5 Þubat 2002 günü Yaþamda Atýlým Gazetesi özel sayýsýný daðýtan daðýtýmcýlara Alibeyköy Saya Yokuþu’nda sivil polislerce ateþ açýlmýþtýr. Bilindiði üzere ayný bölgede Kurtuluþ Gazetesi daðýtýmcýsý Ýrfan Aðdaþ polisler tarafýndan katledilmiþti. Alibeyköy, Saya Yokuþu’nda yapýlan daðýtým sonrasý Olgun Sokak’a giren daðýtýmcýlara plakasý 34 NCU 46 olan bir sivil polis ekibi aracýndan “kimliði belirsiz kiþilerce” açýlan ateþ sonrasý bir kiþi hafif þekilde yaralanmýþtýr. Yapýlan saldýrý sonrasýnda özel sayý daðýtýmcýlarýnýn da aralarýnda bulunduðu 15 kiþi gözaltýna alýnmýþtýr. Gözaltýna alýnanlardan 14 kiþi bir gün sonra, Günaydýn Akar ise ertesi gün serbest býrakýlmýþtýr. 9 Þubat 2002 günü Ýstanbul ÝHD’de Yaþamda Atýlým Gazetesi daðýtýmcýsý Günaydýn Akar tarafýndan bir basýn açýklamasý düzenlenmiþtir. Yaptýðý açýklamasýnda; polislerin ihtar yapmadan ateþ etmeye baþladýklarýný söyleyen Günaydýn Akar, o gün yaþadýklarýný “...arabadan inerek beni yakaladýlar, bir süre yerde sürükleyerek arabaya bindirdiler. Polisin iþkenceleri arabada baþladý. Araba Topçular Karakolu önünde durdu. Ama beni buraya almadan direkt Yeþilpýnar Karakolu’na götürdüler... Terörle Mücadele Þubesi’nden gelen üç sivil polis onlarla çalýþmamý teklif etti... Süleyman Yeter’i tanýyýp tanýma-
Ç I K I Y O R
dýðýmý sordular... Bana ‘senin de sonun böyle olacak, teklifimizi kabul et, ileride sana iþ veririz...’ dediler...” þeklinde anlatmýþtýr. Günaydýn Akar açýklamasýný “...Polisin bana açtýðý ateþ, tüm basýn emekçilerine ve muhalif kimliði olanlara açýlmýþtýr. Özgür Basýn Susturulamaz!” þeklinde bitirmiþtir. Ayrýca 12 Þubat günü Alýnteri Gazetesi Ýskenderun Bürosu’na yapýlan baskýnda gözaltýna alýnan Emel Gültekin, “Polise mukavemet ettiði” gerekçesiyle çýkarýldýðý mahkemece serbest býrakýlmýþ, ertesi gün savcýlýðýn itirazý ile yeniden gözaltýna alýnmýþ, gözaltý sonrasý tutuklanmýþtýr. Faþist devletin tüm iþçi ve emekçi halklar ile devrimci-sosyalist basýna yönelik yaptýðý baský, tehdit, iþkence ve katliamlar, gerçeklerin söylenmesine, yazýlmasýna, anlatýlmasýna ve öðrenilmesine engel olamamýþtýr. Devrimci-sosyalist basýn emekçilerine yönelik yapýlan saldýrýlarý kýnýyoruz. Bir gerçek var ki; çürüyen kapitalizm tarihin çöplüðündeki yerini alacaktýr. Bu gerçeði yazmaktan hiçbir zaman býkmayacaðýz.
BASKILAR BÝZLERÝ YILDIRAMAZ!
OKU... OKUT... DAÐITIMINI YAP... ABONE OL... ABONE BUL... Hacýmimi Mahallesi, Serdar-ý Ekrem Caddesi, Kölemen Çýkmazý No: 9 Karaköy Ýstanbul
Yurtiçi Abonelik Koþullarý: 6 aylýk= 3.000.000 12 aylýk= 6.000.000
Yurtdýþý Abonelik Koþullarý: 6 aylýk= 50 EURO 12 aylýk= 100 EURO * Ödemelerinizi Þafak Gümüþsoy adýna PTT Ýstanbul Beyoðlu Þubesi’ne posta çeki ile gönderebilirsiniz.
Ýktidar Ýçin MÜCADELE BÝRLÝÐÝ Dergisi / Onbeþ Günlük Sosyalist Dergi / Yýl: 1 Sayý: 1 / 15-28 Þubat 2002 / Sahibi : Yeni Evre Yýyýncýlýk Basýn Daðýtým Eðitim Hizmetleri Tanýtým Org. Tic. Ltd. Þti. Adýna : Þafak Gümüþsoy / Adres : Hacýmimi Mah. Serdar-ý Ekrem Cad. Kölemen Çýkmazý No: 9 Karaköy-ÝSTANBUL / Tel-Fax: 0 (212) 249 12 70 / Sor. Yazý Ýþl. Müdürü: Þafak Gümüþsoy / Genel Daðýtým: YAYSAT / Baský Yeri: Özdemir Matbaacýlýk / Avrupa Temsilciliði: Selahattin KARATAÞ / Post Lager 3000 Bern 1 Ann ÝSVÝÇRE / Tel: 0041 319 917 795 / WEB Adresleri : Mücadele Birliði Platformu www.mucadele.org - www.datacomm.ch / muecadelebirligi - www.leninist.cjb.net - www.comunist.cjb.net - www.komunist.cjb.net - www.labour.cjb.net E-posta: -dergi@mucadele.org.- Avrupa@gmx.net
iktidar için
Mücadele Birliði
Baþyazý
3
“MeleklerÝn Dansý” ya da
312 ve 159 TARTIÞMALARI Türkiye’de demokrasi sorunu devrimin en temel sorunlarýndan biridir. Tekellerin politik iktidarýyla, onun oluþturduðu baskýyla, emekçi sýnýflarýn özgürlük özlemleri arasýnda derin ve artýk günümüzde iyice olgunlaþmýþ bir çeliþki vardýr. Öyle ki, Türkiye’de varolduðu söylenen demokrasiden memnun olduðunu belirtenlerin oraný %4. Çeliþkinin ne derece derin ve olgunlaþmýþ olduðunu yeterince açýklayan bir rakam. Nüfusun küçük azýnlýðý için demokrasi, ezici çoðunluðu için baský, þiddet olan bu politik sistem, nasýl, hangi araçlarla ve hangi hedeflerle çözülecektir.
Bilinen bir hikayedir. Bin yýllýk egemenliði, görkemli servetiyle Bizans artýk tarihe karýþmak üzeredir. Artýk ne sonsuz gibi görünen topraklar vardýr, ne de servet. Ýstanbul surlarýnýn çevrelediði bir toprak borçlarýný ödeyemeyen bir maliye. Üstelik aylarca süren bir kuþatma altýndadýr. Büyük top gülleleriyle surlar yýkýlýyor, þehirde sabah akþam yangýnlar çýkmaktadýr. Ýþte böylesi günlerde, Bizansýn bin yýllýk egemenliðinin temellerinden biri olan kilise, bütün patrikleri, papazlarý, dialoglarýyla gürültülü bir toplantýda ateþli bir tartýþma yürütmektedir. Bir toplu iðnenin ucunda kaç tane melek dans edebilir? Üstlerindeki dam yanarken, sorumlu sorumsuz, cümle alim ve ulemanýn “meleklerin dansý”ný tartýþmalarý, yani kendi içinde bulunduklarý durumdan bi haber, incir çekirdeðini doldurmayan tartýþmalarla vakit geçirenlere sosyal bilimlerde Bizantik deniliyor. Bizdeki Bizantiklere bakalým. Sermaye dünyasý, son on yýlda en þiddetli biçimlerini yaþadýðý sýnýf mücadelesi sonucunda, egemenliðini koruyamaz duruma düþtü. Öyle ki, kýsa bir süre öncesine dek, sermaye egemenliðinin toplumsal tabaný olan küçük mülk sahipleri, öfke ve þiddet dolu eylemleriyle toplumu sarstýlar. Son iki yýldýr hükümet ya da muhalefet, tekelci partilerin miting yaptýðýný ve kalabalýklarý topladýðýný hiç gören oldu mu? Burjuvazi, “her sabah fabrikaya giderken korkuyorum” diye feryat ederken, sermayenin temsilcisi partiler, emekçilerin içerisine çýkamaz duruma geldiler. Düzenin ahýrý parlamentoda çoðunluða sahip bir koalisyona, sokakta güvenenlerin oraný %1,7’ye düþmüþ durumda. Bu toplumda kanser gibi ölümcül bir hastalýða bile bundan daha sýk rastlanýlýyor. Sermaye dünyasýnýn üstündeki dam böylesine yangýn yerine çevrilmiþken, son haftalarda meclis koridorlarýndan gazete manþetlerine taþýnan bir tartýþmanýn gürültüsü, týpký meleklerin dansý tartýþmasýna benziyordu. 312 ve 159. madde etrafýnda kopartýlan fýrtýna, bu maddelere “olasýlýk mý, yoksa açýk ve yakýn tehlike mi konulacaðýna” iliþkindi ve öylesine abartýldý ki, bir taraf faþizm özlemcisi (ne demekse) diðer taraf da AB’ye uygun demokrasi yanlýsý hale getirildi ve sermaye dünyasýný, gürültüyle ilan ettikleri bu þiþirme kutuplaþmaya emekçileri de taraf olarak görmek için uðraþtý. Bu kuru gürültünün amacý neydi? Tablonun daha iyi görülebilmesi için, ayný günlere denk
iktidar için
Mücadele Birliði
Baþyazý
gelen bir baþka olayý daha hatýrlamakta fayda var. Bir ayý aþkýn süredir ezilen ulusun “anadilde eðitim hakký” için baþlatmýþ olduðu bir dilekçe verme kampanyasý var. Her an sosyal patlama korkusuyla, yarýnsýz olmanýn verdiði umutsuzlukla sermaye sýnýfýnýn, her kelebek kanat çýrpýþýnda “tecavüz!” diye baðýrmasý kaçýnýlmazdý. Bu kez de Türk sermaye sýnýfý bizi þaþýrtmadý ve dilekçe verenlerden binlercesi gözaltýna alýndý, onlarcasý tutuklandý. Korkunun verdiði ilk heyecan geçtiðinde, burjuva sýnýfýn bir kesimi, bu tür tedbirlerin uzun süreçte hiçbir sonuç vermediðini, zor yöntemlerinin yanýnda baþka yöntemleri de devreye sokmak gerektiðini dile getirdi. O günlerde yayýmlanan “güvenlik güçleri” kaynaklý raporlar, “ekonomik krizin toplumu çok hassas bir noktaya getirdiðini” ve bu ortamdan ezilen ulusun kendi haklarý için büyük ölçüde yararlanabileceði belirtiliyordu. Öyleyse, dilekçe eylemleri salt zor yoluyla deðil ama bir takým boþ vaatlerle de engellenmeliydi. Ne de olsa zaman kötü. Her kývýlcým yangýný büyütebilir. Ezilen ulusa dolaylý, dolaysýz bir çok yoldan þu mesaj verildi. Hele bir AB’ye girelim, o zaman bir çok sorundan kurtulabilir ve bu sorunu da daha saðlýklý kafayla düþünürüz. Ama þimdi olmaz. Sermaye dünyasý, toplumu sarsan derin çeliþkilerin AB üyeliði ile çözümleneceði düþüncesinde hem fikir. Bu fikir þimdi ezilen ulusa aþýlanýyor. 312 ve 159 tartýþmalarý bu olaylarýn hemen ertesine geldi. Birkaç kelime üzerinde estirilen sahte kutuplaþmalarda, kendini rolüne gerçekten kaptýranlar da oldu. Eh, böylesi iþine baðlý papaz takýmý olmasa, ele aldýðý her sorunu dünyanýn en önemli sorunu gibi görme hastalýðý, iþgal ettiði koltuðu da, dünyanýn bütün sorunlarýný çözebilecek bir gücün simgesi sanma budalalýðý olmasa, burjuva parlamentarizmi diye bir þey zaten yaþamazdý. Tekelci basýn, kelimeler ve virgüller üzerine inþa ettiði sahte kutuplaþmada, AB’ye uyum olarak ilan ettiði tarafý tuttu. Böylece sonuçta, sanki büyük bir taviz koparýlmýþçasýna, sanki kendi taktýklarý isimle “12 Eylül özlemcileri”ni yere sermiþçesine, kelimeler ve virgüller üzerine ayaklarýný dayayýp zafer resmi çektirdiler. AB’ye uyum, yani demokrasi kazanmýþtý. Bir adýmdý. Ve bu yalana herkes inanmalýydý. En baþta boþ vaatlerde bulunduklarý ezilen ulus halký. Kýsaca, sermaye dünyasýnýn, þiþirilmiþ balon olduðu her emekçi tarafýndan hissedilen bu bizantik tartýþmasý, onun, üzerinde yanan damý görmediði anlamýna gelmiyor. Tersine, o bu yangýnýn yalnýzca zor yöntemleriyle deðil, ama baþka yöntemlerle, bir çok devrimler ve devrimci kitle hareketleri tarafýndan akýllanmýþ olan AB sermayesinin en mükemmel hale getirdiði; aldatma, oyalama, pohpohlama, boþ vaatler, önemsiz konularda esnek davranma, önemli konularda katýlýk gibi yöntemlerle de söndürüleceðini düþünüyor. Þimdilik bu yöntemleri, efendileri kadar “mükemmel” kullanmýyor. Ne de olsa her oyalama, pohpohlama ve boþ vaadin bir eko-
4
nomik bedeli var. Ama yine de bu durum, Türk sermaye sýnýfýnýn onyýllar süren devrimci kitle hareketinden dersler çýkarýp akýllandýðýný gösteriyor. Devrimlerin akýllandýramadýklarý da var. Ortalama soldan bahsediyoruz. Ortalama solu ortalama düþüncede ortaklaþtýran esas, devrimden umudu kesmek; bunu bir çok kez vurguladýk. Devrimci hedefleri bir kenara býrakýp eðik bir düzlem üzerinde kaymaya devam eden ortalama sol için, yeni bir ortaklýk zemini beliriyor. O da þu: “Demokratik adýmlar atýlsýn, Eðer bu AB ile mümkünse, öyle olsun.” Elbette bu sözlerimiz kimilerine gerçekçi gelmeyecek ve onlar, göðüslerini yumruklayarak, “Biz emperyalist baðýmlýlýða karþýyýz” diyerek, onlara haksýzlýk ettiðimizi düþünecekler. Hayýr, haksýzlýk etmiyoruz. Henüz dillendirilmese de ortalama sol, “AB ile uyum” sürecine girdi. Bunu görmek isteyen herkes, son bir yýlýn, devrimin en temel koþullarýnda, örneðin zindanlar konusunda söylenen pratiðe bakabilirler. Ortalama solun 159-312 tartýþmasýndaki tavrý, “TMY, DGM, OHAL iptal edilsin” gibi “aþýrý muhalefet” tavrýnýn ötesine geçmedi. Türkiye’de demokrasi sorunu devrimin en temel sorunlarýndan biridir. Tekellerin politik iktidarýyla, onun oluþturduðu baskýyla, emekçi sýnýflarýn özgürlük özlemleri arasýnda derin ve artýk günümüzde iyice olgunlaþmýþ bir çeliþki vardýr. Öyle ki, Türkiye’de varolduðu söylenen demokrasiden memnun olduðunu belirtenlerin oraný %4. Çeliþkinin ne derece derin ve olgunlaþmýþ olduðunu yeterince açýklayan bir rakam. Nüfusun küçük azýnlýðý için demokrasi, ezici çoðunluðu için baský, þiddet olan bu politik sistem, nasýl, hangi araçlarla ve hangi hedeflerle çözülecektir. Ortalama sol ve Leninistler arasýnda, bu konuda derin, aþýlmaz bir uçurum bulunuyor. Ortalama sol, her konuda olduðu gibi burada da adým adým, mevzi mevzi ilerleme oyunu oynuyor. Önce OHAL kalksýn ya da anadilde eðitim hakký alýnsýn, sonra kimlik, ifade ve örgütlenme özgürlüðü kazanýlsýn vs.vs. Oysa Leninistler açýsýndan þöyle konuyor sorun ortaya: Türkiye’de demokrasi ve özgürlükler sorunu, yalnýzca bir dizi devrim yoluyla elde edilebilir ve ancak iktidarýn fethiyle bu haklar güvence altýna alýnabilir. Bu düþünceyi, güncel tartýþmalarý baz alarak somutlaþtýralým. Ezilen ulusun anadilde eðitim hakký nasýl elde edilir ve güvence altýna alýnabilir? Buna cevap verebilmek için, bu hakkýn önündeki engellerin neler olduðunu tanýmlamamýz gerekiyor. Ezilen ulusu, dili, kimliði, kültürü ve kimliðiyle birlikte yok sayan, ilhakçý politik yapýdýr. Bu yapý, düzenli ordusu, polisi, özel timi, mahkemeleri ve tüm bürokrasisi ile ilhakýn devamý üzerine kuruludur. Türk sermayesi, “zihniyeti” nedeniyle bu ilhaký sürdürmüyor, hayýr. Ama sermayenin varlýk koþullarý, zayýflýðý, bu ilhakýn devamýný zorunlu kýlan esas etmendir. Öyleyse, anadilde eðitim hakkýnýn önündeki engel bellidir: Türk sermayesinin egemenliði ve o-
iktidar için
Mücadele Birliði
Baþyazý
nu politik iktidar aygýtý ilhakçý devlet. Bu engeller aþýlmadan, yeni sermaye egemenliðinin yerine halkýn egemenliði, ilhakçý devlet aygýtýnýn yerine halkýn iktidarý kurulmadan, ezilen ulusun anadilde eðitim hakký da kazanýlamaz. Sermaye, ezilen ulusu, bir “ulus” olarak tanýyamaz. Bu durumda ilhakýn bütün politik ve kurumsal temelleri parçalanýr. Hiçbir sýnýf kendi iktidarýný kendi elleriyle parçalamaz. Bunu ancak emekçi sýnýflarýn zoru baþarabilir. Öte yandan Türk sermayesi, eðer çok sýkýþýrsa, ezilen ulusu bir “azýnlýk” olarak tanýmaya hazýrlanýyor. Dilekçe eylemlerine verdikleri tepkilerde, sermaye kalemleri, “ulus yaratmaya çalýþýyorlar” vurgusunu bu yüzden yapýyorlardý. Burjuvazinin azýnlýklara yaklaþýmýný anlamak için Ermeni ve Rum azýnlýðýn statüsüne bakmak yeterli. Devlete göre bunlar Ermeni ve Rum deðil, “gayri-müslim”dir. Yine de kendi kiliseleri, çýkarabildikleri gazeteler var. Ancak, bu haklar bile güvence altýnda deðildir ve onlarý ezilen topluluklar statüsünden çýkarmaya yetmiyor. Bir sosyoloðun söylediði gibi “siz hiç adý Mýgýrdýç olan bir hakim tanýdýnýz mý?”. “Gayri-müslim”ler askerde komando bile yapýlmaz. Politik egemenlik aygýtýndan böylesine dýþlanan bir “azýnlýðýn”, kendi haklarýný nasýl güvence altýna alacaklarý büyük bir muamma. Azýnlýklarýn bile durumu ortadayken, ezilen ulusun, bir ulus olarak haklarýný kazanabilmesi ve güvence altýna alabilmesi, bir dizi devrim olmadan mümkün müdür? Ayný durum, son haftalarda çokça tartýþýlan “ifade özgürlüðü” için de geçerlidir. Her þey bir yana, bütün kaðýt stoklarý, matbaa malzemeleri ve adeta bir “kamuoyu fabrikasý” gibi çalýþan TV istasyonlarý, uydu vericileriyle tekelleþen sermayenin elinden bu olanaklar alýnmadan ve halka devredilmeden halkýn ifade özgürlüðü güvence altýna alýnabilir mi? Kolluk kuvveti, mahkemeleri ve infaz kurumlarýyla tekelci politik iktidarýn bürokratik aygýtý parçalanmadan, “ifade ve basýn özgürlüðü” güvence altýna alýnabilir mi? Kaldý ki bu özgürlüklerin önündeki tek engel; tekelleþme ya da kurumsal yapýlar deðildir. Ayný zamanda, toplumu derinden etkileyen politik koþullar da, varolan kurumlarýn sermaye tarafýndan esnetilmesini deðil, aksine, daha da katýlaþtýrýlmasýný gerekli kýlýyor. 312 ve 159. madde tartýþmalarýnda birbirlerini en sert þekilde suçlayan, “olasýlýk” ve “açýk ve yakýn tehlike” üzerine bir sürü fýrtýnalar koparanlar, ayný dili kullanýyorlar: “Türkiye büyük bir tehdit altýndadýr”. Yani, her tür eleþtiri, olasýlýk olmaktan çýkmýþ, açýk ve yakýn tehlike halini almýþtýr. Ayný þekilde, ezilen ulusun dilekçe eylemleri karþýsýnda, Oktay Ekþi, yazdýklarýyla sermaye dünyasýnýn politik yaklaþýmýný özetliyor: “Henüz bu yara soðuyup kapanmamýþken, yani Türkiye’nin iç güvenliði ve huzuru, tam olarak saðlanamamýþken ve Türkiye’nin iç bütünleþme hedefine henüz ulaþýlamamýþken bu konularý gündeme getirende iyi niyet olabilir mi?”. Sermaye, karþýsýndaki gerçek, yakýn ve temel tehlikeyi tanýmlýyor: Devrim.
5
Bu tehlike bertaraf edilmeden, en küçük demokratik özlemini dile getirenler bile, sermayenin gazabýna uðrayacak. Türkiye’de demokratikleþme, ancak bir dizi devrimle mümkündür derken, reformlarý tümüyle reddeden, yok sayan bir anlayýþý dile getirmiyoruz. Bu bakýþ açýsýyla reformlar, devrimci sýnýf mücadelesinin “yan ürünü” olarak kazanýlabilir. Söylediklerimiz, teorik bir gerçeklik deðil, son on yýlýn iç savaþ deneyimiyle kanýtlanmýþ bir pratik gerçekliktir. Unutturmaya çalýþanlara inat, hatýrlatalým. Serhýldanlarýn, devrimci kitle mücadelesinin, daðda ve sokaktaki çatýþmalarýn en þiddetli, en yoðun yaþandýðý dönemde, ordu ve polisin sokaða adýmýný atamadýðý o yýllarda, sermayenin bütün politik aygýtlarý felç olmuþtu. Mahkemeler iþlemiyordu ve halk kendi sorunlarýný kendi hallediyordu. Burjuva partileri birer “tabela partisi” halini almýþtý ve bu ortamda ezilen halk, kendini ifade edebileceði bir yasal parti platformu geliþtirebildi. Burjuva gazeteler satýlamýyordu ve bu sayede halk, kendi gazete ve basýnýna kavuþtu. Bütün bunlar, devrimci mücadelenin yan ürünleri olarak meydana çýktý. Ama halk, yalnýzca bu reformcu hedefler için tüm enerjisini sarfetseydi, hiçbirini elde edemeyecekti. Þu an, mücadelenin hedefi devrimci iktidar savaþýmýndan saptýðý için, yani halk, savaþým içinde elde ettiði bu kazanýmlarý güvence altýna alabileceði bir politik iktidardan yoksun olduðu için, tüm kazanýmlarýn yok olmasý tehlikesi var. Toparlarsak: sermaye sýnýfý, her adýmýný devrim korkusu altýnda atýyor. Temel konularda katýlýk, en kýrýntý ve önemsiz konularda tavizkar görünerek, bu amaçla gürültülü tartýþmalar yaratarak, emekçi sýnýflarýn bütün devrimci enerjisini bu alanlarda tüketmek istiyor. Küçük burjuva siyasetin temsilcisi ortalama sol ise, bu oyunda “aþýrý muhalefet” rolünü oynamaktan öteye geçemedi. Neyse ki, devletin “mini mini demokrasi paketleri”, emekçi sýnýflarda mini mini heyecan ve ilgi bile uyandýrmadý. Ama, vergilerin kat kat artmasý, iþsizliðin çýð gibi çoðalmasý, açlýk ve sefaletin büyük bir tehlike olarak yaygýnlaþmasý karþýsýnda emekçi sýnýflar, hiç de ilgisiz deðiller. Onlar, en acil çýkarlarýný, biçimsel-demokratik çýkarlara üstün tutuyorlar. Emekçiler, büyük bir gürültüyle yürütülen biçimsel-demokratik sorunlarý bir kenara býrakýp, onlarý açlýða mahkum eden, örneðin otobüs indirimlerinin kaldýrýlmasýna karþý eylem yapýyorlar. Onlar bunu, demokratik sorunlara önem vermedikleri için deðil, çok daha acil-yaþamsal sorunlara, yine ayný acil-yaþamsal çözümler bekledikleri için yapýyorlar. Bütün enerjilerini ve birikimlerini bu yönde harcamaya hazýrlar. Bu enerji, meleklerin dansý tartýþmalarýna mý harcanacak, yoksa, sermayenin üzerinde yanan damý, onun üzerine göçürmek için mi? Devrimci proletarya için olduðu kadar, geniþ emekçi yýðýnlar için de bu sorunun cevabý açýktýr. Bütün gürültüye, “aþýrý muhalefet” çaðrýlarýna raðmen, bu böyle.
iktidar için
Mücadele Birliði
Türkiye bir gariplikler ülkesi. Çeliþkiler ülkesi. Düþünün... Üç partili bir koalisyon hükümeti var. Bunlardan biri, ANAP, 17 ili kapsayan bir anket düzenliyor. Amaç, halkýn hükümete olan güvenini öðrenmek. Sonuç evlere þenlik! Sadece % 1,7. Üç parti kafa kafaya vermiþ, “Tarihinin en aðýr krizini yaþayan” bir ülkeye hükümet ediyor. Kendilerine güvenenlerin oraný % 2’yi bile bulmuyor! Üstelik bu zavallý hükümetin, burjuva siyasi arenada bir alternatifi bile yok. Alternatifsizlik, sadece meclisteki aritmetik durumla alakalý deðil. Eðer herhangi bir burjuva parti, emekçiler açýsýndan az da olsa bir umut ýþýðý, bir güven kaynaðý olabilseydi... Sermaye, derhal mevcut hükümete sýrtýný döner, yeni hükümet için kollarý sývardý. Fakat hiçbir burjuva parti böyle bir niteliðe sahip deðil. Sermaye egemenliðine karþýt emeðin egemenliði temel alýnmadýkça, bu alternatifsizlik devam edecektir. Hükümet ve burjuva camia, sefil haline bakmadan, kalkmýþ iyimserlik taslýyor. Krizden çýkýlmakta olduðunu, her þeyin düzeleceðini söylüyor. Burjuva iktisatçýlar bakýmýndan durum anlaþýlýrdýr. Onlar için her þey rakamlardan ibaret. Osmanlý’nýn vergi zulmünü mumla aratacak vergiler salýnmýþ; emekçiler iþinden olmuþ, sefalete itilmiþ, ölüme terkedilmiþ; iflaslar almýþ yürümüþ... Ne gam! Mühim olan rakamlarýn birbirini tutmasý, “makroekonomik göstergelerin” hedeflenenlerle uyuþmasý. Hükümet emekçilerden yükselen tepkiler nedeniyle küçük bir geri adým atsa, basarlar çýðlýðý; “Popülizm yapmayýn!” Bir “bilim”, insanlar aleminden ancak bu kadar kopuk olabilir. Zaten bu kopukluk nedeniyledir ki, krizlerin çözümü bir takým hazýr reçetelerin, formüllerin hayata geçirilmesinden ibarettir. Zira burjuva iktisat için ekonomi, nesneler arasýndaki bir iliþkidir; yoksa insanlararasý bir iliþki deðil. Ýnsanlar, bu nesneler dünyasýnda basit birer araçtýrlar. Ýhmal edilebilecek bir unsurdurlar. Kutsal piyasanýn kurallarýna kölece boyun eðmeli, cansýz bir varlýkmýþçasýna tepkisiz kalmalýdýr. Demokrasi dediðiniz, piyasanýn mukaddes kurallarýndan baþka nedir ki!.. Burjuva iktisat açýsýndan emekçi, sýk sýk bir iþ hayvaný olan öküzle ayný kategoriye sokulmaktadýr. Davranýþýnýn da bir iþ hayvaný derecesinde olmasýný beklemek, öküz kafalý bir burjuva iktisatçýnýn en t a b i i hakkýdýr! Burjuva politikacýlara gelince... Her ne kadar iktisatçýlarýn ahmakça yazgýlarýný paylaþýyorlarsa da, her seçimde oylarýný istedikleri emekçilerin, sevinçleriyle, öfkeleriyle, istek ve arzularýyla hareket halinde canlý bir topluluk oldu-
6
ðunun çok iyi farkýndadýrlar. Hazýr ekonomi reçetelerini uygulamanýn hiç de öyle kolay olmadýðýný bilirler. Bilmek zorundadýrlar. Burjuva politikacýsýyla iktisatçýsý arasýndaki çeliþki ve fark da budur. Siyasetçiler, kaðýt üzerindeki formüllere, rakamlara bakarak “bu iþ tamam” diye düþünmezler. Ahmak iktisatçý, rakamlar ve formüller arasýnda pembe hülyalara dalmýþken, siyasetçi, durumun çok zorlu ve karanlýk olduðunun pekala farkýndadýr. Üstlendiði görevin ateþten gömlek olduðunu bilir. Buna raðmen iyimserlik korosuna katýlýyorsa, çok farklý sebeplerden kaynaklanýyor. Ki bunlarýn en baþýnda yýðýnlarý oyalamak, günü kurtarmak ve olasý ayaklanmalara karþý hazýrlýklarýný tamamlamak geliyor. Hükümet bugün böylesine yalpalýyorsa, bir ileri bir geri dönenip duruyorsa, iktisatçýlarýn deyimiyle “sýk sýk popülizme düþüyor”sa... Toplumun canlý tepkisi, sýnýflar arasýndaki güç iliþkileri, sýnýflar savaþýnýn genel seyri, burjuva kamptaki iç çeliþki ve çatýþmalarýn baskýsý, dünya genelindeki güçler diziliþi ve bir dizi baþka etmenin iþe karýþmasý nedeniyle böyle hareket ediyor. Emekçilerin kara kaþý kara gözü için “popülizme düþ”müyor. Önce “indirimli satýþlar kampanyasý”nýn tantanasý kapladý ortalýðý. Ne kadar indirimli olduðu tartýþýlan bu kampanyanýn öyle büyük propagandasý yapýldý ki, insanýn neredeyse emekçilerin durumunun düzeleceðine inanasý geldi! Bilmem hangi giyim eþyasýnýn 250 milyon yerine 200 milyona, bir ayakkabýnýn 150 milyon yerine 100 milyona... satýlýyor oluþu ekonomiyi düze çýkaracaktý!.. Bu dolduruþ tutmadý. Dövizin alýp baþýný gitmesi ihracatý kolaylaþtýracak, ekonomi canlanacaktý. (Ýþin ilginci, tüm bunlar olurken, diðer taraftan bütçe kalemlerinin nasýl denkleþeceðini tartýþýyordu burjuva iktisatçýlar. Ýhracat artýyor, ithalat azalýyor... Cari iþlemler dengesi... vs. vs. Oysa baðýmlý ülke ekonomilerinde üretim, ithalata baðýmlýdýr. Üretimi gerçekleþtirebilmek için, dýþardan mamul ve yarý-mamul girdiler ithal edilir. Döviz düþüþe geçmeseydi bile, ihracatta iþinizi kolaylaþtýran þey, yani paranýzýn pula dönüþmesi, ithalatta baþýnýzý aðrýtýr. Ýhracatta kazanacaðýnýz dövizin kat be kat fazlasý ithalatta gider. Maliyetlerin, yani çekirdek enflasyon denilen þeyin artmasý, enflasyonun alýp baþýný gitmesi de çabasý!) Bu da tutmadý. Þimdi elbirliðiyle aðlamaya baþladýlar. Dolarýn düþüþüne çare aramakla meþguller.
iktidar için
Mücadele Birliði Üretim yok. Habire iþyeri kapanýyor. Ýþsizler ordusu her gün büyüyor. Ülke dilenciler kulübüne döndü. Hükümet yurtdýþýnda dileniyor; aç bil aç insanlar sokak ortalarýnda. Yardým sandýklarý, dernekler, özel yardým kampanyalarý... “Düze çýkmakta olan ülkemiz”in günlük görünümü böyle. Toplumda suç patlamasý yaþanýyor. Gasp ve yaðma olaylarýnda % 52’lik bir artýþ gözlenmiþ. Keza hýrsýzlýkta bu oran % 39. 2001 yýlýnda protesto edilen senetlerin meblaðý 1 katrilyonu aþmýþ. 1 milyon çek karþýlýksýz çýkmýþ. Kredi kartý borcunu ve banka kredilerini ödeyemeyenlerin oranýndaki artýþ ise % 170-198. Baþbakan, Amerika “Büyük” De v le t le ri ’nin kapýsýna varýyor. “Son derece baþarýlý” olan bu gezinin nihayetinde, sadýk kölelerinin zeka özürlü efendisi Bush, boþ bir vaad olsun dile getirmiyor. Tekstil kotalarýnýn kaldýrýlmasýný talep eden TC, olumsuz yanýt alýyor. Nereye ellerini uzatsalar, havada kalýyor. Ve biz “krizi atlatýyoruz!”. Ama haksýzlýk etmeyelim. IMF ve DB milyarlarca dolar göndermeyecek mi? Ülkenin emperyalist ekonomik ilhaký için peþpeþe onca yasa boþuna çýkarýlmadý ya!.. Gelecek paranýn bu cesedi diriltmeyeceði, tam tersine, emperyalistlerin dayattýðý yasalarla ekonominin (baþta tarým olmak üzere tüm üretken ekonominin) tümden yýkýma uðrayacaðý ve uðramakta olduðu bir yana... Ekonomi programýnýn tüm özü, daha geniþ yýðýnlarýn sefalete itilmesi, zenginliðin daha az ellerde toplanmasýndan ibarettir. Gelecek para, emekçilerin durumlarýnda en ufak bir iyileþme yaratmayacaktýr. Peþpeþe yasalar, kararnameler yayýnlanýyor. Daha yakýn zamanda, þirketlerin sermaye artýrýmlarýna dair bir hükümet kararnamesi yayýmlandý. Sözde “zor durumdaki küçük ve orta ölçekli iþletmelere yardým” edecek olan hükümet, bu kararnameyle, söz konusu iþletmelerin iflaslarýný hýzlandýracaktýr. Alýn size yeni iþsizlik kapýlarý! Bankalar yasasý çýkarýldý. IMF kredisinin alýnmasý için þart koþulan yasalardan biriydi bu. Dendi ki, “bu yasayla reel sektöre kaynak aktarýlabilecek”. Yani bankalara para verilecek, öz kaynak yeterlilikleri güvenceye alýnacak ve bankalar da üretken sektöre (“reel sektör”e) kredi verecek! Oysa çýkan yasadaki yeterlilik oranlarýnýn korunabilmesinin tek koþulu, bankalara aktarýlacak bir avuç paranýn yine bankalarda kalmasýdýr. Kimse kredi falan beklemesin. Önümüzdeki dönem, iflaslarýn süreceði bir dönem olacaktýr. Ufukta hiçbir düzelme emaresi yok. Bu iþler “herkes iþine” kampanyalarýyla olmaz. Çocuklarýn “herkes evine” tekerlemesi gibi tekerlemeler türeterek krizden çýkýlacaðýný umanlar, ya gerçekten saf ya da þarlatan kimselerdir. Köklü, yapýsal bir kriz bu. Ve dünya genelinde derinleþen kapitalizmin krizi ile ayný döneme denk geldi. Kapitalizmin artýk yolun sonuna geldiði bir dönemin krizini yaþýyoruz. Ýþlerin düzeleceðini bekleyenler, her geçen gün kötüleþtiðine tanýk olacaklar. Muhtemeldir ki, pek
7 yakýnda yeni bir “anayasa fýrlatma krizi” patlak versin! Ýyimserlik havasý, daha þimdiden, yerini kötümserliðin kaza bulutlarýna býrakmaya baþladý bile. Durumun en iyi farkýnda olanlar, tekelci sermayedir. General Motors’a ait OPEL’in Türkiye Genel Müdürü Sprangez, Torbalý’daki yeni fabrikayý depoya dönüþtürme kararýný açýkladýðý basýn toplantýsýnda bakýn neler söylüyor: “2001’i Türkiye’de atýlým yýlý ilan etmiþtik. Sýçrama yapacaktýk. Sýçrama oldu, ama aþaðý doðru. Ancak yine de otomotiv sektörünün gördüðü en kötü yýllardan birini en iyi þekilde atlattýk... Toplamda Türkiye pazarý için 300 bin adetlik satýþtan bahsediyorduk. 175 bin oldu. Ben iyimserdim. Ancak iki yýl Türkiye’de yaþamak, Türkiye’yi anlamak için yeterli deðilmiþ”. Otomotiv devi General Motors açýsýndan bu zarar, yani hedeflenen satýþýn % 60’ný bile yapamamak, bu kötü yýlý “en iyi þekilde atlatmak” olabilir. Ya küçük sermayeler için? Ve bu otomotiv devi, “aþaðý doðru sýçrama”yý gördükten sonra, Ýzmir-Torbalý’da yeni kurduðu fabrikayý depoya çevirme kararý alýyor. Ýþte size ekonomideki canlanmanýn bir göstergesi! Ekonominin düze çýkmakta olduðu masalýna, kendi kapalý dünyalarýndaki iktisatçýlardan baþka kimse inanmýyor. Bu yüzdendir ki, hükümet, “demokratikleþme” adýna kopkoyu terör yasalarý çýkarmakta. Zindanlarýnda terör yasalarý, iþçilere karþý terör yasalarý... En sonu, evcil burjuva aydýnlara karþý terör yasalarý!.. Diðer taraftan sokaða inen imarethaneler, aþevleri, yardým çadýrlarý... Baský, terör ve tehdit; bol kepçe vaad, oyalama, demagoji... Tüm bunlar ne için? Artýk çürümeye, parça parça dökülmeye baþlayan bu aþaðýlýk sömürü düzeninin biraz daha ayakta (veya yatalak) kalabilmesi için! Boþ umut karýn doyurmaz. Umut tacirlerinin emekçileri daha fazla oyalamasýna izin verilmemelidir. Akýp giden her gün, sistemle birlikte toplumu da çürütüyor. Yozlaþtýrýyor. Bir dilenciler toplumu yaratýlmakta. Tüm ömrü birkaç kýrýntý dilenmekle geçen sosyal reformizmin boþ ve oyalayýcý çaðrýlarýna karþý, proletaryanýn varolmasýnýn biricik yolu, devrim yolu, tüm açýklýðýyla anlatýlmalý. Bunu uzun süredir dile getiriyoruz. Proletarya ve emekçilerin kendi iktidarýndan baþka hiçbir þey, mevcut sorunlarý çözemez. “Proletarya ya devrimcidir, ya da koskoca bir hiç!” Ýþ, aþ, özgürlük, insanca yaþama onuru... Akla gelebilecek her türlü istemi saðlayabilecek yegane araç var: burjuva iktidarý yýkýp yerine emeðin iktidarýný kurmak! Kapitalizmin emekçilere verebileceði þeyler, iþte bugün vermekte olduklarýdýr. Bu onursuz yaþam koþullarýna, bu soysuzluða, bu çürümeye, bu sefalete... son vermek istiyorsak; þunu bilelim... Güçlüyüz! Bu nasýrlý iþçi elleri alanlara çýkýp ayaða kalktýðýnda, çürüyen kapitalizmin yýkýntýlarý arasýndan yepyeni bir dünyanýn temelleri yükselecek.
iktidar için
8
Mücadele Birliði
“NE YAPMALI” omut, güncel sorunlardan devrimci eyleme nasýl geçileceði, kapitalizmin aðýr çarklarý arasýnda öldüresiye ezilen insanlarýn bu gidiþi nasýl tersine çevirecekleri, günümüzün en önemli sorunudur. Milyonlarca insan için çekilmez hale gelmiþ yaþamýn deðiþtirilmesi için ne yapýlmasýnýn gerektiði mutlaka cevaplanmasý gereken bir sorudur. Arjantin’de iþçiler ve emekçiler, “son tango”yu çalmaya hazýrlanýrken ülkelerimizde emeðin devrimci halk iktidarýnýn nasýl kurulacaðýnýn insanlarýn kafasýnda hiçbir soru iþaretine yer býrakýlmaksýzýn cevaplanmasý bir zorunluluk halini almýþtýr. Bugün bu sorulara cevap aramayan hiçbir siyasi yapýnýn geleceðe dair bir düþüncesi, umudu olamaz. Kapitalizm, her gün, her an emekçi insanlarýn karþýsýna yýðýnla sorun çýkarýyor. Birçok insan tarafýndan “yaþamýn güçlükleri” olarak algýlanan bu sorunlar, kapitalizmin doðrudan sonuçlarýdýr. Tekelci kapitalist sistem çamurla dolu bir yola benziyor. Bu yolda yürümek insanlar için her geçen gün daha zor hale geliyor. Öyle ki, binlerce, milyonlarca insan için adým atacak yer dahi ...binlerce, milyonlarca insan kal ma mýþ týr. için adým atacak Yaþam birçok san için aryer dahi kalmamýþtýr. in týk býçak sýrYaþam birçok insan týnda yürüiçin artýk býçak sýrtýnda mekten farksýz. Her an yürümekten farksýz. Her an kapýnýn arkakapýnýn arkasýnda, sýnda, sokaksokakta, derste, sýrada, ta, derste, sýrada, fabrikafabrikada, tarlada insanlarý da, tarlada inbekleyen felaketler, sanlarý beklefe la ket yýkýmlar, ölümler günden yen ler, yýkýmlar, güne artýyor. Bu nedenle artýk ölümler gün“yaþam mücadelesi”, den güne artýBu ne insanlara yaþam þansý dahi yor. denle artýk tanýmayan kapitalizme “yaþam mükarþý verilen cadelesi”, insanlara ya mücadele olmak zorundadýr. þam þansý da-
hi tanýmayan kapitalizme karþý verilen mücadele olmak zorundadýr. Tek tek kapitalizmin yarattýðý sonuçlarla ilgilenmek ve onlarý düzeltmek için verilen mücadele ile kapitalizmin kendisini ortadan kaldýrmak için verilen mücadele arasýndaki fark, bugün sosyal reformizmle devrimcilik arasýndaki ayrýmý da oluþturuyor. Ancak bu ayrýmý ortaya koymaktan daha önemli olan bir þey var. O da kapitalizmin kendini ortadan kaldýracak olan bir mücadelenin nasýl verileceðidir. Ýþçi ve emekçilerin gözünde “düzen partisi” ömrünü tüketmiþtir. Emekçi halklarýmýz sistemin tüm partilerinden kopmuþ durumdadýr. Hiçbir burjuva partinin onlarýn “derdine derman” olmayacaðýný onyýllardýr edindikleri deneyim sonucu öðrendiler. Hükümete gelenin gideni arattýðý koþullarda emekçi halkýn gözlerini baþka yöne çevirmesi kaçýnýlmazdý. Þimdi bütün mesele onlarýn baktýklarý yerde olabilmek ve “ne yapmalý?”, “nasýl yapmalý?” sorularýna cevap verebilmektir. Bugün artýk “yaþanan bunca sorunun, felaketin, yýkýmýn farkýnda olmayan yoktur” þeklinde bir genelleme yapmak yanlýþ deðildir. Bu nedenle devrimci çalýþma yapmak için yanlarýna gittiðimiz insanlara onlarýn karþý karþýya olduðu sorunlarý anlatmak, gerçekte onlara hiçbir þey söylememek demektir. Eðer böyle yapmaya kalkarsak bize boþ gözlerle bakacak ve “iyi ama” diyeceklerdir, “bunlarý zaten biz biliyoruz, bilmekten de öte her gün, her saat yaþýyoruz. Siz bize bilmediðimizi öðretin: bu durumun nasýl deðiþeceðini...” Gerçektende bugün birçok insan Laila gibi eðlence yerlerinde sürüp giden sefahat alemleriyle kendi yaþamý arasýnda mukayese yapabilecek durumdadýr. Onlara aradaki uçurumun ne derece büyük olduðunu göstermeye çalýþmak, Ekvator kuþaðýnda yaþayan insanlara güneþi mercekle göstermeye çalýþmak gibi bir þeydir. Açlýðýn ne demek olduðunu, onun nasýl bir felaket olduðunu hiç kimse açlýðý bizzat yaþayandan daha iyi anlatamaz. Evsizliðin, baþýný sokacak bir yeri olmamanýn nasýl bir felaket olduðunu hiç kimse sokakta kalmýþ, açta açýkta kalmýþ, soðuk kýþ günlerinde üzerine örtecek bir battaniyesi dahi olmayan bir insandan daha iyi anlatamaz. Ýþsizliðin, iþten atýlmanýn ne anlama geldiðini, hiç kimse, kendisine hiçbir þey söylenmeden, beþ parasýz kapý dýþarý edilen bir iþsizden daha iyi anlatamaz. Hiç kimse depremin acýsýný, en yakýnlarýný tonlarca aðýrlýkta topraðýn, taþýn altýnda býrakmak zorunda kalmýþ, ona ulaþmak, bir ses duymak için elleriyle topraðý kazýmýþ insanlardan daha iyi anlatamaz. Hiç kimse selin nasýl bir felaket olduðunu, ona çocuklarýný kurban ver-
iktidar için
Mücadele Birliði miþ bir ana-babadan daha iyi anlatamaz. Hiç kimse karýn, tipinin nasýl bir beyaz ölüm haline geldiðini, en yakýn hastane kilometre lerce u zakta ol duðu i çin hamile eþini hastaneye yetiþtiremeyen ve çocuðuyla birlikte kaybeden bir babadan daha iyi anlatamaz. Hiç kim se yoksulluðun ne demek olduðunu, doðurduðu çocuðunu hastane masraflarýný ödeyemediði için orada rehin olarak býrakmak zorunda kalan anneden daha iyi anlatamaz... Büyük þair Homeros’un Ýlyada adlý eserinde dediði gibi; on tane aðzýmýz olsa, on tane de dilimiz, hiç kýsýlmayacak bir sesimiz olsa, göðsümüzde tunçtan bir yüreðimiz, yine de bu yaþanýlanlarý bizzat yaþayanlardan daha canlý, daha güçlü anlatabilmemiz mümkün deðildir. Bunun anlatýmýný onlara býrakmak gerekir. Onlar çekilmez hale gelmiþ olan yaþamlarýnýn nasýl deðiþtirilebileceðini, baþlarýna bela olmuþ þu anki hükümetten, o da yetmez tüm burjuva partilerden, onlar da yetmez bu bozuk düzenin kendisinden nasýl kurtulacaklarýný, üzerlerindeki “demir ökçe”yi nasýl ortadan kaldýracaklarýný bilmek isteyeceklerdir. Devrim savaþýnda pratik önderlik ancak bu sorulara açýk, net, iki anlama birden gelmeyecek cevaplar verilerek elde edilebilir. Ýnsanlarýn bilinç düzeylerinin çok düþük olduðunu, ülkelerimizde devrimci bir halk olmadýðýný, bir ön kabul olarak benimsemiþ olan ortalama sol hareket, ezilen insanlara, onlarýn cevabýný aradýklarý bu sorularýn cevaplarýný vermek yerine, onlarýn cevabýný bildikleri sorularý sormakla meþguller. Yeni sorular bulup sormakta ortalama sol hareketin üstüne yoktur. Böylece kafalarý açayým derken daha büyük kafa karýþýklýklarýna yol açtýklarýný düþünmezler bile. Devrimi salt propaganda düzeyinde ele almak ve propagandayý da insanlarýn kafasýna soru iþaretlerinin çengellerini takarak yapmak, ortalama sol hareketin karakteristik özelliðidir. Bu nedenle milyonlarca insanýn karþý karþýya olduðu somut sorunlarýn devrimle somut baðlarýný kurarken öncelikli olarak yapýlmasý gereken ortalama sol anlayýþýn onlarýn kafasýnda býraktýðý soru iþaretlerinin sökülüp atýlmasýdýr. Bunu söylemek sanki ortalama solun yýðýnlar üzerinde bir etkisinin olduðunu kabul etmek olarak anlaþýlabilir; ortalama solun yýðýnlar içinde böyle geniþ bir etkiye sahip olmadýðýný biliyoruz; ama var ol-
Somut bir tek sorunun büyük bir eyleme dönüþmesi her an mümkündür. Bir semte bir otobüsün gitmemesi bile bir ayaklanmayý ateþleyebilir. Bu, bozkýrý tutuþturacak bir kývýlcým olabilir.
9 duklarý kadarýyla oluþturduklarý bu bozucu etkiyi silmeden tam bir geliþme saðlamak zor olacaktýr. Her þeyden önce aralarýnda çalýþma yapýlan ezilen ve sömürülen yýðýnlarýn yaþadýklarý bütün sorunlarýn, sýkýntýlarýn temelinde yatan þeyin kapitalist sömürü sisteminin kendisi olduðunu onlara anlatmak ayrý ayrý gibi görünen ya da ayrý ayrý insanlarý etkiliyormuþ gibi görünen sorunlarýn aslýnda bir bütün olarak kapitalist sistemin doðrudan sonuçlarý olduðunu tüm çýplaklýðýyla ortaya koymak gerekiyor. Ve buradan daha ileri giderek, somut olarak yaþanan her olayýn en nihai ve köklü çözümünün bu üzerinde emekçilerin kanlarýnýn lekelerini taþýyan kapitalist sistemin yýkýmý ile mümkün olacaðýnýn ve bunun için bugünden bütün iktidarýn emeðin olacaðý ana kadar devrimci kitle eylemlerinin esas önemde olduðunun benimsetilmesi gerekiyor. Burada devrimci kitle eylemlerini baþlatacak inisiyatifi gösterebilmek önemlidir. Ýnsanlarýn kapitalist sistem içinde yaþadýklarý ve bu sistem varolmayý sürdürdükçe hiçbir zaman çözülmeyecek olan, dahasý giderek daha kronikleþen her somut sorunda onlara bugünün en somut gerçeði olan devrimci eylem yolunu göstermek ve bizzat bu yolu onlarla birlikte açmak sonuç alýcý olacaktýr. Arjantin’de geliþen “sosyal patlama” sonrasý burjuvazi hemen önlemler almaya giriþti. Orada en somut sorun açlýktý ve bizde de öyle. Bu nedenle birçok insan, bugün gidiþatýn Arjantin’de olduðu gibi “sosyal patlama”ya doðru olduðunu rahatlýkla söyleyebiliyor. Alýnabilecek tüm önlemler alýnsa bile “halkýn coþkun akan seli”nin önünde durmaya yetecek bir güçleri olmayacaktýr. Bir kez insanlar devrimci eylemin sonuç alýcý gücünü görürlerse, bunun arkasýnýn gelmesi zor olmayacaktýr. Açýlan yoldan binlerce, milyonlarca iþçi ve emekçi Arjantin’de de kaçýnýlmaz bir þekilde olacaðý gibi “son tango”ya baþlayacaktýr. Ýnsanlar sýradan baþlayan bir eylemin nasýl büyük bir potansiyeli harekete geçirebildiðini bir kez gördükten sonra sýçramalý geliþimi en canlý haliyle yaþayacaklardýr. Somut bir tek sorunun büyük bir eyleme dönüþmesi her an mümkündür. Bir semte bir otobüsün gitmemesi bile bir ayaklanmayý ateþleyebilir. Bu bozkýrý tutuþturacak bir kývýlcým olabilir. Ancak eylemin devrimci bir eylem halinde geliþmesi büyük oranda inisiyatife baðlýdýr. Ýnisiyatifli olmayý, kitle içinde örgütlü olmaya, örgütlü olmayý da inisiyatifli olmaya baðlamamak, biri olmadan diðerinin olamayacaðýný düþünmemek gerekir. Ýkisi birarada biri diðerini pekiþtirerek geliþebilir. Yeter ki bunlar bir ev ödevinden çok emekçi halkýn yaþamsal sorunlarýný gerçekten çözebilecek devrimci sýçramalarý getirecek bir çalýþma olarak görülsün. Yeter ki bu tür yakýcý sorunlarýn yaþandýðý her an ve her yerde akýþýn yönünü devrimci iktidara çevirebilecek ayaklanmayý hazýrlayabilecek keþfedilmemiþ yetenekteki insanlar, büyük bir özgüvenle öne çýkabilsin ve onlara “haydi” diyebilsin. “Bunlarý isteyen iktidarý da istemelidir. Ýktidarý isteyen onun için dövüþmelidir”.
iktidar için
Mücadele Birliði
Bugünlerde iki önemli buluþma gündeme damgasýný vurmuþ durumda: biri, daha önce Ýsviçre’nin Davos kentinde yapýlan sermaye temsilcilerini ve devlet yöneticilerini biraraya getiren Dünya Ekonomik Forumu, diðeri ise, ilk kez geçen yýl toplanan “Baþka Bir Dünya Mümkündür” sloganýyla Porto Alegre’de biraraya gelen Dünya Sosyal Forumu. Geçen yýllardan farklý olarak bu yýl Davos “ruhunu” New York’a taþýdýlar. Nedenini de 11 Eylül sonrasý bir “jest” olarak açýkladýlar. Satýr aralarýnda itiraf edilen gerçek ise, anti-kapitalist hareketten duyulan korku ve Ýsviçre’nin bu konuda güvence verememesidir. Cenova korkusu, toplantýlarý New York’a taþýmýþtýr. Ardýndan da, anti-kapitalist güce yönelik tehditler yükselmiþ, maske takýp iki kiþinin yanyana yürümesi yasaklanmýþ, binlerce polis toplantýlarýn yapýlacaðý bölgeyi abluka altýna almýþtýr. Davos zirvesinde biraraya gelen emperyalist sermayenin öncelikli gündemi, her zaman emperyalist-kapitalist sistemin ekonomik sorunlarý oluþtururken, bu yýl “hassas dönemlerde liderlik” baþlýðý altýnda, dünyanýn nasýl yönetileceði, yani ayaklanmalar yüzyýlý olan 21. yüzyýlýn hangi yol ve yöntemlerle kazanýlacaðý üzerine yapýlan tartýþma gündemi belirlemiþtir. Tartýþmanýn yönü ise, 11 Eylül sonrasý belirlenmek istenen ABD hegemonyasýný yeniden güçlendirme arayýþý doðrultusunda olmuþtur. K a pi ta l i z min dünya ekonomik krizi, sermayenin büyük bir bölümüne sahip olan ABD ekonomisini temellerinden sarstý. Tarihinin en büyük ekonomik durgunluðunu yaþayan ABD ekonomisi, bir dönem ba-
10
ðýmlý kapitalist ülkelerin ilhakýný sonuna kadar vardýrma politikasýyla, birikimleri kendi ekonomisine aktararak rahatlamaya çalýþsa da, ekonomik çöküþ süreci durdurulamadý. Ekonomik gücünü kaybeden ABD emperyalizmi çöküþ içindedir. Hiçbir emperyalist ülke de ABD’nin yerini dolduracak ekonomik ve askeri güce sahip deðildir. Yine de hegemonya arayýþýndan asla vazgeçmeyen ABD emperyalizmi yeni bir silahlanma yarýþýyla denetimden çýkan dünyayý, yeniden denetimi altýna almayý hedefliyor. 11 Eylül iþte tam da böyle “hassas” bir dönemde gündeme geliyor. Tam da bu noktada bir parantez açýp, bu iki toplantýnýn gölgesinde kalan önemli bir toplantýdan söz etmek gerekiyor. Münih’te toplanan NATO’nun 38. güvenlik toplantýsý... Ayrý bir yazý konusu olan bu sorun üzerine, birkaç söz söylemek gerekirse; ABD’nin tek yanlý hegemonyasýnýn nedeninin NATO üyesi ülkelerin askeri kapasitelerini geliþtirmek için fazla kaynak ayýrmamalarý olduðu, Avrupa ülkelerinin askeri kapasitelerini artýrmalarýnýn þart olduðu, bu konuda da ABD’nin müttefiklerine yardým etmesi gerektiði þeklinde NATO genel sekreteri Robertson tarafýndan ortaya konulan yaklaþým, tam da ABD’nin 11 Eylül sonrasý baþlatmak istediði silahlanma yarýþýnýn bir baþka þekilde ifadesidir. 11 Eylül ABD’ye, sarsýlan ekonomisini ve buna baðlý olarak kaybetmeye baþladýðý he gemonyasý ný güçlendirmek için uygun zeminleri hazýrlamýþtýr. ABD 11 Eylül’ün yarattýðý etkiyle tüm dünyayý silahlanma yarýþýna çekerek, çatýþma, gerginlik ve savaþý dünyanýn her yanýna yaya-
iktidar için
Mücadele Birliði rak, dünyanýn ekonomik kaynaklarýný denetimi ve sömürüsü altýna almak için ataða geçmiþ durumdadýr. Emperyalist-kapitalist sistemin dünya iþçi ve emekçilerine yönelik “terörle mücadele” adý altýnda ilan ettiði savaþtan çok önce baþlayan ezilen halklarýn ayaklanmalarý ilk hedeftir. Emperyalist-kapitalist dünya yalnýzca bu noktada birleþmiþtir, ama kendi aralarýndaki ekonomik çýkar karþýtlýklarý artýk çatýþma noktasýna gelmiþtir. ABD, tüm emperyalist dünyayý kendi ekonomik çýkarlarý doðrultusunda hizaya getirmek istiyor. Daha önce çerçevesi çizilmiþ olan ekonomik ve siyasal anlaþmalardan tek yanlý olarak çekiliyor. Bu tek yanlý tutum emperyalist dünyadan büyük tepkilerin gelmesine neden oluyor. ABD hegemonyasýna izin vermeyeceklerini yüksek sesle ifade etmekten çekinmiyorlar. Söylediðimiz gibi tek “kutsal ittifak” nedenleri dünya iþçi ve emekçilerinin yükselen hareketini engellemek, yok etmek. ABD’nin kaybet tiði dünya hegemonyasýný yeniden inþaa etmek istediði tarihsel bir süreçte, Davos toplantýla rýnýn ABD’ye taþýnmasý ve “hassas dönemlerde liderlik”, yani ayaklanmalar yüzyýlýnda emperyalist-kapitalist sistemin varlýðýný devam ettirebilmesinin koþullarýný tartýþmasý ve bu tartýþmanýn 11 Eylül sonrasý yaratýlan havanýn belirleyiciliðinde yapýlmasý, “hassas dönemlerde liderlik” sorununa nasýl baktýklarýnýn göstergesidir. Hem ABD emperyalizmi, hem de dünya emperyalizmi, tarihsel olarak yitirdiði egemenliði, savaþ yoluyla yeniden kazanmayý hedeflemektedir. Bu egemenliði yeniden kazanabilmek için her tür yýkýmý göze almýþ durumdadýr. Ne var ki, tarihsel geliþmenin yasalarý onlarýn istek ve taleplerinin tersi yönde ilerliyor. Tarihin burjuva biçimi çöküþ aþamasýndadýr; ve bu nedenle kendi karþýtý olan yeninin her alanda önünü zor yöntemleriyle kesmek istemektedir. Ama tarihsel geliþmenin yasalarý eskinin çöküþünü hýzlandýrmakta, yeninin önünü ise açmaktadýr. Seattle’dan Cenova’ya yükselen baþka bir dünya arayýþý, sermayenin her anlamda egemen konumunu sarsmýþtýr. Marx’ýn Komünist Manifesto’da
11 ortaya koyduðu gibi; “toplumu devrimcileþtiren düþüncelerden söz edildiðinde, eski toplumun içerisinden yeni toplum öðelerinin yaratýlmýþ olduðundan ve eski düþüncelerdeki çözülmenin, eski yaþam koþullarýndaki çözülmeyle atbaþý gittiðinden baþka bir þey ifade edilmiþ olmaz”. Bu anlamda, insanlýðýn yaþam koþullarýný kapitalizmin bakýþ açýsýndan farklý bir biçimde ele alýþý, her anlamda devrimci düþüncenin öne çýkýþý, kapitalist sistemin çöküþ dinamiðinin bir sonucudur. Daha önce Davos zirvesini protesto etmek için sokaklarý dolduran kapitalizm karþýtlarý, hareketin ve sokaðýn ayrýþtýrýcý etkisiyle parçalanmýþ ve kitlesel gücün bir bölümü Brezilya’nýn Porto Alegre kentinde düzenlenen Dünya Sosyal Forumu’nu örgütlemiþtir. Bizler de sonuç bildirgesinde “Baþka bir dünya mümkündür” diyen, kendini anti-kapitalist nitelikte ortaya koyan toplantýlarý izlemiþ ve þu deðerlendirmeyi yapmýþtýk: “ ‘Baþka bir dünya mümkündür, bu da sosyalizmdir’ anlayýþýyla Porto Alegre’de biraraya gelen güçler, sokaðýn, kitlesel eylemin önemli bir kesimini zirvenin yapýldýðý yerden çok uzakta salonlara taþýmakla ilk büyük hatasýný gerçekleþtirmiþtir. Elbette tartýþmak, geleceðin programýný çýkarmak önemlidir. Ama forumun amacýnýn bu olmadýðý, sonuç bildirgesinde ortak bir programýn dahi çýkarýlamamýþ olmasýn dan anlaþýlmaktadýr. Davos’ta biraraya gelen tekelci sermaye gruplarý, yeni saldýrý ve yýkým programlarýnda anlaþarak, ilhak sürecini devam ettirme kararlýlýðýyla toplantýlarýný sonlandýrmýþlardýr. ‘Baþka bir dünya mümkündür’ özlemi, kendini kapitalizmin yýkýlma zorunluluðunda ifade etmediði takdirde güzel ama boþ bir slogan olmaktan öteye gitmeyecektir”. Bu yýl ikincisi düzenlenen Porto Alegre toplantýlarýnýn baþýnda kapitalizm karþýtlýðýnýn yalnýzca onu “insanileþtirme” temelinde ele alýndýðýný söyleyerek toplantýlarý boykot kararý alan bir grubun varlýðý, “baþka bir dünya mümkündür” arayýþýnýn olmasý gereken doðal bir sonucudur. Ayný zamanda da sý-
iktidar için
Mücadele Birliði
12
nýf mücadelesinin geliþimi açýsýndan sevindirici bir olaydýr. Zirve sonucunda da alýnan kararlara bakýldýðýnda boykotçularýn haklý olduðu ortadadýr. Ekonomik küreselleþmenin dizginlenmesinden, kapitalizmin kontrol edilmesinden söz eden oluþum, 11 Eylül sonrasý yaþanan geliþmelerle ilgili ortak bir sonuca dahi varamamýþtýr. Oysa ki, hem Porto Alegre sokaklarýný dolduran, hem de New York’ta, 11 Eylül sonrasý yaratýlan teröre raðmen biraraya gelen anti-kapitalist güç, özlem ve taleplerinin ifadesi olan sloganlarýnda yeni bir dünyanýn nasýl mümkün olacaðýný net bir þekilde ifade etmiþtir. Porto Alegre bu bilinç düzeyinin gerisinde kalmýþtýr. Porto Alegre’de düzenlenen Dünya Sosyal Forumu, kapitalizmin yýkýma uðrattýðý iþçi ve emekçilerin yaþamsal önemdeki özlem ve taleplerinin yarattýðý bilincin çok gerisinde bir
kaldýrmaktadýr. Her zamankinden daha da uygundur koþullar. Kapitalizm altýnda insanlýk geliþmesinin sonuna gelmiþtir. Artýk yýkým üreten, kendi tarihsel zorunluluðunu tamamlamýþ bir toplumsal düzenin son saatinde olduðumuz anlaþýlmak zorunda. Zaten bu gerçekliðin yarattýðý bilincin sonucu deðil mi baþka bir dünya arayýþý ve bunun mümkün olduðu... Öyleyse, sorun kapitalizmin dizginlenmesi, insanileþtirilmesi deðil, sokaktaki insanýn ortaya koyduðu gibi kapitalizme son verilmesidir. Ayrýca bu yýl geçen yýllardan daha ilerde bir bilinç söz konusudur sokaktaki iþçi ve emekçilerde... Geçen yýl, “baþka bir dünya mümkündür” diye kendini ifade eden bilinç, bu yýl kendini “bu dünyayý yaratacaðýz” kararlýlýðýnda ortaya koymaktadýr. Bu dünyayý yaratmaktan bahseden bilinçle, kapitalizmi dizginlemekten söz eden bilinç kendini farklý pratikler içinde bulmak zorunda kalacaktýr. Þimdiden durum budur.
düzeyi yansýtmaktadýr. Dünya ekonomik krizinin yarattýðý nesnel gerçeklik ve kapitalizmin çürüme ve yok oluþ dinamiði, yýkýmý, açlýðý, sefaleti derinleþtirip daha da yaygýnlaþtýrmak zorundayken, sermayenin bu gerçeklik dýþýnda bir politika üretme, kendini yenileme koþullarý ortadan kalkmýþken, baþka bir dünya arayýþýnda olduðunu söyleyen Dünya Sosyal Forumu’nun sonuç bildirgesinde kapitalizmin kontrol altýnda tutulmasýndan söz edilmesi, bunun yanýnda kapitalizmin yarattýðý yýkýmlarý yaþamýnda derinden hisseden, bu yýkýmýn sonuçlarýnýn kendisini, her gün daha büyük acýlarýn içine sürüklediðini gören, sonunda da yaþamýnýn tamamen elinden alýnacaðýný bilen, bu nedenle de sokaklarý dolduran binlerin “Kapitalizme Son” haykýrýþý bilinç düzeyindeki bu kopuþun göstergesidir. Ekonomik küreselleþmenin dizginlenebileceðini söylemek, sermayenin tarihsel eðilimi olan yoðunlaþma ve merkezileþme yönündeki hareketinin zorunlu yasalarýný yok saymak demektir. Sorun, üretimin bugün ulaþmýþ olduðu toplumsal niteliðiyle, üretimin sonuçlarýnýn çok küçük bir azýnlýk tarafýndan özel mülk edinilmesi arasýndaki çeliþkiyi ortadan
Porto Alegre’deki Dünya Sosyal Forumu, 11 Eylül’den sonra, dünya proletaryasýna, ezilen halklara ve anti-kapitalist harekete karþý açýktan ilan edilen savaþa ve Afganistan saldýrýsýna karþý net tavýr konusunda anlaþamamýþtýr. Yalnýzca “terörle mücadelenin yolu savaþ deðildir” açýklamasýný yapabilmiþtir. Oysa sokaktaki binler “Amerikan komandolarý, Kolombi ya’dan, I rak’tan, Filipinler’den, Japonya’dan, Kore’den çýksýn” diyerek, “Savaþa Son” diye haykýrmýþtýr. En önemlisi de II. Ýntifada sonrasýnda daha da artan Filistin halkýna yönelik ABD destekli ve Ýsrail eliyle yürütülen yok etme savaþýna karþý, “hepimiz Filistinliyiz” haykýrýþýdýr. Porto Alegre, ne Filistin intifadasýný, ne de Arjantin intifadasýný gündemine almýþtýr. Oysa ki, hem Porto Alegre’yi dolduran binlerce insaný, hem de New York sokaklarýndaki insanlarý biraraya getiren güç, karþýlarýnda duran birikmiþ sorunlarý aþabilmek için birbirlerine duyduklarý ihtiyaçtýr. Yani Enternasyonalizmdir. Her zaman olduðu gibi, bugün de enternasyonalizm proletaryanýn ve dünya halklarýnýn en etkin silahýdýr. Bu silah yakýnda maddi güce dönüþecektir.
iktidar için
13
Mücadele Birliði
ve ÖLÜ SOYUCULARI 3 Þubat 2002 Pazar günü, Afyon-Bolvadin merkezli, 6 þiddetinde bir deprem oldu. 42 kiþi öldü, yüzlerce kiþi yaralandý. Ev ve iþyerleri yýkýldý. Bir çok ilçeye yardým ulaþmadý. Seyyar hastanenin kendisi gelmesine raðmen Ankara’dan onay gelmediði için, önce kapýsý kilitli tutuldu, daha sonra jenaratörü çalýþmadý. Ýnsanlarýn barýnma, yiyecek, giyecek, yatacak sorunu çözülemedi. Acýlar, çýðlýklar, kin ve öfke düþtü insanlarýn yüreðine. 17 Aðustos depreminde olduðu gibi, Zonguldak maden iþçileri yardýma gitmeye hazýr olduklarýný bildirdiler. Karþýlýksýz emekçi yüreðinin saflýðý, paylaþma bilinciyle. Bir de en küçüðünden en büyüðüne ölü soyucularý vardý, acýlarýn üzerine çöreklenen. Çadýr satýcýlarý meydana bir masa kurup, paralarý olmayana senet imzalatarak çadýr satýyorlardý, kapitalizm zedelere. Türkiye Hazýr Beton Birliði (THBB) 9 Þubat’ta basýna yaptýðý açýklamada: “Yapý Denetim Yasasýnýn Afyon, Uþak, Erzincan gibi 1. dereceden deprem bölgesi olan illeri kapsamadýðýný, kapsamýn geniþletilmesi için yapýlan uyarýlarýn da dikkate alýnmadýðýný, kamu binalarýný Bayýndýrlýk ve Ýskan Bakanlýðý’nýn denetlediðini, bunlarda elle karýþtýrýlarak hazýrlanan betonlarýn kullanýmýnýn yasak olduðunu, ancak Afyon depreminin bunun aksini gösterdiðini” söylemiþtir. Evet biriketten yapýlan özensiz köy evlerine ve elle karýþtýrýlan beto-
na göre, hazýr beton malzemeden çalýnmadýðýnda! daha dayanýklýdýr. Ama 17 Aðustos depreminde hazýr beton kullanýlan binalar ne durumdaydý(!) Pazarlarýnýn geniþlemesi için baþvurulmuþ ama henüz yasa çýkmamýþ. Fýrsat bu fýrsat biraz daha uðraþýn yakýnda o da çýkar. Evlerini zar zor sefalet içinde kendilerinin yýðdýðý insanlar da dýþarda kalanlar kervanýna katýlýr. Kapitalizm koþullarýnda hazýr beton vs. parasý bulunmadýðýndan, ev yapamayacaðý için. Ama belkide ücretsiz diyeceklerdir hazýr betona Bolvadin ve çevresinde, haklarýný yemeyelim. Þimdi ölü soyucularýnýn en büyüðüne gelebiliriz. 17 Aðustos depreminden sonra yaþananlar, halka devletin kan emici yüzünü çok net bir þekilde gösterdi. Alacaðý için þahin gibi yýrtýcý olan devlet, sýra görevlerini yerine getirmeye gelince küçük bir serçe oluverdi. Depremin yarattýðý yýkýmýn tüm öfkesi devlete yöneldi. Kendisini Veli Göçer gibi birkaç müteahhiti tutuklattýrýp cezaevine göndererek ve bunun gibi manevralarla kurtarmaya çalýþtý. Fakat nafileydi hepsi. Hazýrlýksýz yakalanmýþtý. Tüm bu ya þa nan lar dan müthiþ bir korkuya kapýldýlar. MÝT’i, Kriz Masalarý, polisi, sivil faþistleri, askerleri deprem bölgesine yýðarak önlem almak zorunda kaldýlar. 17 Aðustos depremi halkýn bilincinde köklü bir sýçrama yarattý. Bunu engelleyemediler. Fakat yaþananlardan ders çýkardýlar. Depremden hemen sonra ZORUNLU DEPREM SÝGORTASI’ný gündeme
iktidar için
Mücadele Birliði
14
getirdiler. Afyon depreminde ise burjuva medya aðýz birliði et- rafýndan Irak’a bir saldýrý planlanýyor. Bütün akbabalar oturmuþ miþçesine baðýrmaya baþladý: “Sigorta yaptýrmayanlara yardým ne kadar kazaným elde ederiz?, aktif katýlalým mý?, kaç asker yapýlmacak”, “Sigorgönderirsek kaç para ta yaptýrdýysanýz soalýrýz? Öldürülecek orun yaþamayacaksýlaný soyma, parça nýz.” Böylece bir takapma yarýþý içerisinraftan kapitalizm zedeler. En iðrenç þekdeleri suçlu gösterliyle ise ülkelerimizde meye ve kendini aklayaþamaktayýz bu komaya çalýþýrken, diðer kuþmuþluðu, çürütaraftan da aç, sefil müþlüðü. Bir taraftan sokakta kalma korkuiþçi-emekçileri sömüsunu kullanarak mütrerek, açlýk ve sefalehiþ bir soygun yapate, dayanýksýz konutcaklar. Þimdiden Ýslarda yaþamaya, týka tanbul depremine habasa dolu araçlarda zýrlýklý olalým demeye yüksek ücretlerle ulabaþladýlar. Bunun anþýma zorlamaya, saðlamý zaten sefalet ilýk hizmetlerini özelçinde yaþayan yýðýnleþtirerek tedavi olalardan son kuruþlarýný soyabilmek. Tamamaya mahkum etmeye çalýþýyor, dib i ðer taraftan da bunlarýn sonucunda yaþaDeprem sosyalist ülkeler- nýlan olumsuzluklar, acýlar üzerinden i ki evdeki hesabýn çarþýya uymayacaðý þimdiden belli. Kendi yaptýklarý röporpay kapma savaþýmý içerisinde. Ýþte kade de ya þa ný yor. Fa kat tajlarda, uysal bir esnaf, “zorunlu deppitalizmin ülkelerimiz ve dünya halklarem sigortasýný biliyorduk ama paramýz rýna faturasý bunlardýr. Hepsi kapitalizevler dayanýklý, herkese olmadýðýndan yaptýramadýk.” derken; min, özel mülkiyetin, kar hýrsýnýn sonuçkonut, ücretsiz sokaktan geçen bir kadýn ise “zaten bir larýdýr. Deprem sosyalist ülkelerde de sürü vergi kesiyor devlet. Benden daha yaþanýyor. Fakat evler dayanýklý, herkeulaþým, ücretsiz saðlýk bir kuruþ alamazlar.” diye baðýrýyordu. se konut, ücretsiz ulaþým, ücretsiz saðlýk hizmetleri verildiðinden, Siyasal rant için gidenleri fazlaca hizmetleri verildiðinden, yaralar çok deanlatmaya gerek yok. Cumhurbaþkayaralar çok derin olmuyor rin olmuyor ve çok çabuk sarýlýyor. Kaný’nýn yolu kesildi. Insanlar “açýz” diye pitalizmin bütün olumsuzluklarýndan ve çok ça buk sa rý lý yor. baðýrýyorlardý. Faþist kafatasçý Bahçeli kurtulmanýn yolu; halkýn ayaklanýp, kan ise, ziyaret için gittiðinde fazla ilerici emici, iþbirlikçi tekelci sermayenin egebir bölge olmamasýna raðmen, yuhamenliðini paramparça edip, Geçici Devlandý. Böyle olrim Hükümetini masýna raðmen kurup, kesintisiz kan emici devlet olarak sosyalizAfyon depremini me yönelmekle araç olarak kullamümkündür. Bunýp meclisten zonu gerçekleþtirerunlu deprem sicek enerji her gegortasý yasasýný çen gün hýzla biçýkardý. Ne korikmektedir. Bu partýrsam kardýr geliþen “depremantýðýyla... min” altýnda halOlayýn fotoðrafýný çektiðimizde karþýmýza çýkan tablo: bü- kýmýz deðil iþbirlikçi-tekelci sermaye kalacak, tarihin çöplüðüyük bir acý yaþanmýþ, ölen, yaralanan, göçük altýnda kalan in- ne gömülecektir. sanlar ve onlarýn üzerlerine çöken, tepesinde dolanan parça koparmak için çýrpýnan akbabalar yýðýný... KAPÝTALÝZM ÖLDÜRÜR KAPÝTALÝZMÝ ÖLDÜRÜN! Ayný manzarayý dünyanýn her yerinde görüyoruz. ABD ta- KURTULUÞ DEVRÝMDE SOSYALÝZMDE!
iktidar için
Mücadele Birliði
Yüzlerce gündür ayný baþlýkla, hiç yýlmadan yürüyor, zafere olan inançlý yürekler yazýlýyor. Devrimci tutsaklarýn; yüzlerce gündür, kendilerinin ve tüm iþçi, emekçi halklarýn gerçek özgürlüðü uðruna yaþamlarýný feda ettikleri bir eylem... mevsimlerdir devam eden bir eylem... Her gün, her saat, her an eriyen bedenleriyle yaratýlan destan; her gün onlarca devrimci tutsak tarafýndan yeniden ve yeniden yazýlýyor. Dünya devrim tarihinde eþine az rastlanýr bu kahramanlýk destaný tüm iþçi ve emekçilerin gözleri önünde yazýlýyor. Bu savaþ, yeni baþlamadý... Ölümsüzleþen onlarcasýndan öncesi de vardý, onlardan sonrasý da olacaktýr. Sonrasý ne mi? Sonrasý proletaryanýn iktidarýyla sonuçlanacak olan ZAFER günü... Bir gün bile zafere olan inançlarýndan bir þey kaybetmediler, uðruna ölümlere yattýklarý iþçi ve emekçi halklara ve onlarýn devrim kavgasýna, yoldaþlarýna duyduklarý sonsuz güvenden bir þey kaybetmediler. “Mutlaka Görüþeceðiz”, “Sizsiz Bir Yaþamý Asla Kabul Etmeyeceðim”, “Devrim Ýçin”, “Zafer Ýçin”, “Ölerek ya da Yaþayarak Biz Kazanacaðýz”, “KAZANACAÐIZ” dediler... Ve bir gün mutlaka KAZANACAKLARýna olan inançlarýyla güneþe uðurlandýlar... O destan sürüyor hala... Onlarca devrimci tutsak, zindanlarda ve hastanelerde eylemlerine devam ediyorlar. Ölüm Orucu Sürüyor... Tahliye edildikten sonra dýþarýda Ölüm Orucu’na devam eden Fikret Lüle’nin Ýzmir’de bulunduðu, bacaklarýnda yoðun aðrýlar bulunduðu, uykusuzluk çektiði, aþýrý sinirlilik ve kimi zaman unutkanlýk belirtileri gösterdiði, Gazi Mahallesi’ndeki evinde Ölüm Orucu eylemine devam eden Deniz Bakýr’ýn durumunun iyi olduðu, Kandýra Zindanýnda bulunan MLKP davasý tutsaðý Ölüm Orucu savaþçýlarýndan Erkan Tepeli’nin iki defa bacaklarýndan kýsmi felç geçirdiði, bacaklarýnda uyuþma olduðu, yürümede zorlandýðý, tansiyonunun dengesiz ve sývý alýmýnda da azalma olduðu, 6 Þubat 2002
15
tarihinde Bayrampaþa Hastanesi’ne kalATEÞ GÜLLERÝ dýrýldýðý, Serdar Güzel’in kollarýnda uyuþma, koltuk altlarýnda ve belinde aþýrý aðrýlarýnýn olduðu, boynunu uzun süre dik tutamadýðý, þu an Ýzmit Devlet Hastanesi’nde bulunduðu, Kandýra Zindanýnda bulunan TKEP/Leninist davasý tutsaðý Ölüm Orucu savaþçýsý Ergül Çiçekler’in bilincinin kapanýp açýldýðý, müdahale edilmediði, bazý zamanlarda görüþüne gelen ailesini tanýyamadýðý, kaldýrýldýðý Ýzmit Devlet Hastanesi’nde psikologlarýn “Ölüm Orucunu býrak” þeklinde baský yaptýklarý, Ergül Çiçekler’in bu durumu protesto etmek için B1 vitamini alýmýný kestiði, rahatsýzlýklarýnýn artmasý üzerine psikologlarýn baskýdan vazgeçtiði ve bunun üzerine Ergül Çiçekler’in B1 alýmýna tekrar baþladýðý, Sincan Zindanýnda bulunan TKP(ML) 6. ekip Ölüm Orucu savaþçýsý Özgür Saltýk’ýn durumunun kötüleþmesi üzerine Ankara Numune Hastanesi’ne kaldýrýldýðý, Kýrýklar Zindanýndan Yeþilyurt Devlet Hastanesi’ne kaldýrýlan MLKP davasý Ölüm Orucu savaþçýlarýndan Cebrail Gündoðdu’nun midesinde, ayaklarýnda ve bacaklarýnda aðrýlarýnýn olduðu, günde 7-7,5 litre su alabildiði; ayný þekilde Kazým Özer’in de ayak ve bacaklarýnda aðrýlarýnýn olduðu, Tuncay Yýldýrým’ýn 45 kiloya kadar düþtüðü, günde 7 litre sývý alabildiði, ayaklarýnda aðrýlarýnýn olduðu, bu aðrýlardan dolayý uyuyamadýðý; Tahliye olan TKP(ML) davasý tutsaklarýnýn Alibeyköy’de bulunan (þu an ara verdikleri) Ölüm Orucu evine düzenlenen saldýrý sonrasý gözaltýna alýnarak tutuklanan Yeter Güzel ile dýþarýdan Ölüm Orucu eylemine katýlan Murat Þahin’in Bayrampaþa Hastanesi’nde bulunduklarý, Yeter Güzel’in denge sorunu yaþadýðý, bitkin olduðu ve baþýnýn aðrýdýðý, Murat Þahin’in ishal olduðu, baþýnýn -----------------------------------------------------* aðrýdýðý, gözlerinde aðrýlarýnýn bulundu- Bir iþçinin Ölüm Orucu savaþçýlarý için yazdýðý bir þiir/ÝZMÝR ðu, öðrenilmiþtir.
iktidar için
Mücadele Birliði
Gündem
Az sayýda üniversite öðrencisinin “anadilde eðitim” için kendi okullarýna dilekçeyle baþvurmalarýyla baþlayan “anadilde eðitim” kampanyasý kýsa sürede yayýldý ve Türkiye’nin gündemine oturdu. Pek çok ilde ve üniversitede öðrenciler, kendi anadillerinde eðitim için “anayasal” bir hakký kullanarak, dilekçeyle baþvurdular. Bu þekilde, yani “anayasal” bir hakkýn kullanýlmasý yoluyla, Kürtçe dili üzerindeki yasaðýn kaldýrýlmasý çabasýna girildi. Bunun örgütlü bir kampanya olduðundan sermaye sýnýfýnýn ve onun politik zor aygýtýnýn þüphesi yoktu. Onun için, Kürtçe üzerindeki yasaðýn “anayasal” bir hakkýn kullanýlmasý yoluyla kaldýrýlmasý giriþimine sermaye sýnýfý yanýt vermekte gecikmedi. Polis; coplarýyla, mahkemeler; tutuklama kararlarýyla devreye girdiler. “Anayasal” haklarýný kullananlar önce kýyasýya coplandýlar, ardýndan çýkarýldýklarý mahkemeler tarafýndan tutuklandýlar. Arkasýndan Emniyet Müdürü’nden, Ýçiþleri Bakaný’na; Baþbakan’dan MGK’ya kadar sistemin tüm etkili ve temel kurumlarýndan peþpeþe açýklamalar gelmeye baþladý. Anayasal bir hakkýn kötüye kul la nýl masýna izin verilme ye cek, Kürtçe eðitim üzerindeki yasak kaldýrýlmayacaktý. UKH (Ulusal Kurtuluþ Hareketi)’nin “anayasal hak” kullanma yoluyla hareket etme manevrasýna, sermaye sýnýfý, “anayasal hak”kýn her yerde ve her zaman kullanýlamayacaðýný pek de kibar olmayan bir yöntemle hatýrlattý. Önemli toplumsal sorunlar, güç yoluyla ve güce göre çözümlenebilirdi; “hukuk”a dayanarak deðil. Böylece, bu çýkýþ, tepki ve politikasýyla, sermaye sýnýfý önemli toplumsal sorunlarýn çözümünde “parla-
16
menter ahmaklýk”ýn yeri olmadýðýný polis copunun ten üzerindeki acýsý ve demir parmaklýklarýn soðuk yüzüyle hatýrlatmýþ oldu. “Anadilde eðitim” istemine yanýt tam bir teslimiyet çaðrýsý oldu. Anayasanýn, Marks’ýn dediði gibi, kuþatýlanlarý deðil, kuþatanlarý koruyan bir kale olduðunu “parlamenter ahmaklýk”tan muzdarip dar kafalýlar daha nasýl ve ne zaman anlayacaklar, ya da anlayacaklar mý, anlamayacaklar mý, bilemiyoruz. Özgürlüðü için çok büyük özverilere katlanan, çok büyük mücadeleler veren bir halk, kendi içinden çýkan bu “parlamenter ahmaklýk”ýn cezasýný daha ne kadar çekecek? Sýnýf bilinçli öncü iþçi ve devrimci proletarya bu sorun karþýsýnda nasýl bir yol izlemeli? Kimilerinin dediði ve yaptýðý gibi, istemin içeriðine bakmaksýzýn, sadece onu ileri sürenleri dikkate alarak desteklemek mi gerekiyor? Ya da, doðrudan karþý çýkýp karþýsýnda mý durmak gerekir? “Anadilde eðitim hakkýnýn” demokratik bir istem olduðu kuþkusuzdur. Fakat bu, bu istem için yürütülen kampanyayý desteklemek ya da içinde yer almak için yeterli midir? Bu ve benzeri sorulara yanýt verebilmek için bu istemin hangi koþullarda, hangi geliþmelerin sonucu ve hangi amaçlarla ileri sürüldüðünü incelemek gerekir. Çünkü, tek doðru, bilimsel düþünce yöntemi olan diyalektik materyalizme göre, bir sorunu ortaya çýkaran koþullar ele alýnmadan, o sorunun çözümü için peþin hükümlerle ya da formüllerle hareket etmek doðru deðildir. Bir kampanya ile gündeme getirilen “anadilde eðitim hakký”nýn aslýnda UKH’nin son üç yýldýr içine girdiði açýk uzlaþma ve teslimiyet politikasýnýn yeni bir ürünü olduðunu, bu is-
iktidar için
Mücadele Birliði
Gündem
temin, bu politikanýn ortaya çýkardýðý koþullardan dolayý ileri sürüldüðünü biliyoruz. UKH, terkettiði devrimci savaþ çizgisinin ortaya çýkardýðý boþluðu bu tür demokratik istemleri, reform istemlerini öne sürerek doldurmaya çalýþýyor. Baþka bir ifadeyle, bu ve benzeri istemler son üç yýldýr iyice belirginleþen reformist çizginin bir sonucu olarak gündeme getirilmektedirler. Sermaye sýnýfýyla ve onun politik zor kurumlarýyla uzlaþma, onlara teslim olma çizgisine kayan UKH, kendisinin uzaklaþmasý gibi, bütün bir halký da devrim hedefinden, kendi kaderini tayin hakkýný elde etme hedefinden uzaklaþtýrmaya çalýþmaktadýr. “Anadilde eðitim” hakkýnýn demokratik bir istem olduðu doðrudur. Hatta, öyle ki, ulusal sorunla karþý karþýya olan bütün devrimci komünist partilerin programýnda yer alýr. Fakat, istemin salt demokratik içeriði, onun desteklenmesi için yeterli bir neden midir? Daha doðrusu, sadece istemin demokratik niteliðine bakarak, þimdi yürütülmekte olan kampanyayý desteklemek mi gerekir? Kuþkusuz bu soruya “evet” yanýtý vermek mümkün deðildir. Çünkü biliyoruz ki, tek baþýna ele alýndýðýnda, en demokratik istem dahi -buna demokratik cumhuriyet dahil- sermayenin elinde emekçi kitlelerin aldatýlmasýnda bir araca dönüþür. Tam da bu nedenle, demokratik istemler, tek baþlarýna ve iktidar mücadelesinden ayrý bir þekilde ele alýnmamalýdýr. Aksine, bütün demokratik istemler -dileyen bunlara reformlar da diyebilir- bütünlük içinde ve iktidar mücadelesine
17
tabi kýlýnarak ele alýnmalýdýr. Ýktidar mücadelesine baðlanmayan, bu mücadeleye tabi kýlýnmadan ele alýnan istisnasýz bütün demokratik istemler, sermaye egemenliði koþullarýnda kitleleri aldatmanýn aracýna dönüþürler ve onlarý bu þekilde ele alan devrimci bir partiyi reformizm zeminine kaçýnýlmaz biçimde kaydýrýrlar. Reform istemlerinin iktidar mücadelesine tabi kýlýnmasý demek, bunlarýn iktidar mücadelesinin yanýnda tali þekilde ele alýnmasý, iktidar mücadelesinin bunlarýn tümünün önüne koyulmasý demektir. Türkiye’nin sýnýf mücadelelerinin yakýn tarihinde, reform istemlerinin tek baþlarýna ele alýndýklarý durumlarda, bunlarýn sermayenin elinde kitleleri aldatmanýn aracýna nasýl dönüþtüklerine dair sayýsýz örnek vardýr. 1990’lý yýllarýn baþýnda Türk Ceza Kanunu (TCK)’nun 141-142. maddelerinin dönemin hükümeti tarafýndan kaldýrýlmasý iþte böyle bir örnekti. Bu maddelerin kaldýrýlmasý için reformist örgüt ve partiler tarafýndan yýllarca sürdürülen kampanya sonucunda, sermaye sýnýfý, bir devrim havasýyla, demokratikleþme, liberalleþme, özgürlükleri geniþletme demagojisi eþliðinde bunlarý kaldýrdý ve sessizce, bu maddelere rahmet okutan Terörle Mücadele Yasasý (TMY)’ný TCK’na yerleþtirdi. O zamanlar, 141-142. maddelerin kaldýrýlmasýnýn sarhoþluðuna kapýlanlar onlarýn yerine getirilen yasanýn ne denli aðýr olduðunun farkýna bile varamadýlar. Bu, reform istemlerinin, iktidar mücadelesinden ayrý, baþlý baþýna mücadele hedefleri olarak ele alýndýklarýnda, bunlarýn, sermayenin elinde kitleleri aldatmanýn, uyuþturmanýn bir aracýna nasýl dönüþeceklerinin güzel bir örneðiydi. Bir devrimciyi bir reformistten; devrimci bir partiyi sosyal-reformist bir partiden ayýran nedir? Reformlar uðruna mücadele etmek mi? Birincilerin reformlar için mücadeleyi reddetmeleri, ikincilerin bunu kabul ediyor olmalarý mý? Hayýr, devrimci bir parti de reformlar uðruna mücadele eder, etmelidir. Ama, bu konuda, devrimci bir parti ile sosyal-reformist bir parti arasýndaki fark þudur ki; ikinciler, yani sosyal-reformist partiler, -demokratik istemler- uðruna mücadeleyi baþlý baþýna bir amaç haline getirir, onlarý öne alýr ve iktidar mücadelesini tümden reddetmeseler bile bilinmez bir geleceðe ertelerlerken, birinciler, yani devrimci partiler, tam tersini yaparlar. Reformistler, reformlarý elde ede ede iktidar yolunun açýlacaðýný, iktidara böyle ulaþýlacaðýný ileri sürerler -týpký bugün UKH’nin ulusal özgürlüðün böyle elde edileceðini ileri sürmesi gibi. Devrimci sýnýf partisi ise iktidar mücadelesini her þeyin önüne koyar ve reformlar uðruna mücadeleyi bu mücadeleye tabi kýlar- en baþa “Bütün Ýktidar Emeðin Olacak” hedefini/þiarýný aldýktan sonra kendi kaderini tayin hakký ve “Zindanlar Yýkýlsýn Tutsaklara Özgürlük” þiarýný onun arkasýna yerleþtirmesi gibi. Devrimci sýnýf partisi, iktidar uðruna mücadele geliþtikçe reformlarýn, yani demokratik istemlerin bu mücadelenin yan ürünü olarak gerçekleþeceðini kabul eder. Tam da bu nedenle, herhangi bir demokratik istem için ayrý bir kampanya yürütmez, yürütülen bir kampanyaya destek vermez. Aradaki fark yerle gök gibidir. Þimdi, Türkiye’nin yakýn tarihine bu gözle bakarak bugün yürütülen “Anadilde eðitim” kampanyasýnýn ne anlama geldi-
iktidar için
Mücadele Birliði
Gündem
ðini daha iyi görebiliriz. Yakýn tarihe þöyle bir göz attýðýmýzda þunu görürüz: 12-13 yýl önce, iktidar ve özgürlük hakký uðruna yürütülen mücadelenin gücü ve þiddeti sonucu, pek çok demokratik istem buna anadilde yayýn dahil- fiilen gerçekleþmiþti. Yani, demokratik istemlerin bir kýsmý, o mücadelenin yan ürünü olarak gerçekleþmiþtir. Kimse kimsenin ne konuþtuðu ne de yayýn yaptýðý dile karýþabiliyordu. Ne var ki, özellikle son yýllarda UKH’nin mücadele hedeflerinde ve biçimlerinde nasýl bir deðiþikliðe gittiðini biliyoruz. Ýktidar, özgürlük hakký bir tarafa itildi ve uzlaþma, teslimiyet yoluyla reformlar uðruna mücadele baþa alýndý. Sonrasýný biliyoruz: özgürlük savaþýnýn büyük baskýsýndan önemli ölçüde kurtulan sermaye sýnýfý ve onun politik zor kurumlarý mücadelenin yan ürünü olarak fiilen gerçekleþmiþ “reformlar”ý hýzla ortadan kaldýrmaya baþladýlar. Dün “Kürt realitesini tanýyoruz” diye demeç verenler, bugün “teslim olun” çaðrýsý yapýyorlar. Yakýn geçmiþimizde olup-bitenlerin gerçek anlamýný bu þekilde özetledikten sonra, þimdi somut örneðimize dönebiliriz. “Anadilde eðitim” kampanyasýnýn iktidar ve özgürlük mücadelesini terk etmiþ -ya da en azýndan bilinmez bir geleceðe ertelemiþ- bir hareket tarafýndan, üstelik terk ettiði þeyin yerine koymaya çalýþtýðý bir hedef olarak gündeme getirildiðini biliyoruz. Yani, burada daha vahim bir durumla karþý karþýyayýz. Çünkü bütün bir halký þimdi aldatmaya çalýþan, sermaye sýnýfýndan önce bizzat UKH’nin kendisidir. Ýktidar ve özgürlük mücadelesinden vazgeçirilmeye çalýþýlan bir halk þimdi, kendi kaderini tayin hakký karþýlýðýnda “anadilde eðitim” gibi bir tas çorbaya razý edilmek isteniyor. Hem de kim tarafýndan: sermaye sýnýfý tarafýndan deðil, o halkýn kurtarýcýlarý rolündekiler tarafýndan. O halka söylemek istedikleri þudur: Özgürlüðünden, kendi kaderini tayin hakkýndan -en azýndan þimdilik- vazgeç, “anadilde eðitim” hakkýna razý ol. Zaten bu tür haklarý elde ede ede sonunda özgürlüðünü de kazanacaksýn. Bir halký böyle aldatmaya, bir tas çorbaya özgürlük hakkýný satmaya, bu þekilde razý etmeye çalýþýyorlar. Sermaye sýnýfýnýn, politik zor kurumlarýný harekete geçirerek þimdiki kampanyaya yanýtýný vermiþ olmasý, bu gerçeði zerre kadar deðiþtirmiyor. “Anadilde eðitim” isteminin baþa alýnmasý ve iktidar sorunuyla birlikte kendi kaderini tayin hakkýnýn bilinmez bir geleceðe ertelenmesi tam da böyle bir satýþ anlamýna gelir. Dahasý var. Sermaye sýnýfý egemenliði altýndaki bir ulusun bir baþka ulusu ilhaký koþullarýnda anadilde eðitim ve hatta “kültürel özerklik” o ilhaký pekiþtirmekten, saðlamlaþtýrmaktan, baþka bir iþe yaramaz. Bir ulusun bir baþka ulus tarafýndan ilhakýnýn sür-
18
düðü ve bunun sermaye egemenliði altýnda gerçekleþtiði koþullarda “kültürel özerklik”, sermaye sýnýfýnýn egemenliðini, ilhaký saðlamlaþtýrýr ve daha bir güvenceli kýlar. “Kültürel özerklik”ten ki bu “anadilde eðitim” hakkýndan çok daha geniþtir- tam özgürlüðe ulaþýlacaðýný; oradan yola çýkarak özgürlük hedefine ulaþacaðýný kim vaaz ederse, o, bütün bir halký aldatmaya çalýþýyor demektir. “Kültürel özerklik”ten yola çýkarak özgürlüðe ulaþýlmaz ama köleliðin, ulusal ezilmiþliðin, sömürünün daha güvenli koþullarda devamý noktasýna çýkýlýr. Þimdi bütün bu söylenenlerden sýnýf bilinçli bir iþçinin, bir devrimcinin “anadilde eðitim” istemine ilkesel olarak, tümden karþý çýkmasý gerektiði sonucu mu çýkar? Hayýr, bu sonuç çýkmaz. Aksine, bunun, proletaryanýn devrimci sýnýf partisinin programýnda yer alan ve almasý gereken bir istem olduðunu yukarýda söyledik. Öyleyse, söylenenlerden anlaþýlmasý gereken, bu istemin bu þekilde ele alýnamayacaðý, ele alýnmamasý gerektiðidir. Bu demokratik istem, diðer tüm demokratik istemler gibi, ancak iktidar mücadelesinin bir parçasý, ona tabi kýlýnmýþ bir parçasý olarak ele alýnýrsa doðru bir þekilde ele alýnmýþ olur ve ancak bu durumda desteklenebilir. Geriye, açýklanmasý gereken bir nokta kalýyor: Denilebilir ki, kendi kaderini tayin hakký da bir demokratik istemdir, hem de burjuva demokratik bir istemdir. Evet, doðrudur ve bu yüzden, birincisi, bir devrimci parti, bu istemin önüne de iktidar hedefini koymalý; ikincisi, genel, soyut deðil de somut bir durumdan söz ediyorsak, kendi koþullarýmýzda, bir dizi devrime baþvurmadan bu istemin gerçekleþmeyeceðini biliyoruz. Yani, kendi kaderini tayin hakký için baþlatýlan bir mücadelenin kendi koþullarýmýzda, ancak bir devrimle hedefine ulaþabileceði, bu içerikte bir mücadelenin bir devrime yol açacaðý açýktýr. Elbette, her yerde ve her çaðda bu böyle deðildir. Tarihte, bir devrime gerek kalmadan kendi kaderini tayin hakkýný elde etmiþ, baðýmlý, ezilen, ilhak edilmiþ uluslara pek çok örnek vardýr. Norveç’in Ýsveç’ten ayrýlmasý bu yönde en çok bilinen örneklerden biridir. Ama biz, genel, soyut ya da tarihteki herhangi bir durumdan deðil, kendi somut koþullarýmýzdan söz ediyoruz. Kendi tarihi, siyasal, ekonomik ve ulusal koþullarý özellikleri gözönünde bulundurarak bu sonuca ulaþýyoruz. Bu koþullarýn üzerinde durmanýn yeri burasý deðildir. Ancak þu kadarýný söyleyebiliriz ki; onbeþ-yirmi yýllýk tarihimiz ve hatta, burjuva sýnýfýn, onun politik zor aygýtýnýn “anadilde eðitim” kampanyasýna gösterdiði tepki bu düþüncemizin doðruluðunu kanýtlamak için yeterlidir.
iktidar için
19
Mücadele Birliði
DEMOKRATÝKLEÞME MASALLARI “Ýnsan bilgisi, nasýl ondan baðýmsýz olarak varolan doðayý yansýtýrsa, insanýn toplumsal bilgisi (yani onun çeþitli felsefi, dinsel, siyasal vb... görüþleri ve öðretileri) de, toplumun iktisadi sistemini yansýtýr.” (Lenin) Toplumun tüm üst yapý kurumlarý, iktisadi sistem üzerinde yükselir, yani onu yansýtýr. Kapitalizmde de, siyasal, hukuksal, felsefi, sanatsal tüm üst yapý kurumlarý bu gerçeðin üzerine kurulu olarak, kapitalist özel mülkiyet esasýna dayalý üretim iliþkilerinin bir yansýsýdýr. Sýnýflý bir toplum olan kapitalizmde de, ekonomik ve politik iktidarý elinde tutan sýnýf (burjuvazi), tüm bu üst yapý kurumlarýný elinde tutar ve onlarý kendi varlýðýnýn, dolayýsýyla kapitalist üretim iliþkilerinin, garantisi olarak kullanýr. Bütün üst yapý kurumlarý için geçerli olan bu durum, “hukuk” için de geçerlidir. Egemen sýnýflar, mevcut mülkiyet iliþkilerini güvence altýna alan, toplumsal davranýþ kurallarýný belirleyerek, bunlardan en öncelikli olanlarýný devlet korumasý altýna alýrlar. Bu kurallar, bir üst yapý kurumu olan “Hukuk Sistemi”ni oluþturur ve sýnýflý toplumlarýn tüm üst yapý kurumlarý gibi sýnýfsaldýr, yani egemen sýnýfýn (burjuvazinin) çýkarlarýný temsil eder. Hukukla “ekonomik ve politik iktidarý elinde tutan sýnýfýn temel, öz çýkarlarý baðlayýcý yasalar durumuna getirilmiþtir.” Egemen sýnýflarca belirlenen hukuk, egemen sýnýfýn kendi çýkarlarýna hizmet eder. Bu yönüyle de “burjuva hukuk”, bir yandan ezilen sýnýflar üzerinde baský ve sömürünün en uygun koþullarda gerçekleþtirilmesi için gereken yasal düzenlemeleri içerirken; bir yandan da egemen sýnýflar için tam bir demokrasi, davranýþ serbestliðini içerir, içermek zorundadýr. Sýnýflar varlýðýný devam ettirdiði sürece, evrensel, yani tüm toplum bileþenlerinin ortak çýkarýný temsil edecek bir hukuk sistemini beklemek, hatta bunu burjuvaziden istemek, toplumlar tarihinden hiçbir þey anlamamaktýr. Þunu da belirtmek gerekir ki gerçekten de tarihte burjuvazinin, insan hak ve özgürlüklerini, görece olarak geliþtirdiði dönemler olmuþtur. Bu durum genel olarak iki dönemde gözlenebilir. Bunlardan birincisi burjuvazinin “tek atýmlýk barutu”nu kullandýðý serbest rekabetçi dönem. Kapitalist üretim iliþkilerinin bir gereði olan sermaye birikimini gerçekleþtirmek için, burjuva demokrasisinin araç olarak kullanýldýðý, insan hak ve özgürlüklerinin görece daha geniþ tutulduðu bu dönem, burjuva iktidarýnýn ilk yýllarýný kapsar ve kapitalizmin tekelci aþamasýna gelmesi ile zorunlu olarak son bulur. Ýkincisi ise devrim mücadelesinin yan ürünleri olarak iþçi sýnýfýnýn kazandýðý hak
ve özgürlüklerdir. Ýþçi sýnýfýnýn bu kazanýmlarý elde edebilmesinin yolu ise, burjuvazinin iktidarýna göz dikmesi, iktidarý hedeflemesidir. Ýþçi sendikalardan, görece ücret iyileþtirmelerine kadar tüm haklarýný bu yolla kazanmýþtýr. Ýster serbest rekabetçi dönemin burjuva demokrasisi olsun, ister iþçi sýnýfýnýn mücadeleyle kazandýðý haklar olsun her ikisinde de burjuvazinin amacý iktidarýný saðlamlaþtýrmak ya da kurtarmaktýr. Son yaþanýlan “demokrasi paketi” komedisi de bu gerçekliðin somutlanmasý, bir kez daha gerçeklerin kendini zorla kabul ettirmesidir. Tüm dünya kapitalizminin ekonomik-sosyal çýkýþsýzlýk içinde kývrandýðý, ekonominin olaðan iþleyiþi ile hiçbir yerde hiçbir baþarý gösteremediði ve ancak zor yoluyla halklarý baský altýnda tutabildiði böylesi bir dönemde; ne ABD, ne AB, ne de diðer emperyalistler demokratikleþebilir. Emperyalizmin kurtuluþ için deðilse bile çöküþünü geciktirmek için tek çaresi zor yöntemleridir. Nitekim emperyalist metropollerde bu geliþme açýkça kendisini hissettiriyor (yýllardýr vatandaþlarýn beyanlarýna itibar ilkesinin geçerli olduðu ABD ve Ýngiltere’de kimlik kartý ve beyanlarýn desteklenmesi zorunluluðu; faþist örgütlenmeleri, görece, baský altýnda tutan yasalarýn gevþetilmesi, terörizmle ortak mücadele adýyla, gözaltý, tutuklama, müsadere, gösteri, grev, yürüyüþ vb... konularda yeni baský yasalarý; ordu ve polisi güçlendirme çalýþmalarý vb...). ABD ve AB devletlerinin izlediði “baský yasalarý” politikasý sürecinin TC’de tersinden iþleyeceðini beklemek, TC’nin bu dönemi demokratikleþerek atlatmaya çalýþacaðýný beklemek, en iyimser bakýþla rüya görmek olarak nitelenebilir. Herkes bilir ki; sömürüyü arttýrabilmek ancak ezilen ve sömürülen halkalar üzerindeki baskýyý da arttýrmakla mümkündür. En fazla da böylesi bir dönemde. Faþizmin, “Hayata Dönüþ” adýyla iþçi sýnýfýnýn öncülerine yaptýðý katliamýn niteliði ne ise “demokrasi” adýyla yaptýðý da o dur. Önce özelleþtirme, küçük üretici ve köylüyü iflas ettiren düzenlemeler, iþçi ve emekçilerin kazanýlmýþ iþ haklarýnýn gaspý, katlanýlmaz yeni vergiler, maaþ kesintileri, vb.. ile bir dizi ekonomik yýkým politikalarýný uygulamaya koyan iþbirlikçi burjuvazi, bu politikalarýn kapitalizmin çeliþkilerini derinleþtirmesi, en geniþ halk yýðýnlarýnca görülebilir hale getirmesinin ardýndan þimdi de, “demokratikleþme” masalý ile; bir yandan bu politikalara karþý yükselen, iþçi ve emekçilerin sesini baský ve zor yasalarý ile kýsmayý, diðer yandan da, yalan ve demogojilerle, deyim yerindeyse, kendi eliyle boðmaya çalýþtýðý küçük burjuvaziyi beklenti içine sokarak elinden kaçýrmamayý, sistem i-
iktidar için
Mücadele Birliði çinde tutmayý hedefliyor. Geçtiðimiz günlerde burjuvazi yalan ve demogoji politikalarýna bir yenisini daha ekledi. “Mini demokrasi paketi” olarak adlandýrýlan ve Türk Ceza Kanunu’nun 159. ve 312. maddeleri, ile Terörle Mücadele Kanunu’nun 7. ve 8. maddelerindeki insan hak ve özgürlüklerini geniþlettiði söylenen deðiþiklikler büyük gürültülerle (!) meclisten geçti. Sýrada Basýn Yasasý var. Hangi haklarý geniþletip; hangilerini daralttýðýný yakýnda hep beraber göreceðiz. Ancak þurasý kesin ki; burjuvazi eskisi gibi yönetemediði gibi; yönetilenler de eskisi gibi yönetilmek istemiyorlar. Ýnsanlar dünyanýn her yerinde olduðu gibi faþist TC’de de emperyalist-kapitalist sisteme karþý her geçen gün daha da büyüyen, daha da biriken bir öfke içindeler. Burjuvazinin bile kendisini “sosyal patlama” tehdidi altýnda hissettiði böylesi bir dönemde, burjuvazinin yapabileceði tek iyileþtirme; yalan ve demogoji politikasýndaki iyileþtirmelerdir. Ayný ABD’de, AB’de ve diðer kapitalist ülkelerde olduðu gibi. “Mini Demokrasi Paketi”yle deðiþtirilen maddelere de bakýldýðýnda, burjuva ceza hukuku ilkelerine bile aykýrý olarak; tüm kavramlarýn belirsiz ve muðlaklaþtýrýldýðý, suç kavramýnýn bile hakimin takdi-
20 rine (açýkçasý koþullara) býrakýldýðý açýkça görülüyor. Bu deðiþikliklerle burjuvazinin, savaþýn sertliðine göre istediði gibi esnetebileceði, geliþebilecek ayaklanmalarý veya hazýrlýklarýný daha avantajlý koþullarda karþýlayabileceði yasalara kavuþturmaya çalýþtýðýný, “tarihin tekerleðini geriye çevirmeye çalýþan”, serbest rekabetçi dönemin burjuva demokrasisinin geri gelebileceði hayali ile yanýp tutuþan küçük burjuvalar dýþýnda herkes açýkça görüyor. Burjuvazi, sýnýf savaþýnýn çok daha sert geçecek olan önümüzdeki günlere, politik, askeri, teknik, “hukuk” vb... her türlü yolla hazýrlanýrken, ileride gerçekleþtireceði çok daha kapsamlý sömürünün ve yapacaðý katliamlarýn provasýný yaparken, iþçi ve emekçilerin de bu durumun bilincinde olmasý, tüm hazýrlýklarýný buna göre yapmasý gerekir. Bu, iþçi sýnýfýnýn zaferinin olmazsa olmaz koþuludur. Bugün, her türlü sorunun olduðu gibi, demokrasi ve özgürlük sorununun da tek, gerçek ve kalýcý çözümü devrimdir. Ýþçi ve emekçilerin tüm iktidarý kendi eline almasýdýr.
Ýktidar Ýçin Mücadele Birliði Dergisi Okuru/ ÝSTANBUL
BURJUVAZÝNÝN Emekçi Semtlere Kapsamlý SALDIRILARI ARTIYOR! Sermaye sýnýfý içine girdiði çýkýþsýzlýðýn verdiði korku ve saldýrganlýkla, halklarýmýz üzerindeki baský ve zoru en üst noktaya vardýrdý. Bu çýkýþsýzlýðýn içinde devrimin soluðunu ensesinde hissederken, bunun önüne geçmek için iki temel strateji izliyor; birincisi baský ve zor aygýtlarýnýn devreye sokulmasý, ikincisi bunun sakýncalý sonuçlarýndan kurtulmak için baþvurulan yalan ve demogojidir. Ýçine girdiðimiz son süreçte burjuvazinin attýðý her adýmda bu iki politikayý yaþama geçirdiðini görüyoruz. Önce Ulucanlar’la baþlayan zindan katliamlarý süreci ve bu katliamlara verdiði “Hayata Dönüþ” gibi yalan ve demogojik isim; daha sonra küçük üretici ve yoksul köylüyü iflasa sürükleyen yasalar, iþçi ve emekçilerin iþten atýlmasý, açlýða, yoksulluða itilmesi ve tüm bunlarýn ardýndan gelen “Krizden çýkýyoruz”, “Ekonomi düzlüðe çýkýyor”, “Biraz daha diþimizi sýkalým, hep birlikte kurtulacaðýz” yalanlarý; daha sonra düþünce, basýn, kazanýlmýþ haklara, yaptýðý saldýrýlar ve bunlara verilen isim, “demokratikleþme”, “demokrasi paketi” masallarý ve daha buna benzer bir dizi demogoji. Ne ki tüm bu baský, yalan ve demogoji burjuvaziyi kurtarmaya yetmiyor. Býçaðýn kemiðe dayandýðý gün bu gündür, her yer hala (eskisinden daha fazla) yangýn yeri, halk patlamaya hazýr bir bomba gibi. Ýçinde bulunduðu koþullar gereði attýðý her adým burjuvaziyi çözüme deðil, kendi “SON”una götürüyor. Bu durumun farkýnda olan burjuvazinin yapabileceði tek
þey “gerçekleþmesi muhtemel sosyal patlama”lara hazýrlanmak oluyor. Son dönemlerde uygulamaya soktuðu emekçi semt baskýnlarýnda da bu tutumunu açýkça gözler önüne seriyor. Ýzmir’in özellikle, Kadifekale, Çamkule gibi emekçi halklarýmýzýn yoðun olarak bulunduðu semtlerine haftanýn belli günlerinde binlerce polis, çevik kuvvet, keskin niþancý ve panzerleriyle gece yarýsý baskýnlarý düzenliyor, Ankara’da da 13 Þubat’ta sabaha karþý Çinçin, Yenidoðan, Gültepe vb. emekçi semtlerine eþ zamanlý olarak yine ayný donanýmla günler öncesinden yaptýðý hazýrlýklarla saldýrýyor, bu saldýrýlarla onlarca kiþiyi gözaltýna alýyor. Gerekçesi kimi zaman Ankara’daki gibi “polis minibüsünün çalýnmasý”, kimi zaman “gecekondu yýkýmý”, kimi zaman “kaçak elektrik kullanýmý”, kimi zaman da “suçlularýn yakalanmasý” oluyor. Tüm bu saldýrýlarda iki gerçeðin altýný çizmek gerekiyor; birincisi kendi uyguladýðý yýkým politikalarýnýn insanlarý yaþamdan kovmasý, bu insanlarýn burjuvazi için bir tehdit oluþturmasý, ikincisi ise, ayaklanmanýn artýk soyut bir söylem olmaktan çýkýp, genel hale gelmesinden dolayý ayaklanma hazýrlýklarýnýn devlet tarafýndan pratiðe geçirilmesinin hýzlandýrýlmasýdýr. Bu iki gerçeðin bize gösterdiði ise; “DEVRÝMÝN AYAK SESLERÝ”dir..
Ýktidar Ýçin Mücadele Birliði Okuru
iktidar için
21
Mücadele Birliði
Devrimci yayýn. Yani içinden geçmekte olduðumuz süreçte kitlelerle politik baðýmýzý kurabilmemizin en etkin yollarýndan biri. Genel olarak yaklaþmak gerekirse, devrimci yayýn, iþçi sýnýfýný, yoksul halký devrime hazýrlamanýn en etkili aracý. Hatta, kolektif ajitatör ve kolektif propagandist olarak da en etkili araçtýr desek yeridir. Egemen sýnýf adýna, sistemin bekçileri, devrimci yayýnýn özellikle ekonomik kriz dönemlerinde, emekçi sýnýflarýn derin bir sefalet içine sürüklendiði dönemlerde proletarya ve diðer sömürülen, ezilen sýnýflar üzerinde ne denli etkili olabileceðini biliyorlar. Böyle dönemlerde devrimci yayýn kitleleri aydýnlatmanýn, bilinçlendirme-
nin aracý olmakla kalmaz, ayný zamanda onlarý harekete geçirmenin de aracý olur. Devrimci yayýn, düzen için “yýkýcý” olan düþüncelerle kitleleri tanýþtýrmanýn her zaman etkili, hatta en etkili aracý olmuþtur. Fakat, kriz dönemlerinde, kitleleri “yýkýcý” düþüncelerle tanýþtýrmanýn önemi ne denli artmýþ olursa, devrimci yayýnýnda önemi o denli artmýþ olur. Bir de o devrimci yayýn, politik çizgi olarak marksist-leninist teoriy-
le þekillenmiþse, ortaya koyduðu düþünceler, içerdiði fikirler gerçekten devrimci bir taktiðe dayanýyorsa bu çok daha önem kazanýr. Burjuvazi ve onun egemenliðinin bekçileri yayýnýn, daha doðrusu devrimci yayýnýn bu önemini her zaman görmüþlerdir. Onlar, yýllarýn deneyimi ve sýnýf sezgisiyle devrimci
propaganda ve ajitasyonun düzenleri için ne kadar tehlikeli olduðunu her zaman sezerler. Dahasý, bu sezgi sonucu kriz dönemlerinde devrimci taktiðe dayanan politikalarý emekçi sýnýflara taþý-
yan devrimci yayýnýn kendileri için gerçek bir tehlike olduðunu görürler. Burjuva sýnýf, bu tehlikeye karþý çeþitli önlemler geliþtirir. Bunlardan biri, o çok bilinen yasaklama, baskýyla, terörle susturma yöntemidir. Çok bildik olan bu yöntem, burjuva sýnýfýn düzenini bu “yýkýcý” düþüncelerden korumak için sýk sýk baþvurduðu bir yoldur. Bu yol devletin faþist karakterinin ifade buluþundan baþka bir þey deðildir. Devrimci düþüncelerle biraz tanýþýklýðý olan herkes, bu yöntemin ne kadar sýklýkla ve þiddetle kullanýldýðýný bilir. Burjuva sýnýf, devrimci basýnýn kendi egemenliði için yarattýðý tehlikeden o kadar ürker ki, devrimci basýný susturmak için bu yöntemle yetinmez. Bu yöntemin yanýsýra, bol maaþ baðladýðý profesörleri tutarak, “danýþman, siyaset bilimcisi” vb. adlar altýnda kiþiler kiralayarak devrimci basýn arasýnda kendince bir kategorilendirmeye baþvurur. Düzeni için daha az tehlikeli olanlarý saptamaya, oportünizme batmýþ ya da batma eðilimi içindekileri belirlemeye çalýþýr. Burjuva sýnýf, bu tür yayýnlarý, nispeten daha az tehlikeli olduðunu düþündüklerini “kayýrarak” onlar üzerindeki baskýyý tümden kaldýrmasa da hafifletir ve devrim-
iktidar için
22
Mücadele Birliði ci çizgide kararlý olanlarýn yerine böylelerine yol açmaya çalýþýr. Tekelci sermaye sýnýfý, egemen sýnýf olarak, egemenliðini koruma ve sürdürme çabasý çerçevesinde, kendi düzeni için tehlikeli ve yýkýcý olduðunu düþündüðü fikirleri yayan devrimci basýný sansür, yasaklama, terör, ekonomik baský yoluyla sindirmeye, okurlarýn eline geçmesini engellemeye çalýþýr. Dahasý, devrimci basýn arasýnda sinsice bir ayrým yaparak en zararlý olduklarýný düþündüklerini a yýklamaya ve tümden susturmaya çalýþýr. Bunun için politik zor aygýtlarýný harekete geçirme nin ya nýsý ra, büyük masraflara girmekten de çekinmez. Dolgun maaþlý profesörler, maddi çýkar saðlayarak satýn alýnan “aydýnlar”, TV kanallarý, yüksek ücretli ve bu iþten anlayan daha bir dolu insan... Bütün bunlar, egemen sýnýf olarak tekelci sermayenin devrimci basýný susturmaya ne kadar önem verdiðini anlatmak için yeter de artar bile. Bunlara bakarak, þunu düþünmek muhakkak. Devrimci basýn, susturmak için burjuva sýnýfýn çok þeyi göze alabileceði kadar bir tehdit oluþturuyor. Peki o zaman þu soruyu sormak gereki yor; büyük zorlukla ra katlanýlarak, her türlü tehdit ve baskýya göðüs gerilerek, büyük özveriyle yaratýlan devrimci basýna, yani dergimize gereken deðeri veriyor muyuz? Bu soruya her zaman olumlu yanýt verebilmek imkansýz. Devrimci basýnda çalýþan ve bunca zorluða, bedele raðmen yayýný çýkartan insanlara en büyük destek, yayýnýn okurlarýndan gelmelidir. Sonuçta ortaya çýkartýlan bu yayýn, içindeki fikirler, deðerlendirmeler kitlelerle buluþamadýðý sürece hiçbir þey ifade etmez. Mücadelemizde en önemli olan noktanýn kitleleri, iþçi ve emekçi halklarýmýzý yönlendirebilmek olduðu düþünüldüðünde bunun en iyi yolunun ajitasyon ve propaganda olduðu anlaþýlacaktýr. Ve bu yön-
temde en etkili aracýn yayýn organý olduðu da düþünüldüðünde, bu konuda gösterilen özensizliðin aslýnda affedilemeyecek bir hata olduðu ortadadýr. Elimizde bulundurduðumuz bu silahý en etkili þekilde kullanmak ve burjuvazinin beyninde patlatmak devrimci basýnýn okurlarýna düþen en önemli görevidir. Ülkelerimiz topraklarýnýn pek çok yerinde, hatta her yerinde yayýný takip eden okurlar bunu kendileriyle sýnýrlý tutma malý, artýk Lenin’in de orta ya
koyduðu gibi; yüzlerini proletaryaya, ezilen ve sömürülen bütün insanlýða dönmeli, onlara baþvurmalýdýr. Bu þekilde devrimci basýn çalýþanlarýnýn iþleri de kolaylaþmýþ, her bölgeden gelen haberlerle yayýn daha da ilerlemiþ olacaktýr. Þu an elimizde olan koþullarý geliþtirmek, okurlarýn devrimci basýnýn önemini, yayýn organýnýn önemini tam anlamýyla bilince çýkarmasýyla mümkün olabilecektir. Her okur, ajitasyon ve propaganda
mevzisinden, yani ideolojik mücadele cephesinin en önemli mevzisi olan bu mevziden düþmana etkili, sarsýcý vuruþlar yöneltebilmenin yollarýný sürekli düþünmeli ve bir an bile bu sorumluluðu unutmamalýdýr. Ajitasyon ve propaganda faaliyetlerimiz düþman cephesini daðýtýcý, bozucu bir iþlev yüklenmekten, ezilen ve sömürülen halk kitlelerini sarsmak ve etkilemekten uzak bir darlýk içinde. Bunu aþabilmemizin en önemli adýmlarýndan biri devrimci basýnýn, yayýnýn önemini kavrayabilmekten ve en geniþ perspektifte daðýtýlmasýný saðlayabilmekten geçmektedir. Unutulmamalýdýr ki; ajitasyon ve propaganda ideolojik mücadelenin asýl mevzisi olarak baþlý baþýna bir savaþ cephesi, baþlý baþýna bir alandýr. Bir faaliyet alaný olarak kendi baþýna da bir güç olamayan, kendi içinde bir yetkinleþmesi olmayan bir ajitasyon, propaganda faaliyeti etkisiz kalacak, devrim mücadelesinde önümüzü açýcý bir etken olmayacaktýr. Devrimciler ezilen ve sömürülen kitlelere gitmekten çekinmemelidir. Ve yayýnýn en önemli silahlardan biri olduðunu hiçbir zaman gözardý etmemelidir. Ge ce kondu ma halleleri, fabrikalar, okullar... asla boþ býrakýlmamalý ve kitleler bizleri daima yanlarýnda görebilmelidirler. Yayýný sýrtýmýza alýp gecekondu mahallelerindeki kapýlarý çalmak, fabrika çýkýþlarýnda beklemek ve daha birçok yöntem insanlara ulaþabilmenin aslýnda en kolay yollarýdýr. Sadece özveri ve yaratýcýlýk gerekmektedir. Kendimize güvenmeliyiz, attýðýmýz her adým, daðýttýðýmýz her yayýn, konuþtuðumuz her insan, yönlendirdiðimiz her eylem... bizi devrimin kýzýllýðýna daha da yakýnlaþtýrmaktadýr. Günümüz koþullarýnda devrimin ayak sesleri dünyayý sarsarken büyük düþünmeli ve buna uygun hareket edebilmeliyiz.
iktidar için
Mücadele Birliði
Her þeyin bir kokusu, bir rengi, bir biçimi, bir þekli var. Ölümün de bir kokusu, bir rengi, bir biçimi, bir þekli var... Eskiden açlýktan, soðuktan ölümler ya filmlerde ya da masallarda anlatýlýrdý. yaþamýmýza çok uzak, ondan çok ötelerde görünürdü bu ölüm... Ama þimdi böylesi ölümler, intiharlar, artýk filmlerden, masallardan çýktý, doðrudan yaþamýmýzýn bir parçasý oldu. Kapitalizm altýnda, artýk insanlar, yaþamaktan çok ölümün yollarýný arar oldular... Çektikleri acýlarýn, çilelerin, açlýðýn, yoksulluðun, sefaletin, kýsaca, umudunun diðer adý: ölüm oldu insanlýðýn. Kapitalist sistem bütün vahþeti ve çürümüþlüðüyle, toplumu, insanlýðý çürütür hale geldi. Umutlarý öldürüyor, insaný insana yabancýlaþtýrýyor... Ýnsanlýðýn yaþamýndaki tüm soylu deðerler yok ediliyor. Ve tüm bunlarýn yerine kendi soyuna tamamen yabancý, düþman, bencil bir bireyler topluluðu çýkýyor ortaya... Artýk, o kadar yabancý bir mahluk haline getiriliyoruz ki; insani duygu taþýyan ne kadar soylu davranýþ varsa hepsi hiçleþiyor. Ýnsanlar yaþamlarý ve düþünceleri ile birer hiç haline geliyor. Hiç haline getirilmiþ insanlarýn önüne de iki seçenek sunuluyor: yaþamak için acýmasýz olacaksýn, kendi dýþýndaki her þeyi ezeceksin bir, ikincisi; ölüm umut oluyor. Birincisinde sa-
23
dece acýmasýz olmakla, kendi dýþýndaki her þeyi ezmekle kalmayýp, dýþýndaki olaylara karþý kayýtsýz da olacaksýn. Yani; görmeyecek, duymayacak, hissetmeyeceksin. Kýsaca, insan olmaktan çýkacaksýn... Kýsaca; yaþayan, duygularý olan bir canlý deðil, gerektiðinde düðmesine basýlan ve çalýþan bir robot olacaksýn. Ve ikinci seçenekte ölüm senin için umut olacak. Toplum kapitalizm tarafýndan bu hale getirildi. Bir iþçi... Ýþten atýlýnca tüm yaþam umudunu yitiriyor; iþ yok, kendisini ve ailesini yaþatacak bir umut yok. Eþini, çocuklarýný alýp, Ankara’nýn merkezinde eylem yapýyor. Eylem ki, ne eylem. Eþinin, dört çocuðunun ve kendisinin üzerine bir bidon benzin döküp yakmaya çalýþýyor. “Ekmek parasý diye borç aldým ve bu benim son paramdý, gittim benzin aldým” diyor. Umut bitti... Umut, çakýlacak bir çakmaðýn kývýlcýmýnda. “Ne istiyorsun” diye soruyorlar. Sadece; “iþ” diyor. “Çocuklarýmý ve ailemi onurumla yaþatabileceðim bir iþ, bir ekmek” diyor. O bir iþçi, çalýþmayý, ekmeðini alýnterine banýp yemeyi onur görüyor. Onurunu korumaya çalýþýyor. Onur ve Ölüm... Umut ve Ölüm... Aydýn’da bir tekstil fabrikasý... Fabrika kapanýyor, binlerce iþçi kapý dýþarý atýlýyor. Yaþam hakký tanýmýyor artýk bu sistem. Günlerce fabrikanýn önünde, Aydýn sokaklarýnda eylem yapýyorlar. Seslerini duymuyor hiç kimse. Son çare “ölüm” diyor, dokuz iþçi. Ve on katlý bir binanýn tepesinden; “ya iþimiz ya ölüm” diye baðýrýyorlar. “Ýþ için de ölünmez” diyorlar. Ama o, iþsizliðin, nasýl bir yoksulluk, açlýk, sefalet olduðunu biliyorlar. Çocuklarýnýn her ekmek isteyiþinde, onlarýn gözlerine bakamamanýn o kahrolasý acýsýný biliyorlar. “Ölüm” diyor. Yaþlý bir anne... Bakýrköy’de yardým kuyruðunda. 5 kiloluk bir teneke yað alabilmiþ. Savaþtan çýkmýþ gibi hali. Yürüyor bir teneke yað elinde, ayaklar taþýmýyor yaþlý vücudu, çöküyor olduðu yere. Kameralar orada, uzanýyor bir mikrofon; “20 yýl-30 yýl çalýþtým...” diyebiliyor. Daha da konuþacak ama, kelimeler düðümleniyor boðazýna, çýkmýyor. Gözlerinden peþpeþe damlayan yaþlar anlatýyor nasýl acýlar çektiðini. Dudaklarýný ýsýrýyor. Aðlamak istemiyor aslýnda. Ama yok, ne konuþabiliyor, ne de bakabiliyor objektiflere... “Bizi bu hale getirenlerin Allah belasýný versin” diyebiliyor yaþlý dudaklarý... Ellerini gösteriyor, belli, yýllarýný vermiþ fabrikalara. Belki, TEKEL’de tütün sardý, belki de AKFÝL’de iplik boyadý o nasýrlý elleri... Gençliðini, yaþamýný vermiþ, þimdi kendini süründürenler daha iyi yaþasýn diye. Ve þimdi onlar, þairin dediði gibi; “yaðlý gövdelerini kumla-
iktidar için
Mücadele Birliði ra sermiþtir / Kürtajlý genç kýzlar cilve yaparlar karþýlarýnda...” O bir teneke yaða muhtaç halde yaþarken... Bir anne... Boþ gözlerle kameraya bakýyor. Kameraman soruyor; o dinlemiyor. O henüz baðrýna basamadýðý, memesinden bir damla süt bile veremediði, hastanede rehin kalan bebeðinde. Onun sýcaklýðýný, kokusunu duymak istiyor. Karnýnda taþýmýþ dokuz ay. Dokuz ay onunla yatmýþ, onunla kalkmýþ. Patikler hazýrlamýþ rengarenk... Bakýyor onlara ve dayanmýyor ana yüreði, gözleri boþaltýyor, yürekte biriken acýyý... Kameraman soruyor; “Parasýzlýktan mý rehin aldýlar?” Sadece bakýyor, boþluða doðru akan bir nehir gibi akýyor gözleri... Damlalar süzülüyor yanaklarýndan. Henüz koklayamamýþ Memedini... Ana yüreði, dayanamýyor, çatlayacak neredeyse. “Beni, beni rehin alsýnlar, o daha körpe, ölürüm ben yavrumdan ayrý kalýrsam” diyor. Ölüm... Ne kadar da yakýn insanlarýmýza... Su gibi, ekmek gibi bir þey onlar için. Babaya dönüyor kameralar, mikrofonlar; “Üç ay önce iþten atýldým, konukomþunun verdikleri ile yaþýyoruz” diyor. “Nereden bulurum bu parayý, hiç mi insafý yok bunlarýn...” Ýnsaf, bir taþ parçasý olup oturuyor anne ve babanýn yüreðine. Oradan damla damla süzülüyor toplumun içine... Bir baba... Çocuðunun boynuna bir tabela asmýþ; “satýlýk” yazýyor. “Diðer çocuklarýmýn yaþamasý için bunu satýyorum”. Baba aðlýyor, çocuk aðlýyor. “Bu yaþýma kadar onurumla yaþadým, çalýþtým, çabaladým. Ama daha dayanacak gücüm kalmadý” diyor. Çocuk henüz altý yaþýnda. Ne olduðunu bile anlamýyor, boþ gözlerle çevresine bakýyor. Mikrofon kendisine uzanýyor; “kardeþlerim bir haftadýr aç” diyor. O yaþta, kendisini deðil, kendisinin satýlmasýyla elde edilecek parayý ve bu parayla kardeþlerinin doyurulacaðýný düþünüyor. Bir insan... Boynunda bir tabela: “Tüm organlarým satýlýk” yazýyor. “Çocuklarýmýn geleceði için kim yeterli parayý verirse, organlarýmý ona satacaðým...” diyor. O da iþten atýlmýþ. “Bir yýldýr iþsiz-güçsüzüm, hangi kapýyý çaldýmsa, birer birer yüzüme kapandý... Açým. Çocuklarým aç, dilenmiyor, sadece onurumla
24 çalýþabileceðim bir iþ istiyorum” diyor. Bu örnekleri çoðaltmak mümkün. Ama yeter... Ýnsanlýk ne hale getirildi. Peki ne olacak? Ölümün soðuk yüzü daha ne kadar esmeye devam edecek? Umutsuzluk; kara bulutlarýn gökyüzünü teslim almasý gibi, toplumu esir mi alacak? Yaþanan bunca felaket karþýsýnda “büyük insanlýk” seyirci mi kalacak? Bana dokunmayan yýlan bin yýl yaþasýn deyip, yýlanýn kendimizi sokmasýný mý bekleyeceðiz? Bu yozlaþma, çürüme daha nereye kadar gidecek? Olaylar karþýsýnda sadece gözyaþlarýmýzý akýtýp, ruhumuzu rahatlatýp, isyanýmýzý içimize mi gömeceðiz? Yoksa TV’lerden gözlerimizi kaçýrýp, gazetelerdeki haberleri okumadan mý geçeceðiz? Ya da beterin beteri var “allah kimseyi bu hallere düþürmesin” diyerek yýllardýr yaptýðýmýz gibi þükür mü edeceðiz? Paranýn insafý yok. Açlýðýn da, sefaletin de, yoksulluðun da, sermayenin de insafý yok... Gazetedeki haberleri okumamanýn da, TV’lerden baþýný çevirmenin de, gözyaþlarýný içine akýtmanýn da hiçbir yararý yok. Çünkü sefaletin o korkunç yüzü senin de sokaðýnda... Sokaklarýmýzda, caddelerimizde, þehirlerimizde... Ülkelerimizin bütün köþelerinde bir veba gibi yayýlýyor. Bu kurtuluþ sizlerin elinde... Hiç kimse sizin yerinize dev-
rim yapmayacaktýr. Kendi elleriniz harekete geçmedikçe “satýlýk çocuklar” sokaklarda çoðalacaktýr. Çocuklarýnýn üstüne benzin döküp yakmaya çalýþan babalar çoðalacaktýr. Yarýn sen de organlarýný satýlýða çýkarmak zorunda kalacaksýn. Kendi yüreðimizin kabuðunda, sessizce yaþayýp gideceðimiz bir yaþam yaþanmýþ sayýlmaz. Yaþamý deðiþtirmek için, önce onu deðiþtirmeyi göze almak ve bütün yaþanan acýlarýn asýl nedeni olan sömürü sistemini alaþaðý etmek gerekir. Bunu yapmak senin, bizim, hepimizin omuzlarýndadýr.
iktidar için
25
Mücadele Birliði
YANLIÞ HESAP BAÐDAT’TAN DÖNER!...” Geçtiðimiz günlerde faþist devlet ve onun iç savaþ hükümetiyle Ýstanbul ve Ankara Belediyeleri arasýnda patlak veren bir kriz daha yaþandý. Krizin yüzeyde görülen yaný; doðalgaz ile gündeme geldi. Esas olansa, tekelci sermaye ve faþist devletin derinleþen ve içinden çýkýlmaz bir hal alan yapýsal krizidir. Ancak, iþbirlikçi tekelci sermaye ve faþist devlet krizin kaynaðýný daha önceleri de olduðu gibi sistemin temel, yapýsal krizinden ayrý ve baðýmsýz göstererek, tali ve sistemden baðýmsýz bir sorun olarak Ýstanbul ve Ankara Belediyelerinin sübjektif niyetlerine ve aþýrý kar hýrsýna baðladý. Sanki belediyeler kapitalist sistemin dýþýnda ve ondan baðýmsýz bir þeymiþ gibi. POAÞ (Petrol Ortaklýðý Anonim Þirketi); Türkiye’nin doðalgaz ve petrol fiyatlarýný belirleyen tekelidir. Petrol ve doðalgaz fiyatlarý doðrudan Enerji Bakanlýðý tarafýndan POAÞ’a dikte ettirilir. Týpký diðer devlet tekellerinden Tekel’e, raký, sigara, þeker fiyatlarýnýn dikte ettirilmesi gibi. Hatýrlanacaðý gibi, ANAP milletvekili ve Enerji Bakaný Sümer Oral kýsa bir dönem önce yolsuzluk nedeniyle yüce divana gönderilmiþ ve sonunda istifa etmek zorunda kalmýþtý. Olay hükümeti kurtarma adýna Enerji Bakaný Sümer Oral’ýn feda edilmesiyle sonuçlanmýþ ve soruþturma sonucu Sümer Oral da sisteme baðlýlýðýnýn ödülünü soruþturma sonucu aklanarak almýþtý. Böylece hem yolsuzluk örtbas edilmiþ, hem hükümet, hem de Anavatan Partisi temizlenmiþti. Týpký daha önce birçok yolsuzluk olayýnda olduðu gibi. Ýþbirlikçi tekelci kapitalist sistem öylesine çürümüþ, daðýlmýþ durumda ki; bir pisliðin üzerini kapatmadan, bir baþka pisliðin kokusu ortalýða yayýlýyor. Ancak, tekelci sermaye ve faþist devlet her seferinde olayý sistemin temel sorunundan ayrý ve baðýmsýz bir sorun olarak gösteriyor. Böylece sistem korunuyor ama sistemin araçlarý zamanla ihtiyaç duyulduðu anda deðiþtiriliyor. Böylece bir taþla iki kuþ vurma taktiði uygulanýyor. Bu kýþ mevsiminin önceki yýllara göre daha sert geçmesi hükümetin krizini daha da derinleþtirdi. Artýk sistemin a-
yakta kalma koþulu öyle bir hal aldý ki; iþ doða koþullarýnýn insafýna kaldý. Eski Cumhurbaþkaný Celal Bayar’ýn “Bu kýþ komünizm gelebilir” dediði gibi iþbirlikçi tekelci sermaye ve sahiplerinin de her sabah korkuyla uyandýklarý ve fabrikalarýna gitmekten korktuklarý gibi; her an bir sosyal patlama, isyan ve ayaklanma olabilir. Aslýnda korkularý nedensiz ve anlamsýz da deðildir. Evet, Celal Bayar’a “bu kýþ komünizm gelebilir” ünlü sözünü söyleten tanrýnýn vahyi deðil, nesnel gerçeklikten duyduðu korku olsa gerek. Gerçi o dönemde Celal Bayar’a “bunak” deyip iþi geçiþtirmiþlerdi ama her kýþ o ünlü ürkünç söz kulaklarýnda yankýlanmýþtý. “BU KIÞ KOMÜNÝZM GELEBÝLÝR”... Bunun için objektif koþullarýn alabildiðine olgunlaþtýðý konusunda artýk tereddütlere yer kalmamýþtýr. Öyle ki müzmin muhalefet hareketleri ve Evrensel gazetesine varýncaya kadar herkes bir devrimin nesnel koþullarýnýn oluþtuðunu açýkladý. Eskinin Sosyalist Ýktidar Partisi (SÝP), þimdinin Türkiye Komünist Partisi (TKP) çýðlýk çýðlýða þöyle diyor ünlü tarihi tespitinde: “HALK MUHTIRA VERÝYOR”. Bakýn þu iþe! Yýllarýn “komünist”leri neler söylüyor. Hani derler ya “söyleyene deðil, söyletene bak”, bu dar kafalý ahmaklar burjuva sýnýfa akýl vermeye kalkýyorlar, sanki burjuva sýnýf durumdan bi haber, önlemlerini almýyormuþ gibi. Konumuza dönersek bu kýþýn sert geçmesini fýrsat bilen faþist devlet, her doðal afette olduðu gibi deprem vb. bu doða olayýndan da faydalanmak için bir hýrka-bir yeleðe, kuru ekmek ve soðana kadar muhtaç hale getirdiði emekçi halký POAÞ zamlarýyla iyice aç, sefil ve soðukta býraktý. Diðer her þeyde olduðu gibi doðalgaz ve petrole haftada bir yaptýðý zamlarla, doðalgaz sistemiyle ýsýnan geniþ yýðýnlarý soyup soðana çevirdi. 100-150-200 milyon yakýt masrafýyla karþýlaþan aboneler sonunda isyan bayraðýný çektiler. Bir taraftan Enerji Bakanlýðý’yla iç savaþ hükümetinin, diðer yandan Ýstanbul ve Ankara Belediyeleri’nin vurgun ve soygun yöntemleri halký
iktidar için
Mücadele Birliði canýndan bezdirdi. Son dönemde tekelci sermaye tarafýndan hýzla mülksüzleþtirerek iþçi ve emekçi saflara fýrlatýlan kent ve köy küçük burjuvalarýnýn da sesleri emekçi yýðýnlarýnkiyle birleþince, öfke büyüdü. Doðalgaz vurgunlarýnda hükümet ve belediyeler atbaþý gidiyor. Bilindiði gibi Ýstanbul Belediyesi’nde doðalgaz yolsuzluðu burjuva medyada haftalarca dile getirildi. Ýþte bu durumda da faþist devlet ve iç savaþ hükümeti tepkilerin giderek büyümesi karþýsýnda geri adým attý ve POAÞ’ýn karlarýnda indirime gitti. Gitti gitmesine ama faþist devlet ve iç savaþ hükümetinin sinekten yað çýkarmasý devam etti. Bu sefer de belediyelerin bütçeden aldýklarý payý kýsarak faturayý belediyelere çýkardý. Böylece iç savaþ hükümeti, halký dolaylý yönden soyarak yine bir taþla iki kuþ vurma iþini becerdi. Hem azalan karlarýný bütçeden belediyelerin aldýðý payý keserek tamamladý, hem de bu iki belediyeyi propaganda bombardýmanýna tutarak halký soyanýn belediyeler olduðunu gösterip kendini kurtardý(!) Öyle ya, bu iki belediye de eski Fazilet Partisi’nin belediye baþkanlarýydý. Ve dönem itibarýyla artýk onlara ihtiyaç kalmamýþtý. Böylece iþbirlikçi tekeller ve faþist devlet, bu akýmlarý týpký bir kaðýt mendil gibi kullanýp çöpe atabilirdi. Hele de 11 Eylül olayýndan sonra bunun koþullarý daha da olgunlaþmýþtý. Böylesine yoðun saldýrýyla karþýlaþan belediyeler hemen harekete geçti, hükümete yönelik birkaç eveleme, gevelemeden sonra o da týpký efendileri gibi emekçi halklara saldýrmanýn yolunu seçti. Ve 65 yaþ üzeri, özürlü, postacý, zabýta, TCDD’nin ve hatta emniyet görevlilerinden aktif dolaþýmda olmayanlarýn ücretsiz taþýma kartlarýný iptal etti. Gerekçesi hazýrdý: “Hükümet bütçeden payýmýzý kesti, ne yapalým, zarar ediyoruz” diyerek, kazanýlmýþ haklarý bir çýrpýda gasp etti. Belediyeler de bir taþla iki kuþ vurmayý seçti. Bir taraftan özelleþtirme sonucu neredeyse tüm ulaþýmýn özel sermayeye peþkeþ çekilmesi sonucu alanýn onlara açýlmasýydý. Diðer taraftan ücretsiz dolaþým kartlarýnýn böylesine yaygýnlýðý, sermaye için kabul edilebilir bir þey olamazdý, olamadý da. Yine hatýrlana-
26 caðý gibi karlarý azalan özel otobüs sahipleri Kayýþdaðý’ndaki ÝETT garajýný basmýþ; isyan ve ayaklanmaya kadar varan eylemlere giriþmiþti. Ýþte belediyeler bu sermaye sahiplerinin kar la rý ný arttýrmak için yaþamý üreten le rin, genç, yaþlý, iþçi, özürlü, emekçilerin ücretsiz dolaþým hakkýný gasp etti. Ýþbirlikçi tekelci sermaye, faþist devlet ve onun yerel organlarý olan belediyeler, otobüs sahiplerinin yararýna, emekçilerin zararýna tutum koyarken, bir taraftan da tepkileri hükümete yöneltmeyi denediler. Sonuç olarak; ücretsiz, modern ulaþým üretim araçlarýný özel mülkiyetten kurtarýp toplumsal mülkiyete dönüþtürmekle mümkündür. Üretim araçlarýný özel mülkiyetten kurtarýp toplumsal mülkiyet haline getirmekse bir devrim sorunudur. Devrim olmadan, üretim araçlarýnýn özel mülkiyet biçimi sona erdirilmeden elde edilen kazanýmlar korunamaz, geliþtirilemez. Kapitalizmde ücretsiz ulaþým göstermelik, oy hesaplarýna dayanýr. Ücretsiz taþýma kapitalizme uygun bir davranýþ deðildir. Kapitalizmin doðasý özel mülkiyet, oksijeni ise kardýr. Karsýz özel mülkiyet sistemi yaþayamaz. Özel mülkiyet sistemindeyse iþçiler, emekçiler, özgür dolaþamaz, özgür yaþayamazlar. Ýþçi ve emekçi yýðýnlar faþist devleti alaþaðý etmezlerse ne ulaþým, ne saðlýk, ne eðitim alanýnda gerçek özgürlüðe kavuþamazlar. Ýþçiler, emekçiler kendi örgütlenmelerini yaratarak hýzla devrim ve iktidar perspektifiyle harekete geçmeli, Leninist Parti’nin yol göstericiliðinde savaþa atýlmalýdýr. Leninist Parti, devrim ve iktidar için tek seçenektir. Ücretsiz ulaþým, ücretsiz saðlýk, ücretsiz eðitim, iþ ve saðlýk güvencesi ancak ve ancak sosyalizme varacak demokratik halk devrimi ve iktidarýyla mümkündür. Acýlarýndan kurtulmak, insanca ve özgür yaþamak istiyorsan devrime katýl. Cebinde ilaç paran yoksa saðlýktan; bilet paran yoksa dolaþmaktan yoksunsun.
iktidar için
27
Mücadele Birliði
ÜCRETSÝZ ULAÞTIRMA HAKKININ GASPI ve
EY LEM LER Kamu harcamalarýnda tasarruf amacýyla belediyelerce indirimli ve ücretsiz taþýnan yolcularýn ücretsiz taþýma kartlarý iptal edildi. Bu yasanýn çýkarýlmasýndan dolayý pek çok çevre maðdur duruma düþtü. Yaþlýlar ve özürlülerin yaný sýra görevi gereði sýk sýk seyahat eden kamu görevlileri de bu maðduriyetten paylarýna düþeni aldýlar. Görevleri icabý sürekli seyahat etmesi gereken postacýlar, zabýtalar ve diðer belediye memurlarý ücretsiz ulaþým haklarý ellerinden alýndýðýnda görevlerini yerine getiremez duruma düþtüler ve görevlerini yerine getirirken doðan taþýma masraflarýný bile kendileri karþýlamak durumuna geldiler. Yasanýn çýktýðý ve ücretsiz ulaþým haklarý ellerinden alýndýðý günden bu yana sürekli eylem ve basýn açýklamasý yapan zabýtalar 07 Þubat 2002 günü de Ýstiklal Caddesi Tünel’deki ÝETT Genel Müdürlüðü Raylý Taþýma Daire Baþkanlýðý’nýn önünde eylem yaptýlar. Öðlen 12.00 civarý toplanan yaklaþýk 250 civarýndaki resmi üniformalý zabýta memurlarý düdük ve ýslýk çalarak “Baþkan Gürtuna Ýkili Oynama”, “Yýlgýnlýk Yok, Direniþ Var”, “Yaþasýn Örgütlü Mücadelemiz”, “Kimliksiz Zabýta Ýstemiyoruz”, “Hükümet Yasaný Al Baþýna Çal”, “Yaþasýn Tüm Bel Sen Yaþasýn KESK”, “Bizi Sataný Biz De Starýz”, “Baskýlar Bizi Yýldýramaz”, “Zabýta Burada Baþkan Nerede”, “Uyuyan Baþkan Ýstemiyoruz”, “Baþkan Susma Memuruna Sahip Çýk”, “Hükümet Þaþýrma Sabrýmýzý Taþýrma”, “Direne Direne Kazanacaðýz”, “Gürtuna Þaþýrma Sabrýmýzý Taþýrma”, “Geçmeyen Kimliði Al Baþýna Çal”, “Ulaþým Hakkýmýz Engellenemez” sloganlarý attýlar. Tüm Belediye Emekçileri Sendikasý pankartý açan zabýtalar Taksime doðru yürüyüþe geçmek ve o-
rada basýn açýklamasýný yapmak istediler. Polisin izin vermemesiyle birlikte yoðun tartýþmalar yaþandý ve polisin; bu olayýn sorumlularýnýn sendika yöneticileri olduðunu söyleyerek onlarýn polis kamerasý ile özellikle tespitini isteyerek tehdit etmesi üzerine sendikacýlar da buna benzer olayýn Ankara eyleminde yaþandýðýný, polisin karþý çýkmasý üzerine Ankara’lý zabýtalarýn polis araçlarýný baðladýðýný hatýrlatarak gözdaðý verdiler ve zabýta ile polisin karþý karþýya getirilmemesini istediler. Coþkulu kitleyi oturmaya davet eden sendikacýlar, kitle oturduktan sonra yarým saat boyunca polis yürümeye izin verene kadar burada oturma eylemi yapýlacaðýný söylediklerinde kitleyi kontrol edemediler ve kitle ayaða kalkarak yeniden “Bizi Sataný Biz de Satarýz”, “Yürüyüþ Hakkýmýz Engellenemez” sloganlarý atarak yürüyüþe geçmek istediler. Bunun üzerine basýn açýklamasýný orada yapma önerisi getiren sendikacýlar: Büyükþehir Belediye Baþkaný A. Müfit Gürtuna’nýn iki gün önce ÝETT’nin önünde yaptýklarý eylemde gerekli düzenlemeleri yapacaðýný söylediðini ancak dün zabýta memurlarýnýn ücretsiz taþýma kartlarýnýn ÝETT þoförleri tarafýndan kabul edilmemesi üzerine eylem yeri olarak burayý seçtiklerini açýkladýlar. Bu yolla þoför ve zabýta memurlarýnýn da karþý karþýya getirilmeye çalýþýldýklarýný söylediler. O gün akþam yapýlacak bir toplantýda bu konunun konuþulacaðýný ve o toplantý bitene kadar orada oturacaklarýný bildiren zabýta memurlarý; bu eylemlerin ulaþtýrma haklarýný yeniden elde edinceye kadar devam edeceðini söyleyerek saat 13.00’da daðýldýlar. Bu eylemin yanýsýra ücretsiz ve indirimli yolcu taþýmacýlýðýnýn sona erdirilmesi üzerine düzenlenen diðer eylemler þöyle:
iktidar için
28
Mücadele Birliði - 23 Ocak akþamý Ýstanbul’da TCDD’ye baðlý kurumlarda çalýþan yaklaþýk bin kadar iþçi ve memur, ücretsiz ve indirimli hizmetlerden yararlanma haklarýnýn ellerinden alýnmasýný protesto etmek için Haydarpaþa Garý önünde eylem yaparak uygulamaya izin vermeyeceklerini bildirdi. - 24 Ocak günü TCDD emekçileri Ýstanbul, Ankara ve Adana’da eylem yaptý. Emekçiler “demiryollarýnda seferleri durdurma” uyarýsýnda bulundu. - 28 Ocak günü Adana’da demiryollarý çalýþanlarýnýn kazanýlmýþ haklarýnýn gaspý nedeniyle kitlesel bir açýklama yaptýlar. Daha sonra kitle, Baþbakanlýk’a, Ulaþtýrma Bakanlýðý’na, Mecliste grubu bulunan siyasi partilere ve TCDD Genel Müdürlüðü’ne protesto faksý çektiler. - 31 Ocak günü Ankara’da zabýta memurlarý Çankaya Belediyesi Zabýta Müdürlüðü önünde eylem yaptý. Tüm Bel Sen üyesi memurlar 50 yýlýk kazanýmlarý olan ulaþým haklarýnýn gaspýna izin vermeyeceklerini; bunun Ýçiþleri Bakanlýðý’nca düzenlenen Zabýta Çalýþma Koþullarýyla Ýlgili Yönetmelik’e
aykýrý söylediler. - 1 Þubat günü Ýstanbul, Ankara, Ýzmir ve Adana’da ücretsiz ulaþým hakkýnýn ellerinden alýnmasýný protesto eden demiryolu, eðitim ve belediye iþkollarýnda çalýþan emekçiler eylemdeydi. - 4 Þubat günü Ýstanbul’da Tüm Bel Sen üyesi zabýta memurlarý ücretsiz ulaþým haklarýnýn ellerinden alýnmasýný protesto ettiler. Yaklaþýk 2 bin iþçi, ÝSKÝ’ye yürüdü ve oturma eylemi yaptý. - 5 Þubat günü yaklaþýk 2 bin kadar zabýta memuru, Ýstanbul ÝSKÝ önünde eylem yaptý. KESK’e baðlý çeþitli sendika yöneticilerinin de katýldýðý eylemde belediye yetkililerinin korumalarý zabýtalara saldýrdý. - 5 Þubat günü Gaziantep’te zabýta ve postacýlar ücretsiz ulaþým haklarýnýn ellerinden alýnmasýný protesto etti. Eylemin belediye önünde yapýlmasýna tepki gösteren belediye baþkaný, “gidin meclisin önünde eylem yapýn” dedi.
Banka emekçileri, bankalarýnýn ö nünde insan zinciri oluþturdular. Cumhurbaþkanýndan im za bekleyen son banka cý lýk ya sasý nedeniyle iþsiz kal ma tehdidiyle karþý karþýya olan “kamu bankasý” çalý þanlarý, yasanýn ül ke ekonomi sini tamamen uluslararasý sermeyenin eli ne teslim edece ði ni belirterek, eylemin yapý lacaðý tarihte cumhurbaþ kanlý ðýnda onaylanmak için bekleyen bu yasa nýn veto e dilmesi ni iste di ler. 23 Ocak 2002 ta ri hinde, Ýz mir Halk Emlak Bankasý önünde topla nan Büro Emekçile ri Sendikasý (BES) üyesi banka çalý þanlarý, “kamu bankalarý”nýn ülkenin ve kendile rinin gele ceði olduðunun altýný çizerek, yok edil mele ri ne karþý her türlü müca de leyi vereceklerini vurguladýlar. Banka önünde yapýlan basýn açýklamasýnda konuþan BES Ýz mir Þube Baþ kaný Ramis Saðlam, cumhurbaþkanlýðýn da imza da olan yasanýn, hortumcula rý ih ya e de cek maddeler taþýdýðýný söyleyerek, ayný yasanýn banka emekçile ri ne iþsizlik ve aç lýk ge tirdi ðini di le getirdi. Bugüne kadar basýn açýklamalarý, çeþitli makam lara
fakslar, basýn toplantýlarý vb. þekilde olan eylem leri, ilerle yen günlerde iþ yerle ri ne yayarak, da ha da geniþ ve etkili bir biçimde sürdüre ceklerini belirten Saðlam, tüm emekçi leri bu mücadelele rinde kendileriyle birlikte ol maya çaðýrdý. Basýn a çýklamasýnýn ardýndan el ele tutuþan banka emekçileri, Halk Emlak Bankasý þube si ni insan zinciriyle kuþat týlar. Eylem daha sonra a týlan sloganlarla bitirildi. Gerçekleþtirilen eylemden bir hafta sonra 31 Ocak tarihinde de im zada bekle yen bu ya sa cum hurbaþkaný tarafýndan onaylandý. Bu iþçi ve emekçi halklarýmýza reform ta lebiyle da hi alanlara çý kýlaca ðýnda, yapýlacak eylemlerin da ha ileri, sonuç alý cý ve esasen iktidar perspektifiyle gerçekleþtiril mesi gerektiðini bir kez da ha ispatlamýþtýr. Reformlar ancak devrim güçlü olduðu zaman burjuvazi tarafýndan verilebilir.
Ýktidar Ýçin Mücadele Birliði Okuru /ÝZMÝR
iktidar için
Mücadele Birliði
Sendikalar birer sýnýf örgütüdür. Ýþçilerin, emekçilerin ekonomik, demokratik haklarýný geliþtirip korurken esas olarak iþçi ve emekçi kitleleri, politik, ideolojik olarak eðiten, örgütleyen, sýnýfsýz sömürüsüz bir dünyaya hazýrlayan okul iþlevi görürler. Bu yönüyle sendikalar devrimin aracýdýrlar. Ama bugün için ne yazýk ki amaç haline getirilmiþ durum dalar. KESK içindeki sendikalar “sahte sendika yasasýna hayýr” þiarýyla pek çok yürüyüþte bulunduktan sonra nihayet “sahte sendika yasasý” çýktý. ASÝM-SEN, YARGI-SEN gibi sendikalarýn kapanmasýna, Enerji Yapý Yol Sen gibi sendikalarýn bölünmesine, grevsiz, toplu sözleþmesiz, “toplu görüþme” þartlarýna raðmen KESK yasayý sessizce kabullendi. Aslýnda pek de sessizce dememek gerekir. Çünkü yeni yasaya uyarlanmak üzere yoðun bir çalýþma sürüyor. Kimi sendikalar genel kurullarýný yaptý ve yasaya uyarlandý bile... Kimisinde de hala kulisler, yeni yönetimlerin pazarlýðý çalýþmalarý sürmekte. Ayný zamanda toplu görüþmede taraf olmak için devlet tarafýndan þart koþulan üye çoðunluðu yarýþý KESK-Türk Kamu Sen arasýnda baþladý bile. Yeni yasaya harfiyen uyabilmek için KESK’in gösterdiði bunca performans ve yasanýn çýkýþýna karþý bir tavýr konulmamýþ olmasý, birkaç genel kuruldaki konuþmalarda “yadýrgandý”. Ancak KESK’in ilk kuruluþunda dikkati çektiðimiz “kurumsallaþma, yasallaþma” sürecindeki KESK’in maratonu bitmedi. Yeni yasayý aslýnda
29
çoktan içine sindirmiþ ancak “karþý çýkýyormuþ gibi yapmayý” daha uygun görmüþ olan KESK yönetiminin telaþý anlaþýlabilir. TÜRK-ÝÞ ve DÝSK gibi iþçi sendikalarýnýn sendika aðalarýnýn üzerinde bin bir dolap çevirdikleri “rant”; þimdi de KESK yönetimine açýlýyor. Profesyonel sendikacýlýða karþý pek çok çekince belirtilse de, KESK yönetimi ve sendika yöneticileri profesyonelliðe ulaþabilmek için hýzla yasallaþma sürecini tamamlamalarý gerektiðini biliyorlar. Kurumsallaþma ve yasallaþma hastalýðý, reformizmden oportünizme tüm çevreleri sarmýþ durumda. Geliþen iç savaþ koþullarýnda sürece “ayak uydurma”, “direnme” noktasýnda müdahale etmeyi(?) daha az kayýp verme adýna uygun görenler, yasal þem siye altýna girmek için yarýþmaktalar. Emekçi sendikalarýnýn KESK’in kurumsallaþmasýyla bile ne kadar kan kaybettiði, mücadelenin ivmesinin nasýlhýzla düþtüðü artýk tartýþma konusu bile deðil. Reformizm ve oportünizm, sistemin son dayanaklarý olarak tarih sahnesinde yerlerini alýyorlar. Kamu Çalýþanlarý Sendikalarý Platformu (KÇSP) döneminde fiili mücadeleyle kurulan sendikalar, KESK sürecinde “fiili-meþru” mücadele çizgisine çekildi. Sendikalarýn kuruluþunda fiili mücadeleyi veren devrimciler meþruluk söz konusu olduðundan, reformizmin kafa sayýsý üstünlüðüyle sendikalardan tasfiye edildiler. Zaten artýk “genelge” yayýnlanmýþ, sendikalarýn varlýðý yasalarca kabul edilmiþti. Reformizm için de mü-
iktidar için
Mücadele Birliði cadele(?) için bu gerekiyordu. Genel kurullarda okey masasýndan getirip oy kullandýrttýklarý delegelerin çatýþma dönemlerinde “gelmiyorlar” serzeniþleri klasik ve kabullenilmiþ bir hal aldý. Genel kurullar listelerin dolaþtýðý, her türlü burjuva ayak oyunlarý ve kulis kavgalarýnýn döndüðü yerler haline geldi. Öyle ki en son KESK genel kurulunda “KESK genel merkezi Ankara mý Ýstanbul mu olsun?” önergesiyle iki gün oyalandýktan sonra Ýstanbul’da kalmasý kararýyla se çim ler baþladý. Türkiye ve Kürdistan’ýn her yerinden bir araya gelen delegeler KESK genel kurulunda hiç bir þey üretmeden, tartýþmadan oylamalarýný yaptýlar ve tekrar iþyerlerine döndüler. Zaten kürsüdeki konuþmalar (birkaç yürekli-dürüst konuþmacý dýþýnda) dýþarýdaki kulis faaliyetlerine zaman kazandýrma hesabýndan öteye gitmedi. Devrimcilerin sýrtlarýndan söküp yere serdikleri postu reformizmin giyinmesi süreci KESK’te böyle oldu. Pek çok yerde olduðu gibi. Ancak hesaplanmayan bir þey daha vardý ki, emekçiler artýk eskisinden daha fazla eleþtiriyor ve daha fazla talepte bulunuyorlardý. Günümüzde alým gücü on sene önceye göre 2/3 azalan emekçiler sendikal örgütlülüklerden daha fazla sorumluluk ve bilgi istiyorlar. Yasalcýlýðýn öðrettiði hayal kýrýklýðý emekçilere daha bilinçli ve yürekli olmak gerektiðini öðretiyor. Daha fazla bilinç için iþçi sýnýfýnýn okulundan, daha fazla yürek için ise bu okulun eylemlerinden dersler çýkarýyorlar. “En iyi bilinç eylem içinde alýnýr” yoluyla pek çok eylemde “suya gidip susuz gelme”yi, saldýrýya uðrayýp savunmasýz kalmayý, açýktan çýkýlan yollardan geri çevrilmeyi öðrendiler. Bilinçler daha berraklaþtý. Sendikalara güven yitirildi. Bunalýmýn tekelci kapitalizmin yapýsal bunalýmý olduðunu ve topyekün hareket etmek gerektiðini gördüler. Lokal mücadelelere raðbet azaldý. Bir yandan yayýlan güvensizlik, diðer yandan savaþýmýn hýzla dönen çarký kitlelerin bilincinde önem li yollar kat edilmesine neden oldu. Þim di reformizmin canla baþla çaba ladýðý koltuklar sýcak ceylan derisi deðil, soðuk çelikten koltuklar olmaya baþladý. Ýþte bu süreç reformizmin bir yandan yetkilerini kaybetmek istemediði, diðer yandan da geliþen sürecin sorumluluðunu-yükünü-risklerini taþýyamadýðý bir sürece dönüþtü. Þimdi reformizm alabildiði-
30 ne iþgal ettiði koltuklarý tekrar devrimcilerle paylaþmak istiyor. Yetkilerini büsbütün kaybetmeden ama sürecin sýcaklýðýnda da yanmadan. Her fýrsatta sorumluluðu yükledikleri “kitleler sessiz” savunmasýný da yapamýyorlar. Çünkü artýk politik tartýþma açmak için uðraþýlan iþyerlerinde her an politik tartýþmalarýn olduðu, hesap sorulan, cevap beklenen iþyerleri var. Kitlelerde yasal örgütlülüklere güvenin kalmadýðý bu
noktada, kendi öz örgütlülüklerini el yordamýyla kurma, anarþist çýkýþlarda bulunma eðilimleri oluþuyor. Sýk sýk bir emekçinin idarecilerle sert tartýþmalara girdiðine tanýk oluyoruz. Baþka bir yerde bir araya gelen üç-beþ kiþi kendi kendilerine karar alýp tavýr koyuyorlar. Önümüzdeki süreç, tüm bu yasallýða doðru koþuþun tersine kendi yasalarýný koyan,-uygulayan ve eleþtiren iþçi sýnýfýnýn kendi öz örgütlenmesi olan komite ve konseylere muhtaç. Ýç savaþ koþullarýnýn örgütlenmesi olan komite ve konsey örgütlenmesine çaðrýlar Devrimci Emekçi Komiteleri tarafýndan sürekli yinelendi. Ýþyeri konseylerinin ve komitelerinin gücü olmadan örgütleyemeyeceðimiz gibi, sendikalarýmýzý sýnýf savaþýmýnýn bir aracý, devrimin bir kaldýracý olarak kullanmamýz, devrime kanalize etmemiz olanaksýz. Kendi üyeleri için sistem içinde en geniþ haklara sahip olmak amacýndaki sendikalar, pek çok devrimde olduðu gibi ülkelerimizde de devrimin önünü kesmek için fren görevi görecektir. Komite ve konseyler sadece iþyerinde çalýþanlarýn deðil; iþsizlerin, mahallelerin, öðrencilerin, esnaflarýn kendi içlerinde ama ayný zamanda birbirleriyle sýký baðlar kurmasýnýn yegane araçlarýdýr. Oluþturulacak komite ve konseyler sendikalarýn denetlenmesini, eleþtirilmesini ve direk müdahale edilmesini örgütler. S adec e KESK’in deðil, tüm iþçi sendika l a rý n ý n da iþçi sýnýfýnýn dev rim de gerçek rolünü oynayabilmesi için komite ve konseylerde örgütlenmesi “Ya Devrim Ya Ölüm” sorunudur. Sendikalarýn içinde bulunan devrimci emekçilerin de yapmalarý gereken en acil görevler, kitlelere komite-konsey örgütlenmelerini pratik
iktidar için
Mücadele Birliði içinde öðretmek, tarihsel materyalizmi emekçilere benimsetmek ve sendikalarýn devrimin araçlarý olmalarý yönünde sürekli çalýþmaktýr. Genel kurullarý yönetim hesaplarýnýn ayak oyunlarýnýn döndüðü yerler olmaktan kurtarýp; emekçilerin geleceklerinin tartýþýldýðý, sendika demokrasisinin iþletildiði, çözüm arayan, üreten, eleþtiren, tartýþan ve öðreten kurullar olmalarýný saðlamalýyýz. Ýþyeri temsilciliklerini komite ve konseylerle koordineli çalýþan, sendikalarýn motor gücü haline getirmeliyiz. Reformizmin her yerde teþhir ve tecridini emekçilerin önünde ve onlarla beraber gerçekleþtirmeliyiz. Diðer sendikalarla, iþçi sýnýfýnýn tüm örgütleriyle sýký baðlar kurmalý dayanýþmayý örmeliyiz. Sendikalarý sadece sömürüyü sýnýrlandýran araçlar olmaktan kurtarmalý, emekçileri iþçi sýnýfýnýn bilimsel dünya görüþüyle, eðitip örgütleyen ve iþçi
31 sýnýfý partisinin kurmaylýðýnda doðrudan devrimin emrine vermeliyiz. Tüm bu çalýþmalarýn amacýný, nasýl yaptýðýmýzý emekçilere komite ve konseylerde öðretmeli, onlarý da katmalýyýz. Bugün iþçi sýnýfýnýn emekçilerin, sýnýf savaþýmýnýn, devrimin ve iktidarýn okullarý olmasý gereken sendikalar burjuva sýnýfýn hizmetinde, burjuvazinin okullarý haline ya tamamen gelmiþler, ya da gelmektedirler. Devrimci emekçiler yasallaþma-kurumsallaþma sürecindeki KESK’in DÝSK ve TÜRK-ÝÞ gibi kastlaþmasýnýn önüne geçmek için çalýþmalarýný sürdüreceklerdir. Biliyoruz ki, o koltuklara oturmanýn riskli-tehlikeli olacaðý günlerde yine devrimciler tarihsel görevlerini yerine getirecek, reformizmin kaçtýðý ya da saldýrý aracý olarak kullanacaðý bu kurum larý devrimin hizmetine sunacaklardýr.
OSMANGAZÝ ÜNÝVERSÝTESÝ’NDE
Faþist Saldýrý ve Devrimci Tavýr Bütün dünyada geliþen, yaygýnlaþan sýnýf savaþýmlarý emperyalist-kapitalist sistemi derinden sarsmaktadýr. En son “uluslararasý terör” demagojisi ile savaþý þiddetlendirip geniþletmesi, ezilen halklarda iþçi sýnýfý ve emekçi yýðýnlarda patlama tohumlarý ekerek harekete geçmelerini hýzlandýrmýþtýr. Ül ke le rimiz de de fa þist devlet zindanlarda devrimci tutsaklara silahlarla bom ba larla saldýrarak devrimin öncüsünü yoketmeye çalýþmýþtýr. Dýþarýda da iþçi-emekçi yýðýnla rýn ve Kürt halkýnýn en ufak kýpýrdanýþýnda baský ve þiddeti dizginsizce uygulamaktadýr. Bu saldýrýlarýn üniversitelere yansýmamasý düþünülemezdi. En son Osmangazi Üniversitesi Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi’nde 24 Ocak Perþembe günü bir öðrenci arkadaþýmýz faþistler tarafýndan saldýrýya uðramýþtýr. Saldýrýya uðrayan arkadaþýmýz polislerce þikayet etmemeye zorlanmýþ, eðer þikayetçi olursa gözaltýna alýnacaðý söylenerek tehdit edilmiþtir. Dekanlýða yapýlan þikayetine karþýlýk da “sen de ceza alýrsýn” tehdidiyle karþýlaþmýþtýr. Olaydan sonra okula gelen DÖB’den öðrencilere de sivil polisler ve özel güvenlik saldýrmýþtýr. Bir DÖB’lü öðrencinin hafif yaralanmasýna raðmen bu saldýrýya gereken cevap verilmiþtir. Daha sonra ayný gün içerisinde biraraya gelen devrim-
ci, demokrat, yurtsever öðrenciler bir faþisti cezalandýrmýþtýr. Okulu karakola çeviren polisler tarafýndan faþist dýþarýya çýkartýlmýþtýr. Olaylarýn büyümemesi için polislerin uyarýsýyla diðer faþistler de okulu terketmiþlerdir. Ertesi gün merkez kantinde tekrar bir araya gelen devrimci, demokrat, yurtsever öðrenciler ortamýn gerginleþmesi üzerine faþistlere sandalye fýrlatmýþ, bunun üzerine yaklaþýk 20 kiþilik sivil polis sürüsü müdahale etmiþtir. Polis kamerasý ve fotoðraf makinesinin gelmesi üze ri ne öðrenci ler da ðýlmýþ týr. Ayný saatlerde soruþturmalara karþý “YÖK’e Evet” basýn açýklamasý yapan öðrencilere de faþist saldýrýnýn haber verilmesine raðmen onlar aðýzlarýný bantlayýp kavallý-koyun sürülü basýn açýklamasý yapmayý tercih etmiþlerdir. Son yaþanan faþist saldýrý, “aynýlar ayný yere, ayrýlar ayrý yere” þiarýnýn netleþmesi yönünde yeni bir ayraç olmuþtur. Faþist öðrencilere ve faþist devlete anlayacaðý dilden cevap vermek zorunludur.
FA ÞÝST SAL DI RI LAR BÝ ZÝ YIL DI RA MAZ! FA ÞÝZ ME KAR ÞI SÝ LAH BA ÞI NA! DÖB/ES KÝ ÞE HÝR