelenen... Gelinen noktada “suç merkezi” olarak görünen toplu yaşam alanlar n n dağ t lmas bir “çözüm” olarak tart şt r l p yeni
imar planlar gündeme getiriliyor. Gettolaşm ş yaşam alanlar n nda ortaya ç kan sorunlar çözmek ad na, Fransa hükümetleri son 35 y lda bugüne kadar 40 milyon euroluk 17 plan tasarlam ş. Son öfke patlamas nda da aç ğa ç kt ğ gibi bu planlar n hiçbiri sorunlar çöz-
mek bir kenara, daha art rm ş. Birileri kendi zenginliklerini büyütmek için başkalar n n ihtiyaçlar n bast rd kça o ihtiyaçlar n yaratt ğ birikim patlamalarla sonuçlan yor. Fransa banliyölerindeki patlamalardan, sistemle simgeleşen Adliye saraylar , karakollar, kendilerine hiçbir şey vermeyen okullar, iş olanağ tan mayan işletmeler, yaşam n yoksulluk maaş ile s n rlayan yard m kuruluşlar nasibini ald . Peki ya arabalar? “Otomobil, Frans zlar n, bilhassa küçük ve orta burjuva Frans z erkeklerin hayat ndaki belki de en önemli varl kt r. Gerekirse borç, taksit on y l eşek gibi çal ş p bir araba sahibi olmak, sonra da bu arabaya kimi zaman çocuğundan daha fazla ihtimam göstermek, tipik bir Frans z burjuva tutumudur.” Bu tablo, insanlar n bilincine işlemiş bir simgedir. Göçmen çocuklar n n geleceğe dair özlem, istem ve beklentilerini elinden alan, onlar her geçen gün biraz daha yaşam n k y s na iten sistem, patlamalara hedef olmaktan kurtulamayacakt r.
Sercan
Hadi chat yapal m! Chat dili, chat arkadaşl klar , chat aşklar , chat kültürü! Engel tan mayan virüs gibi herkesi sarm ş, vaka-hastal k halini alm ş bir olay. “Nbr” (ne haber) ile başlayan, “asl” (yaş-cinsiyet) ile devam eden iç boşaltmalar, sohbetler ve olmad ğ yerde küfürler… Canl sohbet ve iletişimlerde arad ğ n bulamayan, çeşitli bask lanmalarla birbiriyle iletişiminde dile getiremediği şeyleri sanal ortamda paylaşan bir ruh hali. Tan d ğ , bildiği fakat ulaşamad ğ arkadaşlar yla bir paylaş m n değil, rasgele sanal kimlik ve kişiliklerle kurulan ilişkiler ağ . Bu öylesine bir sarmal ki tamamen gerçeğin yerine geçen, kimi hazlar n yaşand ğ sanal dünya. Giderek kendine ve gerçeğe yabanc laşan bir kimlik ve kişilik oluşumu. Sanal dünyan n sanal ilişkilerinden bas na yans yan sapk nl klara rastlar z bolca. “Bilgisayar mühendisliği yapan Mehmet K, eşi Esma ile evliliklerinin ikinci y l nda işi gereği Antalya’ya taş nd . Yaln zl ğ na çare olarak internette chat yapmaya başlayan Mehmet K. bir kad nla tan şt . Aylarca süren ilişki bir süre sonra sanal aşka dönüştü. Hatta sanal ilişki sohbetten de öteye gitmişti. Bir gün genç mühendis, ’sanal aşk ndan’ ç plak fotoğraflar n istedi. Gelen fotoğraflar genç adam beyninden vurulmuşa çevirdi. Çünkü ekrandaki ç plak fotograflar, eşi Esma K.’den başkas na ait değildi. Hemen İstanbul’a dönen genç mühendis, Eyüp Asliye Hukuk Mahkemesi’nde boşanma davas açt . Çift, tek celsede boşand .” Bu yozlaşman n boyutuna işaret eden sadece bir örnek. Lümpenleşmenin ve güç s namalar n n da arac oluyor chatler. Bunu yans tan başka bir örnek: “İnternet kafede sanal alemde başlayan kavga gerçek hayata taş nd . Olay ilginç k lan ise sanalda kavga eden iki gencin ayn kafede bulunmas yd . Chat yaparken küfürleşen Murat Akkaya ve Bayram Düzenli, ‘hesaplaşmak’ için randevulaşt . Ayn anda ayağa f rlayan gençler, birbirini farkedince olanlar oldu. B çağ n çeken Murat Akkaya, Bayram Düzenli’yi öldürdü.” Chat ortamlar nda çoğunlukla, tart şmak, kendini geliştirmek, farkl konularda görüş al şverişinde bulunmak yerine taraflar n kendini spatlama çabas bask n ç kar. Yaşamda kendini ifade edebilme yeteneğinden yoksunlukla birleşik bir kimlik spatlama aray ş . Kendini olduğundan farkl gösteren, asl nda olmak istediği gibi davranan bir kişilik. Karş s ndakinin gözünde büründüğü kimlikle asl nda kendini aldatan paronaya bir tipleme. Dürüstlükten uzak iki yüzlü sanal iletişimlerin geliştiği chat ortamlar . İnsanlarla diyalog kurmaktan korkanlar n cesaretlendiği ve en çok yalan n söylendiği ortamlar… Bizi bu sanal dünyaya hapis ederek dünyada gelişen olaylara tepkisiz kalmam z sağlayarak, -tabiri caizse- at koşturuyorlar!
Bunlar biliyor musunuz?.. Çocuklar dünyay kas p kavuran yoksulluk ve açl ğ n en büyük mağdurlar . 143 milyon çocuk, annesi, babas veya ebeveynleri olmadan büyüyor. Bunun belirleyici nedeni, ailelerin yoksulluk doly s ile çocuklar n terketmeleri. 170 milyon çocuk, okula gitmek yerine çal şmak zorunda ve bu işler genelde sağl k aç s ndan elverişsiz. Dünyada yaşanan çat şma ve savaşlarda 300 bin çocuk asker yer al yor! Bu veriler, bu tablonun as l sorumlular n n ad n koymayan UNICEF taraf ndan haz rlanan rapordan al nm şt r.
“Buraday z ve bağ r yoruz!”
Satranç Tahtas› Bir oyundan daha fazlas … satranç Bir y l daha geride b rakt k… Geçtiğimiz y l içerisinde bu köşede satranc n başlang c ndan bu yanaki gelişimini, günümüz kurallar na ulaşana kadarki tarihsel yolculuğunu k saca yazmaya çal şt k. Eğitimdeki önemi üzerine yaz lm ş makaleler, satranc n yaln zca bir oyun olmad ğ , yaşam ile güçlü benzerlikler taş d ğ gerçeği, -y llarca yaln zca özel bir hobi olarak görülmesine rağmen- satranc dikkate değer bir spor dal olarak görmemize neden olmuştur. Ayn zamanda satranç hikayeleri, sorular , röportajlar ve karikatürleri ile de köşemize, biraz mizahi bir içerik kazand rmak istedik. Geriye dönüp bakt ğ m zda, günceli yakalamakta zorlanma yaşamam za rağmen, en az ndan satranca yeni yeni ilgi du-
konutlar, zamanla yerini başka şeylere b rakm ş görünüyor.
GençLink
Baden-Wurttemberg, Niedersachsen eyalet
maket bir tabut ve bol say daki pankartlar yla yürüyüşe kat ld lar. Önceki eylemlere göre daha
ruz, çünkü eğitim hakk m z çal yorlar”, “Harçlara hay r” vb. sloganlar atan öğrenciler Rotebühlplatz’dan (şehir merkezi) tekrar dönerek ayn yollar uzun süre trafiğe kapatt lar. Bu arada gözalt na al nanlar olduğunu öğrenince, geri döndüler. Ayn yerde oturma eyle-
az olan öğrenciler, al ş k olmad ğ m z bir şekilde yürüyüş boyunca hiç susmadan slogan att lar. “Biz burday z ve bağ r yo-
mi yaparak, arkadaşlar b rak lana kadar gitmeyeceklerini söylediler. Eylem sonucu, gözalt na al nan öğrenciler b ra-
meclislerinde, 500 euroluk haraç, tüm tepkilere ra¤men yasallaflt›.
sistemi. Rok: Şah n güçlü bir savunma ile korunmas . Açmaz: Yerinden kald r l nca kendi Şah n rakibin atağ na aç k b rakan bir alet veya bir erin durumunu anlatan deyimdir. Blitz: Y ld r m oyunu. Çatal: Bir erin iki taşa karş ayn anda sald r s . Satranç taşlar : İki oyuncunun siyah ve beyaz olmak üzere 8 Piyon(er) , 2 kale, 2 at,2 fil, 1 vezir, 1 şah olmak üzere toplam satranç tahtas nda 32 taş bulunur. Satranç’ta merak ettiğiniz sorular için gazetemizin yasanacakdunya@yahoo.com e-mail adresine yazabilirsiniz.
Geçen say n n cevab 1- fb5 Vxfb5 • 2- Axc7+
Almanya’da, sene baş ndan beri devam eden öğrenci eylemleri, 15 Aral k’ta tekrar yap ld . Sömest r baş na istenen 500 euroluk harç paras na ve eğitimi paral hale getirecek tüm yasal sald r lara karş , öğrenciler tekrar seslerini yükselttiler.
Haraç yasallaşt Baden-Wurttemberg, Niedersachsen eyalet meclislerinde, 500 euroluk haraç, tüm tepkilere rağmen yasallaşt . Üniversite önünde başlayan yürüyüşte, öğrenciler anayollar trafiğe kapatarak iktidardaki CDU bürosuna kadar sloganlarla yürüdüler. Büro önünde protestolar na devam ettiler. Bu sefer yürüyüşte, 400’ü aşan say daki polis kitleyi hem taciz etti hem de yürüyüş boyunca kameraya ald . Say lar 2 bini aşan öğrenciler
k ld lar. Tekrar üniversiteye dönen öğrenciler, üniversite içinde neler yap lacağ konusunda tart şt lar.
Eylemlerin zay f karn Öncü öğrencilerin yoğun çabalar yla yap lan bu eylemlerin zay f karn n , öğrencilerdeki protestoculuk, yasan n onaylanmamas için ciddi bir duruşun olmamas , görevlerin yine belli insanlarin üstüne y k lmas ve ailelerin, sendikalar n hiç olmamas vb. oluşturuyor. Ancak say lar 8 bine varan öğrenci kitlesiyle yap lan eylemler, tepkinin büyük bir öğrenci kitlesini kapsad ğ n gösterdi. Türkiyeli öğrencilerin de eylemlere kat l m çok değildi. Bizler, Yaşanacak Dünya okurlar olarak eylemlere kat ld k. Bu sald r lara karş ülke genelinde bütün kesimler ciddi direnişler ve grevlerle yan t vermeli. Bu sald r lar ancak böyle önlenebilir. Stuttgart/ Yaşanacak Dünya
Yaflanacak
B
‹
L
‹
M
·
T
E
K
N
‹
Fare beyninde Bilimde etiğin s n r insan nöronlar geliştirildi! Olay “bilim” dünyas›nda gelinen noktan›n çar-
p›c› bir özetidir. “Bilim insan›” diye tabir edilen kifliler, tekellerin hizmetindeki memurlara dönüflüyor giderek…
ABD’li ve Japon bilim insanlar›,14 günlük fare ceninlerinin beyinlerine, yaklafl›k 100 bin insan cenininin kök hücresini yerlefltirdi. ABD’li ve Japon bilim insanlar , 14 günlük fare ceninlerinin beyinlerine yaklaş k 100 bin insan cenininin kök hücresini yerleştirmişler. Fareler, beyinlerinde binde bir oran nda insan hücresi ile dünyaya gelmişler. İnsan kök hücreleri, nakil işlemlerinden iki ay sonra beynin değişik bölgelerinde yerlerini alm şlar. Bu insan nöronlar n n, nakil işleminin üzerinden 18 ay geçtikten sonra da, normal elektriksel faaliyete sahip olduğu belirlenmiş. Bilimsel araşt rmalar, farelerin genetik bak mdan yüzde 97.5 oran nda insana benzediğini gösteriyor! Araşt rma ekibinin başkan
Fred Gage, daha önce de, fare beynine nakledilen kök hücrelerin beyin hücresi olarak geliştiğini söylüyor. Kendi deneylerinin fark n , “bu hücrelerin normal bir şekilde çal şt ğ n n tespit edilmesi’’ olarak aç kl yor. Önceki deneylerde insan hücreleri ya tümör geliştirmiş ya da farelerin bağ ş kl k sistemince reddedilmiş. Ulaş lan bu sonuçlar n, parkinson gibi beyin hastal klar n n tedavisinde ya da beyinsel gelişme alanlar nda kullan labileceği söyleniyor. Ancak bilmsel gelişmenin bu baş döndürücü h z na rağmen, emekçi insanl k Orta Çağ hastal klar ndan ölebiliyor hala!
2005’in son günlerinde bilim camias bir skandalla çalkaland ! Güney Kore’li “bilim insan ” Prof. Dr. Hwang Woo Suk’un kök hücre araşt rmas n çarp tt ğ ortaya ç kt ! Suk, skandal patlamadan 1 hafta önce, “Ekibinin hastalara özel kök hücreleri üretmeyi başard ğ n , bunun da bir dizi hastal ğ n tedavisinde önemli bir ad m olduğunu” aç klam şt . Veteriner araşt rmac olan 52 yaş ndaki Suk, geçen y l ilk kez, bir insan hücresini klonlad ğ n ve bu klonlardan bireylerde kullan lmak üzere ihtiyaca uygun kök hücreler geliştirdiğini aç klayarak, gündemlere bomba gibi düşmüştü. Ve bu başar s kendisine G. Kore “kahraman ” ünvan n kazand rm şt .
“Sahtekar” diyorlar Kopyalad ğ embriyonlardan kök hücre elde ettiği yolundaki
makalesi, ünlü bilim dergisi Science’de de yay nlanan Suk, meslektaşlar n n “sahtekarl k” suçlamalar n reddetti.
hücre ile değiştirildi. Bunu nas l yapt klar n n tespiti için güvenlik güçlerini göreve davet ediyorum” diyerek, olay n farkl boyutlar olabileceğini ima etti. Karş l kl suçlamalar ve iddialarla karmaş klaşan olay, “bilim” konulu polisiyeleri aratmayacak bir Holywood filmine dönüştü adeta.
Gelinen noktan n özeti
Makalesinde konu ettiği hücrelerin öldüğünü, ancak elindeki başka hücreler üzerinden yap lan testler sonucunda, çal şmas n n bilimselliğinin teyit edileceğini iddia etti. Ve kendisi de, “Ürettiğimiz 5 hücre, Mizmedi Hastanesi’nin ürettiği 5
Olay “bilim” dünyas nda gelinen noktan n çarp c bir özetidir. “Bilim insan ” diye tabir edilen kişiler, tekellerin hizmetindeki memurlara dönüşüyor giderek… Kendi bilimsel zekas n pazarlamak için, olmad k dolaplar çeviren, meslektaşlar ile bu pazarlanmaya endeksli çirkin bir rekabete girmekte s n r tan mayan bir kimlik haline geliyor bu kavram giderek. “Suk vakas ”n n hemen ard ndan, G. Kore borsalar n n ani bir düşüş yapmalar , bu hikayenin özetidir. Namuslu ve ilkeli bir duruş koyanlar n “bu piyasada” yeri olamayacağ n söylemeye gerek yok! Onlar her konuda kat bir tecritle susturulup, etkisizleştiriliyorlar!
Genlerimiz de patentlendi! ‹nsan genomundaki genleri patentleyen ABD’li Ismarlama asker! genetikçi Craing Venter’in çal›flt›¤› tekel, bu bilgileri her isteyene bin dolar karfl›l›¤› verebilece¤ini söylüyor! Genom projesinin neleri nas l etkileyeceğine dair tart şmalar süregelmektedir. Yak n geleceğe dair yap lan baz spekülasyonlar, bu gelişmelerin kimlerin elinde, hangi amaçlarla kullan ld ğ nda, ne tür sonuçlar yaratacağ n da anlatmaktad r.
Art k CD var! Bunlardan biri; yak n bir zamanda eczanelere reçetelerle değil, kal tsal bilgilerimizi taş yan CD’lerle gideceğimiz! Yani kişiye özel ilaç döneminin başlayacağ … İnsan genomundaki genleri patentleyen ABD’li ge-
netikçi Craing Venter’in çal şt ğ tekel, bu bilgileri her isteyene bin dolar karş l ğ verebileceğini söylemekte! Yine ayn tekel, kan tahlili için hastahanelere gerek kalmayacağ n , otobüs duraklar na konulacak bankamatik benzeri aletlerle otobüsü beklerken tahlil sonuçlar n alacağ m z iddia etmekte! Tek baş na bu örnek bile, genom araşt rmalar için dev bütçeler ay ran ilaç tekellerinin derdinin, gelecekteki rekabet ve kar oranlar na yat r m yapmak olduğunu görmemize yeter! Bilim ve bilim adamlar n n kimlerin hizmetinde olduğunu da…
“Profesyonel ordu” kavram n n değişeceğine dair yap lan spekülasyonlar da, emperyalist devletlerin projenin geliştirilmesi için neden dev bütçeler oluşturduklar n gösteriyor. Or-
Şu anda insan Genom projesinde tüm gelişmelerin patent hakk na sahip belli başl iki gücün ABD Ulusal Sağl k Enstitüsü (NIH) ve İngiliz T bbi Araşt rmalar Konseyi olduğunu düşündüğümüzde, bunun sonuçlar n da canland rabiliriz kafa-
du hangi niteliklere sahip askerler istiyorsa “embriyo” smarlay p, ürettirebileceği bir eşikteyiz.
m zda. Bu ikisi, 1996 y l nda insan genlerini toptan patentleme konusunda anlaşt lar.
9 Dünya
K
Elleri değiştirmek Tüm bu bilimsel gelişmelerin mülkiyetini ele geçiren iki güç, ellerindeki bilgileri istedikleri gibi kullanma hakk na da sahiptir! İsterlerse, yeni hastal klar icat edip, ilaç sanayileri için ek piyasalar yaratabilirler! Transgenetik organizmalarla elde ettikleri bitkilerle, herhangi bir ülkenin bitki floras n yok edip, kendi tohum tekelleri için piyasa yaratabilirler! Daha pek çok şey sayabiliriz… Sorun bu tehlikenin görülmesi değildir. Ki birçok uygulama ve etkileri ile uzun y llard r karş karş yay z zaten! Sorun insanl ğ n gelişmesinde devasa olanaklar sunan bu gelişmeleri, insanl ğ n hizmetine sunmak için, onlara sahip olan elleri değiştirmemizdedir! Başka yolu yok!
Bilimde yolculuk
Derya Tanr vermiş
Tozsuz dumans z y llar... Bir y l daha geride kald . Yine y lbaş gecesini bol havai fişekli kutlad k. Görüntü hoştu da o iki-üç saat için hava, nefes al namayacak denli barut kokuyordu. Tabii ertesi gün yerlerde gezen kağ t parçalar ayr bir mesele. Ben ise her y lbaş nda, panik halinde uçan kuşlara ac yorum en çok. Evet havai fişek y lbaş kutlamalar n n vazgeçilmez bir parças oldu. Bu y l sadece Hollanda’da 13 bin ton havai fişek sat ld ! Bir dizi kimyasal tepkime sayesinde gecemizi renklendiriyor, ama ayn zamanda sal nan duman ve koku ile solunum yollar m z tahriş ediyoruz. Peki ama bu kadar kimyasal maddeyi solumak tehlikeli değil mi? Evet, 13 bin ton az bir rakam değil ama bu miktar n yüzde 80-90’ ambalaj malzemeleri olan kağ t, tahta parçalar ve kilden oluşuyor. Patlamaya yol açan kimyasallar n baş nda ise barut geliyor. Baruttaki karbon ve kükürt yan c maddeler olup, potasyum nitrat, gerekli oksijeni sağlayarak bu tepkimenin h zlanmas n sağl yor.
Renklerin s rr Havai fişeklerde ayr ca renk ve ş k efektleri için metaller ve inorganik tuzlar da kullan l yor. Ayr haznelerde paketlenmiş bu maddeler, ancak ateşlemeden sonra tepkimeye giriyorlar. Örneğin baryum nitrat ve klorun tepkimeye girmesiyle oluşan baryum klorid yeşil renkte, stronsiyum k rm z , sodyum turuncu, bak r klorid mavi, alüminyum, magnezyum ve titanyum da beyaz ş k üretiyorlar. Metal atomlar yüksek s sayesinde eksitasyona (yüksek enerji düzeyi) uğruyorlar ve daha sonra da daha düşük enerji düzeylerine düşüyorlar. Böylece foton sal n m sökonusu oluyor ki bu da ş k efektlerine yolaç yor. Bu metaller, havai fişeğin yanmas sona erdiğinde yere iniyorlar. Ama suya ve toprağa dökülen bu miktar çok düşük seviyede olduğu için çevreyi tehdit edecek boyutta değil. Bu kimyasal tepkimelerin yolaçt ğ yan ürünler çok çeşitli. Burada sayamayacağ m çeşitte kimyasal ürün ortaya ç k yor; nitrat bileşimleri, metaller, inorganik tuzlar, kül, toz.
Sağl ğ tehdit etmiyor Barutun yanmas sonucu as l olarak kükürt oksitler, azot oksit, karbon monoksit ve karbon dioksit oluşur. Ama bu ürünlerin miktar sağl ğ tehdit eder boyutlarda değildir. Hava kalitesini tehdit eden aslen küçük parçac klard r. Duman, asl nda çap 10 mikrometreden küçük miniskül parçalardan oluşur. Özellikle büyük şehirlerde hava kirliliğini takip etmek için yerel yönetimler havadaki bu parçac k say s n düzenli olarak ölçerler. Y lbaş gecesi, saat 23.00 ile 01.00 aras , büyük şehirlerde havadaki parçac k oran bir metreküpte 2 bin 200 mikrograma kadar ç kar ki, bu miktar normalin 55 kat d r. Bu konsantrasyon 2 saat değil de bütün bir gün sürse, havan n kirlilik oran alarm düzeyine gelir. Neyse ki bu durum çok uzun sürmediğinden sağl ğ m z tehdit etmiyor. Ancak y lbaş eğlenceleri en büyük zarar , ard nda b rakt ğ tonlarca çöple, çevreye veriyor. İyi y llar.
Kilo çocuklar tehdit ediyor Koşmak beyni geliştirir mi? ABD’de yap lan bir araşt rmada, aş r kilolu çocuk ve gençlerin, ideal kilolu yaş tlar na göre daha fazla kemik k r lmas ve kal c sakatl klara yol açan kemik ve eklem anormallikleri yaşad klar saptand . Kanada’daki Obezite Konferans ’nda sonuçlar aç klanan araşt rmay , obezite uzman Dr.
Jack Yanovski ve ekibi sundu. Ekip, ortalama yaşlar 12 olan 227 aş r kilolu ve 128 normal kilolu çocuk üzerinde araşt rma yapm ş. Ve aş r kilolular n yüzde 13’ünün en az bir kemiğinin k r ld ğ n belirlemiş. Bu oran normal kilolu çocuklarda ise yüzde 4’müş. Yan s ra kas, kemik veya eklem ağr lar ile özel-
likle diz ağr lar ve hareket zorluklar gibi sorunlarda da benzer sonuçlar al nm ş. Dr. Yanovski, “Kas-iskelet sisteminde ağr ve zay f hareket, düşük fiziksel aktiviteye yol açabilir, böylece k s r döngü oluşur” sözleri ile aş r kilonun yaratt ğ başka sonuçlara ve etkilerine de vurgu yap yor.
Elmas n z küllerinizden… Efllerini, annelerini, çocuklar›n› bir kolye ya da yüzük olarak tafl›yanlar›n say›s› hayli fazla! Elbette, oldukça yüksek bir fiyat karfl›l›¤›nda... Yapay yollarla elmas elde etmek üzerine ilk bilimsel çal şmalar ABD’deki laboratuvarlarda (1955) ve Moskova’daki Bilimler Akademisi’nde yap ld . Çok yüksek s ve bas nç alt nda karbonun kristalize olmas ile elde edilen yapay elmas, sertliğinden dolay dişçi matkaplar , kesici aletlerin bilenmesi ya da merceklerin kesilmesi gibi alanlarda, endüstrinin ihtiyaçlar için kullan labilecek niteliktedir. Mücevher olarak değerlendirmeye elverişli değildir. Zaten yapay elmas üretimi konusunda yap lan çal şmalar da bu amaçla yap ld . Ki doğada da böyledir, baz elmas çeşitleri sanayi, baz lar ise kuyumculuk için uygundur. 1970’lerde ABD’deki laboratuvarlarda mücevher yap m nda kullan labilecek elmas da üretildi. Ama bunun maliyeti, doğadan elde edilene göre daha
yüksekti. Moskova’daki Bilimler Akademisi’nde geliştirilen düzenek ise, bu işin daha ekonomik koşullarda yap lmas n sağl yordu. Gerekli düzenek, 60 bin barl k
bas nç ve bin 500 derecelik s ya ulaş larak yarat lm şt . Burada önemli olan s cakl k değil bas nçt . Sistem zor olan başarm ş ve
yeryüzündeki hava bas nc n n 60 bin kat na ç k lm şt . Bu devasa bir rakamd r! Karbon bu koşullarda kolayl kla elmas şeklinde kristalize oluyordu. İşlem için kullan lan ayg t ise, bir buz dolab büyüklüğündeydi. Bu yöntemle üretilen elmas, mücevher yap m nda da kullan l yordu. Fakat ABD’ye göre
çok daha ucuza mal edilmesine rağmen, yapay yollarla elde edildiği anlaş ld ğ ndan, doğal mücevherle rekabet etmesi mümkün değildi!
Ölünce elmas olmak Ancak İsviçreli Veit Brimer ve Rinaldo Willy, Avrupa’da, ölümden sonra, bedenlerin krematoryumlarda yak lmas tercihinin giderek yayg nlaşmas gerçeğinden hareketle, dikkatlerini buraya yönelttiler. Cesetlerin krematoryumda yak ld ktan sonra arta kalan küllerini, ayn yöntemle yapay elmas haline getirdiler. Eşlerini, annelerini, çocuklar n bir kolye ya da yüzük olarak taş yanlar n say s hayli fazla. Elbette, oldukça yüksek bir fiyat karş l ğ nda. Manevi olan tüm değerlerin metalaşt ğ çağ m zda, ölenin arkas nda b rakt ğ duygular da, pazar yaratman n arac haline getirildi! Ve bilim de toplumun bu manevi ihtiyaçlar na hizmet etmek yerine, onlardan kar üretmenin hizmetine sunuldu! Bu iki İsviçreli, kiliselerin de desteğini al p, krematoryumlarda yak lan ölülerin küllerinden elmas yaparak az msanmayacak bir pazar yaratt lar…
“Sa¤lam kafa sa¤lam vücutta bulunur!” deyimi, bilimsel bir çal›flma ile do¤ruland›! fiimdi, araflt›rman›n kapsam› geniflletiliyor. “Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur!” sözü bir halk deyimidir. Ulm Üniversitesi Nörobilimler ve T p Meslekleri Akademisi, bu deyimin doğruluğunu bilimsel bir çal şma ile de kan tlad ! Üniversitenin yapt ğ deneysel araşt rmada, toplam 30’dan fazla kişiyle, 2 ayr denek grubu oluşturulmuş. Bu iki grupta yer alan denekler, önce içinde yol tarifleri, yabanc kelime öğrenme, resimli anlat m ve yaz l ifade yeteneğinin saptanmas na yönelik sorular n olduğu bir teste tabi tutulmuşlar. Daha sonra birinci gruptaki
insanlar n, alt hafta boyunca haftada 2 kez, yar mşar saat koşmalar sağlanm ş. Ve her iki gruptan, iki haftada bir, farkl
testler çözmeleri istenmiş. Her iki grubun da, önceki teste oranla sorular daha h zl yan tlad klar ve aralar nda bir h z fark olmad ğ görülmüş. Ancak koşan grup, koşmayana göre daha az hata yapm ş ve konsantrasyonu daha yüksekmiş. Ve ilginç olan, koşma ile sağlanan konsantrasyon yeteneğinin, bu spor b rak ld ktan sonra da devam ettiğinin tespit edilmiş olmas . Yan s ra, görsel haf zan n da iyileştiği görülmüş. Araşt rmay yapan bilim insanlar şimdi de, düzenli koşunun görsel haf zan n gelişmesini etkilemesinin nedenlerini inceleyecekleri bir araşt rma yapacaklar. Arad klar şey; koşman n beynin hangi bölgelerinde değişim ve gelişmeye neden olduğu…
Sober virüsünün Nazi planlar Sober virüsü sald›r›s›n›n, Nazi partisinin kuruluflunun 87. y›ldönümü olan 5 Ocak’ta olaca¤› duyuruldu. Virüs güvenlik firmas iDefense, bir sonraki Sober virüsü sald r s n n, Nazi partisinin kuruluşunun 87. y ldönümü olan 5 Ocak’ta olacağ n duyurdu. Bilgi; Eylül ay antivirüs s ralamas nda en büyük pay alan Sober virüsünün en son varyan-
t n n kriptolanm ş kodu içerisinden ç kar ld . iDefense, 22 Eylül’de ç kan varyant n ne tip işlemler yapacağ bilinmeyen bir kodu, 5 Ocak 2006’da indirecek şekilde dizayn edildiğini söylüyor.
Geçtiğimiz ay rapor edildiği gibi, Eylül ay nda Sober virüsü her 13 e-posta’dan birinde yer
al yordu ve Sophos antivirüs firmas na rapor edilen virüslerin yüzde 42.9’luk bir bölümünü oluşturuyordu. Virüsün en son çeşidi, kullan c n n kanun d ş siteleri ziyaret ettiğini belirten bir e-posta mesaj nda ek dosya olarak geliyordu. VeriSign iDefense Security Intelligence Services Başkan
Joe Payne, elde edilen bu bilginin her zaman var olan ve genellikle hafife al nan “hacktivism”, kötü amaçl kod ile politik amaçlar n birleştirilmesi tehditini vurgulad ğ n belirtiyor.
Yaflanacak
Dünya 10 Filmde “insanlar›n seçeneksizlikler içinde varolan mutlak biçimlerden birine tabi olmas› gerekti¤i”, güldürmece ile kar›fl›k bilinçlere aktar›l›yor. Pek de iyi organize edilememiş öykü çorbas , son dönemde yüzleri vitrin olmuş isimler üzerinden iş yapma plan ... Ve anlaş lan bir hayal k r kl ğ … Bir oto h rs zl ğ çetesi (nedense moda oldu bu aralar) ve onun f rlama çete reisi... Tesadüfen kesişen yollarda karş laşan “dürüst akademisyen aile ve k zlar ” ve bu aileye çal nt oto satan, son anda tesadüfler sonucu f rlama çete reisinin kendisini asmaktan kurtard ğ bir bar stand-up’ç s . Ha bir de toplam oyunu 3 dakikay bulmayan şive komikliğine indirgenmiş sanatç l ğ ile Cem Y lmaz... Filmin öyküsü; ‘namuslu vatandaş’a çal nt araba satan çetenin, “namuslu vatandaş” n başka bir çeteye başvurmas sonucu cezaland r lmas ve bunun etraf ndaki yan olaylar.
İnce ince felsefe Film kendi içinde komedi gibi görünse de felsefe yapmaktan geri durmuyor. Hem de evlere şenlik bir felsefe: “Sen çalmazsan senden çalarlar!” ya da “Çok temizsen, en fazla sen kirlenirsin”. Filmde “insanlar n
K
Ü
L
T
Ü
R
·
S
A
N
A
T
Organize İşler: “Sen de çal!” muyor. “Herkes kendi istediğini yaps n, yaşamda tutunmak için ‘organize işler’e de girişsin, bunu yaparken de s n rlar n bilsin, sistemle ve onun işleyişiyle karş karş ya gelmesin.” Y lmaz Erdoğan’ n sistemi sorgulamak gibi bir derdi yok. Bir aç klamas nda, seyirci say s n n art r lmas n n temel beklentisi olduğunu söylemesi, 4 milyon dolar n getirisi ile daha alakal olduğunu belgeliyor. Toplumun, Amerikan tarz vahşi kapitalizmin de etkileri ile
seçeneksizlikler içinde varolan mutlak biçimlerden birine tabi olmas gerektiği”, güldürmece ile kar ş k bilinçlere aktar l yor. Y lmaz Erdoğan, -filmlerinde hep yapt ğ gibi- yaşam içerisinde insanlar n önüne iki seçenek koyuyor. Bu seçenekler iki ucu pis değneği somutlar nitelikte. Bu filmde de, yaşam içerisinde yer alman n yöntemini iki ana noktada topluyor. Birincisi; sorumluluktan kaçmak ve rahat, gams z bir yaşam için çal p ç rpmak, yaşamda tutunmak için “organize işler” yürütmek. İkincisi ise saf ve temiz duygularla yaşamaya çal şman n aptall k olduğu. Filmin ana temas n oluşturan bu iki toplanma noktas n ; birincisinde bu “organize işleri” yürüten daha büyük şebekelerin varl ğ ve onlar n egemenliğinin mutlak ka-
bülüyle sonuçland r yor. İkincisini, bütün açmazlara ve s k şmalara karş n yaşam kendi halinde yürütmek gerektiğine vard r yor. Kurulu sistem yap s içerisinde herkesin kendi çemberinde hareket etmesi, varolan kabul edip, onun d ş nda aray şlara girmemesini öyütleyen toplam bir sonuç elde ediyor. Yaşam n içerisinden farkl renklerin resmedildiği karelerde, sistemin yap s n sorgulayan bir aray ş n esamesi bile okun-
h zla k r lan değerler silsilesi, yaşanan kirlenme, negatif dönüşüm filmde “yapmazsan yaparlar” diye formüle edilen biçime bürünüyor. Özgü Namal’a filmde “BACIMSIN” diyen çete reisinin hangi mant kla sempatize edildiği ya da son karelerden birinde eşi ve çocuğuyla görülen bu adam n tekrar “bac ms n” diyerek “bak n işte gerçekten ‘k zkardeşim’ diyor” demeye getirildiğini biz pek de MASUM göremiyoruz! Ya da
“Götürün kafas na bir kursun s k n” diyen bir diğer çete reisinin “yaşam n içinden bir tip” olarak m gösterildiğini, yoksa “meşrulaşt rma operasyonlar n n” gösteri sanatlar ndaki bir devam m olduğunu da sorgulayan beyinlere b rak yoruz.
“Pisliği y kamak yerine onu süslemek” Evet İstanbul’un mükemmel “Şimdi İstanbul’da olmak vard …” dedirten görüntüleri, örnek al nabilecek çekim teknikleri ile de bir boyutu var filmin. Bağlant sahnelerinin görsel işlenişi, “Bu görüntülere bu içerik oldu mu ya!” dedirtiyor. İyi reklamla çiğ tavuk bile yedirilirmiş! Maaliyeti 4 milyon dolar aşt ğ söylenen ve “Özel kameralar kullan l p bu kadar harcamayla elde edilen bu mu?” diye şaşk nl kla sorduruyor. Sistemin yarg mekanizmas ndan zaten umudu kesilmiş insanlar n ç kmaz na “S k ş nca y lana sar lmak normaldir” felsefesinin güldürüsü ile tuz biber olmak… İşte ezilenin, haks zl ğa maruz kalan n, en alt tabakan n en son ihtiyac olan şey!! Ne diyelim, “Pisliği y kamak yerine onu süslemenin” felsefesine “iyi seyirler” diyemeyeceğiz. İhtiyac n z varsa bu yüzleri görmeye, televizyonlarda sürekli gündemdeler! Ya da böyle bir felsefe ilgimizi çekiyorsa dizilerle bolca yap yor bunu “sistem propagandistleri!”
O as l halklar n gönlünde… 2005 y l n n Nobel Edebiyat Ödülü 75 yaş ndaki İngiliz edebiyatç Harold Pinter’e verildi. Daha çocukluğundan itibaren rkç faşist yaklaş mlar ve emperyalist savaş n bombard manlar ile tan şm ş Pinter… Yaşad klar n , tan kl k ettiklerini unutmam ş. Kişisel yeteneklerini bu tan kl k ve yaşanm şl klar n şekillendirdiği bilinç ve yüreğinin tutarl sesi ile buluşturmuş. Faşizmden, emperyalist barbarl ktan nasibini alan tüm dünya halklar n n yan nda saf tutmuş. Latin Amerika, Türkiye, Kürdistan, Vietnam, Irak…
Hiçbir ağaç böyle harikulade bir yemiş vermemiştir ve denizden doğanlar n en mükemmeli doğacak bizden… Ve insanlar ellerini korkmadan, düşünmeden birbirlerinin ellerine b rakarak y ld zlara bakarak: -”Yaşamak ne güzel şey!” diyecekler. Bir insan gözü gibi derin bir salk m üzüm gibi serin bir ferah, bir rahat bir işitilmemiş şark söyliyecekler. Hiçbir ağaç böyle harikulade bir yemiş vermemiş olacakt r. Ve en vadedici bir yaz gecesi bile böyle sesler böyle inan lmaz renklerle sabaha ermemiş olacakt r. Topraktan, ateşten ve denizden doğanlar n en mükemmeli doğacak bizden… Naz m Hikmet Ran
Bask ve zulmün zincirlerinden boşald ğ her yerde namuslu ve tutarl bir ayd n duruşu koymuş. 20. yüzy ldan 21. yüzy la akan ömründe, dünya halklar n n yaşad ğ tüm ac ve direniş renklerinden büyülü sözler üretmiş. Yaşam gerçek bir ayd n olman n da hikayesidir..
ne oldu? Yoksa öyle bir şeyimiz hiç olmad m ? Bu sözcüklerin anlam n acaba biliyor muyuz? Bu sözcüklerin şimdilerde çok nadiren kullan lan ‘vicdan’ kelimesiyle bir ilişkisi var m ? O vic-
dan ki, sadece kendi davran şlar m z n sorumluluğunu değil, ayn zamanda başkalar n n yapt klar ama bizim de paylaşt ğ m z sorumluluğu temsil etmektedir. Bir aynaya bakt ğ m z zaman
“İnsan onurunu yitiriyoruz” Dünya halklar n n yüreklerindeki Nobel’ini y llar önce alan Pinter, 2005 Nobel törenlerine kat lmak yerine yollad ğ konuşmas ile de bu kürsüyü emperyalist vahşeti yarg lad ğ bir mevziye dönüştürdü! Gücünü yaşam ndaki duruşundan alan bu metnin tümünü veremesek te, ruhunu şu sözleri ile gazetemize de taş mak istedik: “Bizim ahlâki duyarl l ğ m za
Bütün yaflam› boyunca emperyalist barbarl›¤›n karfl›s›nda saf tutmufl olan Pinter, Nobel ödülleri için kendisine sunulan kürsüyü de onu yarg›lama mevzisi olarak kulland›; “Yitirmekte oldu¤umuz fley; insan onurudur…”
karş m zda duran görüntünün gerçek olduğunu düşünürüz, ama bir milim öteye kaysak başka bir görüntüyle karş laş r z. Böyle böyle, say s z farkl görüntü elde edebiliriz. Bu durumda yazar bazan aynaya bir yumruk at p onu tuzla buz etmek ve arkada duran, bize bakmakta olan hakikatle yüzleşmek zorundad r. Karş karş ya bulunduğumuz tüm ayk r l klara rağmen, yurttaş olarak kararl , şaşmaz ve azimli bir entellektüel kararl l kla davranmal , hayat m za ve toplumumuza dair hakikati, önümüzde duran görevleri yerine getirme zorunluluğu olarak tan mlamal y z. Bizim gerçek misyonumuz budur. Şayet böyle bir kararl l k siyasal öngörümüzde mevcut değilse, hemen hemen yitirdiğimiz şeyi geri alma şans na sahip değiliz demektir. Yitirmekte olduğumuz şey; insan onurudur…”
“Madonna’n n Son Hayali” “... geçmifl bizim s›rt›m›zda kocaman bir kayad›r. Orada olup bitenler bizim hayat›m›z› zehirler ya da güzellefltirir.” Maria Puder’in, Hitler faşizminden kaçan ve 769 yolcusu ile bat r lan Struma Gemisi’nin, Sabahattin Ali’nin, Doğan Akhanl ’n n ve hatta belki içimizden baz lar m z n da öyküsü… 1957 Şavşat doğumlu olan yazar m z Doğan Akhanl , Köln’de yaş yor. Kölner Appel Gegen Rasismus adl kuruluşta, “Çelişkilerle Beraber Yaşamay Öğrenmek-Çok Kültürlü Toplumda Hat rlama ve Tarih Olgusu” başl kl bir projeyi yaşama geçiriyor. 12 Eylül 1980’de Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenci olan yazar n daha önce yay nlanm ş 3 roman daha var; Denizi Beklerken (1998), Gelincik Tarlas
(1999), K yamet Günü Yarg çlar (1999). Yaşam 12 Eylül 1980’den bu yana; garsonluk, ocakç l k, bal kç l k, müzik aletleri yap mc l ğ , 1985-87
Metris Cezaevi siyasi tutukluluğu ve 1991’den bu yana da göç etmiş bir ayd n n renkli panoramas n n da yans malar gibi… Kendi tarz n , “An msatma, toplumun tarih bilincine hat rlatmalar yapt ran romanlar yazma” olarak tan mlayan Akhanl ’n n, K yamet Günü Yarg çlar
isimli eseri Almanca’ya çevril-
miş, yay nlanmay bekliyor. Madonna’n n Son Hayali’nin ç k ş noktas , Sabahattin Ali’nin Kürk Mantolu Madonna adl kitab . Farkl bir yön-
temle yaz lm ş Madonna’n n Son Hayali. Roman n zdaki Sabahattin Ali bağlant s nedir? Sabahattin Ali benim kitab mda bir kahraman olarak ortaya ç kar. Kitab n 3 kahraman var; Sabahattin Ali, Puder ve okuyucunun kendisi. Anlat lan öykü asl nda Türkiye ile de ilgili. Sturma Gemisi’nin öyküsü… Bu gemi Hitler döneminde Almanya’dan kaçan Yahudileri taş yordu. Boğaz’dan geçişine izin verilmedi. 2 ay sonra Karadeniz’in ortas nda bat r ld . Sadece 1 kişi hayatta kald . Bu sorumluluk Türkiye’nin de sorumluluğudur. Yazarken neleri önemsiyorsunuz? Benim tarz m didaktik değil. Başkas n n anlatmad ğ tarzda, estetik boyutunu ihmal etmeden baz duygular uyans n istiyorum okurda. Öykülerime öyle çok büyük işlevler yüklemiyorum. Bu y l, bu an değil sonraki dönemlerde de ayn duygular uyand rmas n önemsiyorum. Sizce yazarl ğ n en güzel yan ne? Yazarl ğ n en güzel yan yazman n kendisi! yazma eylemi hem kaç ş, hem s ğ nma… S -
ğ nd ğ n o dünyada da gerçek hayata dair epey şeyler çözüyorsun. Yazmak beni olgunlaşt rd . Romanlar n zda okuyucuya neleri hissettirmek istiyorsunuz? Benim kitaplar m hat rlama kitaplar d r. Her bir kahraman m da kendisi ile uğraş r. Sebebi şu; bizim toplumumuz kendisi ile uğraşmayan, eleştirel tutumu olmayan bir toplum. Bu yüzden de hatalar n sürekli tekrarl yor. Geçmişte insanlar k r yor, hala k r yor… Örneğin “Ermeniler” küfür olarak kullan lan bir halk tan mlamas ! Örneğin, işkence görmüş kişiye “İşkenceyi unut” diyemezsin. Mağdur olmuş olanlar n da birbirini anlamalar n istiyorum. Birbirleri ile dayan şma içinde olmalar n , başka mağdurlar n yaşad klar n n da ayn kendi yaşad klar gibi ac olduğunu hissetmesini isitiyorum. Asl nda derdim, insandaki karmaşay yazmak, anlaş lmaz olan ile uğraşmak. Benim bütün kitaplar m esas nda bugünü yazar, ama hep geçmişle uğraş r. Bunun anlam şudur; geçmiş bizim s rt m zda kocaman bir kayad r. Orda olup bitenler bizim hayat m z zehirler ya da güzelleştirir.
Kültür Deryas›
Cem Günhan
Yemek mi yememek mi? Geçenlerde e-mail yolu ile gönderilmiş ilginç bir yaz okudum. Cerrahpasa Üniversitesi T p Fakültesi Profesörlerinden Dr. Ahmet Ayd n’dan (Çocuk Sağl ğ ve Hastal klar Metabolizma ve Beslenme Bilim Dal nda) bir diyet önerisi. Önce şu internette, gazetelerde binlercesini görebiAdem ile Havva ve meşhur leceğimiz “beslenme -diyet elmas planlar ndan” biridir sand m. Sonra ilginç noktalar olduğuna hükmedip, paylaşmaya karar verdim. Mesela Taş Devri diyetinin felsefesi ilginç. 1- Taş Devri’nin 5-10 bin y l önce bittiğini, o zamandan bu yana genlerimizde çok az değişiklik olmas na rağmen çevresel faktörlerin ve yiyeceklerimizin büyük oranda değiştiğini, 2- Son 50 - 100 bin y l içinde doğal olmayan ve katk maddeli g dalar n aş r kullan m n , 3- En önemlisi de gen yap m z n kimyasal reaksiyonlar n n doğal olmayan yiyeceklerin tümü ile başa ç kacak yetenekte olmad ğ n öğreniyoruz. Bu uyumsuzluğun sonucu olarak; şişmanl k, şeker, kalp, tansiyon, felç, ülser, kanser, romatizma, müzmin yorgunluk gibi müzmin hastal klar n ortaya ç kt ğ , sonuçta da 5-10 bin y l öncesine benzeyen bir diyet uygulamam z gerektiği gibi bir sonuca var l yor. Çay ve kahvenin çok yararl ve şekersiz tüketilmesi önerisi harika! Hele de mecburi olmamak kayd ile günde 1-2 kadeh özellikle k rm z şarap ya da rak içilebileceği şerhi ferahlat c ! Tabii ki diyet hareket, güneşlenme, uyku dengelerine dikkat önerisi ile manDionisos t kl bir içerik taş yor. Beni bu diyet kadar şaş rtan başka bir bilgi ise inan lmaz! Sümer şehir devletleri döneminde her liman ve şehirde bulunan (temel içecek bira, süt ve bulunursa temiz su) birahanelerin işletmecilerinin bayan olmas zorunluluğu. İlginç olan bu değil, bu işletmecilerin birahanelerinde konuşulanlar bölge yöneticisine aktarmas , yani gizli ajanl k yapmas ! Yani ezenle ezilen ilşikisi tabaktan da uzak değil çanaktan da! Bu arada Vietnam topraklar n n Amerikal lar’ n Vietnam Savaş ’nda kulland ğ kimyasal Dyoksin zehirleri ile kirlenmiş olmas ndan dolay , bugün bile oralarda yetişen ürünlerin yenmeyecek kadar zehirli ve öldürücü olduğunu biliyor musunuz? Bundan y llar önce Bhopalde yaşanan kimyasal facian n ard ndan bölgeden ihraç edilen kurbağalar n bacaklar kimyasal maddeler nedeniyle yenmez olmuştu! Yiyecek ve içecekler yolu ile bulaşan kolera gibi hastal klar konumuzun ayr bir boyutu.
Ayurveda Sanskritçe’de “yaşam bilgisi” demek olan Hint sağalt m metodu. Bu metod ayn zamanda belli bir beslenme sistemini de öngörüyor. Buna benzer felsefe sistemleri tüm uygarl klarda var! Çeşitli baharatlar n, çaylar n türlü yiyecek maddelerinin tedavi edici etkileri her kültürde kullan lmakta. İran mitolojisinde şarab kral Cemşid bulmuştur. Hititler şaraba Wiyana derlermiş. Bugün bat dilllerindeki wine, wein gibi… Bu arada Grek mitolojisindeki şarap ve bereket tanr s Dionissos’un yerden şarap, süt ve baldan dereler yaratabilmesi, kutsal kitaplardaki cennet tan m na, suyu şaraba çevirip ölümünden 3 gün sonra dirilme efsanesi de İsa’ya ne kadar Ayurvedik beslenme benziyor değil mi? Biraz farkl boyuttan bak ld ğ nda, çocukken yere düşen ekmekleri öpüp, aln m za değdirip, sonra yüksek bir yere koymam z n “temel g da” ya bir tap nma/sayg biçimi olduğundan ya da Mayalar n m s r tanr s (m s r temel g da), Hindistan’ n kutsal inekleri, çeşitli dinlerdeki yeme içme yasaklar bana yaşam m z n asl nda yeme içme ile ne kadar iç içe geçtiğini hat rlat yor. “Ne yersen osun” diyen filozofumuz iyi bir gözlem yapm ş. Bu arada yine Lydya mitolojisinden Grek mitolojisine geçen Tantalos’un öyküsü çok ilginç. Tanr lar n bilgisini bir yemek vererek denemeye kalkan Tantalos, onlara öldürdüğü oğlu Pelopsun etini yemek olarak sunar. Tanr lar daha birçok vukuat ndan dolay ondan nefret ederler. Ve yeralt cehenneminde sonsuza dek cezaya mahkum ederler. Tantalos çenesine kadar suya batm ş vaziyette bile bir yudum su içemez. Sonsuz açl ğa ve susuzluğa mahkum edilmiştir. Baş n n üstünde meyva dolu meyva ağaçlar vard r ama onlara ulaşamaz. Yaz m z n Türkiye’deki türbanlama işleminden etkilendiği düşünülmesin ama İslam n peygamberinin “bütün hastal klar n anas çok yemektir!” diye çevrilebilen bir hadisi var. İsa’n n son yemeği birçok öyTantalos künün, tablonun, eserin konusu olmuş ve söylenceye göre bu yemekte havaya kald rd ğ ekmeği, eti, şarab da kan olarak ilan etmiştir inananlara! Eh bir de yememesi söylenen elmay yiyip gerçeği gören (ay b ) “havva söylencesini” unutmayal m. Ha biz tabii ki dayağ YİYEN; aldatmay , hap , hatta kitab bile yalay p YUTAN bir toplumdan geliyoruz. “Kapitalist yutturmalar yemeyelim!” diyoruz. Tabii ki ne yediğimize her anlamda dikkat etmeliyiz.
Yaflanacak
‹
N
S
A
N
Sokak
Röportajlar Y l içerisinde bir çok yeni yasa yürürlüğe girdi. Bu yasalar ve gelişmeler yaşam n z nas l etkiledi? Asl (15 yaş nda, öğrenci) Bu soru beni o kadar ilgilendirmiyor. Okulda hiçbir şey yolunda gitmiyor. Dokuzuncu s n ftan sonra s nava tabi tutulacağ z. Ve bu s navda başar l olmak zorunday z. Olmazsak devam etme şanş m z olmuyor. Kezban Beni fazla etkilemedi. Ama iş bulmak oldukça zorlaşt . Nerdeyse temizlik işi için bile meslek yapt racaklar. Almanya bitmiş durumda. Öğrenci olduğumuz için okuldaki problemlerimiz bizi daha çok ilgilendiriyor. Bizi direkt mesleğe yönlendiriyorlar. Okumam za engel oluyorlar. Recep (61 yaş nda, emekli) Benim yaşam m çok fazla etkilemedi. Ben emekliyim burdaki yaşant dan herkes şikayetçi. Euroya geçişle birlikte yaşam çok zorlaşt . Herşey pahal , kazanc m z yar ya indi. Benim bir evim var ve kira vermediğim için bana şimdilik
yetiyor. 34 y ld r burday m ve çal şt m. Süha (24 yaş nda, öğrenci) Ekonomik olarak yaşanan sorunlar insan haklar n da etkiliyor. Demokratik davranm yorlar. İlticalar bir çok noktada durduruldu. 16 y ld r sonuçlanmayan bir iltica dosyas biliyorum. Ve geçen bunca zamana rağmen netleşmiş değil. İnsan yaşam n n pek bir önemi yok. Okuldaki arkadaşlar m z Türk-Kürt diye ayr m yap yorlar. Hayat n burda her yönüyle zorlaşt ğ n söyleyebilirim. Muhammer (26 yaş nda) Getirilen yasalar hakk nda bilgim yok. O yüzden beni şu veya bu yönüyle etkiledi diyemeyeceğim. Hem iki işte çal ş yorum. Ve tek kişi olduğum için madi s k nt da çekmiyorum. Fakat arkadaşlar m yeni yasalardan bahsetmişlerdi. Şu bir gerçek, Almanya’n n eski cazibesi kalmad art k. Örneğin, doktora giderken 10 euro öde-
mek Almanya’n n tarihinde görülmemiş şeydir. Umar m önümüzdeki y llarda daha da kötüye getmez yaşam koşullar . Sabri (65 yaş nda) Türkiye’ye göre yaşam koşullar m daha iyi. Bana göre Türkiye’de yabanc düşmanl ğ daha çok. Kendi ülkemizde vatandaş bir birine düşman, burada olmas n normal karş l yorum. Çünkü biz bu ülkenin insanlar değiliz, bizler göçmeniz ve bu ülkenin insanlar n n bizleri istememesi normal. Bizleri göndermeye yönelik ç kar lan yasalar da normal karş l yorum. Fakat getirilen yasalar doğru bulmuyorum, bizleri etkiliylor, al m gücümüz azald , yaşam koşullar m z zorlaşt ... Bu y l için de başbakan zaten aç klama yapt . “Kendinizi haz rlay n, 2006’da yeni yasalar geliyor” dedi. Hiçbir beklentim yok...Çünkü ülkemize de gitsek yabanc y z, burada zaten yabanc y z. Bu durumda ne beklentim olsun?
·
T
O
P
L
U
11 Dünya
M
Futbol bahane!
Alman Hükümeti ve Alman Sanayiciler Birli¤i,
karfl›laflmalar›n Almanya’da yap›laca¤› haberini al›r almaz “Özgün Fikirler Ülkesi Almanya” adl› projeyi oluflturdular. FİFA’n n 2006 Dünya Futbol Şampiyonas ’nda ev sahipliğini Almanya’ya verdiği haberi büyük sevinçle karş lanm şt . Federal Meclis oturumuna ara verip, karar alk şlarla kutlam şt . İşsizlik oran n n yüzde 9.1 olarak telafuz edildiği ülkede, Kupa’n n Alman ekonomisine katacaklar n n dökümü ç kar lm şt h zla. Organizasyon nedeniyle onbinlerce taraftar Almanya’ya akacak, bu talep 50 bin kişiye yeni istihdam alan yaratacak ve milli geliri artt racakt ! Perakende şirketlerinin, inşaat firmalar n n ve otellerin istidamlar nda önemli art şlar yaşanacakt ! Alman spor firmalar forma ve diğer ürünlerin sat ş n 1 milyar euro seviyesinde artt racakt ! Televizyon sektörü yay nc lar, üretici firmalar ve perakendeciler olarak, büyük karlar vuracakt ! Sponsorluk üstlenen 21 firman n sat şlar nda yaratacağ etki, bahis şirketlerinin, hava alan şirketlerinin vuracağ kâr
ise cabas !..
“Milli duygular şahlans n!” Fakat burjuvazi bu f rsat sadece maddi canlanma aç s ndan değerlendirmekle yetin-
miyor! İşin bir de “milli” boyutu var! Kupa’y diğer emperyalist güçlerle rekâbette h z n kesen ulusal-toplumsal nitelikleri kendi lehine, ileriye doğru çözmenin vesilesi yapmaya çal ş yor. Bildiğimiz gibi yeni bilimsel ve teknolojik buluşlar konu-
sunda diğer emperyalist ülkelerle k yaslanmayacak bir durağanl k söz konusudur Almanya’da. Buna bir de nüfusun giderek yaşlanmas n n yaratt ğ gelecek kayg s n eklemeliyiz. Alman burjuvazisi bu engellerin etkileri ile karş laşt kça, eline geçen her olanağ genel bir toplumsal silkeleniş vesilesi yapmaya çal ş yor. Dünya Kupas ’na da ayn kayg ve mant kla yaklaşt . Federal Alman Hükümeti ve Alman Sanayiciler Birliği, karş laşmalar n
Almanya’da yap lacağ haberini al r almaz “Özgün Fikirler Ülkesi Almanya” adl projeyi oluşturdular. Projenin bir ayağ n , Alman tarihindeki düşünselkültürel olumluluklar n hat rlat lmas ve bu vesile ile “milli” duygular n kabart lmas oluştu-
ruyor. Şampiyona maçlar n n organizasyonu için oluşturulan “FC Deutschland” adl kuruluşun başkan De Vries’in; “Özgün fikirlerin ülkesi olduğumuz yönündeki mesajla hem imaj m z daha da güçlendirmeyi, hem de -deyim yerindeyse- ulus olarak kendimize gelmeyi amaçl yoruz…” sözleri projeye yüklenen bu anlam n çarp c ifadesidir.
Daha fazla kar için… Projenin diğer önemli ayağ n ise, “Özgün fikirler ülkesinde 365 ekonomik cazibe merkezi” başl kl program oluşturuyor. Ve geçen yaz bu vesile ile ülke çap nda bir yar şma düzenlendi. Bin 200 başvuru aras ndan 365 proje ön elemeden geçti. Ve 2006’n n baş ndan itibaren bu projeler, her gün bir tane olmak üzere, tüm y la yay larak tan t lacak. Emperyalist burjuvazi aç s ndan; ulusal değerler, bilim, yeni düşünceler… hepsi kara tahvillidir! Eline geçen her f rsat tüm bu değerleri manüple ederek, kendi ç karlar ile uyumlu hale getirmenin vesilesi yapar. “Tüm toplum için” tan m n n biricik anlam , tüm toplumun kâr oranlar na uyumlu bir “gelişim” yaşamas d r!
Dört mevsim Jessica, Alişan, Adelina ve diğerleri… Toprak Ana, evinde yalnız yaşıyormuş. Bir gün, Gök Kralı’na misafirliğe gitmiş. Sarayın kapısına varınca, gürültüler, patırtılar duymuş. Nöbetçiye, bunların ne olduğunu sormuş. Nöbetçi, “Ne olacak”, demiş. “Mevsim kardeşlerin gürültüsü. İkisi kız, ikisi oğlan dört yaramaz çocuk var.” Toprak Ana, “Onları bana gönderin. Ben yalnızım, biraz da benimle otursunlar.” demiş. Toprak Ana’nın isteği krala iletilmiş. Kral “Peki” demiş. Toprak Ana, mevsim kardeşleri beklemeye başlamış. Önce en küçük kardeş gelmiş. Pembe, beyaz saçlı, güzel bir çocukmuş. Toprak Ana’ya, “Benim adım İlkbahar. Size ufak bir armağan getirdim.” demiş ve çantasından tomurcuklanmış dallar, renk renk çiçekler, cıvıl cıvıl ötüşen kuşlar çıkarmış. Sonra ikinci kardeş gelmiş. Tombul, kırmızı yanaklı bir
kızmış. Adı Yaz’mış. İlkbalara; “Haydi çekil bakalım, bak, ben geldim”, demiş. O da çantasından çilek, kiraz, şeftali, erik gibi meyveler çıkarmış. Derken üçüncü kardeş gelmiş. Sarı, sapsarı bir çocukmuş. Toprak Ana’ya; “Ben Sonbaharım. Yalnızlığı, sessizliği çok severim”, demiş. Kuşları kovmuş, her yeri sarıya boyamış. Bu sırada dördüncü kardeş gelmiş. Çiçekleri, meyveleri dağıtmış, cebinden beyaz bir su çıkarmış, bu suyla her yeri beyaza boyamış. Bir yandan da; “Benim adım Kış, benim ad m k ş!” diye bağırıyormuş. Dört kardeş de Toprak Ana’nın evinden gitmek istememiş. Kavgaya tutuşmuşlar. Toprak Ana k zm ş. “Ya sırayla gelin, evimde üçer ay misafir kalın, ya da çekilip gidin.” demiş. Mevsim kardeşler, o günden beri sırayla Toprak Ana’da üçer ay misafir kalıyorlar...
Tasarruf planlar›n›n yaratt›¤› iflsizlerin “asalaklar, tembeller” olarak nitelendirilip kendilerine güvenlerini yitirmeleri, hastal›kl› toplum ve aileler yarat›yor. Bunun ac›s›n› çocuklar çekiyor. 7 yaş ndaki Jessica, Hamburg’daki evde ölü bulundu. Ailesi bir odaya kapatm ş, aç susuz b rakm şt . Öldüğünde 8,7 kilogramd . Olay ortaya ç kt ktan sonra komşular , o evde bir çocuğun yaşad ğ ndan bile haberdar olmad klar n söylediler. Alişan Turan, İki yaş nda öldü. Berlin Wilmersdorf’taki evde çöplerin aras nda kaybolup gitmişti. Annesi uyuşturucu bağ ml s yd , bar, diskotek derken kalan vaktini de uyuyarak geçiriyordu. Dominic, alt yaş nda kronik hastal ğ olan bir çocuktu. Ailesi çocuk odas na kapatt , ne yemek verdi ne de banyoya veya tuvalete götürdü. Çocuk kendi pisliği içinde aç bir şekilde öldü. Adelina, Bad Herrenalb’da
yaşayan 6 ayl k bebekti. Annesi, yeni tan şt ğ erkek arkadaş yla yeni bir yaşama başlamak istediği için aç ve susuz b rak larak ölüme terk edildi. Sophie, Arnstadt’da yaln zca 5 ay yaşayabildi. Açl k, susuzluk ve pislik nedeniyle öldü. Aman, 2 yaş nda. Evde tek baş na b rak lm şt , pencereden çat ya ç kt . En az 10 dakika, slak çat da ölüm kal m mücadelesi verdi. İtfaiyecilerin gelmesiyle kurtar ld . Nürnberg’de yaşlar 2-8 aras ndaki dört çocuk, kapat ld klar odada yanlar nda açl ktan ölmek üzere olan bir köpek, yandaki akvaryumda ise bayg n yatan bir boa y lan yla birlikte bulundular. Çocuklar pislik içindeydiler, kurtar ld ktan sonra kendilerine verilen içecek
ve yiyeceklere kelimenin tam anlam yla sald rd lar. Köln’de şehir merkezindeki bir kafeteryan n tuvaletinin çöp kovas nda bir bebek cesedi bulundu. Tuvalette doğum yapan genç kad n halen yaşamakta olan bebeği çöpe at p hiç kimse fark na varmadan oradan uzaklaşm şt .
İhmalkarl ğ n nedeni ne? En az 100 bin çocuk! Almanya’da ailesinin ihmalkarl ğ nedeniyle ölen, açl ğa, susuzluğa ve pisliğe terkedilen çocuk say s giderek art yor. Çocuklar n n ölümüne sebep
Bu çat hepimizin!.. Yaşamevi dost ve üyeleri duygular n Yaşanacak Dünya ile paylaşt lar. Yaşamevi çal şanlar : Yaşamevi’nin 8 Aral k perşembe akşam yak ld ğ n öğrendiğimizde içimize de bir ateş topu düştü. İnanamad k, inanmak istemedik ama dişimizle-t rnağ m zla, gecemizi gündüzümüze katarak, nerdeyse yoktan varettiğimiz Yaşamevimiz yanm şt . Bizler aktif olarak bu süreci yaşam ş olanlar elbette derin bir üzüntü yaş yorduk. Fakat umutsuz ve y lg n değildik. Ayn inançla daha güçlü bir şekilde, onu küllerinden yeniden yaratmaya koyulduk... Eren: Ben Yaşamevi’ne iki üç defa geldim. Türkü akşamlar na kat ld m. Güzel bir ortamd , insanlar çok s cakt , yand ğ n duyduğumda çok üzüldüm. Yaşamevi’ni yaşatmak için bu defa çal şmalar na kat l yorum. Ya-
Hukuk
Av. Gülşen Çelebi
şamevi yeniden kurulmal . Sinan: Duyduğumda çok üzüldüm. Yaşamevi’nin etkinliklerine kat ld m. Özellikle türkü akşamlar na. Güzel ve s cak bir ortamd . Yang n n olduğu gün, önceki etkinlikler akl ma geldi ve herşeyin bittiğini düşündüm. Bir daha bu etkinlikler olur mu olmaz m diye akl mdan geçirdim. Yaşamevi’ni canland rmay herkes istiyor, ben de istiyorum. Ve Yaşamevi çal şmalar na bu nedenle kat l yorum.
leceklerimi bu süreçte yapmaya haz r m. Gül: O kadar emek verildi, 20 dakikada herşey yok oldu. 6-7 ay o kadar emek verildi ki, o günleri düşünüyorum, o günleri düşündükçe de kötü oluyorum. Tamirat döneminden sonrada
d . Yaşamevi bana çok güzel şeyler katt . Yaşamda öyle kolay kolay ağlayan bir insan değilim, fakat Yaşamevi’nin yand ğ n görünce ağlad m. Bütün herkes Yaşamevi’ni yaşatmak için el ele vermeli. Aysel: Yaşamevi bizim için git-
Umut: Ben Yaşamevi’ni tamirat döneminden biliyorum. Çok emek verdik. Yaşamevi’nin yak lmas n k n yorum. Müzik grubu çal şmalar na kat l yordum. Bu çat alt nda müzik grubu olarak çok güzel şeyler yapt k. Yang n sonras bu kurumu tekrar kurmak gerekiyor. Umar m Yaşamevi tekrar kurulur ve daha güzel şeyler yapar z. Müzik konusunda, dil konusunda yapabi-
Avukat Gülşen Çelebi’nin yaz s na, tatilde olmas nedeniyle bu say da yer veremiyoruz.
birçok güzel çal şmalar yap ld . Söyleşiler, dinletiler, sergiler, bunlar n hepsi güzel çal şmalar-
tiğimiz ve s k nt lar m z paylaşt ğ m z bir ortamd . Yapacak birşeyler oluyordu. İnsanlarla soh-
olan bu ailelerin yoksulu da var zengini de. Ailenin gelirine bağl olarak çocuk açl ğa, pisliğe terk ediliyor. Aile zenginse bak c tutuluyor, çocuk yat l okula gönderiliyor, her türlü elektronik alet ve oyuncakla sat n al nmaya çal ş l yor. Sevgisiz, ilgisiz ama cebi para dolu, baş boş çocuklar ortada dolaş yor. Bu çocuklar n ölümü çoğunlukla intihar veya uyuşturucudan oluyor. Çocuklar Koruma Örgütü, Almanya’da yaklaş k 100 bin çocuğun ailesi taraf ndan ihmal edildiğini, baş boş, kendi baş n n çaresine bakmak zorunda b rak ld ğ n bildiriyor.
bet edeceğimiz, birçok sorunlar m z paylaşt ğ m z, yaşama dair birçok şeyi öğrendiğimiz bir ortamd . Yaşamevi’nin yanmas bende üzüntü yaratt . Yaşamevi’ni tekrar onarabiliriz, fakat maddi olarak biraz s k nt yaşabiliriz. ‘Yaşamevi’ni yaşatal m’ kampanyas n iyi yaparsak tekrar onarabileceğimize inan yorum ve bunun çal şmalar na kat l yorum. Özellikle bu süreçte afiş yap m , el ilan dağ t m gibi çal şmalarda kalabal k olmam z gerekiyor. Bunun için bütün insanlar m z bu çal şmaya destek vermeye çağ r yorum. Veli: Yaşamevi’nin yak lmas bizi derinden üzdü. Tabii ki bu bizi y ld ramaz. Yaşamevi’ni yeniden yaşatacağ z. Buras sosyal ve kültürel etkinliklerin organize edildiği bir kurumdu ve yak lmas hepimizi üzen bir olay. Çirkin bir sald r d r, bunu k n yoruz. Burada insanlar tan ş yor, sohbet ediyor, bilgileniyor. Yaşamevi demek, insan n yaşamas demektir, insana verilen bir değer. Bu değerlerimizi tekrar yaratmak, oluşturmak için Yaşamevi’ni yaşatacağ z.
Kurum görevlilerinden Katharina Abelmann-Vollmer, ihmalkarl ğ n işsizlik, yoksulluk, gelecek perspektifinin olmamas - kalmamas - toplumsal değerlerin kayb ve kendini rüzgar n esişine, suyun ak ş na b rakmakla ilgili olduğunu söylüyor.
“Eğer anne babalar, ağ r bir toplumsal bask yla karş karş ya iseler her şeye boş verebilirler. Bu boş verdikleri şeyler aras nda kendi ve çocuklar n n yaşam da olabilir.” diyor. Eğitim uzman na göre, aileleri günah keçisi yapmak ise haks zl k. Hartz IV’ün uygulamaya sokulmas yla yaşlar
14’ün alt nda olan çocuklar aras nda sosyal yard mla yaşayanlar n oran n n yüzde 70 artt ğ , 15-18 yaş ndakiler de kat l rsa 2 milyon çocuğun yoksul olduğuna dikkat çekiyor. Çocuk bak m ve eğitiminin yaln zca ailelerin üzerine y k lamayacağ n da vurgulayan Abelmann-Vollmer, “Tasarruf planlar , Hartz IV, işsizlik, işsizlikle değil işsizlerle mücadele ve bu kişilerin asalaklar, tembeller olarak nitelenip kendilerine güvenlerinin tamam yla yitirilmesi hastal kl bir toplum, hastal kl aileler ve bunun ac s n çeken çocuklar her zaman yaratacakt r” diyor. Kaynak: Evrensel
“Yaşamevi’ni yaşatal m!”
1.sf’dan devam
Yaşamlar olabildiğince aşağ lara bast r lan göçmen emekçilerin soluk alabilecekleri; kendilerini sosyal, siyasal, kültürel, sanatsal alanlarda yeniden üretebilecekleri kurumlard r. Sald r ya uğrayan “bir bina” değil, emekçilerin bu ihtiyaçlar d r. Bu ihtiyaç, insanl k var olduğu sürece devam edeceğine göre, sald r ihtimali her zaman mevcut olacakt r. Yaşamevi’ne manevi olarak sahip ç kmak, bu tür sald r lar n önünü kesmek için gereklidir. Kampanyan n maddi ayağ na destek vermek, kurumun “küllerinden yeniden yarat lmas için”, çok önemli. Yaşamevi’nin küllerinden yeniden doğmas için bir tuğla da biz koyal m! Omuz omuza verelim, Yaşamevi’ni yaşatal m!
Dünya Yaflanacak
Dünyay› istiyoruz, k›r›nt› de¤il !..
Bir savaş yöntemi:
Alan ald , satan satt !
Tecavüz!
Özellefltirme sald›r›s› karfl›s›nda sendi-
Tecavüz, sistemin çürümüfllü¤ünden
kalar›n sus-pus tavr›, sermayenin yol almas›na neden oluyor.
baflka bir fleyi ifade etmiyor. Her sistem kendine yaraş r biçimde dövüşür. Tecavüz de, egemenlerin s kça başvurduğu
bir dövüşme biçimidir. Özellikle sistem karş tlar na uygulad ğ kirli yöntemleri etkili olmad ğ nda, insan onurunu k r c , kimlik ve kişiliğine yönelen sald r lar ön plana ç kar. İşte bugün yine benzer bir sald r yla karş karş yay z. Aral k ay içinde İstanbul’un İkitelli semtinde hizmet veren Ekin Sanat Merkezi çal şan Sevda Ayd n, polislerce kaç r larak tecavüze uğrad .
Amaç y ld rmak Güpegündüz, kalabal k olan Yusufpaşa otobüs durağ ndan kaç r lan ve daha sonra tecavüz edilen Sevda Ayd n’a işkenceciler şu sözleri söylemişlerdir; “Hadi bakal m yap bundan sonra da devrimci sanat çal şman yapabilirsen.” İşkencecilerin sözlerinde de görüldüğü üzere amaç çok aç k. Ezilen s n flar n, direnen halklar n öncüleşen kad nlar na karş bir bast rma, kimlik ve kişiliklerini yok etme sald r s olan tecavüz, sistemin çürümüşlüğünden başka bir şeyi ifade etmiyor. Özellikle son y llarda giderek yayg nlaşt r lan bu sald r biçimi, mücadele içindeki kad nlar geriletmek amac n hedefliyor. Sevda şahs nda, devrime ve devrimci kad na yönelen bu sald r ya en büyük yan t savaş m daha fazla büyütmekten geçiyor.
TÜPRAŞ’ n sat ş nedeniyle Aliağa ve İzmir Rafinerisi çal şanlar iki saat iş b rakt . “Tüpraş sat lal aylar oldu” diyeceksiniz! “Neden bugüne kadar beklemişler?” de diye bilirsiniz! Sesli düşünüldüğünde bu sorular epey uzat labilir! Ama bildiğiniz gibi Telekom çok k sa bir süre önce sat lm şt ! Ne oldu, işçileri ve memurla-
r yla suskun bir bekleme süreci başlad ! Sendika m ? Onun sesi hiç duyulmuyor.
Geçmiş olsun! Nihayet Tüpraş sat ş na tepki veren birileri oldu. İşçilerin iki saatlik işb rakma eyleminin ard ndan aç klama yapan Petrolİş yöneticileri; “Hukuki süreç
devam ederken yap lacak olan devir işlemini sessizce karş lamayacağ z, tepkimizi hem hükümete hem de al c firmaya karş en sert şekilde göstereceğiz. Bu hafta teyakkuz halindeyiz. Biz Tüpraş’ n sat lmas yla Türkiye’nin kaybedeceğini söylemeye, ülkemize de ekmeğimize de sahip ç kmaya devam edeceğiz.” şeklinde konuştu. Oysa TÜPRAŞ çoktan sat lm şt . Nereden düştü sendikac lar n ak llar na TÜPRAŞ sat ş ?! Petrol-İş’in Dan ştay’a yapt ğ itiraz vesilesiyle gerçekleşen bu eylem TÜPRAŞ’ n elden gidişini engellemeyi amaçlam yordu. Sendikan n da “hukuk” yoluyla özelleştirmeyi durdurmak gibi bir gücü olmad ğ aç kken, hala işçilere “Dan ştay’a başvurmak”, “dava açmak” bir mücüdele biçimi olarak sunuluyor. Benzer bir yöntemi yar n Telekom için de göreceğiz. Çünkü SEKA’dan, Sümerbank’tan tecrübeliyiz! İnsan n dönüp Petrol-İş yöneticilerine şunu diyesi geliyor; “Baylar, müzayede bitti! Alan ald , satan satt , geçmiş olsun!..”
Türkiye’den mektup var Naz m Alpman
Pamuk İpliği Yazar Orhan Pamuk’un Cuma günü Şişli Adliyesi’ndeki duruşmas ülkücülerin ülkelerini ne kadar çok sevdikleri göstermelerine f rsat verdi. Pamuk, yabanc bir yay n organ na verdiği röportajda, “bu topraklarda 1.5 milyon Ermeni, 30 bin Kürt öldürüldü” demek suretiyle “Türklüğe hakaret etmek” suçunu işlemiş oldu. Pamuk “Türkler öldürdü” demediği için yarg land ğ davadan hukuken mahkum olma olas l ğ yok gibi… Ama siyasi olarak var tabii! Yazar n sözlerine aş r al nganl k göstererek karş ç kmak sanki “bu topraklarda bütün cinayetleri biz işleriz” gibi bir anlama geliyor ki, bu Türklüğe karş daha büyük bir hakarettir! Birinci Dünya Savaş koşullar nda bütün uluslar çile çekti de sadece Türkler mi keyif sürdü? Yok böyle bir şey! Şişli adliyesinin içinde ve önünde yap lanlar Türkiye’nin modern bir ülke olduğu konusunda ciddi kuşkular yaratt . Hadi ülkücüleri anl yoruz. Onlar n işi bu! “Nerede dum-dum, orada bulundum” ilkesi gereğince, çağ r ld klar nda geliyorlar. Görevlerini yerine getiriyorlar. Demokrasi, ifade özgürlüğü, insan haklar , gibi insanl ğ n sayg n değerleriyle bir türlü bağlant kuram yorlar. Ama Hükmetin’in bu kadar kay ts z kalmas , sanki kendi sorumluluğunda bir şey değilmiş gibi davranmas bağ şlan r değil. Orhan Pamuk davas ülkede siyasetin demokrasiye “pamuk ipliğiyle” bağl olduğunu göstermiştir.
Asgari ücret = 17 Aral k mitingi yap ld Azami kar! En düflük ev kiras›n›n 250 milyonun üzerinde oldu¤u bir ülkede, 380 milyon olarak belirlenen asgari ücret, hangi “sosyal bar›fl”› sa¤layabilir ki?! Asgari ücrete tiraji-komik bir zam yap ld . 8.6’l k zamla 380 milyon olan asgari ücret, Çal şma ve Sosyal Güvenlik Bakan
Murat Başeskioğlu taraf ndan “refah pay yüksek” ücret olarak değerlendirildi. Başeskioğlu; “Eflasyon hedefi üstünde kalan yüzde 3.6’l k k sm refah pay ”d r diyerek bu sistemde işçi ve emekçilere biçilen refah n ölçüsünü göstermiş oldu.
En düşük ev kiras n n 250 milyonun üzerinde olduğu bir ülkede 380 milyon olarak belirlenen asgari ücret hangi “sosyal
Herşey azami kar için
“Sosyal bar ş”m ş!.. 8.6’l k zam birçok aç klamaya vesile oldu. TİSK Yönetim Kurulu üyesi Nazif Konuk ise “sosyal bar ş n tesisi” için bu zamm n gerçekten önemli olduğunu vurgulamaktan kendini al koymad .
bar ş” sağlayabilir ki?! “Sosyal refah n rakam ” olarak tan mlad klar asgari ücretin belirlendiği komisyonda Türk-İş de bulunuyor. Türk-İş, tam kendine yaraş r türden bir aç klama yapt : “Asgari ücretle
Çocuklar m z!.. Kirli savafl›n enkaz›ndan geriye kalan çocuklar, bir gün m›z›ka da çalacaklar, oyun da oynayacaklar… Ş rnak’ n 120 bin nüfuslu ilçesidir Cizre. Bu 120 binlik nüfusun kaç çocuk, ancak kay tlarda mevcut. Say mdan say ma hat rlanan bu çocuklar ne oy potansiyeli ne de bir gelecek vadediyor bu sistem için. Kaçta kaç n n nitelikli işgücü olma şans vard ki! Bu çocuk-
lar n sistem karş t olma paydas daha büyük görünüyor! Açlar, yoksullar ama yine de çocuklar! Onlar n da oyun oynamaya, oynayabilecekleri bir mekana ihtiyaçlar n n olabileceği hiç düşünülmedi bugüne kadar. Y llar sonra kirli savaş
çal şanlar n Allah yard mc s olsun.” Ony llard r işçi s n f mücadelesini “yukar ya” havale ettiği gibi, asgari ücret konusunda böyle bir aç klama yapmas şaş rt c değil.
enkaz ndan geriye kalan Cizre’de ilk oyun park yap ld . Gazete manşetlerine taş nd bu oyun park . Park küçüktü ve dolup-taşm şt . Parka gitmek için çocuklar okuldan kaç yordu. Ne de olsa çocuklar may nl tarlalar d ş nda oynayabilecekleri bir alan bulmuşlard ! İhtiyaç büyüktü bu nedenle kuyruklar oluştu, kavgalar yan s ra! Daha büyük park için ödenek yoktu ama Cizre Kaymakaml ğ ve Cizre İlçe Emniyet Müdürlüğü taraf ndan Cizre’yi kontrol etmek amac ile kamera sistemi oluşturulmuştu bile. 32 adet özel kamera Cizre halk n gözetlerken, çocuklar için ödenek bulunam yor. Kirli savaş n enkaz ndan geriye kalan çocuklar, bir gün m z ka da çalacaklar, oyun da oynayacaklar… Ama o güne kadar da ezilen bir halk n çocuklar olarak bir nitelik olmaya devam edecekler!
İşçi ücretlerinin en alt taban olarak belirlenen asgari ücret, özünde patronlar n verebileceği en üst rakam ifade ediyor. İstanbul başta olmak üzere birçok kentte asgari ücret almak bile hayal durumunda. #Sefalet rakam n n yeniden küçük değişikliklerle belirlenmesinin, işçi s n f n n yaşam nda hiçbir etkisi yok! Asgari ücret, azami kar büyütmekten başka bir işe yaram yor.
Mitingin genel havas› sönükken ve son
diyerek aç klad lar. EğitimSen’in mitinge kat l m n yar -
lar ise bunu; kortejlerdeki ruhsuzluğun, muğlak ve öne ç kmayan genel geçer taleplerin de doğrulad ğ gibi “Eğitim-Sen 27’sindeki eylemin rövanş n almak ve üzerini örtmek için kendisine yak n kadrolar buraya y ğd ” olarak aç kl yordu. Mitingin genel havas sönük-
dan fazlas n oluşturmas ise birçok emekçi memur taraf ndan “Memurlar 27 Kas m’da yedikleri dayaklar n öfkesini unutmad lar, o nedenle bu kadar yoğun olarak kat ld lar” olarak aç kland . Baz emekçi memur-
ken ve son derece genel olan talepler bile birleştirilemezken, devrimci dergi ve gruplar n kortejleri oldukça canl yd . Devrimci kortejlerden Şemdinli olay , 19 Aral k cezaevi katliam , IMF bütçesi, Irak işgali
derece genel olan talepler bile birlefltirilemezken, devrimci dergi ve gruplar›n kortejleri oldukça canl›yd›. KESK, DİSK, TTB, TMMOB ve partilerin düzenlediği “Halk için bütçe, demokratik Türkiye” başl kl miting 17 Aral k’ta Ankara’da yap ld . Yaklaş k 30 bin kişinin kat ld ğ mitinge, çok say da sendika, siyasi parti, oda ve devrimci kurum kat ld . Mitingin büyük ağ rl ğ n Eğitim-Sen’li memurlar n yürüyüş kollar oluşturdu. Daha bir hafta önce Ankara’ya gelmek için eğitimciler yine yollardayd .
Sendikalardan sembolik kat l m! DİSK’in kelimenin tam anlam yla sembolik kat ld ğ mitingde, ayn şey KESK’in Eğitim-Sen d ş ndaki diğer sendikalar için de geçerliydi. Sendikalar bu durumu, “Bir ayda iki defa Ankara’ya gelmenin maliyeti kolay kald r lm yor”
konular öne ç kt .
Dikkat çeken kortejler Mitinge ayr ca Serna Serel grevcileri, Dev Sağl k-İş’te yeni örgütlenen Balcal hastanesi işçileri ile Uşak’tan gelen İnay köylüleri kat ld . Köylüler, beyaz önlüklerle geldikleri mitingte “Siyanüre karş biz kefen giydik ya siz?..” yaz l pankart açt lar, “Siyanürlü şirket memleketi terk et” slogan n att lar. Ayçiçeği, f nd k, hububat, tütün ve üzüm üreticileri sendikalar ile Hayvan Yetiştiricileri Sendikas ’n n oluşturduğu Çiftçi Sendikalar Konfederasyonlaşma Platformu üyeleri de mitinge kat ld . Y k m sald r s ile karş karş ya olan Mamak’a bağl Ege Mahallesi ve eski çöplük emekçi halk da mitinge pankartlar ile kat ld lar. Tutuklu ve Hükümlü Yak nlar Birliği ise mitingteki yerlerini “Yaşas n 19 Aral k Direnişimiz, 19 Aral k Katliam n Unutmad k Unutturmayacağ z - TUYAB” pankart ile ald lar. www.alinteri.org’dan k salt larak al nm şt r.
Çözüm kurultay ! Kurultay m z n başl ca amac , işçi s n f hareketini etkisizleşmiş geleneksel mücadele düzleminden yeni mücadele düzlemine ç karacak devrimci zihniyet dönüşümünü ve çözüm perspektifini ortaya koymak, buna uygun yeni politikalar , hedefleri, sloganlar , örgütlenme modellerini, mücadele yöntemlerini geliştirmektir. Kurultay n amac ve başar ölçütleri: 1- İşçi s n f hareketini mevcut etkisizleşme durumundan yeni mücadele düzlemine ç karacak çözüm perspektifinin, somut politikalar n, bunun ç k ş noktalar n n ortaya konulmas . 2- Kitlesel ve bunun içerisinde temsil gücüne sahip öncü işçilerin kat l m n n sağlanmas . Öncü işçilerin de ifade edeceği so-
runlara, aray şlara, ihtiyaç ve özlemlere hitap edecek ve bunlarla iç içe geçirilecek tarzda, çözüm ve ç k ş noktalar n n kat l mc kitlenin ortak noktas haline getirilmesi. 3- Gelecekteki s n f çal şmas
aç s ndan, bağlant halkalar n n (öncü işçiler, alan örgütlülükleri, …) kal c ön ad mlar n n (KHK’lar) at lmas d r.
Çağr m zd r! Metal, cam, kimya, tekstilkonfeksiyon, g da, hizmet, … Çeşitli işkollar ndan öncü işçileriz. İçinde boğulduğumuz k s r döngüyü k rmak istiyoruz. Güvensizliğimizi aşmak istiyoruz. Taleplerimizi ortaya koyup, ortaklaşt rmak istiyoruz. Örgütlenmek, hak al c bir savaş m hatt geliştirmek istiyo-
ruz. Aray ş m za yeni bir kanal açmak istiyoruz. Önümüze, tüm işkollar ndan işçilerin kat lacağ , bir kurultay düzenleme hedefini koyduk: Söz Al nterinin Kurultay . Umutsuzluğa karş umut, örgütsüzlüğe karş örgüt, çözülmeye karş çözüm kurultay : İşçi s n f kurultay . “Söyleyecek sözü, atacak taş olan” tüm s n f kardeşlerimizi, çözüm kurultay n n haz rlanmas na kat lmaya çağ r yoruz. www.sozalinterinin.org internet sitesinden ald ğ m z bu yaz da ortaya konulan çal şmay destekliyor, Türkiye topraklar nda gerçekleştirilecek Söz Al nterinin Kurultay ’n sahipleniyoruz. Yurt d ş ndan kurultaya kat lacak öncü işçi, sendikac arkadaşlar gazetemizle iletişim kurabilirler.