Issuu

cmy k

Alexandros Grigoropoulos

AKP sald›r›yor direnifl büyüyor AKP’nin emek düflman› politikalar›na iflçiler direnifllerle cevap veriyor. Geçti¤imiz hafta Ere¤li’de baretlerini ç›karan tersane iflçileri haklar›n› almay› baflard›, fleker iflçilerinin eylemleri fleker fabrikalar›n›n özellefltirilmesi sürecine çomak soktu, Diyarbak›r’da polis gaz›na maruz kalan, panzerlerden tazyikli su yiyen, ‹stanbul’da ise bizzat

Ölümünün birinci y›l›nda tüm dünyada isyan ve direniﬂin simgesi olarak selamlan›yor

Baflbakan Tayyip Erdo¤an taraf›ndan azarlanan, tören alan›n›n d›fl›na att›r›lan Tekel iflçileri 15 Aral›k’› bekliyor. ‹flçiler çoluk çocuk Ankara sokaklar›n› doldurarak hesap sormaya haz›rlan›yor. AKP’nin SGK’daki oyunlara tepki gösteren sendikalar ise Genel Kurul’a kat›lamayarak tepkilerini gösterdiler.

Sayfa 7’de

15 Günlük Siyasi Gazete

Y›l 4 • Say› 95• 10 Aral›k 2009 • 1 TL

Aç›l›m flovu bitti fiovenizm k›flk›rt›l›yor! AKP’nin Kürtsüz, Kürt aç›l›m› yolun sonuna geldi. Hükümet aylard›r içi bofl vaatlerle aç›l›m sürecini bir flova dönüfltürdü. Kürt halk›n›n ilerici, demokratik hak ve taleplerinin hiçbiri dikkate al›nmad›. Meflru haklar›n›n yok say›lmas›na tepki gösteren Kürtler sokak gösterilerine yöneldi. Aylard›r aç›l›m vesilesiyle ülkede flovenizmi k›flk›rtan MHP ve CHP bu gösterileri f›rsat bilerek çat›flma ortam›n› t›rmand›r›yor. Sürüye kat›larak sald›rgan yüzünü gösteren AKP, halklar aras›nda düflmanl›¤› körüklüyor

Halk kardeﬂlikten

vazgeçmeyecek

ﬁovenizm yenilecek Kardeﬂlik kazanacak

‹ﬂçinin ölümü

Dilﬂat Aktaﬂ

Güçlerimiz birleﬂti

Sayfa 10’da

Tahrik kural›

Tufan Sertlek

Sayfa 7’de

25 Kas›m’›n ard›ndan

Ferda Koç

Sayfa 4’te

‹brahim Kara

Sayfa 2’de

Kürt sorununda ‘neoliberal aç›l›m’ iflas etti. Soruna neoliberal, Türk-‹slamc› AKP taraf›ndan çözüm getirilemeyece¤i ortaya ç›kt›. Çözüm, emekçi halklar›n ilerici demokratik eylemlerinde sakl›d›r. Bütün ›rkç› k›flk›rtmalara karfl› emekçiler halklar›n birbirine düflman edilmesine izin vermeyecekler. Demokrasi, emek ve insanca bir yaflam mücadelesini birlikte veren halklar flovenizme ve ›rkç›l›¤a karfl› mücadelede de yan yana olacaklar.

Hak mücadelesi kazanacak!

Sayfa3’te

Eczac›lar günah keçisi olmayacak AKP sa¤l›ktaki y›k›m›n bedelini “önlem paketi” ile ﬂimdi de eczac›n›n s›rt›na yüklemeye çal›ﬂ›yor. Eczac›lar da kepenk kapat›p soka¤a ç›k›yor

Aç›l›m sahtekarl›¤›na karﬂ› mücadele edelim Halkevleri Genel Baﬂkan› ‹lknur Birol bir aç›klama yay›nlayarak Kürt sorununda gelinen son durumu de¤erlendirdi. Aç›klamada: Kürt sorununda s›rt›nda yük hisseden tüm kesimlerin, AKP’nin cmy k

aç›l›m sahtekârl›¤›na ve ülkeyi kan gölüne çevirmede sab›kal› milliyetçi floven k›flk›rtmalara karfl› “bar›fl ve demokratik çözüm” için sesini yükseltmesinin zaman›d›r. Tamam› Sayfa 3’te

AKP, 7 y›ll›k iktidar› sürsince sa¤l›k alan›n› ad›m ad›m piyasalaﬂt›rd›. Sa¤l›k giderleri her y›l daha da artmaya baﬂlay›nca AKP’nin sa¤l›k politikalar› if-

las noktas›na geldi. ‹laç tekellerini k›ramayan AKP, “önlem paketi” ad› alt›nda iflas›n faturas›n› eczec›ya ve halka ç›kart›yor

‹flçi Filmleri Festivali Aral›k’ta 6 flehirde izleyicisiyle bulufluyor ‹flçi Filmleri Festivali dördüncü y›l›nda Anadolu flehirlerindeki yolculu¤unu sürdürüyor. Festivalin Aral›k ay› program› dolu dolu. Yolculu¤un duraklar›nda eski dostlarla bulufluluyor, yeni dostluklar kuruluyor. Bere-

ketli topraklar üzerinde binlerce tar›m iflçisinin yaflad›¤› Çukurova, iflçi kenti Kocaeli, festivalin ilk defa u¤rad›¤› Antalya, ö¤rencilerin ve iflçilerin kenti Eskiflehir emekçilerin öykülerini a¤›rlamaya haz›rlan›yor.

Sayfa 11’de

Sayfa 5’te

AKP’nin binlerce eczenenin kapanmas›na neden olacak “önlem paketine karﬂ› eczac›lar 4 Aral›k’ta kepenk kapatt›, soka¤a ç›kt›

19 Aral›k Katliam›n› unutma! Halk›n›n sevgisiyle yo¤rulmufl, tarih derslerinin yap›c›s› o güzel çocuklar -hiç kuflku yokduvarlar›, hücreleri, ko¤ufllar› y›karak en güzel türküleri sesleyecekler. Ve 19 Aral›k gecesini hiç “unutmayacaklar”. Haklar› için mücadele veren emekçi halk›m›z gücünü “hat›rlat›lan” zamanlardan alacak.

Sayfa 9’da

10 Aral›k 23 Aral›k

2 GÜNDEM

2009

25 Kas›m grevinin ard›ndan ‹brahim Kara SES Ankara ﬁube Baﬂkan›

25 Kas›m Grevini sonuçlar› üzerinden ana bafll›klar›yla de¤erlendirecek olursak: 25 Kas›m Grevi “Hak Grevidir”. Hak grevi; hak ihlallerinde emekçilerin Toplu Sözleflme sürecine ba¤l› kalmaks›z›n hizmet üretiminden gelen gücünü kullanmas›d›r. Bu anlamda 25 Kas›m Grevi, asl›nda olmayan bir toplu sözleflme süreci sonras›nda yap›lm›flt›r. Talepleriyse yoksullaflt›rma politikalar›na karfl› hak ihlallerine ve ücret talebine dayanmaktad›r. Bu durum sadece kamu çal›flanlar›n›n de¤il, tüm iflçilerin ve emekçilerin hak grevi talebini yükseltmeleri için manivela görevi görmelidir. Grevin hiçbir yasal düzenleme ile s›n›rland›r›lamayaca¤› ve sadece toplu sözleflme süreçlerinde de¤il, hak ihlallerinin yafland›¤› her koflulda kullan›lacak bir silah olmas› gerekti¤i yayg›nl›k kazanmal›d›r. 25 Kas›m Grevi “Halk Grevi”nin ipuçlar›n› bar›nd›rmaktad›r. Kamu emekçilerinin grevi, taleplerin toplumsal bir içeri¤e sahip olmas› ile kamu çal›flanlar›yla s›n›rl› bir grev olmaktan ç›km›flt›r. Ancak KESK’in ve kadrolar›n›n böyle bir alg›dan uzak olufllar›, bu grevin olmas› gereken politik içerikte ve bileflenlerle bir halk grevi olarak örgütlenmesini engellemifltir. Kamuda toplumsal talepler üzerinden yap›lacak bir grevin hizmeti üretenlerle –hizmeti alanlar›n ortak grevine yani halk grevine dönüflmesi gerekti¤i düflüncesiyle hareket eden devrimciler, yapt›klar› mütevazi çal›flmalarla Halk Grevinin ipuçlar›n› yaratmaya çal›flm›fllard›r. 25 Kas›m Grevi AKP karfl›tl›¤›n›; neo liberal politikalar›n y›k›c› sonuçlar›n›n kamu çal›flanlar›nda ve halkta biriktirdi¤i tepkiyi en ç›plak haliyle gözler önüne sermifltir. Merkezi bir atmosferin yarat›lamay›fl›na, çal›flmalar›n son haftaya s›k›flmas›na ra¤men kamu çal›flanlar›n›n ve halk›n greve kat›l›m oranlar›n›n beklenenden yüksekli¤i, kamunun geçirdi¤i neoliberal dönüflüme olan tepkiyi ifade etmektedir. Do¤ru bir ideolojik politik hat çizilebildi¤inde kamu çal›flanlar›n›n fiili, meflru ve militan bir eylem çizgisini sahiplenece¤i bir kez daha görülmüfltür. 25 Kas›m Grevi güvencesiz çal›flanlar›n mücadeleye ilgisini, ancak KESK’in güvencesizlere yönelik politikas›zl›¤›n› ortaya koydu. Güvencesiz çal›flanlar örgütlenemedi¤i sürece grevin baflar›ya ulaflamayaca¤› art›k su yüzüne ç›km›flt›r. Oysa tüm riskleri göze alarak bu greve kat›lan ya da kat›lmak istedi¤ini ancak iflten at›lmak istemedi¤ini beyan eden bir o kadar güvencesiz kamu çal›flan› oldu¤u da iflyeri gezileri s›ras›nda görülmüfltür. Oysa KESK’li kadrolar›n halen güvencesizlere diyecek bir laf› yoktur. 25 Kas›m Grevi ilerici güçlerin kamuda yap›lan bir grevle geleneksel bir biçimde ba¤ kurdu¤unu göstermifltir. Alan eylemlerine ilerici güçlerin kat›l›m› beklenenin alt›ndad›r. Velilerin ö¤rencilerini okula göndermemesi, yurttafllar›n hastanelere gelmeyifli gibi örneklerse, halk›n bu grevi destekledi¤i izlenimini vermektedir. ‹lerici güçlerin eylemin sahibi gibi de¤il destekçisi gibi konumlan›fl›, kat›l›m kanallar›n› oluflturamay›fl› eylemlere halk›n kat›l›m›n› zay›flat›rken, ilerici güçlerin geleneksel düflünme zafiyetini de ortaya koymufltur. 25 Kas›m Grevi KESK’in kendi gücünü ve alan›n bütününe dair hegemonya kurabilme olanaklar›n›n varl›¤›n› bir kez daha aç›¤a ç›karm›flt›r. Y›llard›r “emekçilerin birli¤i” ad›na güdümlü sendikalarla iflbirli¤ini zorlayanlar, herhalde Kamu-Sen’in alan eylemleri sonras›nda gerçekle yüzleflmifllerdir. Ço¤u yerde alana ç›karacak “adam” bulamayan KamuSen’in süreçte var olmas› özellikle iflyerlerinde “kolaylaflt›r›c›” bir etki yaratmas›na ve KESK’in tek bafl›na yapt›¤› eylemlerde uzun y›llard›r yakalanamayan kitlesellik yakalanmas›na ra¤men, ortak eylemler ruhsuz bir o kadar da c›l›z geçti. Kamu Sen, neoliberal politikalar›n kamu emekçileri üzerinde yaratt›¤› tahribat›, y›k›c› etkileri ve kamu çal›flanlar› hareketinin y›llar süren mücadelesinin ve onun örgütü olarak KESK’in yaratt›¤› hegemonyan›n etkisiyle bu eylemin d›fl›nda kalamam›fl, bir anlamda mecbur kalm›flt›r. Buna ra¤men, bu gerçekleri görmeden 25 Kas›m Grevinin baflar›s›n› Devlet Güdümlü KamuSen’e ba¤lamak, kendini; KESK’in fiili, meflru ve militan mücadele gelene¤ini, harcanan eme¤i, yönelimin do¤rulu¤unu reddetmektir. NE YAPMALI? 1. KESK en k›sa zamanda Dan›flma Meclisi’ni toplayarak bu grevi do¤ru bir perspektifle de¤erlendirmeli ve önümüzdeki dönem program›n› grevinin ortaya ç›kard›¤› veriler ›fl›¤›nda oluflturmal›d›r. 2. Grevin hak oldu¤u bak›fl aç›s› üzerinden fiili ve meflru temelde e¤itim, sa¤l›k, güvenceli çal›flma, güvenceli ücret, insanca yaflam gibi haklar›m›z için sürekli kullanaca¤›m›z bir silah olarak HAK GREV‹ talebi yükseltilmeli, buna uygun bir propaganda faaliyeti planlamal›, bu talebi ilerici emek ve meslek örgütlerinin de sahiplenece¤i bir düzlem yarat›lmal›d›r. 3. Neo liberal politikalara karfl› okullarda, hastanelerde, hizmeti üretenlerle – hizmeti alanlar›n ortak ve birleflik mücadelesini aç›¤a ç›karacak deneyimler yarat›lmal›; bu deneyimler HALK GREV‹ için ad›mlara dönüfltürülmelidir. 4. Art›k esas çal›flt›rma biçimi haline getirilmeye çal›fl›lan tafleron, 4/B, 4/C, ücretli gibi statülerde çal›flan “Kamu Çal›flanlar›n›” örgütleme iradesi ortaya konmal›, güvencesiz çal›flt›rmaya karfl› örgütlenme politikalar› üretilmelidir. 5. Özellikle 2009 Bütçesinin aç›klar›n› kapatmaya endeksli olarak sermayenin ç›karlar› üzerinden haz›rlanan 2010 Bütçesini teflhir çal›flmalar› h›zla bafllat›lmal›d›r.

Demiryolu çal›flanlar› 25 Kas›m’›n ilk saatlerinden itibaren grev kararlar›n› uygulamaya bafllad›. Demiryolu ulafl›m›n› kilitleyen TCDD çal›flanlar› gördükleri a¤›r bask›lara ra¤men kararl›l›klar›n› sürdürdüler.

Eskiﬂehir Halkevleri kamu emekçilerinin grevine destek vermek için Ö¤renci Kolektifleri ve Liseli Genç Umut’un da deste¤iyle grev kürsüsü kurdu. Kürsüden yap›lan konuﬂmalarla kamu emekçilerinin grevi selamland›.

Üniversiteler 25 Kas›m grevini boykotla destekledi. Üniversite bileﬂenleri 25 Kas›m’da boykot ilan ederek üniversitelerde dersleri durdurarak kamu emekçilerine desteklerini gösterdiler.

‹stanbul ve ‹zmir’de grev eylemlerine ücretsiz ulafl›m hakk› kullan›larak gidildi. ‹stanbul’da metrobüs ücretlerine yap›lan zamlara karfl› tepki, fiili eylem dönüfltü ve metrobüs, tramvay ve vapurlar› ücretsiz kullan›ld›.

Semt pazarlar›nda, okul, hastane önlerinde da¤›t›lan bildirilerle greve davet edilen halk, 25 Kas›m’da mahallelerde düzenlenen yürüyüﬂ ve eylemlere kat›larak, çocuklar›n› okullara göndermeyerek greve destek verdi.

Omuz omuza halk grevine Kamu emekçilerinin hükümete karfl› yapt›¤› 1 günlük uyar› grevi, halk›n talepleri ve eylemleriyle özne haline geldi¤i bir hal al›rken, halk grevine do¤ru giden yolun ilk tafllar›n› döfleyerek bütünlüklü bir mücadele çizgisinin gereklili¤ine iflaret etti Kamu emekçileri 25 Kas›m’da, özgür, eflit ve daha adil bir hayat için hayat› bir gün durdurdu. 25 Kas›m’da yap›lan bir günlük uyar› greviyle kamu emekçileri ülke genelinde eme¤in hak taleplerini yükselterek, emekçilerin kararl›k ve mücadele azimlerini ortaya koydu. 25 Kas›m grevi, geçen y›llar›n aksine kamu çal›flanlar› d›fl›ndaki halk kesimlerinin de etkin kat›l›m›na sahne oldu. Mahallelerden, okullardan, üniversitelerden ç›kan halk eylemin destekçisi de¤il öznesi haline geldi. Kamu emekçilerinin taleplerinin yan›s›ra kad›n sorunlar›, krefl ve mama sorunlar›, paras›z e¤itim ve sa¤l›k talepleri, ulafl›m zamlar› protestolar› grev alanlar›na tafl›narak büyütüldü. Kamu emekçilerinin bir günlük uyar› grevi, halk grevine giden yolun ilk tafllar›n› döfledi. 25 Kas›m, hükümetin neoliberal sald›rganl›¤›na karfl› at›lan etkili ve güçlü bir ad›m oldu. Grev eylemleri coflkuluydu Kamu emekçilerinin yüzde 90 kat›l›m›yla gerçekleflen grevde yaklafl›k 200 bin kifli alanlar› doldurdu. ‹stanbul, Ankara ve ‹zmir gibi büyük kentlerde binler alanlara ç›karken, di¤er

il ve ilçelerde düzenlenen yürüyüfl ve mitinglere yüzlerce kifli kat›ld›. Mitinglerin en renkli kat›l›mc›lar› okullardan kol kola gelen ö¤retmen, ö¤renci ve velilerdi. Yap›lan mitinglerin hepsine coflku hakimdi. Hep birlikte sloganlar at›ld›, türküler söylendi, halaylar çekildi. Talepler ortak AKP taraf›ndan yarat›lan yapay gündemlerin ve gerilimlerin yer bulmad›¤› alanlarda hakim olan talepler, sadece kamu emekçilerinin talepleri de¤ildi. Alanlarda kamu emekçilerinin yan› s›ra di¤er ezilenlerin, iflsizlerin, yoksullar›n talepleri pankartlarla, dövizlerle, sloganlarla yerlerini ald›. Asl›nda bu da 25 Kas›m grevinin emek mücadelesi aç›s›ndan yeni bir evresine iflaret etmektedir. 25 Kas›m grevi-

nin en büyük etkilerinden biri de çocuklar›n› okula göndermeyen, hastanelere gitmeyen, vergi ödemeyen halk›n greve kat›l›m›yd›. Halk›n greve etkin kat›l›m› bugün yaflanan sorunlar›n asl›nda yaln›z bafl›na herhangi bir kesime özgü olmad›¤›n› bütünüyle bir kapitalist sistem sorunu oldu¤una iflaret ediyor ve çözümün de bütünlüklü bir

mücadele çizgisi gerektirdi¤ini ortaya koyuyor. 25 Kas›m grevinin önemli renklerinden birini de greve etkin kat›l›m sa¤layan gençler oluﬂturdu. Liseli Genç Umut ve Dev-Lis gibi lise örgütlenmeleri okullar› boykot ça¤r›s› yapt›lar ve greve ö¤retmenleriyle birlikte kat›larak destek verdiler. Üniversitelerde ise boykot

Grev sonras› bask›lar artt› Kamu emekçilerinin grev ve Toplu ‹fl Sözleflmesi hakk› için 25 Kas›m günü gerçeklefltirdikleri bir günlük uyar› grevi, AKP’nin demokrasi maskesini düflürdü. Grev konusunda, Baflbakan, Ulaflt›rma Bakan› ve Sa¤l›k Bakan› yapt›¤› aç›klamalarla demokrasi ve grev anlay›fllar›n› ortaya koydu. Diyarbak›r’da Ba¤lar Merkez ‹lçe Milli E¤itim Müdürlü¤ü’ne ba¤l› bir okulda görev yapan ‹rfan Bal›k’›n görevine ‹lçe Milli E¤itim Müdürlü¤ü’nün oku-

luna gönderdi¤i resmi yaz›yla son verildi. ‹lçe Milli E¤itim Müdürlü¤ü’nün okul yönetimine göndermifl oldu¤u resmi yaz›da “24 Kas›m 2009 ve 25 Kas›m 2009 tarihlerinde mazeretsiz olarak derse girmedi¤i için okuldan iliflkisinin kesildi¤ine karar verilmifltir’’ denildi. Çaycuma ‹lçe Milli E¤itim Müdürü Dursun fien taraf›ndan okul ve kurum müdürlerine gönderilen yaz›da ise, 25 Kas›m ifl b›rakma eylemine kat›lanlar hakk›nda gerekli ifllemlerin yap›lmas› istendi.

vard›. Birçok üniversitenin kap›s›na “Bu üniversitede boykot var” pankartlar› as›ld›, dersler boykot edildi. Üniversite Ö¤retim Üyeleri de etkin bir kat›l›mla greve destek verdiler. ‹lk eylem garlarda 25 Kas›m’›n ilk saatlerinden itibaren trenleri durdurarak grevin bir anda tüm Türkiye’de hissedilmesini sa¤layan TCDD çal›flanlar› büyük ses getirdi. Yap›lan tüm bask›lara ra¤men demiryolu ulafl›m›n› kilitleyen TCDD çal›flanlar› gibi okullarda e¤itimi durduran ö¤retmenler de greve en yüksek kat›l›m› gösteren kamu emekçileri oldular. Hastanelerde sa¤l›k çal›flanlar› acil servisler d›fl›nda hizmet vermezken, daha günler öncesinden her gelen vergi mükellefini “25 Kas›m’da vergi almayaca¤›z” diye uyaran vergi dairesi çal›flanlar› da kararl›l›klar›n› göstererek vergi toplamad›lar. ‹stanbul’da ulafl›m hizmetlerine yap›lan zamma yönelik tepkiler 25 Kas›m’da fiili eylemlere dönüfltü. Beyaz›t Meydan›’nda yap›lacak mitinge gelen grevciler, baflta metrobüsler olmak üzere, tramvaylara, vapurlara akbil basmadan ya da herhangi bir ücret ödemeden bindiler. ‹zmir’de de Konak Meydan›’ndaki eyleme giden üniversiteliler, kentkart basmadan otobüslere binerek ücretsiz ulafl›m haklar›n› kulland›lar.

Avrupa’da da kamu emekçileri greve gitti Fransa’da hükümetin politikalar›n› protesto eden ö¤retmenler ve posta kurumunun özellefltirilmesine karfl› ç›kan posta idaresi çal›flanlar› 24 Kas›m günü greve giderken, ‹rlanda’da da kamu çal›flanlar›n›n büyük bir bölümü ayn› gün greve gitti

Ö¤retmenler grevdeydi Fransa’da hükümetin ö¤retmen al›mlar›n› s›n›rland›rmas›n› ve maaﬂlar›n›n düﬂüklü¤ünü protesto eden binlerce anaokulu ve ilkokul ö¤retmeni, üç sendikan›n ça¤r›s›yla 24 Kas›m günü greve gitti. Hükümetin 2010 y›l› içinde emekliye ayr›lacak olan 16 bin ö¤retmenin yerine yeni ö¤retmen al›m› yap›lmayaca¤› aç›klamas›n› protesto eden ö¤retmenler, ayr›ca e¤itim müfredat›n›n yeterli ölçüde pedagojik olmad›¤›n› dile getirdiler. E¤itim sendikas› Snes-FSU’ya göre ilk ve orta dereceli okullar-

dan greve kat›l›m yüzde 40 civar›nda gerçekleflti. E¤itim y›l›n›n bafl›ndan bu yana gerçeklefltirilen ve e¤itim sisteminin tüm aflamalar›n› kapsayan bu ilk grevde, ö¤retmenler ülke genelinde düzenledikleri protesto gösterileriyle de hükümeti protesto ettiler. Posta çal›flanlar› özellefltirmeye karfl› ç›kt› Frans›z posta kurumu La Poste’un özellefltirilmesine karfl› ç›kan posta çal›flanlar› greve giderek Paris’te soka¤a ç›kt›. Befl posta sendikas›n›n ça¤r›s›yla gerçeklefltirilen greve La Poste yöne-

timine göre çal›flanlar›n yüzde 14’ü kat›ld›. Kurumun özellefltirilmesine karfl› dördüncüsü gerçeklefltirilen grevin ça¤r›c›s› befl sendikadan sonra, grevin belirsiz süreli oldu¤unu ifade etti. Posta çal›flanlar› hükümeti posta hizmetlerini üstü kapal› bir flekilde özellefltirmeye çal›flmakla suçluyor. ‹rlanda’da kamu çal›flanlar› grevdeydi ‹rlanda’da kamu çal›flanlar›n›n önemli bir bölümü 2010 y›l› için öngörülen maafl kesintileri ve iflten ç›karmalar› protesto etmek için 24 Kas›m günü 24 saatli¤i-

ne greve ç›kt›. ‹rlanda ‹flçi Sendikalar› Konfederasyonu’nun (ICTU) ça¤r›s›yla düzenlenen greve, aralar›nda ö¤retmenler, ö¤retim üyeleri, hemflireler, itfaiyeciler ve cezaevi personelinin de bulundu¤u yaklafl›k 250 bin kamu çal›flan› kat›ld›. Grev yapmalar› kanunen yasak olan polisler ise eyleme destek vermek için “fazla mesaiye kalmamak” ve “trafikte araçlara ceza kesmemek” gibi farkl› protesto yöntemlerine baflvurdu. Grev öncesinde aç›klama yapan ICTU Kamu Hizmetleri Komitesi Baflkan› Peter McLoo-

ne, hükümetin bir y›ldan daha az bir süre içinde ikinci kez maafl kesintisi yapmay› planlad›¤›n› belirterek, “hükümet bizi, kimsenin istemedi¤i bir grevi yapmaya zorlad›” dedi. Sendikalar, kamu çal›flanlar›n›n ve emeklilerin maafllar›ndan 1,3 milyar avro kesinti öngören bütçede gerekli düzenlemelerin yap›lmas›n› ve iflten ç›karmalara son verilmesini isterken, ‹rlanda Baflbakan› Brian Cowen, ekonomik darbo¤az› aflabilmek için bu tür önlemler almaya mecbur olduklar›n› belirtmiflti.

10 Aral›k 23 Aral›k

2009

GÜNDEM 3

Katsay› meselesi koltuk meselesi Dan›fltay katsay› karar›n›n hukuki gerekçelerini aç›klad›, bugün tart›fl›lanlar› ise siyasi gerekçeler oluflturuyor. Çünkü konunun özü yani imam hatip liseleri 1924’ten bu yana iktidarlar›n siyasi projeleri olarak gündeme geldi Dan›fltay, Yüksekö¤retim Genel Kurulu’nun (YÖK) tart›flmal› ad›m›n› “durdurma” karar› ald›. Dan›fltay’›n oy birli¤i ile ald›¤› karar›n gerekçesinde, davaya konu olan YÖK karar›n›n, “e¤itim sisteminin örgütlenifl biçimindeki bütünlü¤ü bozacak nitelik tafl›d›¤› ve bu kararla uygulamada karfl›lafl›lan sorunlar›n giderilmesi amac›n›n d›fl›na ç›k›ld›¤›n›n görüldü¤ü” belirtildi. Ayr›ca, “bu durumda, dava konusu karar›n 3, 4. ve 5. maddelerinin, dayana¤› yasa hükümlerine ayk›r› oldu¤u gibi, e¤itim sisteminin, hukuka uygun olduklar› istikrar kazanm›fl yarg› kararlar› ile de ortaya konulmufl olan amaç ve ilkelerine, hukuka ve hakkaniyete uygun olmad›¤›” vurgulanarak “dava konusu karar›n uygulanmas› halinde telafisi güç ve imkans›z zararlar oluflaca¤›n›n aç›k oldu¤u” ifade edildi. Ortada siyasal bir sorun var Dan›fltay verdi¤i karar›n hukuki gerekçelerini ortaya koymufl. Bir de bu karar›n al›nmas›nda siyasi gerekçeler var. Çünkü katsay› tart›flmalar› esas›nda bir siyasal tart›flma. Bir iktidar kurma, koltuk kavgas› haline gelen bu tart›flmada, tart›fl›lmayan tek konu ö¤rencilerin gelece¤i. YÖK Baflkan› Yusuf Ziya Özcan’›n Dan›fltay’›n karar›ndan sonra “Merak etme-

Dan›fltay’›n iptal etti¤i katsay› karar› Türkiye’nin bir çok ilinde özellikle imam hatip liselilerin yo¤un kat›l›m›yla protesto ediliyor. Katsay› protestolar›n›n kimi yerlerde darbe karfl›tl›¤›yla da birlefltirildi¤i gözlendi.

sinler alternatiflerimiz var” aç›klamas› ve ÖSS puan sisteminde ufak tefek katsay› oynamalar›yla sorunu çözmeye giriflmesi sorunun bir siyasal iktidar mücadelesine dönüfltü¤ünü aç›kça gösteriyor. Zaten tüm tarihi boyunca da imam hatip liseleri bir siyasi proje olarak sunuldu. ‹lk defa 1924 y›l›nda CHP taraf›ndan ortaya at›lan imam hatip okullar›, sonraki y›llarda iktidar anlay›fl›n›n her de¤ifliminde ortaya at›ld›. 1950’de Demokrat Parti, 1976’da MC hükümetleri, 1980 darbesi sonras› 12 Eylül yönetimi ve günümüzde de AKP, kendi iktidar alanlar›n› geniflletmek ve sa¤lama al-

GDO’ya yarg› freni

mak için imam hatip liselerini birer siyasi proje olarak hep önlerine koydular. Sermaye sessiz kald› Dan›fltay’›n karar›na karfl› bir araya gelen iktidar ve ‹slamc› çevreler hatta kimi liberaller konuyu geniflleterek “meslek liselerine yap›lan bir haks›zl›k” ekseninde tart›fl›yorlar. Oysa meslek liselerini memleket meselesi haline getiren TÜS‹AD sermayesi bu tart›flmada sessiz kalmay› tercih ediyor. Çünkü meslek liseli ö¤rencilerin as›l ma¤duriyetlerini sermayeye yönelik e¤itim sistemi yarat›yor. Hiç kimse bu tart›flmada meslek liselerinde verilen e¤itimin

durumunu, katsay› sorunu afl›lsa bile üniversite s›navlar›nda ald›klar› baflar›s›zl›klar› tart›flm›yor. Meslek liselerinin s›navlardaki baflar›s›zl›klar› tart›fl›lmazken, ayn› flekilde imam hatip liselerinin bir meslek lisesi olup olmad›klar› da tart›fl›lm›yor. ‹mam Hatip Liseleri her y›l yaklafl›k 12-13 bin ö¤renci mezun vermesine ra¤men diyanetin ihtiyaç duydu¤u kadro say›s› 4 bin ile s›n›rl›. 2008-2009 verilerine göre Milli E¤itim Bakanl›¤›’na ba¤l› 458 ‹mam Hatip Lisesi’nde 143.637 ö¤renci ö¤renim görüyor. Hat›rlayaca¤›m›z gibi daha bu e¤itim sezonunun ba-

fl›nda YÖK’ün üniversiteye girifllerde katsay›y› eflitleyen karar›n›n ard›ndan ‹mam Hatip Liselerine baflvurular›n artt›¤›, baz› ‹HL'lerin bu senenin bafl›nda kontenjanlar›n›n üç kat› ö¤renci ald›¤› bas›na yans›m›flt›. Ders programlar› her fleyi gösteriyor Meslek liselerinde mesleki formasyona yönelik ve pratik a¤›rl›kl› dersler büyük bir a¤›rl›k olufltururken, ‹HL'lerde dini içerikli derslerin yan› s›ra, ders program› normal liselerle büyük ölçüde benzefliyor. Bu durum ‹HL'lerin dini içerikli bir e¤itimin yan› s›ra kendilerini üniversiteye s›nav›na haz›rl›k do¤rultusunda ifllevlendirmelerini kolaylaflt›r›yor. ‹mam Hatip Liselerinin haftal›k ders programlar› incelendi¤inde; din derslerinin ders a¤›rl›¤›n›n 9. s›n›fta yüzde 30’unu, 10. s›n›fta yüzde 65’ini, 11. s›n›fta yüzde 63’ünü, 12. s›n›fta yüzde 76’s›n› oluflturdu¤u görülmektedir. Sonuç olarak katsay› tart›flmalar›n›n basit bir e¤itim sistemi tart›flmas› olmad›¤›n› kavramal› ve siyasal bir projenin tart›flmas› oldu¤u gerçe¤ine dayanarak tart›flmal›y›z. Bugün katsay›n›n kald›r›lmas›n›n gerici, bask›c› bir e¤itim sistemi yaratanlar›n birer ad›mlar› oldu¤unu görmeli ve karfl› ç›kmal›y›z.

Siyasal bir proje; ‹mam Hatip Liseleri

‹mam Hatip okullar› ilk defa 1924 y›l›nda 29 ilde kuruldu. Amac› ayd›n din adamlar› yetifltirmek olarak belirlendi. Fazla talep görmemesi nedeniyle 1930 y›l›nda kapat›ld›. 1950 y›l›nda Demokrat Parti taraf›ndan 7 ilde yeniden aç›ld› ve bu kez talep gördü, 1970 y›l›na geldi¤inde say›s› 72’ye ç›kt›. 1972 y›l›nda imam hatip okullar›na meslek lisesi statüsü verildi. 1976 y›l›ndan itibaren ise say›lar› 100’ü aflan ‹mam Hatip Liseleri’ne k›z ö¤renci al›nmaya baflland›. MC hükümetleri zaman›nda ‹mam Hatip Liselerinin say›s› birden artarak 230’a ç›kt›. Kenan Evren yapt›¤› darbe sonras› ‹mam Hatiplilere üniversite s›navlar›nda baflka bölümlere de girebilme flans› tan›d›. 12 Eylül yönetimi böylece ‹mam Hatiplerin önünü açt›. 1997’de 8 y›ll›k temel e¤itime geçilmesiyle ‹mam Hatiplerin orta k›s›mlar› kapat›ld›.

GDO yönetmeli¤inin 11. ve 20. maddeleri Dan›fltay taraf›ndan iptal edildi. ‹ptal edilen iki maddeyle birlikte GDO yönetmeli¤i uygulanamaz hale geldi. Tar›m Bakanl›¤› ise yeni bir kanun tasla¤› için kollar› s›vad› ''G›da ve Yem Amaçl› Genetik Yap›s› De¤ifltirilmifl Organizmalar ve Ürünlerinin ‹thalat›, ‹fllenmesi, ‹hracat›, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik''in iptali ve öncelikle 11. ve 20. maddelerinin yürütmesinin durdurulmas› istemiyle bir vatandafl taraf›ndan dava aç›lm›flt›. Dan›fltay 10. ve 13. Daireleri Müflterek Heyeti, yönetmeli¤in

11 ve 20. maddelerinin yürütmesini oy çoklu¤uyla durdurdu. Müflterek heyetin durdurma gerekçesinde, yönetmeli¤in 11. maddesinde GDO'lu ürünlerin ithalat›n›n düzenlendi¤i, 20. maddesinde ise yönetmeli¤in yay›m› tarihinde yürürlü¤e girece¤inin öngörüldü¤ü belirtildi. Gerekçede, g›da ve yem amaçl› genetik yap›s› de¤ifltirilmifl or-

ganizmalar ve ürünlerin ithalat›, iﬂlenmesi, ihracat›, kontrol ve denetimi konular›n›n ç›kar›lacak bir yasayla düzenlenmesi gerekti¤i de söylendi. Bakan Eker hemen kollar› s›vad› Dan›ﬂtay’›n ald›¤› karar›n ard›ndan, GDO’lu ürünlerle ilgili yönetmeli¤in durdurulmas› davas›ndan haberlerinin olmad›¤›n›

aç›klayan Tar›m ve Köyiflleri Bakan› Mehdi Eker, karar› ö¤renir ö¤renmez kollar› s›vad›. Bakan Eker GDO yönetmeli¤i Dan›fltay taraf›ndan iptal edilince, yasal boflluk oluflmamas› için Biyogüvenlik Kanunu çal›flmalar›n› h›zland›rd›. Kanun tasla¤›, Bakanlar Kurulu gündeminin ilk s›ras›na tafl›nd›.

Aç›l›m sahtekarl›¤›na ve flovenizme karfl› mücadele zaman› ‹lknur Birol Halkevleri Genel Baflkan›

Özgürlük, kardefllik ve bar›fl ça¤r›lar›na silahla verilen yan›tlar ülkeyi önü al›namaz bir çat›flmaya sürüklüyor. Demokratik aç›l›m ad›yla ad›m ataca¤›n› ilan eden AKP hükümeti, ›srarla Kürt halk›na ve Kürtlerin haklar›n› savunan DTP’ye sald›r›yor ve süreci içinden ç›k›lamaz hale getiriyor. Bu tehlikeli gidiflin halklar›n kardefllik duygular›n› ve bir arada yaflama iradesini geriletti¤ini, öfkenin giderek yükselen bir seyirle milliyetçi ve floven k›flk›rtmalara aç›k hale geldi¤ini görmemek mümkün de¤il. Bu öfke iki tarafl› bir yükselme e¤ilimi gösterirken “tahrik” konusunda istikrar›n› sürdüren milliyetçi/flovenist çevreler, Türkiye halklar›na savafl d›fl›nda bir seçenek sunmuyor. Bayramiç’te tertiplenen ›rkç› provokasyonlar bu çevrelerin “hayalindeki” Türkiye’yi gösteriyor. AKP iktidar› ise CHP/MHP muhalefeti ile militaristlik/flahinlik yar›fl›na girmifl durumda. AKP’nin aç›l›m›n›n, Kürt halk›n›n kendisini var etti¤i kanallar› ve kurumlar› tasfiye etme amac› tafl›d›¤› giderek berraklafl›yor. Yaklafl›k bir haftad›r sokak gösterisi hakk›n› kullanarak “derdini” anlatmaya çal›flan Kürt halk›na silah s›k›larak ölümlere neden olunuyor, parti binalar›na bask›n yap›larak DTP saf d›fl› b›rak›lmaya çal›fl›l›yor, ‹mral› hassasiyetinin Kürtler aç›s›ndan önemli oldu¤u bilinmesine ra¤men ‹mral› üzerinden tepkiler yoklan›yor. Belki de en önemli geliflmelerden biri de bugünlerde görülen DTP’nin kapatma davas› olacak. Devlet, bir bütün halinde Kürtler’in kendini var etti¤i, ifade etti¤i kurumlara karfl› taarruza geçmiflken, Baflbakan’›n ABD’de Obama ile “tasfiye” eksenli aç›l›m planlar›n› gözden geçiriyor olmas› büyük bir trajedi olarak tarihe yaz›lacak. AKP iktidar›n›n, sorunu Kürtler’in temsilcileriyle de¤il ABD Baflkan›yla çözme hayalinin peflini b›rakmas› ve derhal Kürt halk›n›n seçilmifl temsilcileriyle müzakerelere bafllamas› gerekmektedir. Ülkedeki gidifl kayg› verici düzeyi aflm›fl ve acil önlemlere dair taleplerimizi yükseltmemiz gereken bir noktaya ulaflm›flt›r. Demokratik ve bar›flç›l bir toplumsal düzeni, gerçek bir eflitlik sa¤layacak uygulamalar ile tesis etmek ve bunun için at›lmas› gereken ad›mlar›n at›lmas›n› istemek, gelecek günlerimizi savafl ve iç çat›flma tehdidinden ar›nd›rmak için daha da önemli hale gelmifltir. fiiddet ve savafl getirecek uygulamalardan derhal vazgeçilmeli ve sorunun konuflulmas›n› engelleyen tüm politik uygulamalar durdurulmal›d›r. Bugün ne hükümetin, ne de Kürt halk›n›n temsilcilerinin “inceldi¤i yerden kopsun” anlay›fl›yla hareket etme lüksü olmamal›d›r. Bu konuda s›rt›nda yük hisseden tüm kesimlerin, AKP’nin aç›l›m sahtekârl›¤›na ve ülkeyi kan gölüne çevirmede sab›kal› milliyetçi - floven k›flk›rtmalara karfl› “bar›fl ve demokratik çözüm” için sesini yükseltmesinin zaman›d›r.

Hak mücadelesi kazanacak!

rdo¤an ABD’de. Sadece ABD baflkanlar›na uygulanan en üst seviye koruma yöntemleriyle korunuyor, iki limuzin ile dolafl›yor. Obama “dostum, arkadafl›m” diye hitap ediyor kendisine. As›l olarak Cumhuriyetçilerle (Bush ailesi) aras› iyi olmas› beklenen AKP’nin, Demokratlar›n baflkanl›k döneminde de itibar› katlanm›fl durumda. Neden? Nedenini herkes biliyor. ‹kisi de birbiri için en uygun ortak. Gerek hedefleri, gerek karfl›l›kl› beklentileri çok berrak. “Büyük Ortado¤u Projesi”nden vazgeçen yeni ABD yönetimi, “Büyük Asya Projesine” giriflmek niyetinde. Türkiye’nin her ikisinde de kullan›labilecek bir potansiyeli var. Irak’taki askeri varl›¤›n› büyük ölçüde azaltacak olan ABD’den sonra, gerek ‹ran’›n bu bölgedeki giriflimlerini s›n›rlayacak, gerekse Irak’ta oluflabilecek hegemonya zay›fl›¤›n› giderebilecek en uygun aday Türkiye. ‹ki ülkeyle de s›n›rlar› var. Üstelik bölge halklar›na çok flirin gözükebilecek Müslüman bir hükümet. Ticarette ve müteahhitlikte uzmanlaflm›fl AKP’nin sermaye blo¤u için de yak›l›p y›k›lan bölgenin yeniden imar›nda de¤erlendirilecek olanaklar› mevcut. Bölgenin petrol ve do¤algaz kaynaklar›n›n hortumlanmas› için de Türkiye en uygun nakil hatt›. Di¤er proje için, yani ABD’nin “Asya Projesi”nin bafllang›c›nda yer alan Afganistan ve Pakistan konusunda da Müslüman bir hükümetin ve bölgeyle tarihsel ba¤lar› güçlü bir devletin sa¤layaca¤› avantajlar söz konusu. fiu an için bile AKP hükümeti bölgedeki iflgalci güçler içinde ABD’den sonra ikinci s›rada. Buradaki ABD-Türkiye ittifak› bir bak›ma Irak’›n iflgalindeki ABD-‹ngiliz ittifak›na benziyor. Afganistan’a gönderilecek ek 35 bin askerin 30 binini ABD, geri kalan 5 binini ise yirmi ülke karfl›layacak. Bu 5 bin askerin bin tanesi ise Türkiye’den gidecek. Afganistan’daki NATO güçlerinin komutanl›¤›n› Türkiye üçüncü kez üstleniyor. AKP’nin Afganis-

tan konusunda kamuoyuna karfl› uydurdu¤u safsata da “muharip asker”, yani savaflacak asker göndermeyece¤i. Sanki kendisinden bu isteniyormufl ya da ABD’nin buna ihtiyac› varm›fl gibi. Amerikan özel flirketleri Afrika’dan ya da Güney Amerika’dan paral› asker toplamakta s›k›nt› m› çekiyor? ‹ç politika aç›s›ndan da Obama ve Erdo¤an yönetiminin birbirine muhtaç oldu¤u konular var. Örne¤in Demokratlar›n her dönem vaat etti¤i ama çözemedi¤i Ermeni sorunu, Obama için bir bask› oluflturuyor. AKP de “Ergenekoncular” ile tek bafl›na karfl› karfl›ya kalmak istemez herhalde. AKP için Kürt sorunu, daha do¤rusu PKK ve DTP sorunu ise, gerek Irak’ta yeni misyonlar üstlenmek için gerekse ülke içindeki gücünü pekifltirmek için “bir flekilde” üstesinden gelmesi gereken bir konu. “Kürt aç›l›m›”, “demokratik aç›l›m” ya da “milli birlik projesi” adlar›yla an›lan yeni sürecin, zaten fiili olarak yürürlükte olan ad›mlar›n (Kürtçe TV, Kürtçe kurs, etkin piflmanl›k) ad›n› koyman›n ötesinde, en belirgin özelli¤i sorunu muhataps›z çözme niyeti. AKP, biraz da ABD’ye güvenerek her iki cephede ayn› takti¤i izledi. Bir tarafta CHP ve MHP’yi hiç muhatap almadan sadece “askeri kanatlar›n›” (Ergenekoncular›) bertaraf ederek, di¤er tarafta DTP’yi muhatap almadan (hatta kapatma ad›m›n› artarak) ve PKK’yi de ABD’ye havale ederek süreci yönetebilece¤ini zannetti. ‹lkinin sonucu; toplumsal saflaflman›n 25 y›ll›k sürecin en tehlikeli noktas›na ulaflmas›, ikincisinin sonucu ise Kürt halk›n›n çok daha etkin bir biçimde soka¤a taflmas› oldu. Projenin tasarlay›c›lar› aç›s›ndan da sürecin pürüzsüz ilerlemesi beklenmiyordu herhalde. Ancak çok erken bir kriz yafland›¤› ve sürecin ayn› biçimde kesinlikle devam edemeyece¤i çok net. PKK’nin ve DTP’nin kendilerini do¤rudan ilgilendiren, hatta öznesi olduklar› bir sorun karfl›s›nda b›rak›n muhatap

al›nmay› tasfiye edilmeye çal›fl›ld›klar› bir durum söz konusu. Özellikle Erdo¤an’›n ABD ziyareti ve DTP’nin kapat›lma davas›n›n bafllad›¤› flu günlerde süreç daha da kritik. Böyle bir atmosferde Kürt halk›n›n sürece özne olarak kat›lma talepleri ve giriflimleri elbette ki anlafl›lmal›/desteklenmeli. Ancak, bu amaç için kullan›lan her yöntem ve arac› uygun bulmak ve desteklemek söz konusu de¤il. Abdullah Öcalan’› siyasal muhatap olarak kabul ettirmek için al›nan insiyatif hücre koflullar›n› m› öne ç›karmal›? Böyle bir talebin b›rak›n sahiplenilmesi, destek çal›flmas›n›n yap›lmas› bile Kürtler d›fl›nda imkans›z. Bat›daki sosyalistlerden, demokratlardan bu takti¤e nas›l uyum sa¤lanmas› bekleniyor? Bir baflka sorun, bat›daki milis faaliyetlerinde yaflan›yor. Bat›da yaflayan Kürtlerin, Kürt ulusal mücadelesine kat›l›m biçimi olarak belediye araçlar›na sald›rmas› hangi ifle yar›yor? 17 yafl›nda genç bir k›z›n hayat›n› kaybetmesi hangi amac›n dolayl› ya da dolays›z parças› olabilir? Bu tür olaylar, “kontrol edemiyoruz” ya da “biz de karfl›y›z” gibi sözlerle geçifltirilebilir mi? Kürt sorununun çözümünde ne tür hukuksal, yasal düzenlemeler yap›l›rsa yap›ls›n as›l sorun, iki halk›n bir arada nas›l yaflayaca¤›d›r. Ayn› topraklar üzerinde ayr› toplumlar yaratarak düflmanca m› yaflanacak, yoksa yine ayn› toprak üzerinde birlikte ve kardeflçe mi yaflanacak? O mahallede k›z›n› kaybeden anne, milis sorumlusunun annesi ile birlikte yaflamaya nas›l ikna edilecek? Kürt siyasal önderli¤i/önderlikleri bu tür durumlar› engellemek için çok net ve aç›k engelleyici bir tutum belirlemelidir. Kürt halk›n›n, ulusal sorunun çözümünü do¤rudan ilgilendirmeyen mücadele konular›ndan uzak durmas› da “yeniden kardeflleflme” sürecinin önemli eksiklerinden. Önümüzdeki süreç, yoksul halklar için çok zor geçecek. AKP hükümeti bunun “müjdesini” ha-

z›rlad›¤› 2010 bütçesinde verdi. 2010 daha fazla verginin, daha fazla zamm›n ve daha fazla hak gasb›n›n yap›laca¤› bir y›l olacak. 2010’da yap›lacak zamlar›n ilk habercisi Topbafl oldu. ‹stanbul Büyükflehir Belediye Baflkan› Kadir Topbafl, akl› s›ra “en makul” kalemden bafllad›. ‹stanbullular›n 20 km’yi 1.5 TL karfl›l›¤›nda gitmesini az bulmufl ve yüzde 33’lük bir zam yapm›flt›. Krizden dolay› zaten ço¤u iflsiz kalan ya da çal›flsalar bile uzun zamand›r maafllar›na zam alamayan insanlar›n bu durumu “anlay›flla” karfl›layaca¤›n› sand›. Ancak yan›ld›. Halkevcilerin metrobüs zamm›na karfl› bafllatt›¤› “metrobüsü para ödemeden kullanma” eylemleri, halk›n bu zamm› anlay›flla karfl›lamad›¤›n› gösterdi. Eylemlerin yap›ld›¤› bütün duraklarda aktif kat›l›m gerçekleflti. Zamm›n yaratt›¤› duyarl›l›kla, ulafl›m›n (paras›z) bir hak oldu¤u bilinci yayg›nlaflt›r›lmaya çal›fl›ld›. Mertobüs olay›nda da gerçek talep zamlar›n geri al›nmas› de¤il, toplu ulafl›m›n paras›z hale (özellikle ifle gidifl-gelifl saatlerinde) getirilmesi idi. O metrobüsler Topbafl’›n, muhallebicilik yaparak kazand›¤› parayla sat›n al›p iflletti¤i araçlar de¤il ki. Halk›n paras› ile sat›n al›nan, floförünün maafl› da, benzini de yine toplanan vergilerle ödenen araçlar. Topbafl, kendi arabas›na binerken akbil bas›yor mu? Halk niye kendi otobüsüne binerken para ödesin? As›l olarak da mücadelenin bu yönünün, yani hak bilincinin gelifltirilmesi ve kazan›ma dönüfltürülmesinin s›n›r tan›madan büyütülmesi gerek. Çünkü; “d›fl›m›zdakiler” hak mücadelelerinin gerçek içeri¤ini kavrayabilmifl de¤il. Ço¤u sol örgüt bile mücadeleyi hala üç befl kurufl az ödeyip ödememe fleklinde anl›yor. Asl›nda baz›lar›n›n böyle anlad›klar› bile flüpheli. Emek örgütlerinin, s›n›f örgütlerinin, meslek örgütlerinin hak mücadelelerine karfl› durufllar› tam bir muamma. Sanki üyelerinin hiçbiri toplu ulafl›m arac› kullanm›yor, hiçbiri-

nin sa¤l›k sorunu yok, hepsi e¤itimli oldu¤u için çocuklar›n› kendileri e¤itiyor, hepsi birkaç ev sahibi!.. KESK’in 25 Kas›m’da yapt›¤› ve baflar›l› olan eyleme halk›n verdi¤i destek T‹S* talebi için miydi? Elbette ki hay›r! Yaflam koflullar›n›n her geçen gün daha da kötüye gitmesi ortak tepki gösterme aray›fl›na neden oluyor. Mücadelenin kapsam›n› ve hedefini toplumun sadece bir kesimi ile s›n›rl› tutmak, geri kalanlardan da sadece destek istemek asla bu dönemin do¤ru zihniyeti olamaz. Hak mücadelelerini yayma, ele al›nan her konu için kaç›n›lmaz. Her y›l sonu oldu¤u gibi bu y›l da “asgari ücreti” belirleme tart›flmas› gündemde. Asgari ücretin olabildi¤ince yükseltilmesi, önümüzdeki dönemin temel mücadele konular›ndan biri. Ancak, en az bunun kadar önemli olan bir baflkas› da insanca yaflamak için gerekli olan ihtiyaçlar›n paras›z sa¤lanmas›. E¤itim, sa¤l›k, bar›nma, enerji, ulafl›m gibi temel yaflamsal alanlar›n tümüyle piyasaya aç›ld›¤› ve paral› hale geldi¤i bu dönemde, asgari ücret tart›flmas› tek bafl›na yap›lamaz. “Asgari ücretin yükseltilmesi” mücadelesiyle temel yaflamsal ihtiyaçlar›n paras›z sa¤lanmas› mücadelesi aras›nda do¤rudan bir ba¤lant› kurulmal›d›r. Son dönemde gerçeklefltirilen tüm eylemler, baflta belediye baflkanlar› olmak üzere AKP hükümetinin tüm üyelerinin gözünü korkuttu. Bu eylemler böyle bir toplumsal muhalefet çizgisinin, böyle bir sol çizginin mümkün oldu¤unu gösterdi. Art›k bundan böyle yeni bir zam yaparken, yeni hak gasplar› planlarken ifllerinin hiç de kolay olmad›¤›n› ö¤rendiler. Görünen o ki 2010 onlar için daha zor geçecek. Ö¤renmenin yafl› yok. Ö¤retmeye de devam edece¤iz!!! * T‹S: Toplu ‹fl Sözleflmesinin k›salt›lm›fl›. Bas›n aç›klamalar›nda bu k›saltmay› c›lk›n› ç›kar›rcas›na kullanmak yerine, kapsay›c› baz› taleplerin de öne ç›kart›lmas› KESK üyesi olmayanlar›n çok ifline yarard›.

10 Aral›k 23 Aral›k

4 GÜNDEM 12’‹NC‹ AYIN 12’S‹NDE SAAT 12’DE

GENÇLER BULUﬁUYOR

TKP UYARDI

HALK KONUﬁSUN

2009

POL‹S ‹NFAZLARINA SON

Halk hastanesini istiyor

Politeknik toplant›s›

Zamlar geri al›ns›n

ÖDP’den Kartal’da miting

Esenyurt’ta eylem

fiirinevler'de Sa¤l›¤›ma Engel Olma Platformu, halk› 12. ay›n 12’sinde saat 12’de fiirinevler’de buluflmaya ça¤›r›yor. Halkevleri Engelli Haklar› Atölyesi, ve Türkiye Sakatlar Derne¤i’nin bilefleni oldu¤u “Sa¤l›¤›ma Engel Olma Platformu” fiirinevler’de ki ‹stanbul Fizik Tedavi Rehabilitasyon E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi’nin y›k›lmas›n› protesto ediyor.

Politeknik, 10 Aral›k Perflembe günü Befliktafl’taki Politeknik Bürosu’nda mühendislik, mimarl›k ve flehir planlama bölümlerinde okuyan ö¤rencilerle biraraya geliyor. Toplant›da "Mühendislik-Mimarl›k E¤itimi ve Yetkin Mühendislik", "Kriz ve 2009 Türkiye'sinde Mühendis-Mimar Olmak", "TMMOB ve Ö¤renci Örgütlülü¤ü" bafll›klar›nda tart›flmalar yürütülecek.

TKP, metrobüse zam yapan ve protesto eylemleri üzerine "Vatandafl tepkisinde hakl›" diyen Kadir Topbafl'› uyar› eylemi yapt›. 4 Aral›k günü Belediye önünde eylem yapan TKP'liler, zamlar›n geri çekilmesini, Haziran’a kadar zam yap›lmayaca¤›n›n aç›klanmas›n›, harcama bütçesinin TMMOB ve ‹ETT iflyerlerinde örgütlü sendikalar taraf›ndan denetlenmesini talep etti.

ÖDP, “‹nsanca Yaflam; Eflit, Özgür, Demokratik Türkiye ‹çin fiimdi Halk Konuflacak” merkezi faaliyetini, ‹stanbul Kartal Meydan›’ndaki buluflmayla bafllatt›. 6 Aral›k günü yap›lan eyleme iflten at›lan Migros iflçileri, Sinter iflçileri, kentsel dönüflüm, sel ve deprem ma¤durlar›, emekliler, atamas› yap›lmayan ö¤retmenler, emekçiler kat›ld›. Eyleme, TKP ve EMEP ‹lçe örgütleri de destek verdi.

Esenyurt’ta ilerici devrimci kurumlar 19 Kas›m akﬂam› polis taraf›ndan sokak ortas›nda infaz edilen Alaattin Karada¤ ﬂahs›nda devlet terörünü lanetledi. “Terörle Mücadele Yasas›, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu iptal edilsin!” pankart›n›n aç›ld›¤› eylemde “Katil devlet hesap verecek!”, “Polis terörüne son!”, “Alaattin Karada¤ ölümsüzdür!” sloganlar› at›ld›.

Tahrik kural› Ferda Koç ferdakoc@hotmail.com

“Tahrik” acayip bir söz. fiimdilerde çok revaçta. Bizde “tahrik”in arkas›ndan ya “galeyan” gelir ya da “cinayet”! Gecikmedi ikisi de ard› ard›na geldi. ‹zmir'de galeyana geldik, Diyarbak›r'da da “çekip vurduk”! “Onlar” da çok oldular ama! Kandil'den, Mahmur'dan gelen heyetleri bu kadar coflkuyla karfl›lamayacaklard›! Neydi o havai fiflekler öyle... “Geliyorum” diyen DTP'nin kapat›lmas› davas›n›, “fleriat›n kesti¤i parmak ac›maz” deyip sineye çekeceklerine “sine-i millete gideriz” demeyeceklerdi! Biraz sab›rl› olmak laz›m! En nihayet “Aç›l›m” sürecindeyiz, önce kapatal›m ki sonradan açabilelim de¤il mi ama... Bu memlekette ezilene karfl› uygulanan fliddetin, terörün hakl›laflt›r›lmas›nda “standart” bir mazeret bu “tahrik olma” numaras›... Patronlar, sendikalaflan iflçilere sald›rmak için “tahrik” bahanesine s›¤›n›rlar. Örgütlenen iflçi, haktan hukuktan söz edince, patron “iflçinin diklenmesinden” tahrik oluverir! Muhalefet eyleminin “ezilmesi”nin bahanesi de tahriktir. Arama noktas›nda ap›fl aralar›na el at›lmas›na direnen göstericiler; aç›lan bir pankart, bir bayrak, giyilen bir giysi, at›lan bir slogan polisi tahri ediverir! Tacizin, tecavüzün bahanesi de “tahrik”tir. Kad›n “baca¤›n› açm›fl”t›r, var olmufltur yani!... Hepimiz biliriz ki bütün bu olaylarda “sald›rma karar›” çok önce al›nm›flt›r. Patron örgütlenen iflçiyi iflten atacakt›r; polis, gösteriyi gaza, jopa bo¤acakt›r; sald›rgan, gözüne kestirdi¤i kad›n› taciz edecek, tecavüze yeltenecektir... Sald›rma karar› almaya görsünler, herfleyden “tahrik olurlar”. Tahrik olmak için gerekçeler yarat›rlar, yalanlar uydururlar, bulur ç›kar›rlar... Öyleyse Türkiye'ye özgü bir “Tahrik Kural›” formüle edebiliriz. “Tahrik” suçlamas›, al›nm›fl bir sald›r› karar›n› uygulamaya geçiflin iflaret fifle¤idir. “Tahrik Kural›” do¤ruysa, bu “süreci” bitirme karar›, Mahmur ve Kandil heyeti s›n›rdan giriflinin ertesi gün al›nm›fl olmal›. Çünkü uydurulmufl ilk “tahrik” sözü “Bar›fl Heyeti”ni karfl›lama gösterilerinin ard›ndan dile getirildi. Mahmur ve Kandil'den gelen 30 kiflilik heyetin serbestçe Türkiye'ye girmesinin bölgede bir ümit dalgas› yarataca¤›, bu ümit dalgas›n›n da coflkulu karfl›lamalarda somutlaflaca¤› önceden bilinmiyor muydu? Biliniyordu tabii... Gelenlerin ve karfl›lamaya gidenlerin dahi beklemedikleri bir h›z ve kolayl›kla, s›n›r kap›s›na gelen bütün heyet üyelerinin Türkiye'ye serbestçe girmelerinin çok önceden kararlaflt›r›lm›fl oldu¤u belliydi. Ortaya ç›kan coflkulu karfl›lamalar karfl›s›nda ayn› gün Baflbakan'›n ve ‹çiflleri Bakan›'n›n yapt›¤› aç›klamalar, yaflanan coflkunun öngörülmüfl oldu¤unu hissettiriyordu. Sonra ne olduysa oldu, AKP “tahrik olmaya bafllad›”. (Kimse Diyarbak›r'da at›lan havai fifleklerin “tahrik”inden söz etmesin. 25 y›l süren, onbinlerce insan›n öldü¤ü bir savafl›n en fazla etkiledi¤i, ac› ve yoksulluk denizinde bo¤du¤u bir flehirde sevinilmeyecekti de nerede sevinilecekti!) “Tahrik” oldu¤u söylenen “flehit aileleri”nin gösterilerinde, son derece anlafl›l›r tepkiler dile getiriliyordu. “Ne yani bizim evlatlar›m›z bofluna m› öldü?” diye soruyorlard› flehit aileleri. Kürtlerin “bire kadar k›r›lmas›”n›n d›fl›ndaki herhangi bir çözüm plan›n›n bu soruya bir yan›t›n›n olmas› gerekti¤i ortada de¤il midir? Ama AKP hükümeti sanki bu soruyu hiç beklemiyormufl gibi yapt›; DTP'yi “tahrikten kaç›nmaya” ça¤›rmaya bafllad›! “Tahrik Kural›”na göre, DTP'nin kapat›lmas›na “engel olmama” karar› verilmiflti... Olaylar› bu ›fl›k alt›nda okumay› sürdürürsek, “Tahrik Kural›”n›n her aflamada do¤ru sonuç verdi¤ini görürüz. “Can›m onlar da bu kadar yapmayacaklard›” Ezenin sald›r› karar›n› uygulamaya sokmada kulland›¤› “tahrik” mazeretini “yenilir yutulur” hale getiren anahtar cümle de iflte budur!

Oyalama isyan ettirdi AKP, aç›l›m tart›flmalar›nda Kürtlerin hiçbir talebine kulak vermeyerek içi bofl tasar›larla aylarca gündemi meflgul etti. Her türlü talepleri bast›r›lan ve yok say›lan Kürt halk›n›n tepkisi Öcalan’›n hapishane koflullar›n›n kötüleflmesiyle soka¤a yans›d› Öcalan’›n tecrit koflullar›n›n a¤›rlaflt›r›lmas› barda¤› tafl›ran son damla oldu. Aç›l›mda estirilen iyimser rüzgâr birden tersine döndü. AKP’nin sekiz ayd›r kendine has cambazl›klarla sürdürdü¤ü oyalama takti¤i, ço¤unlukla Kürt illerinde gerçeklefltirilen sokak gösterileriyle bofla düfltü. Giderek artan protestolara bak›l›rsa, Kürtlerin art›k bofl vaatlere tahammülü kalmad›. Hükümet, ‹slamc› ve liberal medya Öcalan’›n hücresinin foto¤raflar› kullanarak bütün çat›flmalar›n sadece 17 cm için yafland›¤› iddia ediyor. Buna karfl›n, “Kürt aç›l›m›” ve “demokratik aç›l›m” gibi vaatlerle ortaya ç›kan AKP iktidar›, Kürtlerin ilerici demokratik haklar›n›n çözümü ve bunlar›n anayasal güvenceye al›nmas› konusunda hiçbir ciddi ad›m atmad›. Üstelik Kürtler üzerindeki bask›lar›n› sürekli art›rd›. Kürtler, Öcalan’a yönelik bask›lar› art›k Kürt halk›na yönelik bask›lar olarak kabul ediyor. Her vaat bir hayal k›r›kl›¤› Nisan’da bafllayan “aç›l›m süreci”nde AKP’nin ortaya att›¤› vaatler bir bir bofl ç›kt›. AKP, Yaflar Kemal’den sendika

yöneticilerine kadar genifl bir yelpazede çok say›da isimle görüfltü. Toplant›lar, sempozyumlar yap›ld›. Sorunun gerçek muhataplar›yla görüflülmezken, içi bofl beklentiler yarat›ld›. Beflir Atalay taraf›ndan yürütülen görüflmelerin ard›ndan hiçbir somut geliflme yaflanmad›. Anadilde e¤itim talebini bast›rmak için getirilen, üniversitelere Kürtçe bölüm aç›lmas› önerisi bile Bakanlar Kurulu’ndan ‘yaflayan diller enstitüsü’ olarak ç›kt›. AKP, aç›l›m› Meclis gündemine tafl›y›p Genel Kurul’da görüflme karar› verince, aç›l›m paketinden neler ç›kaca¤›n›n art›k netleflece¤i düflünüldü. Oturumda AKP bilineni tekrar edip Kürt halk›n›n temel flartlar›n› yerine getirmeyece¤ini belirtti. Atalay, zaten fiili olarak uygulanan Kürtçe TV-radyo yay›n›, seçim propagandas› yapma haklar›n›n yasalaflabilece¤ini aç›klad›. Oturumun sonunda Kürtlerde oluflan hayal k›r›kl›¤›, AKP’nin baz› makyaj de¤iflimleriyle Kürt oylar›n›n peflinde oldu¤u yarg›s›n› güçlendirdi. Zira aç›l›m tart›flmalar› süresince yap›c› yönde tek bir ad›m bile at›lmazken Kürtlerin ortak siya-

sal iradesine, DTP’ye, demokratik kitle örgütlerine ard› ard›na yap›lan polis operasyonlar› ve tutuklamalar hiç kesilmedi. 50’si merkez yöneticisi, 400 üye ve yönetim kurulu üyesi 450 DTP’li tutukland› ve halen mahkemeye ç›kar›lmad›. Öcalan’›n bar›fl için haz›rlad›¤› ‘yol haritas›’na el konuldu. Kürt halk›n›n ve DTP’nin sesini duyurma giriflimleri ya provokasyon suçlamas›yla bast›r›ld› ya da duymazdan gelindi. Sokak zorunlu seçenek Kürt halk›na taleplerini sokakta dile getirmekten baflka hiçbir seçenek tan›nmad›. Aylard›r somut tek bir öneriyi dahi yap›lmadan ve kendileri hiçbir biçimde muhatap al›nmadan yürütülen bu oyuna karfl› halk›n öfkesi isyana dönüfltü. Öcalan eylemleri bu öfkenin ifade bul-

du¤u en büyük simgelerden birisi oldu. Kas›m ay›n›n son haftas› PKK’nin kurulufl y›ldönümünde ›s›nan sokaklarda Öcalan’›n hapishane koflullar› isyan› ateflleyen fitil oldu. Bir hafta boyunca onlarca kentte büyük sokak gösterileri yap›ld›. 6 Aral›k’ta Diyarbak›r’daki eylemlerde polis üniversite ö¤rencisi Ayd›n Erdem’i vurdu. Eylemlerin 15 günlük bilançosu oldukça a¤›r: 719 gözalt› 119 tutuklama. Üstelik bunlar›n bü-

ABD Afganistan’a iflbirlikçi ar›yor ABD Baflkan› Obama bir yandan NATO üyelerinden Afganistan savafl›na destek almak için bast›r›rken, di¤er yandan bölgedeki ABD askeri say›s›n› 100 bine ç›karmaya haz›rlan›yor. NATO üyelerinin bölgeye 5 bin asker göndermesi bekleniyor ABD Baflkan› Barack Obama Afganistan’da devam eden savafla 30 bin ABD askerinin daha gönderilece¤ini aç›klarken, NATO üyesi ülkelere asker göndermesi için bask› yapmaya devam ediyor. ABD’de Obama ile görüflen Baflbakan Tayip Erdo¤an ise Afganistan’da bulunan asker say›s›n› talep gelmeden 700’den 1750’ye ç›kard›klar›n› ifade ederek, Türkiye’nin Afganistan’daki savafla Afgan ordusunu e¤iterek destek vereceklerini belirtti. Erdo¤an “Nas›l ki burada Afgan ordusuyla ilgili e¤itim varsa bu e¤itimi orada da verme imkan›m›z var. TSK buna haz›r. Ayn› flekilde emniyet teflkilat›m›z da

buna haz›r. Orada e¤itim, sa¤l›k, altyap›, yol, su gibi yapt›¤›m›z çok ciddi çal›ﬂmalar›m›z ve yat›-

r›mlar›m›z var” dedi. Türkiye 1 Kas›m’dan bu yana Kabil Bölge Komutanl›¤›’n› yürütüyor.

Öldürmeye programl›lar Diyarbak›r'da 5 Aral›k’ta düzenlenmek istenen yürüyüfle polisin sald›r›s›yla bafllayan olaylarda s›rt›na iki kurflun isabet eden Ayd›n Erdem yaflam›n› yitirdi. ANF’de yay›nlanan video görüntülerinde polisin hedef gözeterek açt›¤› atefl sonucu, Erdem s›rt›na ve kafas›na isabet eden mermiler sonucu yaflam›n› yitirdi. 23 yafl›ndaki Erdem Dicle Üniversitesi Matematik Ö¤retmenli¤i 3. s›n›f ö¤rencisiydi. Ertesi gün yine Diyarbak›r’da yap›lmak istenen

yürüyüfle saldaran polisin açt›¤› atefl sonucu 17 yafl›ndaki bir genç yaraland›. Kurban Bayram›’n›n ikinci günü ise Konya merkezdeki Selçuklu ilçesi Yaz›r mahallesindeki fierife Akkanat ‹lkö¤retim Okulu'na 3 kiflinin girdi¤i ihbar›n› alan polis, harekete geçti. Meflhur “dur” ihtar›n› da verdi¤ini iddia eden polis kimi bilgilere göre 16 yafl›ndaki genci s›rt›ndan, kimi bilgilere ise gö¤sünden vurarak a¤›r yaralad›.

Alevilerden yeni parti aç›klamas› Alevi Bektafli Federasyonu, Aleviler yeni sol partinin peflinde fleklinde ç›kan haberleri yalanl›y›p, partiye dönüflmediklerini ve parti kurmad›klar›n› aç›klad› Alevi Bektafli Federasyonu (ABF) bir aç›klama yay›nlayarak “Alevi Partisi kurmuyoruz” dedi. ABF Baflkan› Ali Balk›z yapt›¤› aç›klamada 30 Kas›m’da Milliyet gazetesinde “Aleviler yeni solun peflinde” bafll›¤› ile yay›nlanan söylefli ile “yeni sol parti”

tart›flmas›n›n Türkiye’nin gündemine oturdu¤unu, yap›lan tart›flmalar›n ise gerçe¤i yans›tmad›¤›n› belirtti. Konunun ›srarla çarp›t›ld›¤›n› vurgulayan Balk›z, ülkenin temel sorunlar›n› çözecek sol-sosyal demokrat bir yap›ya ihtiyaç oldu¤unu ve bu yöndeki giriflim ve çaba-

lara destek vereceklerini söylüyor. Balk›z, ne inanç temelli bir parti kurduklar›n› ne de ABF’nin bir partiye dönüﬂece¤ini ifade ediyor. Ali Balk›z, Alevi örgütlerine ak›l verme çabas› içinde olanlara ise “akl›llar›n› kendilerine saklas›nlar” diyor.

ABD’nin Afganistan’da halen 68 bin askeri bulunuyor. ‹lave 30 bin askerin kademeli olarak 6 ay içerisinde Kabil’e ulaflaca¤› belirtilirken, ABD’nin bölgedeki asker say›s› 100 bine ulaflm›fl olacak. Afganistan’da 42 bin askeri bulunan NATO üyesi müttefik ülkelerin ise 5 bin asker daha gönderece¤i belirtiliyor. NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen NATO üyelerinin Afganistan’a en az 5 bin asker gönderece¤ini ifade ederek, “Bu sadece ABD’nin misyonu de¤il. ABD taahhütlerini art›r›rken di¤er müttefiklerin de katk›lar›n› önemli ölçüde art›racaklar›na inanc›m tam” diye konufltu.

yük bir k›sm›n› çocuklar oluflturuyor. Bu çat›flmalar vesilesiyle hükümetin tek “iyi niyet göstergesi” olan TMK ma¤duru çocuklar›n koflullar›n› iyilefltirme için gündeme gelen yasa de¤iflikli¤i de Meclis gündeminde erteledi. Uzun bir bekleyiflten sonra Kürt hareketinde, kentlerde kitlesel gösterileri (‘serhildan’) temel alan bir muhalefet çizgisi yeniden gündeme gelmifl oldu.

‘One minute’ ‹srail’i Protesto etmek suç ‹srail Büyükelçisi Gabby Levy’nin 4 Kas›m’da Karadeniz Teknik Üniversitesi’ni ziyareti s›ras›nda Levy’yi yumurta atarak protesto eden 28 KTÜ Ö¤renci Kolektifi üyesine Rektörlük taraf›ndan soruflturma aç›ld›. Kolektif üyelerinin yapt›klar› eylem tüm ülkede yank› uyand›r›rken ‹srail D›fliflleri Bakanl›¤› da eyleme tepki göstererek tüm dünyan›n gündemine sokmufltu. Kolektifçiler, aç›lan soruflturmalara karfl› eylem haz›rl›¤›ndalar.

Üçü bir araya geldi Ergenekon operasyonunda 2 y›l›n ard›ndan kuvvet komutanlar›n›n sorgulanmas›, sürecin kontrollü bir flekilde ve mutabakat içerisinde ilerledi¤ini gösteriyor 2007’de Ümraniye’de bir evde bulunan patlay›c›larla ülke gündemine gelen “Ergenekon Operasyonu” kapsam›ndaki en üst sorgulama 7 Aral›k’ta Befliktafl’taki ‹stanbul Adliyesi’nde yap›ld›. Türkiye’de ilk defa görev süresinde suç iflledikleri iddias›yla eski kuvvet komutanlar›n›n ifadesi al›nd›. Eski Kara Kuvvetleri Komutan› emekli Orgeneral Aytaç Yalman, eski Hava Kuvvetleri Komutan› emekli Orgeneral ‹brahim F›rt›na ve eski Deniz Kuvvetleri Komutan› emekli Oramiral Özden Örnek, 10 saat süren ifadelerinin ard›ndan serbest b›rak›ld›. Kuvvet komutanlar›, Ay›fl›¤›, Yakamoz, Sar›k›z ve Eldiven darbe günlükleri hakk›nda sorguland›. Ayn› iddialarla dönemin Genel-

kurmay Baflkan› Hilmi Özkök’ün de tan›k s›fat›yla bilgisine baflvurulmufltu. Özkök, darbe giriflimlerini duydu¤unu ancak elinde delil olmad›¤› için soruflturma bafllatmad›¤›n› söylemiflti. Ergenekon iddianamesinde daha ilk günden beri adlar› geçen kuvvet komutan-

lar›n›n 2 y›l sonra ifadeye ça¤r›lmalar›, operasyon ad› alt›ndaki sürecin karfl›l›kl› mutabakat içerisinde geliflti¤ini gösteriyor. Bu mutabakat ayn› zamanda TSK ve kontrgerillan›n yeniden yap›land›r›lmas›yla ilgili mutabakat sürecinin devam etti¤ine de iflaret ediyor.

10 Aral›k 23 Aral›k

2009

‹NSANCA YAﬁAM 5

Eczac› günah keçisi de¤il AKP sa¤l›k politikalar›n›n iflas›n›n faturas›n› eczac›ya ve halka ç›kartmaya devam ediyor. Eczac›lar, kendilerini iflasa sürükleyecek olan AKP’nin yürürlü¤e koydu¤u son önlem paketine karfl› 4 Aral›k’ta tüm Türkiye’de kepenk kapatt› ve “sa¤l›kta tasarruf olmaz” dedi Eczac›lar, AKP’nin sa¤l›ktaki iflas›n bedelini eczac›lara ve halka ödetmesine karfl› 4 Aral›k günü kepenk kapatt›. “Vatandafl›n cebinden, eczac›n›n eme¤inden tasarruf olmaz”, “Hükümet uyan, masal bitti” diyen eczac›lar, “Yaflamak ve yaflatmak için tüm Türkiye’de eczanelerini bir günlü¤üne kapatt›k” dedi. Türkiye genelindeki birçok eczane kap›s›na "Bugün kapal›y›z", "Teker teker kapanacakt›k hep beraber kapatt›k”, “Bugün kapal›y›z yar›n› bilmiyoruz” yaz›l› afifller as›ld›. Türkiye çap›nda gerçeklefltirilen eylemlere neredeyse yüzde yüz kat›l›m sa¤land›. ‹stanbul’da binlerce eczac› soka¤a ç›kt› ‹stanbul’da ö¤le saatlerinde ‹stiklal Caddesi’nde toplanan yaklafl›k 3 bin eczac› Taksim'e yürüdü. Eczac›lara ‹stanbul Tabip Odas›, Herkese Sa¤l›k ve Güvenli Gele-

cek Platformu, KESK ‹stanbul fiubeler Platformu, Sa¤l›k ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas›, Dev Sa¤l›k‹fl sendikas› da destek verdi. Eczac›lar ve eczane çal›flanlar›n›n yan›s›ra ‹stanbul Üniversitesi Eczac›l›k Fakültesi ve Marmara Üniversitesi Eczac›l›k Fakültesi ö¤rencileri de kortejdeki yerlerini ald›. Beyaz önlükleriyle yürüyüfle kat›lan binler, "Sa¤l›k hakt›r sat›lamaz", "AKP sa¤l›¤a zararl›d›r", "Halka, eczac›ya de¤il, tekellere fatura" sloganlar›n› att›. Kortejin Taksim Meydan›'na ulaflmas›n›n ard›ndan burada bas›n aç›klamas› yapan ‹stanbul Eczac› Odas› Baflkan› Ecz. Semih Güngör, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun provizyon sistemini kapatarak bugün nöbetçi eczanelerde sigortal›lara ilaç hizmetini sabote etti¤ini belirterek, halk› ma¤dur edenin asl›nda SGK ve Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›¤› oldu¤unu söyledi. Semih Güngör, bas›n aç›klamas›nda "Küresel kriz bahane edilerek sa¤l›k ve ilaçta tasarruf etmek amac›yla uygulamaya konan düzenlemeler, biz sa¤l›k

meslek mensuplar› ve çal›flanlar›n› yok olufla sürüklüyor" dedi. Eczac›lar iflasta AKP’nin 4 Aral›k’ta yürürlü¤e soktu¤u önlem paketi, ilaç fiyatlar›n›n kaderini ilaç flirketlerinin eline b›rakarak eczac›lar›n büyük bölümünü iflasa sürüklüyor. Eczac›lar Odas›’n›n raporlar›na göre, uygulamayla birlikte iflas bayra¤›n› çeken eczane say›s› 12 binin üzerinde olacak ve bunlar›n

ço¤unlu¤u küçük belde ve ilçelerdeki eczanelerden oluﬂacak. Eczac›y› tüccar yapt›lar AKP’nin “Hastanede kuyruk derdine son” slogan›yla 2005’te hayata geçirdi¤i “Sa¤l›k kurumlar›n› tek çat› alt›nda toplama” ata¤› sonras›nda SSK’lardaki eczaneler kald›r›l›p, ilaç yükü serbest eczanelere yüklendi. Hemen ard›ndan SSK ilaç fabrikas› kapat›l›p ilaç fiyatlar› dolara endekslendi ve

For Zapsu Zapsu'nun sahibi oldu¤u Azizler Holding'e ait For You adl› ﬂirket, ilac›n markette sat›lmas›n›n önünü açmaya haz›rlan›yordu

Hükümetin ald›¤› önlem paketinin birçok eczanenin tasfiyesine yol açacak olmas›, ak›llara Baflbakan›n dan›flman› Cüneyt Zapsu'yla an›lan zincir eczaneleri (Drugstore) gündeme getirdi. Daha önce Azizler Holding’e ait For You ma¤azalar›n›n ‘eczaneye dönüfltürüldü¤ü’ iddialar›, ma¤azalar›n üzerine

Dilenmiyoruz direniyoruz! 3 Aral›k Dünya Engelliler Günü’nde, engelli örgütleri ülkenin dört bir yan›nda eylemdeydi. Engellilerin tepkilerinin oda¤›n› ise ayr›mc›l›k ve AKP’nin engellileri zor durumda b›rakan uygulamalar› yer ald› ‹stanbul’da engelliler Türkiye Sakatlar Derne¤i ve Alt› Nokta Körler Derne¤i’nin ça¤r›s›yla Taksim Meydan›’na yürüdü. Engelli üyeleriyle Türk Harb-‹fl sendikas› da eyleme kat›ld›. Böylece Türkiye’de engellilerin eylemine bir iflçi sendikas› ilk defa kat›lm›fl oldu. Akflam da Halkevleri Engelli Haklar› Atölyesi Galatsaray Meydan›’nda “Dilenmiyoruz, direniyoruz” dedi. ‹zmir’de de Ça¤dafl Görmeyenler Derne¤i Konak’ta bir bas›n aç›klamas› yapt›. Yap›lan aç›klamalarda engelliler, Engelliler Konfederasyonu Baflkan› Turhan ‹çli’nin Engelliler fiuras›’nda

Baflbakan›n korumalar› taraf›ndan zorla susturulmas›n› k›nad›. Orman Bakanl›¤›’n›n zihinsel, iflitme ve görme engellileri istihdam d›fl› b›rakan uygulamas› k›nan›p, birçok engelli iflsizken ka-

muda engellilere ayr›lan kontenjanlar›n bofl olmas› elefltirildi. Engelliler, AKP’nin kapatt›¤› Ni¤de Körler Okulu’nun aç›lmas›n› ve 2 y›ldan beri iflleyemez hale gelen ‹stanbul Fizik

ilaç tüketimi teflvik edildi. Böylece sa¤l›k harcamalar›n›n en büyük kalemi olan ilaç masraflar›n›n kontrolü devletin elinden ç›karak, ilaç flirketlerinin belirledi¤i bir hale geldi. “Sa¤l›kta tasarruf”a muayene ücretlerine yapt›¤› yüzde 500’lük zamla bafllayan AKP, emekli hastalar›n hastanelerde yap›lan muayenelerinin paras›n› da eczac›ya tahsil ettirmeye bafllad›. 2005 ile 2009 y›llar› aras›ndaki dönemde Sa¤l›k

Tedavi Rehabilitasyon E¤itim ve Araflt›rma Merkezi konusunda bir an önce somut ad›m at›lmas›n› istedi. D›fllanm›fll›k sorununu dile getiren engelliler, kentsel ve toplumsal mekanlara daha kolay eriflmelerinin sa¤lanmas›n› talep etti. Görme engelliler imza tan›¤› uygulamas›n›n kendilerini yok sayd›¤›n› ifade etti. Engellili¤in kayna¤›n›n yoksulluk ve yoksunluk oldu¤unu belirten engelliler; öncelikle sa¤l›k hizmetlerinin paras›z olmas›, güvenli çal›flma koflullar›n›n sa¤lanmas›, trafik kazalar›n› en aza indirecek düzenlemelerin yap›lmas› gerekti¤ini söyledi.

Bakanl›¤›’n›n yeni ilaç düzenlemelerinde de tekellirin yüzünü güldüren kararlar al›nd›. Bu durum, 2002 y›l›nda 7,6 milyar olan sa¤l›k giderlerini 2008 y›l›nda 25,4 milyara ç›kartt›. 2 ay öncesinde ise 2009 y›l› ortas›nda sa¤l›k giderlerinin y›l ortas›nda 14,6 milyar› bulmas›yla Sa¤l›k Bakanl›¤› iflas› aç›klamak zorunda kalm›flt›. 7 y›ll›k AKP iktidar› döneminde ilaç flirketleri büyük kârlar elde etti. SGK, giderek artan sa¤l›k giderlerini azaltmak için önce Eczac›lar Odas› yerine ilaç tekelleriyle masaya oturdu. Hükümetin bakan düzeyinde kat›l›m gösterdi¤i görüflmelerde ilaçlar›n al›fl fiyat›nda bir de¤ifliklik olmad›. Bunun üzerine AKP ilaç sat›fl fiyatlar›n› düflüren bir önlem paketi haz›rlad›. Böylece AKP, tekellere ödedi¤i paray› ayn› tutarken, ülkedeki ilaç fiyatlar›n› düflürerek yapt›¤› tasarrufu eczac›lar›n s›rt›na yükledi. Düzenlemeden dolay› büyük zarara u¤rayacak olan birçok eczane kapanma tehlikesiyle yüzyüze geldi. Önlem paketi daha önce de gündeme gelmifl, ancak eczac›lar›n gösterdi¤i tepkiler neticesinde geri çekilmiflti.

‘Drugstore For You’ pankartlar›n›n as›lmas›yla yo¤unlaflm›flt›. Reçetesiz ilaç sat›fl›na imkan veren Drugstorelarla ilgili yasa teklifi meclise gelmifl ancak eczac›lar›n yapt›¤› eylemler üzerine meclis gündeminden düflmüfltü. Gelen tepkiler üzerine ise ma¤aza afiflleri For You Extra olarak de¤ifltirilmiflti.

Ölü say›s› art›yor Sa¤l›¤› piyasalaflt›rarak koruyucu sa¤l›k hizmetlerini tasfiye eden AKP hükümeti, domuz gribi salg›n› karfl›s›nda tek çare olarak gördü¤ü afl›ya sar›l›yor ancak ölümler giderek art›yor Domuz gribinden hayat›n› kaybedenlerin say›s› 296’ya yükseldi. K›sa sürede h›zla artan ölümler karfl›s›nda hükümetin alm›fl oldu¤u tek önlem ise herkesi afl›lamak. Bu konuda da bugüne kadar yaflanan tart›flmalar afl›ya olan güveni sarsarken, ölümlerin yüzde 60’›n›n Sa¤l›k Bakanl›¤›’n›n belirledi¤i risk gruplar›n›n d›fl›nda olmas› da güvensizli¤i giderek pekifltiriyor. Bu arada Meclis, domuz gribine karfl› C vitamini takviyesi yap›yor, TBMM lokantas›nda karadut, nar ve üzümden olu-

flan “organik meyve sular›” sat›fl› bafll›yor. Gribin h›zla yay›lmas› birinci basamak sa¤l›k hizmetleri ve onun sembolü olan sa¤l›k ocaklar›n›n ne kadar de¤erli oldu¤unu hat›rlat›yor. Bilindi¤i gibi sa¤l›k ocaklar› bölge/nüfus tabanl›, toplumun koruyucu sa¤l›k hizmetlerinin sunuldu¤u ilk baflvuru yerleridir. AKP piyasac› sa¤l›k politikalar›yla sa¤l›k ocaklar›n› kapat›p koruyucu sa¤l›k hizmetlerini tasfiye ederek salg›n hastal›klar karfl›s›nda toplumu korumas›z hale getirmeye devam ediyor.

‘Rant için de¤il Gebzeliler dayan›flma flenli¤inde bulufltu halk için sahil’

6 Aral›k günü “sahiller halk›nd›r sat›lamaz” diyerek toplanan bin 500 kifli, Bak›rköy sahilinin TOK‹ taraf›ndan sat›lmas›n› protesto etti. Eyleme Bak›rköy’de oturan sanatç›lar, akademisyenler ve belediye meclis üyeleri de kat›l›rken, yüzlerce siyah balon gökyüzüne b›rak›larak sahilin rantç›lara peflkefl çekilmesi protesto edildi.

Gebze’deki Adem Yavuz ve Cumhuriyet mahallesi sakinleri, kentsel dönüflüm projesinin iptali için verdikleri mücadele sonucu belediyenin projeyi rafa kald›rmas›n› bir flenlikle kutlad›. 5 Aral›k’taki flenli¤e ço¤u kad›n 350 kifli kat›ld›. fienlik, mahallelilerin kurdu¤u derne¤in baflkan› Elvan Haz›rc›’n›n konuflmas›yla bafllad›. Haz›rc›, “Proje iptal olana dek mücadele sürecek” dedi. Haz›rc›’n›n ard›ndan derne¤in Kad›n Kollar› Baflkan› fiükran Çelebi söz ald›. Çelebi, “Kad›nlar olarak soka¤a

ç›kt›k. Çok tepki ald›k ama mücadeleden vazgeçmedik” dedi. Çelebi’den sonra söz alan Bar›nma Hakk› Bürosu avukat› Ender Büyükçulha mahalledeki sa¤l›k oca¤›, krefl gibi eksiklerin örgütlü bir flekilde giderilmesi gerekti¤ini söyledi. fienli¤e kat›lan Ar›zl›l› depremzedeler de Gebzelilerin mücadelesini selamlad›. Konuflmalardan sonra mahalleliler, Bayar fiahin ve Kaz›m Koyuncu Kültür Merkezi kursiyerlerinin flark›lar›yla e¤lendi. Çocuklar da fliirleriyle flenli¤e ayr› bir renk katt›.

Tersanelerin afl›s› yok, ac›s› çok ‹ki gün önce 130. ölümü yaflad›k. Ne ac›d›r ki bunun son olmad›¤›n›, olmayaca¤›n› biliyoruz. Ercan Sancar'› yak›n çevresi d›fl›nda kimse tan›maz. 43 yafl›nda, Bafral› kaynak ustas›, 3 çocu¤u var. Pazar günü mesai d›fl› çal›fl›rken tonlarca a¤›rl›ktaki ambar kapaklar› aras›nda s›k›flm›fl olmas› pek kimseyi ilgilendirmiyor gibi. Daha çok say›sal bir ifade 130. ölüm! Hele bir de kask takmam›flsa, ''eee olaca¤›na bak'' durumu. Halbuki Pazar günü Tuzla tersanesinde hayat›n› kaybeden iflçi Ercan Sancar ifl güvenli¤i koflullar›n›n yerine getirilmemesinden öldü. As›l gerçek bu! Gerçek, Ercan Sancar'la yan yana çal›flan arkadafllar›n›n Pazartesi yine ayn› mekana gidip çal›flacak olmalar›. Anlad›¤›m›z, anlafl›lan odur ki tersanelerin afl›s› yok ac›s› çok! Tuzla tersanelerinde ne oldu da ölümler kabullenilir, beklenebilir oldu? Öykü k›saca flöyle; tersane sektörü devlet teflvi¤iyle 1990’larda h›zla yükselen bir ifl sahas› oluyor, 2000’lerde mevcut kapasitenin çok üstünde üretime geçiyor. 2002’den önce iflçi say›s› 5 binken, 2008’lerde 30 bini buluyor, bir k›sm› kay›ts›z büyük ço¤unlu¤u sendikas›z. Mevcut firma say›s› 44, tafleron firma say›s› 563. Sektör, üretim alan›nda büyürken ifl koflullar› pek de¤iflmiyor. Bin kiflinin yapaca¤› gemi inflaas› 100 kifliyle yap›lmaya çal›fl›l›yor. Benim gibi ticaretten anlamayan biri bile daha az ücretle, daha az kalifiye, daha az say›da iflçinin daha uzun süre çal›flt›r›lmas›n›n daha çok kar getirece¤ini görebiliyor. Tersane patronlar› da bunu yap›yor. 1989’dan 2002’ye kadar Tuzla tersanelerinde 33 olan ifl kazas›na ba¤l› ölüm 2002-2008 aras›nda 41, 2008-2009 aras›nda 56. Bu say› daha da artacak, artmamas› mümkün de¤il. Büyük firmalar ifl güvenli¤i koflullar›n› yerine getirmekle zaman ve para harcayacaklar›na tafleron firmalarla ifl götürmeye bak›yor. Tafleron firma az adamla, az bilgiyle, az imkanla çok ifl ç›karmaya çal›fl›yor, iflte böyle zincirleme giden ifller. Arada olan iflçiye olacak, oluyor. O da kiflisel korumaya dikkat etmiyor can›m, hani eldiveni kask›! Geçen zamanla ifl kapasitesi ve iflçi say›s›n›n artmas›na orant›l› olarak teknoloji ve ifl güvenli¤i ile ilgili bilgilerin de artt›¤› düflünülürse dalga geçilir gibi, hatta gibisi fazla! Öleni suçlamak, “kalan sa¤lar bizimdir” mentalitesi ülkemizde pek yayg›nd›r. Kad›n kocas› taraf›ndan öldürüldü¤ünde ya ayr›lmak istemifltir ya sevgilisi vard›r ya adam›n erkekli¤ine laf etmifltir, k›sacas› a¤›r tahrik vard›r. Zaten hafif yolluca da oldu¤undan sankim ölümü biraz hak etmifltir. Bunu iflimize gelmeyen, hoflumuza gitmeyen tüm ölümlerde yapabiliriz, yapar›z. Örne¤in yenido¤an bebekler ünitelerin yetersizli¤inden ölmezler de onlar zaten erken do¤mufllard›r, öleceklerdir, ölürler. Hatta yat›l› bir din kursunda çocuklar gece vakti yanar, binan›n yetersizli¤inden, denetlenmemesinden, yaflam koflullar›na uygunsuzluktan konuflulmaz da takdiri ilahiye çevrilir ifl. Hastane yanar ona da uyduruk bir neden bulunur. Bu akla ziyan aç›klamalar, yaklafl›mlar nereye götürür ki bizi. Tuzla tersanelerini de aç›klar›z böyle ziyan ziyan, iflçi say›s› artt›, iflçiler kiflisel koruyucular› kullanm›yor onun için oluyor kazalar, falan falan falan. ‹lla da görmeyece¤im, kabullenmeyece¤im diyene o kadar çoktur ki bahaneler. Devlet, çal›flan›n sa¤l›kl›, güvenli ortamda çal›flmas›n›, eme¤inin karfl›l›¤›n› almas›n›, sosyal haklar›n›n korunmas›n› ve idamesini sa¤lamak zorundad›r. T›pk› tüm vatandafllar›na bar›nma, ulafl›m, enerji ve sa¤l›k hizmetlerini eflit, paras›z sa¤lama, eriflilebilir k›lma zorunlulu¤u gibi. Yoksa devlet niye vard›r ki, niye gereklidir? Tabii ben yanl›fl düflünüyor da olabilirim, nitekim herfleyi devletten beklememek gibi bir kavram da var de¤il mi? Peki neyi devletten beklemeli? ‹çimi ac›tan Ahmet'in bu sabah kalk›p ayn› ifl yerine gidip, ayn› koflullarda çal›fl›yor olmas›. Kaynak makinesini ambar kapa¤›na tutarken acaba Ahmet'in akl›ndan neler geçer ya da neler geçmez kal›r? Yürekte bir s›z›, hiçbir fleyin kader olmad›¤›n› bilerek! Haftaya; ne yapmal›, nas›l yapmal›, kaderin bozumu. Ama bu hafta 12 Aral›k Saat 12.00’de Bahçelievler Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinde buluflma var, herkes davetli, hastanemizi geri istiyoruz! Süheyla E. Tezel

www.halkinsesigazetesi.net iletisim@halkinsesigazetesi.net 15 günlük Yayg›n, Süreli, Türkçe yay›nd›r.

Sahibi ve Sorumlu Yaz› ‹ﬂleri Müdürü Umar KARATEPE n

Telefon-Faks 0 212 245 90 37 n

Adres Tomtom Mah. Örtmealt› Sk. 6/3 BEYO⁄LU/‹STANBUL n

Bas›ld›¤› Yer Taﬂbask› Matbaac›l›k Yay. ve Amb. San. Tic. Ltd. ﬁti. Bask› Tesisleri Kocaeli/‹zmit (0 262 335 45 29)

10 Aral›k 23 Aral›k

6 EMEK ‹stihdam Dan›ﬂma Kurulu nereden ç›kt›? Mustafa Eberliköse eberli@sendika.org

AKP her ne kadar kendisine farkl› biçimlerde demokrasi maskesi takmaya çal›flsa da emek düflman› yüzü git gide belirmeye bafllad›. Neoliberal dönüflüm sürecini henüz tamamlayamayan AKP, can› istese de istemese de emek düflman› politikalar› bir flekilde hayata geçirmek zorunda. AKP, bugüne kadar hayata geçirdi¤i politikalar›, yaratt›¤› suni gündemlerin arkas›nda saklamay› az çok baflard›. Özel ‹stihdam Bürolar› gibi temelinde eme¤in esneklefltirilmesini, güvencesizlefltirilmesini hedefleyen büyük projelerde bir ad›m geri att›. Yaln›z att›¤› bu geri ad›m, ileriye do¤ru daha sa¤lam ad›m atabilmesi aç›s›ndan gerekliydi, ki bugünlerdeki tart›flmalar ve AKP’nin yeni haz›rl›klar› da eme¤e yönelik yeni bir sald›r› dalgas›n›n kap›da oldu¤unu gösteriyor. AKP, eme¤e dönük sald›r› program›n› bir an önce hayata geçirmek zorunda. Çünkü 2011’de Genel Seçim var. AKP May›s’a kadar neoliberal dönüflüm program›n›n eksikliklerini tamamlamal› ki sonraki süreçte kemerleri gevfletebilsin. Meclis’te onaylanan 2010 Bütçesi de zaten yeni bir sald›r› program›na iflaret ediyor. ‹flte tam da burada ülkenin istihdam politikas›n› belirlemek üzere Ekim ay›nda kurulan ve ilk toplant›s›n› gerçeklefltiren “‹stihdam Dan›flma Kurulu” oldukça dikkat çekici bir noktada duruyor. Akademisyenler, sivil toplum örgütleri ve bürokratlardan oluflturulan Kurul’un, istihdam sorununu çözmeye yönelik kuruldu¤u savunuluyor. 18 Aral›k’ta Antalya’da 119 konuflmac›n›n kat›l›m›yla 2. toplant›s›n› yapmaya haz›rlanan Kurul önümüzdeki günlerde tart›flmalar› ve önerileriyle gündemimizde önemli yer iflgal edecek. Her ne kadar Kurul’un ifllevi yaln›zca Ekonomi Koordinasyon Kurulu’na tavsiyede bulunman›n ötesine geçmese de AKP, buradan ç›kartaca¤› önerileri toplumun bir çok kesiminden genel kabul görmüfl gibi kamuoyuna lanse edecek. ‹stihdam Dan›flma Kurulu toplant›s› öncesinde bir aç›klama yapan Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakan› Ömer Dinçer, iflsizlik sorununun çözümüne dair henüz herhangi bir emarenin olmad›¤›n› söyleyerek, Kurul’un çözüm için önemli bir noktada durdu¤una dair ilgi çekmeye çal›flt›. Dinçer aç›klamas›nda Kurul’un toplant›s›nda gündeme gelecek birkaç konunun da haberini verdi. Bunlardan birisi “yeni sendikac›l›k anlay›fl›” di¤eri “esneklik” tart›flmalar›. AKP yeni emek düflman› politikalar›n› gerçeklefltirebilmek için yeni bir iflçi sendikac›l›¤› anlay›fl›na ihtiyaç duyuyor. Çünkü AKP mevcut sendikal anlay›fllar›n s›n›rlar›n› Özel ‹stihdam Bürosu tart›flmalar›nda gördü. AKP mevcut –sar› sendikalar da dahil- sendikal anlay›fl› de¤ifltirmeye giriflmesi asl›nda arkas›ndan büyük bir tufan›n gelece¤inin habercisi gibi. Bu tufan›n en fliddetli rüzgarlar›ndan biri de yine Bakan taraf›ndan iflaret ediliyor, “esneklefltirme.” Esneklefltirme, patronlara istedikleri gibi iflçi al›p-ç›karma imkan› tan›yacak, fakat bunun için k›dem tazminat›n› kald›rmalar› gerekecek, ifl güvencelerinin ortadan kald›r›lmas›n› sa¤layacak dolay›s›yla sigortas›z, sendikas›z çal›flma ortamlar› yarat›lacak. Esneklefltirme, çal›flma sürelerinin art›r›lmas› anlam›na gelecek. fiu anda günlük 8 saat olarak belirlenen çal›flma süreleri zaten fiili olarak afl›l›yor, bu yasal hale gelecek. Mesai, vardiya gibi uygulamalara son verilerek patronlar›n en büyük yükleri ortadan kald›r›lacak. Ücretlendirmede performans sistemi gibi uygulamalar yasallaflt›r›larak, iflçiler aras›ndaki rekabetin art›r›lmas› dolay›s›yla iflçilerin örgütsüzlefltirilmesi hedefleniyor. AKP bu sald›r› program›n› kendi yandafl› akademisyenlere, sivil toplum örgütleri ve bürokratlara tart›flt›rarak, demokrasi iflletecek. Bu demokrasi iflsiz kalan, ücretlerini alamayan, zaten esnek koflullarda çal›flt›r›larak insanl›ktan ç›kart›lan ve her gün daha fazla yoksullaflan emekçiler taraf›ndan kabul görecek mi, onu da önümüzdeki günlerde görece¤iz.

Bütçe halk›n s›rt›na y›k›ld› Geçti¤imiz hafta Meclis’te kabul edilen 2010 Y›l› Bütçesi “gelirleri art›r›rken giderleri k›sma” esas›na göre, yani s›k› maliye politikas›na dayanarak haz›rlanm›fl. Gelirlerde dolayl› vergiler ve özellefltirmelere dayanan bir art›fl öngörülürken, giderlerde kamu iflçilerinin ve memurlar›n›n giderlerinin azalt›lmas› öncelikli tutulmufl. IMF uyumlu 2010 Bütçesi Meclis’te kabul edildi. 2010 Bütçesi’nde 2009 Bütçesi’ne göre giderlerde yüzde 7.6 art›fl öngörülürken, gelirlerde ise yüzde 16 art›fl öngörülmüfltür. Yani AKP hükümeti 2010’da kemerleri s›kmay› deneyecek. Tabii ki her bütçede oldu¤u gibi en çok delik halk›n kemerlerine aç›lacak. Çünkü 2010 Bütçesi’nin gelir art›fl›n›n, dolayl› vergilerden ve özellefltirmelerden sa¤lan›lmas› hedefleniyor. 236 milyarl›k gelirin 193 milyarl›k k›sm› vergi gelirlerinden bekleniyor. Kimden vergi al›naca¤› konusunda da hükümet plan›n› yapm›fl. AKP’nin eli bu y›l da emekçilerin cebinden ç›kmayacak. Sermayenin kâr› üzerinden al›nan Kurumlar Vergisi’nin art›fl oran› yüzde 8 olarak hedeflenirken; halk›n yediklerinden, içtiklerinden al›nan Özel Tüketim Vergisi’nde ise yüzde 31.6 art›fl hedeflenmifltir. Örne¤in ›s›nmak, ifle gidip gelmek

için kulland›¤›m›z petrol ve do¤al gazdaki vergi art›fl› yüzde 26.15; dayan›kl› tüketimde vergi art›fl› yüzde 32.98; motorlu tafl›t araçlar› vergisinde art›fl yüzde 60.85; tütün mamullerinde ise vergi art›fl› yüzde 41.54 olacakt›r. Ayr›ca yol, köprü ve tünel ücretleri yüzde 23.7; tapu harç ücretleriyse yüzde 23.58 artacakt›r. 2010 Bütçesi’nde özellefltirmelere de bel ba¤layan AKP, flimdiden elektrik da¤›t›m›n›, HES’leri, fleker fabrikalar›n›, Tekel’i sat›fla ç›karm›flt›r. Giderler emekçiden k›s›lacak Gelirlerin merkezine emekçileri koyan 2010 Bütçesi’nde giderlerin azalt›lmas›nda da yine emekçiler baflrolde olacaklar. Çünkü AKP’nin ilk azaltaca¤› gider memur maafllar› olacak. Yani hükümet 2010 y›l›nda vergi art›fllar›yla yaflam› yüzde 31.6 daha pahal› hale getirirken, kamu iflçisi ve memurun gelirleri için sadece

yüzde 7.2’lik bir art›fl öngörmektedir. Bir di¤er yandan sa¤l›k ve e¤itime ayr›lan bütçelerde de kemer s›kmaya gidildi. Bunun en yak›c› örne¤ini kepenkleri indiren eczac›lar›n durumlar›nda gördük. 2010 Bütçesi, tam da Maliye Bakan› Mehmet fiimflek’in dedi¤i gibi ‘küresel ekonomide rekabet gücünü artt›racak bütçe’ olmufltur. Bütçe, patronlara k›yak geçerken ac›s›n› dolayl› vergilerle, özellefltirmelerle, düflük maafl zamlar›yla, kötü sa¤l›k ve e¤itim hizmetleriyle halktan ç›karmay› hedeflemektir. Yani AKP’nin haz›rlad›¤› 2010 Bütçesi de yine halk›n s›rt›na y›k›lm›fl durumda.

Zamlar yeni y›l› bekliyor Yap›lan aç›klamalara bak›l›rsa 2010 y›l›na kadar elektrik ve do¤algaz zamm› görünmüyor, yeni zamlar öncesi sessiz kalan AKP, yeni y›lla birlikte büyük bir zam f›rt›nas›na haz›rlan›yor Türk-Amerikan ‹fl Konseyi'nin düzenledi¤i ö¤le yeme¤inde konuflan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan› Taner Y›ld›z, do¤algaz için flu anda herhangi bir zamm›n söz konusu olmad›¤›n› söyledi. Y›ld›z’›n aç›klamalar›na bak›l›rsa

AKP hükümeti 2010 y›l›n›n Ocak ay›na kadar do¤algaz ve elektri¤e herhangi bir zam yapmayacak. Zamlarla ilgili aç›klamas›nda Taner’in ‹ran ve Azerbaycan gazlar›n›n otomatik fiyatland›rmaya ba¤l› oldu¤unu vurgulamas› dikkat çekti. Çünkü, otomatik fiyatland›rmayla 2010 y›l›ndan itibaren geçerli olacak gaz›n toptan sat›ﬂ fiyatlar› 250 dolardan 360 dolara ç›kacak. Bu da tüketicilere yüzde 50 ile 70 aral›¤›nda bir zamla yans›t›lacak demek oluyor. Özellikle ‹stanbul’da metrobüs ücretlerine yap›lan zam-

TÜ‹K kafa buluyor TÜ‹K, hükümetin istedi¤i gibi araﬂt›rmalar yaparak gerçek verileri sapt›rmaya devam ediyor

Asgari ücret pazarl›¤› bafll›yor Asgari Ücret Tespit Komisyonu, yeni asgari ücretin tespitine yönelik çal›flmalara bu ay bafll›yor. Komisyon ilk toplant›s›n› Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›¤›'nda 10 Aral›k'ta gerçeklefltirecek. Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 5'i iflçi, 5'i iflveren, 5'i de hükümet temsilcisi olmak üzere 15 kifliden

2009

olufluyor. ‹fl Kanunu gere¤ince, ücretlerin asgari düzeyinin komisyon arac›l›¤› ile en geç iki y›lda bir belirlenmesi gerekiyor. 2009'da uygulanan asgari ücreti belirleme konusunda hükümet, iflçi ve iflveren kesimi aras›nda uzlaflma sa¤lanamam›fl, Türk-‹fl komisyondan çekilmiflti.

lar›n büyük tepki görmesi ve eylemlerin büyümesi hükümeti zamlar konusunda zor durumda b›rak›yor. Daha önce Aral›k’ta enerji fiyatlar›na zam beklenmesine ra¤men, hükümet yap›lacak zamlar› erteleyebilmek için çabal›yor. Her ne kadar elektrik, do¤algaz, ulafl›m, ekmek gibi görünür giderlere zam yap›lmasa da di¤er tüketim ürünleri pahal›laflmaya devam ediyor. Tüketici Fiyatlar› Endeksi (TÜFE) y›lbafl›ndan beri geçen 11 ayl›k sürede yüzde 5.96 artt›. Bu art›fllar da tüketim ürünlerine yans›yarak her gün reel al›m gücümüzü biraz daha zay›flat›yor.

TÜ‹K taraf›ndan yap›lan “Yoksulluk Çal›flmas›”n›n sonuçlar›, kafalarda TÜ‹K halkla kafa m› buluyor, yoksa asgari ücret görüflmeleri öncesi hükümetin ve iflverenlerin ellerini mi güçlendiriyor sorusunu yaratt›. 2002 y›l›nda yap›lan çal›flmada açl›k s›n›r›n›n alt›nda yaflayan kifli say›s› 923 bin kifli olarak aç›klanm›fl-

Yarg›tay 9. Hukuk Dairesi, iflçinin manevi varl›¤›n›n yasalarca korundu¤unu vurgulayarak amiri taraf›ndan dövülen iflçinin manevi tazminat talebinin reddedilmesi karar›n› bozdu. Amiri taraf›ndan dövülen ve daha sonra ifl akdi feshedilen bir iflçi, k›dem ve manevi tazminat talebiyle dava açt›.

Yerel mahkeme, iflçinin talebini k›smen kabul etti. Taraflar›n karar› temyiz etmesi üzerine dosya, Yarg›tay 9. Hukuk Dairesi’ne geldi. Al›nan kararda “Hiçbir gerekçe, iflçinin dövülmesini hakl› k›lmaz. ‹flçinin yaln›z maddi varl›¤› de¤il manevi varl›¤› da yasalarca koruma alt›ndad›r” denildi.

Hükümet 2010 y›l› Merkezi Yönetim Bütçesi’ni, 286,9 milyar lira olarak ba¤lad›. Maliye Bakan› Mehmet ﬁimﬂek’in düzenledi¤i de¤erlendirme toplant›s›nda yapt›¤› aç›klamaya göre, 2010 y›l› merkezi yönetim bütçesinde, bütçe giderleri 286,9 milyar lira, bütçe gelirleri 236,8 milyar lira, bütçe aç›¤› da 50,1 milyar lira olarak yer ald›. 58,8 milyar lira faiz ödenecek olan bütçede, 6,6 milyar lira faiz d›-

fl› fazla öngörüldü. Bütçede personel giderleri 60,3 milyar lira olarak yer al›rken, önümüzdeki y›l devletin kasas›na vergilerden 193,3 milyar lira girecek. Maliye Bakan› fiimflek’in verdi¤i bilgiye göre, 2009 y›l› ile karfl›laflt›r›ld›¤›nda bütçe giderlerinde yüzde 7,6, gelirlerinde ise yüzde 16,1 oran›nda art›fl olacak. Bütçe tasar›s›na göre, yeni y›lda kamuya aç›ktan atama yoluyla 32 bin yeni memur al›nacak.

Mobbing k›skac› Yarg›tay’›n son karar›yla tekrar gündeme gelen "Mobbing" iﬂyerlerindeki güvencesizleﬂtirmeye paralel biçimde artmaya devam ediyor

Tarladan verdim 4 tane Marketten ald›m 1 tane Türkiye Ziraat Odalar› Birli¤i taraf›ndan yap›lan araflt›rmada, Kas›m ay› itibar›yla üretici ve market aras›ndaki fiyat fark›n›n baz› ürünlerde yüzde 387’lere ulaflt›¤›na dikkat çekildi. Yani bir çiftçi tarlas›ndan 4 tanesini 1 liraya satt›¤› elma karfl›l›¤›nda markete gitti¤inde 1 liraya 1 elma alabiliyor. Di¤er baz› ürünlerdeki fiyat art›fllar› ise flöyle; mandalina yüzde 253, kurufasulye yüzde 215.6, pirinç yüzde 169.4.

ken, 2009 y›l›nda bu rakam›n 374 bine düfltü¤ü TÜ‹K taraf›ndan müjdelendi. Oysa 2002 y›l› 2009 y›l› aras›nda reel ücretlerde düflüfl yafland›. Reel ücretler azal›rken yoksulluk nas›l azald› sorusunun san›r›z mant›kl› bir cevab› yoktur ya da sadece TÜ‹K’in bilebilece¤i bir cevab› vard›r.

Patron daya¤› yarg›ya tak›ld›

2010 Bütçesi’nde planlananlar

Geçti¤imiz hafta Yarg›tay taraf›ndan al›nan bir karar "Mobbing (Psikolojik Taciz)" tart›flmalar›n› yeniden gündeme getirdi. Çorlu ‹fl Mahkemesi’nin verdi¤i bir karar› bozan Yarg›tay 9. Hukuk Dairesi, iflyerinde masan›n üzerine kitap ya da klasör doldurarak kendini perdeleyerek arkadafllar›n›n kendisini görmesini engellemeyi "mobbing" olarak de¤erlendirdi. Yarg›tay, ayn› ifl yerinde flef statüsünde olan bir kiflinin bu flekilde di¤er çal›flanlar üzerinde psikolojik bask› yaratt›¤› görüflüne vard›. ‹flyerinde “psikolojik taciz”, “bask›”, “y›ld›rma” ve “zor kullanma” anlam›na gelen “mobbing”, AKP hükümetiyle birlikte kamu kurumlar›nda daha da yayg›n hale geldi. Belediyelerde çal›flan ve muhalif kimlikleriyle tan›nan memurlar “zorla” emekli edilmek istenirken, sa¤l›k personeli, baflhekim ve idareciler “geçici görevlendirme” tehditlerine maruz kal›yorlar. Özellikle sa¤l›k alan›nda gü-

Vas›fs›zlar› iflsiz kal›yor ‹fiKUR verilerine göre bu y›l, 8 ayda iflsizlik maafl›ndan yararlanmak için 931 bin 819 baflvuru yap›ld›. ‹flsizlik sigortas›na baflvuranlar›n yar›s›ndan fazlas›n› ilkö¤retim mezunlar› oluflturuyor. E¤itim düzeyi yükseldikçe iflsizlik maafl› için baflvuru azal›yor. Türkiye ‹fl Kurumu, ifl-

sizlik ödene¤inden yararlanmak için yap›lan baflvurular› analiz etti, iflsizli¤in en çok kimleri vurdu¤unu saptad›. Baflvurularda en büyük grubu, yüzde 55’lik oranla ilkö¤retim mezunlar› oluflturdu. ‹kinci s›ray› da yüzde 31’lik baflvuru oran›yla, lise ve dengi okul mezunlar› izledi.

vencesiz çal›flt›rma biçimlerinin, tafleronlaflt›rman›n yayg›nlaflmas›yla birlikte iflçilerin “Senin ifl güvencen benim iki duda¤›m›n aras›nda” gibi sözlerle bask› alt›na al›nd›¤› biliniyor. Belediyelerde ise her seçim sonras› yeni partiyle birlikte ifle al›nan iflçilere ve memurlara yönelik “sendikas›zlaflt›rma” ve “emeklili¤e zorlama” yönünde bask›lar oldu¤u da bilinen di¤er bir gerçek. Mobbing nedir? ‹ftira, haks›z elefltiri ve iflyerinde psikolojik fliddet, iflyeri zorbal›¤› anlam›na gelen “mobbing” ilk kez 1984’te ‹sveç’te Heinz Leymann’›n sundu¤u raporla ortaya at›lm›flt›. ‹kna ve inand›rma yöntemini uygulamayan ya da kendine güveni olmayan yöneticilerin uygulad›¤› bir yöntem olarak literatüre giren mobbing, yöneticinin çal›flanla olan düflünce ve inanç ayr›mc›l›¤›, k›skançl›k ya da cinsiyet ayr›m› olarak da kendini gösterebiliyor.

1 kuruflunuz bile kalmas›n Tüketiciler Birli¤i Genel Baflkan› Naz›m Kaya, hesap kapat›l›rken unutulan 1 kuruflluk bakiye karfl›l›¤›nda bankalar›n 300 liraya kadar bedel talep edebildi¤ini söyledi. Kaya, yapt›¤› aç›klamada, hesap iflletim ücretlerinin 4077 Say›l› Tüketicinin Korunmas› Hakk›nda Kanun’un

6. maddesi gere¤i haks›z ve geçersiz oldu¤unu belirtti. Bankalar›n hesap sahiplerinden, y›lda ortalama 200 lira hesap iﬂletim ücreti tahsil etti¤ini anlatan Kaya, “Tüketiciler, kapatt›klar›n› düﬂündükleri eski banka hesaplar›n› mutlaka kontrol etmelidir.” dedi.

Dev Sa¤l›k-‹ﬂ: Sorumlu devlettir

Nakliyat-‹ﬂ’e polis operasyonu

Geçti¤imiz hafta sa¤l›k alan›nda yaflanan iki ayr› konuyla ilgili aç›klama yapan Dev Sa¤l›k-‹fl, her iki olayda da esas sorumlunun hükümetin ve uygulanan tafleron çal›flt›rma sisteminin oldu¤una iflaret etti. Çukurova Üniversitesi’nde EVMEN flirketine ba¤l› tafleron temizlik iflçisi Do¤an Aksu çal›flt›¤› iflyerinde 25 Kas›m’da intihar etti. Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi olan Aksu’nun ölümünün ard›ndan bir aç›klama yapan Dev Sa¤l›k-‹fl Çukurova Böl-

D‹SK’e ba¤l› Nakliyat-‹fl sendikas› üye ve yöneticileri gözalt›na al›nd›. 7 Aral›k günü sabaha karfl› sendikan›n Genel Baflkan› olan ve ayn› zamanda D‹SK Örgütlenme Daire Baflkanl›¤› görevini yürüten Ali R›za Küçükosmano¤lu, Genel Merkez Sekreteri Aziz Cengiz, Mali Daire Baflkan› R›za Ball›, Örgütlenme Daire Baflkan› Abdullah Menek, E¤itim Daire Baflka-

10 Aral›k 23 Aral›k

ge fiubesi Baflkan› Mustafa Hotlar, 7 y›ld›r bir kamu kurumunda hizmet veren Do¤an Aksu’nun tafleron sistemin kurban› oldu¤unu vurgulad›. Hotlar, güvencesizli¤in bir arkadafllar›n›n yaflam›na mal oldu¤unu söyledi. 2 Aral›k 2009 tarihinde Baflbakanl›k Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'na ba¤l› 80. Y›l Bak›rköy Özürlüler, Bak›m ve Rehabilitasyon ve Aile Dan›flma Merkezi'nde özürlü çocuklara yap›lan

iflkence görüntülerinin bas›na yans›mas›yla ortaya ç›kan gerçekler üzerine de Dev Sa¤l›k-‹fl Sendikas› bir aç›klama yapt›. Yap›lan aç›klamada Sosyal Hizmetler’de yaflanan bu gibi vakalarda gerek bas›n gerekse de resmi kurumlar›n "suçlu" olarak tek tek bireyleri ilan etti¤ine dikkat çekildi ve sisteme dair tek bir iyilefltirme yap›lmad›¤› için tek tek "suçlu"lar›n cezaland›r›ld›¤›, bu nedenle de sorunun kendisini her seferinde yeniden üretti¤i söylendi.

n› Abuzer Aslan, ‹stanbul fiube Baflkan› Nurettin Gümüfl, fiube Sekreteri Hac› Altafl, Gebze fiube Baflkan› Erdal Kopal, D‹SK Bölge Temsilcisi ve ayn› zamanda Nakliyat-‹fl Konya Temsilcisi Ali Özçelik, ayr›ca sendika üyesi iflçilerinden Erkan Erçel ile Cihangir Ceylan operasyon kapsam›nda gözalt›na al›n›rken gözalt›lar›n nedeni aç›klanmad›.

Sabaha karfl› yap›lan ev bask›nlar›n›n ard›ndan polis sendika binalar›na yöneldi. Sendikan›n ‹stanbul’da bulunan genel merkezinde 3 saat boyunca arama yapan polisler daha sonra Ambarlar’da bulunan ‹stanbul flubesini arad›. Nakliyat-‹fl üyesi iflçiler gözalt›lar› flube binalar› önünde sloganlarla protesto etti, 8 Aral›k günü ise bir saatlik ifl b›rakma eylemi yapt›.

2009

EMEK 7

‹ﬂçiler direniyor AKP sertleﬂiyor

‹ﬂçinin ölümü Tufan Sertlek Dev Sa¤l›k-‹ﬂ Genel Sekreteri

Geçti¤imiz hafta Ere¤li’de, Turhal’da, Diyarbak›r’da, ‹stanbul’da direnen ve direnifllerinin karfl›l›klar›n› almaya bafllayan iflçiler AKP’nin emek düflman› yüzünü de ortaya ç›karmaya bafllad›. Baflbakan ve bakanlar, yapt›klar› eylemler nedeniyle iflçilere gözda¤› veriyor. AKP, tüm gücüyle sermaye yanl›s› emek düflman› politikalar›n› hayat geçirmeyi sürdürüyor. AKP’nin açt›¤› kulvarda rahatlayan sermaye kar h›rs›yla h›zla harekete geçti. Patronlar iflçilerin haklar›n› gasp edebilmek için ellerinden geleni artlar›na koymuyor. ‹flçiler ise bafllatt›klar› direnifller ve grevlerle haklar›n› savunuyor. Son zamanlarda bu direnifllerin bir k›sm› kazan›mla sonuçlanmaya bafllad›. Emek düflman› politikalar›n›n aksamas›ndan korkan AKP ise sertleflmeye bafllad›. Yükselen iflçi tepkileri karfl›s›nda bunalan AKP de tehditler ve polisiye yöntemlerle iflçi düflman› yüzünü iyiden iyiye göstermeye bafllad›. Ere¤li’de direnen iflçiler kazand› Ere¤li Gemi Tersanesi'nde aylard›r maafllar› ödenmedi¤i için tersanede üretimi engelleyen iflçiler, sonunda patrona geri ad›m att›rd›. 6-7 ayl›k alaca¤› bu-

lunan iflçilere ilk ödeme gerçeklefltirildi. Ere¤li Gemi Tersanesi’nde çal›flan iflçilerin önce ücretleri düflürülmüfl, ard›ndan sigortalar› iptal edilmifl, üstelik 6-7 ayd›r da maafllar› ödenmemiflti. Bu duruma isyan eden iflçiler 26 Kas›m’da baretlerini ç›kartarak eyleme geçtiler. ‹flçiler ilk olarak tersanede üretimi durdurdular, tersaneye girifl ç›k›fllar› engellediler. Tersane direklerinde as›l› bulunan flirketin bayraklar›n› y›rtt›lar. ‹flçilerin eylemleri karfl›s›nda araya giren Ere¤li Kaymakam› iflçilere maafllar›n›n ödenece¤i sözünü vererek, iflçileri yat›flt›rd›. Fakat aradan geçen zamanda maafllar yine ödenmeyince tersane iflçileri 1 Aral›k’ta Ere¤li flehir merkezine kadar bir yürüyüfl düzenledi. Yürüyüflün önünü kesmek isteyen Kaymakam, bu kez iflçileri durduramad›. Savc›l›¤a flirket hakk›nda suç duyurusunda bulunan iflçiler sonunda haklar›n› almay› baflard›. fieker iflçisi özellefltirmeyi durdurdu fieker fabrikalar›n›n özellefltirilmesi karfl›s›nda harekete geçen fleker iflçileri, birçok eylem ve miting düzenleyerek özellefltirmenin engellenmesi için ellerinden geleni

yapt›lar. ‹flçilerin en çok ses getiren eylemlerinden biri de 13 Ekim’de Tokat Turhal’da fabrikay› gezmeye gelen Suudi flirketin yetkililerini fabrikaya sokmamakt›. Suudi flirket, iflçilerin tepkileri karfl›s›nda geri ad›m atarak konsorsiyum ortakl›¤›ndan çekildi. Böylece fleker fabrikalar›n›n özellefltirilmesi, ortada al›c› kalmamas› nedeniyle flimdilik durdurulmufl oldu. TEKEL iflçileri eyleme geçti Diyarbak›r'da çal›flt›klar› TEKEL kapat›lacak olan ve ifllerini kaybeden iflçiler AKP’yi protesto ederek Valili¤e do¤ru yürümek istedi fakat polisin tazyikli su ve biber gazl› sald›r›s›yla karfl›laflt›. ‹flçileri fliddet kullanarak yürütmeyen polis 2 iflçiyi de gözalt›na ald›. ‹stanbul’da ise TEKEL iflçileri 4 Aral›k’ta Haliç Tersanesi’nde bir törene kat›lan Baflbakan Tayip Erdo¤an’› protesto etti. Konuflma yapt›¤› s›rada TEKEL iflçilerinin “TEKEL sizden müjde bekliyor” sloganlar›yla karfl›laflan ve iflçilerin taleplerine tahammül edemeyen emek düflman› baflbakan, iflçileri azarlad›. ‹flçiler karfl›s›nda baflbakan›n ald›¤› sert tav›r, alanda bulunan AKP’lilerde fiili sald›r› ola-

rak hayat buldu. Erdo¤an’›n sözlerinden güç alan AKP’liler demokratik bir flekilde baflbakan› protesto eden iflçilerin üzerine sald›rd›. ‹flçilerin de karfl›l›k vermesiyle k›sa süreli bir arbede yafland›. TEKEL iflçileri daha sonra polis taraf›ndan tören alan›n›n d›fl›na ç›kar›ld›. TEKEL’de örgütlü olan TekG›da-‹fl Sendikas› ise, Baflbakan Tayyip Erdo¤an’› protesto eden TEKEL iflçilerinin 4C statüsüyle çal›flmak istemedi¤i için bu eylemi yapt›¤›n› ve baflbakan›n "iki sene önce sendika yöneticileri ile anlaflt›k" ifadesinin yalan oldu¤unu aç›klad›. 12 bin TEKEL iflçisi 15 Aral›k’ta Ankara’da aileleriyle beraber eylem yapmaya haz›rlan›yor. Sendikalar SGK Kurulu’nda yok AKP taraf›ndan ifllevsizlefltirilmek istenen SGK Genel Kurulu’na sendikalar kat›lmad›. Genel Kurul öncesi sendikalar›n önünü kesebilmek için AKP’li bürokratlar taraf›ndan oynanan çeflitli alicengiz oyunlar›na tepki gösteren baflta D‹SK olmak üzere, Türk-‹fl, Hak-‹fl, KESK gibi iflçi ve kamu emekçileri konfederasyonlar› SGK Genel Kurulu’na kat›lmad›.

Sermayenin yeni zokas› sendikalar yasas› Sendikal hak ve özgürlüklerin önünün aç›ld›¤›, baraj, noter ve bürokrasi gibi sorunlar›n çözüldü¤ü k›l›f›yla pazarlanan sendikalar ve toplu sözleflme yasa taslaklar› güvencesiz-tafleron çal›flt›rma gerçe¤inin karfl›s›nda anlams›zlafl›yor, sermaye dümeni yine elde tutuyor Önümüzdeki aylar› sermayenin ihtiyaçlar›na göre emekçi s›n›flara karfl› önemli bir sald›r› süreci olarak de¤erlendiren AKP, hem yoksullaflt›rma politikalar›na h›z veriyor hem de sa¤l›k, e¤itim, yerel yönetimler ve istihdam alan›nda neo-liberal yap›sal ve yasal düzenlemeleri bir bir gündeme al›yor. Bu gündemlerden bir tanesini de kuflkusuz ki sendikalara dönük sald›r›lar oluflturuyor. Çal›flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl›¤›’n›n 2821 ve 2822 Say›l› Sendikalar ve Toplu Sözleflme Kanunlar›nda De¤ifliklik Öngören Yasa Taslaklar›, AKP’nin eme¤e dönük sald›r›lar›nda önemli bir yer tutuyor. Taslaklar›n gerekçelerinde “1982 Anayasas›’n›n hak daralt›c› ve buyurgan kapsam›na karfl›” “sendikal hak ve özgürlüklerin özgürlükçü ve demokratik toplum esaslar› temelinde yeniden düzenlendi¤i” gibi içi bofl aç›klamalardan geçilmezken, iktidar yanl›s› Hak-‹fl gibi kesimler flimdiden yasay› alk›fllamaya bafllad›lar bile. Türk-‹fl birkaç noktada kendi öznel ç›karlar›n›n derdine muhalif görünürken D‹SK’in de kimi do¤ru yaklafl›mlar›n yan›nda sald›r›n›n bütününü tam olarak okuyabildi¤ini söylemek zor. Yasa taslaklar›n›n özü itibariyle sermayenin ç›karlar› do¤rultusunda yeniden düzenlenmekte olan çal›flma iliflkilerinde eme¤i ve örgütlülüklerini düzen s›n›rlar›na hapsetmek amac›nda oldu¤u oldu¤u aç›k. Bu ad›mlar AB normlar› ve ILO standart-

lar›na uyum, “82 Anayasas›’n›n k›s›tlar›na karfl› sendikal hak ve özgürlüklerin önünün aç›lmas›” gibi k›l›flarla pazarlan›rken; asl›nda y›llardan beri var olan statükoya yenilerinin eklenmesine ve sendikalar›n mücadelede ellerinin zay›flat›lmas›na dair pekçok ayr›nt› gözlerden kaç›r›l›yor. Kald› ki Bakanl›k referans gösterdi¤i ILO ve AB raporlar›na bile uymamaktad›r. Bu anlamda yasa taslaklar›nda en dikkat çeken noktalar›n bafl›nda “sadelefltirilmeye gidilmifltir” denilerek iflkollar›n›n baz›lar›n›n birlefltirilerek say›s›n›n azalt›lmas› ve iflkolu sendikac›l›¤›n›n yan› s›ra toplu

sözleflme hakk› tan›nmayan “iflyeri ve meslek sendikac›l›¤›”n›n önünün aç›lmas› bulunuyor. ‹flyeri ve meslek sendikac›l›¤›n›n ilk bak›flta afla¤›dan gelen dinamiklere yol açaca¤› düflünülse de, bu dönemde hükümet taraf›ndan gündeme getirilmesinin as›l nedeninin son yirmi y›ld›r yürütülen iflçilefltirme/yeni iflçilefltirme sürecinin ortaya ç›kard›¤› dinamikleri kontrol alt›na almak oldu¤u görülmeli. As›l nedeni, özellikle sa¤l›k, e¤itim, teknik hizmetler gibi alanlarda iflçilefltirme sürecine sürüklenen, flimdiye kadar sendikalarla pek de iliflki kurmam›fl olan ve hareketlenen kesimleri he-

defleyen bir parçalama stratejisi oluflturuyor. Yine taslakta sendikalara üyelik konusunda noter flart›n›n kald›r›lmas›, iflkolu barajlar›n›n düflürülmesi/kald›r›lmas› gibi “demokratik” ad›mlar at›l›yormufl gibi görünüyor. Fakat bütün bunlar, iflçinin örgütlenmesini olanaks›z hale getirmeyi hedefleyen, formel bir toplu sözleflme düzene¤ini ortadan kald›ran güvencesiz -tafleron çal›flt›rma- gerçe¤iyle birlikte de¤erlendirilmelidir. Yani “tafleron çal›flt›rma yasaklans›n” demeden, güvencesiz çal›flt›rmaya karfl› bütünlüklü ve sistematik bir mücadele yürütmeden, baraj ya da noter tart›flmas›n›n gerçek bir anlam› olmayacakt›r.

Çukurova Üniversitesi’nde temizlik iflçisi olarak çal›flan Do¤an Aksu intihar etti. Ölmeden önce b›rakt›¤› notta “Lanet olsun sana para” diyordu. Arkadafllar› onun hiçbir kötü al›flkanl›¤› olmad›¤›n› söylüyor. TOK‹’den ucuz bir ev almak için girdi¤i taksitler belini bükmüfl, arkas›ndan kredi kart› borçlar›… Ve nihayetinde üç kuruflluk tafleron iflçisi ücretiyle daha fazla dayanamam›flt›. Bir gazetenin 3. sayfas›nda yer ald› iflçinin ölümü. Bir sürü baflka trajik yoksul hikayelerinin yan›nda. Bir zengin nas›l okumufltur bu haberi? fiöyle herhalde: Madem ödeyecek gücün yok, niye harc›yorsun! Bu laf› ne kadar çok duyduk de¤il mi? “Kardeflim kazand›¤›n kadar harcayacaks›n.” “Hakl›s›n›z beyefendi” diyoruz, “Haddimiz olmadan mütevazi bir ev sahibi olmak istedik!” Bir yoksul nas›l okumufltur acaba? Belki, kendisi ölmüfl gibi, belki “bana ne zaman s›ra gelecek” diye içi titreyerek, belki “niye yapt›n be kardeflim, de¤er mi” belki de flöyle bir bak›p geçecek kendi derdi de¤ilmifl gibi… Bütün bunlar› düflünmenin bir anlam› yok belki de… Çünkü ölüm bir tank gibi geçiyor üzerimizden. Domuz gribi bilimsel risk grubu s›ralamas›na uymuyor, tek tek vuruyor yoksullar›, sadece yoksullar›. Her fley ne kadar basit! Bir taraftan binlerce ve binlerce iflsiz üret, di¤er taraftan “yeter art›k, ölmek istiyorum” koflullar›nda çal›flt›r. ‹flsizlik ve asgari ücretle, sigortas›z çal›flma tam bir k›rk sat›r m›, k›rk kat›r m› hikayesi bizim için… Sermaye için ise, bir elinde sat›r bir elinde k›rbaç… Belki bu yüzdendir son dönemde emekçilerin can havliyle sald›rmas›. Fark›ndas›n›z de¤il mi, iflçi direniflleri hiç olmad›¤› kadar fazlalafl›yor, hiç olmad›¤› kadar inatla sürüyor ve baflar›yla sonuçlan›yor. Birbirlerinden habersiz olmalar›, birbirleriyle dayan›flamamalar› büyük sorun ama bugün için daha önemlisi ekmek davas›na sahip ç›kmak. Çare yok, ayakta kalmak için mücadele edilecek. ‹flin gelip dayand›¤› yer buras›. Daha iyi koflullarda yaflamak ve çal›flmak için mücadele, bütün iflçilerin kap›s›n› çal›yor tek tek. Kimisi duyuyor, kimisi duymuyor çal›nan kap›lar›n›. Duyanlar aç›yor, açanlar›n kimisi kat›l›yor davete kimisi tereddütlü, kimisi tekrar kapat›yor kap›s›n›. Böyle yürünecek zaten. Kap›lar tekrar çal›nacak, tekrar davet edilecekler. Kimisi davete gerek kalmadan hat›rlayacak daveti, kat›lacak mücadeleye. Kolay de¤il bir kap›y› aç›p baflka bir dünyaya aç›lmak. Her zaman ç›kt›klar› sokak önü de¤ildir çünkü bu kez att›klar› ad›m. Bir iflçi arkadafl›m›z›n söyledi¤ini hat›rl›yorum: “Sendika ifline ücretim artar m› diye girmifltim, fele¤im flaflt›, yepyeni bir hayata bafllad›m.” Evet, etraf toz duman, emekçilerin yaflam kavgas›n›n izleri görünmüyor bu toz bulutunda. Pusuya düflürülen askerler, kurflunlanan bir Kürt genci, ak›llara zarar bir eylemle öldürülen genç bir k›z çocu¤u. Ve daha kim bilir neler var s›rada. Lakin siz de görüyorsunuzdur, görmüyorsan›z biraz daha k›sarak bak›n gözlerinizi. Elinde fenerle yürüyen birilerini göreceksiniz mutlaka. Seslerini duyuyor olmal›s›n›z: “Üreten Biziz Yöneten de Biz Olaca¤›z”, “‹flçiyiz Hakl›y›z Kazanaca¤›z” “Kurtulufl Yok Tek Bafl›na Ya Hep Beraber Ya Hiç Birimiz” diye ba¤›r›yorlar. Yeni bir yol çizmeye çal›fl›yorlar kendilerine, bütün ezilenleri, emekçileri, yoksullar› o tarafa ça¤›r›yorlar.

10 Aral›k 23 Aral›k

8 DÜNYA

Kapitalizm minareye k›l›f uyduram›yor Kimse de¤inmedi ama ‹sviçre’deki minarelerin yasakland›¤› referandumda ülkenin silah ihrac›na devam karar› da ç›kt›. Bu iki sonuç Avrupa’da yabanc›lara yönelik düflmanl›¤›n emperyalist zihniyetle hareket etti¤ini ortaya koyuyor ‹sviçre’de geçen günlerde düzenlenen referandumda ülkede minarelerin yasaklanmas› karar›n›n ç›kmas›, Avrupa ve ‹slam ülkelerinde büyük tart›flma yaratt›. Baz› Avrupa ülkeleri ile ‹slam dünyas› karar› farkl› kültürlere karfl› hoflgörüsüzlük olarak niteleyip büyük tepki gösterdi. Ancak referandumun büyük foto¤raf› çekilecek olursa referandum sonucunun Avrupa’da bundan çok daha kapsaml› bir tehlikenin iflaretçisi oldu¤u anlafl›labilir. Yeni milliyetçilik 90’lardan bu yana yükseliflte Sosyalist ülkelerin çözüldü¤ü, solun geriledi¤i, sosyal devletin tasfiyeye baflland›¤› bir ortamda, 90’l› y›llardan bafllayarak Avrupa’da yeni milliyetçi hareketler yükselifle geçmiflti. Bu hareketlerin alameti farikalar›ndan biri de

yabanc› düflmanl›¤›yd›. Özellikle ekonomik krizlerin a¤›rl›¤›n›n hissedildi¤i dönemlerde bu e¤ilim daha da belirgin hale geldi. Sosyal güvencesizlik ve iflsizli¤e itilen kesimlerin bir bölümü kendi durumlar›n›n göçmenlerden kaynaklad›¤› yönündeki propagandan›n etkisine girerek yabanc› nefretini yeniden üretti. ‹sviçre’deki son referandum emperyalist güdülere de sahip bu siyasi e¤ilimin Avrupa’da ne derece etkin hale geldi¤ini gösterdi. Minarelere hay›r silah ticaretine evet Referandumda halka yaln›zca minare yasa¤› sorulmad›. Bir soru da ‹sviçre’nin savafl malzemeleri ihrac›n›n yasaklanmas›yla ilgiliydi. Seçmenlerin ço¤u minare yasa¤›na “evet” derken bu yasa¤a ise “hay›r” dedi. ‹sviçre’nin

sol partilerinden ‹sviçre Emek Partisi’nin minare yasa¤›n› elefltirirken ‹sviçre’de üretilen silahlar›n dünyaya ölüm saçacak olmas›ndan üzüntü duydu¤unu aç›klamas› hayli manidard›. Bir Avrupa masal›n›n sonu Referandum yaln›z ‹sviçre de¤il Avrupa’daki politik atmosferin bugünkü hali pür melalini göstermesi aç›s›ndan da önemli bir geliflme oldu. Referandumdaki kararda ülkenin Libya’yla yaflad›¤› gerilim, ‹sviçre’ye iltica edenlere birçok Avrupa ülkesine nazaran daha fazla sosyal hak tan›nmas› gibi özel durumlar tabii ki var ancak referandum sonras› yap›lan destek beyanlar› sand›ktan ç›kan anlay›fl›n Avrupa’da ne derecede güçlendi¤ini ortaya koydu. Böylece referandum demokrasi, çok kültürlülük, farkl›l›klara sayg› gi-

bi kavramlarla yan yana getirilen Avrupa medeniyetiyle ilgili madalyonun di¤er yüzünü göstermifl oldu: Emperyalizmi, vahfli kapitalizmi ve ›rkç›l›¤›. Ezilenlerin gerçek dostu sol Referandum tüm dünyada oldu¤u gibi Avrupa’da da ezilenlerin, d›fllananlar›n, en alttakilerin gerçek dostunun sol oldu¤unu ortaya koydu. Ayn› hoflgörüsüzlü¤ü, ayn› yabanc› düflmanl›¤›n› kendi ülkelerinde, kendi siyasi zeminlerinde üreten Müslüman ülkelerin (Burada Kaddafi’nin Libya’s›ndan Erdo¤an’l› Türkiye hükümetine birçok ülkeyi sayabiliriz), ‹slami

Hareketler’in ‹sviçre’ye ‘farkl›l›klara hoflgörü’ ça¤r›s› yapmas› hiç inand›r›c› bulunmad›. Almanya’da Solingen’de Türkler yak›larak öldü¤ünde “Hepimiz Türküz” diye, ‹stanbul’da bir Ermeni ayd›n vuruldu¤unda “Hepimiz Ermeniyiz” diye sokaklara ç›kan sol ‹sviçre’de tepkilere öncülük ederek “Hepimiz Müslüman›z” sloganlar›yla protestolar örgütledi. Eylemlerin en büyü¤ünde Müslüman göçmenlerin “Sol Partilerin Yan›nday›z” pankart› açmas› ise gerçek ç›k›fl› sa¤layacak anlay›fl› göstermesi aç›s›ndan hayli manidard›.

Dubai’de neoliberal balon söndü “Küresel krizin bitti¤ini” tart›flan dünya piyasalar› neoliberal balon Dubai’nin sönmesiyle yeni bir sars›nt› daha yaflad›. Finans ve turizm merkezi olarak fliflirilen, sendikalar›n ve siyasi partilerin tamamen yasak oldu¤u Dubai’de yabanc› iflçiler pasaportlar›na el konularak kölelik koflullar›nda çal›flt›r›l›yor Küresel ekonomik kriz için “en kötüsü geride kald›” tart›flmalar›n›n yürütüldü¤ü bu günlerde dünya piyasalar› Dubai’nin borçlar›n› ödeyemeyece¤ini aç›klamas›yla sars›ld›. Birleflik Arap Emirlikleri’ne ba¤l› emirliklerin en ünlüsü olan Dubai hükümeti, kendine ba¤l› olarak faaliyet gösteren Dubai World isimli yat›r›m flirketi ve onun ifltiraki olan Nakheel’e borç veren yat›r›mc›lar›n alacaklar›n› bir süre istememeleri ve tüm alacaklar›n› May›s 2010’dan sonra ödenmeye bafllamak üzere ertelemelerini isteyeceklerini aç›klad›. Baflkent Abu Dabi’nin yaklafl›k 60 milyar do-

lar› bulan borçlar›n ödenece¤ine dair söz vermesi Dubai balonunun sönmesiyle alt üst olan piyasalardaki kayg›y› dindirmeye yetmedi. Di¤er ülkelerden gelen yabanc› iflçilerin pasaportlar›na el konularak kölelik koflullar›nda ayl›k 100 dolara çal›flt›r›ld›¤› neoliberalizmin sahte cenneti Dubai, son y›llarda gerçeklefltirilen reklâm kampanyalar› ile finans ve turizm merkezi olarak fliflirilmiflti. Dünyan›n en yüksek iki gökdeleni, en büyük iki al›flverifl merkezi bulunan ve dünyan›n en s›cak bölgelerinden biri olan Dubai’de, dünyan›n en büyük kapal› ski

slalomu, suyun 100 metre alt›na kadar inen denizalt› oteli, bir dinozor park›, sahilinde yapay ada kompleksleri bulunuyor. Bu sahte cenneti yaratan Hindistan, Bangladefl, Nepal ve Asya'n›n di¤er yerlerinden gelen bir milyondan fazla yabanc› iflçi ise her biri en az 3 bin insanla a¤z›na kadar dolu olan çal›flma kamplar›nda uyuyor ve 50 derece s›cakl›k alt›nda tuvalete dahi gidemeden kölelik koflullar›nda çal›fl›yor. Sendikalar›n ve siyasi partilerin tamamen yasak oldu¤u Dubai’de çal›flan Hintli iflçilerin 900’den fazlas›n›n bir y›l içinde intihar etti¤i belirtiliyor.

Honduras darbecilerin gölgesinde seçimlere gitti. Halk›n yüzde 70’inin seçimleri boykot etti¤i bildirilirken, ALBA üyesi ülkeler seçimleri tan›mayacaklar›n› aç›klad› Honduras, 29 Kas›m’da darbeci hükümetin yönetiminde seçimlere gitti. Ülkede 28 Haziran’da gerçeklefltirilen askeri darbeden bu yana devam eden meflruiyet krizi, darbeci hükümetin meflru devlet baflkan› Manuel Zelaya ile yapt›¤› anlaflmaya ayk›r› olarak seçimlere gitmesiyle daha da büyüdü. Halk›n yüzde 70’inin seçimleri boykot etti¤i bildirildi. Darbeci hükümetin aç›klamalar›na göre halk›n yüzde 62’sinin sand›k bafl›na gitti¤i iddia edilirken, Honduras Yüksek Seçim Kurulu, Ulusal Parti aday› Lobo Sosa’n›n 318 bin 960 oyla seçimleri kazand›¤›n› duyurdu. Askeri darbe ile devrilen meflru devlet baflkan› Manuel Zelaya ise “Belediye baflkanlar›ndan ald›¤›m bilgilere göre halk›n yüzde 70’i seçimleri boykot etmifltir, darbe hükümetinin yalan rakamlar

yay›nlad›¤› ortadad›r. Bu seçim bilançosu, Honduras halk›n›n darbecilere verdi¤i bir cezad›r” dedi. Seçimler s›ras›nda askerlerin kap› kap› dolaflarak insanlar› zorla seçim merkezlerine götürmeye çal›flt›¤› belirtilirken, seçim günü en az 83 kiflinin gözalt›na al›nd›¤›, bir kiflinin ise polis taraf›ndan öldürüldü¤ü bildirildi. Öte yandan Amerika Halklar› için Bolivarc› Alternatif (ALBA) üyesi ülkeler yay›nlad›klar› ortak bildiri ile Honduras’taki seçimleri k›nad›. Aralar›nda Bolivya, Küba, Venezüella ve Ekvador’un bulundu¤u ALBA üyesi ülkeler darbe hükümeti taraf›ndan gerçeklefltirilen flaibeli seçimlerin darbecileri meflrulaflt›raca¤›n› ifade etti. ABD, Kolombiya, Panama, Kosta Rika, Peru ve ‹srail hükümetleri ise seçimleri tan›yacaklar›n› aç›klad›.

‹sviçre’nin Cenevre kentinde 153 ülkeden 110 bakan›n kat›l›m›yla bafllayan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) toplant›lar› antikapitalistlerin eylemlerine sahne oldu. DTÖ toplant›s›, aralar›nda çok say›da sendika ve ‹sviçre Yefliller Partisi’nin de bulundu¤u kapitalizm karfl›tlar› taraf›ndan protesto edildi. Yaklafl›k 3 bin kiflinin kat›ld›¤› eylemde “DTÖ’ye hay›r”, “Vahfli kapitalizme yeter” sloganlar› at›l›rken, yap›lan konuflmalarda yoksul ülkelerdeki açl›k sorunlar›na dikkat çekilerek DTÖ’nün yoksul ülkelere dayatt›¤› politikalar “DTÖ yoksullar› katlediyor” ifadeleriyle elefltirildi. Polisin çok s›k› güvenlik önlemleri ald›¤› gösterilerin ard›ndan, polisin göstericilere sald›rmas› sonucu çat›flmalar ç›kt›¤› bildirildi. Kent merkezine do¤ru yürüyüfle geçen eylemcilerin bankalar›, lüks araçlar› ve lüks res-

toranlar› molotof kokteylleri ile atefle verdi¤i bildirildi. Polisin göstericilere sert bir flekilde sald›rd›¤› belirtilirken, eylemi da¤›tmak için göz yaflart›c› gaz ve plastik mermi kullanan polisin 30’dan fazla insan› gözalt›na ald›¤› ifade edildi. Polis, ortaya ç›kan fliddetle ilgili olarak kalabal›kta yer alan "siyah blok" diye bilinen 200 kiflilik maskeli grubu suçlad›. Olaylarla ilgili olarak havai fiflekler, demir çubuklar, halkal› zincirler, spreyler, somun anahtarlar› ele geçirildi¤i bildirildi.

Almanya’da Afganistan istifas›

Afganistan’da Eylül ay›nda NATO’ya ba¤l› uçaklar›n düzenledi¤i hava sald›r›s› ile ilgili iddialar nedeniyle, Genelkurmay Baflkan› Wolfgang Schneiderhan’›n istifas›n›n ard›ndan, bir önceki hükümette Savunma Bakan› olarak görev yapan Çal›flma Bakan› Franz Josef Jung da görevinden ayr›ld›. Afganistan’›n Kunduz bölgesinde 4 Eylül tarihinde iki yak›t tankeri Taliban militanlar› taraf›ndan kaç›r›lm›fl, çok say›da sivil, tankerlerden yak›t almak için topland›¤› s›rada tankerler NATO taraf›ndan bombalanm›flt›.

Almanya’da Afganistan’daki bir NATO bombard›man› ile ilgili iddialar nedeniyle istifa eden Genelkurmay Baﬂkan›’n›n ard›ndan Çal›ﬂma Bakan› da istifa etti

Evo yeniden baflkan n Bolivya’da hafta sonu yap›lan genel seçimlerde devlet baflkan› Evo Morales ald›¤› yüzde 62 oyla yeniden devlet baflkan› seçildi. Morales’in partisi Sosyalizme Do¤ru Hareket (MAS) ise parlamentonun her iki kanad›nda da ço¤unlu¤u elde etti. Morales’in en yak›n rakibi Manfred Reyes Villa yüzde 23 oran›nda oy al›rken, seçimler muhalefet aç›s›ndan büyük bir darbe oldu, sadece Santa Cruz’da Morales ve MAS’tan daha fazla oy alabildi. Anayasay› de¤ifltirecek üçte ikilik ço¤unlu¤u da elde eden Morales hükümetinin, radikal dönüflümlere h›z vermesi bekleniyor. Seçim sonuçlar›n›n aç›klanmas›n›n ard›ndan baflkent La Paz’da halka seslenen Morales, “fiu anda görevim de¤iflim yürüyüflünü h›zland›rmakt›r. ‹ki yol vard›: de¤iflime devam etmek ya da geçmifle geri dönmek, siz ilkini seçtiniz” dedi.

Fransa müzelerinde grev n Fransa'da kültür ve turizm sektöründeki kamu çal›flanlar›n›n grevi, ülkenin dünyaca ünlü turistik merkezlerinin kap›lar›n› kapatmas›na yol açt›. Greve giden kamu çal›flanlar›, hükümetin emeklili¤i gelen çal›flanlar›n yar›s›n›n yerine yenilerini almama karar›n› protesto etti. Bu karar pek çok müzede kadrolar›n önemli oranda azalmas› anlam›na geliyor. Kültür bakanl›¤›nda çal›flan memurlar› temsil eden yedi sendika bu durumun ülkenin ulusal müzelerini olumsuz etkileyece¤ini savunuyor. Müze çal›flanlar›n›n ifl b›rakmas› nedeniyle Versailles Saray› ziyaretçilere kapand›. CFTC sendikas›ndan Joseph Thouvenel "Paris'in daha çok turist çekmesini sa¤lama iste¤iyle, bu hizmeti sa¤layacak kaynaklar›n azalmas›n› nas›l ba¤daflt›raca¤›z?" diye sordu.

Atina bir y›l sonra yine ayakta

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) toplant›lar›na ev sahipli¤i yapan ‹sviçre’nin Cenevre kentinde yaklaﬂ›k 3 bin antikapitalist “DTÖ yoksullar› katlediyor” diyerek soka¤a ç›kt›

Honduras’ta darbeye seçim maskesi

2009

n Yunanistan'›n baflkenti Atina'da 6 Aral›k 2008’de polis kurflunuyla yaflam›n› yitiren 16 yafl›ndaki Aleksis Grigoropulos’u anma etkinliklerinde ç›kan olaylarda 162 kiflinin gözalt›na al›nd›¤› bildirildi. Baflta baflkent Atina olmak üzere ülkenin birçok kentindeki gösterilerin beklenenden daha sakin bir ortamda geçmesine karfl›n Atina'n›n Eksarhia semtinde sabaha karfl› ç›kan olaylarda "‹ktidar karfl›t›" ve "anarflist" maskeli gruplarla güvenlik kuvvetleri aras›nda çat›flma ç›kt›¤› belirtildi. Grigoropulos'un hayat›n› kaybetmesinin ard›ndan Yunanistan'›n pekçok kentinde haftalarca süren protesto gösterileri yap›lm›flt›.

Celtic’e Filistin ça¤r›s› n ‹skoç iflçi sendikalar›, Celtic tak›m›n›n taraftarlar›ndan, ‹srail'in Hapoel Tel Aviv tak›m›yla 2 Aral›k’ta yap›lan maçta Filistinlilerle dayan›flma için Filistin bayraklar› sallamalar› ça¤r›s›nda bulundu. ‹skoç ‹flçi Sendikalar› Kongresi Genel Sekreter Yard›mc›s› Dave Moxham yapt›¤› aç›klamada, "Celtic taraftarlar›n›n ‹srail ile Filistin aras›nda adil ve uzun vadeli bar›fla destek konusunda kendilerine kat›laca¤›n› umduklar›n›" belirtti. Celtic kulübünden yap›lan aç›klamada ise gösteri ça¤r›lar›ndan "derin endifle" duyuldu¤u ve stadyumun "siyasi gösteri yeri" olmad›¤› ifade edildi.

Ayr›ca polis, Uluslararas› ÇiftçiKöylü Hareketi Via Campesina üyelerinin de aralar›nda bulundu¤u birçok antiemperyalisti havaalan›nda durdurarak ‹sviçre'ye girmesine engel oldu. ‹nsan Haklar› ‹zleme Örgütü olayda 70 sivilin öldü¤ünü bildirirken, Schneiderhan ve Jung ›srarla hiçbir Afgan sivilin ölmedi¤ini ileri sürmüﬂtü. Sald›r› emrinin ise Alman Albay Georg Klein taraf›ndan verildi¤i belirtiliyor.

Bir y›lda 20 milyon iflsiz n Uluslararas› Çal›flma Örgütü (ILO), ekonomik kriz ned e n i y l e 2009’da 241 milyondan fazla kifli ile küresel iflsizli¤in rekor düzeye ç›kabilece¤ini belirterek, krizden dolay› iflsiz say›s›n›n bir y›lda 20 milyon artt›¤›n› kaydetti. ILO milyonlarca iflçinin daha tehdit alt›¤›nda oldu¤u uyar›s›n› yapt›. Uluslararas› Sosyal Araflt›rmalar Enstitüsü Müdürü Raymond Torres, “Ekonomik canlanman›n ilk iflaretlerine ra¤men ve iflsizlik ile part time çal›flman›n belirgin bir flekilde yükselmesi nedeniyle, destek tedbirlerinden erken vazgeçilmemesi gerekiyor” dedi. “Küresel ifl krizi bitmedi” diyen Torres, ifl krizi ne kadar uzun sürerse ekonomik canlanman›n da hem k›r›lgan hem de eksik kalaca¤›n› kaydetti.

10 Aral›k 23 Aral›k

2009

DOSYA 9 Rejime can veren “ölüme ça¤r› operasyonu”: Bölüm 19 Aral›k ﬁahabettin ARPACI Eskiﬂehir Halkevi Yönetim Kurulu Üyesi

Devlet, hem uzun süredir planlad›¤› tecrit sistemini hayata geçirmek hem de hapishanelerdeki direniflleri k›rmak için 19 Aral›k 2000’de büyük bir katliama imza att› ve katliama “Hayata Dönüfl Operasyonu” dedi 90’l› y›llarda hapishanelerde yeni bir sürecin haz›rl›klar› yap›l›yordu. Devlet aç›s›ndan kifliyi cezaland›rman›n yan›nda topluma korku salma yeri olan ‘cezaevleri’, siyasi mahpuslar›n direniflleriyle ‘yaflam alan›na’ dönüflüyordu. Bu durum ‘cezaevleri’ni ifllevsizlefltiriyordu. Öte yandan, infaz politikalar›n›n da neoliberal dönüflüme paralel biçimde uygulanmas› da gündemdeydi. Nitekim devlet, tecrit sistemini hayata geçirmeye çal›flsa da gerek mahpuslar›n direnifli, gerekse de toplumsal muhalefetin canl›l›¤› ve gücü devletin çabalar›n› bofla ç›kart›yordu. Örne¤in 1991’de Eskiflehir Tabutlu¤u olarak adland›r›lan hücre tipi hapishaneler, mahpuslar›n direnifli ve d›flar›daki toplumsal muhalefetin eylemleri sayesinde kapat›lm›flt›. Ayn› tabutluk 1996’da tekrar gündeme gelmifl, bu sefer de 69 gün süren ve 12 devrimci mahpusun hayat›n› kaybetti¤i ölüm orucu eylemleri son-

ras›nda tekrar kapanm›flt›. Devlet, 90’l› y›llar›n sonunda mahpuslar› toplumdan yal›tmak için F tipi hapishaneler infla etmeye bafllad›. Siyasi mahpuslar da d›flar›da bir duyarl›l›k yaratmak için açl›k grevine bafllad›lar. F tipine geçiflin kesinleflmesiyle açl›k grevleri 19 Kas›m’da ölüm orucuna dönüfltü. Hükümet, ölüm orucu direniflçileri hakk›nda çeflitli söylentiler ç›kartarak kamuoyu bask›s›n› ve toplumsal muhalefeti k›rmaya çal›fl›yordu. Tarihler 19 Aral›k’› gösterdi¤inde Ecevit Hükümeti’nin Adalet Bakan› Hikmet Sami Türk, ‹çiflleri Bakan› Saadettin Tantan, Ceza Tevkifevleri Genel Müdürü Ali Suat Ertosun’un kararlar›yla 20 hapishaneye eflzamanl› operasyon düzenlendi. 10 bin askerin kat›ld›¤› operasyon sonras›nda 30 devrimci kurflunlanarak ve yak›larak katledildi. 2 asker ise kendi kurflunlar›yla öldü. Kalan mahpuslar F Tipi hapishanelere gön-

derildi. Devletin dalga geçer gibi “Hayata Dönüfl” ad›n› verdi¤i katliamdan sonra ‹çiflleri Bakan› ölenlerin kendilerini yakarak öldü¤ünü, 2 askerin ise mahpuslar taraf›ndan öldürüldü¤ünü söylese de Adli T›p raporlar› aksini ispatl›yordu. Operasyon günü kent merkezlerinde adeta ola¤anüstü hal yaflan›yordu. Tepkilere karfl› polis sürek av› bafllatt› ve binlerce kifli gözalt›na al›nd›. 19 Aral›k’tan sonra F Tiplerinde iflkence devam ederken direnifller de devam etti. 7 y›l süren ölüm oruçlar›nda 122 devrimci hayat›n› kaybetti. ‹flkence AKP ile birlikte yasal hale geldi. 2005’te mahpusu köleye çeviren Yeni Ceza ‹nfaz Yasas›’n› yürürlü¤e koyan Adalet Bakan› Cemil Çiçek, bask›y› devam ettirece¤inin sinyalini, 19 Aral›k Katliam›’n›n bafl aktörlerinden Ertosun’a devlet üstün hizmet madalyas› vererek göstermiflti.

Ey mahpus teslim ol! Neden F Tipi hapishane? 19 Aral›k Katliam›’na flahit olan ve katliam›n ard›ndan F Tipi hapishanelere gönderilen mahpuslardan, Avukat Ahmet Taner ve Bahad›r Ah›ska ile görüfltük, “Hayata Dönüfl” operasyonunda ve sonras›nda F Tipi’nde yaflad›klar›n› bizlerle paylaflt›lar Ahmet Taner 19 Aral›k’ta Bayrampafla’da 7. senemdi. Bizim ko¤uflta ölüm orucuna girenler yoktu. O yüzden ilk hedefler aras›nda de¤ildik. Ama operasyon hedef ay›rmaks›z›n bafllad›. Koridora girip tüm ko¤ufllar› uyar› yapmadan tarad›lar. Bu s›rada mah-

Ahmet Taner: 19 Aral›k Katliam›’n› Bayrampaﬂa Cezaevi’nde yaﬂad›, Edirne F Tipi Cezaevi’nde 6 ay kald›.

puslar vuruldu yaraland›. Biz ko¤uflumuzdaki 50 santimlik duvar›n arkas›na sakland›¤›m›z için hayatta kald›k. Ayakta olsayd›k hepimiz ölürdük. Sonra, “teslim olun” ça¤r›s› yapt›lar. Biz zaten tutsa¤›z, mahkemeye ve hastaneye el kelepçeli gidiyoruz ellerindeyiz yani. Onlar›n istedi¤i teslim olun, “Ko¤ufllardan ç›k›n, hücrelere, mezarlara girin” idi. Kimse kendi iste¤iyle mezara girmez. Buna hay›r demesi, kap›ya barikat kurmas› hukuken de meflrudur. Bahad›r Ah›ska Ben o zaman Çank›r› Cezaevi’ndeydim. Ko¤ufl olarak ölüm orucuna destek için süresiz açl›k grevindeydik. Cezaevinde kalan tüm siyasi mahkumlar›n yan›s›ra di¤er

Neoliberalizm, infaz politikalar›ndaki de¤iflimle de kendini gösterdi. De¤iflimin bir aya¤›n› tecrit olufltururken, bir di¤er aya¤›n› ise mahkum eme¤inin sömürülmesi oluflturdu. Bunun için mahpuslar sürekli kontrol alt›nda tutulmal›, olas› direnifller bast›r›lmal› ve mahpus flikayet edemez hale

getirilmeliydi. Devlet F Tipi ile, mahpusu d›fl dünyadan tamamen yal›tt›. Sonras›nda da 2005’teki Yeni Ceza ‹nfaz Yasas›’yla bask›y› yasallaflt›rd›. Yasayla mahkum köleye dönüfltürüldü. Yasadaki “cezaya katlanma mecburiyeti” mahpusun flikayet etmesine engel oldu. Mahpus çal›flmaya zo-

runlu hale geldi. ‹tirazlar sonucu zorunlu çal›ﬂt›rma kald›r›lsa da yerine “idare taraf›ndan verilen görevleri yerine getirme” maddesi ikame edildi. Yeni kanunla mahpusa “›slah edilmesi gereken hasta” muamelesi yap›l›rken t›bben hasta olan mahpuslar›n muayenesi engellendi.

‘Tecrit iﬂkencedir’ Bahad›r Ah›ska: 19 Aral›k’ta Çank›r› Cezaevi’ndeydi. Katliam›n ard›ndan Sincan F Tipi Cezaevi’ne nakledildi.

mahkumlar da bu eylemlere destek veriyordu. Operasyon günü, ko¤uflumuzda yatan Eflber Ya¤murdereli’nin hayat›n› riske atmayacak önlemleri ald›ktan sonra direnifle destek verdik. Yo¤un atefl ve gaz bombas› sald›r›lar›n›n oldu¤u operasyon sonucu 2 tutsak katledildi.

Ahmet Taner 19 Aral›k’tan sonra Edirne F Tipi Cezaevi’ne gönderildim. Burada tecrite karfl› açl›k grevi ve ölüm oruçlar›yla tepki gösterildi. Hiçbir dayatma kabul edilmedi. Ben ölüm orucuna kat›lmad›m ama birçok mahkum gibi destek için açl›k grevi yapt›m. F Tipi’nde duvarlarla berabersiniz. Di¤er insanlar› göremiyorsunuz. ‹nsan›n baflka insanlarla görüfltürülme-

mesi a¤›r bir iflkence. Bunu 6 ay yaflad›m. 3 kiflilik bir hücredeydim. Bir süre sonra sohbetler k›s›rlafl›yor, normal hareketler dahi birbirimizin tahammül s›n›r›n› zorluyordu. Ayr›ca garip uygulamalar vard›. Örne¤in, ad›m›z› bildikleri halde soruyorlar, cevap alamad›klar› zaman ‘sessiz protestoya’ giriyor, havaland›rmaya ç›kartmama gibi keyfi cezalar uyguluyorlar, mahkumlara sald›r›p iflkence

ediyorlard›. Bahad›r Ah›ska Cezaevine nakil s›ras›ndaki iflkencenin üstüne, F Tipi cezaevinde de iflkencelere maruz kald›k. ‹flkencede dirse¤im k›r›ld›. Ben 15 gün sonra flartl› tahliyeyle ç›kt›m. Ç›kt›ktan sonra gazete, radyo programlar› ve panellerde bir yandan vahfleti anlat›rken, di¤er yandan yeni cezaevlerinde de devrimci duruflun olanaklar› oldu¤unu anlatt›m.

“…Tecrit, seni kaplayan, bo¤mak isteyen ve kimi zaman kendi sesini duyabilmen için artarak d›flar›ya taflan gürültüsüz bir ç›¤l›kt›r. Tecrit, ilk önce bedenin ve sonra da ruhun yavafl yavafl önlenemez ölümüdür. Tecrit; sessiz, temiz ve tam bir yok etmedir…” “Mezar Türküleri” adl› kitaptan tecrit tarifnameleri ile bafllad›k yaz›m›za. Tecridi tan›mlamak için memleketin mahpushanelerini; maltada, ranza dibinde volta atan yurtsever, korkusuz, devrimci, bilinci apayd›nl›k yol arkadafllar›n›; halk muhalefetini ve devrimci kuflaklar› yok etmeye and içmifl iflkenceci faflizm nöbetlerini anlatmal› ilkin. Hapishane operasyonlar› ile hedeflenen devrimci iradenin bo¤ulmas›, siyasi tutsaklar›n direncinin k›r›lmas› ve ideolojik, tarihsel mücadele gelene¤inin tasfiye edilmesidir. Toplumsal muhalefet güçlerinin geri çekilmesi ile sonuçlanacak bu tarihsel evre; neoliberal sömürgeci siyasetin derinleflmesine ve yoksullaflan, mülksüzleflen genifl emekçi kitlelerin krizlere ra¤men kolayca yönetilebilmesine yol açacakt›r. 19 Aral›k “hayata dönüfl operasyonu” ölüm orucu direniflçilerini de¤il, k›r›lgan/krizli neoliberal sistemi ve Türkiyeli suç orta¤› s›n›flar›n› hayata döndüren darbeler külliyat›n›n naçizane bir sayfas›d›r. 1971 ve 1980 askeri faflist darbecilerinin tecrit ve iflkenceyi temel politika olarak benimsemeleri, Eskiflehir tabutluklar›n›n özel bir hapishane tipi olarak 1980’li y›llarda infla edilmesi, 1997’de kontrgerilla darbe prati¤i olarak tasarlanm›fl Ulucanlar Hapishanesi sald›r›s› ve son olarak devletin ç›plak bir zor ayg›t› olarak sahne ald›¤› 19 Aral›k 2000 katliam›; F(aflizm) tipi bir hükmetme anlay›fl›n›n sahici, yak›c›, m›zrak ucu deneyimlerdir. K›rd›lar, öldürdüler bir “aral›k” hepimizi… 19 Aral›k gecesi muhalefeti tecrit etmenin ve hücre tipi bir hayat› tüm topluma dayatman›n sihirli bir formülü olarak “yüksek güvenlikli infaz sistemi”nin duvarlar›n› ördüler. Kanla, provokasyon ve katliamlarla ördükleri yüksek duvarlar canlar›m›z› eksiltti. ‹nsanca bir yaflam› kolaylamak ad›na, özgürleflecek bir yerkürenin çilekefl devrimcileri olarak bedenlerini ölüme yat›rm›fl siyasi tutsaklar, en söz dinlemez asi çocuk ve en bilge kararl› halleriyle u¤rad›klar› kurflunlu, kepçeli, gaz bombal›, coplu sald›r› hatt› karfl›s›nda berrak bir halk sevgisini ve ‘dava’ya ba¤l›l›klar›n› ölüm orucu’na kat›k ettiler. ‹çeride’ki sesler direnirken, d›flar›’y› sesleyen tecrit karfl›t› muhalefet, sokaklar› dolduruyordu o “sab›k” ve “katil” Aral›k gecesine kadar. Ayd›nlar›n, sanatç›lar›n adalet ve özgürlük ad›na arabuluculuk yapmay› üstlenmeleri yüreklere su serpmiflti. Siyasi tutsak yak›nlar› yapt›klar› dönüflümlü açl›k grevleriyle ‘içeri’nin isyan›n› dünyan›n gündemine tafl›may› baflarm›fllard›. Yollar tutuluyor, meydanlara ç›k›l›yordu neredeyse her gün, tüm kentlerde. Ölüm oruçlar› karfl›s›nda insanl›¤›n adaletle ve vicdan duygusuyla imtihan›n› s›nayan ola¤and›fl› siyaset iklimindeydik. Saatlerimizi sokaklar› dolduraca¤›m›z eylemlere göre ayarl›yor, içeriden gelecek haberlere göre yüre¤imizi tutuyorduk. Bir bütün olarak demokratik kamuoyu; arka arkaya örgütledikleri eylemlerle hapishanelerde yaflanacak ölümler karfl›s›nda hayata ve toplumsal adalete ça¤r›lar yap›yorlard›. ‹çerisi ile d›flar›s› “bir” olmufltu. Eme¤in ve demokrasinin saf›ndan eksilmeyelim, karfl› tarafa çocuklar›m›z› vermeyelim diye “onbin”lere ulaflm›flt›. Ve bugün tecrit etti¤iniz duvarlar›n gerisinde ve Amerikan tipi yüksek güvenlikli siyasetin terkisine gizledi¤iniz hücrelerin içinde emperyalizme, oligarfliye, faflizme ve gericili¤e karfl› mücadele and› içmifl yol arkadafllar›m›z esir tutuluyor. Halk›n›n sevgisiyle yo¤rulmufl, tarih derslerinin yap›c›s› o güzel çocuklar -hiç kuflku yokduvarlar›, hücreleri, ko¤ufllar› y›karak en güzel türküleri sesleyecekler. Ve 19 Aral›k gecesini hiç “unutmayacaklar”. Haklar› için mücadele veren emekçi halk›m›z gücünü “hat›rlat›lan” zamanlardan alacak. Yaflayan ve yazan›n dipnotu Sincan F Tipi Hapishanesi’nde, tek kiflilik hücremde, yüzlerini dahi görmedi¤im onca siyasi tutsak içinde bu topraklarda örgütlenmifl faflizmi ve halk güçlerinin direniflini gördüm, duyumsad›m, yaflad›m, ba¤›rd›m, sustum, uyand›m ve unutmad›m. “Olmas›n diye” d›flar›da kavga verdi¤imiz tecrit hücrelerinden birisine sürüklenerek at›ld›m. “Ölümler dursun ve duvarlar y›k›ls›n” diye sokaklardan yükseltti¤imiz sesleri sessiz’likte bo¤maya çal›fl›yorlar, bembeyaz duvarlar›n içinde, flu anda, biz bu sat›rlar› okurken. ‹nsanl›k ad›na unutmayal›m, unutturmayal›m…

Asl›nda cezaevleri olmamal› Görüfltü¤ümüz Ahmet Taner, “cezaevleri hiç olmamal›” diyor, mevcut hapishaneleriyse fiziksel yap› ve infaz sistemi aç›s›ndan uluslararas› k›staslara uygun bulmuyor Bence hapishane hiç olmamal›, bugün imkanlar›n oldu¤unu düflünüyorum. Bütün suçlar aç›s›ndan düflünüldü¤ünde kapal› mekan hapsin kald›r›lmas› gerekir. Birçok suça hapis cezas› verilmemesi gerekir. ‹nsanlar›n hürriyetlerinin k›s›tlanmas›n›n gerekti¤i ço¤u durumda teknolojiden faydalan›larak, elektronik kelepçe tak›larak belli bölgelere girmemeleri ya da belli bölgelerden ç›kmamalar› sa¤lanabilir. Toplum için kamu yarar›na çal›flmas› sa¤lanabilir. Örne¤in “8 saat çal›flacaks›n sonra da 2 saat ücretsiz bir flekilde flu okulda temizlik ifllerini yapacaks›n” denilebilir. Bu bir ceza olabilir. Mutlaka cezaevine koymak gerekmiyor. Çok tehlikeli suçlular, ak›l hastalar› olabilir. Bunlar›n bak›m evi türü yerlerde ya da belli bölgelerde

elektronik kelepçe yöntemiyle kalmalar› sa¤lanabilir. Cezaevsizlik bafllarsa, yapt›r›mlar cezaevi olmaks›z›n uygulanabilirse ufkumuz da geliflir. Devlet, “Bizim cezaevlerimiz BM ve AB k›staslar›na uygun” diyor. Mevcut hapishaneler hem fiziksel yap›s›yla hem de infaz sistemiyle uluslararas› standartlara uygun de¤il. BM standartlar›; “mahkumun yatt›¤› yer 4 duvarla s›n›rl›d›r” diyor ve d›flar›daki olanaklar›n mümkün oldu¤unca içeride olmas›n› savunuyor. Yani mahkumun spor yapaca¤›, di¤er mahkumlarla görüflece¤i, ailesiyle görüflece¤i, hatta evli çiftler aç›s›ndan birlikte olaca¤› alanlar› öngörüyor. ‹nsan›n d›flar›da istedi¤i yere gidememesi çok a¤›r bir ceza. Bunu a¤›rlaflt›rmaya, o dört duvar›n içine hücre koymaya, içine

kitap dergi almamaya gerek yok. ‹nfazdan beklenen yarar; toplumda suçun önlenmesi, suç fiillerinin di¤er insanlar üzerinde cayd›r›c› olmas› ve topluma karfl› olumsuz düflüncelerin düzgün bir e¤itim süreciyle giderilmesidir. Bu e¤itim zorla ya da dayatmalarla yap›lmamal›. Psikolojik olarak rahats›z olanlar cezaevlerinde bulunmamal›, çünkü ne e¤itim alabilirler ne de cezalar onlar› cayd›r›r. Hapishaneler kald›r›lmal›d›r. Tecrit ve hücre ise bir an önce kald›r›lmal›d›r. De¤il 10, 50 metrekare dahi olsa günde 1 saat havaland›rmaya tek bafl›na ç›kmak zaten iflkencedir. 19 Aral›k Katliam›’na “Hayata Dönüfl” diyen “zihniyetin hücrelerde iflkence olmuyor” demesi ne kadar inand›r›c›d›r?

10 Aral›k 23 Aral›k

10 K‹BELE 25 Kas›m’da gücümüzü birlefltirdik Dilflat Aktafl Halkevleri MYK üyesi

PORTRE: Elizabeth Gurley Flynn

Üzmez’den hesap soran kad›nlar; A¤›r çal›flma koflullar›na terk edilen ve sonunda bir sel felaketinde bo¤ularak hayatlar›n› kaybeden k›z kardefllerini güvenceli ifl mücadelesinde yaflatan kad›nlar; Yoksullu¤u ile bir bafl›na b›rak›lan, çareyi Porsuk Çay›’nda bulan Dilek’i, namus cinayetlerinin ac›s›yla daha fazla yaflayamayan Dicle Hoca’y› mor karanfillerle u¤urlayan, her gün yeni cinayetlerde katledilen k›zkardeflleri için “yas tutmuyoruz mücadele ediyoruz” diyen kad›nlar; Ceylan Önkol’un kirli savafl politikalar›n›n silahlar›yla katledilmesine seyirci kalmayan kad›nlar; S›¤›nmaevi, sa¤l›k, krefl ve güvenceli ifl taleplerini toplumsal yaflamda varolabilmenin, insanca yaflayabilmenin temel ad›m› olarak örgütleyen kad›nlar, 25 Kas›m’da sokakta birleflti. KESK’li kad›nlar›n serbest b›rak›l›fl›n›n kad›n mücadelesinin de zaferi olmas› eylemlere güç verdi. Politik, psikolojik, fiziksel her türden fliddetin toplumda giderek yayg›nlaflt›¤›, krizin kad›nlara fliddet olarak geri döndü¤ü bir dönemde Halkevci Kad›nlar, kad›na uygulanan erkek fliddetine ve bunu meflrulaflt›ran sisteme karfl›, taleplerini kad›n mücadelesinin görünürleflti¤i eylem ve etkinliklerle soka¤a tafl›d›lar. Halkevci kad›nlar çal›flman›n bulundu¤u her yere yayd›klar› etkinlik ve eylemlerle kad›n›n yaflam›na, eme¤ine ve bedenine yönelen her türlü bask› ve fliddete karfl› mücadeleyi kad›n özgürleflme mücadelesinin temel ve olmazsa olmaz bir gereklili¤i olarak ›srarla sürdüreceklerini ilan ettiler. Artan cinayetler, fuhufl, taciz ve tecavüz tehdidi ile yaflamlar› kuflat›lan Samsunlu kad›nlar soka¤a ç›kt›klar›nda hepimiz ayn› duyguyu hissettik; Karadeniz kararmayacak çünkü kad›nlar yaflam› yeniden kuracak. Adana’da hangi kad›n fliddete maruz kalarak evinden, iflinden edilirse, soka¤a at›l›rsa Halkevci Kad›nlar›n “dünyay› yerinden oynataca¤›na” 25 Kas›m’da hep birlikte tan›k olduk. Ankara’da polis, kad›na yönelik devlet fliddetini tescillerken sokaklar kad›nlar›n kararl›l›¤›na ve mücadeleleri önüne dikilen hiçbir engeli tan›mayacaklar›na tan›k oldu. ‹zmir’de yeni bir mücadelenin ayak sesleri, Eskiflehirli kad›nlar›n örgütlü mücadeleye kat›lma ça¤r›s›na Bursa’da Üzmez’den hesap soran kad›nlar›n karanl›¤› y›rtan seslerine kar›flt›. 25 Kas›m etkinlik ve eylemleri kad›na yönelik fliddeti sadece teflhir etmekle kalmad›. Ayn› zamanda kad›na yönelik fliddetin ortadan kalkmas›n› kad›nlar›n eflit yurttafll›k temelinde onurlu ve insanca bir yaflam› kurulabilmesi için en temel koflul olarak ele ald›. Bu mücadeleyi kad›nlar›n di¤er temel yaflamsal talepleriyle birlefltiren bir çizgiyi iflaret etti. Toplumsal y›k›ma karfl› kad›nlar›n haklar›n› almak için ortaklaflt›rmaya girifltikleri bir mücadelenin ilk ad›mlar› 25 Kas›m sürecinde at›ld›. fiimdi önümüzde yeni bir dönem var. Türkiye’nin dört bir yan›nda neoliberalizme ve erkek egemenli¤ine karfl› kad›nlar›n hak mücadelelerini yarataca¤›z. Bir yandan hak mücadeleleri içinde kad›nlar›n sürükleyicili¤ini artt›r›r ve kad›n taleplerini mücadelenin talepleri haline getirirken di¤er yandan bütün kad›nlar› kad›nlar›n acil talepleri için bir araya gelmeye ça¤›raca¤›z. Belirledi¤imiz güvenceli ifl, krefl, sa¤l›k hakk› ve s›¤›nmaevi talepleri kad›nlar›n insanca bir yaflam› kurmalar› için olmazsa olmazlar›d›r. fiimdi bugüne tafl›d›¤›m›z mücadele birikimi üzerinden hepbirlikte bir ad›m öne ç›k›yoruz. Yolumuz aç›k olsun.

‹ﬂçi s›n›f›n›n çocuklarla imtihan›

2009

Kad›ns›z kentin adaleti Yaflad›¤›m›z kentleri erkek egemen toplumsal iliflkiler ve kar h›rs›yla gözü dönmüfl sermaye düzenliyor. ‹nsan ihtiyac›n› ve kad›nlar› yok sayan bu anlay›fl rögara düflen Dilara’n›n ölümünde suçu kuyuyu açana de¤il annesine yüklüyor Dilara 2007 y›l›n›n fiubat ay›nda ‹SK‹’ye ait ‹stanbul Bahçelievler’deki Tavukçudere flantiyesinde üstü kartonla kapat›lan bir rögar çukuruna düfltü. Dilara’n›n cesedi üç kilometre uzakl›kta kanalizasyonun akt›¤› bir derede bulundu. O gün 5 yafl›ndaki Dilara ve annesi al›flk›n olduklar› düzensiz, k›r›k dökük sokaklarda evlerine dönmeye çal›fl›yorlard›. Aç›lan davada yerel yönetim ve sular idaresi suçu yüklenici firmaya, yüklenici firma da taflerona att›. ‹lk önce yüklenici firmaya ihalelere girmeme cezas› ve-

rildi. Fakat daha sonra ayn› firman›n baflka kentlerde de ihalelere girdi¤i ortaya ç›kt› ve en sonunda mahkeme ihaleye girmeme cezas›n› kald›rd›. Böylece Dilara’n›n ölümüne neden olan hiçbir sorumlu ceza almad›, dava kapand›. Kentin haramileri bir kez daha suçu üstlerinden atmay› baflard›. Belediye de¤il anne suçland› Fakat Dilara’n›n annesi için konu kapanmam›flt›. Anne mahkeme taraf›ndan Dilara’n›n elini s›k› tutmamaktan suçlu bulundu. Çünkü mahkemeye göre annenin en önemli ifli yavrusunun güvenli¤ini sa¤lamakt›. Kad›n›n ve çocu¤un yurttafll›k haklar›n›n temel bir parças› olarak kentte güvenli yaflam hakk›n› sa¤lamakla yükümlü devlet ve yarg› suçu annenin üzerine at›p bu haklar› hiçe sayd›. Rögar yok inflaat ve rant çok Oysa Dilara ve ailesi büyük, ticaret ve finans merkezi olarak 2010 Avrupa Kültür Baflkenti olmaya haz›rlanan bir flehirde yafl›yorlard›. Bu kentte geniflleyen yollar, artan emlak fiyatlar›, h›zla bitirilen TOK‹ konutlar›, say›s›z al›fl verifl merkezi infla ediliyor, kentin her yan› lale çiçekleriyle donat›l›yordu. Fakat Dilara’n›n hayat›n› kurtaracak olan rögar kapa¤› olmas› gerekti¤i yerde de¤ildi. Bu durumda sorulmas› gereken soru aç›kt›r. Bir rögar kapa¤›n› yerine takmaktan aciz belediye ne ifle

yarar? Büyük yat›r›mlar ve ‹stanbul’un makyaj› kimin için yap›l›r? Elbette ki daha çok ya¤maya ve ranta aç›k bir kent isteyen haramiler, sermayedarlar için. Dilara’n›n ölümüyle bir kez daha görünür olan, kentleri planlayanlar›n halk›n ihtiyaçlar›n esas almad›¤›d›r. Kar amac› güderek yeniden ve fütursuzca düzenlenen kentler; kad›nlar, engelliler, yafll›lar ve çocuklar için her geçen gün daha yaflanamaz hale geliyor. Dilara ve annesi gibi her gün yüz binlerce kad›n ve çocuk güvenliksiz, ulafl›m zorlu¤u olan yollarda, mahallelerde okula, iflyerlerine gidip gelmeye çal›fl›yor. Kentin yoksunluklar› en a¤›r biçimlerde çocuklar ve çocuklar›n tüm bak›m sorumlulu¤u üzerlerine yüklenen kad›nlar yafl›yorlar. Bu ac› örnek ayn› zamanda çocuklar›n bak›m›n›n toplumsal olarak üstlenilmesi ve insanca yaflanabilir kent taleplerinin yaflamsall›¤›n› gösteriyor. Kentlerde kad›n›n ad› yok Cinsiyet ayr›mc› ve erkek egemen toplumun yaratt›¤› kentler, kad›n için beraberinde baflka s›k›nt›lar› da getiriyor. Çünkü evlerin, kap›lar›n›n önü ve içi kad›nlar için iki farkl› hayat›n mekan›d›r. Özel alan ve kamusal alan olarak ayr›l›r. Mekanlar derken evlerin içi malum iki pencere bir kap›, dört duvar. Tüm yaflam buradaki ifller üzerine flekillenir. Evin d›fl› ise ‘bi-

rileri’ taraf›ndan düzenlenir. Bu ‘birileri’ yerel yönetimler, devlet ve kentin kurumlar›d›r. Kad›nlar evin içinden özel alandan sorumlu tutulurken, kamusal alan tamamen erkeklerin egemenli¤indedir. Kad›nlar yerel yönetimlerin, iktidarlar›n seçmenleridir ama yönetimde söz haklar› ço¤unlukla yok say›l›r. Zaten kamusal alanda kad›nlar›n varl›¤› da erkek egemen yap›n›n etkisindedir. Bu nedenle kad›nlara ait özel kentsel sorunlar ortaya ç›kar. Örne¤in ayd›nlatmas›z karanl›k sokaklar, uzak mesafelerdeki toplu taﬂ›ma duraklar›, s›n›rl› say›da ve güvenliksiz parklar, aç›k alanlar, sadece kent merkezlerine yap›lan hastaneler, sa¤l›k kurumlar› kad›nlar için do¤rudan güvenlik ve temel haklardan yararlanma sorununu aç›¤a

ç›kar›r. Erkek egemen toplumda ikincil görülen kad›nlar kent içinde de ayn› ayr›mc›l›¤a maruz kal›r, yaflamda yok say›l›r. Kad›nlara dayat›lan ikincillefltirilmifl yaflam fiziksel ve yap›sal olarak bu flekilde kentlerin flekillenmesinde rol oynar. Kad›nlar›, engellileri, çocuklar›, yafll›lar› yok sayan görmezden gelen bir kent, bu dezavantajl› kesimleri fliddete, güvenliksiz bir çevreye, ulafl›m s›k›nt›lar›na, bar›nma ma¤duriyetlerine maruz b›rak›r. Tüm bu gerçeklerden ötürü Dilara ve annesinin ma¤duriyeti; sadece gözünü kar h›rs› bürümüfl sermayenin hukuk tan›mazl›¤› ile de¤il ayn› zamanda kad›nlar›n kent ve yurttafll›k haklar›n›n görünmezli¤iyle de ilgilidir.

Kad›nlar dayakç› kocaya teslim fiiddet gören kad›nlar›n say›s› her geçen gün art›yor. fiiddetten kaçmak ›ç›n baflvurulan her türlü kap› kad›nlar›n yüzüne kapat›l›yor. Devlet ve yerel yönetimler yeterli say›da s›¤›nma evi açmay›nca her on kad›ndan dördünün fliddet gördü¤ü ülkede sadece 52 s›¤›nma evi bulunuyor Aile içi fliddete maruz kalan kad›nlar›n yeniden fliddet gördü¤ü aile bireylerine teslim edilmesi oldukça yayg›n bir durum. Geçen hafta yaflanan olay fliddetten korunmak için s›¤›nma evlerine ne denli ihtiyaç duyuldu¤unu, bu konuda mevcut yasal düzenlemelerin yetersizli¤ini ve yarg›n›n erkek egemen zihniyetini bir kez daha ortaya ç›kard›. Van’›n Saray ilçesinde 25 Ey-

lül günü kocas› taraf›ndan dövülen, yüzü b›çaklanan ve kula¤›n›n yar›s› kesilen 29 yafl›ndaki S›d›ka Platin olay›n ortaya ç›kmas›n›n ard›ndan Savc›l›k karar›yla kad›n s›¤›nma evine yerlefltirilmiflti. Genç kad›n 30 Kas›m günü olaya iliflkin görülen davada hâkimin karar› üzerine kocas› taraf›ndan s›¤›nma evinden al›narak evine götürüldü. Tutuksuz yarg›land›¤› mahkemeye ç›kan iflkenceci koca "evlili¤inin bozulmamas› için eflinin evine dönmesi gerekti¤i ve bir daha hata yapmayaca¤›" yönünde ifade verince hâkim daval› Faruk Platin’nin "kad›n s›¤›nma evindeki eflini görebilmesi

Zeyneb Celalyan için uluslararas› dayan›ﬂma

“Kad›nlar grev gözcüsü olmak istiyorlard›. Biliyorduk ki onlar› grevden uzak bir flekilde evde tek bafl›na b›rakmak grevi tehlikeye sokard›.” Bu sözlerin sahibi 7 A¤ustos 1890’ da ‹ngiltere’de iflçi s›n›f› için mücadele eden bir ailede do¤du. Babas› bir sosyalist annesi ise feminist olan Elizabeth Gurley Flynn küçük bir k›zken girdi¤i mücadelede h›zla yetiflen gerçek bir devrimci oldu. Henüz 15 yafl›ndayken ilk kitle konuflmas›n› sosyalist düzende kad›nl›k üzerine yapt›. Elizabeth, 1907 y›l›nda liseden at›ld›ktan sonra iflçi s›n›f› mücadelesinin profesyonel bir örgütçüsü olarak mücadeleye devam etti. fiehirden flehre giderek yapt›¤› toplant› ve konuflmalar yüzünden on kez gözalt›na al›nd›, her defas›nda ser-

‹ran’da idama mahkûm edilen siyasi mahpus Zeyneb Celalyan için kad›nlar dayan›ﬂma eylemleri yap›yor. PJAK üyesi oldu¤u iddias›yla 2009 y›l›n›n Ocak ay›nda ç›kar›ld›¤› mahkemede avukat› dahi olmaks›z›n sadece yedi dakikal›k bir yarg›lamayla ölüme mahkûm edilen Celalyan oldukça a¤›r hapishane koﬂullar› içinde ölümü bekliyor. ‹dam› durdurabilmek için Türkiyeli kad›nlar internet ortam›nda ‹ran hükümetinden

best b›rak›ld›. Genç kad›n, sosyalizm mücadelesinde kad›nlar›n ve erkeklerin eflit mücadele zeminlerini kurmak gerekti¤ini savundu. Dönemin sendikalar›n› erkek egemen olmakla suçlad› ve kad›nlar›n haklar› u¤runa mücadelesinde ihtiyaçlar›n›n karfl›lanmas› gerekti¤ini söyledi. S›n›f hareketinin bu s›n›rlar›n› aflmak için elefltirilerine ilk çözümleri de yine ilk önce kendisi getirdi. ‹ngiltere tarihinin en önemli grevlerinden biri olan ve ço¤unlu¤unu tekstil iflçilerinin oluflturdu¤u Lawrence grevi boyunca en ön saflarda bulunan Flynn o dönem sendikaya bile üye olamayan kad›n iflçileri kendisi gibi grevin en ön saflar›nda yer almalar› için cesaretlendirdi. Kad›nlar› mücadele d›fl›na itebilecek her türlü engeli ortadan kald›rmak için çal›flt›. Erkek zihniyetinin siyasete hâkim oldu¤u bir dönemde Flynn 21 yafl›nda genç bir kad›n olarak kitle önderli¤indeki becerisiyle büyük grevi baflar›ya

ve alabilmesi" yönünde karar verdi. Davada Faruk Platin kar›s›na fliddet uygulad›¤› yönündeki suçlamalar› reddederken a¤›r fiziksel fliddete maruz kalan S›d›ka Platin kocas›n›n ifadesini sadece kafas›n› sallayarak onaylad›. Mahkemenin karar› ile iflkenceci koca eflini s›¤›nma evinden ald›. Genç kad›n kendisine iflkence yapt›¤› için yan›ndan kaçt›¤› iflkenceci kocas›na yarg› eliyle teslim edilmifl oldu. S›¤›nma acil talep Türkiye’de son alt› y›lda 69.689 kad›n›n fliddet ma¤duru oldu¤u kay›t alt›na al›nd›. Son iki y›l›n verilerine göre ise 2008’de 17.752 kad›n, 2009’un ilk dokuz ay›nda ise 14.079 kad›n fliddet ma¤duru olarak kay›tlara geçti. Fakat fliddet vakalar›n›n birço¤u

aile içinde kald›¤› ve kay›t alt›na al›namad›¤› için gerçek fliddet verileri bu rakamlar›n kat be kat üstünde. fiiddetin bu denli yayg›n oldu¤u Türkiye’de sadece 1297 kifli kapasiteli 52 s›¤›nma evi var. Oysa Belediyeler Kanunu’nun 14. maddesine göre 50 binin üzerindeki belediyelerin s›¤›nma evi açma zorunlulu¤u var. Türkiye’de bu tan›ma uyan 197 il, ilçe ve belde olmas›na ra¤men kad›nlar›n fliddet gördükleri zaman kap›s›n› çalabilecekleri bir kamu kurumu yok. Bu nedenle 25 Kas›m’da fliddete karfl› tüm Türkiye’de soka¤a ç›kan kad›nlar›n temel taleplerinden biri s›¤›nma evleriydi. Ankara’da fliddete karfl› yürüyen kad›nlara dönük polis sald›r›s› ise devletin kad›nlara dönük erkek egemen yaklafl›m›n› tescilledi.

idamlar› durdurmas›n› istedikleri bir imza kampanyas› baﬂlatt›. Ankara Kad›n Platformu da 4 Aral›k günü yapt›¤› eylemle Celalyan’a özgürlük istedi. Ku¤ulu Park’›n karﬂ›s›nda bulunan ‹ran Büyükelçili¤i önünde bir bas›n aç›klamas› yapan kad›nlar, ‹ran devletine seslenerek idam karar›n›n kald›r›lmas›n› ve Zeynep'in serbest b›rak›lmas›n› istedi. Yo¤un polis ablukas› alt›nda geçen eylem Ku¤ulu postanesinden Büyükelçili¤e faks çekilmesinin ard›ndan sona erdi.

tafl›yan isimlerden biriydi. ‹flçilerin grev boyunca maddi s›k›nt›lar›n› gidermek için ülke çap›nda bir kampanya bafllatan Flynn, kurulan afl evlerinde iflçilere yiyecek yard›m› sa¤lanmas›na da önayak oldu. Bulundu¤u yerdeki iflçilerin eflleri içinde örgütlenme toplant›lar› düzenledi. Kad›nlar›n özgürlük mücadelesi için direnifli ad›m ad›m büyüttü. Bafl›ndan bir evlilik de geçen, ilk çocu¤unu do¤umdan k›sa zaman sonra kaybeden Flynn, ikinci çocu¤unu do¤urdu¤unda kocas›yla ayr›lm›flt›. Bu ayr›l›¤›n ard›ndan yaln›z bir annenin sosyalizm mücadelesinde yaflad›klar› onu ileriki y›llarda yürütece¤i çal›flmalarda kad›n mücadelesi için harekete geçirecekti. Çal›flmalar›na devam ederken ba¤l› bulundu¤u Dünya Sanayi ‹flçileri Sendikas›’n›n toplant›lar› için yapt›¤› seyahatlerde o¤lunu, k›z kardefli ya da annesine b›rakmak zorunda kalan Flynn bu durumun kad›nlar›n örgütlülü¤ü için bir engel teflkil etti¤ini fark ederek bu konuda bir fley-

ler yap›lmas› gerekti¤ine karar verdi. Fakat kendisi gibi birçok kad›n evde çocuk bak›m› sorumlulu¤u sebebiyle greve kat›l›m ve örgütlenme sürecinde sorun yafl›yordu. Flynn bunun ancak sosyalistler aras› bir dayan›flma sayesinde afl›labilece¤ini bilerek greve kat›lan kad›nlar›n çocuklar›n› ülkenin dört bir yan›ndaki sosyalistlerin yan›na göndererek bu sorunu çözmeyi baflard›. Çocuklar kafileler halinde trenlere bindirilerek ülkenin bir ucundaki flehirlere gönderildi, gittikleri yerlerde coflkulu törenlerle karfl›land›lar. Çocuklar›n bak›m› sorunun bu sayede çözülmesinin ard›ndan grev de zaferle sonuçlanm›fl oldu. Patronlar›n, iflçilerin tüm taleplerini kabul etmesi ile çocuklar›n grevcilerin yan›na dönmesinin ard›ndan Flynn grevin kuflkusuz en önemli ismi olarak kad›nlar›n özgürlük mücadelesine yeni bir boyut kazand›rm›fl oldu.

S›¤›nma evi flart! Ifl›l ›fl›l saçlar tüm sorunlar› çözer mi?

Saçlar›n› o sihirli flampuanla y›kayan kad›n geçti¤i her yerde iz b›rak›yor. Saçlar›n› savurarak güzelli¤inden dolay› kendinden emin, edal› edal› yürüyor. Erkek ilk görüflte güzel kad›na afl›k oluyor ve düflüyor pefline. Sonsuz mutlulu¤a kucak aç›yorlar! Bunlar› izleyerek büyüyen bir çocu¤un genç k›z olu¤unda iliflkisini ne belirleyecek merak ediyorum. “Ne kadar güzel olursam erkek beni o kadar sever ve mutlu olurum. O zaman hemen gidip reklamda gördü¤üm meflhur flampuanla saç›m› y›kayay›m, flu markadan k›yafet alay›m, flu kalite çanta alay›m. Güzel giyinince, güzel görününce hele bir de saç›mda güzel oldu mu her fley hallolur.” Mutlulu¤un s›rr› güzellikte ya. fiampuan reklamlar›n›n uyan›k k›zlar› iflte hep böyle tarif ediliyor. Baflka bir flampuan reklam›nda erkek arkadafl›na istedi¤ini yapt›ramayan kad›n çözüm için flampuana baflvuruyor. Saçlar›n› y›k›yor ve güzel görünen saçlar›n› savurdu mu art›k ona karfl› durabilecek erkek yok. Kad›n›n ilk defa erke¤i kendine tabi etti¤ini gördü¤üm bu reklam filminin kad›n› asl›nda kurnaz ve hesapç› göstermesine mi yanay›m, isteklerini flampuan zoruyla yapt›racak kadar dialog ve ikna kabiliyetinden noksan gösterilmesine mi yanay›m bilemiyorum. Reklamlar›n kad›nlar›n s›kl›kla kulland›klar› ürünlerde ürünü tan›tan kahraman› da yine kad›n olarak sunar. Ürünü tan›tan kad›n onu kulland›kça hayat›n›n nas›l güzelleflti¤ini, kendisinin nas›l güzel, bak›ml› ve bu yüzden kendine güvenli bir kad›n haline geldi¤ini anlat›r. fiampuan reklamlar›n›n ›fl›lt›l› saçlar›yla sal›nan kad›nlar› bu yöntemin tipik örnekleridir. Haz›rlayan Filiz Aktafl

cmy k

‹ﬂçi Filmleri Festivali’nin yolculu¤u Anadolu kentlerinde sürüyor. Dördüncü y›l›n› geride b›rakan Festival’in Aral›k ay› program› oldukça yo¤un

10 Aral›k 23 Aral›k

Festival’in yolu uzuyor Bereketli topraklar üzerinde binlerce tar›m iflçisinin yaflad›¤› Çukurova, iflçi kenti Kocaeli, festivalin ilk defa u¤rad›¤› Antalya, ö¤rencilerin ve iflçilerin kenti Eskiflehir emekçilerin öykülerini a¤›rlamaya haz›rlan›yor.

Antalya Festivalin ilk kez u¤rad›¤› Antalya dura¤› görkemli bir haz›rl›k sürecinin ard›ndan 12 Aral›k’ta baﬂl›yor. 17 Aral›k’a kadar sürecek olan

Festival’de izleyenlere dört y›l boyunca gösterilen filmlerden oluﬂan bir seçki sunulacak.

da yap›lacak.

Çukurova

Festival, Eskiflehir’de 19-26 Aral›k tarihlerinde gerçekleflecek. Festival, 19 Aral›k günü saat 17.00’da sanatç› konuklarla birlikte Kanatl› Al›flverifl Merkezi önünden yap›lacak yürüyüflle bafllayacak. Yürüyüflün ard›ndan Taflbafl› Kültür Merkezi'nde gala gecesi yap›lacak. Kocaeli’nde ise Festival 10-14 Aral›k tarihleri aras›nda yap›lacak.

Mersin ve Adana’da 24 Aral›k Perﬂembe günü baﬂlayacak Festival, Antakya’ya daha önce u¤rayacak ve 10 Aral›k günü start verecek. Antakya’da 13 Aral›k gününe kadar sürecek olan Festival’in mekân› Kültür Merkezi olacak. Adana’da Festival 24–27 Aral›k tarihleri aras›n-

Eskiﬂehir

2009

KÜLTÜR/SANAT 11

Marksist tiyatro kuramc›s› Augusto Boal’›n yaratt›¤› Ezilenlerin Tiyatrosu seyirciyi oyuncuya dönüfltürüyor, ezenler karfl›s›nda direniflin olanaklar›n› iflaret ediyor Geçmiflte oldu¤u gibi günümüzde de, dünya ezen ve ezilenlerin iliflkileri üzerine kuruludur. Dolay›s›yla ekonomik, toplumsal, töresel, ruhsal, özetle insana dair pek çok alanda var olan bu “ezen ve ezilen” düalizmi (z›tl›k, ayd›nl›k-karanl›k gibi) tüm insanl›¤›n sorunsal›d›r. 25 Kas›m Kad›na Yönelik fiiddete Karfl› Uluslararas› Dayan›flma ve Mücadele Günü için baz› Halkevi flubelerinde gerçeklefltirilen etkinliklerde kad›nlar, kendileri için oldukça yeni bir tiyatro yöntemiyle tan›flt›. fiiddeti ve kendi yaflamlar›n› baflka bir gözle görmelerini sa¤layan bu çal›flman›n ad› Forum Tiyatro’ydu. Marksist bir bak›fl aç›s›na sahip olan Brezilyal› tiyatro insan› Augusto Boal’›n ortaya att›¤› ezilenlerin tiyatrosu ak›m›, ezilenleri tiyatroyla tan›flt›r›yor ama bunun-

la yetinmiyor kat›lanlara sorunlara karfl› direnifl olanaklar›n› gösteriyor. Kuram›n yarat›c›s› Ezilenlerin Tiyatrosunun mucidi, geçen May›s ay›nda yitirdi¤imiz Augusto Boal her fleyden önce, bireyin kendini de¤ifltirme gücünü fark edebilmesiyle dünyan›n kendili¤inden de¤iflece¤ine inanmaktad›r. Bir gün Boal, Latin Amerika’da, iflçilere politik propaganda tiyatrosu yaparken, seyircilerden biri ç›k›p; “Tamam, siz tam benim hayat›m› yapt›n›z, ama keflke flu karakter flöyle olsayd›” der. Boal bu olaydan sonra Ezilenler Tiyatrosu’nun yap› tafllar›n› kurmaya bafllar. Özellikle Ezilenlerin Pedagojisi kuram›n› gelifltiren Paulo Freire'in düflüncelerine paralel biçimde kapitalist sistemin yaratt›¤› baflta emek sömürüsü olmak üzere insan›n fiziksel ve duy-

gusal istismar›na karfl› direnç süreçleri üzerine çal›fl›r. Boal, Ezilenlerin Tiyatrosu ile tiyatroyu yeniden kaynaklar›na, yani sokaklara, fabrikalara, okul kantinlerine, gecekondulara yöneltir. Seyirci oyuncu oluyor Tiyatronun de¤ifltirme gücüne inananlar için sonsuz ve pratik olanaklar sunan ve Gazete Tiyatrosu, ‹mge Tiyatrosu, Görünmez Tiyatro, Forum Tiyatro, Sokak Tiyatrosu, Yasama Tiyatrosu gibi kategorilerden oluflan Ezilenlerin Tiyatrosu, konuflmaktan çok oynamakla, yan›tlamaktan çok soru sormakla, onaylamaktan çok analiz etmekle ilgilenen bir temele dayan›r. Bu tiyatroda seyirciler ayn› zamanda oyuncudur. Yüzlerce kiflinin kat›ld›¤› performanslar gerçeklefltirilebilir. Bu alanda, en çok öne ç›kan Forum

Bornova Bornova Anlat›lan bizim krizimiz

Tiyatrosu ise, seyirci-oyuncular taraf›ndan belirlenen bir problemin çözümlerinin araflt›r›larak, sahne üzerinde deneyimlenmesine dayal› bir pratiktir. Atölye formunda gerçeklefltirilen Forum Tiyatrosu'nda, öncelikle belirlenen probleme uygulanabilecek çözümler tart›fl›l›r. Sonra bu çözümler, seyirci-oyuncular taraf›ndan sahne üstünde canland›r›l›r. Sahnede gösterilen çözüm, bütün kat›l›mc›lar taraf›ndan tart›fl›l›r. Günümüzde de sokak çocuklar›, kad›nlar, yafll›lar için yap›lan çal›flmalarda Forum Tiyatro tekni¤inden yararlan›l›r. ‘Ezilenler içinse asla’ Ezilenlerin Tiyatrosu, Bertolt Brecht’in Epik Tiyatrosu gibi y›llard›r yok edilmeye çal›fl›lan bir tiyatro ak›m›d›r. Çünkü Ezilenlerin Tiyatrosu’nun yaratmaya çal›flt›¤› dün-

Augusto Boal: “Etraf›m›za bakt›¤›m›zda tüm toplumlar›n içinde ezen ve ezilenleri görürüz, adaletsiz ve merhametsiz bir dünya görürüz. Baﬂka bir dünya yaratmak zorunday›z. Çünkü bunun mümkün oldu¤unu biliyoruz. Sahnede ve hayat›m›zda oynayarak bu dünyay› kurmak bizim elimizde” …

ya, ezenleri rahats›z etmektedir. Ne de olsa her oyunun bir amac› da iflledi¤i soruna karfl› direnifle iflaret etmektir. Tiyatroyu demokratiklefltiren bu yöntem “herkes tiyatro yapabilir” fikrini hayata geçirmeyi sa¤lar.

Karpuz Kabu¤undan Gemiler Yapmak’›n proleter yönetmeni Ahmet Uluçay hayat›n› kaybetti. ‹lkokul y›llar›nda Kütahya’n›n Tepecik köyüne gelen bir gezici sinema sayesinde sinemayla tan›flt› Ahmet Uluçay. 12 yafl›ndayken köyde tavukçulukla u¤raflan ‹smail Mutlu ve maden iflçisi arkadafl› fierif Akarsu ile ‘Tepecik Köyü Arkadafl Sinema Grubu’nu oluflturdu. Üçlü ilk filmleri ‘Optik’le pek çok ödül ald›. Uluçay “Para yok, imkan yok diyen yönetmenleri anlam›yorum, anlatacak bir derdiniz varsa ölürsünüz de gene çekersiniz” diyordu. Yönetmen kendi filmlerini inflaat iflçili¤i, kamyon floförlü¤ü yaparak ve yem fabrikas›nda çal›flarak çekmiflti.

ürkiye'de politik rapin tarihi çok da uzun de¤ildir. ‹lk elle tutulur politik rapi, -rapçiler aras›nda pek sevilmeyenBarikat grubu yapt›. 1996’da Bursa’da kurulan Barikat grubu, Amerikan gettolar›nda oluflan siyahlar›n isyan müzi¤ini Türkiye metropollerinde s›k›fl›p kalm›fl gençli¤in isyan›n› dile getirmek üzere yeniden yorumlad›. Bursal› gençlerin oluflturdu¤u Güneflin Çocuklar› adl› bir hareketin içinden ç›kan Barikat, ilk albümleri ‘Güneflin Çocuklar›’n› 2002’de ç›kard›. Grup, bu albümleriyle ortaya koyduklar› sosyal, kültürel ve politik tav›rla, kendilerinden önce rap yapanlardan farkl› bir çizgi ortaya koydu, hiphopun politik özünü yans›tmaya çal›flt›. Tabii grup üyelerinin örgütlü olmay›fl› bu tavr› ne yaz›k ki iyi niyetli bir giriflim olmakla s›n›rlad›. Bu konuda yaflanan süreklilik sorununa ra¤men Barikat’›n albümü politik rap yapanlar için bir milad olarak tan›mland›. Barikatla ayn› dönemlerde Ceza ve Dr. Fuchs da bir araya gelerek Nefret grubunu oluflturmufltu. 1998 y›l›nda kurulan Nefret 2000’de ç›kan Yerlat› Operasyonu-1 albümüyle adlar›ndan söz ettirdi. Yine de Barikat sonras› hiçbir çal›flma 2007 kadar devrimci ögeler tafl›yamad›. 2007'de Sultan Tunç'un “Oriental Rapin Roll” albümü politik rap için önemli bir ad›m oldu. Rap müzi¤in medya ortam›nda da yayg›n kullan›lmaya bafllanmas› bu türün her unsurunu oldu¤u gibi politik türevlerini de cesaretlendirdi. Müzisyenler biraz ürkek de olsa politik raple tan›flm›flt›. 80 Darbesi sonras› yarat›lan tahribat›n izleri yeni nesille beraber siliniyordu. Tam da bu dönemde 'Saian'’›n ç›kartt›¤› albüm gençlerin politik müzi¤e sempatisinin artmas›na sebep oldu. Saian Patron, Asker gibi parçalarla toplumsal sorunlara ezilenlerin penceresinden bakan ve eflitlikçi hayalleri dile getiren bir tarz tutturmufltu. fiark›lar›nda Erdal Eren’den söz ediyordu. Saian’›n yans›tt›¤› bu yeni profil, politikleflen yeni bir kufla¤›n kendi protest müzi¤ini yaratma çabas›n› da yans›t›yordu. Politik rapin serüveninde 2008 y›l›nda Halkevleri taraf›ndan yap›lan Aklam›yoruz Hakl›yoruz kampanyas› önemli bir dönemeç oldu. Halkevleri Bayrampafla’da kendi olanaklar›yla Rap müzik yapan Turc Devrim’in çal›flmalar›n› stüdyoya tafl›yarak, Türkiye’nin örgütlü kesimleri içinde yap›lan ilk politik rap albümüne imza att›. Kampanyan›n haz›rl›k çal›flmalar› boyunca tüm standlarda bang›r bang›r çal›nan Turc Devrim’in Aklam›yoruz Hakl›yoruz parças›, 2 Kas›m 2008 günü miting kürsüsünden verilen konserde tüm miting kitlesiyle beraber seslendirildi. Rap müzi¤in öyküsü sanat›n toplumsal olaylar›n d›fl›nda kalmad›¤›n› ve ezilenlerin ezenlere karfl› yürüttü¤ü kavgada yaratt›¤› de¤erlerin müzikte de önemli bir yer tuttu¤unu gösteriyor.

Kibele ‘Bereket’iyle geldi Le Guin’den yeni roman Yönetmen ‹nan Temelkuran’›n ikinci uzun metrajl› filmi ‘Bornova Bornova’, Antalya Alt›n Portakal Film Festivali’nde ald›¤› en iyi film, en iyi erkek oyuncu (Öner Erkan), en iyi yard›mc› kad›n oyuncu (Damla Sönmez), en iyi kurgu ve Sinema Yazarlar› Derne¤i ulusal jüri ödülleri ile festivale damgas›n› vurdu. 12 Eylül'ün de¤iﬂtirdi¤i toplumsal yap›ya bir mahallenin içinden bakan film, bu yeni yap›n›n ve onun yaratt›¤› birey tipinin krizini, mahalle gençlerinin hikâyeleri üzerinden yal›n ama sert bir dille anlat›yor. Dört ana karakter üzerine kurulmuﬂ filmde; solcu bir ailenin o¤lu olan ve hayat-

cmy k

taki derdi insanlar›n kendisine sayg› (asl›nda korku) duydu¤unu görmek olan esrar sat›c›s› Salih; geçirdi¤i sakatl›k yüzünden futbol hayat› bitmifl, askerlik dönüflü iflsiz kalm›fl Hakan; onun uzaktan sevdi¤i liseli Özlem ve dergilere erotik fanteziler yazarak para kazanan felsefe doktora ö¤rencisi Murat’›n hikâyelerini izliyoruz. Her biri kendi hikâyesinde içinde saf iyi ya da kötü insanlar olarak anlat›lmayan karakterler, baflar›l› oyunculuklar›yla, film kahraman› olman›n ötesine geçerek gerçek karakterlere dönüflüyorlar. Böylece filmde, sadece Bornova’y› de¤il hepimizin mahallesini izliyoruz.

Ankara’n›n sevilen grubu Kibele ilk albümünü ç›kartt›, ona Anadolu’nun simgesi kibeleye yaraﬂ›r bir ad verdi: Bereket

Ütopya ve fantazi türünün yaﬂayan en büyük isimlerinden birisi olan Ursula Le Guin’in son roman› Lavinia Türkçede

Ankara’da birçok kitle örgütünün dayan›flma etkinliklerinden tan›d›¤›m›z Kibele grubu ilk albümünü ç›kartt›. Anadolu topraklar›n›n zenginli¤ini türküleriyle iflleyen grup, yaflad›¤›m›z co¤rafyada konuflulan her dilden ve lehçeden türküler seslendiriyordu. Bereket ad›n› verdikleri albümde de ayn› tarz› sürdürüyorlar. Canl› performanslar›nda s›kça seslendirdikleri parçalar›n yer ald›¤› Bereket’te, Türkçe, Kürtçe, Zazaca, Farsça ezgiler yo-

Bilimkurgu ve fantastik roman›n usta ismi anarflist-feminist yazar Le Guin’in son kitab› Lavinia Türkçede. Romanlar›nda sadece erkekleri de¤il kad›nlar› ve onlar›n yok say›lan öykülerini yazan Leguin; Mülksüzler, Yer Deniz Üçlemesi baflyap›tlar›na imza att›. Yaflamda 80’inci y›l›n› ard›nda b›rakan yazar son kitab›nda Roma imparatorlu¤unun kurulufl destan›nda ad› geçen prenses Lavinia’y› anlat›yor. Le Guin, ça¤lar boyunca erkek

rumlanm›ﬂ. Albümde yer alan Karadeniz türkülerine, Kafkas ezgileri ve Do¤u Anadolu türküleri eﬂlik ediyor.

yazarlar›n anlatt›¤› destanlarda ad› geçen bir kad›n kahramana, Lavinia’ya kendi sesiyle kendi öyküsünü anlatma f›rsat› veriyor.

Y›l 1998: “Biletsiz biniyoruz” ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi için, Kurban Bayram› dönemleri y›llard›r yeni zamlar anlam›na geliyor. Bunun bir örne¤ini fiubat 1998’de görmek mümkün. O y›llarda metrobüs yoktu belki ama yine ulafl›m zamlar› ve zamlara karfl› direnenler vard›. ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi, halka paras›z ulafl›m hizmeti sundu¤u Kurban

Bayram›’n›n hemen ard›ndan yüzde 66,6’l›k bir zam yapt›. Ö¤renci Koordinasyonu üyesi 200 ö¤renci, 10 fiubat 1998’de zamlara karfl› Büyükflehir Belediye Baflkan› Recep Tayyip Erdo¤an ile görüflmek istedi ve o da t›pk› Topbafl gibi görüflmeyi reddetti. Görüflme talepeleri reddedilen ö¤renciler, “Zamlara boyun e¤meyece¤iz” pankart› açarak en

yak›n otobüs dura¤› olan Haflim ‹flcan Duraklar›na kadar sloganlarla yürüdüler. Ö¤renciler t›pk› bugün oldu¤u gibi o gün de zamlara karfl› otobüslere biletsiz bindiler. Onarl› gruplar halinde bilet atmadan otobüslere binen ö¤renciler yolculara bildiriler da¤›t›p otobüslerde konuflmalar yapt›lar. Halk›n ö¤rencilere yo¤un deste¤i vard›.

16 Kas›m’dan beri ‹stanbul sokaklar› “Ulafl›m Hakt›r” sloganlar›yla yank›lan›yor. Zaten güvenli ve rahat ulafl›m imkan› bulamayan ‹stanbullular, yap›lan zamlardan sonra “art›k yeter” dedi ve binlerce ‹stanbullu özellikle ifl ç›k›fl saatlerinde turnikelerden atlad›, “paras›z ulafl›m hakk›”n› kulland› “Akbil basma, turnikeden atla” 16 Kas›m’da yap›lan yüzde 33’lük zamdan sonra bas›n aç›klamalar› yap›ld›, yürüyüfller düzenlendi, zamlar›n geri çekilmesi için dava aç›ld›. Topbafl “maliyeti çok yüksek zam az” dedi ve Halkevciler metrobüslere toplu halde akbil basmadan binme eylemleri bafllatt›. Mecidiyeköy’de, Zincirlikuyu’da, Sefaköy’de ve Cevizliba¤’da ifl ç›k›fl saatlerinde yap›lan eylemler paras›z ulafl›m hakk›n› kullanma eylemlerine dönüfltü. Binlerce insan metrobüslere akbil basmadan bindi, alk›fllarla ve sloganlarla eylemlere destek oldu. “Buras› Agora meyhanesi” Metrobüs eylemlerinin yayg›nlaflmas› ve Büyükflehir Belediye Baflkan› Kadir Topbafl’›n; “vatandafl tepkisinde hakl›d›r” demesi üzerine Halkevciler 3 Aral›k günü, hem Kadir Topbafl ile görüflmek hem de Büyükflehir Belediyesi bünyesinde “vatandafl›n sorunlar›n› çözmek” iddias›yla kurulan Beyaz Masa’ya flikayette bulunmak için ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi’ne gitti. Ancak ‹BB’nin fedaileri, mahallelerinden gelip Topbafl’la görüflmek isteyen Halkevcilere tekme tokat sald›rd›. Olay› görüntülemeye çal›flan bas›n mensuplar› da güvenlik teröründen nasibini ald›. Halkevciler sald›r›n›n ard›ndan binan›n önünde Topbafl’› beklemeye bafllad›lar. Eylem, kat›l›mc›la-

O bir tüccar, o bir marjinal Tüccar Topbafl: Su zamlar› üzerine “Barajlar dolu ama temiz denize girmek istiyorsan›z zam kaç›n›lmaz” aç›klamas›n› yapan Topbafl, ulafl›m zamlar›na karfl› geliflen ilk tepkilerden sonra; “metrobüsün maliyeti yüksek yap›lan zam az” diyerek ticaretin kural›n› ortaya koydu. ‹ki yüzlü Topbafl: Topbafl bas›n mensuplar›n›n metrobüs eylemlerini hat›rlatmas› üzerine: “Vatandafl tepkisinde hakl›, kendisine göre bir bütçesi ve aile hesab› var” diyerek tepkileri hafifletmeye çal›flt›! Lalesever Topbafl: Belediye baflkan› oldu¤undan beri Topbafl lalelere kafay› takt›. Önce yapt›¤› hizmetleri anlat›rken “Büyükflehir olarak biz 13 milyon civar›nda lale so¤an› diktik” diyen Topbafl metrobüslerdeki ar›zalar üzerine de “Lale dizaynl› tramvaylar yak›nda deneme sürüflüne bafllayacak” dedi. Tuzu kuru Topbafl: Selden sonra “dere yata¤›ndaki evleri y›kmakta ac›mas›z olaca¤›z” diyen Top-

r›n ulafl›m zamm›na karfl› haz›rlad›klar› flark›lar› söylemeleri ve zamlar›n geri çekilmesini talep eden konuflmalar›yla devam etti. Halkevcileri Belediye binas›ndan uzaklaflt›ramayanlar, büyük hoparlörlerden mehter marfl› ve Agora Meyhanesi parçalar›n› çalarak Halkevcilerin sesini bo¤maya çal›flt›lar. ‹BB’deki ses, “Buras› Agora Meyhanesi” diyordu. “Hakl›ysa vatandafl zamm› geri al Topbafl” ‹stanbul Halkevi, Ö¤renci Kolektifleri ve Liseli Genç Umut 5 Aral›k günü metrobüs zamlar›na karfl› Taksim’e yü-

bafl’›n Tuzla’da dere yata¤›nda bir çiftli¤i oldu¤u ortaya ç›kt›. fiakac› Topbafl: Ayr›ca sel felaketinin bu boyutlara varmas›n›n sebebinin “tedbirsizlik” oldu¤unu söyleyen Topbafl; “Tedbirsizli¤in faturas› demekten kast›m insano¤lunun faturas›d›r, geçmiflten bugüne gezegeni kullanan insano¤lunun” diyerek flaka gibi bir aç›klamada bulundu. Yalanc› Topbafl: Davutpafla’da 21 iflçinin yaflam›n› yitirdi¤i patlamadan sonra Topbafl “ihbar edilmezse nereden bilelim” derken, bölge esnaf›n›n daha önce 170’i imzal› olmak üzere birçok kez dilekçeli baflvuruda bulundu¤u ortaya ç›kt›. Marjinal Topbafl: Topbafl bas›n aç›klamas› yaparken kendisine domuz gribiyle ilgili görüflünü soran muhabire “Kar ya¤arken bile iç çamafl›r› giymiyorum” dedi. Bas›n mensuplar›n›n gülüflmeleri üzerine Topbafl “yani fanila” diyerek konuya aç›kl›k getirmifl oldu.

rüdü. ‹stanbul Halkevi önünden bafllayan eyleme ‹stiklal Caddesi’nde Ö¤renci Kolektifleri ve Liseli Genç Umut da kat›ld›. Eylemin ilk dura¤› Galatasaray Lisesi önü oldu. Ö¤renci Kolektifleri ve Okmeydan› Halkevi tiyatro topluluklar›n›n sergiledikleri oyunlarla Kadir Topbafl’›n halka karfl› olan tutumu sahnelendi. Tiyatro oyunlar›na çevredekilerin ilgisi yo¤undu. Oyun sonras›nda Mis Sokak’a do¤ru yürüyüfle geçen eylemciler yürüyüfl boyunca, “Hakl›ysa vatandafl, zamm› geri al Topbafl”, “Susma sus-

tukça yeni zamlar gelecek”, “Akbil basma turnikeden atla”, “Ulafl›ma de¤il maafllara zam” sloganlar› att›. Bu s›rada yap›lan konuflmalarla çevredekiler, Taksim Tramvay Dura¤›’na ça¤›r›ld›. “Yaflam hakk›m›z› kulanaca¤›z” Taksim Tramvay Dura¤›’nda bir konuflma yapan Halkevleri Genel Baflkan› ‹lknur Birol, kâr düflünerek ticaretçi kafas›yla bir ülkeyi yönetmenin ülkede yaflayanlara mutluluk getirmeyece¤ini söyledi. Birol, sald›r›n›n sadece ulafl›ma, suya, elektri¤e de¤il

hayat›n tümüne oldu¤unu belirterek “Hayat›m›z› gaspediyorlar” dedi. Zamlara karfl› örgütlü halk gücü olarak direnmedikçe kazan›m elde edilemeyece¤ini vurgulayan Birol, metrobüse akbil basmadan binildi¤i gibi, bu eylem biçimini tüm hizmet alanlar›na yap›lan zamlara karfl› uygulayacaklar›n› ve yaflam haklar›n› kullanacaklar›n› söyledi. Birol konuflmas›n› “AKP bilsin ki; haklar kullan›la kullan›la kanunlar yeniden yaz›lacak. Halktan, emekten yana olan yeni yasalar yaz›lana kadar mücadele edece¤iz” diyerek bitirdi. Eylemde Ö¤renci Kolektifleri ve Liseli Genç Umut ad›na da konuflmalar yap›ld›. Beyaz Masa, reklam panosuna döndü Metrobüse yap›lan zamlardan sonra yaflad›klar› sorunlar› dile getiren ‹stanbullulara metrobüs tan›t›m› yapan Beyaz Masa, çözüm üretmek yerine metrobüsün ucuz, konforlu ve h›zl› oldu¤unu söyledi. Böylece Büyükflehir Belediyesi bir kez daha, bu sefer de Beyaz Masa vas›tas›yla “Metrobüs ucuzdur” demifl oldu. ‹ETT’nin verdi¤i cevab› ileten Beyaz Masa, Kadir Topbafl’›n “maliyet art›fl›” dedi¤i zamm›n gerekçesi için “haks›z rekabeti önlemek” dedi. Yap›lan aç›klamada dünyan›n en uzun metrobüs hatt›na sahip olmakla övünen ‹BB, zam yaparak ucuzluk yaratan ilk belediye olarak da tarihe geçti.

Halkevciler, 2007 y›l›nda ‹stanbul’da flehiriçi ulafl›ma yap›lan zamlara karfl› tepkilerini yal›nayak yapt›klar› tek s›ra yürüyüfllerle dile getirdiler.

Halkevciler Haziran 2009’da yap›lan ulafl›m zamm›na karfl› bisikletlerle Belediyeye gitmek istemifl ve polisin sald›r›s›na u¤ram›flt›.

‘ﬁikayet etmiyoruz, hakk›m›z› kullan›yoruz’ Halkevleri 1. Bölge Temsilcisi Nuri Günay: “Talebimiz basitçe zamlar›n geri al›nmas› de¤il. Herkesin ulaﬂ›m, ›s›nma, ayd›nlanma gibi hizmetlerden ihtiyac› kadar›n› paras›z kullanabilmesidir”

Nuri Günay Halkevleri 1. Bölge Temsilcisi

Nuri Günay’›n aç›klamas›: Ülkemizi, belediyelerimizi yönetenlerle aram›zda basit bir fark var. Biz e¤itimi, sa¤l›¤›, ulaﬂ›m gibi bir dizi hizmeti en temel insan hakk› olarak görüyor ve y›llard›r bu talepler için mücadele ediyoruz. AKP ise hükümet oldu¤u günden beri tüm bu alanlara pervas›zca sald›r›yor. Ulaﬂ›mda yap›lanlar ise ‹stanbullunun üzerine karabasan gibi çöküyor. Önce mahallelerimizden

kent merkezlerine giden otobüsler, daha sonra ücretsiz aktarma iptal edildi. Bu da yetmedi ulafl›ma yüzde 15 zam yap›ld›. Doymad›lar metrobüs ücretlerine yüzde 33 zam yapt›lar. Böylece metrobüs bir y›lda yar› yar›ya daha pahal› hale geldi. Seçim zaman› “Tek bilete Avc›lar’dan Sö¤ütlüçeflme’ye” diye oy toplayan Topbafl kurumun zarar etti¤ini bahane ederek zam yapt›. Ayn› zamanda ayl›k akbilde kotay› 200’den

160’a düflürdü. Zamlar› ise parça parça yaparak tepkiyi azaltaca¤›n› düflündü. Son zamlara ‹stanbullu, Topbafl’›n tahminlerinin çok üzerinde tepki verdi. Bizler 25 Kas›m grevi öncesi bafllayan paras›z ulafl›m hakk›n› kullanma eylemlerine öncülük ettik. Bayram tatilinin hemen ard›ndansa bu kez eylemlerimizi yayg›nlaflt›rarak sürdürdük. Ö¤renci Kolektifleriyle beraber yapt›¤›m›z ça¤r›lara binlerce insan kulak verdi.

Belirtmek gerekir ki talebimiz sadece zamlar›n geri al›nmas› de¤ildir. Çünkü Belediyeler verdikleri hizmetlerde kâr amac› de¤il, halka hizmet amac› tafl›mal›d›r. Ulaflmadan, ›s›nmadan, ayd›nlanmadan yaflan›lamaz. Bu hizmetler herkesin ihtiyac› kadar›n› paras›z olarak karfl›layabilece¤i hizmetler olmal›d›r. ‹fle gidifl gelifl saatlerinde paras›z ulafl›m hakk› istiyoruz. fiikayet etmiyor, hakk›m›z› kullan›yoruz.

Ankara’da 2008’deki ulafl›m zamlar›na karfl› ilk do¤rudan eylemi yapan Halkevciler, paras›z ulafl›m hakk›n› kullanarak otobüse binmiflti.

2009 Haziran ay›nda ulafl›ma gelen zamlar›n ard›ndan Halkevciler boykot ça¤r›s› yaparak Avc›lar, Mecidiyeköy ve Sö¤ütlüçeflme metrobüs istasyonlar›nda akbil basmadan ulafl›m hakk›n› kullanma eylemleri yapt›lar.

hs95