Issuu

cmy k

Hani para yoktu

‘Sa¤l›¤a para yok, e¤itime para yok, emekçiye para yok’ diyen AKP, ABD’den milyarlarca dolarl›k füze istedi Türkiye ile ABD aras›ndaki füze pazarl›¤› sürüyor. Türkiye’nin Patriot füzesi talebi üzerine ABD firmalar›n›n en az 7.8 milyar dolarl›k bir fiyat istedi¤i bildirildi. Yaklafl›k 12 milyar TL’yi ABD füzelerine harcamaya haz›rlanan iktidar, emekçilerin talepleri karfl›s›nda “içinden geçti¤imiz kriz koflullar›nda” diye cümleler kurmaya hangi yüzle devam edecek? Örne¤in, geçti¤imiz toplu görüflmelerde hükümet, sendikalar›n taleplerinin bütçeye 14-22 milyon TL ek yük getirece¤ini iddia ederek, sefalet zamm›nda diretmiflti. Hükümetin yük bildi¤i talepler, silahlanmaya aktar›lacak kayna-

¤›n neredeyse binde biri. Hükümetin hesaplamalar›na göre kamu iflçilerine yap›lacak yüzde 1’lik art›fl bütçeye 103 milyon TL “yük” getiriyor. Yani füze al›m›na harcanacak parayla iflçilerin maafl› 11 kat art›r›labiliyor. Füze al›m› halk›n temel ihtiyaçlar›na da vuracak. Örne¤in füzelerin bedeli sevk zinciri, ilaç k›s›tlamas› gibi yollarla sa¤l›kta yap›lmas› planlanan tasarrufun 2 kat›n› afl›yor. Ayr›ca kriz nedeniyle gündeme gelen akaryak›ttaki ÖTV art›fl›n›n bütçeye yapt›¤› üç y›ll›k ek katk› ile füzelerin maliyeti birbirine eflit. AKP iktidar›nda ordu güçlenirken, halk yoksullafl›yor.

15 Günlük Siyasi Gazete

Y›l 4 • Say› 89 • 17 Eylül 2009 • 1 TL

Sayfa 4’te

Rant zengine sel yoksula Otoyol projeleriyle, al›flverifl merkeziyle, plazalarla, rezidanslarla ya¤malanan ‹stanbul’u sel ald›. Çamur deryas›nda yoksullar can verirken, hükümet ve sermaye rant ›fl›¤› gördü. Sel bölgesindeki yoksullar› flimdi de y›k›m bekliyor

‹flçi k›y›m› sürüyor. ‹ki y›l önce Davutpafla’da, her gün Tuzla’da, inflaatlarda, göç yollar›nda, flimdi de ‹kitelli’de bir yük arac›n›n kasas›nda... Sermaye iflçi kan›yla besleniyor, Türkiye koca bir emekçi tabutlu¤una dönüflüyor.

Karaburun Bilim Kongresi yap›ld›

Devrimci Sa¤l›k-‹fl, sa¤l›k ve sosyal hizmetler alan›nda çal›flan tafleron iflçiler aras›nda örgütlenme çal›flmalar›na tüm h›z›yla devam ediyor. Okmeydan› Hastanesi’nde tafleron flirket hileleriyle aylard›r maafllar› ödenmeyen emekçiler Dev Sa¤l›k-‹fl’te örgütlenerek direnifle geçti. ‹flçilerin bir günlük ifl b›rakma eylemi üzerine, aylard›r ödenmeyen maafllar ödendi. Bu baflar›l› direniflin ertesi günü de ‹stanbul’un karfl› yakas›nda Kofluyolu Hastanesi iflçileri, maafllar›n›n düflürülmesine karfl› direnifle geçti. ‹flçilerin eylemi karfl›s›nda iflveren yasal prosedürü iflleterek, maafl indirimini belgelemek zorunda kald›. Böylece ifllerin yasal haklar› korunmufl oldu. Yüzlerce iflçi birkaç gün içinde Dev Sa¤l›k-‹fl’e üye oldu.

"80'den sonra" temas›yla düzenlenen 4. Karaburun Bilim Kongresi sona erdi. Yaklaﬂ›k 800 kiﬂinin izledi¤i

Polis, ‹stanbul Ataflehir’deki 1 May›s Mahallesi’nde 13 Eylül’de eylem yapan gruba gaz bombas› kullanarak sald›rd›. Bu esnada polisin gaz bombas› kullanmas›ndan rahats›z olan mahalleliler polisin karfl›s›na ç›kt› ve mahalleden gitmelerini istedi. Mahallelilerin müdahalesi üzerine flaflk›na dönerek geri çekilen polis olays›z bir flekilde da¤›ld›.

Süheyla E. Tezel

Hastane güncesi-2

Tufan Sertlek

Ölüsünden nefret edilenler

Sayfa 7’de

‹nce oyunlar

Ya¤mur de¤il, 3. köprü öldürür Sayfa 9’da Kongre'de bu sene de, a¤›rl›kla genç akademisyenlerden oluflan onlarca bilim insan› çal›flmalar›n› paylaflt›. Halk›n Sesi gazetesi olarak Kongre'yi yerinde izledik ve izlenimlerimizi yazd›k.

Halk polise müdahale etti

Sayfa 7’de cmy k

As›l ya¤mac› kim?

Ferda Koç

Sayfa 5’te

Hastanelerde ve sosyal hizmet kurumlar›nda birbiri ard›na baflar›l› tafleron iflçi direniflleri yaflan›yor

Mahir Dönmezer

Düzenin kurban› de¤il, felaketi olal›m Sayfa11’de

Sayfa 4’te

Dev Sa¤l›k-‹ﬂ atakta

Kar ve rant h›rs›yla orman alanlar›na ve dere yataklar›na plazalar, al›flverifl merkezleri, çiftlikler, otoyollar infla eden sermayenin ad› yat›r›mc›, giriflimci olurken, çaresizlikten bafllar›n› sokacak bir ev arayan yoksullar›n ad› iflgalci, ya¤mac› oluyor. Fakir fukara edebiyat›n› a¤z›ndan düflürmeyen Erdo¤an “derenin intikam› ac› olur” diye ölenleri suçluyor.

Sayfa 3’te

Felaketin ard›ndan ne Baflbakan, ne Belediye Baflkan›, ne de resmi yard›m ekipleri emekçi mahallelerine u¤rad›. Onlar önce zengin semtlere, al›flverifl merkezlerine, plazalara el uzatt›. Baflbakan helikopterle halka tepeden bak›p, “y›k›n” dedi, üçüncü köprüye güzergah be¤endi. Yoksullar› kentten kovmak için seli f›rsata çevirdi.

Mahalle dernekleri ve demokratik kitle örgütlerinden oluflan 3. Köprü Yerine Yaflam Platformu, 3. köprü projesi görüflmelerini sürdüren ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi’nin önünde 14 Eylül’de bafllatt›¤› nöbete devam ediyor.

15 Eylül’deki nöbette platform sözcüsü, Sar›yer Halkevi Baﬂkan› Hasan Pulat bir aç›klama yaparak, rant hesab› yapanlar›n selden sonra 3. köprü için ‹stanbul semalar›nda güzergah arad›klar›na dikkat çekti. “Ya¤mur de¤il 3. köprü öldürür” diyen Platform üyeleri bar›nma, çevre ve su hakk› için kararl›l›kla mücadele edeceklerini belirttiler.

17 Eylül 30 Eylül

2 SEL

Trakya’da köylülerin harap olan ekinleri, konuﬂmas› yasaklanan iﬂçiler, gerçek ya¤mac›lar›n kimlikleri... ‹lk günden beri selin vurdu¤u bölgelerde bulunan Halk›n Sesi gazetesi olarak medyada yer almayan notlar› aktar›yoruz

Çamurun ortas›nda dayan›flma büyüyor Sosyalistler selin ilk gününden itibaren ‹kitelli ve Halkal›’da dayan›flma faaliyetleri örgütlüyor. Bölgede etkin faaliyet gösteren Halkevciler gittikleri mahallelerin seferberlik ilan edilmifl yerlere dönüfltü¤ünü söylüyor ‹stanbul’da selin vurdu¤u yoksul mahallelerde hummal› bir yard›m ve bilgilendirme çal›flmas› sürüyor. Ancak önce plazalar ve zengin siteleri ilkesiyle hareket eden, kendi sorumsuzluklar›n› halka mal etmeye çal›flan iktidar, belediyeler, devlet kurumlar› de¤il bu çal›flmalar› yürütenler. Sosyalistler, ilericiler felaketin ilk gününden bu yana sokak sokak geziyor, ihtiyaçlar› tespit ediyor, hukuki ve t›bbi bilgilendirme yap›yor, dayan›flma faaliyetlerini organize ediyor. Kap› kap› dolafl›l›yor Atatürk ve Mehmet Akif Mahalelleri’nde bu yard›mlaflma faaliyetlerini organize eden Sefaköylü Halkevciler öncelikle kap› kap› dolaflarak ihtiyaçlar› tespit etmeye çal›flt›klar›n› söylüyor. Böylece hanelerde kaçar kiflinin yaflad›¤›, cinsiyet ve yafl durumu, evlerde ö¤renci bulunup bulunmad›¤›, öncelikli ihtiyaçlar›n ne oldu¤u, engelliler gibi özel yard›m ihtiyac› bulunanlar›n durumu tespit ediliyor. Halkevleri Hukuk Birimi’nin haz›rlad›¤› “Sel ma¤durlar›n›n zararlar›n›n tespiti için yap›lmas› gerekenler” k›lavuzunu da¤›tt›klar›n› belirten Halkevciler, selde zarar görenlerin zararlar›n› tazmin edebilmeleri için hukuki destek sa¤layacaklar›n› da belirtiyorlar. Emekçiler kaderine terk edildi Çal›flmalar› s›ras›nda evlerin temizli¤ine de yard›m eden Halkevciler, halk›n kaderine terk edilmiflli¤ini ç›plak bir biçimde yans›tan pek çok olayla karfl›laflt›klar›n› anlat›yorlar. “Örne¤in evin tamam›n› su basan bir evde görme engelli biri oturuyordu ve ailesi de dahil olmak üzere hiç kimse yard›ma gelmemiflti, tek bafl›na yaflad›¤› için temizlik de yapamadan çamur içinde oturuyordu.” Felaketin dördüncü gününden bir aktar›m da flöyle: “Gitti¤imiz mahallelere belediye ya da herhangi bir hizmet kesinlikle u¤ramam›fl durumda. Sokaklar selden kalan çöp y›¤›nlar› ve çamurla dolu, felaket bir koku var. Bu bölge zaten çok yoksul olan bir bölge. Bir evde 13 kifli yaflayanlar var. Baz› sokaklarda evini su basan-

lar do¤ulu oldugu için kimse yard›m etmiyor. Evlerin ço¤u tapulu fakat iskanlar› yok.” “Yorganlar›n› verenler oldu” Çevre mahalle ve semtlerden bölge halk›na yönelik yard›mlar› organize ettiklerini belirten Halkevciler, Sö¤ütlüçeflme, Sefaköy merkez ve Bak›rköy’de yard›mlar›n topland›¤›n›; insanlar›n dayan›flma konusunda çok istekli oldu¤unu, hatta kendi yorganlar›n› bile verenlerin ç›kt›¤›n› söylüyorlar: “Çocuklar kendi ayakkab›lar›n› ayaklar›ndan ç›kar›p vermeye çal›flt›lar. Gitti¤imiz sokaklar seferberlik ilan edilmifl yerlere döndü, çocuklar ve kad›nlar sokaklara dökülüp eflya tafl›d›lar tüm gün. Küçük bir çocuk kendi boyama kitab›n› getirdi. Esnaf da kullan›lmam›fl eflya ay›rd›. Gitti¤imiz yerler de çok fakirdi buna ra¤men çok fazla eflya verdiler. A¤layan kad›nlar oldu biz gidince.” Yard›mlar›n birkaç gündür evlerin tespit edilen ihtiyaç durumuna göre tasnif edilerek da¤›t›ld›¤›n› belirten Halkevciler, bölgedeki dayan›flman›n okullar›n aç›lmas›yla çocuklar›n okul ihtiyaçlar› üzerine yo¤unlaflaca¤›n› söylüyor. Bölgede Halkevciler d›fl›nda TKP, ÖDP, Bir Umut Derne¤i, Al›nteri, EHP gibi yap›lar›n da çal›flmalar›n›n sürdü¤ü, ayr›ca ‹slami yard›m kurulufllar› ve hemfleri derneklerinin de kimi yerlerde aktif olarak çal›flt›¤› belirtiliyor. Hükümet ve belediye taraf›ndan büyük hayal k›r›kl›¤›na u¤rat›lan halk, yard›m çal›flmalar›ndan hoflnut. Ancak ‹slami vak›flar›n ve hemfleri derneklerinin mezhepçi, floven yaklafl›mlar› tepkilere yol aç›yor. T›bbi ve hukuki destek Sular›n›n çekilmesiyle bölgeye ilgi azalsa da ma¤durlar›n yaralar›n› sarmas› kolay olmayacak. Günlük g›da ve giyim gibi gereksinimlerin d›fl›nda, bölgede ciddi bir sa¤l›k sorunu yaflan›yor. Halkevciler, giyim, eflya paylafl›m›yla süren dayan›flma faaliyetinin d›fl›nda bölge halk›n› sa¤l›kç›lar ve hukukçularla buluflturarak acil t›bbi ve hukuki gereksinimlerin karfl›lanmas›na da çal›flacaklar›n› belirtiyor.

Halk›n Sesi gazetesi olarak ilk günden itibaren ‹stanbul’da selin vurdu¤u bölgelerde gezdik, izlenimler edindik, ma¤durlarla sohbet ettik. Ortaya günlerdir medyada aktar›ld›¤›ndan çok daha farkl› bir görüntü ç›kt›. ‹flte notlar... n Medya ilk günden itibaren etrafa yay›lan eflyalar› alan yurttafllar› ya¤mac› olarak yaftalad›. Arada Zonguldak’tan kamyonla bölgeye gelen ekip gibi az da olsa vurguncular vard› ancak bu mallara el koyanlar›n ço¤u bölgede yaflayan yoksul insanlard›. Bu insanlar zenginliklerine zenginlik katmak ya da vurgun için de¤il yoksul olduklar› için bu tüketim mallar›n› almaya yöneldiler. Yoksullar›n en fazla çamur içinde kalm›fl giyim mallar›n› almaya ça-

l›flmas› da bunu gösteriyor. As›l ya¤man›n, y›llarca ‹kitelli gibi emek havzalar›nda yaflanan ve tafleronlaflt›rma, güvencesizlefltirme, sendikas›zlaflt›rmayla gerçeklefltirilmifl emek ya¤mas› oldu¤unu hat›rlamakta fayda var. n Medyan›n, AKP gibi görmemekte ›srarc› oldu¤u Çatalca’da selden en fazla etkilenen yer Roman kökenli yurttafllar›n yaflad›¤› yoksul mahalleler oldu. n Sel, yaln›zca iflçilerin de¤il köylülerin yaflam›n› da etkiledi. Trakya bölgesindeki tar›m arazilerinde büyük tahribat olufltu. Ekinleri harap olan üreticilerin sorunlar›na medya taraf›ndan haber de¤eri verilmedi! n Selden etkilenen bölgelerde polis baz› ‹slami yard›m kuruluflla-

r›n›n faaliyetlerine engel olmazken ilerici, sol örgütlerin dayan›flma faaliyetlerinden rahats›zl›¤›n› gizlemeyerek ‘provokatörler dolafl›yor’ söylentisini yayd›. ‹slamc› kurumlar›n yard›m ettikleri insanlara mezheplerini, memleketlerini sormalar› dikkat çekti. n Sivil savunma ekipleri selden ma¤dur olan yurttafllar›n ev ve iflyerlerine u¤ramak yerine a¤›rl›kl› olarak büyük flirketlere ve büyük ma¤azalara yard›ma yöneldi. Ana yollarda göstermelik temizlik çal›flmalar› yap›l›rken, birçok ara soka¤a hiçbir yetkili ve görevli u¤ramad›. Kopan elektrik ve telefon hatlar› günlerce tamir edilmedi. n Halkal›’da sekiz iflçiye mezar olan PAMEKS Tekstil’de çal›flan

2009

iflçilerin medyaya konuflmamalar›n›n nedeninin flirket patronlar›n›n iflçilere konuflma yasa¤› getirmesi oldu¤u ortaya ç›kt›. n Baflbakan Tayyip Erdo¤an ve Büyükflehir Belediye Baflkan› Kadir Topbafl’›n bölgeyi ziyaretlerinde, daha çok zarar gören büyük flirket ve al›flverifl merkezlerine giderken, yoksul mahallelere fazla u¤ramamalar› dikkat çekti. n Türk Tabipleri Birli¤i bir heyetle bölgeyi ziyaret ederken D‹SK ve TMMOB merkez yöneticilerinin sel sonras› bölgeyi ziyaret etmemesi dikkat çekti. Bölgede çal›flma yapanlar daha çok bu örgütlerin flube yöneticileri ile tabanlar›nda bulunan genç kesimler ve ilerici, sosyalist gruplar oldu.

Lale devri sona erdi Neo-liberal kent yaflam›n› can evinden vuran sel felaketi, 80’lerden bu yana parlat›lan ‘küresel kent ‹stanbul’ masal›n› sona erdirdi. Bedrettin Dalan’l› ANAP döneminde bafllayan AKP döneminde devam eden ‹stanbul’u, merkezi yoksullardan ar›nd›r›lm›fl, yoksullar›n görünmedi¤i, rant› yüksek, rezidansl›, plazal› bir küresel kente dönüfltürme plan› alt üst oldu. Bu süreçte ‹stanbul, ‹stanbullu yurttafllar›n ihtiyaçlar›na göre de¤il, küresel sermaye ve onun yerli temsilcilerinin ihtiyaçlar› do¤rultusunda flekillendirildi. Büyükflehir belediyesi denetimindeki ulafl›mdan do¤algaza birçok hizmet özellefltirildi. Hükümet uygulamalar›yla paralel olarak halk kesimlerinin tüm sosyal haklar› piyasalafl›r, pahal›lafl›r, niteliksizleflirken kent, sermaye için bir cennete dönüfltürülmeye çal›fl›ld›. Özel hastanelerin önü aç›l›rken sosyal sa¤l›k sistemi budand›kça bu-

dand›. Gecekondu mahallerinde y›k›mlar yap›l›rken aralar›nda birçok kaçak yap›n›n da bulundu¤u lüks uydu kentler, lüks siteler, rezidanslar, towerlar, plazalar infla edildi. Ulafl›m, alt yap› gibi sistemler bunlar›n ihtiyaçlar› baz al›narak yap›land›r›ld›. Kentsel dönüflüm yoksullar›n bar›nma sorunlar›n› çözmek için de¤il sermayeye yeni rant alanlar› açmak için hayata geçirildi. Su sorunu, ya¤mur dualar›na ç›k›larak Allah’a havale edildi.

Küçük küçük Amerika hayali Festivaller, bienaller gibi kültür sanat etkinlikleri küresel kent projesi yolunda daha fazla puan kazanabilmek için kullan›ld›. Kültür Baflkenti’nin üzerine bu amaçla gidildi. Bir yandan da tarihsel de¤erler bat›n›n hofluna gidecek yeni bir flarkiyatç›l›k anlay›fl›yla turizm alan›nda yeniden sunulmaya bafllad›. Kentin ana arterleri ve havaalan›ndan flehre uzanan yollar s›rf görüntü

ad›na trilyonlar verilerek her y›l lalelerle donalt›ld›. Sonuçta ABD’deki gökdelenler cenneti Manhattan’a özenerek (kentin güzelli¤ini yok ederek) yap›lan Maslak bölgesinin ve Bo¤az’›n gece çekilmiﬂ görüntülerinin simgeleri oldu¤u yeni

bir kent tahayyülü ortaya ç›kt›. Ancak sel bütün bu hayali görüntüyü ortadan kald›r›rak ‹stanbul’un emekçilerin ve yoksullar›n baﬂkenti oldu¤unu ve kentin onlar için sosyal sorunlarla dolu bir hastal›kl› yap› oldu¤unu ortaya ç›kard›. Lale devri böylece sona ermiﬂ oldu...

Küba takdir-i ilahi demedi ‹stanbul’u yöneten Kadir Topbafl’a bak›l›rsa ekolojik k›yamet yafl›yoruz, insanlar da yapt›klar›n›n cezas›n› çekiyor. Ankaral› yol arkadafl› Gökçek de onu destekliyor, “Dünyan›n hiçbir ülkesinde hiçbir belediye de böyle ola¤anüstü haller için altyap› yap›lmaz.” Topbafl ve Gökçek’e kulak verelim, gözümüzü dünyaya çevirelim. 2005’te Katrina kas›rgas› ABD’nin New Orleans kentini vurdu¤unda Vali, felaket kurbanlar›n› suçlayarak, “Biz onlara flehri boflalt›n dedik” diye ba¤›rm›flt›. Katrina sonunda 1800 yoksul ABD vatandafl› ölmüfltü. Geçen y›l iki ayr› kas›rgan›n vurdu¤u Küba’da ise bir seferberlik yafland›. Bu iki kas›rgadan 3 milyon 179 bin 846 insan etkilendi. Küba sivil savunmas› bunlar-

dan 2 milyon 772 bin 615’ini korunakl› aile ve komflular›na, kalan yar›m milyon Kübal›’y› da tahliye merkezlerine tafl›d›. Bu ifllemler için 10 binden fazla ulafl›m arac› ve yüzlerce koruma merkezi kullan›ld›. 87 binden fazla kad›n erkek sivil savunmada çal›flmalar› için görevlendirildi. Her s›¤›nakta o mahalleden sa¤l›k personeli bulunduruldu. 63 bin 249 evin y›k›ld›¤› felakette sadece dört kifli yaflam›n› yitirdi. Küba’n›n ABD ve Türkiye’den fark› ne? Bu do¤al afetlere daha çok maruz kal›yor, daha az maddi kayna¤› var ama halk daha az zarar görüyor. Bir fark daha var, Küba’n›n sosyalist düzeni, ABD ve Türkiye gibi kâr› de¤il toplumsal ihtiyaçlar› temel al›yor.

Nesin’in çocuklar› sele yenilmedi Selden etkilenen Nesin Vakf›’n›n Çatalca’daki yurdu için vak›f çocuklar› ve gönüllüler gece gündüz durmadan büyük özveriyle çal›fl›yor 1973’te usta yazar Aziz Nesin taraf›ndan yoksul çocuklara e¤itim deste¤i vermek amac›yla Çatalca’da kurulan Nesin Vakf›’na ait yurt da sel felaketinden nasibini ald›. Ancak, vak›f çocuklar› ve gönüllüler mekan› eskisinden daha iyi hale getirmeye kararl›. Sel nedeniyle ana binas›n›n bodrum ve girifl katlar›, mutfa¤›, kütüphanesi, tiyatro salonu, tüm beyaz eflyalar› ile sebze ve meyve bahçeleri etkilenen vak›f için gönüllüler günlerdir canla baflla çal›fl›yor. 42 çocuk ve gencin kald›¤› mekanda zarar›n 300 bin YTL’den

yüksek oldu¤unu belirten vak›f yetkilileri acil yard›mlarla mekandaki gündelik hayat› yeniden düzene soktuktan sonra yeni bir kampanya baﬂlatacaklar›n› aç›klad›. Ali Nesin selden çok etkilendiklerini ancak mekan› eskisinden daha iyi bir hale getireceklerini ve bunun bir da bir mücadele oldu¤unu belirtti. Nesin, k›sa zamanda yeni bir destek kampanyas› da baﬂlatacaklar›n› belirtti. Vakfa destek olmak isteyenler www.nesinvakfi.org web adresinden ve 0212 783 60 49 no’lu telefonundan bilgi alabilirler.

17 Eylül 30 Eylül

2009

SEL 3 As›l ya¤mac› kim? Mahir Dönmezer www.sendika.org

‹stanbul’daki sellerde 30’un üstünde yoksul emekçi insan›m›z öldü. Selden kurtulan yoksullar›n bafl›nda ise ‘rantsal dönüflüm’ k›l›c› sallan›yor ‹stanbul’da 8–9 Eylül günlerinde meydana gelen seller 30’un üstünde insan›m›z›n can›na mal oldu. Selin etkili oldu¤u ve en fazla can kayb›n›n yafland›¤› plaza binalar›yla meflhur olan ‹kitelli’de ölenlerin tamam› yoksul emekçilerdi. ‹kitelli Organize Sanayi Bölgesi’ni Atatürk Havaalan›’na ba¤layan ve Turgut Özal döneminde infla edilen Bas›n Ekspres Yolu tamamen sular alt›nda kald›. Dere yata¤› üzerine kurulan yol daha önce defalarca selden dolay› trafi¤e kapanm›flt›. Meteorolojinin bir hafta öncesinden yapt›¤› uyar›lara ra¤men hiçbir önlem al›nmad›. Felaketten önce boflalt›lmas› gereken evler selin ard›ndan boflalt›lmaya baflland›. “Felakete kurban” giden yolun, önlem olarak selden sonra trafi¤e kapat›laca¤› aç›kland›. Kadir Topbafl, felaketin bu boyutlara varmas›n›n sebebini tedbirsizlik olarak aç›klad›. Tedbiri almas› gereken kurumun baflkan›n›n böyle bir aç›klama yapmas› ise ironik bir man-

zara aç›¤a ç›kard›. AKP’li Bakan ve Belediye Baflkanlar› ‘selde siyaset yap›lmaz’ diyerek elefltirileri ve tepkileri siyasi istismarc›l›kla itham ederek suçlar›n› gizlemeye çal›flt›. ‹hmal de¤il kar h›rs› Selden hemen sonra birbirini suçlayan yetkililer “ihmal” noktas›nda birlefltiler. Selde ihmali bulunan patronlar›n, belediyelerin ve Büyükflehir Belediyesi’nin, kar h›rs› mevzu bahis oldu¤unda ise hiçbir ihmaline rastlanmad›. Baflta Tayyip Erdo¤an ve Kadir Topbafl sel felaketinin hemen ard›ndan faturay›, dere yataklar›na “bilinçsizce” yap›lan binalara ve bu binalar› yapanlara kesti. Oysa kendilerinin gayet ‘bilinçli’ faaliyetleri sel ile ortaya serildi. Örne¤in, Baflakflehir’de bulunan Sular Vadisi evlerinin de bodrum katlar›n› su

bast›. Birçok lüks konut içeren ‘Sular Vadisi’ 2008 y›l›nda ‹BB’ye ba¤l› Kiptafl taraf›ndan yap›lm›flt›. Kiptafl’›n konutlar› yapt›¤› bölgenin dere yata¤› oldu¤unu

bilmemesi gibi bir ihtimal söz konusu de¤il. Yap›m› neredeyse bir y›l süren ve ihmal edilmeyecek büyüklükte olan al›flverifl merkezi, fabrika, holding binas› gibi yap›lar›n taflan Ayamama Deresi yata¤›nda olmas› da “ihmal” ihtimalini ortadan kald›r›yor. Küçükçekmece Belediye Baflkan› Aziz Yeniay’›n, prestijli binalar›n yap›lmas›yla birlikte bölgedeki kiralar›n art›fl›ndan ötürü belediyeye ‘mali girdi’ sa¤lamakla övünmesi, facia-

n›n ‘ihmal’den ve ‘bilinçsizlik’ten ziyade kar h›rs›ndan kaynakland›¤›n› gösteriyor. Küçükçekmece’de yük tafl›nmas› gereken minibüsle iflçileri tafl›yan Pameks Tekstil patronu katliam›n ard›ndaki kar h›rs›n›n simgesi oldu. Patron maliyeti düflürme hesaplar› yaparken, bu tür araçlar›n iflçi tafl›d›¤› trafik polisleri taraf›ndan da çok iyi bilinmekteydi. Hatta Vali Güler’in selden hemen sonra suçu arac›n standartlar›nda bulmas› ise anl›k bir bilginin de¤il aksine bir ‘tecrübenin’ ürünüydü. Salg›n uyar›s› Tabipler Birli¤i sel son-

AKP, selin tesirinin müsebbibi olarak dere yata¤›na yap›lan kaçak binalardan bahsederken Ayamama Deresi’nin dibinde bulunan, neredeyse bir mahalle büyüklü¤ündeki 212 AVM Al›flverifl Merkezini “görmüyor”. Saray Muhallebicisi Topbafl ise ‘dere yataklar›ndaki her fleyi y›kaca¤›z’ derken, herkes ifle Tuzla’da dere yata¤›ndaki çiftlik evinden bafllmas›n› bekliyor.

Ac›y› f›rsata çeviriyorlar Selin ard›ndan Büyükflehir Belediyesi olmak üzere tüm yetkililer önlerinde aç›lan rant kap›lar›n› görmekte gecikmediler. Dere yataklar›na ev yapan yoksullar› hedef gösteren yetkililer, halk›n bar›nma sorununa dair hiçbir sosyal çözüm üretmiyor Sele yol açan Ayamama Deresi taflk›n›n›n dere yata¤›ndaki yap›laflma ne-

deniyle yaﬂand›¤› söyleniyor. Hükümet ve AKP’li belediyeler de dere yata-

Devlet neye yarar? Meteorolojinin uyar›lar›na ra¤men selin bu raddede can kayb›na yol açmas› devletin halk› koruma sorumlulu¤unu yerine getirmedi¤ini gözler önüne serdi. Dünyada sel riski tafl›yan birçok ülkede ya¤›fllar›n öncesinde insanlar güvenli bölgelere tafl›n›yor, evler ve iflyerleri boflalt›l›yor, yollar da trafi¤e kapat›l›yor. Türkiye’de ise devlet, 1 May›s gibi günler öncesinde tüm gücünü seferber ederek halk›n sesini bo¤maya çal›fl›rken, meteorolojinin bir hafta öncesinde yapt›¤› uyar›lara ra¤men hiçbir önlem almayarak, gücünü halk› kurtarmak de¤il bast›rmak için kulland›¤›n› bir kez daha gösterdi.

¤›nda kamulaﬂt›rmaya gidilece¤ini söyleyerek bölge halk›n›n evlerini terk etmek zorunda kalaca¤› bir y›k›m projesinin sinyallerini veriyor. “Dere yataklar›nda ne varsa y›kaca¤›z” diyen Kadir Topbaﬂ’›n Tuzla’da yak›nlar›n›n dere yata¤›nda bir çiftlik evinin bulunmas›, bu y›k›m konusunda sermayedarlar›n yüreklerine su serpiyor. Daha sel sular› kurumadan Tayyip

Erdo¤an’›n helikopterle ‹stanbul semalar›nda dolaflarak 3. köprü için yer bakmas› bu “y›k›m›n” yeni kar kaynaklar›n›n önünü açaca¤›na iflaret ediyor. fiayet y›k›mlar bir rant projesi de¤ilse, ‹kitelli’de Ayamama Deresi yata¤› üzerinde yer alan, 212 ‹stanbul AVM, ‹hlas Holding Genel Merkez Binas›, CNR Expo Center, ‹stanbul Dünya Ticaret Merkezi, Topbafl ailesinin

mülkü olan Bahariye Mensucat, ‹kitelli Organize Sanayi Bölgesi’nin önemli bir bölümü, Bas›n Ekspres yolu ve yola s›n›r› bulunan birçok plazay› y›kmas› gerekecek. Öte yandan selden evleri zarar gören halk›n bar›nma sorununa herhangi bir çözüm üretemeyen yetkililerin, hayalini kurduklar› y›k›mlarla yerinden edilecek halk› nereye yerleﬂtirece¤i ise merak konusu.

Utanmazlar! Selin faturas›n› insano¤luna, halka, önceki yönetime ç›kartan yetkililer mesnetsiz aç›klamalar yapt› 8 Eylül’deki selde CHP’li belediyeleri suçlayan Kadir Topbaﬂ 9 Eylül’de ise selin suçunu “insano¤luna” yükledi. Vali Güler’in selden sonraki ilk aç›klama “Kurtar›lmay› bekleyen kimse yok” oldu. 1997’de ‹SK‹ Müdürü olan Orman Bakan› Veysel Ero¤lu, dere yataklar›na yap›lan binalara göz yumanlar› de¤il, ev yapan halk› bilinç-

ras›nda fabrikalardaki at›klar›n suyla kar›flma olas›l›¤›yüksek oldu¤u için bulafl›c› hastal›klar›n görülebilece¤ini, sel nedeniyle yuvas› bozulan kemirgen, y›lan ve akreplerin artabilece¤ini söylüyor. TTB bu bilgiler ›fl›¤›nda halk› sel sular›yla temas edilmemesi, sel basm›fl yolda araç kullan›lmamas›, kopmufl elektrik tellerinden uzak durulmas›, sel basan binalarda ayd›nlanmak için çakmak yerine el feneri kullan›lmas›, kayna¤› bilinmeyen sular›n içilmemesi, sel sular›n›n bulaflmas› olas› sebze ve meyvelerin yenilmemesi konusunda uyar›yor.

sizlikle suçlad›. Taflan Ayamama Deresi’nin taflmas›nda parma¤› olan Baflbakan “derenin intikam› ac› olur” dedi. Kültür Bakan› Ertu¤rul Günay “Oralar ‹stanbul de¤il” diyerek Silivri ve Çatalca’y› gözden ç›kartt›. 30’un üstünde insan›n can›na mal olan sellerde halk›n feryad›n› “göremeyen” Taraf’›n gözleri 12 Eylül’de aç›ld›. Taraf, selin olmad›¤›

Kad›köy Belediyesi’ne halk›n tepki gösterdi¤ini yazd›. CHP ise AKP’yi eleﬂtirirken kararlar›n ç›kt›¤› meclislerde oldu¤unu unuttu.

15 y›ld›r ne yapt›lar Selin yafland›¤› Ayamama Deresi çevresindeki çarp›k ve kaçak yap›laflma, 1997 y›l›nda, yani Baflbakan Erdo¤an’›n ‹stanbul Büyükflehir Belediyesi Baflkanl›¤› döneminde yap›lan plan de¤iflikli¤iyle bafllad›. Karara itiraz eden Mimarlar Odas›’n›n davay› kazanmas›na ra¤men plan de¤ifltirilmedi. Ayamama Deresi yata¤› üzerinde 2004 y›l›ndan sonra yüksek katl›, al›flverifl merkezleri ve rezidanslar›n yap›m›na karfl› tüm engeller kald›r›ld› ve bölgeye birçok prestijli proje yap›ld›. n ‹kitelli TEM Köprülü kavflak, ‹kitelli TEM Bas›n Ekspres Yolu üst geçit ve yan yol tamamlama, Sazl›dere at›ksu tüneli, Ayamama Deresi-Kaynarca Papaz Deresi ›slah›, Ayamama Deresi Yol ‹nflaat›, Kuyumcukent Kavfla¤› inflaat›, D-100 Karayolu Çobançeflme-Küçükçekmece aras› ilave yol inflaat›, Avrupa Yakas› TEM ve E-5 Karayolu güzergah› yeflil alanlar›n bak›m ve onar›m›, ‹kitelli TEM Bas›n Ekspres Yolu üst geçit ve yan yol tamamlama inflaat› ise sadece Kadir Topbafl döneminde selin etkili oldu¤u dere yata¤›nda yap›lan hizmetler. n Büyükflehir Belediyesi, flimdilerde afetin yafland›¤› bölge olan Halkal› Toplu Konutlar› ile Havaliman› Kavfla¤› aras›ndaki 600 dönümlük araziyi de yap›laflmaya açmak için yeni bir imar plan› haz›rlad›¤›nda. n Selin hemen ard›ndan AKP’li belediyeler önceki belediyeleri suçlad›. Oysa 1994 y›l›ndan bu yana ‹stanbul’daki belediye ayn› çizginin devam›. n “Hiçbir kaçak binaya izin vermedim” diyen Küçükçekmece Belediye Baflkan› AKP’li Aziz Yeniay, 1995–2004 y›llar› aras›nda Büyükflehir Belediyesi’nin ‹mar Komisyonu Baflkanl›¤›n› yapm›fl.

‹flte yine ayn› fley oluyor! fian, fleref, zenginlik ve iktidar sahibi olanlar, al›nteri ve kanlar›yla zenginlik denen heyulay› yarat›p ona can veren emekçilerin, ezilenlerin, yoksullar›n hayatlar› üzerinden bize ahlak dersi veriyorlar. Öldürmeyeceksin! Çalmayacaks›n! Zina etmeyeceksin! Komflunun evine tamah etmeyeceksin... Ahlak, yoksullara ve ezilenlere gereklidir! Çünkü muktedirler öldürmezler; onlar Hayata Dönüfl Operasyonlar› düzenlerler, dur ihtar›na uymayanlar›, asileri etkisiz hale getirirler ya da muhalifleri ak›betlerinden bir daha haber al›namamak üzere kaybederler. Çünkü mülk sahipleri çalmazlar; onlar yasal düzenlemeler yapar, türlü çeflitli vergiler, katk› paylar› salar, suyu, haberleflmeyi, ›s›nmay›, oturup kalkmay› haraca ba¤larlar. Onlar imar planlar› yapar yollar›, köprüleri çizer, evlere ifl yerlerine kat biçerler, sonra bunlar› de¤ifltirir, sonra yine de¤ifltirirler, kendi koydular› kurallara kendileri uymaz mahkeme kararlar›n› elbette takmazlar. Çünkü kurallar yoksullar ve ezilenler içindir. Sonra bunlar›n bir k›sm› ihaleler açar, bir k›sm› bu ‘‹HaLe’leleri kazan›rlar, hayat›n ortas›ndan 3.- 5. köprüleri geçirirler, orman içlerine mahkeme kararlar›na karfl›n y›k›lamayan lüks siteler infla ederler, boru hatlar› döflerler, komisyonlar al›rlar, anlaflmalar yaparlar, al›rlar, satarlar, d›fla aç›l›p dünyayla rekabet ederler... ama hafla çalmazlar! Ya¤malamazlar! Çünkü ya¤ma, h›rs›zl›k ve di¤er melanet yoksullara mahsustur! Onlar ki hikayeleri 3. sayfa külliyat›n›n temelidir. Üç kurufl için birbirinin gözünü oyan, cinnet geçirip ailesini bo¤azlayan, bedenlerini satan, taciz, tecavüz cinayetin, ensestin g›rla gitti¤i, çürüyen bir batakl›¤›n en dibindekilerin sonu gelmez hikayelerinin hiç bir önemi yoktur egemenler aç›s›ndan. Zaten her fley beklenir onlardan. Ama hele bir çamura bulanm›fl hayatlar›na, çamura bulanm›fl üç befl tabak eklemeye tenezzül etmeye görsünler, iflte o zaman, zombiler, akbabalar diye feryat figan hedef gösterip, 3. sayfadan manfletlere, ana haber bültenlerine ç›kar›rlar. Bak›n, görün, varofllar›n en büyük günah›na tan›kl›k edin: Zenginlerin mal›na el uzat›yorlar. Her ne kadar bu pornografik zenginlik emekçilerin al›nterinden, hayatlar›ndan yontulup bir avuç mülk sahibi taraf›ndan el konularak yarat›lm›fl olsa da, üstelik kendi açgözlülüklerinin eseri olan çarp›k ve zorba yap›laflman›n çanak tuttu¤u sel nedeniyle ortal›¤a saç›lsa, çamura bulansa da, ve öyle aman aman bir de¤erleri kalmam›fl olsa dahi ey yoksullar, zinhar uzatmay›n elinizi. Mülke el uzatmak günahlar›n en büyü¤ü! Televizyonlar, gazeteler dönüp dönüp çamur içinde yaflay›p çamur içinde ölmeleri mukadderat olarak geçifltirilenlerin, çamura bulanm›fl mallar› toplamaya çal›flmalar›n› gösterdiler. ‹deolojik egemenli¤in yeniden tahkim edildi¤i özel bir ana tan›k olduk. Neoliberalizmin daimi ak›l hocas› Mehmet Barlas flu ifadelerle flaflk›nl›k beyan ediyor: “Çeflitli do¤al felaketler ertesinde baflka ülkelerde ma¤azalar›n, fabrikalar›n ya¤malanmas›n› televizyon haberlerinde hep izleriz. Ama ben bu görüntüleri izlerken "Böyle fleyler bizde olmaz" derdim hep. ‹kitelli'deki ya¤ma benim düflüncemin yanl›fl oldu¤unu gösterdi.”. Nas›l da sars›lm›fl ülkenin bu gerçe¤iyle yüzleflmekten. Ancak engin bilgisiyle nam salm›fl de¤erli kalemflörömüzün baflka ufak tefek fleyleri de¤ilse bile 6-7 Eylül olaylar›n› hat›rlam›yor olmas› masumane bir nisyan olabilir mi? Elbette masum bir unutkanl›k de¤il bu, ak›l hocal›¤›na soyundu¤u s›n›flar› tehdit edebilecek bir durum karfl›s›nda al›nmaya çal›fl›lan bir tür ön tedbir. ‹nsanlar›n, kendi hayatlar›ndan çal›narak oluflturulan zenginli¤e karfl› en ilkel, bilinçsiz ve örgütsüz tepki olan ya¤ma olaylar›n›n, kapitalist zenginli¤in meflruiyetini en kaba biçimiyle sorgulayan, daha do¤rusu gayrimeflrulu¤unu aç›¤a vuran bir yönü vard›r. Tam bir bilinç aç›kl›¤› de¤ilse de, derinden derine bilip hissettikleri bir duygu nedeniyle; bu zenginli¤in yaflam›n içindeki en büyük haks›zl›k oldu¤unun sezgisiyle kullan›ma sokarlar. Yani bu mallara en çok ihtiyaç duyanlar, özel mülk haline getirilmifl bu serveti bir anlamda yeniden kamulaflt›r›rlar. Bunu yaparken suçluluk duymazlar çünkü yine sezgisel olarak her tür insani de¤erden ar›nm›fl yabanc›laflt›r›c› bir sömürü süreciyle üretilen bu mallar› bir baflkas›na ait ve onun ihtiyac›n› karfl›layan bir nesne olarak görmezler. Yani oradan ald›klar› Ayfle’nin taba¤›, Mustafa’n›n televizyonu, Sibel’in sütü, bisküviti de¤ildir. Zaten kapitalist üretimin do¤as› gere¤i meta, üretim aflamas›nda yabanc›laflm›fl bir eme¤in ürünü olarak anonim bir nitelik kazanm›flt›r. O yüzden bu yeniden kamulaflt›rma eyleminde bir suçluluk duygusu olmad›¤› gibi tam tersine içten içe adaletin yerini buldu¤u gibi bir duygu vard›r. Ne ironik bir rastlant›d›r ki ‹kitelli’deki selde ortal›¤a saç›lan mallar, bankalar›n kredi kart› vermeyi riskli buldu¤u, ço¤u tekstil sektöründe ifl buldukça en düflük ücretle çal›flan en düflük gelir grubunu hedef kitle olarak belirleyen Evkur’a aitti. Sonuç olarak o mallar kendi hedef kitlesine ulaflt›. Ama sistemi bypas ederek… ‹flte Barlas ve muadillerini dehflete düflüren de budur.

17 Eylül 30 Eylül

4 GÜNDEM 1. POL‹TEKN‹K KAMPI TAMAMLANDI

IMF BURAYA, YUMRUKLAR HAVAYA

Mimar mühendisler buluﬂtu

Direnistanbul Vadi’ye indi

Yaklafl›k bir buçuk y›l önce yay›n hayat›na bafllayan Politeknik.org .tr'nin ilk merkezi etkinli¤i 1. Akçakoca Politeknik kamp› 12-13 Eylül tarihlerinde yap›ld›. 2 gün süren kampa 6 ilden, 40 teknik eleman ve ö¤renci kat›ld›. Toplant›larda mühendis, mimar ve flehir planc›lar›n›n sorunlar›, örgütlenme ve mücadele olanaklar› tart›fl›ld›.

Direnistanbul Koordinasyonu, 13 Eylül Pazar günü IMF ve Dünya Bankas›’n›n ‹stanbul’da toplanacaklar› bölgeye bir gözda¤› ziyareti gerçeklefltirdi. Niflantafl›’ndaki Citys’in önünde toplanan IMF karfl›tlar› yolu trafi¤e kapatarak gerçeklefltirdikleri gözda¤› yürüyüflünü Befliktafl’ta sonland›rd›.

HAKARET DAVASI DÜﬁTÜ

‹Y‹K‹ DO⁄DUN KARDEﬁ‹M

ANKARA'DA OTURMA EYLEM‹

Yarg›lama yok

Hrant Dink 55 yaﬂ›nda

‘Zorunlu din dersine hay›r’

Baflbakan Erdo¤an'›n yerel seçimler öncesi Ayd›n mitinginde kendisini protesto etti¤i için yan›na ça¤›r›p boynunu s›kt›¤› iddia edilen 14 yafl›ndaki çocu¤a aç›lan Baflbakan’a hakaret davas› düfltü. Baflbakan’a hakaret etti¤i iddias›yla hakk›nda kamu davas› aç›lan 14 yafl›ndaki çocu¤un yarg›land›¤› davada mahkeme heyeti dosyay› kapatt›.

U¤rad›¤› silahl› sald›r› sonucu aram›zdan ayr›lan fakat halklar›n kardeﬂli¤i için bu topraklara en kal›c› bar›ﬂ tohumunu eken Hrant Dink, 15 Eylül’de do¤um gününde dostlar› taraf›ndan an›ld›. Uluslararas› Hrant Dink Vakf›, Dink'in do¤um günü olan bu tarihte, her y›l ''Uluslararas› Hrant Dink Ödülü'' verece¤ini duyurdu.

Ankara Pir Sultan Abdal Kültür Derne¤i (PSAKD), zorunlu din dersinin kald›r›lmas› ve bu konudaki mahkeme kararlar›n›n uygulanmas› için 5 Eylül günü Güvenpark’ta oturma eylemi gerçekleﬂtirdi. PSAKD, zorunlu din dersi uygulamas›n›n hukuksuz oldu¤una dikkat çekti ve uygulaman›n sona erdirilmesini talep etti.

40 bin ölüm yeter AKP, Kürt sorununda aç›l›m iddias›yla ç›kt›¤› yolda hem milliyetçilerin, hem liberallerin hem de Kürt halk›n›n gönlünü almak isteyince yalpalamaya bafllad›. Milliyetçi bas›nçla flekillenen yeni söylem sald›r›lar›n artaca¤›na iflaret ediyor Önce “Kürt aç›l›m›”, sonra “demokratik aç›l›m”, flimdiyse “milli birlik projesi”. AKP’nin Kürt sorununda çözüm iddias›yla ç›kt›¤› yolda çizgisinin tutars›zl›¤›, çözüm projesine verdi¤i isimlerin de¤ifliminden de anlafl›l›yor. AKP’yi, Kürt sorununu çözen hükümet olma iddias›yla ç›kt›¤› bu yolda devletin ge-

leneksel milli birlik çizgisine geri döndüren ne? Erdo¤an h›rç›nlafl›yor, AKP sald›r›yor Kürt sorunu konusunda uyumlu bir ikili olarak hareket eden AKP ve TSK, politikalar›n› sertlefltirdi. “Son terörist etkisizlefltirilene kadar savaflaca¤›z” diyen TSK, askeri operasyonlar› sürdürüyor.

Faflizme liberal kalkan Liberaller, AKP’nin bofl vaatlerini paklamak için hokkabazl›k yap›yorlar. Referans Gazetesi yazar› Cengiz Çandar, h›zla süren operasyonlar Tayyip Erdo¤an taraf›ndan da “terör sürdükçe operasyonlar sürer” diye sahiplenince ne yapaca¤›n› flafl›rd›. Çandar, Ahmet Türk’ün Erdo¤an ile yapt›¤› görüflmeyi kendisine "s›r" olarak anlatt›¤›n› ifade ederek, bu konuda dinlediklerinden sonra "Kürt Aç›l›m›"n›n gelece¤ine iliflkin

"iyimserli¤imin" artt›¤›n› söyledi. Çandar tüm toplumun da bu ‘s›rr›n’ kerametine inanmas›n› istedi. Aç›l›m vaatleri bofla düfltükçe liberaller AKP’yi aklamak için Kürt hareketini hedef almaya da bafllad›lar. Hasan Cemal, ‘o taraf’ta da bar›fl› istemeyen kesimlerin eylemlerine dikkat çekerken, en fütürsuz salvo Taraf’›n genç sivili Y›ld›ray O¤ur’dan geldi. “Zengin, cesur ve biraz da ç›lg›n bir Kürt ifladam›”n› Kürtçe Taraf gazetesi ç›karmaya ça¤›ran O¤ur gazetenin yay›n çizgisiyle PKK’yi ve DTP’nin kimi isimlerini hedef almas› gerekti¤ini söyledi. Apoculu¤a, “Ekolojik, demokratik özerklik” projesine, Emine Ayna’ya savafl açacak bu gazetenin bar›fl için gerekli oldu¤unu savunan O¤ur “Türkçe Taraf’›n arkas›nda Soros, Fethullah Gülen aranm›flsa, Kürt Taraf’›n›n arkas›nda da Türk sermayesi, Nakflibendî tarikat› arans›n” dedi.

“Çözüm” sürecinin görüflmelerini yürüten ‹çiflleri Bakanl›¤›’na ba¤l› Emniyet teflkilat› Nisan ay›ndan beri süren DTP’ye yönelik operasyonlar zincirine partinin yerel yönetim aya¤›n› da ekledi. DTP’li belediyelerde ve partinin yerel yönetim birimlerinde görevli 19 kifli “KCK operasyonu” kapsam›nda gözalt›na al›nd›, gözalt›na al›nlardan 10’u tutukland›. Erdo¤an, son günlerde asker ölümleriyle gündeme gelen operasyonlar› da “Operasyon terörün olmad›¤› yerde zaten yap›lmaz ki” sözleriyle savundu. Süre¤en savafl durumu Hükümetin Kürt sorununda çizgisi sertleflirken TSK’dan gelen “son terörist ortadan kald›r›lana kadar savaflaca¤›z” aç›klamalar› AKP ile birbirini tamamlar nitelikte. Bu ç›k›fllar 25 y›ld›r yaflanan iç savafl›n devam edece¤inin habercisi. Çat›flmalar ve ard› ard›na gelen ölüm haberleri bar›fl için yarat›lan iyimser havan›n yerini ›rkç›l›¤›n yükseltildi¤i bir atmosfere b›rak›yor. Asker cenazelerinde yükselen faflizan tepkiler bu süreçte AKP’ye yüklenen MHP ve CHP’nin çizgisinin halk nezdinde karfl›l›k buldu¤unu gösteriyor. Erdo¤an’›n Polatl›’daki konuflmada “fiehitler üzerinden politika yapanlar var” sözleriyle MHP’ye yüklenmesi, 14 Eylül akflam›

yapt›¤› aç›klamalarda iki partiyi ›srarla görüflme ve sürece dâhil olmaya ça¤›rmas› da AKP’nin iki partiden beslenen ›rkç› muhalefeti kendisi aç›s›ndan bir tehlike olarak gördü¤ünü gösteriyor. Bu geliflmeler bir yandan milliyetçilerin sempatisini toplamak, bir yandan liberallerle kurulan ittifak› bozmamak, bir yandan da Kürt halk›n›n ‘gönlünü kazanmaya’ çal›flmak AKP’nin çizgisinin yalpalamas›na neden oluyor. ‘Tarihi direnifle geçece¤iz’ Kürt hareketi ise bu süreçte kararl›l›kla mücadeleyi yükseltmeye bafllad›. Hareketin iki gündemi var. Kürt burjuvazisini ayr›flt›rarak ser-

maye ç›karlar› temelinde ittifak aray›fllar›na karfl›, Fethullah’›n bölgeye bafllatt›¤› seferberli¤e ra¤men Kürt hareketi yekpare bir durufl sergilemeye devam ediyor. Bu sars›lmaz birlikteli¤in simgesi olarak Öcalan ve onun haz›rlad›¤› “yol haritas›”n›n aç›klanmas› hareketin ana gündemini oluflturuyor. Bunun için kitlesel eylemler yap›lmaya baflland›. Öte yandan yol haritas› tart›flmalar›nda bahsi geçen “demokratik toplumun” inflas› için halk›n mahallelerde ve flehirlerde kendi sorunlar›n› kendileri tart›flarak çözümleri kararlaflt›racaklar› bir model kurulmas› için çal›flmalara h›z verildi. Bu çal›flmalar›n kurmay

çad›r›n›n yerel yönetimler oldu¤u göz önüne al›n›nca DTP’nin yerel yönetim kadrosuna yönelik operasyonlar›n anlam› daha da netlefliyor. AKP bir yandan milliyetçi histeriyi mas ederek partisinin oylar›n› korumaya çal›fl›yor. Bir yandan MHP ve CHP gibi egemen siyasetin di¤er aktörleriyle yaflad›¤› yar›lmay› ortadan kald›rmak üzere söylemini onlar›nkiyle benzefltiriyor. Öte yandan AKP, Kürt hareketinin bar›fl için kendi yolunu çizmesini engelleyecek operasyonlar yaparak kendisini sürecin tek aktörü yapmaya çal›fl›yor. Bu çizgideki ›srar yeni ölümler ve daha fazla ac› getirecektir.

ESP’ye her f›rsatta TMY terörü Polis ve yarg› buldu¤u her f›rsatta Ezilenlerin Sosyalist Platformu’na operasyon düzenliyor. Son alarak yazar Kutsiye Bozoklar’›n cenaze törenine kat›lan 13 ESP’li tutukland›

Hakkari’den ‹stanbul’a bar›ﬂa köprü ol Devrimci Gençlik Köprüsü yeniden

Tarihle bugünü, ‹stanbul’la Hakkari’yi birbirine ba¤layan Zap Suyu üstünde bir köprü, bar›fla giden yolda Devrimci Gençlik Köprüsü 40 y›l önce ‹stanbul için ilk Bo¤az köprüsünün yap›m›na bafllanm›flt›r. Dönemin ö¤renci gençlik hareketi nam-› di¤er 68’liler, sadece ‹stanbul’a de¤il ülkenin her bir yan›na alt yap› hizmeti götürülmesi için isyan bayraklar›yla bu sefer Hakkari’nin yolunu tutarlar. Ö¤renciler, rant kavgas›na ve yeni Bo¤az köprülerinin yap›lmas›na sebep olaca¤› gerekçesiyle Bo¤az köprüsünün yap›lmas›na karfl›d›r. Bu nedenle Bo¤az’a inat Hakkari’ye gider Zap Suyu üzerine bir köprü infla ederler. 40 y›l sonra Devrimci Gençlik Köprüsü’nün alt›ndan çok sular akar. Takvimler 1999’u gösterdi¤inde köprü “faili meçhul” bir sald›r› sonucu havaya uçar. 40 y›l sonra bugünse yaflanan geliflmeler Dev-Gençlileri hakl› ç›-

karm›fl, iflaret ettikleri tüm tehlikeler gerçek olmufl, üstelik ‹stanbul için 3. köprü çal›flmalar› bafllat›lm›flt›r. Bir etkinlik nedeniyle bölgeye giden ve köprünün durumunu ö¤renen yazar Cezmi Ersöz’ün ça¤r›s›yla köprünün onar›lmas› için kitle örgütleri ve ayd›nlar yeniden bir araya gelir. Köprünün yeniden onar›m› için ayd›nlar ve kitle örgütleri “‹stanbul’dan Hakkari’ye bar›fl için köprü ol” diyerek dayan›flma ça¤r›s› yapt›. Köprü onar›m›n›n masraflar›n› karfl›lamak için 2 Ekim’de ‹stanbul Kuruçeflme Arena’da Bulutsuzluk Özlemi, Diyar, Edip Akbayram, ‹lkay Akkaya, Leman Sam, Mo¤ollar, Onur Ak›n, Rojda, Sabahat Akkiraz, Servet Kocakaya, Vedat Sakman ve Yasemin Göksu’nun kat›laca¤› bir konser düzenlenecek.

2009

Ezilenlerin Sosyalist Platformu üyeleri, 8 Eylül sabah› alt› ayr› kentte evlerine ve ifl yerlerine yap›lan bask›nlarla gözalt›na al›nd›. Polisin bask›nlar›n›n hedefinde ESP ‹stanbul temsilcili¤i, Limter-‹fl Genel Sekreteri Kanber Sayg›l›, BEKSAV Yönetim Kurulu Baflkan› Hac› Orman, Demokrat Radyo, At›l›m Gazetesi çal›flanlar› ve Sosyalist Gençlik Derne¤i üyelerinin evleri vard›. Gözalt›na al›nan 40’› aflk›n ESP’liden 13’ü "yasad›fl› örgüt

üyesi” olduklar› iddias› ile tutuklan›rken yazar Kutsiye Bozoklar'›n cenazesine kat›lmalar›n›n delil olarak gösterilmesi tepkilere yol açt›. Tutuklananlar aras›nda BEKSAV Yönetim Kurulu Baflkan› Hac› Orman, ‹stanbul ESP temsilcisi Ayfle Yumli, Tunceli ESP temsilcisi S›tk› Güngör ve Demokrat Radyo çal›flanlar› var. Gözalt› terörü Ankara ve ‹stanbul’da gerçeklefltirilen eylemlerle protesto edildi. Operasyona hedef

olan At›l›m gazetesi son üç y›lda çok say›da sald›r› yaﬂad›. Gazetenin Genel Yay›n Yönetmeni ‹brahim Çiçek ve Genel Yay›n Koordinatörü Se-

dat ﬁeno¤lu üç y›ld›r mahpus, gazetenin eski iki yay›n yönetmeni de hapishanede. Gazete ise son bir y›lda dört defa kapat›ld›.

Bu füzeler bafl›m›za bela getirir Bursa’da polis terörü "Kaçan tacizciyi polis kurflunu durdurdu" haberlerinin arkas›ndan yeni bir polis infaz› ç›kt›. Coflkun Do¤an’›n, 9 Eylül günü Bursa Y›ld›r›m’da Ramazan’da sigara içti¤i için girdi¤i tart›flma polise tafl›n›nca bir polis cinayetinin daha efli¤inden dönüldü. Tart›flmay› haber alan polis Do¤an’›n arac›n›n pefline düflerek Do¤an’a atefl açt›. Atefl edilen Do¤an yaralan›rken Bursal› Halkevciler, olay›n ard›ndan Do¤an’› vuran polislerin bulundu¤u Ertu¤rulgazi Polis Karakolu önünde bir bas›n aç›klamas› yapt›. Eylemin ard›ndan bir heyet karakolda temaslarda bulundu.

ABD’den istenen Patriot füzelerinin “insaf” dedirten maliyetinin ard›ndan Milli Savunma Bakanl›¤› bir aç›klama yay›nlayarak, talepte bulunduklar›n› kabul etti ancak fiyat istenen tek ülkenin ABD olmad›¤›n› duyurdu. Füzelerle ilgili Rusya ve Çin’den de fiyat istenece¤i aç›klan›rken, uzmanlar bu ülkelerden al›nacak fiyat›n çok ciddi oranlarda de¤iflmeyece¤ini, ayr›ca stratejik gerekçelerle füzelerin ABD’den al›nmas›n›n daha kuvvetli bir ihtimal oldu¤unu vurguluyorlar. ABD yönetiminin sat›fla onay verirken “‹ran’la s›n›r komflusu tek NATO ülkesi” vurgusu yapmas› da dikkat çekti. Türkiye’nin komflular› göz önüne al›nd›¤›nda bu füzelerin di¤er bir hedefinin Rusya olabilece¤i,

ABD’nin Do¤u Avrupa’da tamamlamakta zorland›¤› füze kalkan› projesinin bir parças› olarak bu konuya özel önem verdi¤i yorumlar› yap›l›yor. ABD Kongresi’nde konunun gündeme geldi¤i gün Rusya’n›n da ABD’nin güneyindeki Venezüella ile füze anlaﬂmas› yapmas› tehlikeli bir geliﬂme olarak de¤erlendiriliyor.

‹nce Oyunlar Ferda Koç ferdakoc@hotmail.com

Fethullah'›n medya prensi Ekrem Dumanl›'n›n son günlerdeki yaz›lar› “medyan›n dinci dizayn›” stratejisinin daha yüksek bir evreye do¤ru ilerlemekte oldu¤unu gösteriyor. Bekir Coflkun'un hükümet taraf›ndan Do¤an Medya'ya içinde 10 gazetecinin isminin yer ald›¤› bir “and›ç” verildi¤i ve bu gazetecilerin tasfiye edilmesini istedi¤ini aç›klad›¤› s›ralarda, Dumanl› da Zaman'da arka arkaya yazd›¤› üç yaz› ile “Tasfiye edilecek”; “Ayakta kalacak” ve “A'rafta kalacak” gazetecilerin “profillerini” yay›nl›yordu. Dumanl›, gerçekleflecek tasfiyeyi “toplumun, okuyucular›n” gerçeklefltirece¤ini ileri sürse de, hedefe yerlefltirdi¤i gazetecilerin “çok yak›nda çok çetin günler yaflayacaklar›” ifadesini kullanarak, sözünü etti¤i fleyin hiç de öyle “kendili¤inden” bir süreç olmayaca¤›n›, bir “operasyon” olaca¤›n› a¤z›ndan kaç›r›veriyor(!)du. Dumanl›'n›n ima etti¤i operasyon bafllad› ve sürüyor. Kimsenin kuflkusu olmas›n Do¤an Medya'ya kesilen 4 trilyonluk cezay› izleyecek AKP-Do¤an Medya uzlaflmas›n›n kaç›n›lmaz bir yan ürünü de Bekir Coflkun'un sözünü etti¤i “and›ç”taki isimlerden bir kaç›n›n daha Do¤an Medya'dan uzaklaflt›r›lmas› veya Dumanl›'n›n sözünü etti¤i gibi “silkinip kendilerine gelmeleri, dönüvermeleri” (bkz. Yi¤it Bulut!) olacakt›r. “Muhalif sesleri susturma”n›n, “merkez medyas›”ndaki bu “temizlik”te birincil amaç olmad›¤›, as›l amac›n “hizaya getirci bir güç gösterisi” oldu¤u ve bu güç gösterisiyle birlikte iletiflim ortam›n› dinci hegemonya alt›na sokma stratejisinin yeni bir evresine girmekte oldu¤u anlafl›l›yor. Dumanl›, art›k “iletiflim ortam›”nda iplerin dinci gericili¤in eline geçti¤ini düflünüyor olmal› ki yeni bir ad›m at›yor ve “kadro”dan “içeri¤e” geçiyor. “Özgürlükçü, modern, sekülariteyle bar›fl›k” Dumanl›, medyaya “dinsel duyarl›l›k ayar›” vermeye girifliyor. Dumanl› önce “oruç bahanesiyle gerçeklefltirilen zorbal›klar›” önemsizlefltiriyor. Arkas›nda “k›z mesesi”, “sarhofl kavgas›” gibi baflka nedenler bulunan olaylar›n “bir k›s›m medya taraf›ndan” çarp›t›ld›¤›n› ve “oruç tutmayanlara yönelik sald›r›lar” olarak sunuldu¤unu ileri sürüyor. Ramazan'da yaflanan “her iki taraftaki” baz› kendini bilmezlerin “zorbal›klar›” ve “sayg›s›zl›klar›”na engel olman›n bir ortak görev oldu¤unu vurguluyor ve ard›ndan da dilinin alt›ndaki baklay› ç›kar›yor. Dumanl›, medyan›n Ramazan ay›nda verdi¤i “magazin haberleri”ni, kutsal bir aya sayg›dan yoksun, incitici yay›nlar olarak tan›ml›yor. Magazin haberlerine Ramazan ay›nda çeki düzen verilmesini istiyor. Yani Dumanl›, bas›n› Ramazan'da “tesettüre sokma”ya hevesleniyor. “Edepsizlik”, dinci yobazlar›n vazgeçmedikleri bir üslup özelli¤i. Gerçe¤i ters yüz etmeyi, sald›rganl›¤› “ma¤duriyete reaksiyon” olarak tan›mlamay› ve “hedef” bellediklerine en alçakça iftiralarla ve/veya en vahfli biçimlerle sald›rmay›, “Allah r›zas› için” kendilerine hak görüyor olmal›lar. Bunlar pek kolay “inciniyorlar”, “tahrik oluyorlar”. Dumanl›'da iflte bu kültürün bir parças›; ama inceltilmifl ve tehlike dozu yüksek bir unsuru. Balerin giysisi giymifl 4-5 yafl›ndaki k›z çocuklar›n› “tahrik edici” bulup mozaikleyen Vakit zihniyetiyle karfl›laflt›r›ld›¤›nda, Dumanl›, çok daha “incelikli” bir teknikle hareket ediyor. ‹letiflim ortam›nda dinci hegemonyay› tezgahlamak için, gerçekte “gizli pornografi” olarak adland›r›lmas› gereken “magazin yay›nc›l›¤›”n› hedef alarak, önerisine karfl› ç›kan herkesi pornografi savunucusu durumuna düflürüveriyor! “Ergenekon operasyonu”nun gerçek içeri¤inin kontrgerillan›n iktidar›n› ele geçirmekle s›n›rl› oldu¤unu ileri sürenleri “darbeci” durumuna düflüren teknikle ne kadar benzefliyor de¤il mi!

17 Eylül 30 Eylül

2009

‹NSANCA YAﬁAM 5

‘Çöplük kaderimiz de¤il!’ Halk, ‹zmir Çi¤li’ye ba¤l› Harmandal›’da yapt›¤› eylem sonras›nda bölgenin y›llard›r kanayan yaras› olan çöplü¤ün kald›r›lmas› için Büyükflehir Belediyesi’nden söz ald›, olay› siyasal ranta çevirmek isteyen AKP’lilere de gereken cevab› verdi ‹zmir’in Çi¤li ilçesine ba¤l› Harmandal›’da halk 31 A¤ustos günü “Çöp kaderimiz de¤ildir” diyerek Çöplük yolunu trafi¤e kapatt›. Çöp kamyonlar›n›n çöplü¤e gitmesini engelledi. Harmandal› halk› yolu kapatt›¤› s›rada bir bas›n aç›klamas› yaparak büyükflehir ve ilçe belediye baflkanlar›n›n ilgisizli¤inin kendilerini daha fliddetli eylemler yapmaya sevk etti¤ini; ilgisizli¤in devam etmesi durumunda eylemlerinin yol kapatmakla s›n›rl› kalmayaca¤›n› aç›klad›. ‹zmir Büyükflehir Belediye Baflkan› Aziz Kocao¤lu ile görüflene kadar yolu açmayaca¤›n› söyleyen Harmandal› halk› Aziz Kocao¤lu’nun görüflme sözü vermesi üzerine 3,5 saat süren eylemlerini sonland›rd›. Kocao¤lu Harmandal›’na geldi 2 Eylül günü Harmandal›’na gelen Kocao¤lu, Harmandal› Yerel Sorunlar› Çözme Komitesi ile görüfltü. Kocao¤lu, çöplü¤ün iki buçuk y›l içerisinde kademeli olarak kald›r›laca¤› ve yerine kültür merkezi yap›laca¤› sözünü verdi. Kocao¤lu ayr›ca Harmandal› halk›n›n spor tesisi ve pazar yeri taleplerini de de¤erlendirece¤ini söyledi. Halk aç›kgöz AKP’lilere pabuç b›rakmad› 7 Eylül’de de Atatürk Mahallesi muhtar› Veli Aba öncülü¤ünde 30 kadar AKP’li çöplük yolunu tekrar trafi¤e kapatma girifliminde bulundu. Harmandal› halk›, 31 A¤ustos’taki eyleme kat›lmayan AKP’lileri, “Madem çöpten rahats›zd›n›z neden 31 A¤ustos günü

Harmandal› halk› 2005’te de çöplük yolunu trafi¤e kapatarak eylem yapm›flt›. Büyükflehir Belediye Baflkan› Aziz Kocao¤lu bu eylemler karfl›s›nda Harmandal› halk›na çöplük sorununu çözece¤ini söylemifl ancak somut ad›m atmak bir yana Harmandal›’na bile gelmemiflti.

yan›m›zda yer almad›n›z” diye uyard›ktan sonra bölgeyi terk etmelerini istedi. AKP’lilerin kendilerini uyaran kiﬂilere sald›rmas› üzerine halk Harmandal›’ya sahip ç›kaca¤›n› söyleyerek AKP’lileri kovdu. Dört y›ld›r mücadele sürüyor Konuya dair Harmandal›’n›n Cumhuriyet Mahallesi Muhtar› Dursun Ali Kazar ile görüﬂtük. 29 Mart seçimlerinde muhtar olan Kazar ayn› zamanda Harmandal› halk›n›n yeterli hizmetleri alamad›¤›

için kurdu¤u komitenin de üyesi. Kazar, 2005 y›l›nda oluflturulan komite çerçevesinde çöplü¤e karfl› birçok eylem gerçeklefltirdiklerini belirtti. Daha önce yapt›klar› eylemlere yöneticilerin herhangi bir yan›t vermedi¤ini ifade eden Kazar, son yapt›klar› eylemin sonuca ulaflma yolunda önemli bir ad›m oldu¤unu söyledi. Aziz Kocao¤lu’ndan söz ald›klar›n› belirten Kazar, bu sözlerin seçim vaatlerine benzememesi için süreci daha yak›ndan takip edeceklerini vurgula-

‘Lale’ devri sürüyor

Elektrik hep halk› çarp›yor Hükümet, k›ﬂa girerken elektri¤e yüzde 21 zam yapt›. Zamm›n yar›s›n›n faturaya yans›yacak olmas›n› ise olumlu bir geliﬂme olarak gösterdi

Üniversiteler aç›l›yor. AKP’nin harç zamm›n› geri çektiren ö¤renciler flimdi de “kay›t paras›”na karfl› mücadeleyi yükseltiyor Üniversiteliler, harçlardan sonra flimdi de kay›t paras› ile karfl› karfl›ya. Ancak kay›t paralar› farkl› üniversitelerde farkl› farkl› isimlerle gündeme geliyor. Üniversiteliler ise hiçbir yasal ve meflru dayana¤› olmayan bu paralar› ödemiyor ve ödenmemesi ça¤r›s›n› yükseltiyorlar. Göstermelik uyar›larla yetinen YÖK ise kay›t paras› toplanan üniversitelerin yetkililerine cezai yapt›r›m uygulamayarak kay›t paras› soygununa çanak tutuyor.

1996 y›l›nda Ö¤renci Koordinasyonu, YÖK’ün üniversitelerde düflüncenin ve bilimin önündeki en büyük engel olmas›ndan ve harçlara yap›lan yüzde 350 civar›ndaki zamlardan ötürü YÖK’ün kurucusu ‹hsan Do¤ramac›’y› “y›l›n lalesi” seçmiflti. ‹stanbul Üniversitesi ö¤rencileri bu unvan› s›ras›yla tüm rektörlerine, uygulamalar› neticesinde lay›k görmüfllerdi. ‹stanbul Üniversitesi’nde “kimlik paras›” ad› alt›nda ö¤-

rencilerden 50’ﬂer lira toplanmas› ‹stanbul Üniversitesi’nde “lale” devrinin devam etti¤ini gösteriyor. Paran yoksa ‹ngilizce neyine Karabük Üniversitesi’nde ise haz›rl›k s›n›f›ndaki ö¤rencilerden “Bilgisayar Destekli Yabanc› Dil Laboratuar› E¤itimi Materyal Ücreti” ad› alt›nda 800’er lira toplan›yor. Rektör Prof Dr. Bektaﬂ Aç›kgöz bu paran›n amac›n›n ‹ngilizce ö¤retmek oldu¤unu ileri sürüyor.

Antakyal›lar rant güzergâh›na öfkeli AKP'li Antakya Belediyesi minibüs güzergâhlar›n› bir gecede de¤ifltirdi. Binlerce minibüsün flehrin ana yollar› trafi¤e kapatarak yapt›¤› eyleme halk da destek verdi Belediyenin karar›na tepki gösteren minibüsçülerin eylemi 7 Eylül sabah› bafllad› ve halk›n da deste¤i ile giderek büyüdü. Kentin ana yollar›n› trafi¤e kapat›p Hatay Valili¤i’ne yürüyen minibüsçüler ve halk, “Uygulama geri çekilsin” dedi. fiehir içine halk otobüsü koyulmas›n› öngören Antakya Belediyesi'nin fiilen uygulad›¤› düzenleme, belde minibüslerini flehir d›fl›na at›yor. Böylece önceden tek vas›tayla kent merkezine giden ve

kent nüfusunun ço¤unlu¤unu oluflturan belde sakinleri flimdi ayn› yolda üç ayr› araç kullanmak durumunda kal›yor. fioförler, hiç kimseye sorulmadan bir gecede yürürlü¤e giren yeni güzergâh›n, sorunlar›n çözümü de¤il bafllang›c› oldu¤unu söylüyor. Hatlarda Alevi yurttafllar›n kooperatiflerinin çal›flt›¤›n› belirten floförler projenin AKP’nin Alevileri tasfiye ederek hatlara kendi yandafllar›n› yerlefltirme projesi oldu¤unu ifade ediyor.

3G’nin kaleleri tek tek düflüyor Türkiye’nin çeflitli yerlerindeki baz istasyonlar›na karfl› hemen her gün eylemler yap›l›yor. Kurulan baz istasyonlar›na karfl› yürütülen hukuki mücadeleler de arka arkaya halk›n kazan›mlar›yla sonuçlan›yor. Halk hukuki mücadelenin d›fl›nda da baz istasyonlar›n› fiilen kurdurtmuyor, kurulu baz istasyonlar›n› söküyor. Samsun’un Canik ilçesinde halk 10 Eylül günü 3G baz istasyonunu kurmaya gelen ekipleri mahallesinden kovarken, ‹zmir Evka-2’de de

haziran ay›ndan bu yana bir villan›n çat›s›na kurulan baz istasyonunun kald›r›lmas› için yürütülen mücadele kazan›mla sonuçland›. Baz istasyonu 11 Eylül’de sökülmeye baﬂland›.

d›. Dursun Ali Kazar: “Biz insan de¤il miyiz?” Harmandal›’da 17 bin kiflinin yaflad›¤›n› ve bölgenin 4 mahalleden olufltu¤unu belirten Kazar, bölgede tek bir sa¤l›k oca¤›n›n olmas›n› da “büyük eksiklik” diye niteledi. Dursun Ali Kazar, Harmandal›’n›n baflta çöplük sorunu olmak üzere hiçbir sorununun çözülememesine ra¤men belediyelerin Maviflehir, Balçova gibi zenginlerin oturdu¤u yerlerden hiçbir hizmeti eksik etmediklerinden flikâyet etti. Yoksulluktan dolay› insanca yaflayamad›klar›n› be-

lirten Kazar, “Biz insan de¤il miyiz” diye sorarak yola ç›kt›klar›n› söyledi. Kazar son olarak mücadelelerinde destek olan Halkevleri’ne de teflekkür ederek her mahallede Halkevleri gibi kurumlar›n olmas› gerekti¤ini söyledi. ‹mardan önce, imardan sonra Harmandal› Çöplü¤ü 1991 y›l›nda ‹zmir Büyükflehir Belediyesi’nin çöplü¤üne dönüfltürüldü. Harmandal› o y›llarda, ‹zmir’in kuzeyinde, Çi¤li ile Menemen aras›ndaki bir köydü. Bölge DYP’li Belediye Baflkan› Burhan Özfatura döneminde 1994 y›l›nda imara aç›ld›. Bölgede 1994’ten itibaren h›zl› bir yap›laflma bafllad›. Çöplük bölgelerinin 1 kilometre yak›n›na hiçbir gerekçe ile konut yap›lmamas› gerekirken TOK‹, çöplü¤e 400 metre mesafede konut yap›m›na giriflHarmandal› ti. Cumhuriyet Mahallesi Muhtar› Dursun Ali Kazar

Antakya Belediye Baﬂkan› AKP’li Doç. Dr. Lütfü Savaﬂ

Enerji Piyasas› Düzenleme Kurulu (EPDK), toptan elektrik fiyat›n›n kilovat saat fiyat›n›n 1 Ekim 2009’dan itibaren yüzde 21,08 oran›nda art›r›larak, 12,62 liradan 15,28 liraya ç›kmas› için Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.fi.’nin (TETAfi) yapt›¤› baflvuruyu onaylad›. Buna göre 20 da¤›t›m flirketi 1 Ekim’den itibaren geçerli olacak olan yeni tarife taleplerini önümüzdeki haftalarda EPDK'ya bildirecek. EPDK da bu çerçevede nihai olarak konut ve sanayi elektri¤inin tarifesini onaylayacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan› Taner Y›ld›z 4 Eylül sabah› yapt›¤› aç›klamada, söz konusu art›fl›n tüketiciye yüzde 10 civar›nda yans›yaca¤›n› bildirmiflti. Y›ld›z’›n aç›klamas›na göre yüzde 10 elektrik zamm› faturalara do¤rudan yans›rken, kalan yüzde 11’lik k›s›m kamu kaynaklar› üzerinden dolayl› olarak halka yans›t›lacak. Zamlara tepki gecikmedi Elektrik zamm› Bursa Halkevleri taraf›ndan 6 Eylül’de yap›lan eylemle protesto edildi. Polisin engellemelerine ra¤men, y›llard›r yasakl› say›lan güzergâhlardan ilerleyerek AKP ‹l binas› önüne gelen Halkevciler burada bir aç›klama yaparak hükümeti uyard›lar. Zamlar›n geri al›nmas› gerekti¤ini söyleyen Halkevciler, kriz sebebiyle yoksullu¤un artt›¤›na dikkat çekerek ‘her haneye ayl›k 230 kilovat saat elektri¤in paras›z verilmesini’ istediler. Elektri¤in herkesin hakk› oldu¤unu belirten TMMOB Maden Mühendisleri Odas› da, zamlar› otomati¤e ba¤layan AKP’nin, enerji sarfiyat›n›n artt›¤› k›fl öncesinde fahifl zamlar yaparken yaz aylar›nda sembolik indirimlere giderek

Çay›rova’n›n isyan› büyüyor Gebze Belediyesi’nin bafllatt›¤› kentsel dönüflüm projesine karfl› yürütülen bar›nma hakk› mücadelesine Kirazp›nar Mahallesi de kat›ld›. 13 Eylül’de Kirazp›nar Mahallesi muhtarl›¤› önünde bir toplant› yap›ld›. Toplant›ya, bar›nma hakk› için mücadele eden Adem Yavuz ve Cumhuriyet Mahallesi halk› da kat›ld›. Toplant›dan birlikte mücadele etme karar› ç›kt›. Belediye Baflkan› Adnan Köflker toplant›n›n davetsiz misafiri oldu. Köflker'in, “ev-

leri y›kaca¤›z ancak buraya da hizmet getirece¤iz” demesi üzerine mahalleliler, “Buran›n tapular›n› da sen vermiﬂtin, sana güvenmiyoruz” deyince, AKP’li Köﬂker toplant›dan kaçt›.

kamuoyunu yan›ltmaya çal›flt›¤›n› dile getirdi. Mühendisler, elektri¤e yap›lan zamlar›n yan›nda memur maafllar›na yüzde 2,5 zam yap›lmas›na dikkat çekerek zamlar›n geri al›nmas›n› talep ettiler. Kaçak elektrik kullanan halk› kimse affetmiyor! Samsun'da ise kaçak elektrik kulland›¤› için hapis cezas›na çarpt›r›lan 58 yafl›ndaki bir kad›n tutuklanarak cezaevine gönderildi. Samsun 2. Asliye Ceza Mahkemesi taraf›ndan kaçak elektrik kulland›¤› için 2 y›l 1 ay hapis cezas›na çarpt›r›lan 3 çocuk annesi, PTT emeklisi Nurhayat S., Samsun Emniyet Müdürlü¤ü Aranan fiah›slar Büro Amirli¤i ekipleri taraf›ndan yakalanarak gözalt›na al›nd›. 11 Eylül günü tutuklanarak Samsun Kapal› Cezaevi'ne gönderilen Nurhayat S., kaçak elektrik kullanmad›¤›n›; satt›¤› evin elektrik aboneli¤i hala üzerinde oldu¤u için hakk›nda ifllem yap›ld›¤›n› söyledi.

Hastane Güncesi -2 Süheyla E. Tezel Hastane y›k›l›r ve CarrefourSA aç›l›r Bir varm›fl, bir yokmufl evvel zaman içinde ‹stanbul Bahçelievler’de 70. Y›l Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi varm›fl. Bu hastane flehrin en canl›, ulafl›m› pek bir kolay yerindeymifl. Hastalar ülkenin dört bir yan›ndan bu hastaneye gelip tedavi olurlarm›fl. Çünkü yokmufl ülkede böyle baflka bir hastane daha. Benzer 4 hastane daha varm›fl ama böylesi yokmufl do¤rusu. ‹çinde havuzu varm›fl mesela, felçli insanlar, romatizmal hastal›¤› olanlar ancak bu havuzdan flifa bulurmufl. Gel zaman git zaman milattan sonra 1995 y›llar›nda flehrin zenginlerinden biri ah buras› benim olsa yeni bir dükkan daha açsam flu köflede demifl. fiehrin ileri gelenlerine gitmifl, 'bu hastane neye yarar ben size daha güzel fleyler yapar veririm buray› bana verin” demifl. fiehrin ileri gelenleri fazla ileri gitmek gafletinde bulunmufllar. fiehrin amiri, belediye reisi, hastanenin bafltabibi oturmufl bir karar vermifller. Aman can›m demifller hastaneden kaç kifli yararlan›r oysaki dükkandan herkes al›flverifl yapar, “al›r verir” “ekonomiye can verir” demifller! Zenginimize hastanenin arazisini bir tak›m bedellerle vermifller. Zenginimiz dükkan›n› yaparken hastanenin bir k›sm› y›k›l›vermifl! Bu y›k›lan k›s›m nedeniyle hastane bütün ifllevini yitirmifl. Zamanla herkes bu y›k›m› unutur, al›fl›rlar, hatta bir süre sonra dükkan›n yan›na baflka bir fley daha kondururuz diye düflünmüfl ileri gelenlerimiz ve zenginlerimiz. Gerçekten de 2 y›l geçmifl aradan, dükkan aç›lm›fl aç›lmas›na, dükkana giden yollar düzeltilmifl, kap›lar aç›lm›fl… Ama... Bu masal burada sona ermez Ama bu masal böyle bitmez. Çok temel, basit bir gerçekten bitmez: Bu hastane halk›n hastanesidir, halk›n hakk›d›r ve halk bu davada sonuna kadar hakl›d›r. Bizim ad›m›za yaz›lan masal› kabul etmiyoruz, etmeyece¤iz. Zaten edersek flehri ‹stanbul için uygun görülen bu ya¤ma ileride –ne yaz›k ki- Ankara’da, Samsun’da ya da Bursa’da da olacak. Bugün hastane y›k›p CarrefursSA açanlar yar›n okullar›m›za de¤erli arazi gözüyle bakacak, y›kacak, satacaklar. Hastanelerin ve okullar›n yerini büyük al›flverifl mekanlar› ve otoparklar alacak. Bunlar öngörü mü, de¤il. Bunlar yaflad›klar›m›z bunlar bafl›m›za gelenlerdir, geleceklerdir. Sürekli bir masal anlat›lmakta, sürekli uyutup, uyuflturma çabas›. B›rak›n a¤alar, beyler (!) bize masal okumay›, biz kendi öykümüzü kendimiz yazar›z. Göreceksiniz herkes görecek, flehrin ileri ve geri gelenleri bu öykünün nas›l bitece¤ini göreceksiniz. Dün hastanemiz için Platform oluflturuldu, bu platformda yirmiyi aflk›n sivil toplum örgütü var, bugün yaz›yor ve konufluyoruz, yar›n sokaklarday›z, sokaklarda ba¤›r›yoruz. Çaresi yoktur, y›kt›¤›n›z›n yerine daha iyisini daha güzelini, hem de ayn› yerde yapacaks›n›z. Neden biliyor musunuz? Çünkü adalet hakl›dan yanad›r, olmas› gereken budur. Halka ait olan› peflkefle izin vermeyece¤iz Hakl›l›k öyle güzel bir fleydir ki dostlar, diledi¤iniz gibi konuflabilirsiniz, ba¤›rabilirsiniz, sizi susturamazlar, susup p›s›p korkmazs›n›z, korkutamazlar. Do¤ruluk ve hakl›l›k bir ça¤layand›r, döküldü¤ü noktada fliddeti artan. Hakl›l›k tek bafl›na hakk›n› almak için yeterlidir. Az kalm›flt›r bugün ya da yar›n beyaz köpüklü sular›m›z, güçlü sesimizle bafl›n›zdan afla¤›ya döküldük, dökülece¤iz. Bir sonraki yaz›m›zda: Hukukumuzun tafll› tozlu yollar›...

Munzur’da baraja binlerce hay›r ‹stanbul ve ‹zmir'de binlerce kifli, Munzur’daki baraj projelerinin durdurulmas›n› istedi. Tunceli Dernekler Federasyonu, Munzur Koruma Kurulu ve Do¤a Derne¤i’nin öncülü¤ünde toplanan binlerce kifli 14 Eylül’de Beyo¤lu Tünel’de “Munzur’da baraja hay›r” eylemi yapt›. Eyleme çok say›da demokratik kitle örgütü de destek verdi. Ayn› gün ‹zmir’de Dersim Kültür ve Dayan›flma Derne¤i öncülü¤ünde gerçeklefltirilen eyleme de kat›l›m oldukça fazlayd›. ‹zmir Der-

sim Kültür ve Dayan›flma Derne¤i Baflkan› Kemal Mutlu eylemde yapt›¤› aç›klamada, baraj›n enerji ihtiyac›n› karfl›lamaktan ziyade halk› hedef ald›¤›na dikkat çekti.

www.halkinsesigazetesi.net iletisim@halkinsesigazetesi.net 15 günlük Yayg›n, Süreli, Türkçe yay›nd›r.

Sahibi ve Sorumlu Yaz› ‹ﬂleri Müdürü Umar KARATEPE n

Telefon-Faks 0 212 245 90 37 n

Adres Tomtom Mah. Örtmealt› Sk. 6/3 BEYO⁄LU/‹STANBUL n

Bas›ld›¤› Yer Taﬂbask› Matbaac›l›k Yay. ve Amb. San. Tic. Ltd. ﬁti. Bask› Tesisleri Kocaeli/‹zmit (0 262 335 45 29)

17 Eylül 30 Eylül

6 EMEK Görünen köy, görünmeyen köy Mustafa Eberliköse

‹ﬂ sa¤l›¤› ve iﬂ güvenli¤inde ferman:

eberli@sendika.org

AKP iktidar› son dönemde aç›klanan istatistiki verilerdeki 1-2 puanl›k düzelmelerin arkas›na s›¤›narak ekonominin düzelme e¤ilimine girdi¤i mesaj›n› verme çabas›nda. AKP'nin ekonominin düzelmesine dair 'te¤et, sürtünme' gibi kavramlarla bir umut tafl›rken bugün 'k›smet' gibi kavramla umudu kadercili¤e terk etmifltir. Baflbakan Yard›mc› Bülent Ar›nç “Allah k›smet ederse Ocak ay›na kadar bu ekonomik krizin tüm etkileri silinecek, yeni y›la biz tertemiz p›r›l p›r›l yepyeni imkanlarla girece¤iz” diyor. Peki bu 'k›smet' olan ne? Acaba ekonomide bizim göremedi¤imiz Ar›nç'›n gördü¤ü yeni bir yap›lanma m› olacak yoksa gerçekten de iflimiz 'Allah'a m› kalm›fl? Do¤rudur, hükümet bankac›l›k sistemini sa¤lama ald›, bankac›l›k sektörü de durmadan kar art›fl› sa¤l›yor. Ancak ekonominin 9 ayd›r süreklilik kazanan küçülmesini engellemiyor. ‹flsizlik sorunu büyümeye devam ediyor. Bütçe aç›¤› inan›lmaz rakamlarda büyümeye devam ediyor. Do¤rudan yat›r›mlar ve d›fl kaynak girifli azalmaya devam ediyor. Kifli bafl›na gelir yaklafl›k 1500 dolar azald›. ‹malat sanayi üretimi gerilemeye devam ediyor. Biraz da rakamlar›n diliyle konuflmaya devam edersek tablo flöyle görünüyor; Haziran ay›nda iflsizlik oran› yüzde 13, rekorlara al›fl›k ihracat rakamlar› 97 milyar dolara düfltü. OcakTemmuz döneminde küçülme oran› yüzde 10,7 oldu; ihracat yüzde 5,4 geriledi. Bütçe aç›¤› yüzde 780 artt›. Do¤rudan yat›r›mlar Ocak-Temmuz döneminde 12 milyar dolardan 5 milyar dolara geriledi. Yine Ocak-Temmuz döneminde tüketim yüzde 5,7 azald›; imalat sanayi yüzde 14,4 küçüldü. fiimdi bu rakamlar›n dilini tercüme edersek durum flu; tüm mevsimsel etkilere ra¤men yüzde 13'ün alt›na düflmeyen iflsizlik, önümüzdeki aylarda daha da artarak ekonominin kal›c› sorunlar›ndan biri haline gelecek. Kazara bulunan ifller ise, güvencesiz çal›flman›n önünü sürekli açan düzenlemeler nedeniyle, günü kurtarman›n ötesinde bir anlam ifade etmiyor. Di¤er taraftan iflsizlik rakamlar› gerçekleri de göstermiyor. Çünkü iflsizlik rakamlar› hesaplan›rken baz› unsurlar dahil edilmiyor. Örne¤in umudunu kaybedenler bu kategoriye girmiyor. Oysa sadece Haziran ay›nda ifl bulma umudunu kaybedenlerin say›s› 220 bin. Toplamda ise 2 milyona yaklaflt›. Yaklafl›k 4 milyon olan iflsizlere bunlar› eklersek gerçekte en az 6 milyon iflsizden bahsetmemiz gerekiyor . Ekonomideki küçülmeyi son bir y›ll›k rakamlara bakarak de¤erlendirirsek, küçülme oran› yaklafl›k yüzde 7 oluyor. 1994 ve 2001 krizlerindeki küçülme rakamlar›n›n üzerinde bir oran var karfl›m›zda. Sanayi üretimi ve kapasite kullan›m oran› ilkbaharda al›nan vergi indirimleri gibi tedbirlerle az hareketlenir gibi görünse de Temmuz'da tekrar küçülmeye devam ettiler. Bu da al›nan tedbirlerin etkisinin k›sa vadeli oldu¤unu gösterdi. Aç›kças›, AKP iktidar›n›n elinde 'dualar›ndan baflka' ekonomiyi düzeltebilecek sihirli bir de¤nek mevcut de¤il. AKP yine en iyi bildi¤i ezberi tekrar ederek halk›n 'ümü¤ünü s›karak' ekonomiyi rotaya sokmay› deneyecek. Sonbaharla birlikte elektri¤e, do¤algaza, suya ve ulafl›ma yeni zamlar gelmesi ve dolayl› vergilerin art›r›lmas› olas› bir durum. ‹flsizlik artmaya devam edece¤i gibi güvencesiz çal›flt›rman›n yollar› da giderek aç›l›yor. ‹flsizlik Fonu’nu gaspetmek için yeni giriflimlerin artaca¤› ve IMF'den ya da baflka d›fl kaynaklardan yüksek faiz oranlar›yla borçlanmaya devam edilece¤i zaten görünen bir köy. Görünmeyen köy ise uluslararas› finans kurumlar›nca da çok kuvvetli bir risk olarak ifade edilen ikinci bir 'flok' yaflanmas›. Sonbahar›n ya¤murlu ve rüzgarl› günlerinde sokaklar› ›s›tmazsak vaziyet çok da parlak görünmüyor.

Ölümlere devam

Uzun zamand›r tart›fl›lan ‘‹fl sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i yönetmeli¤i’ AKP’nin alicengiz oyunlar›yla yine yürürlü¤e sokuldu. Sendikalar ve meslek odalar› yönetmeli¤e karfl› eyleme geçti, yönetmeli¤in iptali için yasal süreç bafll›yor Bir tarafta Tuzla tersanelerindeki ifl kazalar› sonucu ölümler, di¤er tarafta silikozis nedeniyle yaflanan ölümler devam ederken AKP uygulamaya soktu¤u neoliberal sa¤l›k politikalar›yla felakete ça¤r› yap›yor. AKP iktidar›, ifl sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i konusunda uzun zamand›r yapmay› planlad›¤› de¤iflikli¤i 15 A¤ustos’ta yay›nlad›¤› yönetmelikle hayata geçirdi. Yap›lan düzenleme ifl sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤ini sa¤lamaktan uzak oldu¤u için meslek odalar› ve sendikalardan birçok elefltiri ald›. Mesela 50 ve üzeri iflçi çal›flt›ran iflyeri say›s› 20 bin civar›yken 50'nin alt›nda iflçi çal›flt›ran iflyeri say›s› bir milyonun üzerinde ve bu yönetmelik 50'nin alt›nda iflçi çal›flt›ran iflyerlerini kapsam›yor. Oysa ki kay›tlara giren 80 bin ifl kazas›n›n 50 bini bu iflyerlerinde meydana geldi. Yap›lan düzenleme asl›nda büyük k›sm› kay›td›fl› olan ve sigortas›z iflçi çal›flt›ran bu iflyerlerinde “ifl sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i” olmadan iflçi çal›flt›rmay› güvence alt›na al›yor. Bununla beraber düzenleme, bin iflçinin alt›nda iflçi çal›flt›ran iflyerlerinin ortak sa¤l›k birimleri oluflturabilmesine olanak veriyor. Yani bir iflyeri hekiminin 11 ayr› iflyerine hizmet ederek 8 saatlik mesai saatinde yaklafl›k 11 bin iflçiye bakabilece¤i öngö-

Davutpafla ma¤durlar› adalet istiyor Davutpafla ma¤durlar›n›n adalet aray›fl› 11. haftas›nda devam ediyor

rülüyor. Belli ki AKP'nin vicdan› iflçi bafl›na üç dakikay› yeterli görüyor. Bir baflka önemli faktör ise iflyeri sa¤l›k birimlerinde "sa¤l›k gözetimi" için ayr›lan sürenin 1980'den bu yana gitgide azalmas›. Bu süre 1980'lerde iflçi bafl›na ayda 75 saat iken son yönetmelikle ayda 40 saate düfltü. Yap›lmas› gerekenler çok basit Oysa yap›lmas› gerekenler çok basit. ‹flyerlerinde iflçi sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i önlemlerini; iflyeri mekan›, teknoloji, üretimde kullan›lan hammadde,

üretilen ürün, ergonomi ve benzeri konular› daha proje aflamas›nda planlanmal›. Üretim sürecinde kullan›lan ekipmanlar›n ve kiflisel koruyucular›n iflçi sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i standart ve mevzuat›na uygun üretilmeleri sa¤lanmal›. Bu konuda zorunlu standartlar› oluflturulmal›, üretim, sat›fl ve kullan›m s›ras›nda standartlara göre denetim yap›lmal›. Meslek odalar› ve sendikalar eylemde KESK, TMMOB, TTB ve D‹SK üye ve yöneticileri, düzenlemeye karfl› Çal›flma Ba-

kanl›¤› önünde biraraya geldiler. “AKP’nin söyledi¤ine de¤il yapt›¤›na bak, iflçi sa¤l›¤› ve ifl güvenli¤i konusunda ferman: Ölümlere devam” pankart› açan emekçiler, “Bir iflçiye y›lda 3 dakika”, “‹flçinin sa¤l›¤› yok”, “Piyasa istiyor! AKP veriyor, iflçi sa¤l›¤› ve güvenli¤i ucuzluyor” dövizleriyle, yönetmeli¤in ne anlama geldi¤ini ifade ettiler. Eylemde, Bakanl›¤›n bu yönetmeli¤in ç›k›fl›n› özellikle yaz tatiline denk getirmesine dikkat çekildi.

Davutpafla'da bir iflhan›nda bulunan maytap atölyesinde meydana gelen patlamada, yaralanan ve ölenlerin yak›nlar›n›n sorumlular hakk›nda dava aç›lmas› için gerçeklefltirdikleri eylem 11. haftas›nda devam ediyor. Her cumartesi oldu¤u gibi 12 Eylül Cumartesi günü de Taksim Tramvay Dura¤›'nda biraraya gelen ma¤dur aileleri "Davutpafla'y› unutmad›k unutturmayaca¤›", "20 ay oldu 1 dava yok, adalet istiyoruz" dövizlerini ve patlamada ölenlerin isimlerinin yaz›l› oldu¤u bir pankart açt›lar. Ma¤durlar ad›na bu hafta bas›n aç›klamas›n›, patlamada o¤lunu kaybeden Mehmet Boyraz okudu. Patlaman›n üzerinden 21 ay geçmesine ra¤men hala patlamadan sorumlu olanlar hakk›nda ceza davas› aç›lmad›¤›n› ifade eden Boyraz, "Soruyoruz, yetkililere, kamuoyuna neden? Kaybetti¤imiz canlar›m›z›n, yaralananlar›m›z›n hayatlar› k›ymetsiz ondan m›? Bizler adalet isteyenlerin hissesine hukuk devleti düflmüyor mu" dedi. Bilirkifli raporunda sorumlular›n belli oldu¤una, Cumhuriyet Savc›l›¤›’n›n yaz›flmalar›nda yarg›lama bafllamas› gerekti¤i yönünde talimat verdi¤ine dikkat çeken Boyraz, "Yetkililerin bu sorumsuzlu¤u oldukça ifl cinayetlerinin önüne geçilmeyecektir. Yetkililerin en az bizler kadar adaletin yerinin bulmas›nda hassasiyet göstermesini bekliyoruz. Bu tutumlar› k›n›yoruz" diye konufltu. Boyraz sorumlular hakk›nda ceza dosyas› aç›lana kadar eylemlerini sürdürmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Yunus Söylet’in ‘disiplin’ aflk› Haziran ay›nda özlük haklar› için mücadele eden 50/d’li alt› asistana soruflturma açan ‹.Ü. Rektörü Prof. Dr. Yunus Söylet, aylar sonra ayn› sebepten 40 asistana daha soruflturma açt› Araflt›rma görevlilerinin ifl güvencesi talebiyle yaklafl›k bir y›ld›r yürüttükleri mücadeleye, rektörlük taraf›ndan aç›lan soruflturmalarla set çekilmeye çal›fl›l›yor. ‹stanbul Üniversitesi’nde (‹Ü) araflt›rma görevlilerinin yan› s›ra eylemlere destek veren ‹Ü idari personeli de soruflturmalardan nasibini al›rken, personele aç›lan soruflturmalara karfl› Beyaz›t Merkez Kampusu önünde pro-

testo eylemi gerçeklefltirildi. Kulaklar› haklara de¤il, soruflturmalara aç›k Araflt›rma görevlileri, idari personel ve ö¤rencilerin yo¤un kat›l›m›yla gerçeklefltirilen eylemde ‹stanbul Üniversitesi Rektörü Yunus Söylet hedef al›n›rken, kendisinin rektörlü¤e seçildikten sonra hak ve hukuku unuttu¤una dikkat çekildi. Araflt›rma görevlilerine ilk soruflturma aç›l-

ma sürecinde, asistanlar›n birlik ve beraberli¤i vurgulanarak “Rektör Sorufltur, Hepimizi Sorufltur” slogan›n› att›klar›, ancak rektörlü¤ün, asistanlar›n di¤er hakl› talepleri yerine “soruflturma taleplerini” önemsedi¤i ironik bir dille belirtildi. Söylet'in "disiplin" aflk› Yap›lan konuflman›n ard›ndan ‹Ü Hukuk Fakültesi asistan temsilcisi Cemil Ozansü bas›n aç›klamas›n›

okudu. Ozansü, ‹Ü Araflt›rma Görevlileri Temsilciler Kurulu ad›na yapt›¤› aç›klamada ‹Ü Rektörlü¤ü’nün hukuka ayk›r›l›¤› Dan›fltay karar› ile tescillenen YÖK’ün 50/d uygulamas›na karfl› mücadele eden araflt›rma görevlilerinden k›rk›na daha soruflturma açt›¤›na dikkat çekerken, üniversitede toplam elliye yak›n personelin disiplin kuruluna sevk edildi¤i belirtildi.

Taﬂ›mac›l›k çal›ﬂanlar› açl›k grevinde

K›smetse kriz bitiyormuﬂ

Demiryollar›nda yaflanan keyfi ve hukuksuz uygulamalara son verilmesi amac›yla, KESK’e ba¤l› Birleflik Tafl›mac›l›k Çal›flanlar› Sendikas› (BTS) taraf›ndan 9-10 Eylül 2009 tarihlerinde çeflitli illerde eylemler yap›ld› BTS Adana fiubesi Devlet Demiryollar›’ndaki hukuksuzluklara karfl› 2 günlük açl›k grevi yapt›. BTS Adana fiubesi ayr›ca, AKP ‹l binas›na yürüyerek, bina önünde bir bas›n aç›klamas› yapt›. ‹flçiler bas›n aç›klamas›n›n ard›ndan AKP binas›na siyah çelenk b›rakt›. ‹zmir’de de BTS fiubesi açl›k grevi bafllatt›. ‹zmir’deki açl›k grevine, yaflanan sürgünler nedeniyle ma¤dur olan BTS üyeleri de kat›ld›. BTS Ankara fiubesi ise, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollar› (TCDD) Genel Müdürlü¤ü Protokol kap›s› önünde oturma eylemi yapt›. Di¤er illerde ise bas›n aç›klamalar›yla BTS'nin eylemleri sür-

Çiftçi-Sen kapat›lam›yor Çiftçi-Sen’in kapat›lma karar› Yarg›tay’da bozuldu. 21 May›s 2008 tarihinde kurulan Çiftçi-Sen, Ankara 8. ‹fl Mahkemesince 5 Mart 2009 tarihinde kapat›lm›flt›. Yarg›tay 9. Hukuk Dairesi, Çiftçi-Sen taraf›ndan yap›lan temyiz talebini yerinde bularak ‹fl Mahkemesi’nin Çiftçi-Sen’i kapatma davas›na bakamayaca¤›n› belirterek karar› bozdu. Ankara 8. ‹fl Mahkemesi, Ekim ay›nda yap›lacak duruflmada bozma kara-

2009

r›na direnip direnmeyece¤i konusunda karar verecek. Bozma karar›na uyulursa dosya Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilecek. E¤er mahkeme kararda ›srar ederse dosya Hukuk Genel Kurulu’nda incelenecek ve son karar› Genel Kurul verecek. Çiftçi-Sen ise uluslararas› sözleﬂmelerden do¤an hakk›n tan›nmas›n› istiyor.

dü. TCDD'den tehdit ve nakil giriﬂimi Eylemlerin baﬂlad›¤› 9 Eylül'de ise

TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman, eylemlerine 10 Eylül günü de devam edecek olan ‹zmir ve Adana’daki BTS üyeleri yapt›klar› eylemlerden sonra sürgün etmekle tehdit etti. Daha sonra Alsancak Gar›'nda görev yapan 11 tren teflkil memurunun kendi bilgileri d›fl›nda bölge içi nakillerinin yap›ld›¤› ö¤renildi. BTS ‹zmir fiubesi’nin nakillere tepki göstermesi üzerine 3. Bölge Müdürlü¤ü geri ad›m atarak sendikayla masaya oturdu ve nakilleri durdurdu. Al›nan ortak kararla, nakil yap›lmas› gerekli olan yerlere "gönüllü" gitmek isteyen personel, sendikaya dilekçe verecek.

Kent A.fi. iflçileri Ankara'ya yürüyor Karfl›yaka Belediyesi’nin 30 Nisan günü iflten ç›kard›¤› Genel‹fl Sendikas› üyesi Kent Afi iflçileri, ifle geri dönme talebiyle bafllatt›klar› direnifllerinde 135 günü geride b›rakt›. Tafleron çal›flmaya karfl› günlerdir direnen Kent A.fi. iflçileri, 16 Eylül Çarflamba günü Ankara’ya yürüyüfl bafllatacak. ‹flçiler, 15 Ekim günü Ankara’da olmay› planl›yor. Belediye binas› önünde bas›n

aç›klamalar›ndan yürüyüfllere kadar çeflitli eylemler ile taleplerinin karfl›lanmas›n› isteyen iflçiler, 16 Eylül Çarflamba günü Ankara’ya yürüyüfl bafllatacak. Genel ‹fl Sendikas› üyesi 56 iflçi, 16 Eylül Çarflamba günü saat 11.00’de Karfl›yaka Belediyesi’nin önünden yola ç›kacak. ‹flçiler, 30 gün sürecek yürüyüflün ard›ndan 15 Ekim günü Ankara’da olacak.

Önce Baflbakan Tayyip Erdo¤an'›n krize dair “te¤et, sürtünme” üzerinden yorumlar› gündemdeyken flimdi de Baflbakan Yard›mc›s› Bülent Ar›nç konuya el att›. Ar›nç Manisa'da Gördes Anadolu Lisesi’nin temel atma törenleri s›ras›nda yapt›¤› aç›klamalarla krizin “Allah k›smet ederse” 2010 Ocak ay›nda Türkiye'yi terk edece¤ini iddia etti. Ne diyelim k›smetse önce te¤et geçen sonra sürtünen kriz 2010 y›l›nda AKP'yi de al›r gider!

AYOP eylemleri devam ediyor Atamas› Yap›lmayan Ö¤retmenler Platformu üyeleri ‹stanbul ‹l Milli E¤itim Müdürlü¤ü önünde Türkiye’nin tüm atamas› yap›lmayan ö¤retmenleri (dershane ö¤retmenleri, ücretli ö¤retmenler ve çal›ﬂmayan ö¤retmenler) ad›na bas›n aç›klamas› yapt›. Yerebatan Sarn›c› önünde toplanan ö¤retmenler buradan sloganlarla ve el-

lerinde tafl›d›klar› ekmek ve kalemlerle ‹l Milli E¤itim Müdürlü¤ü önüne yürüdüler. Aç›klamada 14 Eylül’de yap›lan ö¤retmen atamalar›n›n 250 bin aç›¤a ra¤men 15 bin ö¤retmen al›m› ile s›n›rl› kalmas›n›n ülkemizde iflsiz ö¤retmen say›s›n› art›rd›¤›, ö¤retmenlerin ya açl›¤a ya da kölelik koflullar›nda çal›flmaya mahkûm edildi¤i belirtildi.

17 Eylül 30 Eylül

2008

EMEK 7

‹ﬂçiler Dev Sa¤l›k-‹ﬂ’le

direnerek kazan›yor Dev Sa¤l›k-‹fl tafleronlaflt›rman›n y›k›ma yol açt›¤› sa¤l›k iflkolunda örgütlenmeye tüm h›z›yla devam ederken, “köle de¤il iflçiyiz, örgütlüysek güçlüyüz” diyen tafleron sa¤l›k iflçileri mücadele ederek haklar›n› kazan›yor Devrimci Sa¤l›k ‹flçileri Sendikas› (Dev Sa¤l›k-‹fl), sa¤l›k iflkolunda çal›flan tafleron iflçiler aras›nda örgütlenme çal›flmalar›na tüm h›z›yla devam ediyor. Güçlerini birlefltirerek örgütlenen tafleron iflçiler, Okmeydan› Hastanesi’nde mücadele ederek alacaklar›n› al›rken, Kofluyolu Hastanesi’nde patronun yasad›fl› uygulamalar›n› protesto etti. Sosyal Hizmet emekçileri ise eylem yaparak “toplumun vicdan› ihaleye ç›kar›lamaz” dedi. Okmeydan›’nda iflçiler kazand› Okmeydan› E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi’nden tafleron firmaya ba¤l› çal›flan sa¤l›k emekçileri 7 Eylül’de 2 buçuk ayd›r ödenmeyen ücretlerinin ödenmesi talebiyle ifl b›rakt›. Sabah 7.00’de Baflhekimlik önünde oturma eylemine bafllayan Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi 300 sa¤l›k emekçisi, saat 12.30’da bir bas›n aç›klamas› yaparak ücretlerinin ödenmemesi halinde direnmeye devam edeceklerini ifade etti. Dev Sa¤l›k-‹fl örgütlenme uzman› Kamil Kartal, tafleron flirketin her ay kâ¤›t üzerinde de¤ifltirildi¤ini, iflçilerin ise iradeleri d›fl›nda di¤er flirkete geçirildi¤ini ifade etti. ‹flçilerin birçok hakk›n›n gasp edildi¤ini söyleyen Kartal, iflçilerin tazminats›z olarak iflten ç›kar›ld›¤›n› ve baz› iflçilerin hasta-

‘Siz biz ayr›m› yok’

ne bodrumunda tehdit edildi¤ini belirtti. Dev Sa¤l›k-‹fl Genel Baflkan› Arzu Çerkezo¤lu ise baflhekimle görüfltüklerini ve baflhekimin durumun tafleron flirketin de¤iflmesinden kaynakland›¤›n› iddia etti¤ini belirtti. Çerkezo¤lu, sa¤l›kta tafleron sistemine karfl› y›llard›r mücadele ettiklerini vurgulayarak, “derdimiz insanlar›n sa¤l›k hizmetinden yararlanmas›n› engellemek de¤il, bizler iflimizi en iyi flekilde yapabilmek için mücadele ediyoruz” dedi. ‹flçiler ücretlerinin ödenmesi üzerine iflbafl› yapt›.

Sa¤l›kta tafleronun öyküsü Tafleron çal›flt›rma, bir iflin bir bölümünün as›l iflveren (üst iflveren) taraf›ndan bir baflka iflveren ya da alt iflveren arac›l›¤›yla yapt›r›lmas›d›r. Alt iflverene tafleron ya da tafleron patronu, taflerona ba¤l› olarak çal›flan iflçilere tafleron iflçi denir. As›l iflveren tafleron çal›flt›rma uygulamas›n› tercih etti¤inde, iflçilere verilen toplam ücrete ek olarak bir de tafleron patronunun kar›n› ödemek durumunda kal›r. ‹lk bak›flta as›l iflverenin böylesi bir çal›flma iliflkisini tercih etmesi mant›ks›z görünmektedir. Ancak tafleron çal›flt›rmada ifli yapan iflçiler, k›sa süreli ifl sözleflmelerine tabi olduklar›ndan ifl güvencesi, k›dem tazminat›, y›ll›k izin hatta kimi durumlarda asgari ücret ve sigorta gibi haklardan mahrum bir flekilde düflük ücrete ve kötü koflullarda çal›flt›r›labilmektedir. Taflerona ba¤l› çal›flan bir iflçinin emekli olmas› ise neredeyse imkans›zd›r. Yani tafleron flirketlerinin üst iflverene as›l hizmeti iflçilerin düflük ücrete ve pek çok haktan yoksun biçimde çal›flt›r›lmas›n› sa¤lamakt›r. Tafleron çal›flt›rma Türkiye’de ifl hukukuna 1936’da girdi. Ancak tafleronun yayg›nlaflmas› 1980’lerde gerçekleflti. Sa¤l›k alan›nda tafleron çal›flt›rma ilk önce temizlikçiler, kap›c›lar, yemekhane iflçileri, bekçileri gibi sa¤l›k hizmetinin asli ifllerini de¤il yan ifllerini yapan iflçilere yönelik olarak gündeme getirildi. AKP hükümetinin 2004’te ç›kard›¤› “Sa¤l›k ve Yard›mc› Sa¤l›k Personeli taraf›ndan yerine getirilmesi gereken hizmetlerin sat›n alma yoluyla gördürülmesine iliflkin esas ve usuller” kanunuyla sa¤l›k iflçilerinin de ihale yoluyla çal›flt›r›lmas›n›n önü aç›ld›. Asl›nda pek çok sa¤l›k iflçisi tafleron flirket bünyesinde, ka¤›t üzerinde temizlikçi olarak çal›fl›yordu. Doktorlar, laborantlar, hemflireler temizlik iflçisi olarak görünüyor, yaka kartlar›nda tafleron, flirket ya da personel vb. ibareler yer al›yordu. 2004’te ç›kar›lan yasa bu duruma yasal dayanak kazand›rd›¤› gibi tafleronlaflmam›fl alanlarda da h›zl› bir tafleronlaflt›rma sürecinin yaflanmas›na yol açt›. Son olarak 14 Eylül 2009’da Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu da 400 küsur çal›flan› için ihale açt›. Ancak tüm bu süreç, sa¤l›k emekçilerinin tafleronlaflt›rmaya karfl› yükselen mücadelesini de beraberinde getirdi. Sa¤l›kta taflerona karfl› mücadelesini sürdüren Dev Sa¤l›k-‹fl hukuki alanda da ciddi baflar›lar elde etti. Bu y›l Balcal›, Uluda¤, Dicle, Çapa ve Cerrahpafla Hastanelerinde sa¤l›k çal›flanlar›n›n ilk iflbafl› yapt›klar› tarihten itibaren as›l iflverenin iflçileri olduklar›na karar verildi.

‹flçiler “oldu bitti”ye dur dedi Kartal Koflulyolu E¤itim ve Araflt›rma Hastanesi’nde çal›flan ve aralar›nda bilgi ifllem, anestezi, biyoteknisyen ve temizlik iflçilerinin de bulundu¤u Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi 250 iflçi, 8 Eylül günü tafleron flirketin iflçilerin ücretlerini tebligat yapmadan düflürmesini protesto etti. Tafleron flirketin gerekli tebligat› yapmas›n›n ard›ndan, Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi iflçiler yap›lan uygulaman›n yasal olmad›¤›n› ve bu uygulamay› kabul etmediklerini belirten dilekçeleri Baflhekimli¤e teslim etti. Dev Sa¤l›k-‹fl yöneticilerinin gerekli hukuki sürecin

bafllat›ld›¤›n› aç›klamas› üzerine iflçileri eylemlerine son vererek iflbafl› yapt›. “Toplumun vicdan› ihaleye ç›kar›lamaz” Ca¤alo¤lu’daki ‹l Sosyal Hizmetler Müdürlü¤ü önünde eylem yapan Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi sa¤l›k emekçileri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) iflçilerinin ihale usulü tafleron flirket bünyesinde çal›flt›r›lmas›n› protesto etti. Bas›n aç›klamas›n› okuyan SHÇEK çal›flan› sosyolog Özgür Aktükün, devletin asli görevi olan sosyal hizmetlerin özel flirketlere devredilmesinin anayasal suç oldu¤unu belirtti.

Sa¤l›k hizmetlerinin “bir ekip ifli” oldu¤unu ifade eden sa¤l›k emekçileri, tafleronlaflt›rma sistemi ile çal›flanlar›n kadrolu, sözleflmeli, tafleron olarak ayr›lmas›na karfl› beraber mücadele ediyor. Dev Sa¤l›k-‹fl’in örgütlü oldu¤u iflyerlerinde tafleron sa¤l›k iflçilerinin yan›nda yer alan tabip odalar› ve Sa¤l›k ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas›’na (SES) ba¤l› emekçiler sa¤l›k hizmetlerinin verimli olarak gerçeklefltirilebilmesi için bir bütün olarak ele al›nmas› gerekti¤ini ifade ederek, iflçiler aras›ndaki ayr›m›n sömürüyü art›rmay› amaçlad›¤›n› belirtiyor. Okmeydan› Hastanesi’nde direnen sa¤l›k iflçilerinin yapt›¤› bas›n aç›klamas›nda konuflan SES flube yöneticisi Arife Aktafl, iflçiler aras›ndaki ayr›m›n gerçekçi olmad›¤›n› belirterek, “siz biz ayr›m› yok, sizin mücadeleniz bizim de önümüzü ayd›nlatacakt›r” dedi. Bas›n aç›klamas›nda söz alan ‹stanbul Tabip Odas› yöneticisi Nazmi Algan, sa¤l›k hizmetinin bütünlük içerisinde yürütülmesi gerekti¤ini ifade ederek, tafleronlaflt›rman›n sa¤l›k hizmetinin verilmesini kötülefltirdi¤ini belirtti. ‹flçilerin sonuna kadar yan›nda olacaklar›n› belirten Algan, sa¤l›ktaki neoliberal politikalar›n sona ermesi için herkesin “yeter” demesi gerekti¤ini vurgulad›.

Tafleron iflçiler da¤lar› aflt› Devrimci Sa¤l›k ‹flçileri Sendikas› örgütlenemez denenleri örgütledi. Bir zamanlar güzel ama imkans›z bir hayal olarak alg›lanan tafleron iflçi örgütlenmesi, bugün ülkenin en dinamik ve umut veren sendikal pratiklerini aç›¤a ç›kard› Sivas Cumhuriyet Üniversitesi T›p Fakültesi’nde bir sa¤l›k emekçisi, Dev Sa¤l›k‹fl’te üye olduktan sonra sendikac›lara flöyle seslenmiflti: “Biz size gelmek için da¤lar› aflt›k.” Dinsel duyarl›l›klar›n çok kuvvetli oldu¤u, BBP’nin kalesi durumundaki bir kentte, solun esamisi okunmaz, sendikal örgütlenme etnikdinsel s›n›rlar› aflamazken ad› “Devrimci” olan bir sendikaya üye olmak gerçekten “da¤lar› aflmaya” benziyordu. Ço¤unlu¤u tafleron iflçi olmak üzere binlerce sa¤l›k emekçisi Sivas’ta, Diyarbak›r’da, Ankara’da, Samsun’da, ‹stanbul’da, Bursa’da, Kocaeli’nde, Adana’da, Mersin’de, Antalya’da da¤lar› aflt›. Geleneksel sendikalar›n örgütlemekten adeta kaçt›¤›

hatta örgütlemeye direndi¤i tafleron iflçiler örgütlendi. Bir zamanlar güzel ama imkans›z bir hayal olarak alg›lanan tafleron iflçi örgütlenmesi, bugün ülkenin en dinamik ve umut veren sendikal pratiklerini aç›¤a ç›kard›. Kökü 1970’lere dayanan bir mücadele geçmifline sahip olan

Gaziantep’te toplu sözleflme Birleflik Metal-‹fl sendikas› Gaziantep’te bulunan Ankas Mühendislik’te, iflçilerin sosyal ve ekonomik haklar› aç›s›ndan kazan›m olarak de¤erlendirilebilecek bir toplu sözleflmeye imza att›. 11 Eylül tarihinde imzalanan toplu sözleflme metni iki buçuk y›ll›k bir süreci kaps›yor. Sözleflmeye göre ilk alt› ayl›k dönem için iflçi ücretlerinde yüz-

de 2 art›fl sa¤land›. Bunun yan› s›ra, sözleflmenin 1. y›l›nda iflçilerin ücretleri enflasyon art› 4 puan, sözleflmenin 2. y›l›nda da ücretler yine enflasyonun üzerine 4 puan eklenerek art›r›lacak. Ayr›ca, sözleflmenin 2. y›l›nda iflçilere 1 ikramiye daha verilecek. Böylece ücretler, yap›lan art›fllar d›fl›nda bir ikramiye karfl›l›¤› olan yüzde 8 oran›nda daha art›r›lm›fl olacak.

Dev Sa¤l›k-‹fl, 2005’te dikkatleri üzerine çekti¤i Adana Balcal› Hastanesi örgütlenmesinin ard›ndan pek çok baflar›l› tafleron iflçi örgütlenmesine imza att›. Bu örgütlenmeler içinde Sivas gibi dikkati çeken bir baflka örnek de Diyarbak›r Dicle Üniversitesi Hastanesi

örgütlenmesi. Dev Sa¤l›k-‹fl toplumsal-politik iliflkilerin ulusal duyarl›l›klara dayand›¤› bu kentte, daha önce örne¤ine rastlanmayan bir örgütlenmeye giriflti. Diyarbak›r sokaklar› pek tan›k olmad›¤› bambaflka eylemlere, iflçilerin s›n›fsal taleplerinin dile getirildi¤i yürüyüfllere sahne oldu. Dev Sa¤l›k-‹fl, bu baflar›s›n›, emek alan›ndaki di¤er mücadelelere de örnek olmas› gereken bir yaklafl›ma borçlu: Proleterlefltirme sürecinin çeflitli halk kesimleri üzerinde yaratt›¤› tahribat›n do¤ru kavranmas›; s›n›f duruflundan taviz vermeyen, etnik-dinsel duyarl›l›klar› ne istismar eden ne de görmezden gelen samimi bir örgütlenme anlay›fl›; iflçilerin kendilerini özne k›larak yürütülen bir mücadele…

Yap›mc›lar ç›ld›rm›fl olmal› Yap›mc›lar›n kural tan›maz keyfi tutumlar› devam ediyor. Bu tutumun en son kurbanlar›ndan biri de “Türkler Ç›ld›rm›fl Olmal›/Afrika” filminin emekçilerinden kostüm tasar›mc›s› Hale ‹flsever oldu. Yap›mc›l›¤›n› Avflar Film ve MassMedia flirketinin üstlendi¤i sinema filmi “Türkler Ç›ld›rm›fl Olmal›/Afrika”n›n kostüm tasar›mc›s› Hale ‹flsever çal›flma saatlerinin uzunlu¤una ve kendilerine mesai ücreti ödenmemesine itiraz etti¤i gerek-

çesiyle asistanlar› ile birlikte iflten ç›kar›ld›. Bu arada Murat Aslan’›n yaz›p, yönetti¤i Sinema filmi “Türkler Ç›ld›rm›fl Olmal›: Afrika”n›n kostüm tasar›mc›s› Hale ‹flsever’e destek veren, Makyöz Arzu Yurter de iki asistan›yla birlikte bu iflten ç›karmadan pay›n› ald›.

Ölüsünden nefret edilenler! Tufan SERTLEK Dev Sa¤l›k-‹ﬂ Genel Sekreteri

Bu nas›l bir nefret duygusudur? 30’un üzerinde insan hayat›n› kaybetmifl ve bunlar›n önemli k›sm› olay an›nda tesadüfen orada bulunan kiflilerden olufluyor. Yani iflini çok mükemmel yapan Tayyip efendinin hükümet ve belediye otoritesinin “biz uyarm›flt›k” zevzekli¤iyle diline dolad›¤› dere yata¤›nda oturan yoksul insanlardan de¤ildi ölenlerin ço¤u. Bu nas›l utanmazl›kt›r, aymazl›kt›r, yüzsüzlüktür ki 15 y›ld›r belediye yönetiminde olup da çözemedi¤i bir sorundan dolay› onlarca vatandafl›n› kaybeden bir ülkenin baflbakan› “derenin intikam›” diyebiliyor. Konuyla ilgili aç›klama yaparken yüz ifadesine bakt›n›z m›? Nefretle bahsediyor orada oturanlardan, ölenlerden… Zerre kadar üzülme, merhamet etme, utanma, ac›ma duygusu yok. Sadece nefret ediyor, öldükleri için… Çünkü o yoksulun dilencisini seviyor. Gelip ondan ifl isteyecek karfl›l›¤›nda oyunu ona verecek veya bilmem ne tarikat›na tak›lmay› kabul edecek. Kap›s›na bir ton kömür b›rakacak ömür boyu ona kul köle olacak. O ona “Allah senden raz› olsun” diyecek, O da ona “Yüce dinimizde yoksullara merhamet etmenin erdeminden bahsedecek.” Bir de bunu ars›zca yard›m› sanki kendi cebinden veriyormuflças›na yapacak. Böyle oldu¤unda yoksulun bafl›n›n üzerinde yeri vard›r. Yere gö¤e s›¤d›ramaz. “Fakir, fukara,” der “guraba” der, “Anadolu’nun temiz insan›”ndan bahsederken mest olur. Ama yoksul haddini bilmez flikayet etmeye kalkarsa bundan hiç hofllanmaz. Gözü görmek istemez böylesini, anas›n› da al›p gitmesini emreder. Hele bir de ‹stanbul’daki sel felaketinde oldu¤u gibi ölerek onu zor durumda b›rak›rlarsa… ‹flte o zaman yüzüne bir nefret oturur… Gözlerinin kenar›ndaki o “fakir-fukara” ile konuflurkenki merhamet çizgisinden eser kalmaz. Buz gibi bir matl›k oturur yüzüne… En çok da övündü¤ü ifllerde faças›n› bozdu¤u için nefret duyar. Ne diye ölmüfllerdir!,,, Ömürlerini üç kurufl paraya direksiyon bafl›nda geçiren o TIR floförleri neden orada uyumufllard›r, yok mudur ceplerinde bir otel paras›… Hele o iflçi kad›nlar… Milliyet gazetesi muhabirinin aktard›¤›na göre komflular›n›n “iflçi gibi yaflad›lar, iflçi gibi öldüler” dedi¤i, o kadar k›ymet biçilmedi¤i için normal bir servis arac› yerine mal gibi kapal› arabada tafl›nan iflçi kad›nlar… Yan›l›yorsun Tayyip efendi! Dere yoksullardan intikam alm›yor. Aksine senden intikam al›yor. Dere, yata¤›na uzanm›fl yoksullar›n tencerelerini, yorganlar›n›, cesetlerini ayaklar›n›n dibine f›rlatarak senin gerçe¤ini yüzüne çarp›yor hesaps›zca: “Sen busun iflte!” Evet biliyoruz e¤er sen kendini bir an Atatürk gibi hissedip bir laf söylemeye kalksayd›n herhalde flöyle derdin: “Ben yoksulun itaatkar›n› ve ilkesizini severim” Ama oyun bozan›n› sevmezsin de¤il mi? Al iflte kültür baflkenti balonunu, onlarca katl› plazalar›n›, bilmem ne sermaye yat›r›mlar›n› bir gecede ayaklar›n›n dibine f›rlatt›lar… Evet felaket gecesi ortal›¤a saç›lan yoksullar›n yataklar› yorganlar› de¤ildi, sizin flehri rantiyeye peflkefl çeken siyaset anlay›fl›n›zd›. Son sözümüzü biraz içimiz buruk söylüyoruz; ölülerimiz yaflayanlar›m›zdan önde gitti¤i için. Ama “iflçi gibi yaflay›p iflçi gibi ölmek” varsa e¤er hala ve hele ki bunu hayat›n her alan›nda yapt›klar› gibi en devrimci biçimde yap›yorsa kad›nlar›m›z… O zaman daha son sözümüz söylenmedi demektir…

Grevci 23 iflçi iflten alt›ld› Eti G›da patronu, iflçilerin kazan›m›n› hazmedemedi. Eti G›da Sanayi ve Ticaret Afi’'de çal›flan yaklafl›k 2 bin iflçi, toplu ifl sözleflmesi görüflmelerinde anlaflma sa¤lanamamas› üzerine gittikleri grevi kazan›mla sonuçland›rm›flt›. ‹flçilerin kararl› duruflu karfl›s›nda geri ad›m atmak zorunda kalan patron, yenilgiyi hazmedemedi ve iflçilerin örgütlülü¤üne sald›rd›. Pat-

ron, 22 A¤ustos'da sona eren grevin üzerinden birkaç hafta geçtikten sonra iflçi k›y›m›na bafllad›. Sendika iflyeri temsilcisi, üst kurul delegesi, disiplin kurulu ve denetim kurulu üyelerinin ile ifl kazas› geçiren sendikal› bir iflçinin de bulundu¤u 23 iflçi iflten ç›kar›ld›. ‹flçi k›y›m›n› protesto eden Tek G›da-‹fl Sendikas› iflçilerin ifle geri al›nmas› talebiyle hukuki mücadele bafllatt›.

17 Eylül 30 Eylül

8 DÜNYA

Irkç›l›¤a karfl› genel grev dash (Bar›fl ve Eflitlik için Demokratik Cephe) genel sekreteri ve ‹srail parlamentosu Knesset üyesi Muhammed Barakeh, grevin ülkedeki her seviyede ›rkç› uygulamaya karfl› bir protesto ça¤r›s› olaca¤›n› ifade etti. Barakeh, Netanyahu hükümetinin icraatlar›n›n Arap halk›n›n haklar›n› inkâr etmek anlam›na geldi¤ini belirterek, ‹srailli Araplar›n her türlü haktan yoksun oldu¤unu söyledi. Hadash milletvekili Barakeh, Arap bölgelerindeki e¤itim kurumlar›nda s›ralar›n dahi bulunmad›¤›n›, okullarda yaklafl›k 9 bin s›n›fa ihtiyaç duyuldu¤unu belirtti. Barakeh, E¤itim Bakanl›¤›’n›n Arap ö¤rencilerin ihtiyaçlar›n› karfl›lamakta yetersiz kald›¤›n› ifade ederek, “bakanl›¤›n yeni s›n›flar infla etmedeki h›z› da dikkate al›nd›¤›nda, bu aç›k önümüzdeki 51 y›l içinde kapat›labilecektir” dedi. Barakeh, dikkat çekmek veya ün yapmak isteyen politikac›lar›n Araplara yönelik ›rkç› söylemle-

re baflvurdu¤unu belirtti ve örnek olarak Ulafl›m Bakan› Yisrael Katz’›n trafik iflaretlerinden flehirlerin Arapça isimlerini kald›rd›¤›n› ifade etti. E¤itim Bakan›’n›n Siyonist e¤itim sistemini yayg›nlaflt›rd›¤›n› söyleyen Barakeh, okullar›n askerlik veya zorunlu hizmete sa¤lad›¤› kat›l›m oran›na göre ödüllendirildi¤ini belirtti. Barakeh, E¤itim Bakan› Gideon Sa’ar’a seslenerek, “Sa’ar kendisinin savunma de¤il e¤itim bakan› oldu¤unu hat›rlamal›d›r” dedi. ‹srail’deki Araplar›n haklar›n› savunmak için kurulan hukuk bürosu Mossawa (Eflitlik) Merkezi yöneticisi Cafer Farah, “son aylarda, parlamentodaki ›rkç› politikalar ile polis ve mahkemelerin Arap vatandafllara yönelik zorbal›¤›n›n daha çok göz ard› edilmesi aras›nda paralel bir durum var” dedi. Arap vatandafllar›n “Yahudi ve Siyonist bir devlet olarak” ‹srail’e ba¤l›l›k yemini etmesinin zorunlu k›l›nd›¤›n› hat›rlatan Farah, Filistinlilerin 1948’de yurtlar›ndan zorla ç›kar›l›fl›n› ifade eden “Nakba” (Felaket) kelimesinin kullan›lmas›n›n ve felaketin an›lmas›n›n yasakland›¤›n› belirtti.

Bolivya’da seçimlere do¤ru Yerleflimler geniflliyor Di¤er yandan, ‹srail hükümetinin Bat› fieria’daki Yahudi yerleflimlerinde yap›lacak 455 yeni inflaat› onaylamas› tepkiyle karfl›land›. Bat› fieria’daki Yahudi yerleflim birimleri, ABD arabuluculu¤u ile sürdürülen ‹srail ve Filistin Ulusal Yönetimi aras›ndaki görüflmelerin en önemli maddele-

Washington’da on binlerce kifli soka¤a ç›k›p sa¤l›k reformunu protesto ederek Obama’y› ülkeyi “sosyalizme sürüklemekle” suçlad› ¤›n› söyleyen Cumhuriyetçiler, “zenginlerin paras›yla yoksullar tedavi edilmesin” diyerek Obama’y› elefltirdi. Obama ise sa¤l›k sisteminin hem yüz milyonlarca dolar lüzumsuz harcamaya sebep oldu¤unu, hem de 50 milyona yak›n Amerikal›y› sigortas›z b›rakt›¤›n› belirterek reformu savundu. Protestolar›n ard›nda, ilaç tekelleri ve sigorta flirketleri lobileri oldu¤u ifade ediliyor. Herkesin faydalanabildi¤i ulusal bir sa¤l›k sigortas›n›n bulunmad›¤› ABD’de sa¤l›k sistemi her y›l 2 trilyon dolara mal oluyor. Bu rakam, milli gelirin yaklafl›k yüzde 16’s›na tekabül ediyor.

rinden birini oluflturuyor. ABD yönetiminin ‹srail’in inflaatlar› derhal durdurmas›n› talep etmesine ra¤men, ‹srail hükümeti yerleflimleri geniflletmeye devam ediyor. ‹srail D›fliflleri Bakan› Avigdor Lieberman, yerleflimlerin k›s›tlanmas› ile ilgili anlaflmalara Do¤u Kudüs’ün dahil olmayaca¤›n› belirtti.

ﬁili darbeden hesap soruyor

ABD’liler: ‘Sosyalizm istemiyoruz’ ABD’de sosyal güvenlikten yoksullar›n daha fazla pay almas› ile ilgili reform paketi on binlerce kifli taraf›ndan baflkent Washington’da protesto edildi. Sosyal politikan›n ‘se’sine dahi tahammülü olmayan ABD’li Cumhuriyetçiler, ekonomik krizle mücadele için teflvik paketlerinin yan› s›ra sa¤l›k reformu da gerçeklefltirmek isteyen Barack Obama’y› ülkeyi “sosyalizme sürüklemekle” suçlad›. Göstericiler, Obama’y› Hitler, Lenin, Stalin ve Castro ile birlikte gösteren dövizler tafl›d›. Sa¤l›k reformunun bütçeye ek yük getirece¤ini, bu paran›n ise zenginlerin cebinden ç›kaca-

Venezüella’ya Rus füzesi n Venezüella Devlet Baflkan› Hugo Chavez, Libya, Suriye, Cezayir, ‹ran, Türkmenistan, Belarus, Rusya ve ‹spanya'y› kapsayan uzun gezisinin ard›ndan baflkanl›k saray›nda yapt›¤› aç›klamada, Rusya'dan 2.2 milyar dolar kredi kullanacaklar›n› ve bu finansman›n yaklafl›k 100 adet tank ve uçaksavar füze sistemi al›m›nda kullan›laca¤›n› aç›klad›. Chavez, al›nacak silahlar›n taarruz de¤il, savunma amaçl› oldu¤unun alt›n› çizdi. "Bunlar savunma arac›, çünkü ülkemizi her türlü tehdide karfl› savunaca¤›z" diyen Chavez, hedefini flaflmayan bu füzelerin her kim olursa olsun sald›rmak için kullan›lmayaca¤›n› belirtti.

‹srailli Araplar, hükümetin ›rkç› uygulamalar›na karfl› 1 Ekim’de genel greve gidiyor. Bu tarih ayn› zamanda ikinci ‹ntifada’n›n da bafllang›ç tarihi ‹srail vatandafl› Araplar, Benjamin Netanyahu hükümetinin ›rkç› uygulamalar›na karfl› genel greve gidiyor. Arap Yüksek ‹zleme Komitesi’nin Nazaret kentinde gerçeklefltirdi¤i toplant›da yaklafl›k 1 milyon 300 bin ‹srailli Arap’› temsil eden örgütler, 1 Ekim’de bir günlük genel grev ça¤r›s› yapt›. Tarih olarak 1 Ekim’in seçilmesi, 2000 y›l›nda ikinci ‹ntifada’n›n bafllang›c›ndaki genel grevin tarihi olarak sembolik bir önem tafl›yor. Ekim 2000’deki genel grevde 13 Arap vatandafl› polis taraf›ndan öldürülmüfl, ilgili polislerin hiçbiri hakk›nda yasal ifllem bafllat›lmam›flt›. ‹srail Komünist Partisi’nin de içinde bulundu¤u H a -

2009

fiili’de 1973 askeri darbesinin 36’nc› y›ldönümü eylemlerle protesto edilirken polis sald›r›s› sonucu bir kifli yaflam›n› yitirdi fiili’de halkç› devlet baflkan› Salvador Allende’ye karfl› ABD’nin deste¤iyle 11 Eylül 1973’te gerçeklefltirilen askeri darbenin 36’nc› y›ldönümü ülke genelinde yap›lan eylemlerle protesto edildi. Baflkent Santiago’da düzenlenen gösterilere polisin sald›rmas› sonucu ç›kan çat›flmalarda Alexis Rojas Garcia isimli 23 yafl›ndaki bir genç bafl›ndan vurularak katledildi. 1973 darbesinin y›ldönümü dolay›s›yla düzenlenen törende konuflan fiili Devlet Baflkan› Michelle Bachelet, darbe s›ra-

s›nda ölen Allende ve arkadafllar›n› “demokrasi flehidi” olarak nitelendirdi. Öte yandan fiili halk› darbecilerden hesap sormaya devam ediyor. fiili Yüksek Mahkemesi Aral›k 2006’da ölen dikta lideri General Augusto Pinochet’in eski istihbarat flefi olan ve hakk›nda insan haklar› ihlallerinden dolay› 100 y›l› aflk›n hapis cezas› istemi bulunan emekli General Manuel Contreras’› 5 y›l hapse mahkum etti. fiili’de ilerici partilerin oluflturdu¤u Unidad Popular’›n

baﬂkan aday› olarak 1970 seçimlerini kazanan Salvador Allende, uygulad›¤› halkç› politikalar sayesinde 1973’te yeniden seçildi. Muhalefette bulunan partiler ise 22 A¤ustos 1973’te ortak bir bildiri yay›nlayarak orduyu yönetime el koymaya ça¤›rd›. 11 Eylül 1973’te yönetime el koyan Pinochet liderli¤indeki silahl› kuvvetler kanl› bir operasyonla baﬂkanl›k saray›na girdi. Allende sald›r› s›ras›nda hayat›n› kaybederken, 1990’a kadar süren cunta döneminde onbinlerce insan katledildi.

n Bolivya’da 6 Aral›k ulusal seçimleri yaklaflt›kça sa¤ kanat muhalefet, ülkenin ilk yerli baflkan› Evo Morales’in önünü kesmek amac›yla fliddetin ve yan›lt›c› propagandan›n dozunu artt›rd›. Morales’e karfl› ortak ve güçlü bir aday ç›karmakta zorlanan muhalefet, seçimler yaklaflt›kça fliddeti körüklüyor. Morales’in yard›mc›s› Sergio Loayza “bizim için 6 Aral›k seçimleri çok önemli, biz Morales’i ve baflkan yard›mc›s› Alvaro Garcia Linera’y› onaylayabilecek üçte ikilik bir ço¤unluk deste¤inin üzerine ç›kmay› istiyoruz. fiimdiye kadar her ne kadar biz hükümeti kontrol etmifl olsak da bu yeterli de¤il, yarg›y› ve Senatoyu hala sa¤c›lar kontrol ediyor” dedi.

Çay iflçileri direniflte I Çin, Hindistan ve Kenya’n›n ard›ndan dünyan›n dördüncü büyük çay üreticisi olan Sri Lanka’da çay iflçileri direniflte. Çay iflçilerinin örgütlü oldu¤u üç büyük sendika gerçeklefltirdikleri eylemin grev olmad›¤›n› ifade ederken, eylemi direnifl olarak nitelendirdi. ‹flçilerin çay toplamaya devam etti¤i bildirilirken, çay›n tarladan ç›kmas›na izin verilmedi¤i ifade edildi. Direnifle geçen çay iflçileri 4,5 dolar olan günlük ücretlerinin iki kat›na ç›kmas›n› talep ediyor. Tar›m iflçilerinin sefalet içinde oldu¤unu belirten Ulusal Seylan ‹flçi Meclisi yöneticisi Ramiah Yogarajan, “1992’den bu yana ekim alanlar›n›n özellefltirilmesi iflçilerin günlük ücretlerini ciddi bir flekilde etkiledi” dedi.

Katalanlar'dan Filistin'e destek

Emperyalizme karﬂ› mücadelenin bir sembolü: Ho Chi Minh David Arrabalí Rebelion.org

Bu 2 Eylül’de, Ho Chi Minh öleli 40 y›l oldu. O, halklar›n kurtuluflu ve emperyalizme karfl› mücadelenin, önde gelen isimlerinden biri olarak kabul edildi. Vietnaml› Devrimci, halk› ile birlikte Üçüncü Dünya denilen ülkelerin, uluslararas› kapitalist güçler taraf›ndan sömürülmesine ve sömürgecili¤e karfl› mücadelenin bir simgesi haline geldi. Onun ad›, ülkesinin s›n›rlar›n›n çok ötesinde, komünist solun dünyadaki en ünlü flahsiyetleri aras›nda bulunuyor. Vietnam, Birleflik Devletlere karfl› kazand›¤› zafer ile kaynaklarda büyük eflitsizlik olmas›na ra¤men emperyalizmi yenmenin mümkün oldu¤unu gösterdi. Dünyan›n her yerinde, büyük halk güçleri Vietnam devrimi ile dayan›flma içinde oldu ve Ho Chi Minh figürü dünya çap›nda hak etti¤i iyi bir üne ulaflt›. Ho Chi Minh taraf›ndan örgütlenen halk ordusu, dönemin en

güçlü üç emperyalist gücünü bozguna u¤ratt›: Fransa, Japonya ve Amerika Birleflik Devletleri. Bunlar, kitle imha araçlar› karfl›s›nda hiçbir korumas› bulunmayan Vietnam halk›n› katlettiler. Ho Chi Minh, halk› ezenleri ve istismar edenleri, hatta kapitalizmi dayatmaya çal›flan ve dünyaya hükmeden Amerika Birleflik Devletleri'ni yendi. 19 May›s 1890 y›l›nda, bugünkü Vietnam’›n kuzeyinde bulunan Annam’da do¤du. 30 y›ldan beri Frans›z sömürge yönetimi alt›nda bulunan bu bölgede, çocuklu¤unun ilk y›llar›ndan itibaren emperyalizmin ihlallerine tan›k oldu. Bir do¤a bilimcisinin o¤luydu, Saygon’da okudu. Babas›n›n resmi görevinden al›nmas› ve ailesinin afla¤›lanmas›ndan sonra ülkenin a¤›r sosyal koflullar› ve sömürgeci güçlerin bask›s› nedeniyle göç etmeye karar verdi. 1912 y›l›nda, uzun ve karmafl›k bir yolculuktan sonra Londra’ya geldi. Burada, foto¤raf rötuflçusu ve

Efsanevi gerilla komutan› Vo Nguyen Giap ve Ho Chi Minh (1939)

otel bekçisi olarak üç y›l boyunca düflük ücretle çal›flt›. Bu onun sola olan inanc›n› güçlendirdi. Paris’te, yeni bafllayan anti-sömürgecilik hareketleri ile iliflki kurdu ve Frans›z Sosyalist Partisi’ne kat›ld›. Tours kongresinde, enternasyonalistlerin ço¤unlu¤u ile birlikte III. Enternasyonal’e kat›lmaya karar verdi. Daha sonra Frans›z Komünist Partisi (PCF) ad›n› alacak olan Komünist Enternasyonal'in Frans›z seksiyonunun kurulufluna kat›ld› ve bir eylemci olarak ortaya ç›kmaya bafllad›. L'Humanité’nin editörlü¤ünü yapt›. Daha sonra, sömürge ülkelerinin devrimci liderlerine seslenece¤i “El Paria” gazetesini kurdu. Burada, uluslararas› iflçi hareketinin ve Marksizm'in önemli kifliliklerini tan›d›. Ve yine bu dönemde, flair yönü dâhil olmak üzere büyük bir entelektüel üretim ile hayat›nda çok önemli bir aflama yapt›. Onun makalelerinde ve yaz›lar›nda, sömürgecilik taraf›ndan egemenlik alt›na al›nan halklara uygulanan bask›ya ve emperyalizme karfl› mücadeleyi, güçlü bir flekilde üstlenme görülür. Versalles konferans›nda, Hindiçin kolonisi için eflit haklar tan›nmas› ve bask›ya karfl› müdahaleleri dikkat çekti. Paris’ten Moskova’ya tafl›nd› ve orada Enternasyonali biçimlendirdi. Sonra Çin Komünist Partisi’yle iflbirli¤i yapmak için Çin’e geçti ve orada, askeri ve siyasi e¤itimini tamamlad›. 1927 y›l›nda, bu ülkede, devrimcilere karfl› olan olaylardan sonra Çin’den kaçt› ve yeralt›na geçerek Burma, Çin ve Siyam’da (bugünkü Tayland) silahl› ayaklanmalar ve grevler organize etti. 1930 y›l›nda, Vietnam Komünist Partisi’ni kurdu. Fakat sonra bir kez daha tutukland›. Egemenlik durumunda beklenmeyen bir de¤ifliklik oldu ve Frans›z egemenli¤i alt›nda bulunan Hindiçin, Japonya’n›n egemenli¤ine geçti. 1940 y›l›nda serbest b›rak›ld› ve ülkesine geri döndü. Vietnam’›n Ba-

¤›ms›zl›¤› için Birlik Cephesini (Viet Minh) kurarak Vietnam’dan sürülene kadar Japon iflgaline karfl› befl y›l mücadele etti. ‹ngiliz birliklerinin güneye girdikleri s›rada Çinli milliyetçiler, ülkenin kuzeyini iflgal etti. Ayr›ca Frans›zlar da kendi sömürge alanlar›n› kurtarmak istediler ve ülkeyi yeniden iflgal etmek için geri döndüler. Bu s›rada Kuzeydeki Vietnaml› gerillalar, Çinlilere karfl› koyarak bu bölgeyi özgürlefltirdiler. 2 Eylül 1945’te, Vietminh, Demokratik Vietnam Cumhuriyeti’ni kurarak ba¤›ms›zl›¤›n› ilan etti. Ama emperyalistlerin planlar›nda, bölge için ba¤›ms›zl›k de¤il tersine bölgenin kapitalist güçler aras›nda yeniden pay edilmesi vard›. Frans›zlar, 1946 y›l›nda, Haiphng’i bombalayarak binlerce sivili öldürdü ve halk buna 19 Aral›k’ta genel bir ayaklanma ile cevap verdi. Frans›z ordusu yenildi ve Ho Chi Minh Demokratik Vietnam Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaflkan› olarak ilan edildi. Ama Ngo Dinh Diem’in liderli¤i alt›ndaki Güney Vietnam, Ho Chi Minh’in seçim zaferi öncesi, ABD’nin deste¤i ile seçimlere kat›lmay› reddetti. General Eisenhower, Vietnaml›lar›n yüzde sekseninin Ho Chi Minh’e oy verece¤ine inan›yordu ve bu yüzden Birleflik Devletlerin D›fliflleri Bakanl›¤›, komünizmi frenlemek ve bölgedeki nüfusunu korumak için güneye askeri destek vermeye karar verdi. Fransa’ya karfl› savafl, ABD’ye karfl› savafla miras kalm›flt›.

n ‹spanya’n›n do¤usundaki Barcelona’da kutlanan "Katalan Milli Günü"nde sahneye ç›kan ‹srailli flark›c› Noa protesto edildi. ‹srail’in Gazze fieridi’ne yapt›¤› ve çok say›da kiflinin öldü¤ü sald›r›y› k›namad›¤› için Noa’y› protesto eden Katalonya Yefliller Partisi (ICV) ve savafl karfl›t› olan sivil toplum örgütü "Aturem la Guerra" üyesi bir grup, ‹srailli flark›c›n›n konseri süresince ›sl›k çalarak, ‹srail karfl›t› sloganlar att›. Filistin bayraklar› ve Filistin yanl›s› pankartlar açan grup, ‹srail’i boykot ça¤r›s›nda da bulundu. Öte yandan, ‹srail’in Madrid Büyükelçili¤i, protestoyu k›narken, "Noa’y› boykot etmek, Hamas’a destek vermek demektir" dedi.

Fransa’da genel grev ça¤r›s› Ho Chi Minh, hemen harekete geçti ve Viet Kong ve Ulusal Kurtulufl Cephesini (FNL) kurarak gerillalara destek verdi. 5 milyondan fazla Vietnaml› öldü ve 3 milyon insan, güçlü bir kimyasal silah olan portakal gaz›n›n etkilerinden zarar gördü. Savafl süresince 7 milyon tondan fazla bomba ve 100 bin zehirli kimyasal madde kullan›ld›. ‹kinci Dünya Savafl› boyunca kullan›lan bombalardan daha fazlayd›. Ho Chi Minh, 2 Eylül 1969 y›l›nda, Hanoi’daki mütevaz› evinde, 79 yafl›nda, kalp durmas› nedeniyle hayat›n› kaybetti. Bir yaflam› adad›¤›, devrim eserinin tamamlanmad›¤›n› göremeden öldü. Vietnaml›lar için Amerika Birleflik Devletlerini yenen Ho Chi Minh’ti. Muzaffer tanklar›n bir pankart tafl›d›¤› anlat›l›r: Ho amca, daima bizimle yafl›yorsun. Çeviri: Atiye Par›ly›ld›z

n Fransa’da 6 sendikal konfederasyon hükümetin ekonomik politikalar›n› protesto etmek amac›yla 7 Ekim’de ulusal greve ça¤›rd›. CGT, CFDT, CFECGC, lFSU, Solidaires ve Unsa sendikalar› bir araya gelerek eylem karar› ald›lar. Ulusal eylem gününde hükümetten ekonomik krize karfl› sosyal tedbirler almas› istenecek. Ayr›ca FO ve CFDT sendikalar› ise henüz grev ça¤r›s›na kat›lmad›lar. CGT genel sekreteri Bernard Thibault, 7 Ekim’i grev günü olarak belirlemelerindeki nedenin Uluslararas› Sendikal Konfederasyon’un ayn› gün eyleme gitmesinden dolay› oldu¤unu söyledi. Sendikalar›n eylem ça¤r›s›na paralel olarak kamyon floförleri federasyonlar› da Ekim ay›nda ücret art›fl› talebiyle greve gideceklerini duyurdu.

17 Eylül 30 Eylül

2009

DOSYA 9

Bilim itaatsiz olana ihtiyaç duyar ‹taatsiz olan taﬂ atman›n bilgisidir Süleyman Dirlik

Bu sene dördüncüsü düzenlenen Karaburun Bilim Kongresi sona erdi. Kongre bu sene de ‘Piyasa endeksli bilimin’ karfl›s›nda ‘insana ve topluma yönelik’ bilgilerin paylafl›m›na ev sahipli¤i yapt› ‹lki 2006 y›l›nda toplanan Karaburun Bilim Kongre'sinin bu y›l dördüncüsü düzenlendi. Kongre, ‹zmir'in 130 kilometre uza¤›ndaki, en küçük fakat bilime ve bilimsel bilgiye belki de en yak›n ilçesi Karaburun'da gerçeklefltiriliyor. Ticari sponsor kabul edilmiyor 2006 y›l›nda bir araya gelen bilime inanm›fl insanlar›n ortak ald›klar› kararla bafllayan Kongre, zamanla birlikte kendine çeflitli amaç ve ilkeler oluflturmufl. Bunlardan ilki, belki de en önemlisi hiçbir ticari sponsorun deste¤inin kabul edilmemesi. Kongre, tamam› gönüllülük esas›na dayal› bilim insanlar›ndan oluflan bir Düzenleme Kuru-

lu'nun ortak, özgür iradesiyle düzenleniyor ve bilim insanlar›ndan oluflan bir Hakemler Kurulu'nun denetledi¤i tebli¤lerden oluflan ba¤›ms›z bir yap›ya sahip. Egemen bilim anlay›fl›na karfl› alternatif bilgi Kongre düzenleyicileri günümüzün "piyasa endeksli bilim" anlay›fl›na sahip egemen bilim anlay›fl›na karfl› ç›k›yorlar. Özellikle kapitalist küreselleflmenin yaflam›n her alan›na kendi mant›¤›n› dayatmaya çal›flt›¤› bir dönemde, bilimin ve bilimcinin yerinin/rolünün tart›fl›lmas› gerekti¤ine inand›klar›n› ifade ediyorlar. Egemen bilim anlay›fl›n›n bilimciyi "nesnellik", "de¤er yarg›lar›ndan ve ideolojilerden ar›nm›fll›k"

söylemiyle hapsetti¤ini, ele ald›¤› araflt›rma nesnesine yabanc›laflt›rd›¤›n› düflünüyorlar. Yine bu anlay›fl›n do¤rudan bir sonucu olan "uzmanlaflman›n"; bilimcinin topluma ve do¤aya karfl› sorumlulu¤unu zedeledi¤ini, nerede çal›fl›yorsa çal›fls›n nelerin ve hangi gerçekli¤in peflinde oldu¤unu unutturdu¤unu, onu yaln›z ve yal›t›lm›fl k›ld›¤›n› savunuyorlar. Dolay›s›yla, araflt›rma konular›n›n da "insandan ve toplumdan kopmufl teknik bilginin üretilmesine hizmet edecek biçimde daralt›ld›¤›n›" ve üniversitelerde mevcut sistem içinde, bilimin ve bilimcinin böyle olmamas› gerekti¤ini söyleyerek hem kendine hem de etraf›na f›s›lda-

yan/hayk›ran bilimcilere sesleniyorlar. Erkin Bafler: Kongre’ye ilgi art›yor Bu ses karfl›l›¤›n› da buluyor. Kongre’nin dördüncü y›l›nda; hem tebli¤ say›s› hem de kat›l›mc› say›s› bak›m›ndan oldukça çarp›c› bir art›fl gözlemleniyor. Düzenleme Kurulu'ndan Erkin Bafler, Kongre'ye ilginin artmas›ndan memnun oldu¤unu belirtiyor. Artan ilginin elefltirel bilginin üretimini ve paylafl›lmas›n› garanti alt›na ald›¤›n› vurguluyor. Gelecek y›llara dair umutlu oldu¤unu belirten Bafler, Kongre'nin henüz yeterli birikimden uzak oldu¤unu düflünüyor. Daha fazla alan ve saha araflt›rmalar›yla zenginleflmesi gerekti¤ini söylü-

yor. Alan›n bilgisinin, ezilenlerin bilgisinin üretilmesinin ve paylafl›lmas›n›n gerekti¤ine inanan Erkin Bafler, “Burjuvazinin bilimi sermayenin finansman› ile yap›l›r, iflçi s›n›f›n›n bilimi ise iflçi s›n›f›ndan beslenerek yap›l›r” sözleriyle asl›nda her fleyi özetliyor.

Karaburun Bilim Kongresi’nin dördüncüsü geride kald›. Yo¤un bir kat›l›m›n ve bu kat›l›m›n beklentisini karfl›layacak yo¤unlukta bir program›n olmas› dikkate de¤erdi. Dört gün boyunca 30 oturumda -aç›l›fl ve kapan›fl oturumlar› da dahil- 150 civar›nda tebli¤in sunuldu¤u kongre 1000'e yak›n kat›l›mc›y› a¤›rlad›. Öncelikle flunu rahatl›kla söyleyebilirim: Bu kongrenin ay›rt edici özelliklerinden biri, bugünlerde çokça karfl›laflt›¤›m›z üzere liberal bir arka plana sahip olmamas›. ‹kincisi bu kongre, bilimin toplumdan ve toplumsal mücadelelerden, yeniden ve yeniden kopar›larak piyasa ideolojisinin hizmetine sürüklendi¤i bir bak›fl aç›s›na baflkald›r›yor. Üçüncüsü, bence bu kongre tarafl› bir kongre. Yine hep karfl›laflt›¤›m›z "bilim tarafs›z olmal›d›r" safsatas›n›n ötesinde bu kongre fena halde taraf tutuyor. Dördüncüsü, benim de orada etti¤im sohbetlerden ö¤rendi¤im üzere, bilim kongresinin bir mücadele prati¤inden, ‹zmir’deki asistanlar›n güvencesizlefltirmeye karfl› verdikleri mücadeleden do¤mas›. Di¤er taraftan kongreye dair naçizane bir katk›s› olabilece¤ine inand›¤›m elefltirilerim de var elbette. ‹lk olarak, akademi bence heyecan›n› yitirmifl! Sunum yapanlar›n ço¤unlu¤u, bilginin ürpertici/de¤ifltirici/sars›c›/öfkeli gücünü unutmufl görünüyordu. ‹kinci olarak, akademinin sokakla ve toplumsal mücadelelerle aras›ndaki ba¤lar›n oldukça zay›f oldu¤unu sezinledim. 30 oturumun içerisindeki tek mücadele deneyimi bar›nd›ran (asistanlar›n “Nas›l bir üniversite istemiyoruz” sunumu d›fl›nda) “Soka¤›n bilgisi ve deneyimi” oturumu dolup taflm›yorsa hep beraber oturup bunun nedenlerini düflünmemiz gerekir. ‹lk iki elefltiriye paralel olarak, akademi 80 sonras› geliflen/de¤iflen/kendine bir rota arayan/21. yüzy›l›n sosyalizminin bugünkü pratiklerini yaratmay› amaçlayan hareketlerden ya habersiz, ya bu hareketlenmelerin devrimci bir dönüflüm yaratacak bir potansiyel tafl›mad›¤›n› düflünüyor ya da bu hareketlerle hesaplaflmaktan kaç›n›yor. Yaklafl›k 30 y›ll›k bir neoliberal dönüflüm sürecinin bir bütün olarak, akademisyenlerden ö¤rencilere kadar, üniversite üzerinde ve temsil etti¤i ayd›n kimli¤inde çok ciddi tahribatlar yaratt›¤›n› teslim etmek gerekir. O halde bugün üniversitenin topyekün olarak toplumsal yaflama müdahil olmas›nda belirli bir tavra sahip olmas› beklenmelidir. ‹lk olarak piyasalaflt›rma sald›r›lar›na/bilginin sermayenin ç›kar›na kullan›lmas›na karfl› bir tav›r almaya ve mücadele etmeye zorlamaktad›r. Bu yetmez! Üniversiteyle toplum aras›nda kopan ba¤› yeniden oluflturmal› ve alt›n flirketinin de¤il halk›n avukatl›¤›n› yapacak biçimde bilgimizi kullanmal›y›z. Bu da yetmez! AKP iktidar›n›n kuflatt›¤› üniversitede gericili¤e ve gerici kadrolara karfl› özgürlü¤ün, bilimin, ba¤›ms›z üniversitenin mücadelesini vermeliyiz.

‹ki foto¤raf›n söyledi¤i Ersin Vedat Elgür

80’den sonra... Üst bafll›¤› “80’den sonra” olarak belirlenen 4. Karaburun Bilim Kongresi bu sene yaklafl›k 800 kat›l›mc›ya ev sahipli¤i yapt›. 3-6 Eylül tarihleri aras›nda Karaburun ve Mordo¤an’da yap›lan kongrede geçen seneki tart›flmalara devam edildi. Geçen sene, kapitalizmin 1970’lerde bafllayan son ve uzun yap›sal krizini takiben beliren de¤iflim/dönüflüm süreçleri tart›fl›lm›flt›. Bu y›lki tart›flmalar “80’den sonra” Türkiye kapitalizmine odaklanarak devam etti. Kongrede 1980’le birlikte Türkiye’de yaflanan toplumsal dönüflüm süreçleri tüm veçheleri ile tart›flmaya aç›ld›. Darbe sonras› Türkiye’deki de¤iflim pratikleri olabildi¤ince bütünlüklü

bir flekilde tart›fl›larak Türkiye’nin bugünü anlafl›lmaya çal›fl›ld›. Kongre'de bu sene 200 bilim insan› kat›l›mc› olarak yer al›rken 100'ün üzerinde bilimsel çal›flma sunuldu. Dört gün süren kongre boyunca bilimsel çal›flmalar›n sunumlar› d›fl›nda müzik dinletileri, kongre yeme¤i, film ve belgesel gösterimleri, resim sergileri gibi farkl› sosyal aktiviteler de gerçeklefltirildi. Aç›l›fl›ndan kapan›fl›na kadar büyük ilgi toplayan sunumlara bu sene farkl› kategoriler de eklendi. “Soka¤›n bilgisi-deneyimler” ve “Kapita-

lizmin krizi: Alternatifler/Ütopyalar (7 dakikada her fley) Türkel Minibafl an›s›na” sunumlar› bu sene kongrede ilk defa yer ald›lar. Aç›l›fl ve kapan›fl sunumlar›n›n büyük ilgi gördü¤ü kongrede en çok ilgiyi “80’den Sonra Sosyalist Solun Dönüflümü" bafll›kl› oturum gördü. "80 Sonras› Sermayenin Yeniden Yap›lanmas› Sürecine Feminist Gözle Bakmak", "Devlet ve ‹ktidar A¤lar›" ve "Tar›msal ve Ekolojik Y›k›m" bafll›kl› sunumlar ilgi gören di¤er oturumlard›.

Karaburunlular memnun Karaburun Bilim Kongresi'ni Halk›n Sesi Gazetesi olarak bir de Karaburunlular’a sorduk. ‹lçelerinde yap›lan kongre hakk›nda görüﬂlerini ald›k. Yap›lan görüﬂmelerin ço¤unlu¤unda Karaburun halk›n›n kongrenin içeri¤inden çok il-

çeye getirdi¤i hareketlilik aç›s›ndan memnun oldu¤u görülüyor. Karaburunlular kongrenin ilçe ekonomisini canland›rd›¤›n› düflünüyorlar. Böyle düflünenlerden birisi de Karaburun'da taksicilik yapan emekli Sedat Yetimler'di. Yetimler kongrenin ilçede hareketlilik yaratt›¤›n› ve ilçe aç›s›ndan güzel bir fley oldu¤unu söylüyor. ‹lçenin merkezinde buldu¤umuz pofletler ortadan kalks›n diye sabahtan akflama kadar file örmeyi kendine görev edinmifl Mustafa Amca ise bilimin memlekete faydal› bir fley oldu¤unu ve halk›n da bilinçlenmesi gerekti¤ini savunuyor. Emek-

li ö¤retmen Efe Mürsel ise kongrenin ilçeye sosyal, kültürel ve bilimsel yönden faydal› oldu¤u görüflünde. Aslen Ayd›nl› olan fakat 11 y›ld›r ilçede yaflan Ayfle Y›lmaz ise kat›l›mc›lardan biraz rahats›z. Çünkü kongre boyunca kullan›lan plastik bardak ve tabaklar›n hem sa¤l›¤a hem de çevreye zarar verdi¤ini düflünüyor ve kongreye gelen bilim insanlar›n›n bu konuda duyars›z olmalar›ndan flikayetçi. Ama herfleye ra¤men Karaburunlular böyle bir kongrenin ilçelerinde yap›lmas›ndan dolay› oldukça mutlu ve gururlular.

Gitmek ve götürülmek aras›ndaki gerilimde zemin bulan paternalist bir kucaklaman›n nesnesi de¤il alttaki foto¤raftaki çocuklar; onlar bizzat kendi yarg› ve hükümlerinin tafl›y›c›s›, s›nay›c›s› olarak o foto¤raftalar. Diyarbak›r’dan kalk›p 50 kifli Karaburun Bilim Kongresi’ni izlemeye 24 saatlik bir yoldan geliyorlar her sene. Ve sanki bir baflka dünyaya gözlerini açm›fl gibi flaflk›n de¤iller; kendilerinin de yapt›¤› benzer çal›flmalar› farkl› perspektiflerden izlemek için oradalar. Hatta kendi çal›flmalar›n› kimi çal›fltaylarda anlatmak için. Bilgi üretim sürecinin temel bir bilefleni olarak görüyorlar kendilerini ve de öyleler. Diyarbak›r’›n dünyadan haberi olmayan, bir yerlerden yard›m eli bekleyen çocuklar› de¤il; bilgilerini bilinç olarak örgütleyen, bulunduklar› konuma etki etmeye çal›flan Amed’in asi ve ak›ll› çocuklar› onlar. Bu yüzden de hiçbir yere götürülemezler ancak kendileri isterlerse giderler. Fakat bir baflka foto¤raf daha vard›r bölgenin çocuklar›na dair: “Kayseri'ye gitmek ve milli maç› Fatih Terim'in daveti üzerine izlemek onlar için çok uzak bir hayaldi” cümlesiyle bafllayan bir foto¤raf. Cümleyi kuran Baran Yetenek Avc›lar› Derne¤i Yönetim Kurulu Baflkan› Dilek Yeflilbafl ve cümlenin kurulma nedeni de Hakkarili dokuz çocu¤un Fatih Terim’in davetlisi olarak Türkiye Estonya maç›n› izlemek için Kayseri’ye götürülmesi. Türk medyas› hemen uygun bafll›¤› buldu onlar için: Hakkari’de tafl atan çocuklar milli maç izlemeye götürülüyorlar. Dilek Yeflilbafl h›zla durumun bu olmad›¤›n› aç›klad›; onlar baflar›l› çocuklard› ama ne fayda Türk medyas› malzemesini alm›flt› bir kere ve hakim paternalist tav›r –ki asl›nda Türkiye’de etnisiteyle ilgili kavray›fl› da kapsayarak faflizan bir bilinç biçimi halini alm›flt›r- hemen kendini gösterdi. Onlar ancak götürülebilirlerdi. ‹ki foto¤raf aras›ndaki çok temel bir fark da dikkat çekicidir. Foto¤raf çekilirken Hakkarili çocuklar Fatih Terim’in yan›na gitmifllerdir –ya da belki bas›n rica etmifltir çocuklardan. Foto¤raf›n merkezi onlar› ça¤›rana verilmifltir; götürülmelerini sa¤layana. Çünkü Hakkarili Kürt çocuklar›na baba figürüdür Türk baflar›l› spor adam›. Onlar› ‘düflmüfl oldu¤u bataktan’ kurtaracakt›r –ne Fatih Terim ne de Dilek Yeflilbafl suçlu de¤ildir bunda, Türk’ün hakim alg›s›d›r bu durum. Oysa Karaburun Bilim Kongresi’ne giden ve ço¤unlu¤unu Dicle Üniversitesi felsefe ö¤rencilerinin oluflturdu¤u alttaki foto¤rafta bir baflka manzara mevcuttur; hem de ilk bak›flta görülmeyen bir ayr›nt›. Türkiye bilgi birikiminin çok temel aktörlerinden iki profosör gizlidir foto¤rafta: Zuhal Okuyan ve Cem Terzi. Öyle foto¤raf›n ortalar›nda bir yerde bütün çocuklar› kapsayan, kollayan bir görüntüleri yoktur. Tabiri caizse usulca sokulmufllard›r çocuklar›n yan›na; baba de¤il yoldaflt›r onlar. Foto¤raf›n oda¤› götürülen de¤il gidendir; özel olarak ça¤›r›lan de¤il, bofllu¤a at›lm›fl bir ça¤r›ya kendi insiyatifiyle ve iradesiyle karfl›l›k verendir. Bu iki foto¤raf Türkiye’deki Kürt Aç›l›m›’na dair hakim paternalist tavr› da çok net aç›klar: herkes konuflabilir: Kürtler hariç. Belki bu sat›rlar›n yazar›, hem de çocuklar›n hocalar› olarak, onlar›n Karaburun’a neden gittiklerini, ne umduklar›n› ve orada ne bulduklar›n› da kendi meflrebince yazabilirdi. Ama nas›l gittilerse öyle de yazarlar kendi hikayelerini.

17 Eylül 30 Eylül

10 K‹BELE

Kad›nlar ekonomiye ‘can’ verdi ‹stanbul ve Trakya’ya y›k›m getiren sel, ard›nda neoliberalizmin güvencesizli¤e, kar h›rs›na ve kölece çal›flt›rmaya dayal› vahfli düzenini aç›¤a ç›kartan ölümler b›rakarak gitti. Sekiz kad›n iflçi sermayenin düzeni u¤runa can verdi Ölüm emekçileri bu sefer ya¤murla buldu. ‹stanbul ve Trakya’da iki gün boyunca ya¤an ya¤mur, ranta dayal› kentleflme, yerel yönetimlerin ihmali ve patronlar›n kar h›rs›yla birleflince yoksul ‹stanbullular›n pay›na ölüm düfltü. Su bask›n› baflta tekstil olmak üzere sanayi firmalar› ve atölyelerin yo¤un bulundu¤u ‹kitelli Bölgesi’nde ve mesai saatinin hemen öncesinde yafland›¤› için hayat›n› kaybedenlerin ço¤u emekçiler oldu. 33 kiflinin hayat›n› kaybetti¤i bask›nda, neoliberal ça¤›n vahfli çal›flt›rma biçimlerini aç›k eden ölümler yafland›. Katliamla birlikte kad›n iflçilerin sorunlar›n› bir kez daha gündeme geldi. Ölümler ‘do¤al’ de¤il Sel bask›n›n yafland›¤› 10 Eylül sabah›, ‹nönü Mahallesi’nde bulunan evlerinden çal›flt›klar› Pameks Tekstil’e gitmek üzere ç›kan Özlem, Naciye, Güldane, Nuriye, Nebahat, Bircan ve Altun, iflverenin kendilerine lay›k gördü¤ü yük tafl›ma minibüsüne bindiler ve o minibüsten bir daha inemediler. Su bask›n›ndan yaral› kurtulan Fikriye ise olaydan 3 gün sonra kald›r›ld›¤› hastanede hayat›n› kaybetti. ‹nsan tafl›maya elveriflsiz minibüs, sel bask›n› s›ras›nda kad›nlar›n içeriden ç›kmas›n› sa¤layacak tertibattan yoksundu. Kad›nlar araçta mahsur kalarak yaflamlar›n› kaybettiler. Tekstil iflçisi kad›nlar›n, oturaklar› olmayan, penceresi dahi bulunmayan bir yük arac›nda eflya gibi tafl›nmas› ve

bu araç nedeniyle yaflamlar›n› kaybetmesi büyük tepkilere yol açt›. Neoliberalizmin en ateflli savunucular› bile ‘imana gelip’ isyan etti. Savunulan ‘serbest piyasa düzeninin’ emekçileri açl›¤a, yoksullu¤a, güvencesizli¤e mahkum etti¤i, gayri insani muameleyle yüz yüze b›rakt›¤›, bu trajik olayla gizlenemez biçimde ortaya ç›kt›. Benzer koflullarda çal›flan yüzbinlerce kad›n iflçinin üzerlerindeki görünmezlik örtüsü ancak öldükleri zaman kalkt›. Katil çok uzaklarda de¤il Sel bask›n›n›n bir do¤al afet olarak nitelenmesi 33 insan›n ölümün arkas›ndaki gerçek sorumlular› gizliyor. Çünkü ölen emekçiler ve kad›nlar do¤al nedenlerle ölmedi. Sel uyar›s›na ra¤men kâr›ndan ödün vermemek için ifl yerlerini tatil etmeyen, maliyetleri düflürmek için yük araçlar›n› servis arac› haline getiren patronlar›n kar h›rs› ya¤murla birleflince ölümler yafland›. Bu suçu patron tek bafl›na ifllemedi Sekiz kad›n›n ölümün yaratt›¤› tepkiler önce servisin floförü gözalt›na al›narak yat›flt›r›lmaya çal›fl›ld›. Fakat suçlu o kadar aflikârd› ki konu hakk›ndaki soruflturma iflyerinin sahibine ve idari müdürüne kadar uzand›. Servis floförü serbest b›rak›l›rken Pameks Tekstil’in sahibi Cevdet Karahasano¤lu ile ‹dari Müdür Ferit Güncü tutukland›. ‹fl güvenli¤inden noksan çal›flt›rma patron Karahasno¤lu’nun icad› olmad›¤›na göre ölümlerin tek sorumlusu da o de¤il. 2005 y›l›nda fazla mesai s›ras›nda

Patriyarki (Ataerkillik): Kad›n mücadelesi içinde oluflan ve farkl› ak›mlarca farkl› biçimlerde yorumlanan kilit bir kavramd›r. Kad›nlar›n maruz kald›¤› egemenlik ve sömürü iliflkileri toplam›n› anlat›r. Basit anlam›yla, baban›n ya da aile reisi erkek üyenin ailenin ekonomik/mülkiyet iliflkileri, temel kararlar ve di¤er aile üyeleri üzerinde kontrol sahibi oldu¤u bir sistemdir. Patriyarki farkl› s›n›fl› toplumlarda farkl› biçimler al›r.

Kad›n iflçilere karfl› borcumuz Özge Yurttafl ozge@sendika.org

Kad›nlar eylem yapt›: Selde, 33 kiflinin hayat›n› kaybetmesi, tekstil iflçisi kad›nlar›n ölüme terk edilmesi kamuoyunda büyük bir öfke yaratt›. Halkevci kad›nlar 11 Eylül günü gayri insani çal›flt›rma koflullar›na göz yuman Bölge Çal›flt›rma Müdürlü¤ü önünde bir eylem yaparken kamu çal›flanlar› ve iflçi sendikalar› temsilcileri ayn› gün ölümlerin yafland›¤› Pameks Tekstil önünde ölümcül çal›flma koflullar›n› protesto etti. Çok say›da kurumun kat›l›m›yla oluflan ‹stanbul Kad›n Platformu da 12 Eylül günü yapt›¤› eylemle Pameks Tekstil önünde yapt›¤› eylemle kad›nlar›n ölümü ‘do¤al de¤il’ dedi.

fabrikada ç›kan yang›nda kap›lar kilitli oldu¤u için hayatlar›n› kaybeden Bursal› tekstil iflçileri, 2007’de Urfa Ceylanp›nar’da servis olarak kullan›lan kamyonla beraber nehre uçan ve hayat›n› kaybeden 10 kad›n, neoliberalizmin kad›nlara ve emekçilere reva gördü¤ü çal›flma düzeninin ‹kitelli’ye özgü olmad›¤›n› hat›rlat›yor. Son 30 y›lda esnek çal›flt›rmay› yayg›nlaflt›ran, emekçileri düflük maliyetler u¤runa sigortadan, ifl güvenli¤i ve sa¤l›¤›ndan mahrum b›rakan bu düzenin mimarlar› tekelci sermaye ile onun önlerine koydu¤u her türlü sosyal-ekonomik ve hukuki düzenlemeyi harfi harfine hayata geçiren siyasal iktidarlard›r.

Sekiz kad›n, sekiz yaflam, sekiz öykü 22 yafl›ndaki Güldane, yeni bafllad›¤› ve halen sigortas›z çal›flt›¤› ifl yerine gidiyordu. 19 yafl›ndaki Özlem ise modelistlik e¤itimini sürdürürken annesiyle beraber çal›flt›¤› ifl yerine o sabah annesi hasta oldu¤u için tek bafl›na ç›k›p gitti. Naciye 47 yafl›nda dört çocuk annesiydi. Son üç y›ld›r ‘kocas›na destek olmak için’ çal›fl›yordu. 22 yafl›ndaki Bircan, geçen y›l ailesiyle beraber Ardahan’dan ‹stanbul’a göçmüfl ve iflçi oluvermiflti. ‹zinden

yeni dönen Nebahat o sabah yeniden ifl bafl› yapmak için yola koyulmufltu. Önceleri ev almak için çal›flan Nuriye flimdi de o¤lunun okul masraflar›n› karfl›layabilmek için çal›fl›yordu. Eflini ve çocu¤unu kaybettikten sonra Giresun’dan gelip ‹stanbul’a yerleflen Altun, emeklili¤ini tamamlamak için kalan 5 ayl›k çal›flma süresini doldurmak üzere çal›flt›¤› iflyerine do¤ru yola ç›km›flt›. Ayn› mahalleden yola ç›kan sekiz kad›n›n her birinin

hikayesinde Türkiye’nin çeliflkilerine, yoksullu¤a ve yoksunlu¤a dair bir fleyler var: Göç, güvencesiz çal›flt›rma, çocu¤unun okul masraflar›n› karfl›layamama, aileyi geçindirme görevini s›rtlanma… Kad›nl›k ve yoksullu¤un iç içe geçti¤i yaflamlar, iflçilerini fazla mesai ödemeksizin 16 saatten fazla çal›flt›ran, sigortas›z çal›flt›ran, fazla mesaiye kalmayan iflçilerini iflten atmakla tehdit eden Pameks Tekstil’e do¤ru ç›kt›klar› yolda sona erdi.

Uzmezgiller sesimizi bo¤amaz Hüseyin Üzmez’i protesto eylemi nedeniyle haklar›nda dava aç›lan P›nar Koyuncular ve Nergiz fiiflek’in ilk duruflmas› 1 Ekim’de. Kad›nlar ayn› gün dayan›flma için Bursa Adliyesi önünde olacak

Eviflçisi olarak çal›flt›¤› evde silahl› sald›r›ya u¤rayan Nilgün O¤uz, “can güvenli¤i için örgütlenmek gerek” diyor süredir psikolojik olarak taciz etti¤i Nilgün’ü silahla yaral›yor. Sald›r› nedeniyle erkenden dünyaya gelen bebek halen ‹.Ü Çapa T›p Fakültesi’nde tedavi görüyor. Nilgün, bebe¤inin vücudunun bir bölümünün alç›da oldu¤unu anlat›yor. Yaflad›¤› sald›r›n›n yan› s›ra evsiz kalma s›k›nt›s›n›n da üstesinden gelmeye çal›fl›yor. Eviflçisi kad›n iflçileri, kendi sendika flubelerinde örgütlemek üzere çal›flmalar yürüten Nebile Irmak, ev hizmetlerindeki çal›flma biçimini kölelik dönemlerindekine benzetiyor. Devletin dahi bu iflkolunda sigortas›z çal›flt›rmaya ve sömürüye göz yumdu¤una dikkat çekiyor. Irmak, yasalar taraf›ndan sendikal alan›n d›fl›nda b›rak›lan bu alana dair örgütlenme faaliyueti yürüttüklerini anlat›yor. Bakanl›¤›n ev hizmetlerini bir ifl kolu olarak tan›mlamas›n› ve bu sektörde çal›flanlar›n haklar›n›n tan›nmas›n› hedeflediklerini aktar›yor. Nilgün’ün yaflad›¤› s›k›nt›lar›n bu iflkolunda bilenen örneklerden birisi oldu¤unu söyleyen Irmak, emekçilerin can güvenli¤i için örgütlü mücadelenin flart oldu¤unu belirtiyor. Nilgün O¤uz’a yard›m için Gülfer Akkaya ad›na ‹fl Bankas› fiube kodu: 1144 Hesap no: 0345313

Hüseyin Üzmez’i protesto için gerçeklefltirdikleri eylem nedeniyle yarg›lanan P›nar Koyuncular ve Nergiz fiiflek’in ilk duruflmas› 1 Ekim’de Bursa’da görülecek. Halkevci kad›nlar, tacize tecavüze, fliddete ve gericili¤e karfl› mücadelede k›z kardefllerini yaln›z b›rakmamak üzere tüm kad›nlar› mahkeme günü Adliye önünde buluflmaya ça¤›r›yor. Kad›nlar, 1 Ekim sabah› Bursa Adliyesi önünde, aç›lan davalara ve yürütülen soruflturmalara ra¤men seslerinin k›s›lamayaca¤› göstermek üzere bir araya gelecek. ‘Susmamak suç de¤il’ P›nar Koyuncular ve Nergiz fiiflek 10 fiubat 2009 günü mahkeme ç›k›fl›nda Hüseyin Üzmez’i flemsiye ve yumurtalarla protesto etmiflti. Bu protesto ile ilgili bir inceleme bafllatan savc›l›k, 2 kad›n›n hafif de-

PORTRE: ZEHRA KOSOVA

Eviçi kad›n iflçiler can güvenli¤i için örgütleniyor Temizlik ve bak›m hizmetinde çal›flan kad›n iflçilerin çal›flmak için girdikleri evlerin içindeki fliddet, onlara da yöneliyor. Bu nedenle bu iflkolunda örgütlenmeye bafllayan kad›nlar›n talepleri aras›nda sigorta ve çal›flt›rma koflullar›n›n yan› s›ra can güvenli¤i de yer al›yor. Eviflçisi kad›nlar› örgütleme girifliminden Gülhan, kendisi gibi bir eviflçisi olan Nilgün’ün öyküsünü gazetelerden okuyunca onu bulmaya karar veriyor. Bak›c›l›k yapt›¤› evde silahl› sald›r›ya u¤rayan ve ayn› zamanda bir bebek bekleyen Nilgün’e ulaflarak ona maddi, manevi ve hukuki destek sunmaya çal›fl›yor. Gülhan kurals›z çal›flt›rman›n oldukça yayg›n oldu¤u ev hizmetlerinde bu yaflanan olay›n ilk olmad›¤›n› söylüyor. Bebe¤inin tedavi gördü¤ü ‹.Ü Çapa T›p Fakültesi’nin bahçesinde bulufltu¤umuz Gülhan Benli, Nilgün O¤uz ve Genel-‹fl Sendikas› Konut ‹flçileri fiube Baflkan› Nebile Irmak, Nilgün’ün yaflad›klar›n› ve eviçi hizmet kolunun zorluklar›n› anlatt›. Nilgün O¤uz 37 yafl›nda. Bizlere anlatt›¤›na göre; iki y›ld›r bar›nma karfl›l›¤› hasta ve yafll› bir çifte bak›yor. Fakat bir gün bak›c›l›k yapt›¤› çiftin bir yak›n› uzun

2009

Türkiye’nin ilk kad›n sendikac›s› Zehra Kosova 1910’da Kosova’da do¤ar, 1924 zorunlu göçüyle birlikte ailesiyle Tokat’a yerleflir. Ancak üçüncü s›n›fa kadar okuyabilir, iflçilik yapmaya bafllar. Erkeklerin 10, kad›nlar›n 2.5 kurufl yevmiye ald›klar› zamanlarda çal›flan tütün iflçisi bir kad›nd›r. ‹fle al›nd›¤›nda sevi-

recede yaralama ve hakaret suçundan yarg›lanmas›na karar vermiflti. ‹ki genç kad›n›n hâkim önüne ç›kaca¤› davan›n ilk celsesi, Halkevci kad›nlar›n dayan›flma ça¤r›s›yla bir eylem günü olarak örgütleniyor. Halkevci kad›nlar; taciz ve tecavüz karfl›s›nda sessiz kalmaman›n, kad›na yönelik suçlar›n gericilik örtü-

nir ama bir yandan da “ben niye okula gidemiyorum, niye hep çal›flmak zorunday›m” diye düflünmeye bafllam›flt›r. Bu dönemi “Bu memlekette yanl›fl giden bir fleyler vard›, ama ne oldu¤unu pek bilmiyordum” diye anlat›r. 1931’de ‹stanbul’a a¤abeyinin yan›na çal›flmaya gelir. 1933’de ilk kez bir grev içinde yer al›r. Grevi örgütleyen iflçilerden biri yan›na yaklafl›p çekinerek grevden bahsetti¤inde Zehra Kosova’n›n verdi¤i yan›t “Abi çekinecek ne var … sen ben demek, ben sen demek. Hepimiz biriz. Aç kal›rsak tümümüz aç kal›r›z” olur. ‹lk grev kazan›mla sonuçlan›r. Art›k Zehra Kosova düzenin çarklar›n›n nas›l döndü¤ünü daha iyi anlamaya bafllam›flt›r. TKP’ye kat›l›r, bir yandan partinin çal›flmalar›nda di¤er yandan gizli sendikal örgütlenme çabas›nda ak-

süyle örtülmemesine itiraz›n cezaland›r›lmak istendi¤ini belirtiyor. Kad›nlar, Üzmez’in, onu kollayan erkek egemen yarg› sisteminin ve aklayan yandafl medyan›n hakk›ndan kad›n dayan›flmas›yla gelebileceklerine inan›yor. ‘Dayan›flma için mesaj gönder’ P›nar Koyuncular ve Nergiz fiiflek’e destek için mahallelerinde imza toplayacak olan kad›nlar, internet ortam›nda da imzaya açacaklar› destek metniyle dava öncesi Üzmez’e ve onu aklayan tüm kifli ve kurumlara karfl› kad›nlar›n duyarl›l›¤›n› yans›tacak. 1 Ekim günü P›nar ve Nergiz’e ulaflt›r›lmak üzere bilgi@halkevleri.org.tr adresine mail atabilir, en yak›n Halkevi flubesine dayan›flma mesajlar›n›z› iletebilirsiniz.

tif görev al›r. 1934’ün son aylar›nda TKP taraf›ndan e¤itim için Rusya’ya gönderilir. 8 Mart 1935’de evlenir. 1937’de ülkeye geri döner. Tütün iflçilerinin örgütlenmesi için çal›flmalar›n› sürdürür. 1946 Tevkifat›nda Zehra Kosova da içeri al›n›r. ‹flkence görür, direnir, ifadeyi imzalamaz. Serbest kal›r. 1951 TKP tutuklamalar›nda TKP üyeli¤inden hapse girer. 14 ay tutuklu kal›r. 1954’te Dr Hikmet K›v›lc›ml›’n›n örgütledi¤i Vatan Partisi’ne girer. 1957’de bir kez daha polislerce evinden al›n›r. Gördü¤ü iflkence sonucu a¤›r bir kanama geçirir. Ölmesini bekleyerek hücreye koyarlar. Ölmez. 16 ay hapiste kal›r ve ç›kar. Kosova 90 yafl›na kadar insanlar›n ezilmeyece¤i, sömürülmeyece¤i bir dünya özlemiyle yaflar, mücadele etmeye devam eder. Son sözü 14 yafl›nda tü-

tün iflçili¤ine bafllayan 90 yafl›nda devrimci bir kad›n iflçi olarak aram›zdan ayr›lan Kosova’ya b›rakal›m ““Ben iflçiyim, elimin eme¤iyle bu ana kadar çal›flt›m, mücadele ettim ve yaflayabildim. Sosyalizm için kavga verdi¤im, aç kald›¤›m, susuz kald›¤›m, iflkence gördü¤üm y›llar benim için en de¤erli y›llard›…Bugün de iflkence görenler var, bugün de inançlar› u¤runa her fleyi göze alanlar var, bu sadece Türkiye’de de¤il, birçok ülkede öyle. Daha henüz bir fley bitmedi, söylenecek son söz de söylenmedi. Belki ben ve benim gibi hayat›n›n son basamaklar›na dayanm›fl kifliler için noktay› koymak gerekir ama insanl›¤›n tarihinde, iflçi s›n›f›n›n mücadelesinde her zaman için yeni sayfalar aç›lacak ve buralara bizim gibi binlerce insan›n hikâyesi yaz›lacakt›r…”

Sel Trakya ve ‹stanbul’a iki gün boyunca y›k›m ve ölüm getirdi. Yaflanan tüm ‘felaketlerin’ ard›ndan oldu¤u gibi bu seferde her ölümde; kentleflmesinden çal›flma yaflam›na, yerel yönetiminden siyasi iktidar›na kadar, sistemin sorumlu tutulmas› yerine, ölülerin kendileri bir kez daha kurban ediliyor, sorumlularsa yalanc›ktan lanetleniyor. Pameks Tekstil’in selde hayat›n› kaybeden 8 kad›n iflçi; Nebahat Salk›m, Nuriye Can, Bircan Karatafl, Özlem Ünal, Fikriye Öztürk, Altun Yüksek, Naciye Karadeniz ve Güldane Çiftçi için de süreç böyle iflleyecek ve yaflananlar›n ad› mukadderat olacak. Firman›n kad›n iflçiler için uygun gördü¤ü yük tafl›t›ndan inemeyerek sele kap›lan sekiz kad›n iflçi için de ilk hesap sorulas› merciinin servisin floförü olarak bellenmesi/belirlenmesi ve floförün gözalt›na al›nmas› flüphelerimizi fazlas›yla do¤ruluyor.

Zincirin ucundan yakalamak yetmiyor Sorumlular bulunsun hesap sorulsun. Fakat yaflan›lan her ‘felaketten’ sonra, “hesap vermesi istenilen sorumlular kimdir” sorusuna verilen cevap, çemberin ilk halkas›ndan öteye gidemiyor, Oysa kad›n iflçilerin ölümüyle bir anda apaç›k görünür hale gelen insanl›k d›fl› çal›flt›rma koflullar› zaten neo-liberal ça¤›n temel çal›flt›rma biçiminin kendisi de¤il mi? Düflük maliyet stratejileri, daha fazla kar için ifl gücünü ucuza çal›flt›rmayla yetinmeyerek, kreflten servise, yemekten yol yard›m›na kadar tüm haklar› k›rpma, gasp etme, ifl sa¤l›¤› ve güvenli¤i için masrafa girmemeye dayanm›yor mu? Kay›t d›fl› çal›flt›rman›n ana çal›flt›rma biçimi oldu¤u neo-liberal düzende say›lar› sadece tahmin edilebilen milyonlarca kad›n tüm dünyada evlerde, atölyelerde, iflliklerde ve fabrikalarda temel sosyal ve ekonomik haklar› gasp edilerek çal›flt›r›l›yor. T›pk› Pameks Tekstil’de çal›flan k›z kardefllerimiz gibi gayri insan› muameleye maruz kal›yor. Hatta Çin’de, Afrika’da ve Asya’n›n baz› bölgelerinde çal›flt›r›lmak üzere al›n›p sat›l›yorlar. Kad›n eme¤inin bu denli ucuz olmas›nda, kad›nlar›n gayri insan› koflullarda çal›flt›r›labilmesinde ve her fleyden öte mal gibi al›n›p sat›labilmesinde en büyük dayanak ataerkil (patriyarkal) toplumsal iliflkiler de¤il mi? Kad›n›n toplumdaki ikincil konumu kad›n eme¤ini ucuzlat›rken, kad›na karfl› her türlü afla¤›lama yine erkeklerin ‘hakk›’ haline gelmiyor mu? Büyük trajediler olmad›¤› sürece görünmez olan yüz binlerce kad›n iflçi, selle yang›nla olmasa bile a¤›r çal›flt›rma koflullar› alt›nda meslek hastal›klar›, kanser, solunum yolu hastal›klar›, eklem ve romatizmal hastal›klara yakalanma tehlikesiyle yüz yüze çal›fl›yor. Ölüm s›ras›n›n kendilerine gelmesini bekliyorlar. Tüm bunlar›n sorumlulu¤u, gücünü neo-liberalizmden ve ataerkiden alan patronlara ait. Sorumlular zincirinin üçüncü halkas› bu koflullarda iflçi çal›flt›ran patronlar de¤il mi? A¤›r çal›flt›rma biçimlerine ve hak ihlallerine göz yuman siyasi iktidarlar, çal›flma bakanl›¤› ve bürokratlar›n›n da sorumlulu¤a ortak olduklar›n› güçlü bir biçimde hat›rlatmak gerekiyor.

Çal›flmak ölümcül hale geldi Yüz binlerce kad›n iflçi a¤›r çal›flt›rma koflullar› yetmiyor bir de gayri insani muameleyle karfl› karfl›ya kal›yor. ‹flçi kad›nlar› bir yük gibi tafl›tan iflveren ölümlü bir trajediyle teflhir olsa da biz onun zihniyetini Antalya’da tafleron kad›n iflçiye “bunlardan fuhufl bile bekleyeceksin” diyen baflhekimden, kad›n iflçilerinin hamileli¤ini bile s›raya koyan Novamed patronundan, tuvalete gitmesin diye kasiyerlerini bezleten market patronundan tan›yoruz. Tüm bunlara karfl› sadece eme¤imizin karfl›l›¤›n› de¤il insanca çal›flt›r›lma hakk›m›z› da savunarak mücadele etmemiz gerekti¤ini görüyoruz. Kad›n iflçilerin yaflanan sel felaketiyle bir kez daha aç›¤a ç›kan insanl›k d›fl› çal›flma koflullar›, ne on binlerce y›ll›k ataerkil toplumun ne yüzlerce y›ll›k kapitalist toplumun tarihindeki ilk ve son örnekler. Köle olarak, cad› olara, fleytan olarak binlerce y›ld›r katledilen kad›nlar neo liberal ça¤da art›k metafizik safsatalardan ziyade a¤›r çal›flma biçimleriyle katlediliyorlar. Neoliberalizmin emek ve kad›n düflman› yüzünü aç›k etmek mücadeleyi güçlendirmek, kapitalizm ve ataerkiye karfl› verilen mücadeleyi birlikte ve kararl›l›kla örmek ölen kad›n iflçilere karfl› k›z kardefllik borcumuz.

cmy k

17 Eylül 30 Eylül

2009

YORUM 11

Haklar›m›z için birlefliyoruz Halkevleri krizin toplumsal y›k›m›na karfl› tüm ezilenleri hak mücadeleleri etraf›nda birleflmeye ça¤›r›yor. Kad›nlar yapt›klar› eylemlerde ‘halk›n flartlar› için Ankara’ya geliyoruz’ dedi Halkevleri sonbahar dönemi mücadele program›n›, krize karfl› halk›n flartlar›n› görünür k›lmak ve krizin y›k›m› karfl›s›nda hak mücadelelerini birlefltirecek bir çizgi infla etmek üzere flekillendirdi. Neoliberalizmin gasp etti¤i insanca yaflam hakk›n› geri alabilmek için bar›nmadan ulafl›ma, temiz çevreden suya, e¤itimden sa¤l›¤a yaflam›n her alan›nda hak talep eden hareketlerin birleflerek görünür olmas› için yola ç›kan örgüt, 25 Ekim’de Ankara’da bir miting yapmaya haz›rlan›yor. Halkevleri’nin ‘krizin y›k›m›na karfl› haklar›m›z›n için birleflelim’ ça¤r›s›, ‹stanbul’da, Ankara’da, Adana’da ve Eskiflehir’de gerçeklefltirilen eylemlerle yap›ld› ‹lk ses kad›nlardan geldi 9 Eylül’de yap›lan ça¤r› eylemlerini, krizle beraber, eme¤i daha da de¤ersizleflen, fliddetin bin bir türüne maruz kalan, daha fazla yoksullaflan kad›nlar gerçeklefltirdi. Krizin en büyük ma¤durlar›, kendileri gibi ma¤dur olan iflçilere, iflsizlere, emeklilere, ö¤rencilere, çiftçilere seslendi. Kad›nlar, yoksullar›n ve emekçilerin mücadelesini güçlendirmek gerekti¤ini dile getirdi.

‹stanbul’da krizin resmini sel çizdi ‹stanbullu kad›nlar›n günler öncesinden haz›rland›¤› “Krize karfl› flartlar›m›z var” eylemi selin yafland›¤› sabaha rastlay›nca kad›nlar sadece krizin y›k›m›na de¤il, rantç› flehirleflmeyle ‹stanbullular›n sele kurban edilmesine ve 30’u aflk›n insan›n hayat›n› kaybetmesine de isyan etti. Krizin resmini çizmek üzere ‹stanbul’un farkl› mahallelerinden gelen 70’i aflk›n kad›n, Taksim Tramvay Dura¤›’ndan Galatasaray Lisesi’ne yürüdü. Yol boyunca selin de¤il, sermaye düzeninin ölümlerden sorumlu oldu¤unu anlatan konuflmalar yap›ld›. Kad›nlar yürüyüfl boyunca krizin hayatlar›ndaki izlerini yanlar›nda tafl›d›. Ödenemeyen faturalar, eve gelen haciz ihbarnameleri, ulafl›lamayan ilaçlar ve sa¤l›k karneleri kad›nlar›n ellerindeydi. “Sermayeye de¤il kad›nlara teflvik”, “‹nsanca bir yaflam istiyoruz” sloganlar›yla yürüyen kad›nlar Galatasaray Meydan›’nda açt›klar› beyaz bir çarflafa yanlar›nda getirdikleri faturalar›, ve belgeleri i¤neleyerek

krizin resmini çizdi. Eylem 25 Ekim’de Ankara mitinginde buluflma ça¤r›s›yla sona erdi. Ankaral› kad›nlar›n bir manisi var Ankara’da Halkevci kad›nlar Yüksel Caddesi’nde buluflarak, “Anneler ifle, çocuklar krefle”, “Bana bak baflbakan tepemizi att›rma, 500 lira maaflla kolaysa kendin yafla”, “Kad›nlar soka¤a, eyleme, özgürleflmeye” sloganlar›yla Sakarya Meydan›’na yürüdü. Eyleme kat›lan 100’ü aflk›n kad›n, taleplerini renkli dövizler ve flark›larla duyurdu. Sakarya Meydan›’nda kad›nlar krizin etkilerine karfl› insanca bir yaflam için taleplerini ifade eden maniler okudu. Halkevci Kad›nlar ad›na bir bas›n aç›klamas› yapan Halkevleri yöneticisi Dilflat Aktafl, krizin halk›n yaflam›n› tehdit etti¤ini belirterek “Gün, iflsizlik ve zamlarla bizleri daha da yoksullaflt›racak olan kriz siyasetini ‘yönetenlerin krizi’ haline getirme günüdür” dedi. Kad›nlar›n üçüncü sayfalar› süsleyen fliddet haberlerinin de¤il, direnifl ve mücadele haberlerinin öznesi olaca¤›n› dile getiren Aktafl, toplumsal y›k›ma, iflsizli¤e ve yoksullu¤a direnenlerin 25 Ekim’de Ankara’da buluflaca¤›n› ifade etti.

Eskiflehirli kad›nlar art›k susmayacak Eskiflehirli Halkevci kad›nlar, a¤›zlar› bantl› bir halde Hamamyolu Saat Kulesi önünde bulufltu. Eyleme a¤›zlar›ndaki bantlar› sökerek bafllayan kad›nlar “Art›k susmayaca¤›z” dedi. Gül Aldemir taraf›ndan yap›lan aç›klamada krizin y›k›m›na boyun e¤memek için ka-

Üçüncü köprü ve sel bask›nlar› Yrd. Doç. Kenan Göçer Beykent Üniversitesi

25 Ekim’de Ankara’ya

‹

d›nlar evlerden sokaklara ç›kmaya ça¤r›ld›. Eylem esnas›nda yoldan geçen kad›nlar da eyleme desteklerini ifade ederken, s›k›nt›lar›n› Halkevci kad›nlar›n eylem alan›nda paylaflt›. Bir soluk da Adana’dan Halkevleri’nin Türkiye genelinde bafllatt›¤› çal›flma için bir ses de “Kad›nlar haklar› için birlefliyor, 25 Ekim’de Ankara da bulufluyor” diyen Adanal› kad›nlardan geldi. Kültür Sokak’ta buluflarak ‹nönü Park›’na yürüyen kad›nlar bir sokak oyunu sergiledi. Kad›nlar 25 Ekim’de Ankara’da buluflma ça¤r›s› yapt›.

Adanal› kad›nlar, sergiledikleri tiyatro oyunuyla sorunlar›n› anlat›rken, Eskiﬂehir’deyse kad›nlar›n derdini dinleyen Halkevci kad›nlar oldu.

stanbul'un kuzeyinden geçecek bir üçüncü köprü, bir yandan yeflil alanlar›, ormanlar›, su havzalar›n› yok ederek kenti daha kuzeye çekecek, di¤er yandan yeni otoyollar a¤› ve köprüler tuza¤› k›skac› içinde ulafl›m› otomobil trafi¤ine teslim ederek yaflanan kargaflay› kaosa çevirip, en k›sa zamanda dördüncü köprüyü gündeme getirecektir. Özellikle su havzalar›n› tehdit etmesi, soruna sadece otomobil ulafl›m talebi boyutuyla yaklafl›lmamas› gerekti¤ini ortaya koymaktad›r. Ayamama Deresi’nin taflmas›nda ikinci köprünün otoyolu olan TEM’in do¤al su yollar›n› kapamas›n›n rolü dikkate al›nd›¤›nda üçüncü köprünün ba¤lant› yollar› da benzer afetleri katlayarak artt›racakt›r. Baflbakan Erdo¤an’›n helikopter üzerinden üçüncü köprü için güzergah belirlemesi, ayn› zamanda h›zl› yap›laflmaya ba¤l› olas› sel bask›nlar›n›n da güzargah›n› belirleme anlam›na gelmektedir. Türkiye’nin 24 Ocak 1980 kararlar› ile neoliberal politiklar› tercih etmesi sanayi ürünlerinde rekabetin artmas› ve kâr hadlerinin düflmesine ba¤l› olarak burjuva s›n›f›n› daha az riskli kentsel mekanda rant gelirlerine yöneltti. Bu yüzden 1980 öncesinde gecekondulaflmaya göz yuman sermaye s›n›f› yeni dönemde kendisi de kentsel ranta yöneldi¤i için yoksullar›n bar›nma ihitiyac›n› sermaye birikimi için engel görmeye bafllad›. Kentsel rant›n ‹stanbul’daki en h›zl› yay›lma alan› köprüler ve ba¤lant› yollar› ile kuzeye yönelik eriflebilirli¤in artmas› olmufltur. ‹kinci köprü ve TEM otoyolunun rant düzeyi dolunca devreye ‹stanbul’u daha kuzeye tafl›yacak olan üçüncü köprü sokulmak istenmektedir. Üçünücü köprü ‹stanbul için ulafl›m sorunun ötesinde t›kanan kentsel ranta yeni soluk açma anlam›na gelmektedir. Ancak yeni köprünün bedeli özellikle yeni ve h›zl› yap›laflmaya ba¤l› olarak daha çok sel bask›n› olarak karfl›m›za ç›kacakt›r. Üçüncü köprü su rezervlerini çal›flamaz hale getirece¤inden, spekülatif rant beklentisi içinde olanlar dahil ilin kazanan› olmayacakt›r. ‹stanbul’un görece¤i zarar, uzmanlar›n öngördü¤ü olas› büyük ‹stanbul depreminden bile daha fazla olabilir Köprüler insan ulafl›m›ndan çok tafl›t ulafl›m›na hizmet etmektedir. ‹stanbul’un ise en büyük ulafl›m sorunu insanlara yönelik hareketlilik katsay›s›n›n düflük olmas›d›r. Hareketlilik katsay›s› ancak rayl› sistem ile artabilir. Katsay›n›n artmas› ‹stanbul için üretimin daha verimli olmas›, istihdam art›fl› anlam›na gelmektedir. Yap›lmas› gereken ‹stanbul’un omurgas› niteli¤indeki iki yakas›n› birlefltiren Marmaray ile metro hatt›na dönüflecek olan mevcut banliyö tren yollar›n› dik kesecek flekilde tramvay hatlar›n›n artt›r›lmas›d›r.

Düzenin kurban› de¤il, felaketi olal›m

eoliberal sistemin dikiflleri patl›yor. Sermayenin eme¤e, do¤aya, insana karfl› dizginsiz, kurals›z bir kâr sald›r›s› olan neoliberal sistemin ak›ld›fl›l›¤›, sadece ekonomik krizle de¤il son sel 'felaket'inde oldu¤u gibi birçok fleyle ortaya dökülüyor. Önceki haftan›n dünyadaki en kitlesel katliam›, ço¤unlu¤u sivil olmak üzere 90 kiflinin öldü¤ü NATO bombard›man›yla, y›llard›r savafl yaflayan Afganistan'da yafland›. ‹kincisi ise geçen hafta (kay›plarla birlikte) 39'u selde, 3'ü madende, (10 asker ve 8 PKK'li olmak üzere) 18'i çat›flmada toplam 60 kiflinin ölümüyle Türkiye'de yafland›. AKP, sel felaketinin ard›ndan panik halde ma¤durlar› suçluyor. Baflbakan baflta olmak üzere devleti ve ‹stanbul'u yönetenler ak›l almaz laflar ediyorlar. Dere yata¤›na ev yapanlar›, kaçak bina yapanlar›, mahkemelerde dava açanlar› suçluyorlar. CHP de ayn› kulvarda muhalefet yürütüyor. Oysa sorun ne kaçak yap›, ne gecekondu, ne de mahkemelerin iptal kararlar›nda. Sorunun kayna¤›nda neoliberalizmin planl› kurals›zl›¤› yat›yor. Yaflanan bir do¤al felaket de¤ildir, AKP iktidar› flahs›nda neoliberal felakettir. ‹flçilerin örgütlülükleri da¤›t›larak iflçilere mal ve hayvan muamelesi yap›ld›¤›, rantç› talana dayal› bir flehirleflme politikas› sonucunda dere yataklar›n›n imara aç›ld›¤› bir sistemde baflka bir sonuç beklenmezdi. O iflçiler kapal› kasa minibüste ya sele kap›lacaklar, ya bir yang›nda ya da bir trafik kazas›nda ayn› ak›beti yaflayacaklard›; belki tarih ve isimler farkl› olarak. AKP s›k›fl›k durumda, çünkü foyan›n örtülmesi zor. Bu sefer sorumlu gecekondular de¤il, plazalar. Dere yata¤›na yap›lan binalar derenin taflmas›na neden oldular. Dere yata¤›na yap›lan otoyol ve t›r park› onca insan›n ölümüne neden oldu. Gecekonducular dere yata¤›na ev yapt›¤›nda kendileri ölüyordu. Bu sefer ölen ne eski belediye baflkan› Tayyip Erdo¤an, ne yenisi Topbafl, ne o yolu yapan karayollar› müdürü, ne ulaflt›rma bakan›, ne t›r park›n›n sahibi, ne de tekstil fabrikas›n›n patronu. Ölenler halktan insanlar. Baflbakan›ndan belediye baflkan›na, bakan›ndan il yöneticisine tüm AKP'liler suçu ya takdir-i ilahi diyerek Allah’a ya da havzadaki iflçi mahallelerini hedef göstererek halka y›k›yor. Gerici-neoliberal iktidar çamura yat›yor ama bo¤az›na kadar çamura batt›¤› için suçun

cmy k

kendi politikalar›nda oldu¤u gerçe¤ini gizleyemiyor, çamurda debeleniyor. CHP'nin sel tart›flmalar›ndaki sözcüsü ‹stanbul ‹l Baflkan› Gürsel Tekin ayn› neoliberal flehircilik anlay›fl› ile AKP ile polemik yürütmeye çal›flt›¤› için pek baflar›l› olam›yor. CHP'nin, Mimarlar Odas›'n›n Ayamama deresinin imara aç›lmas›na karfl› açt›¤› davalar› gündeme getirmemesinin nedeni k›sa bir süre önce Gürsel Tekin'in, Topbafl'a ‹stanbul için imar aff› önermesi olsa gerek. Egemenler bu sürece yine o meflhur “krizi f›rsata çevirme” mant›¤›yla yaklaflt›. Sel bahanesiyle ‹stanbul’a helikopterinden bir göz atan Erdo¤an, selin vurdu¤u yoksul mahallelerin y›k›laca¤›, yoksullar›n rant› yükselen bu bölgelerden sürülece¤i sinyalini verdi. Ayn› zamanda ikinci köprünün eseri olan sel felaketinin ard›ndan havada turlarken, bir yandan da üçüncü köprüye güzergah be¤eniyordu. Ordu da bofl durmuyor, seli f›rsata çeviriyor, sel bölgelerine kurtarma operasyonlar› yaparak, son dönemde çizilen imaj›n› düzeltmeye çal›fl›yor. *** AKP'nin s›k›flt›¤› di¤er bir konu da, bir ilerleme sa¤layamad›¤› 'Kürt Aç›l›m›'. PKK'nin devreye girmesini önlemekte s›k›nt› çeken AKP, MHP ve CHP'yi de ikna edemiyor. Bu muhalefet uzlaflmayacak ve gittikçe sertleflecek. MHP'nin mecliste gizli oturum yap›ld›¤› takdirde oturum tutanaklar›n› iffla edece¤ini aç›klamas› bunun bir göstergesidir. Buna ra¤men Erdo¤an'›n süreçten vazgeçme olas›l›¤› yok. Çünkü süreç Erdo¤an’› da aflan bir içeri¤e sahip. ABD’nin, Irak'›, daha do¤rusu Irak petrolünü ve bu petrolün tafl›nmas›n› güvence alt›na alma iste¤i söz konusu. Benzer bir durum, ‘Ermenistan aç›l›m›’nda da geçerli: Kafkas do¤algaz ve petrolünün ‘sorunsuz’ tafl›nmas›. Tüm bunlara Putin'in son aç›klamas› da (Türkiye, Bat› Avrupa'ya yönelik do¤algaz naklinde Ukrayna'n›n yerini alarak “ana transit ülke” haline gelebilir) eklendi¤inde, Erdo¤an’›n hangi “göreve” talip oldu¤u, Davuto¤lu'nun neyin taktisyenli¤ini yapt›¤› netleflir. AKP, ülkeyi emperyalistler için güvenli bir “enerji nakil hatt›” haline getirmeye çal›fl›yor. Bu kadar “büyük” projeyi arkas›na alan AKP'nin, Kürt Sorunu’nu sadece ABD’ye güvenerek “çözme” plan›, fiyaskoyla sonuçlanacak. Geliflmeler de zaten bunu kan›tlar nitelikte. Erdo¤an, sürecin bafl›nda neredeyse bütün siya-

sal figürleri d›fllad›. DTP’ye randevu vermedi, CHP ve MHP ile görüflmedi. Daha sonra ad›m ad›m geriledi. Bugün Suriye ve Irak yönetimleriyle görüflmeler, ortak aç›klamalar yaparak süreci ilerletiyormufl izlenimi vermeye çal›fl›yorlar. Ancak hala bu sorunun gerçek muhataplar›yla iliflki kurmakta direniyorlar. Oysa dünyada benzer sorunlar›n yafland›¤› yerlerde soruna bu biçimde yaklafl›lmam›flt›r. Dolayl› da olsa IRA (Sinn Fein) ya da ETA (Herry Batasuna) ile görüflmeden süreç bafllat›lmam›flt›r bile. AKP'nin yaflad›¤› prestij kayb›nda tek flans› ise solun güçsüzlü¤üdür. Sendikalar, meslek odalar›, ilerici muhalefet örgütleri anlafl›lmas› zor bir biçimde muhalefeti yükseltecek politikalar üretemiyorlar. Oysa Bat›'da, solun, ilerici muhalefet örgütlerinin (bir dizi farkl› öneride anlaflamasalar bile) atacaklar› ilk ad›m; Kürt sorunun çözümünde ilk iflin Kürtlerin siyasal temsilcilerinin muhatap al›nmas›n›, çok güçlü bir biçimde dile getirmek olmal›d›r. Yaflanan süreçte DTP'nin de yeterli inisiyatifi gelifltiremedi¤i görülmelidir. Bir tarafta Erdo¤an’› di¤er yanda Öcalan'› bekleme tutumu DTP'yi at›llaflt›rmaktad›r. Bununla birlikte solun da “aç›l›m” tart›flmalar›na gözünü dikip bekleme pozisyonuna düflmemesi gerekir. En geri sol refleks bile bilmektedir ki AKP'nin “çerçevesi” ile bu sorun çözülemez. Bu sorun için yeni bir düzlem ve sol bir çerçeve tan›mlanmal›d›r. Bu sürecin “ba¤›ms›z” (liberallerden ve varl›¤›n› Kürt hareketinin gölgesine s›¤›narak sürdürmeye çal›flanlardan azade) bir kanaldan oluflturulmas› ise çok daha etkili ve ifllevli olacakt›r. *** “Al›n, verin, ekonomiye can verin” kampanyas› sürerken 8 iflçi kad›n›n ekonomiye “can vermesi”nin ard›ndan ABD’den 8-13 milyar dolar aras› tutacak miktarda füze savunma sistemi alma niyetinin ortaya ç›kmas› burjuva yazarlar› dahi flafl›rtm›fl durumda. Küresel ekonomik kriz de gözönüne al›nd›¤›nda böyle bir silahlanma yar›fl›n›n (M.Y.Y›lmaz'›n deyifliyle) “Amerikan ekonomisine can verece¤i” ortada. Bir tarafta reklam kampanyalar›yla halk›n, varolan üç-befl kuruflunu da harcatmaya, di¤er yandan ABD’nin ekonomisine para aktarmaya çal›flan AKP politikalar›n›n kimin hizmetinde oldu¤u tart›flmas›z bir netlik sa¤lad›. Utanmazl›¤›n, ars›zl›¤›n s›n›r› yok. ‹fl verilmeyen, ücretleri ödenmeyen, zam verilmeyen halktan al›flve-

rifl yapmas› isteniyor ve bu halktan zorunlu olarak toplanan vergilerle de Amerikan silah tüccarlar›na çözüm üretiliyor. Ekonomik göstergelerin, beklentilerin hiçbiri önümüzdeki bir y›l içinde olumlu geliflmeler içermezken gözler Ekim bafl›nda ‹stanbul’da yap›lacak IMF toplant›s›na çevrildi. Son yüzy›l›n en büyük krizi yaflan›rken bu vahfli düzenin patronlar› ve onlar›n örgütleri bu topraklarda bir araya gelerek bu düzenin daha da y›k›c› biçimlerde nas›l sürdürülece¤ini konuflacaklar. Sermayeyi, onlar›n düzeninin temsilcisi AKP’yi ve sadece kendi varl›klar›n› sürdürme d›fl›nda bir perspektifi olmayan “muhalifleri” bilmeyiz ama bu topraklar›n devrimcilerinin yapmas› gereken çok aç›k. Bu toplant›n›n ne anlama geldi¤inin, bu ülkenin tüm de¤erlerini üreten emekçi halklar›n›n bilincinde aç›¤a ç›kartacak iradeyi örgütlemek. Krizin yaratt›¤› koflullar, zaten ciddi sorunlarla bo¤uflmakta olan toplumun hükümetten beklentilerini iyice artt›rm›flt›. Tayyip Erdo¤an'›n, “kriz bizi te¤et geçti” minvalinde kriz siyaseti sürdürmeye çal›flmas› toplumdaki bu beklentileri idare etmeye, zaman kazanmaya ve palyatif çözümler bulmaya dönük bir çabayd›. ‹yimsel hava yayma çabas› baflar›l› olmasa da durumu idare etme aç›s›ndan baflka seçenek olmad›¤›ndan k›smen ifle yar›yordu. Di¤er yandan Kürt Sorunu’nun çözümünde ad›m at›laca¤› beklentisi, liberalleri de kuyru¤una takan “demokrasi” havas›, enerji anlaflmalar› ile ekonomik kurtulufl sa¤lanaca¤› yönündeki beklenti ortam› art›k da¤›ld›. *** AKP halkla adeta dalga geçiyor; k›fl bafl›nda elektri¤e, ulafl›ma ve do¤algaza zam yap›yor, yaz bafl›nda indirim; suya yaz bafl›nda zam yap›yor, k›fl bafl›nda indirim. Daha bir y›l önce (1 Ekim 2008) ‘Paras› olan olmayan herkes sa¤l›k hizmetinden faydalanabilecek’ yalanlar›yla uygulanmaya bafllanan Genel Sa¤l›k Sigortas›’n›n ne menem bir fley oldu¤u art›k aç›¤a ç›k›yor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nda (SGK) biriken iflçi primlerinin, özel hastaneler ve ilaç flirketlerinin semirtilmesine harcand›¤›, SGK’n›n kasas› boflalt›ld›¤› itiraf ediliyor. Yeflil Kartl›lar’dan da tedavi için para almaya bafllayan hükümet, flimdi de “param›z kalmad›, daha az hizmet alacaks›n›z, daha fazla muayene, tedavi ve ilaç bedeli ödeyeceksiniz” diyor. ‹flçilerin “‹flsizlik fonunda” biriken paralar›, iflçilere

da¤›t›lm›yor ama önce kriz bahanesiyle yat›r›m teflvikleri için gasp edilmiflti, flimdi de sel bahanesiyle ya¤malanmak isteniyor. Bugün art›k, AKP'nin neoliberal gerici düzeni ve sermayenin kâr derdi karfl›s›nda halk›n haklar› kavgas›n› daha da yükseltme zaman›d›r. Art›k iflçileri ve ezilen s›n›flar› sadece güvencesizlik, düflük ücretler, temel yaflamsal haklar›n ortadan kald›r›lmas› ve örgütsüzlükle teslim alan de¤il, tabutluklarla ölüme gönderecek kadar vahfli bir sermaye düzeni var. Bunun karfl›s›nda, fiili ve meflru temelde devrimci bir s›n›f hareketini her alanda örgütlemek art›k hem daha olanakl›, hem de elzem. Bunun baflar›labildi¤i alanlarda gerek sermaye, gerek yandafllar›, gerekse geleneksel zeminden medet umanlar aç›s›ndan o koca kulelerinin ka¤›ttan kuleler gibi yerle bir oldu¤unu görüyoruz. Okmeydan› Hastanesi’nde maafllar›n› alamad›klar› için direnifle geçen tafleron sa¤l›k emekçileri hem haklar›n› al›yor, hem de di¤er emekçilere örnek oluyor. Ertesi gün Kofluyolu Hastanesi’nde yüzlerce tafleron sa¤l›k emekçisi direnifle geçiyor. Tafleron sa¤l›k emekçilerinin mücadelesi, güvencesizlik sald›r›s›yla karfl› karfl›ya olan di¤er iflçilere de örnek oldu¤u gibi, milyonlar›n sa¤l›k ve sosyal güvenlik hakk› mücadelesini de sahiplenerek ezilenleri yeniden sol politikalara kazanacak bir emek hareketinin gerçek zeminine iflaret ediyor. Dikmen Vadisi halk›n›n bar›nma hakk› mücadelesi Gökçek’i durdurmakla kam›yor, Mamakl›lara da, Ar›zl›l› depremzedelere de, Gebzelilere de, tüm kentsel dönüflüm ma¤durlar›na örnek oluyor. Üçüncü köprüye karfl› ormanlar›n›, su havzalar›n›, bar›nma haklar›n› savunan Sar›yerliler, asl›nda neoliberal ölüm düzenine karfl› tüm ‹stanbullular›n insanca bir yaflam mücadelesini verdiklerinin bilinciyle, ayn› kararl›l›kla selin ard›ndan Belediye’nin kap›s›na dayan›yor. Bugün, hak mücadelerinin sol ve emek hareketi aç›s›ndan kurucu bir zemin oldu¤u, ancak bunun devrimcilerin iradi müdahaleleriyle mümkün olabildi¤inin bilinciyle hareket edilmelidir. Her alandan iddial› ve somut kazan›mlar› hedefleyen, hakl›l›¤›ndan ald›¤› güçle tüm varl›¤›yla yüklenen ve kazanan bir mücadele ve eylem çizgisine ihtiyaç var. Ve kuflkusuz bunu baflarabilmek için politik cesaret ve yarat›c›l›¤a...

6-7 Eylül olaylar› protesto edildi ‹stanbul ‹HD, 1955 y›l›nda yaﬂanan gayrimüslimlere yönelik sald›r› protesto etti ve olay›n ma¤durlar›ndan özür dilenerek sorumlular›n›n hesap vermesi gerekti¤ini söyledi. 6 Eylül sabah›, günlük tiraj›n›n 15 kat› kadar bas›lan Demokrat Parti yanl›s› ‹stanbul Ekspres gazetesinin “Ata-

türk’ün Selanik’teki evi bombaland›” bafll›kl› say›s› K›br›s Türktür Derne¤i üyelerince da¤›t›ld›. Ayn› akflam oluflturulan organize birlikler, büyük bir ya¤ma ve y›k›m hareketini bafllatt›. Tarihe 6–7 Eylül olaylar› olarak geçen, Rum, Ermeni ve Yahudilere yönelik sald›r›larda ‹stanbul’da 10’un üzerinde

Rum öldü, onlarcas› da yaraland›. Olaylarda 73 Rum kilisesi, 1 havra, 8 ayazma, 2 manast›r, 3 bin 584'ü Rumlara ait olmak üzere 5 bin 538 gayrimenkul yak›l›p y›k›l›rken, çok say›da kad›na tecavüz edildi. DP hükümeti 1960’ta olaylar› provoke etti¤ini ancak kontrolü yitirdi¤ini itiraf etti.

Darbecileri yarg›lamaya yanaflmayan AKP, uygulamalar›yla 12 Eylül’ü sürdürürken darbenin 29. y›l›nda tüm Türkiye’de yap›lan eylemlerde devrimciler, ilericiler, demokratlar “darbecilerden hesap sorulacak” dedi 12 Eylül askeri faflist darbesinin 29. y›l›nda tüm Türkiye’de miting ve eylemler yap›ld›. ‹stanbul, Ankara ve ‹zmir’de yap›lan mitingler oldukça coflkulu geçerken, Adana, Mersin, Samsun ve Kocaeli’deki eylemlere de yo¤un kat›l›m vard›. ‹stanbul Kad›köy’de Tepe Natilius önünde toplanan darbe karfl›tlar›, en önde darbecileri temsil eden büyük bir maketin ve “Gerçek ve adaletin peflindeyiz” pankart›n›n arkas›nda Kad›köy Meydan›’na kadar yürüdü. fiiddetli ya¤mura ra¤men gerçeklefltirilen yürüyüfl ve mitinge 5 bin kifli kat›ld›. Mitingde yap›lan konuflmalarda 12 Eylül Anayasas›’n›n de¤ifltirilmesi ve darbecilerin yarg›lanmas› talebi dile getirilirken, darbecilerin Kürt halk›ndan da özür dilemesi gerekti¤i vurguland›. Mi-

tingde konuflan DTP Diyarbak›r Milletvekili Gülten K›flanak, Kürt halk›n›n özgürlük mücadelesinde muhatab›n›n Türkiye’deki, ilericiler, devrimciler ve sosyalistler oldu¤unu belirtti. Ankara’daki mitingde de kat›l›m oldukça yüksekti. Ankara Gar› önünde toplanan Ankara Emek ve Demokrasi Güçleri, yürüyüflün ard›ndan S›hhiye Meydan›’nda miting yapt›. Mitingi düzenleyen kurumlar ad›na bir konuflma yapan Ruflen Sümbülo¤lu, darbecilerin yarg›lanmas›n›n önündeki engellerden biri olan Anayasa’n›n geçici 15. Maddesi’nin kald›r›lmas› gerekti¤ini söyledi. ‹zmir’de eski Sümerbank önünde yap›lan mitinge ya¤mura ra¤men 2 bin 500 kifli kat›ld›. “AKP darbenin çocu¤udur” slogan› s›kl›kla at›l›rken, mitingde yap›lan konuflmalarda AKP’nin 12 Eylül hukukuyla ülkeyi yönetmeye devam etti¤i

ifade edildi. 12 Eylül Konya’da da protesto edildi. ÖDP, TKP ve Halkevleri’nin gerçeklefltirdi¤i eylemde cuntan›n idam etti¤i devrimcilerin resimlerinden oluflan, “Asmayal›m da Besleyelim mi Kenan Evren Resim Sergisi” adl› bir sergi aç›ld›. Aç›klama ve resim sergisi süresince sivil polislerin fazlal›¤› dikkat çekti. Evren’in tedavi gördü¤ü GATA önünde darbenin 29. y›l›nda 29 ÖDP üyesi Evren’e “Kaçmak yok, hesap vereceksin” dedi. ‹zmir’de ise Devrimci 78’liler Federasyonu, KESK fiubeler Platformu, TMMOB, D‹SK Birleflik Metal ‹fl, TKP, ÖDP, Halkevleri, Ö¤renci Kolektifleri Evren’in lojman›n›n önünde eylem yapt›. 12 Eylül darbesi Dersim, Diyarbak›r, Gaziantep, Bursa, Antalya, Sinop, Manisa, Konya, Ni¤de, Kayseri ve Eskiflehir’de de protesto edildi. 12 Eylül eylem ve etkinlikleri süresince ÖDP’nin 12 Eylül ile ilgili haz›rlad›¤› afifle yasaklama getirilirken, Ankara’da darbenin duyuruldu¤u Radyo Evi önünde gerçeklefltirilmek istenen “vicdan nöbeti” de yasakland›.

‘12 Eylül sonras› ortaya ç›kan süreci hala yafl›yoruz’ Ramazan Gezgin (54) 12 Eylül faflist darbesinde ‹zmir’de iflçi olarak yafl›yordum. D‹SK, Tekstil-Sen’de sendikac›l›k ve yöneticilik yap›yordum. O dönemde ilerici sendikac›lara ve haklar›n› almak isteyen iflçilere dönük çok ciddi sald›r›lar vard›. O dönemde baflta Tarifl olmak üzere ‹zmir’deki birçok ifl yerinde iflçiler ve sendikac›lar askeri cunta taraf›ndan göz alt›na al›nd›lar, tutukland›lar, iflkenceye u¤rad›lar. ‹flçiler tam 29 y›ld›r o dönemin ac›lar›yla yafl›yorlar. Tabii bir de 12 Eylül sonras› ortaya ç›kan bask› ve sendikas›zlaflt›rma sürecini hala yafl›yoruz. D‹SK o dönem yok edilmek istendi, flimdi ise sald›r›lar farkl› flekilde de sürüyor. Bugün bu mitingde, D‹SK kortejinde hem geçmiflin hesab›n› sormak, hem de sald›r›lara karfl› daha güçlü bir ses ç›karmak için buraday›m.

Sezin Çit (17) 12 Eylül darbesini yaflamad›m. 80’de yaflanan bir darbeyi yeniden yaflamak istemiyorum. ‹nsanlar, ilericiler, devrimciler Balyoz Harekât› ile sindirilmek istendi. E¤itim yap›lamaz hale geldi, binlerce lise ö¤rencisi tutukland›, hapse at›ld›, Erdal Eren gibi idam edilerek öldürüldü. E¤itimlerini tamamlayamayan binlerce genç geleceksiz ve güvencesiz b›rak›ld›. Di¤er taraftan liselerde bask› askeri darbe sonras› daha da artt›. 80’lerde e¤itim liselerde paral›laflt›r›lmaya baflland›. E¤itim politikalar› tamamen gerici ve paral› hale getirildi. Ben bir liseli olarak bu gerçe¤in fark›nday›m. 12 Eylül darbesiyle bu yüzden hesaplaflmak istiyorum. Baflta Kenan Evren olmak üzere tüm darbecilerin yarg›lanmas›n›n ve halka hesap vermesini istiyorum.

Ad›n› bile anmayaca¤›z

Darbe iﬂbirlikçileri inkâr peﬂinde

E¤itim emekçileri darbecilerin isimlerinin okulladan, sokaklardan, fabrikalardan ve parklardan kald›r›lmas›n› istiyor

Darbenin 29. y›l›nda devrimcilerin d›fl›nda dönemin darbe iflbirlikçilerinin de 12 Eylül protestosu yapmalar› dikkat çekti. Saadet Partisi’nin darbe protestolar› de¤iflimden ziyade, inkârc›l›¤›n bir yans›mas›

“Okullar›m›zdan darbecilerin ad›n› silece¤iz” diye yola ç›kan ‹stanbul E¤itim–Sen, Kad›köy Kenan Evren Anadolu Lisesi’nin ad›n› Fakir Baykurt Anadolu Lisesi olarak de¤ifltirdi. E¤itim-Sen üyeleri, 11 Eylül’de Kad›köy’deki Kenan Evren Anadolu Lisesi önünde bas›n aç›klamas› yaparak lisenin isminin, Türkiye’de e¤itim alan›nda verdi¤i mücadele dolay›s›yla Fakir Baykurt Anadolu Lisesi olarak de¤ifltirilmesini talep etti. E¤itim–Sen 8 No’lu fiube Baflkan› Hatun ‹lde-

Saadet Partisi, 12 Eylül günü Befliktafl Meydan›’na bir sand›k kurarak 12 Eylül Anayasas›’n› temsili flekilde oylayan bir referandum gerçeklefltirdi. Askersiz, fleffaf zarfs›z oylama ad› alt›nda yap›lan referandumda darbecilerin yarg›lanmas› ile türbana özgürlük vurgusu da yer al›rken darbe öncesi ve sonras›ndaki katliamlar›n üzerinden her nedense atland›.

mir’in okudu¤u aç›klamada, AKP’nin, darbecilerin yarg›lanmamas› için ›srarc› davrand›¤›n› ve bu tutumunun da AKP’nin demokrasi anlay›fl›n› tescilledi¤i dile getirildi. ‹ldemir, 12 Eylül darbecilerinin isimlerinin okullarda, caddelerde, sokaklarda ve birçok alanda kullan›lmas›n›n utanç verici oldu¤unu ifade etti. Bas›n aç›klamas›n›n ard›ndan E¤itim-Sen üyeleri, yanlar›nda getirdikleri “Fakir Baykurt Anadolu Lisesi” yaz›l› bezi okulun girifline ast› ve lisenin isminin Fakir Baykurt Anadolu Lisesi olarak de¤ifltirilmesi için imza kampanyas› bafllatt›klar›n› aç›klad›. ‹zmir ve Manisa da bu isimlerle yaflamak istemiyor Manisa’da da emek ve demokrasi güçleri, Kenan Evren Sanayi Sitesi’nin isminin de¤ifltirilmesi için 9 Eylül günü sanayi giriflinde eylem yapt›. ‹zmir’de ise okullar›n darbecilerin isimlerinden ar›nd›r›lmas› için bafllat›lan çal›flmalar devam ediyor. ‹zmir Gültepe’de oturanlar, semtlerinde bulunan Anadolu Lisesi’ne Kenan Evren isminin yerine, 1980’de Gültepe Belediye Baflkanl›¤› yapan Ayd›n Ertem’in isminin verilmesini istiyor. ‹zmir’de daha önce isim de¤iflikli¤i önerisi belediyeden geçip, valilik engeline tak›lm›flt›.

Saadet Partisi Diyarbak›r ‹l Baﬂkanl›¤› da Diyarbak›r’da 12 Eylül Anayasas›’n› kent merkezine kurdu¤u temsili sand›klarda oylad›. Saadet Partisi’nin Diyarbak›r’daki eyleminde, 12 Eylül ve iﬂkence ile birlikte an›lan Diyarbak›r Cezaevi’nin ad›n›n bile geçmemesi dikkat çekiciydi. Darbe sonras› yarat›lan Türk–‹slam sentezi ile önü aç›lan ve Saadet

Partisi’nin de takipçisi oldu¤u Milli Görüfl çizgisi darbenin aktif iflbirlikçili¤ini yapm›fl, bu sayede devlet içinde ciddi bir kadrolaflma olana¤› kazanm›fllard›. Fethullah Gülen ise S›z›nt› Dergisi’nin 1980’in Ekim ay›nda yay›nlanan say›s›nda kaleme ald›¤› bir yaz›s›nda 12 Eylül askeri faflist darbesini “zafer” olarak nitelendirmiflti.

Darbenin flark›s› ‘Türkiyem’ sustu Darbenin 29. y›l›nda darbecilere yönelik ilgi çekici eylem, darbenin flark›s›n› susturan bir 12 Eylül ma¤durundan geldi Müzik sektöründe çal›flan Cem Y›lmaz, Metris Cezaevi’nde gördü¤ü iflkenceler s›ras›nda çal›nan “Türkiyem” flark›s›n›n tüm haklar›n› sat›n ald›. Y›lmaz, trilyon da verseler flark›y› kimseye satmayaca¤›n› söyledi. Böylece Y›lmaz, Mahmut Özcan’›n yazd›¤› ve Müflerref Akay’›n besteledi¤i “darbenin flark›s›n›” susturmufl oldu. Y›lmaz izin vermedi¤i takdirde flark›n›n CD veya kaseti bas›lamayacak.

Darbe sonras›nda tutuklu bulundu¤u Metris Cezaevi’nde gördü¤ü iflkenceler s›ras›nda dinletilen ‘Türkiyem’ flark›s›n› bir daha duymamaya yemin eden Cem Y›lmaz, cezaevinden sonra müzik sektöründe çal›flmaya bafllam›flt›. Müflerref Akay ‘Türkiyem’ flark›s› ve bayrak tasar›ml› elbisesi ile 12 Eylül ile özdeflleflmiflti. Hatta G›rg›r Dergisi bu durumu elefltirdi¤i için kapat›lm›flt›.

‹zmir 78'liler, Kent Arﬂivi Müzesi’nde 12 Eylül’ü sergiledi. Birçok ‹zmirlinin kat›ld›¤› etkinlikte 12 Eylül resimleri, karikatürleri, foto¤raflar›, idam edilen devrimcilerin son mektuplar›, iﬂkence canland›rmalar› ve ‘Sahibini arayan Mamak Kad›nlar›'n›n Mektuplar›’ ilgiyle izlendi.

hs89