F FESTiVAL
Aç›klama, görüfl ve röportajlarla
FEST‹VAL EK‹
Özel Say›
TEMMUZ 2010
Devrimci Demokrasi Gazetesi’nin ücretsiz ekidir
Biz, bir ölür bin diriliriz Demokratik Haklar Federasyonu
‘38 zulmünün devam› olan baraj projelerine dur demek ve insanca yaflama olan özlemimizi hayk›rmak için yeniden Munzur olup Dersim’e akal›m! Biz, bir ölür bin diriliriz, diyerek tarihimize, kültürümüze, inanc›m›za ve Munzur’a sahip ç›kal›m!
T
arihin ilerleyiflinin en güzide örneklerinin yafland›¤›, ezenlerle ezilenlerin k›yas›ya çat›flt›¤› bir co¤rafyad›r Dersim… Çünkü Dersimlinin yaflam›n›n özünde, farkl›l›klarla ço¤alma, paylaflma-dayan›flma, sevgisini ise kucak dolusu sunma gibi bir gelenek vard›r. ‹nsanla do¤an›n kardeflleflti¤i, bu kardeflli¤in da¤larda yaflayan canl›lardan derin vadilere, s›k ormanl›klardan Munzur Nehri'ne uzand›¤›, insan›n özüyle bütünleflti¤i bir yerdir Dersim… Dersim, sadece do¤ayla bütünleflmenin de¤il, farkl›l›klarla ço¤alman›n, farkl›l›klar› zenginli¤e dönüfltüren, ba¤r›nda yaflayan her canl›n›n varl›¤›n› özümseyen özgün bir kültüre de sahiptir. Özellikle sorgulayan, sorgulatan, farkl› kimlik ve kültürlerle buluflarak ilerleyen Dersim kültürü, tek dil, ulus, mezhep ve millet yaratma anlay›fl›na, farkl› kültürleri kucaklayarak cevap vermifltir. Bir yanda bu kültürel zenginli¤i ba¤r›nda büyüterek ilerlerken öte yandan uzun y›llar boyunca topra¤›na, köyüne hasret kalm›fl Dersimlileri topra¤›yla, do¤as›yla, kültürüyle buluflturmufltur. Dersimlilerin bu buluflmas›, zulüm politikalar›n› yaymaya çal›flan hâkim s›n›flar›n bencil, sald›rgan, farkl›l›klara tahammül etmeyen, teklefltirerek kendini var etmek isteyen kültürüyle örtüflmemektedir. Bu yüzden Dersim, uzunca y›llar sürgün, göç, yak›lma, sokaklarda, köylerde, flehir ve ilçe merkezlerinde katledilme vb birçok zulmü gö¤üsleyerek bugünlere gelmifltir. Bugünde de Dersimlileri çevreleyen
bir dizi ekonomik, sosyal sorun ve siyasal bask›lar bulunmaktad›r. Kabul edilmelidir ki Dersim, bilhassa 1990’l› y›llar›n ilk dönemlerinden bafllayarak, “köy boflaltmalar›yla” birlikte, üretimini toprakta yapan insanlar›n üretimsizli¤in pençesine itildi¤i bir süreç yaflam›flt›r. Bundan ötürü de ilçe merkezlerine ya da il merkezlerinde, her geçen gün büyüyen bir iflsizler ordusu ortaya ç›km›flt›r. Hâkim s›n›flar›n yozlaflt›rma politikalar›, bilinçli, uzun vadeli hesaplara dayanan, sistematik ve çok yönlüdür. Bu politikalarla, üretimden kopar›lan Dersimliler, bu bofllu¤un pençesinde çürümeye itilmifltir. Bir yandan medya arac›l›¤›yla popüler kültürü gençlere afl›larken, öte yandan madde kullan›m›n›, alkol tüketimini, fuhuflu yayg›nlaflt›rm›fl ve bu flekilde Dersimlilerin halk kültürü yozlaflt›r›lmak istenmifltir/istenmektedir. Dersim’de flu an onlarca genç, uyuflturucu madde kullanmaktad›r. Madde ba¤›ml›s› gençlerin aile iliflkileri alabildi¤ince kopuktur. Kendi çocu¤unu anlamayan aile ise bu durum karfl›s›nda eli kolu ba¤l› konumdad›r. Ailelerin gözyafl› dökmenin ötesinde bir fley yapamad›¤› bu sorunun, acil çözülmesi gereken sorunlar›n bafl›nda geldi¤i aç›kt›r. Di¤er bir sosyal sorun ailelerin her geçen gün parçalanmas› ve da¤›lmas›d›r. Dersim’de son y›llarda boflanmalar artm›flt›r. Sistemin özel savafl ayg›tlar›ndan biri olan fuhufl, Dersim’de birahaneler üzerinden kendini a盤a ç›karm›fl ve bu flekilde insanlar emeklerini bu yerlerde tüketir konuma gelmifl ve aileleriyle ba¤lar› kopma noktas›na gelmifltir. Bu sorunun uzant›s› olarak özellikle ka-
d›nlar, evlerinde fiziki ve psikolojik olarak ciddi fliddete maruz kalm›fllard›r/kalmaktad›rlar. Üretimin olmay›fl› ve bu nedenle yaflanan iflsizlikten en çok etkilenen kesim kad›nlar olmaktad›r. ‹flsiz aile üyelerinin ekonomik, sosyal, psikolojik anlamda yaflad›¤› sorunlar, kad›nlara dolays›z olarak yans›makta, onlar›n çaresizli¤ini ve ma¤duriyetini art›rmaktad›r. Kad›nlara yönelik fliddetin en yayg›n biçimlerinden olan cinsel taciz ve tecavüz, bilhassa hâkim s›n›flar›n Dersim'e yönelik kapsaml› sald›r›lar›n›n bir parças› olarak devreye girmekte, yayg›nlaflmaktad›r. Kad›nlara yönelik fliddetin yayg›nlaflmas›, kad›nlar›n özgüven sorununun derinleflmesi ve ayn› zamanda kendilerini gelifltirebilecekleri e¤itim olanaklar›ndan yoksun olmalar›, mevcut sorunlar›n gün geçtikçe artmas›na neden olmaktad›r. Hâkim s›n›flar, Dersim politikas›nda halk› sindirmek, bast›rmak için yaflam›n› hayvanc›l›kla sürdüren köylüleri de k›skaca alarak, yayla alanlar›n› yasak bölge ilan etmifl ve bu flekilde yaflam›n› hayvanc›l›kla sürdüren insanlar› da teslim alma, yoksullaflt›rma, düflkünlefltirme siyasetini hayata geçirmektedirler. Özellikle 10 bin 557 kara may›n›n›n bulundu¤u Dersim co¤rafyas›n› düflünürsek ve bu alan d›fl›nda kalan yerlerde de yayla yasaklar›n›n eklersek, insanlar›n kendi topraklar›nda aç›k bir cezaevine kapat›ld›klar› gerçe¤i apaç›k ortaya ç›kmaktad›r. Bu yasaklara bir de son y›llarda yap›m› tamamlanan ve birer birer tutulan barajlar› da eklersek nas›l bir tablonun Dersimlileri bekledi¤ini tahmin edebiliriz. Hâkim s›n›flar›n Dersim politikas›n›n en önemli hamlesi ise “barajlar
projesi”yle Dersim’i sular alt›nda b›rakarak, Dersim’i ve Dersim insan›n› sularla bo¤mak, sürgün ve göç ettirme politikalar›n› son h›z›yla devam ettirmektir. Dersim ilk defa Munzur Kültür ve Do¤a Festivali'ni baraj›n ve Munzur’un özgür ak›fl›na vurulan kelepçenin, önüne çekilen beton y›¤›nlar›n›n gölgesinde geçirecek. Uzunçay›r Baraj›’n›n tutulmas›yla beraber yüze yak›n köy sular alt›nda kalm›flt›r. Tam da burada Munzur Kültür ve Do¤a Festivali'ni bir kez daha sorgulayarak adeta Dersim’i Anka Kuflu misali kendi küllerinden yaratarak kitlelere güven vermek, her kar›fl topra¤›na, do¤ada yaflayan bütün canl›lara sahip ç›kmak, tüketim meyilli bir toplum alg›s›n›n yerine üreterek var olma bilinciyle bütün de¤erlere sahip ç›kmak gerekmektedir. 1938’in ac›lar›n›n hala bilge ve kâmil insanlar›m›z›n yüzlerinde ve bedenlerindeki izlerde sakl› oldu¤u düflünüldü¤ünde, can pahas›na da olsa co¤rafyam›za sahip ç›kmal›y›z. Ancak böylelikle Dersim’i sular alt›nda b›rakma projeleri karfl›m›zda erir ve yok olur. Dersim'i ve Munzur'u kurtarmak, böylesi bir iddiada bulunmak, ancak kendimizdeki gericiliklerle de savaflarak her türlü ç›kar ve rant elde etme mant›¤›ndan s›yr›lm›fl bir duruflla mümkündür. En az do¤am›z›, kültürümüzü, insanl›¤›m›z› ya¤malayanlar kadar kararl› ve gelece¤imizi kazanma, topraklar›m›za sahip ç›kma konusunda da bir o kadar örgütlü olmak zorunday›z. Dersim, tarihinden ald›¤› güç ve gelece¤e olan inanc›yla yaflam›na sahip ç›kacak, tarihinden devrald›¤› güzellikleri ço¤altarak yar›na b›rakacak güçtedir.
Merhaba, Bu y›l 10.’su düzenlenmekte olan Munzur Do¤a ve Kültür Festivali’nin bafllamas›na çok k›sa bir zaman kald›. Dünden bugüne yasaklamalar, engellemeler ve devlet eliyle sahnelenen türlü provokasyonlarla 2 kez engellenen festivalimiz, tüm bask›lara ra¤men Dersimlilerin ve Dersim dostlar›n›n büyük bir sahiplenifliyle birlikte bu y›l 10. kez gerçeklefltiriliyor. Bu y›lki festivalin Dersimliler aç›s›ndan ayr› bir önemi var. Hat›rlanaca¤› üzere bundan önceki festivallerin birço¤unun ana temas› “baraj projelerinin iptal edilmesi”ydi. Fakat bugün, festivalimiz ne yaz›k ki Uzun Çay›r Baraj›’n›n gölgesinde biraz buruk kutlanacak. Halihaz›rda yürürlükte olan di¤er baraj projeleri ve inflaatlar›n›n yan› s›ra yayla yasaklar›, orman yakmalar ve birçok keyfi uygulamalarla… K›sacas› fiili bir OHAL yönetimiyle festivalimiz gerçeklefliyor. Devrimci Demokrasi Gazetesi olarak, bu flartlar alt›nda 10. y›l gibi önemli bir dönemeci yaflayan Dersim Festivali’ni, özel say›m›zla irdelemek istedik. Bu kapsamda, Dersim’de yaflanan bu s›k›nt›lar› ve bu s›k›nt›lar› en fazla yaflayan, gö¤üs geren Dersim’deki kurum temsilcileri, belediye baflkanlar› ve Dersim halk›yla, Dersim’deki kimi sorunlar üzerine bu özel say›y› haz›rlad›k. Elinizdeki festival özel ekimizde Dersim’deki ilçe ve merkez belediye baflkanlar›yla, Dersim’in genel sorunlar› ve festivalden beklentiler konusunda çeflitli röportajlar gerçeklefltirdik. Dersim Belediye Baflkan› Say›n Edibe fiahin ve Naz›miye Belediye Baflkan› Say›n Cafer K›rm›z›çiçek, festival yo¤unlu¤undan dolay› röportajlar›n› yetifltiremediler. Hozat, Mazgirt, Ovac›k, Pertek belediye baflkanlar›, DEDEF Genel Baflkan› Özkan Tacar, Dersim Kültür Derne¤i Baflkan› Ali Mükan ve Dersim halk›ndan derledi¤imiz röportajlara sayfalar›m›zda yer verdik. Ek olarak, Dersim’den çeflitli haberler ile ülkemizde Yeni Demokrasi perspektifiyle demokratik haklar mücadelesi yürüten Demokratik Haklar Federasyonu’nun çeflitli aç›klamalar›na ve de¤erlendirmelerine de yer verdik.
festival özel say›
02 ALİ MÜKAN
Munzur olup Dersim’e akal›m..
D
Özkan TACAR DEDEF BAŞKANI
Dersim yang›n yeri gibiydi... Yavuz Selim’in bafllatm›fl oldu¤u Çald›ran Savafl›’yla birlikte, özellikle K›z›lbafl Alevileri’ne yönelik, “Tafl üstünde tafl, omuz üstünde bafl b›rak›lmayacakt›r’’ anlay›fl›yla gelenekselleflen bir devlet anlay›fl›n›n yüzy›llarca yafland›¤› yer olan Dersim’de halk, ac›s›n› iliklerine kadar yaflam›flt›r. Bu gelene¤e ba¤l› kal›narak, sonraki y›llarda da Dersim’e bafl e¤dirilmek istenmifl ac›mas›z bir flekilde, ‘38 katliam›n› mazlum Dersim halk›na yaflatm›fllard›r. Sonras›nda 1960, 1970 ve 1980’de her on y›lda bir yap›lan darbelerle genelde ülke, özelde ise Dersim’in üzerinden bir silindir gibi geçilerek ülke bir kez daha faflist askeri cunta taraf›ndan karanl›¤a mahkûm edilmifltir. Y›llar 1994’ü gösterdi¤inde, Dersim tam anlam›yla yang›n yerine dönmüfltü. Köyler zorla boflalt›l›yor, boflalt›lmayan köyler de yak›l›yordu. G›da ambargosu uygulan›yor, insanlar ekme¤i karneyle al›yorlard›. Seyahat özgürlü¤ü bütünüyle ortadan kalkm›fl; bir yerden bir yere gitmek adeta iflkenceye dönüflmüfltü. Arama noktalar›nda insanlar saatlerce bekletiliyordu. Ormanlar›m›z cay›r cay›r yak›l›yordu. ‹nsanlar atalar›n›n mezarlar›n› ziyaret edemeyecek hale getirilmiflti. Faili meçhul cinayetler kol geziyordu. Yüzlerce devrimci ya iflkencehanelerde katledildiler ya da zindanlara kapat›ld›lar ve birçok devrimci-demokrat kifli de sürgün edildi topraklar›ndan. Dersim tam anlam›yla insans›zlaflt›r›lm›flt›. Sürgüne gönderilenler ve ekonomik nedenlerle büyük flehirlere yerleflenler de bu durumdan hiç memnun de¤illerdi. Ya sessiz kal›p hayatlar›n› idame ettireceklerdi ya da bunun karfl›s›nda durup kendi topraklar›na olan borçlar›n› ödeyeceklerdi. Metropollerdeki Dersimliler ikincisini seçerek, bu gidiflata dur demek için yan yana gelip örgütlenmeyi seçtiler. ‹lk temelini 1954 y›l›nda Ankara’da atan Tuncelililer Derne¤i, sonras›nda 1957’de Kuru Kahveci Mehmet Efendi ve Sait K›rm›z›toprak (Doktor fiivan), 1960’larda halen Tunceli E¤itim ve Sa¤l›k Vakf›’nın da kurucusu olan Av. Haydar Özdemir, 1974’lerde Süleyman Cihan’lar›n önderli¤inde tekrar kuruldu. Dönem dönem aç›l›p kapat›lan Dersimlilerin örgütlülü¤ü, 1990’da Nimet Tanr›kulu, Salman Yeflilgöz ve ismini sayamad›¤›m bir çok de¤erli büyü¤ümüzün çabalar›yla 1994 y›l›na kadar gelindi. Onlardan bayra¤› ‹smail Aslan, Ali R›za Bilir ve Celal Turna gibi dostlar›m›zla birlikte devral›p dernekleflme sürecine devam ederek Dersimlilerin örgütlülü¤ünü oluflturmufl olduk. 1994 y›l›ndaki yang›n yeri Dersim, tam anlam›yla savafl yafl›yordu. ‹nsans›zlaflan Dersim’e çare bulmak için 1998 y›l›nda Ankara’da DEDEF ve TUDEF’in önceli olan Dersim Dernekleri Dayan›flma Kurulu, milletvekilleri ve dönemin belediye baflkan›yla yap›lan toplant›da ‘festival fikri’ ortaya ç›km›flt›. Bunu düzenlerken kültürümüze, inanc›m›za, kimli¤imize ve do¤am›za yap›lan sal-
d›r›lar› bertaraf etmeyi amaçlam›flt›k. Munzur festivali, di¤er illerde düzenlenen festivallerden farkl› olmal›yd› ve ayn› zamanda Dersim’i insans›zlaflt›ran anlay›fl›n karfl›s›nda durabilecek bir festival olmal›yd›. Ve ‘99 y›l›nda ilk festivalimize bafllad›k. Ama maalesef birinci festivalimiz devletin yasaklamas›yla gerçeklefltirilemedi ve ‘yasakl› festival’ ünvan›n› da alm›fl oldu. O y›l derneklerimizin önderli¤inde, sanatç›lar›m›z ve ayd›nlar›m›zla birlikte otobüslerle Dersim’e fiili festival yapmak için geldi¤imizde, Seyitli Köprüsü’nden Dersim’e al›nmad›k. Bunun üzerine üç gün orada kal›narak bu durum protesto edildi ve yap›lan mücadeleler sonucunda ilk yasal festivalimizi 2000 y›l›nda gerçeklefltirmifl olduk. Ayd›n, yazar, akademisyen, sanatç› dostlar›m›z ve birçok Dersim dostu, severek ve içtenlikle festivallerimize kat›ld›lar. Demokrasiden, eflitlikten, ayd›nl›ktan ve hakça paylafl›mdan yana olan bir festivaldi örgütlenen; bu yüzden tüm Dersim dostlar› Munzur olup akt› Dersim’e... Panellerle, söyleflilerle, tiyatrolarla, sinema ve belgesel gösterimleriyle, fliir dinletileriyle, konserlerle, Munzur yürüyüfllerimizle, do¤am›za sahip ç›kan etkinliklerimizle, ülke gündemini yak›ndan takip eden faaliyetlerimizle festivalimiz bu y›l resmiyette 10., iptal edilenlerle birlikte esasen 12. yafl›n› kutluyor. Kendimize; ‘festivaller amac›na ulaflt› m›’ diye soracak olursak bunun iki yan›t› olacakt›r. Dersimlilerin eme¤i ve özverisiyle bugüne tafl›nan festival önemli de¤erler ç›kard› ortaya. Di¤er taraftan ise festivalin, Dersim’in kültürüne, diline, inanc›na ve do¤as›na olan ba¤l›l›¤›ndan ufak ufak uzaklaflt›¤›n›n da özelefltirisini vermek gerekir. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali özünü ald›¤› meselelerle daha fazla ilgilenmeli ve bu öz üzerinden daha da niteliklefltirilmelidir. Mesela Dersim’in öncelikli sorunlar› aras›nda yer alan baraj projelerinin iptali için sesimizi dünya kamuoyuna tafl›ma yolunda festivali daha iyi de¤erlendirmemiz gerekiyor. Dersim ‘38 Katliam›’na iliflkin bu y›l kafatasç› zihniyetin temsilcisi olan Onur Öymen taraf›ndan ifade edilen “analar a¤lamad› m›’’ sözleri Dersimliler’in bilincinde çakan tarih k›v›lc›m› oldu. ‘Unutmak ihanettir’ diyen Dersimliler, gerek yurt içinde gerekse de yurt d›fl›nda onurlar›na, geçmifllerine ve geleceklerine sahip ç›kma iradesini gösterdiler. Baflbakan bile Dersim ‘38’de yaflananlar›n katliam oldu¤unu itiraf etmek durumunda kald›. Bu yüzden hükümete ve Ankara’ya belli bafll› taleplerimizi iletmek için 13 Aral›k’ta Kad›köy ‹skele Meydan›’nda, binlerce Dersimlinin ve Dersim dostlar›n›n kat›l›m›yla güçlü bir miting gerçeklefltirdik. Sesimizi tüm dünyaya duyurduk. Yedi ana talebimiz vard›: -Dersim ‘38 katliamd›r; arflivler aç›ls›n hesab› verilsin.
-Sürgünler, kay›plar ve evlatl›k al›nanlar›n listesi aç›klans›n, -Dersim ismi iade edilsin, -Seyit R›za ve arkadafllar›n›n mezar yerleri aç›klans›n, -Dersim halk›ndan özür dilensin, -Munzur Barajlar Projesi iptal edilsin, -Dilimiz ve K›z›lbafl Alevi kimli¤imiz tan›ns›n. Bu taleplerimizi festival süresince halk›m›zla paylafl›p neler istedi¤imizi Türkiye ve dünya kamuoyuna aktarmal›y›z. Bunlar›n ifade edilmedi¤i yerde eksiklik ve festivalin içi bofl olaca¤› kesindir. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nin 10.’sunu karfl›larken maalesef ki ortaya ç›k›fl amac›ndan uzaklaflan ve Dersim’i önceleyen özünde tahrifatlar olan bir sürece girmifl bulunuyor festival. Dersimlilerin ve Dersim dostlar›n›n eme¤iyle bugüne tafl›nan, önemli birikimler ortaya ç›karan festival, bu birikimlere ve özüne yaslanarak, yenilenerek niteliklefltirilmelidir. Festival toplant›lar›nda karfl›laflt›¤›m›z tablo, festivalin Dersim’i önceleyen özünden uzaklaflmalar›n yafland›¤›n› ve böyle devam etmesi halinde de bu uzaklaflman›n devam edece¤ini gösteriyor bize. Durup düflünmek, halka kulak verip do¤rular›m›z ve hatalar›m›zla hesaplafl›p önümüzdeki y›llara memleketin dilinden kültürüne, do¤as›ndan inanc›na kadar genifl bir yelpazeyi içine alan ve üreten bir festival devretmeliyiz. Festival, ad›n› Munzur’dan, özünü de özgür ak›fl›ndan al›yor. Afl›m›z, ekme¤imiz, inanc›m›z, yaflam kayna¤›m›z Munzur, art›k özgür akm›yor. ‹lk defa festival Munzur’un önüne örülen setlerin gölgesinde, kahredici hüznünde yap›l›yor. Yaflad›klar›m›zdan ders ç›karmal›y›z. Festivalin bu y›lki temas› “Dersim’de ikinci 38’e hay›r! Munzur özgür aks›n…” fleklinde belirlendi. Ve art›k Munzur özgür akm›yor. Söylediklerimizle yapt›klar›m›z ahenk halinde olacaksa, bu teman›n karfl›l›¤›n› yerine getirmek durumunday›z. Bu denli önemle ele ald›¤›m›z barajlar meselesinin önüne geçecek ve barajlar meselesini s›radanlaflt›racak vurgulardan kaç›nmak durumunday›z. Bilincimizin sürekli kanayan yan› ise ‘38; o tarihe ve yarat›lan de¤erlere sahip ç›kmak zorunday›z. Hile ve entrikalarla Dersim’i dize getirmeye çal›flt›lar ama Dersim e¤ilmedi zalime. Kad›n›yla, erke¤iyle, yafll›s›yla, genciyle direndi Dersim. fiimdi kap›m›za dikilmifl yine zebaniler. En az ‘38 kadar kararl›lar. Biz de tarihimizden ald›¤›m›z güçle sahip ç›kmal›y›z do¤am›za. Hiçbir kiflisel hesap gütmeden sar›lmal›y›z Munzur’a, gelece¤imize. Tüm Dersimlililer’i ve Dersim dostlar›n› Munzur’dan bir tas su içmeye, topra¤›na geri dönmeye davet ediyoruz. Düzgün Baba’n›n inanc› sizinle olsun…
DERS‹M KÜLTÜR DERNE⁄‹ BAfiKANI
Dersim'de OHAL Devam Ediyor!
Dersim Yang›n Yeri Gibiydi…
ersimliler dönüp tarihlerine bakt›klar› zaman hiçbir halk›n yaflamad›¤› ac›lar› yaflam›fllard›r. 1938’de yafll›, genç, kad›n, çocuk ayr›m› yap›lmadan katledilmifllerdir, geriye kalanlar›n çocuklar› evlatl›k verilmifl ve binlerce Dersimli bir daha yan yana gelmemek üzere ülkenin her köflesine, ad›n› dahi bilmedikleri, dilerini hiç duymad›klar› yerlere sürgün edilmifllerdir. Ve geride kalan Dersimliler katledilenlerin, sürgündekilerin ac›lar›n› bir an bile unutmadan hayata inatla tutunmufllard›r. Uzun süren ac› dolu, zor y›llardan sonra yeniden bir k›sm› u¤runa ölümü, sürgünü göze ald›klar› topraklar›na geri dönmüfllerdir. Kendilerini neyin bekledi¤ini bile bilmeden sürgünden geri dönmüfllerdir. Dersimliler, tarih boyu hiçbir dil, din, ›rk ayr›m› yapmadan kendi topraklar›nda tüm halklarla kardeflçe yaflam›fllard›r. Dersimlilerin yaflam felsefesinde do¤aya ve do¤adaki tüm canl›lara büyük bir sayg› vard›r. Bizler 1990’l› y›llara geldi¤imizde co¤rafyam›zda köylerimiz yak›lm›fl, baz› köylerde insanlar›m›z katledilmifltir. Buna bir örnek verirsek; 23-24 Eylül 1994’de Dersim Gökçek Köyü Mirik Mezras›’nda Ifl›k ve Serin aileleri katledilmifllerdir, bunlar›n içinde henüz 3 yafl›nda bir k›z çocu¤u da bulunmaktayd›. Bu dönemde k›rk binin üzerinde Dersimli de topraklar›ndan zorunlu olarak göç ettirilmifl ve Dersimliler tekrar sürgün yollar›n› tutmufllard›r. Ve bununla beraber Dersimliler, topraklar›ndan göç ettirilerek temel geçim kayna¤› olan hayvanc›l›k, ar›c›l›k, tar›m gibi alanlardan yararlanmayacak hale getirilmifl ve bunun sonucu olarak da flehirlere ve Dersim merkeze göç eden halk büyük bir geçim s›k›nt›s› ile karfl› karfl›ya kalm›flt›r. ‹nsanlar›n elinde bulunan binlerce hayvan tefeci tüccarlar taraf›ndan adeta talan edilmifltir. Dersim’de OHAL’in devam etti¤i, insanlar›n köylerine gidemedi¤i, flehir merkezinde evlerine giderken dahi defalarca aramalardan geçti¤i bir süreçte Dersim Dernekleri Federasyonu’nun öncülü¤ünde dönemin belediye baflkan› ve milletvekilleri bir araya gelerek Munzur Do¤a ve Kültür Festivali fikrini ortaya ç›kard›lar. Bununla birlikte Dersimlilerin ve Dersim dostlar›n›n o zor flartlarda yüzünü yeniden topraklar›na dönmeleri ve büyük bir sahiplenme göstermeleri, engellemelere ve yasaklamalara ra¤men festivalin gerçekleflmesini sa¤lad›. Festivalle beraber insanlar yeniden yaflad›klar› köylerine geri dönmüfl, inanç yerlerini ve mezarlar›n› ziyaret etmifllerdi. Bu y›l festivalimizin onuncusunu, tutulan baraj›n gölgesinde kutlayaca¤›z. Bu sebeple, bu ve bundan sonraki festivallerimizi Dersim’in ikinci ‘38 olan baraj projelerinin iptal edilmesi, Dersim ‘38 Katliam›’n›n arflivlerinin aç›lmas›, sürgün edilenlerin ve evlatl›k verilenlerin kimliklerinin aç›klanmas›, Seyitlerin mezar yerlerinin aç›klanmas›, köylere geri dönüflün sa¤lanmas› ve geri dönüfl için gerekli hizmetlerin karfl›lanmas› gibi talepler bundan sonra festivalimizin ana fliar› olacakt›r. Son olarak buradan tüm Dersimlilere ve Dersim dostlar›na ça¤r›m›zd›r; Dersim’e hayat veren Munzurumuzun önüne çekilmek istenen setlere dur demek için Munzur olup Dersim’e akal›m..
Her yaz artan askeri operasyonlarla beraber Dersim’in bir çok alan› yasaklanm›fl bölge ilan edilerek Dersim halk›n›n yaflam› tecrit alt›na al›n›yor ve halk›n üzerindeki bask›lar da pervas›zlaflt›r›l›yor. Dersim’de demokratik haklar mücadelesi yürüten köylülere yönelik devlet bask›s› daha yo¤un hayata geçiriliyor. Hozat’›n birçok köy ve yaylalar›nda askerlerin köylülere yönelik bask›lar›n artt›r›lmas›n›n yan› s›ra özelikle son dönemde Ça¤larca Köyü karakol komutan›n›n köy halk› üzerinde estirdi¤i bask›, zulüm ve sindirme politikalar›, Dersim’de halen OHAL uygulamalar›n›n devam etti¤inin bir göstergesi durumunda. Karakol komutan›, köy içerisinde her türlü deste¤i vererek ajan unsurlar› palazlarken, kirli iliflkileri reddeden köylüleri ise çeflitli flekillerde tehdit ederek, adeta terör estirmektedir. Kimi zaman köylüleri döverek, kimi zaman köy içerisine tank›yla girip sa¤a sola atefl açarak, kimi zaman ise köylüleri canl› hedef haline getirip, köylülerin yaflam›n› çekilmez hale sokuyor. Yaflanan tüm bu bask›lar karfl›s›nda köy halk›, can güvenli¤i olmad›¤› için köylerinden zorunlu olarak göç etmek durumunda kal›yor. Öte yandan bölgede iyice kurumsallaflmaya bafllan DHF’nin yürüttü¤ü demokratik haklar mücadelesi, faflist güçler taraf›ndan engellenmek isteniyor. Halka yönelik bask› uygulayan bu unsurlar, halk ile DHF aras›ndaki kuvvetli ba¤lar›, ajan unusurlar› üzerinden yayd›¤› karalamalarla koparmak niyetinde. Bölgede yaflayan halk ise yaflanan tüm bu bask›lar karfl›s›nda devletin kirli oyunlar›n›n bir parças› olunmamas› için elinden gelen bütün gayreti göstererek, gerici faflist unsurlar›n palazlanmas›n›n önüne geçmektedir.
03
festival özel say›
Hozat Belediye Baflkan› ile festival üzerine DEVR‹MC‹ DEMOKRAS‹: Bu y›l 10.'su düzenlenecek olan Munzur Do¤a ve Kültür Festivali'nden beklentileriniz nelerdir?
si” adl› yaz›m› neden tart›flm›yorlar? Aç›k söylemek gerekir ki, bunu neden yapmad›klar›n›n cevab› çok basittir: “Cevdet Konak ve ba¤l› bulundu¤u kurumsal iliflkiler üzerinde bir çatlak yaratmakt›r.” Fakat, gerek flahs›m gerekse de dost kurumlar›n bu tür komplolara ve çirkin oyunlara karfl› gerekli önlemlere sahip oldu¤u bilinmelidir. Y›llarca halk›m›z›n omuzlar›na basarak belediyelerimizin her türlü olana¤›n› kendi feodal çevrelerine peflkefl çektiren bu kesimlerin art›k halk içerisinde hiçbir itibarlar›n›n kalmad›¤›n› ve de kalmayaca¤›n› rahatl›kla söyleyebilirim. Bilinmelidir ki emekçi halk›m›z kendi kurumu olan belediyesine yönelik gerçeklefltirilen her türlü sald›r› ve provokasyona karfl› dün oldu¤u gibi bugün ve yar›n da belediyesini sahiplenmeye devam edecektir.
Cevdet KONAK: Asl›nda her y›l düzenlenmekte olan ‘Munzur Do¤a ve Kültür Festivali’ne dair, temel olarak bir tak›m beklentilerimiz var ve bu beklentilerimizin hayat bulmas› ad›na da çal›flmalar yürütmekteyiz. Öncelikli olarak festivalin kendisinden de beklendi¤i üzere Dersim’in do¤a ve kültürüne ait yerelli¤i ön plana getirmemiz gerekmektedir. fiunu aç›kça söylemek gerekiyor ki, Dersim bölgesine yönelik gerçeklefltirilecek olan her türlü do¤a ve kültür etkinli¤inin siyasal muhtevadan ar›nd›r›larak ele al›nmas› beyhude bir çabad›r. Do¤a ve kültürümüzün tahrip edilmesine yönelik siyasal bir karfl› yönelifl söz konusudur. Bundan dolay› bizler meseleyi bu siyasal sald›r›ya göre ele almal› ve gerçeklefltirece¤imiz her türlü etkinlikte pratik uygulamalar›m›z› buna göre oluflturmal›y›z. Genel olarak Kürt co¤rafyas›nda, özel de ise Dersim’de, y›llar y›l› kültür, inanç ve dile yönelik kat› yasaklar uygulanm›fl, do¤a her gün tahrip edilerek, faili meçhul cinayetler ile insan haklar› ihlali doruk noktas›na de¤in t›rmand›r›lm›flt›r. Tüm bu bask›lar› yaflayan bir halk›n politik bir karfl› koyufla yönelmemesi mümkün olabilir mi? Tam da bu noktada, y›llarca bu muhalefet hatt› üzerinden infla edilen ve edilmesine de devam edilen bir kültürleflme süreci söz konusudur. Do¤al olarak da flunu söyleyebiliriz ki; gerçeklefltirdi¤imiz tüm etkinlikler ve özellikle de festivallerimiz, dile getirmifl bulundu¤um bu duruma paralel bir seyir izlemelidir.
Belediyeniz, Hozat halk› ile birlikte yeni bir festivali daha karfl›l›yor. Geçmiflten bu güne festival, genel çal›flmalar›n›z ve projeleriniz hakk›nda biraz bilgi verebilirimsiniz?
Son birkaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var. Bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz? San›r›m kastetti¤iniz Dersim geneline yönelik bir elefltiri. Festivalin beklentileri karfl›lamad›¤›n› söylemek haks›zl›k olacakt›r. Kabul edilmelidir ki bizler, zor bir bölgede siyaset yürütmekteyiz. Bir kere halk›m›z›n karfl›laflt›¤› bu zorluklar ile bafl etmek için siyaset yapmaktay›z. Burjuva siyasetçilerden bizleri farkl› k›lan en temel ilkelerden biri de, halk›n içinde, halk ile birlikte de¤iflim ve dönüflümü mümkün k›labilmektir. Bunu gerçeklefltirirken zorluklar ile karfl›laflm›yor muyuz? Kesinlikle karfl›lafl›yoruz. Fakat flunu çok iyi biliyoruz ki ve itiraf etmek gerekiyor ki; bizler bu zorluklar› göze alarak burada bulunmaktay›z. Dile getirilen elefltirilerin beslendi¤i temel noktan›n, özverili bir emekle bugüne kadar gelen festivalin daha da nitelikli hale getirilmesine dönük olumlu kayg›lardan beslenen elefltiriler oldu¤una inan›yorum. Bahsini etti¤imiz kayg›, sistemin Munzur festivalinin alt›n› boflaltmak, onu yozlaflt›rmak için bilinçli bir flekilde organize etti¤i tart›flmalardan kesinlikle ay›rmak gerekiyor. Ki hatta sistemin bu bilinçli sald›r›s› karfl›s›nda festivali daha da niteliklefltirme tart›flmas› olumludur. Tam da bu noktada, Dersim halk› ve devrimci kurumlar içerisinde daha sa¤lam birliktelikler sa¤lanarak ilerlenmesinde fayda var. Devrimci kurum ve kurulufllar içerisinde yap›c› elefltiri mekanizmas› ifllevsellefltirildi¤i müddetçe kurumlar› karfl› karfl›ya getirmeye çal›flan kimi akl› evvellerin çabas› beyhude kalacakt›r. Stalin’in bir sözü vard›r “Bir tek ölüler hata yapmaz” diye. Onlar da yaflamad›klar› içindir. Zira yaflam›n beslendi¤i diyalektik öz burada sakl›d›r. Hatalar›m›z›n olabilece¤ini kabul etmiyor de¤iliz. Bizler halk›n içerisinde halk ile birlikte karar almaya aday bir belediyecilik anlay›fl›ndan yola ç›karak bu göreve talip olduk. fiunu eklemek gerekti¤i kanaatindeyim; Dersim’deki tüm devrimci kurum ve kurulufllar eminim ki dile getirmifl bulundu¤um bu tablodan haberdard›rlar. Bizlere düflen sorumluluk gere¤ince de birlik ve beraberli¤imizi pekifltirerek, gerek bu sald›r›lara karfl› ortak bir durufl sergilemek gerekse de halk›m›z aras›ndaki dayan›flmay› güçlendirmek temel vazifelerimiz aras›nda olmal›d›r.
Bundan önceki festivallerin tamam›nda ve bu festivalde de ana tema Munzur’da yap›m› düflünülen barajlard›. fiimdi 10. festivaldeyiz ve Munzur’da ilk baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? Ne yaz›k ki birinci baraj yap›ld›. San›r›m bizler halk içerisinde, bu konunun meydana getirece¤i olumsuzluklar›n sonuçlar›na dair kapsaml› bir teflhir çal›flmas›n› yürütme konusunda yetersiz kald›k. Birinci baraj yap›ld›ktan ve Dersim merkezine kadar etkileri görüldükten sonra Dersimliler aras›nda bir refleks olufltu ve ciddi say›labilecek bir muhalefeti meydana getirdi. Bilindi¤i üzere, hala yap›m›na devam edilen barajlar var ve bunlar›n uygulamaya konulmas›n›n neticesinde bölgemiz aç›s›ndan meydana getirece¤i daha büyük olumsuzluklar söz konusudur. Bölgemizin insans›zlafl-
t›r›lmas›, do¤as›n›n ve binlerce y›ll›k kültürel de¤erlerinin sular alt›na al›nmas› tehlikesi ile karfl› karfl›yay›z. Buradan tüm Dersimlilere ça¤r›md›r, barajlar projesi kesinlikle Dersim kimli¤ine yönelik bir siyasi sald›r›d›r. Hiçbir gerekçe bu sald›r›y› masumlaflt›ramaz. Burada bir tarih, bir halk sular alt›nda b›rak›lmaya çal›fl›l›yor. Ayn› flekilde ormanlar›m›z her geçen gün akla mant›¤a s›¤mayacak güvenlik gerekçeleri ile yak›l›p tahrip edilmektedir. Tüm bu nedenlerden dolay› bu halk›n meflru bir savunma hakk› vard›r. Buna bir sivil itaatsizlik de diyebiliriz. Zira bu halk›n vergileri ve art› de¤eri üzerinden yükselen bir devletin, böylesine büyük bir halk talebini görmezden gelmesini nas›l karfl›layabiliriz? Bundan dolay› halk›m›z›n birlik ve beraberli¤i içerisinde örülecek olan her türlü mücadele yönteminin tart›fl›larak örgütlü bir flekilde hareket edilmesi gerekmektedir.
Bu festival önemli güncel geliflmelerin yafland›¤› bir dönemde yap›l›yor. Bunlardan biri de CHP’de yaflanan genel baflkan de¤iflikli¤i. Sizinde bu konu ile ilgili Radikal ‹ki’de ç›kan bir mektubunuz vard› ve çeflitli tart›flmalara neden oldu. Kimileri K›l›çdaro¤lu’nu destekledi¤inize yorumlad› mektubu, kimileri ise neden bir flans vermiyoruz diye de¤erlendirdi. Bu konu ile ilgili ne söylemek istersiniz? CHP’nin içinde meydana gelen bu de¤ifliklik birçok boyutu ile trajikomiktir. Birincisi büyük bir de¤iflikli¤in alameti olarak sunulan bu durumun bir komplo ile günyüzüne ç›kmas›d›r. Düflünebiliyor musunuz, bir hafta öncesine kadar Baykal’›n s›ra neferli¤ini yapanlar, bu süre içerisinde büyük bir Baykal muhalifli¤ine soyundular. Üstelikte CHP’nin üst düzey yöneticileri taraf›ndan bilinen Baykal’›n bu özel hayat› her ne hikmet ise birden görünür oldu. Burada iki soru sormama müsaade buyurunuz. Birincisi, Türkiye’nin gelece¤inin önünde Deniz Baykal’›n kendisi mi engeldi? ‹kincisi, e¤er böyle idiyse -ki böyle bir hava yarat›ld›- neden CHP’nin “halk adamlar›” Baykal’›n önünde el pençe divan duruyorlard›. Bence halk›m›z›n bu iktidar senaryosundaki sözde de¤iflim yalanlar›na aldanmamas› gerekir. Gelelim K›l›çdaro¤lu’na yönelik kaleme ald›¤›m mek-
tubun kendisine. Öncelikli olarak flunu belirtmekte fayda oldu¤u kanaatindeyim. Gerek Dersim’de yaflayan halk›m›z›n kendisinden, gerekse de Türkiye’nin muhtelif bölgeleri ve yurt d›fl›nda yaflayanlardan ald›¤›m telefonlarda böyle bir mektubu kaleme ald›¤›m için tebrik mesajlar› ald›m ve almaya da devam etmekteyim. fiahs›m o mektubu kaleme al›rken birinci olarak ülkemizde K›l›çdaro¤lu’na yönelik oluflan beklentileri ifade etmifltir. Devam›nda ise bizlerin bu konudaki görüflleri dile getirilmifltir. Asl›nda o yaz›n›n ironisi görmezden gelindi. Bizler orada bir teflhiri gözler önüne sermek maksad›ndayd›k. O da, K›l›çdaro¤lu’nun Dersim olaylar› ile bafllayarak sürdürdü¤ü siyasi istikrars›z ve geri ad›m atmalar›n, CHP genel baflkanl›¤›na gelmesi ile ayyuka ç›kaca¤›yd›. Kendisine yönelik destek ve beklentilerimiz hususunda flunun alt›n› özellikle çizmek istiyorum ki; K›l›çdaro¤lu’na yönelik bir deste¤imiz söz konusu de¤ildir, burada Dersimli K›l›çdaro¤lu de¤il, CHP genel baflkan› olan bir K›l›çdaro¤lu vard›r. Varl›¤› birçok muammay› bar›nd›ran CHP gibi bir partinin bafl›nda olmak birey iradesinden öte bir anlama sahiptir. Özellikle de flunun alt›n› çizmek ve özellikle de Dersimlilerin bilgisine sunmak gerekiyor ki, CHP Genel Baflkan› K›l›çdaro¤lu’nun kendisi de¤il, K›l›çdaro¤lu’nu genel baflkanl›¤a getiriflini bir yerel bas›n organ›nda, CIA operasyonu gibi balland›ra balland›ra anlatan Önder Sav’d›r. Dersimlilerin K›l›çdaro¤lu’nun CHP baflkan› olufluna duygusal bir temelde yaklaflt›klar› muhakkakt›r. Fakat ayn› Dersimlilerin, cumhuriyetin kuruluflundan itibaren birçok olumsuzlu¤a imza atan, ‘38 katliam›n›n bafl mimar› olan, sonras›nda ise Türkiye halklar› aras›nda birçok provokasyonun meydana geliflinde ve her türlü zulüm politikas›n›n alt›nda imzas› olan ›rkç› ve flovenist CHP ideolojisini unutmamas› gereklidir. Bugün K›l›çdaro¤lu’na yönelik kaleme ald›¤›m mektubumun kendisinden ötürü mu¤lakl›k oluflturmaya çal›flan kesimlere sormak istiyorum: AKP karfl›tl›¤› üzerinden sözde siyaset yaparlarken, bu yaz›n›n kendisini bir manipülasyon arac› olarak kullan›p, emekçi halk›m›za beni K›l›çdaro¤lu’na destek veriyormuflum diye gösterenler, ayn› flekilde Radikal ‹ki Gazetesi’nde 20 Haziran 2010 tarihinde yay›mlanan ve Baflbakan’a yönelik dile getirmifl bulundu¤um “Baflbakan›n ‹deoloji-
Belediyemiz bu konuda gerekli çal›flmalar›n sürdürülmesi ve organizasyon ifllemlerinde üzerine düflen her türlü sorumlulu¤u lay›k›yla yerine getirmeye çal›flmaktad›r. Bizler festival çal›flmalar›m›z› sadece Hozat merkezi ile s›n›rl› tutmamaktay›z. Bir nevi bütün köylerimiz ile s›k› bir koordinasyon içerisindeyiz. Festival baflta olmak üzere gerçeklefltirdi¤imiz tüm etkinliklerimizde iflçi, köylü, esnaf, sanatç›, ayd›n, demokratik kitle örgütleri ve emekçi yoksul halk›m›z›n ifltiraklar› ile çal›flmalar›m›z› sürdürüyoruz. Bundan dolay› hiçbir zaman yaln›zl›k çekmedik. Köylülerimiz her festivalimizde oldu¤u gibi bu festivalimizin de bir bileflenidir. Onlar›n kendi emekleri ile meydana getirmifl olduklar› ürünleri festivalde bizler ile paylaflmas› ve bizlerin de bunlar› festivalimize kat›lan konuklar›m›za sunmam›z kadar daha dostane, komünal bir duygu var m›d›r? Tabi birkaç istisna d›fl›nda esnaf›m›z›n bizlere sunmufl oldu¤u katk›y› da göz ard› etmemek gerekir. Tüm bunlar meydana gelirken söylemlerinde halk›n yan›nda oldu¤unu ifade eden, fakat geri plan ve pratikte her türlü engel ile belediyemizin çal›flmalar›n› provoke etmeye çal›flan kiflilerin teflhirini yapmak da gerekir. Genel olarak ülkemizde, özelde ise Dersim ve Hozat’ta, sisteme entegre olmufl bu kiflilerin çok iyi bilmesi gerekiyor ki, Türkiye devrimcileri ve sosyalistleri kendi kurumlar›n› koruyabilecek ve sahiplenebilecek bir güce sahiptirler. Tüm s›n›rl› olanaklar›m›za ra¤men bugün festivalimizi sadece bir günlük k›s›tl› bir süre içerisinde gerçeklefltirmekteyiz. Fakat gerekli olanaklar›n yarat›lmas› halinde gerek süre gerekse de kapsay›c›l›k aç›s›ndan, ileriki süreçte daha büyük bir festival organizasyon plan›m›z›n oldu¤u da bilinmelidir. En az›ndan bunun ilk ad›mlar›n› atmak aç›s›ndan bu y›lki festival program›m›zda, enternasyonal duygular› güçlendirmek maksad›yla çeflitli Latin Amerika ülkeleri ile bir tak›m yaz›flmalara ve davetlere bafllam›fl bulunmaktay›z. Bafllatm›fl bulundu¤umuz projelerden k›saca bahset mek gerekirse bunu flu flekilde ifade etmemiz müm kündür: 1- 1994 y›l›ndan itibaren köylerinden göçe zorlanm›fl emekçi köylülerimizden 69 aileye arsa tahsisi yap›lm›fl olup, aileler taraf›ndan inflaat çal›flmalar› k›smen bafllat›lm›fl durumdad›r. 2- 2010 y›l›nda sat›n ald›¤›m›z 21.500 metrekarelik arsalar üzerinde imar tadilatlar› ve di¤er imar-ifraz çal›flmalar› tamamlanm›fl olup, A¤ustos ay› içerisinde sat›fla ç›kar›larak elde edilen öz kaynak ile %70 personel alacaklar›na mahsuben, di¤er %30’luk k›s›m ise belediyemizin farkl› ihtiyaçlar›nda kullan›lacakt›r. 3- 2008 y›l›nda bafllatm›fl bulundu¤umuz TOK‹ evleri çal›flmas› en k›sa sürede 108 hak sahibine teslim edilecektir. 4- Tunceli Üniversitesi, Hozat Belediyesi ve Kaymakaml›¤›’n›n ortak çal›flmas› sonucunda ilçemizde Ekim ay›nda “Büro Yönetimi ve Sekreterlik” bölümü ö¤retime aç›lacakt›r. Altyap› haz›rl›klar› devam etmektedir. 5- ‹lçemizde toplumsal ve sosyal ihtiyaçlar›m›za cevap verecek “Hozat Cem ve Kültür Evi” inflaat çal›flmalar› bafllat›lm›fl bulunmaktad›r. 6- Yerleflime aç›lan yeni alanlarda (su, kanalizasyon, çevre düzenlemesi, elektrik vb.) altyap› çal›flmalar›n› mevcut kaynaklar›m›z ölçüsünde devam ettirmekteyiz. 7- Bunlar›n yan› s›ra, sosyal, kültürel ve çevresel projelerimiz alan›nda çal›flmalar›m›z devam etmektedir. Bizler belediye baflkanl›¤›na talip oldu¤umuz günden bugüne birçok çarp›kl›¤› halk›m›z ile birlikte tart›flarak teflhir etmifl bir aflamaday›z. fiunu kolayl›kla ifade etmek istiyorum; Cevdet Konak emekçi yoksul halk›n sözcüsüdür ve biliyorum ki bu halk da ayn› flekilde Hozat Belediyesi’ni her türlü gerici ve provokatör sald›r›ya karfl› koruyup sahiplenecektir.
festival özel say›
04
10.MUNZUR KÜLTÜR VE D Aç›l›fl Program›-Festival Yürüyüflü Turüflmek’te Buluflma ve Kent Merkezine Hareket Saat: 11.00 Festival Meflalesinin Yak›lmas› Aç›l›fl Konuflmalar›: Belediye Baflkan›, Milletvekilleri ve ‹l Valisinin Konuflmas› Seyit R›za Park› ve Heykel Aç›l›fl› Yer: K›flla Meydan› Saat: 12:30 Dinleti Varvara Folklor Oyunu GKM Çocuk Korosu Do¤an Çelik Mehmet Ekici Koma Nujiyan Halk Oyunlar› Ekibi Sergi Aç›l›fllar Yer: K›flla Avlusu Resim: “Oysa bizi ne çok sevmifltiniz” Serpil Odabafl› TMK Ma¤duru Çocuklar›n Resimleri , “Dersim’in Kad›nlar›” Sait Kelefl, Muzaffer Oruço¤lu Resim Sergisi Heykel Sergisi Mehmet Güleryüz Murat Ozan Foto¤raf: (Mezopotamya’n›n Renkleri) Ferhat Arslan PANEL Konu:”Dersim de; ‘38’den Bugüne Dil ve Kültür K›r›lmas›” (K›rmancki, Kurmanci) Kat›l›mc›lar: Munzur Çem ,Özlem Göner, Sami Tan, Emirali Ya¤an, Cafer Demir Yer: Belediye Konferans Salonu Moderatör: Yusuf Cengiz (Sanayi ve Ticaret Odas› Baflkan›) Saat: 15:30 Tiyatro Seyyar Sahne Tiyatrosu “Çocuklu¤un So¤uk Geceleri” Yer: K›flla Avlusu Saat: 17:00 Aç›l›fl Konseri Aç›l›fl Konuflmas›/Bld. Bflk. Edibe fiahin DEDEF Genel Baflkan›, Genel Baflkanlar Yerel Sanatç›lar Toplulu¤u Levent Özdemir Koma Hiwron Erdo¤an Emir Mikail Aslan Yer: Stadyum Saat: 19.30-23.00 Film Gösterimi “Kalema Sur” (Özgür F›nd›k) Yer: Yeralt› Çarfl›s› Saat: 22.00 Dersim Halk Ozan› Mahmut Baran’›n Anma Etkinli¤i Yer: Hozat Bargeni Köyü Saat:17.00-21.00
Ana Fatma’ya Ziyaret Buluflma Yeri: Gökkufla¤› Kad›n F›r›n› Önü Saat: 11.00 Dinleti: Deyifller ve Cem Yer: Ana Fatma Ziyareti Deyifller Ali ‹hsan Do¤an Hasan Sönmez Hüseyin Dede Cem Gülay Arslan Emre ‹nanan Abdullah Demirbilek Kemal Boz Sefkan Özer
30 Temmuz Cuma (2.Gün) Panel: “Biz Kad›nlar Tecavüz Kültürünü Deflifre Ediyoruz” Kat›l›mc›lar: Sebahat Tuncel, Ümit Efe Sibel Özbudun Nimet Tanr›kulu Sevda Karaca DÖKH Moderatör: Edibe fiahin Yer: Belediye Konferans Salonu Saat: 13.00-15.00
Yer: K›flla Avlusu Saat: 15.00-17.00 Panel: “Dilimiz Kimli¤imiz ‹nanc›m›z” Moderatör: fiükrü Y›ld›z Panelistler: Pir Ali Bali (Yazar) Sab›r Güler (Akademisyen) Mehmet Bayrak (Tarihçi Yazar) Ali Köylüce (Yazar) Yer: Dakad Merkezi Saat: 17.00
Tiyatro MKM Jiyana Nu ”fliret”
Konser *Sinevizyon Gösterimi/JiareBelgesel Film Gösterimi Ayfle fiewaxi Esra Öztürk Novavon Ayfer Düztafl Aynur Do¤an ‹lkay Akkaya Saat:19.00-24.00 Yer: Stadyum Film Gösterimi 1-Film: “Son Mevsim fiavaklar” Yönetmen: Kaz›m Öz Saat: 22.00 Yer: Yeralt› Çarfl› Üstü
OVACIK BELED‹YES‹ FEST‹VAL PROGRAMI 30-31 TEMMUZ 2010 CUMA 09.00- Gelen Konuklar›n Konutlarda ve ‹lçe Merkezinde Karfl›lanmas› 10.00- Gözelere ve Di¤er Bölgelere Gezi 12.00- Muzaffer Oruço¤lu Resim Sergisi (Belediye Dü¤ün Salonu) 15.00- Mehmet Çetin fiiir Dinletisi ve Söylefli 16.00- Panel: Dünden Bugüne Dersim ve Kültürümüz 17.30- Sokak Tiyatrosu (Tiyatro ‹dil) Gide Gide Nasrettin Hoca (Çocuk Oyunu) Bir Fidan›n Hikayesi 19.00- Konser Aç›l›fl Konuflmalar›: Mustafa Sar›gül (Ovac›k Belediye Baflkan›) Veysel Diri (DEDEF) Milletvekilleri, Konuk Belediye Baflkanlar› Konser Program›:
Panel Konu: “Kürt Sorununda Muhatapl›k Konusu ve Demokratik Özerklik” Kat›l›mc›lar: Hasan Cemal Osman Baydemir Ayd›n Çubukçu Yüksel Genç Figen Yüksekda¤ U¤ur Yefliltepe fierafettin Halis Moderatör: Nuri F›rat Yer: Belediye Konferans Salonu Saat: 12.00, 14.00 fiiir Dinletisi Dillerin Büyüsünde fiairlerle
Festival Meflalesi Yak›m› Grup Yelde¤irmeni Grup Düfller Vadisi Mehmet Ekici P›nar Sa¤ Taylan Y›ld›z Grup Munzur Metin Kemal Kahraman Sunucular: Umut Ayata Murat Batmaz
OVACIK BELED‹YES‹ FEST‹ VAL PROGRAMI 01 A⁄USTOS 2010 CUMARTES‹ 7.30- 9.30-Konuklara Sabah Kahvalt›s› ‹kram› (Eylül Çay Bahçesi) 9.00-14.30- Mercan Vadisi’ne Gezi, Hareket Belediye Önü Düzenleyen: Munzur Çevre Derne¤i ve Köy Dernekleri -Vadiye Hareket -Suyun Tutuldu¤u Alandan Toplanma Yerine Yürüyüfl - Konuflmalar Müzik Dinletisi
Mercan Köy Derne¤i’nin Konuklara ‹kram› 15.00- Grup Yorum Söylefli ve Müzik Dinletisi, 14.00- Panel, 19.00- Konser, Sanatçılar: Grup Hayk›r›fl Gürsel Ekici Ali Haydar Can Y›lmaz Çelik Burhan Berken ‹lkay Akkaya Sunucular: Umut Ayata Murat Batmaz 23 Temmuz-30 Temmuz Tarihleri Aras› Belediye Film Gösterimi Yer: Hükümet Kona¤› Meydan› Saat: 21.00
31 Temmuz Cumartesi (3. Gün) Buluflma Roflan Lezgin ‹rfan Amida Sennur Sezen Ezmani Kari Dedocan K›ymet Aslan Fidan Ayd›n Moderatör: Deniz Gündüz Yer: Saat: 15.00
Feleknaz Uca - Ezidi Temsilcisi Yusuf Be¤tafl (Süryani Dayrulzafaran Kilisesi) Moderatör: Aysel Do¤an Yer: Belediye Konferans Salonu Saat: 16.00-18.30
Panel Konu:“ Mezopotamya ‹nançlar›n›n Dersim’de buluflmas›” Kat›l›mc›lar: Alevi, Süryani, Ezidi Kemal Bülbül
Stadyum Konseri GKM Grubu Bülent Turan Volkan Ya¤an Grup Ento Kardefl Türküler
K›flla Etkinli¤i Yer: K›flla Avlusu Saat: 18.00
DHF’den yürüyüfl
29 Temmuz Perflembe (1.gün)
30 Temmuz 2010 CUMA günü Demokratik Haklar Federasyonu ( DHF) “Tacize, Tecavüze, Yayla Yasaklar›na ve Tüm Hak ‹hlallerine Hay›r” fliar› ile bir yürüyüfl gerçeklefltirecek. TAR‹H: 30 Temmuz 2010 SAAT: 18:00 TOPLANMA ALANI: Lise Yurdu Önü
01 A¤ustos Pazar Tiyatro Gösterimi: “TU K‹YE” Diyarbak›r Büyükflehir Belediyesi Tiyatrosu Yer: K›flla Meydan› Saat: 12.00 Panel: Konu: Dersim’in Ekolojik Sorunlar›, Barajlar ve Çözüm Önerileri Kat›l›mc›lar: Demir Çelik Oktay Konyar Dr. Gaye Y›lmaz Av. Bar›fl Y›ld›r›m Mehmet Turkay Ahmet Atakl› Moderatör: DEDEF Önerecek Yer: Belediye Konferans Salonu Saat: 14.00-16.00 Barajlara ve Operasyonlara Karfl› Munzur Yürüyüflü Güzergah: K›flla Meydan› Kemerebel Saat: 16:30:18:30 Kapan›fl Konseri/TMK Ma¤duru Çocuklara Atfen Sinevizyon *Kapan›fl Konuflmas›/Bld. Bflk. Say›n Edibe fiAH‹N, Grup Vardiya Grup Munzur Ferhat Tunç Ag›re Jiyan SERHADO Saat: 19.00-24.30 Yer: Stadyum Film Gösterimi 1. Belgesel “Kaz›m Koyuncu Belgeseli” Saat: 22.00 Yer: Yeralt› Çarfl›s› Üstü
Saat: 19.30-23.00 Yer: Stadyum Film Gösterimi 1.Film: “Seyid” Yönetmen: Özkan Küçük Saat: 22.00 Yer: K›flla Avlusu
Atölyeler 1- Foto¤raf atölyesi Erdinç…. Ferhat Arslan 2- Dil atölyesi Deniz Gündüz 3- Resim Atölyesi Fevzi Bilge 4- Erbane Atölyesi Mustafa….
05
festival özel say›
O⁄A FEST‹VAL‹ PROGRAMI Barajlarla Dersim’e ‹kinci ‘38’i Dayatanlara Karfl› Umudumuz, Bilincimiz ve Eme¤imizle 30 Temmuz Mazgirt Festival Program›nda Buluflal›m! 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’ni karfl›l›yoruz hep birlikte. “Halk kazanacak halk yönetecek” fliar› ile yola ç›kan Mazgirt Belediyesi, bu perspektifle 2. festivalini karfl›l›yor. Belediyesiyle birlikte sistemin yoz ve sömürücü yönetimi karfl›s›nda, yeni demokrasi anlay›fl›yla, Mazgirt’i yaflanabilir ve gelece¤e umutla bakan bir mekân haline getirmek için önemli ad›mlar atan ve atmaya da devam eden Mazgirt halk›, omuz omuza mücadelenin önünde hiçbir engelin duramayaca¤›n› gösteriyor bizlere. Belediyesinin bütün çal›flmalar›na destek sunan, belediyenin çal›flmalar›n› kendi çal›flmalar› olarak gören ve bu anlay›flla kendilerini yönetilen de¤il yöneten olarak gören Mazgirtlile-
rin gelecek konusundaki umutlar› daha diri flimdi. ‹flte tüm bunlar karfl›s›nda bilincimiz, umudumuz ve kardeflli¤imizle omuz omuza duraca¤›m›z bir festivali daha karfl›l›yoruz Bu y›lk› festival ise tutulan Uzun Çay›r Baraj› ve fiili flekilde hala devam eden OHAL uygulamalar›n›n gölgesinde kutlan›yor. Hala “Yasak bölge” ilanlar›yla topraklar›m›z› yasakl›yorlar. Ormanlar›m›z atefle veriliyor. Ard› ard›na gerçeklefltirilen baraj ve hidroelektrik santralleri ihaleleri ile Dersimlilerin toprakları, ibadet yerleri, mezarlar› sulara bo¤ulmak isteniyor. Yozlaflma ve yabanc›laflma derinlefltirilerek t›rmand›r›lmaya çal›fl›l›yor. Yani özcesi, ‘38 farkl› flekilleri ile devam ediyor.
MUNZUR KÜLTÜR ve DO⁄A FEST‹VAL‹ - NAZIM‹YE ‹LÇES‹ PROGRAMI
Usta flair Ahmet Arif’in dedi¤i gibi: Karfl›m›zdakiler bir avuç engerekler ve ç›yanlard›r; afl›m›za, iflimize göz koyanlard›r”. Tan›yoruz onlar›… Hiç unutmad›k. 38’lerde hilelerle teslim almaya çal›flt›lar bizleri. Göç yolar›nda içimizde Dersim özlemi vard›. Bafl e¤medik, dert olup akt›k zulmün içine. Katlettiler teslim olmad›k, onurumuzla direndik. Sistemin Tunceli sald›r›s› karfl›s›nda Dersim olman›n onuruyla dikildik. Dersim’in onuru ve direngenli¤i ile tüm Dersimlileri ve Dersim dostlar›n›n 30 Temmuz’da Munzur’un coflkusunu Mazgirt’e tafl›maya bekliyoruz.
31 TEMMUZ 2010 CUMARTES‹
-Saat: 8:00 ‹lçemize Gelen Misafirlerin Karfl›lanmas› Saat: 9:00’da Belediye Bahçesinde Kahvalt› Saat: 11:00’da (Düzgün Baba Cem Evi’nde) Protokol Konuflmalar› Lokma Da¤›t›m› Saat:13:00 Panel Yer: Düzgün Baba Cem Evi Kızılbafl ve Alevilik Cem Ba¤lama K›l Köyü Cem Evi’ne Ziyaret Saat: 18:00 Varvara S›lamanu Yer: Cumhuriyet Meydan›
08.00: Dersim’den Hareket (Otogar) 09.30: Karfl›lama (Hozat-Ovac›k Yol Ayr›m›) BELED‹YE DÜ⁄ÜN SALONU KÜLTÜR SANAT ETK‹NL‹⁄‹ 12.00-18.00: Muzaffer Oruço¤lu Resim Sergisi
Nazımiyeliler Derne¤i Düzgün Baba Derne¤i Nazımiye Belediyesi
Mazgirt Merkezde Kahvalt›: Saat: 08.00-10.00 Baba Mansur Oca¤›’n› Ziyaret: Saat: 10.30-13.30 Kütüphane Aç›l›fl›-fiiir Dinletisi- fiairlerin Kitaplar›n› ‹mzalamas›: Saat: 14.00-16.00 Nam›k Koyuncu Mehmet Çetin
Emirali Ya¤an K›ymet Arslan Mazgirt’te Tarihi-T uristik Yerlerin ve ‹nanç Merkezle rinin Ziyaret Edilmesi: Saat: 16.00-17.30 Mazgirt Kalesi-Elti Hatun Türbesi-Çoban Baba Türbesi Program: Yer: Özgürlük ve Demokrasi Park›
Saat: 18.00 Konuflmac›lar : Tekin Türkel (Marzgirt Belediye Baflkan›) Y›lmaz Kaya (Festival Komisyonu Baflkan›) Ali R›za Aydın (DEDEF Mazgirt Kültür ve Dayan›flma Genel Derne¤i Baflkan›
Emre Salt›k fievin Nurettin Güleç Helin Veysel Ayd›n Yusuf Turan Zülfükar Ali K›l›ç (Yol Tv) Sunucu: Melih U¤rafl
Sanatçılar: Ferhat Tunç
10. MUNZUR KÜLTÜR ve DO⁄A FEST‹VAL‹ - HOZAT ‹LÇES‹ PROGRAMI
28 TEMMUZ 2010 ÇARfiAMBA
Panalistler: Kaz›m Genç (Moderatör) Ali Balkız (ABF Genel Baflkan›) Turgut Öker (AABK Genel Baflkan›) Erdo¤an Çınar (Araflt›rmac› Yazar) Yaflar Kaya (FDG Baflkan›) Turabi Saltuk (Araflt›rmac› yazar) Dr. Hüseyin Yıldız (Tunceli Üniversitesi ‹ks. Bilim. Ö¤t. Üyesi) Saat: 19.00’da Cumhuriyet Meydan›’nda Konser Ferhat Tunç Emre Saltuk Arzu P›nar Sa¤ Kibar Arslan Zuhal Veysel Aydın Zele Mele Sürpriz Sanatç›lar Tarih: 28 Temmuz 2010 Saat: 11:00 Yer: Düzgün Baba
MAZG‹RT FEST‹VAL PROGRAMI 30 TEMMUZ 2010
Belediye Parkındaki Etkinlikler 10.00-12.00: Kahvalt› 12.00-14.00: Dinleti - Bülent fiengül ve Misafir Sanatç›lar 14.00-15.00: Tiyatro: Laz Marks (Can fienli¤i Oyuncular›) 15.00-17.00: Panel: Osmanl›’dan Günümüze Dersim Tarihi Kat›l›mc›lar: Yalç›n Çakmak (Hacettepe Üniv. Tarih Böl. Y. L), Dr. fiükrü Aslan (Mimar Sinan Üniv. Sosyoloji Bölümü), Turgut Öker (Avrupa Alevi Birl. Konfederasyonu Genel Baflk.), Aziz U¤ur (Yazar), Cafer Demir (Yazar), Ali Cemal Zülfikar (Avukat) AKfiAM PROGRAMI - CUMHUR‹YET MEYDANI 17.00-17.30: Hozat Muhtarlar Derne¤i Aç›l›fl› 18.00- 18.30: ‹dil Tiyatro Atölyesi 18.30- 19.00: Grup Varvara Konuflmac›lar: Hozat Belediye Baflkan› Cevdet Konak, Dersim Milletvekili fierafettin Halis, DEDEF Temsilcisi, Demokratik Kitle Örgütleri Ad›na Temsilci 19.00-24.00: Konser Emre Saltık Grup Yorum Grup Munzur Grup Haykırıfl Ali Baran P›nar Sa¤ Ayfer Düzdafl Zuhal Gökçen Kahraman Sunum Mustafa Bakır (fiair)
31 Temmuz Hozat Festival Program›nda Buluflal›m! “Topra¤›na geri dön; do¤ana, kültürüne ve tarihine sahip ç›k” ça¤r›s›yla yola ç›kan festival, flimdi 10 yafl›nda. Dersimlilerin eme¤i, bilinci ve özverisiyle bu günlere gelen o ça¤r›, hala güncel. Zira hala “yasak bölge” ilanlar›yla topraklar›m›z› yasakl›yorlar bize. Ormanlar›m›z atefle veriliyor. Barajlar›n kimisi tamamland›, kimisinin ise yap›m› sürüyor. Yozlaflma ve yabanc›laflma derinlefltirilerek t›rmand›r›lmaya çal›fl›l›yor. Yani özcesi, ‘38, baflka biçimlerde devam ediyor. ‹flte tüm bunlar karfl›s›nda bilincimiz, umudumuz ve kardeflli¤imizle omuz omuza duraca¤›m›z bir festivali daha karfl›l›yoruz. “Halk kazanacak, halk yönetecek” diyerek yola ç›kan Hozat Belediyesi’yle birlikte Hozat halk›n›n emekleriyle bugüne tafl›nan festival, Hozat halk›n›n tarihine, kültürüne ve do¤as›na sahip ç›kma 盤l›¤› olarak yank›lan›yor y›llard›r. Belediyesiyle birlikte sistemin yoz ve sömürücü yönetimi karfl›s›nda, yeni demok-
rasi anlay›fl›yla, Hozat’› yaflanabilir ve gelece¤e umutla bakan bir mekân haline getirmek için önemli ad›mlar atan ve atmaya da devam eden Hozat halk›, omuz omuza mücadelenin önünde hiçbir engelin duramayaca¤›n› gösteriyor bizlere. Usta flair Ahmet Arif’in dedi¤i gibi: “Karfl›m›zdakiler bir avuç engerekler ve ç›yanlard›r; afl›m›za, iflimize göz koyanlard›r”. Tan›yoruz onlar›… Hiç unutmad›k. 38’lerde hilelerle teslim almaya çal›flt›lar bizleri. Bafl e¤medik, dert olup akt›k zulmün içine. Katlettiler teslim olmad›k, onurumuzla direndik. Sistemin Tunceli sald›r›s› karfl›s›nda Dersim olman›n onuruyla dikildik. fiimdi ise barajlarla sefere ç›kt›lar yine. Hozat halk› omuz omuza verdi¤i mücadeleden ç›kard›¤› derslerle bu festival vesilesiyle tek yürek olup Dersim’e sefere ç›kanlar karfl›s›nda en gür sesiyle hayk›racak; “Dersim onurdur, onurumuza sahip ç›kaca¤›z!”. Türkülerimiz, a¤›tlar›m›z, marfllar›m›z, fli-
irlerimiz; ayd›nlar›m›z ve sanatç›lar›m›zla do¤am›za ve kültürümüze sahip ç›kt›¤›m›z› gösterece¤iz. Bir kez daha kurtar›c› arayanlara ve sistem her s›k›flt›¤›nda bize yeni mesihler gönderenlere örgütlü bir halktan daha büyük kurtar›c›n›n olmad›¤›n› gösterece¤iz. Bunu, Hozat halk› geride b›rakt›¤› yerel yönetimler prati¤iyle, olanca k›s›tl› imkâna ra¤men defalarca kan›tlam›flt›r. Dünümüzden ö¤renerek yürüyoruz yar›nlara… “…Hep bir a¤›zdan türkü söyleyip hep beraber sulardan çekmek a¤›, demiri oya gibi iflleyip hep beraber hep beraber sürebilmek topra¤›, ball› incirleri hep beraber yiyebilmek, yarin yana¤›ndan gayr› her fleyde her yerde hep beraber diyebilmek için…” Yafll›s›yla, genciyle; kad›n›yla, erke¤iyle; köylüsüyle, flehirlisiyle Hozat’ta buluflal›m.
Pülümür Festival Program›-31 Temmuz Cumartesi Saat: 11.00-14.00 Büyük Çeflme Ziyareti Gezisi Belgesel Gösterimi: Munzur’da Barajlara Hay›r Akflam Program› Konuflmac›lar:
Mesut Coflkun(Pülümür Belediye Baflkan›) DEDEF Temsilcisi Konser Nurettin Güleç Kibar Aslan
Mehmet Ekici Esra Öztürk Vedat Baran Gülseren K›l›ç Bülent fiengül
festival özel say›
06
“Yeni Anayasa” ve referandumu Demokratik Haklar Federasyonu 12 Temmuz 2010
Aylard›r süren referandum tart›flmalar›, Anayasa Mahkemesi'nin, 12 Eylül Anayasas›’n›n 26 maddesinde de¤ifliklik öngören rötufllu karar›yla birlikte, geçti¤imiz günlerde netleflmifl oldu. Buna göre, 12 Eylül Anayasas›, 12 Eylül 1980’in 30. y›ldönümünde, hükümet ve muhalefet vitrinlerini süsleyen partilerin popüler ifadesiyle: “halka götürülecek” (!) AKP hükümeti cephesinde, “demokratikleflme, aç›l›m” söylemleriyle sürdürülen ve Büyük Ortado¤u Projesi’nin askeri, iktisadi ve sosyal yeniden yap›land›rmas›n›n önemli dönemeçlerinden biri olarak görülen referandum; CHP, MHP ve di¤er düzen partilerince, “AKP karfl›tl›¤›” temelinde ele al›narak, yaklaflan genel seçimler öncesinde, halk›n ço¤unlu¤undan yükselen ve esasta da yaflanmakta olan ekonomik krizden istim alan hoflnutsuzlu¤u, hükümete karfl› güçlü bir hamleye çevirme f›rsat› olarak gündeme girmifl görünmektedir. Demokratik Haklar Federasyonu (DHF), kuruluflundan günümüze emperyalizme ba¤›ml›l›k içerisinde kalan, bu yolla tüm do¤al kaynaklar› ve emek gücü, birikimi sömürülen ülkemizin, emperyalizm ufla¤› patronlar ve a¤alar sultas›n›n; bu sömürü düzenine karfl› onlarca y›ld›r demokratik haklar ve iktidar mücadelesi yürüten biz iflçilerin, köylülerin ve di¤er ezilen halk kesimlerinin üzerinde azg›n bir zorbal›k sultas› kuran hâkim s›n›flar›n temel dayana¤› olan “anayasalar›n” de¤il, emekçi iktidar›nda cisimleflecek olan demokratik halk iktidar› anayasas›n›n ancak ve ancak ba¤›ms›zl›kç›, demokratik, eflitlikçi, özgürlükçü bir karakter tafl›yaca¤›na inan›r! Bu evrensel toplumsal kofluldan ötürü, 12 Eylül 2010’da kurulacak olan sand›klar, biz iflçilerin, köylülerin, ezilen emekçi kesimlerin ve az›nl›k ulus, milliyet ve farkl› inanç kesimlerinin beklentilerine cevap olmayacak, tersine, bugün meclis vitrinini süsleyen partiler dolay›m›yla sürdürülen sömürü ve zulüm düzeninin bekas› için yeni bir düzenleme ifllevi görecektir. Mevcut anayasa ve üzerinde de¤ifliklik öngörülen maddelerde halkoyuna sunulacak olan anayasa, iflçilerin, köylülerin, ezilen ulus, milliyet ve inanç gruplar›n›n, tüm ezilenlerin acil iktisadi ve sosyal sorunlar›na çözüm içermemekte, bilakis bu sorunlar› yaratan, üreten ve dahas› koruyan bir nitelik tafl›maktad›r. DHF, bu aldatmacay› fabrikalarda, atölyelerde, tarlalarda, yoksul emekçi semtlerde ve tüm ezilen kesimler içerisinde teflhir etmeyi ve demokratik hakk›m›z olan “boykot eylemi”ni örgütlemeyi bir görev sayar!
Mevcut Durum ve Referandumun ‹ki Yüzü AKP hükümeti, 2000’li y›llarla birlikte, dünya halklar›n›n bafl düflman› Amerika Birleflik Devletleri (ABD) emperyalizminin, uygulamas›nda yeni nitel bir aflamaya geldi¤i Büyük Ortado¤u Projesi’nin ülkemiz cephesindeki son derece önemli bir operasyonel kuvveti olarak infla edildi. ABD emperyalizmi ve Avrupa Birli¤i (AB)’nin bafl›n› çeken emperyalist merkezler, AKP hükümetiyle birlikte, 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 Askeri Faflist Darbeleri marifetiyle önemli mesafeler kat ettikleri ekonomik ve sosyal imtiyazlar alan› ile bölge politikalar›nda ve ötesinde; geliflen ve de¤iflen dünya dengeleri içerisinde Ortado¤u’ya yerleflme, yerli sanayi ve tar›m› çökertme ile bölgesel askeri güçleri, geliflmesi kuvvetle muhtemel devrimci halk hareketleri üzerine sürme veyahut da halklar› bo¤azlaflt›rma konseptlerinin operasyon kuvvetlerine dönüfltürme, güçlendirme sürecinde son derece önemli mesafeler kat ettiler. AKP hükümeti, kendi hükümet dönemine de¤in yap›lan özellefltirmelerin toplam›ndan daha fazla olan ve iletiflim, ulafl›m, madenler vb. stratejik öneme haiz kurumlar› içeren özellefltirmelere, daha do¤rusu ülkemiz do¤al kaynaklar›n› ve emek gücümüzü “peflkefl çekme”, “babalar gibi satma” görevlerine imza att›. Öyle ki tar›m ve hayvanc›l›k sektörlerinde yaflanan y›k›m, tar›msal üretimin hâkim durumda oldu¤u ülkemizi, tarihinde bir ilk olan “ithal et”le tan›flt›racak düzeye ulaflt›. Üretici köylülü¤ün, üretim yapt›¤› sanayi kollar›n›n özellefltirmeleri ile geri kalan üreticilerin üretim sektörlerindeki yabanc› tekellerin ülkeye s›n›rs›zca giriflleri, köylülü¤ün tasfiye sürecini h›zland›ran son derece önemli ad›mlar oldu. Tütün, fleker, f›nd›k ve çay üreticisi köylülü¤ümüzün bugün içerisine yuvarland›¤› çaresizlik, zarar ve y›k›m, iflte TEKEL tütün fabrikalar›n›n sat›fllar› gibi yaflanan özellefltirmeler ile ayn› sektördeki emperyalist tekellere tan›nan imtiyazlar›n bir sonucudur. E¤itim, sa¤l›k, sosyal güvence gibi temel haklar alan›nda da yaflanan özellefltirme, talan ve hak gasplar›, bugün biz iflçilerin, köylülerin ve emekçilerin yaflam›n› zindan eden ekonomik y›k›m ve sefalet tablosunu derinlefltiren, bir avuç zengini daha da vars›l hale getiren ve iflsizler, yoksullar ordusunu katlayan bir tablo ortaya ç›karm›flt›r. Paras› olmayan›n tedavi göremedi¤i, okuyamad›¤›, sosyal güvencelerinden faydalanamad›¤›; ifl bulabilen “flansl›” kesimlerin ise düflük ücrete, ifl güvencesiz, sigortas›z, sendikas›z, adeta kölelik koflullar›nda bir yaflama mahkum hale getirildi¤i; iflçilerin, köylülerin, gençli¤in, kad›nlar›n ve ezilen di¤er kesimler ile Kürt ulusunun hakl›, meflru mücadelesinin bugün daha azg›n bir zorbal›kla bast›r›lmaya, sindirilmeye, tasfiye edilmeye çal›fl›ld›¤› ülkemizde; AKP hükümeti tüm bu süreci “demokratikleflme” ve “aç›l›m” vaatleriyle hayata geçirdi.
Sömürü ve Zulüm Düzeninin “Yeni Anayasa” Referandumunu Boykot Edelim! Ezilen Milyonlar›n Demokratik Anayasas› ‹çin Yeni Demokrasi Mücadelesini Yükseltelim! “Kürt Aç›l›m›”, “Roman Aç›l›m›”, “Alevi Aç›l›m›”, “Demokratikleflme Süreci”, “Özellefltirme At›l›m›”, “Liberal Muhafazakârl›k” vb. politikalar›n hemen tamam›, gelinen aflamada, ortaya ç›kard›klar› korkunç tabloyla gerçek yüzünü gösterdi: Ülkemiz hapishanelerinin, tarihinin en fazla doluluk oran›na tan›kl›k etti¤i ve daha fazla hapishanenin infla edildi¤i günümüzde; sokaklarda devrimcilerin katledildi¤i, iflçi ve emekçilerin dayaklardan geçirildi¤i, gaz bombalar› ve panzerlerle müdahale edildi¤i, yeni “terörle mücadele yasas›” ve kolluk güçlerinin “silah kullanma” yasalar›nda yap›lan de¤iflikliklerle ekonomik, sosyal, siyasal ve demokratik haklar mücadelesinin “anayasal hükümleri ihlal etme pahas›na” (!) aç›k fliddetle bast›r›lmaya çal›fl›ld›¤›, sendikalar›n, odalar›n, federasyonlar›n ve derneklerin tasfiye edilerek sisteme yedeklenmeye gayret edildi¤i, ezilen, horlanan, yoksullaflan toplumumuzun, ahlaki ve moral de¤erlerinden uzaklaflt›¤› ve yozlaflman›n, çeteleflmenin artt›¤›, bunlar›n sonucunda da etnik bo¤azlaflmalara daha yak›n hale getirildi¤i bir tablo her gün karfl›m›za yeni trajik örnekleriyle ç›kmaktad›r. Zonguldak madenlerinde neredeyse her hafta yaflanan iflçi katliamlar›, dershane ücretini ödeyemedi¤i veyahut s›nav› kazanamad›¤› için intihar eden çocuklar ve gençler, son dönemde giderek artan bir flekilde gündemimize giren ve devlet bürokrasisi ile yerel feodal unsurlar›n kar›flt›¤› tecavüz vakalar›, TEKEL iflçileri flahs›nda emek örgütlerinde yaflanan at›ll›k, teslim olufl ve “ihanet”, UPS iflçileri flahs›nda iflçi ve emekçilere yönelik yaflanan sald›r›lar, iflte bugünlerde yaflad›¤›m›z onlarca olaydan yaln›zca birkaç tanesidir. ‹flte AKP hükümeti, “demokratikleflme” ve “aç›l›m” aldatmacas› ad› alt›nda bu büyük y›k›m tablosunu ülkemiz emekçilerine dayatm›fl ve gözü dönmüfl bir zorbal›kla hayata geçirmifltir. Bu minvalde AKP hükümetinin yeni bir hamlesi olan “Anayasa Referandumu”, ABD ve AB emperyalistlerinin inisiyatifinde yaflanan yeniden infla sürecinde, di¤er hâkim s›n›f kliklerinin elinde kalan son mevzileri de düflürme yolunda önemli bir ad›m olarak gündeme sokuldu. AKP, bu yolla, bir yandan mevcut sömürü ve zorbal›k düzenini yeniden ve “demokratikleflme” söylemi alt›nda meflrulaflt›rmay› ve daha da güçlendirmeyi hedeflerken beri yandan bugün kendisine engel teflkil eden “Yarg›tay” ve mevcut “Yarg› hukuku”, üzerinde de kendi “yürütme” yetkilerini kuvvetlendirme hesab› gütmektedir. AKP’nin amac› ve hedefi ortadad›r: Emperyalizme uflakl›k, iflçilere, köylülere, emekçilere ve ezilen ulus, milliyet ve az›nl›klara daha fazla sömürü ve zulüm! Emperyalist tahakkümün ve bask›n›n alt›nda nefes al›p veren mevcut sistem içerisinde referandumda “Hay›r” diyece¤ini deklare eden CHP ve MHP ile irili ufakl› di¤er düzen partilerinin de itirazlar›n›n, biz iflçiler, köylüler, emekçiler ve ezilenler ad›na bir hay›r içermedi¤i aç›kt›r. Bu partilerden hangileri özellefltirme karfl›t›d›r? Hangileri ABD ve AB’nin vesayeti d›fl›nda hükümet koltuklar›nda boy gösterebilmektedir? Hangileri anti-emperyalist ekonomi ve sosyal politikalar üretebilmifltir? Bugüne de¤in hükümet koltuklar› lütfedilmifl olanlar›ndan hangileri, iflçinin, köylünün, emekçinin, ezilenin lehine en ufak bir ad›m atm›flt›r? Sorular uzat›labilir, ancak eldeki tek sonuç, bu temel sorulardan da anlafl›laca¤› üzere hiçbirisidir! Ne hükümet cephesi ve peflinde sürükledi¤i “neo-liberal
sa¤ ve sol” flürekâ ne de sözde muhalefet cephesi ve “AKP karfl›tl›¤›” temelinde siyaset arenas›nda yer alan kesimler; “Evet” yahut “Hay›r”lar›yla, ülkemizin içerisinde bulundu¤u sömürü ve zulüm gerçekli¤inde, halk yarar›na bir de¤iflime hizmet etmifl olmayacaklard›r.
“Evet” de “Hay›r” da Emperyalist Tahakkümün Mührü ve Sömürü Zincirinin Halkas›d›r! Mevcut anayasa de¤iflikli¤inin, içeri¤ine ve niteli¤ine bak›ld›¤›nda, yukar›da özetledi¤imiz tabloyu yaratan temel nitelikleri korudu¤u aç›kça görülmektedir. En son 12 Eylül 1980 askeri faflist darbesi marifetiyle düzenlenen anayasada yer alan ve dahas› “dokunulamaz, de¤ifltirilemez, kald›r›lamaz” denilen maddelere dokunulmam›fl, yeniden yap›land›rma sürecinin ve AB uyum politikalar›n›n bir gere¤i olarak sadece rötufllanm›flt›r. Bir kez daha yinelemekte fayda var: AKP'nin “demokratikleflme” maskesi alt›nda meclise sundu¤u ve son durumda, onaylanm›fl bulunan anayasa de¤iflikli¤i paketi, AKP'nin zedelenen imaj›n› tazeleme; “K›l›çdaro¤lu hamlesiyle” bilhassa devrimci, demokratik, ilerici kurumlara yak›n kesimlerde önemli bir oy potansiyeli yaratan CHP’nin bu ata¤›n› bofla düflürme ve “demokratikleflme”, “aç›l›m” masallar›yla kand›rmaya devam etti¤i genifl halk kitlelerinin deste¤ini de alarak hükümetini sürdürme savafl›m›n›n bir parças› olarak gündeme gelmektedir. Öte yandan, ABD ve AB emperyalistlerinin talimat› ve bilfiil yönlendirmeleriyle gerçeklefltirilen “devletin yeniden yap›land›r›lmas›” sürecinde, önemli ölçülerde afl›nd›r›lan ve geriletilen Kemalist devlet anlay›fl› sahipleri ise kendi cephelerinden yine ayn› uflakl›k anlay›fllar› içerisinde, emperyalist efendilerine yeni yüzleriyle görücüye ç›kmakta ve bu referandumu, yeni ve güçlü hamleleri için bir f›rsat olarak görmektedirler. Öte yandan, referandumdan “Evet” ç›kmas› ihtimalini de gözeterek, kendileri üzerinde oluflabilecek yeni ve çok daha etkili bir AKP bask›s› karfl›s›nda da tutunma gayreti içerisindedirler. Son süreçte yaflanan geliflmeler bütünlüklü de¤erlendirildi¤inde, AKP'nin geriletilebilece¤i ve mevcut “hükümet” statüsünün de¤ifltirilebilece¤i sinyalleri gözlerden kaçmamaktad›r. Bugünlerde AKP hükümeti, yine bir taraftan “ma¤durlar›” oynayarak demokrasi havarisi kesilmekte iken öte yandan da emperyalist efendilerini memnun etmek için ç›rp›nmaktad›r. Can havliyle kendisini pazarlayan AKP aç›s›ndan, önemsiz de¤ifliklikler olmaktan öteye geçmeyen “Anayasa Referandumu”, seçim sürecini de belli boyutlar›yla netlefltirecek bir veri olacakt›r. CHP, mevcut anayasa de¤iflikli¤i paketini Anayasa Mahkemesi’ne götürmüfl fakat mahkemenin verdi¤i karardan memnun olmad›¤›n› ifade ederek referandumun “halka fayda getirmeyece¤ini” ifade etmifltir. AKP ise “darbe anayasas›n› sahiplenenlerin demokratikleflmeye karfl› ç›kt›¤›n›” söylemekten geri durmam›flt›r. Görüldü¤ü gibi düzen partileri, on y›llard›r oldu¤u gibi, bugün de halkç› argümanlar kullanarak genifl kesimleri “demokrasi”, “özgürlük” söylemleriyle kendi yede¤i haline getirmeye çal›flmaktad›r. AKP ile CHP aras›nda süren tart›flmalar ve son süreçte yaflanan geliflmelerin hepsi “iktidar” olgusuna ba¤l› olarak geliflmektedir. Sorunun temelinde klikler aras› iktidar dalafl›n›n yatt›¤› gün gibi aç›kt›r. Anayasada yap›lmas› öngörülen de¤ifliklikler mevcut dalafl›n bir parças› olmaktan öteye bir anlam tafl›mamakta-
d›r. Çünkü ezilen milyonlar›n can›, kan› üzerine kurulan sömürü ve zulüm düzeninin yasalar›, anayasalar›, mahkemeleri, partileri mevcut düzenin ve bu düzenden ç›kar› olan kesimlerin ç›karlar›n› korumak için varoldu¤u tarihsel tecrübelerle ve bugünün somut gerçekli¤iyle sabittir. Dolay›s›yla bu düzenden ezilenler yarar›na bir fayda, iyilefltirme beklemek ülkemizin tarihi ve güncel gerçeklerinden, sosyo-ekonomik yap›s›ndan ve siyasal rejiminin gerçek niteli¤inden bir fley anlamamakt›r. Biçimsel bir tak›m de¤ifliklikleri öngören referandum, ezilen halk kitlelerinin ekonomik-sosyal ve siyasal yaflam›nda de¤ifliklik bir yana, ezilen ulus ve halklar›n haklar›n› geniflletmekten fersah fersah uzaktad›r. Verili siyasal iktidar›n bekas› için yap›lan bu düzenlemelerle oluflturulmaya çal›fl›lan “yeni” anayasa, ne “demokratikleflme” maskesinin alt›na gizlenen faflist uygulamalar› ne de “fleriat rejimine karfl›tl›k” kisvesi alt›nda halk kitlelerinin bilinçlerini buland›ran “laiklik” 盤›rtkanl›¤›n› de¤ifltiremez. Mevcut sömürü ve zorbal›k sultas›n›n güçlendirilmesi için her yolu mubah sayan gerici iktidar›n ç›karlar› u¤runa gündemine ald›¤› “Anayasa Referandumu” ve süregiden tart›flmalar, halk› kendilerine yedeklemek için kulland›klar› koca bir aldatmacadan baflka bir fley de¤ildir. AKP ve CHP üzerinden sofraya alt›n tepside sunulan tart›flmalar, hangi biçimde ve nas›l sunulursa sunulsun iki cephesiyle de gerici kulvardad›r.
‹flçilerin, Köylülerin, Emekçilerin, Ezilenlerin Alternatifini Ba¤›ms›zl›k ve Yeni Demokrasi Mücadelesinde Yaratal›m! Boykotu Yaflam›n Her Alan›nda Aktif Bir Biçimde Örgütleyelim! Ezilen milyonlar aç›s›ndan en geçerli ve tutarl› de¤ifliklik, mevcut anayasan›n ve bu anayasan›n g›das›n› ald›¤› sömürü ve zulüm düzeninin ortadan kalkmas›d›r. Mevcut düzen, biz iflçiler, köylüler ve di¤er ezilen kesimlerin ihtiyaçlar› do¤rultusunda flekillenmedi¤i ve gerçekten demokratik bir düzene evriltilmedi¤i müddetçe, ezilenler lehine olumlu geliflmeler olmayacakt›r. DHF, bu kavray›fltan hareketle, 12 Eylül 2010’da gerçeklefltirilecek referandumu aktif boykot karar›yla karfl›layacakt›r! DHF, yürütece¤i çal›flmalarla birlikte, üzerinde yükseldi¤i onlarca y›ll›k deneyim ve tecrübe ile örgütlü iflçilerinin, köylülerinin, gençlerinin, kad›nlar›n›n, Kürtlerinin, Alevilerinin, özcesi tüm ezilen kesimlerin devrimci demokratik mücadelesine yaslanarak halk›n alternatif anayasas›n›: Yeni Demokratik Cumhuriyet Anayasa Tasla¤›’n› haz›rlayacakt›r. DHF, fabrikalarda, atölyelerde, tarlalarda, okullarda, hastanelerde ve yoksul emekçi semtlerde ilmek ilmek aktif boykotu çeflitli materyalleriyle birlikte örgütleyecek, gücü ve niteli¤i oran›nda mütevaz› ve fakat azimli, gayretli mücadelesini yükseltecektir! DHF, ülkemiz demokrasi ve özgürlük mücadelesinde yer alan tüm devrimci, demokratik ve ilerici kurumlar›, kitle örgütlerini aktif boykota kat›lmaya davet eder! DHF, ayn› karar› hayata geçirecek olan ilerici, demokratik, devrimci güçlerin bir araya gelerek hem AKP’nin hem CHP’nin hem de di¤er düzen güçlerinin teflhirinin etkili bir flekilde yap›lmas› gerekti¤ine inan›r!
festival özel say›
07
KENAN ÇETİN (Pertek Belediye Baflkanı)
‹lçe belediye baflkanlar› sordu¤umuz sorulara verdikleri cevaplarla festival ve ilçelerine iliflkin görüfllerini ifade ettiler
Bu y›lki festivale iliflkin en büyük beklentimiz baraj kapaklar›n›n aç›lmas› ve operasyonlar›n durmas›, silahlar›n gölgesinin olmad›¤› bar›fl ve birlikteli¤in öne ç›kmas›. Ötekilefltirmelerin olmad›¤›, herkesin birbirinin aya¤›na basmadan; kad›n, erkek, genç, ihtiyar birlikte türküler söyleyip halaylar›n çekildi¤i bir festival…
Sorular: 1- Bu y›l onuncusu düzenlenecek olan Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? 2- Son bir kaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var, bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz? 3- Bundan önce ki festivallerin temas› Munzur’da yap›m› düflünülen barajlard›, flimdi onuncu festivaldeyiz ve bir baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? 4- Sizin festival ve Dersim’de yaflanan sorunlarla ilgili söylemek istedikleriniz var m›?
Halk›n, festivali art›k eski heyecanla karfl›lamad›¤› k›smen do¤ru. Halk, somut taleplerine somut çözüm istiyor. Kültür sanat ve do¤a gösterimi olan festivale iliflkin somut ad›mlar ve somut kazan›mlar istiyor. Bir de genel anlamda beklentiler çok, bu beklentilerin hepsine cevap alamay›nca heyecan k›r›lmalar› oluyor. Dünyada ve ülkemizdeki bu tür tepkilere bakmal›. Bergama, Hasankeyf, Çaml›-
hemflin gibi. ‹kinci olarak güçlü olmak ve sürekli hukuksal ve sivil eylemlilikler yapmak, ayr›ca kendi insan›m›z›n d›fl›ndaki kiflilere seslenmek. Onlarla bu mücadeleyi örmek gerek. Herkesi do¤as›nda tarihi kültürel tabiat anlam›nda ne varsa tescil etmek ve ettirmek gerek. Örne¤in ziyaret, mezar, bitki, kale, çeflme, höyük gibi tarihi geçmifli olan yerlerin tescil edilince buralarda yeni yap›laflmalar zorlaflacakt›r. Festival 10 yafl›nda ancak kimi koflullarda ilk dönemleri hat›rlat›yor. Güvenlik, yeni olan ama eskiyi hat›rlatan yüzler, karakollar, barajlar, yozlaflt›rma... Asl›nda sorun çok; insans›z köyler, flehirlerdeki iflsizlik, yoksulluk, nizami ve h›z aninin kol gezifli... Kan, gözyafl›, ölümler, karto-
pu gibi gittikçe büyüyen ülkenin demokratikleflme sorunu ve Kürt halk›n›n, iflçilerin, emekçilerin sorunlar›, tar›m›n bitirilmesi, yayla sorunlar›, hayvanc›l›¤›n gitgide azalt›l›fl›... Bunlar ilk akla gelenler. Geçmiflimiz, yaflananlar, kaybettiklerimiz. Ama bunlar oluyor diye olumluluklar yok mu? Tabii ki var, bunlar› da görmek laz›m. Pertek’in giriflindeki kapl›ca bunlardan biri. Binlerce insan›n inad›na Dersim’e akmas›, misafir severlik, halaylar›m›z, klamlar›m›z, do¤am›z, tarihimiz, ziyaretgâhlar›m›z, gençlerimiz, yafll›lar›m›z, kad›nlar›m›z en önemlisi de çocuklar›m›z için varl›¤›m›z... Bu festival tafl›n ve suyun topra¤›n ve a¤ac›n ve halklar›n kardeflli¤i için yola devam edecek. Ta ki o kartopunda oluflan devasa kütleyi günefl ve ay›n ›fl›¤›yla eritinceye kadar.
Köylüler silah alt›nda, soka¤a ç›kmak yasak! Dersim halk› 1990’l› y›llar› aratmayacak uygulamalarla karfl› karfl›ya. Ovac›k ilçesinde karakol yap›m›n› ve at›fllar› gerekçe gösteren jandarma, köylülere akflam saatlerinde d›flar› ç›kma yasa¤› getirdi de¤ildir. ‘Terörle mücadele’ ad› alt›nda kendi varl›¤›n› sürdürmektir" dedi. Sar›gül, sorunu Munzur Kültür ve Do¤a Festival’inde kamuoyu ile paylaflaca¤›n› sözlerine ekledi.
ÖZER: AC‹L DURUMLAR KARAKOLA B‹LD‹R‹L‹YOR
yü ve E¤rip›nar aras›nda yeni bir karakol çal›flmas› var. Jandarma, at›fl yapt›¤› için, oradaki halk tedirgin. At›fl yap›ld›¤› zaman her ne kadar insanlara haber verilse de at›fllar sürekli oldu¤u için d›flar› ç›kman›n da önünü alamazs›n›z."
Jandarman›n erken saatlerde at›fl yapt›¤›na dikkat çeken Ziyaret Köyü
KONAK: ÖLMED‹KLER‹NE fiÜKRED‹YOR
Muhtar› Ercan Özer ise, "Köylüye d›-
DHF Dersim Temsilcisi Evrim Konak da yasa¤›n bütün çevre köylülerin yaflam›n› kabusa çevirdi¤ini söyledi. Demokratik kitle örgütleri olarak, uygulamalara karfl› mücadele ederken, her türlü bask›yla karfl› karfl›ya kald›klar›n› belirten Konak flunlar› söyledi: "Dersim'de e¤er saat 20.00'dan sonra d›flar›daysan›z hiçbir can güvenli¤iniz yok demektir. Her an haks›z ve kirli savafl sürdürenlerin so¤uk silah namlular› bedeninizi paramparça edebilir. Dersim'in emekçi kad›nlar› ve erkekleri, daha y›ld›zlar kaybolmadan flafa¤›n ilk ›fl›klar›yla birlikte, tarlalarda, ormanlarda, bay›rlarda ve geçim kayna¤› olan Dersim da¤lar›nda çal›fl›rken, karakolun önünde kurulmufl olan savafl tanklar›n›n a¤z›na sürülen mermi rasgele sal›n› veriliyor sar›msak toplayan yafll› teyzelerimizin gitti¤i yöne. Teyzelerimiz öyle al›flm›fllar ki silah seslerine; o gün de ölmediklerine flükrediyorlar sadece."
flar› ç›karsan›z bizim haberimiz olsun, diye uyar›da bulundular. Bu konuda muhtarl›klara da bildirimde bulundular. Bu yasak nedeni ile halk akflam d›flar› ç›kam›yor. Acil durumlar ise karakola bildiriliyor. Jandarman›n bilgisi olmadan ç›k›nca da s›k›nt›lar yaflan›yor. Köylüler yasa¤a uymak zorunda kal›yor" dedi. UyguOvac›k’›n Yeflilyaz› Köyün’deki karakolun boflalt›lmas›n›n ard›ndan, devlet Ziyaret Köyü ve E¤rip›nar Köyü aras›nda yeni bir karakol infla etme çal›flmalar›na bafllad›. Karakol inflaat› çevresinde kurduklar› çad›rlarda görevlerini sürdüren jandarma birlikleri akflam saatlerinde "at›fl talimi" yapt›klar› gerekçesiyle köylülere d›flar› ç›kma yasa¤› uyguluyor. Jandarma, acil durumlar için ise izin flart› kofluyor. OHAL uygulamas›yla karfl› karfl›ya olan köylüler, can güvenlikleri olmad›¤› kayg›s› ile belediyelere ve muhtarl›klara baflvuruyor.
Ovac›k’taki uygulamay›, Ovac›k Belediye Baflkan› Mustafa Sar›gül, Ziyaret Köyü Muhtar› Ercan Özer, Yeflilyaz› Köyü Muhtar› Haflim Özdemir ve Demokratik Haklar Federasyonu (DHF) Dersim Temsilcisi Evrim Konak ile görüfltük. Köylülerin Belediye'ye baflvurarak can güvenliklerinin olmad›¤› yönünde flikayetlerinin bildirdiklerini belirten Ovac›k Belediye Baflkan› Mustafa Sar›gül, "Dersim devlet için önemli bir problemdir. ‘‹ç güvenlik’ gerekçesi ile sürekli karakollar infla ederler, birlikler kurarlar… Buradaki amaç halk› korumak
lamadan rahats›z olduklar›n› söyleyen Özer, "Köylülerin at›fllardan ve karakolun yap›ld›¤› yer konusundaki rahats›zl›¤›n› jandarmaya bildirdik ama onlar, ‘Niye siz karakol istemiyor musunuz?’ diye uyar›da bulunuyorlar. Bu durumda bizim ve köylülerin çok da yapaca¤› bir fley yok" diye konufltu.
HAfi‹M: ATIfiLAR SÜREKL‹ Yeflilyaz› Köyü Muhtar› Haflim Özdemir de flunlar› söyledi: "Yeflilyaz›’da karakol boflalt›ld› ancak Ziyaret Kö-
Mustafa Sar›gül (Ovac›k Belediye Baflkan›) 10.’su düzenlenecek olan Munzur Do¤a ve Kültür Festivali’nin, Dersim’in temel de¤erlerinin fazlas›yla ön plana ç›kart›l›p, unutulan ve unutturulmaya çal›fl›lan dilimizi, dinimizi ve yok edilmek istenen do¤am›z›n kamuoyu gündemine etkili bir flekilde tafl›nmas›n›n sa¤lanmas›na, ayr›ca Dersim’e geri dönüflün örgütlenmesine zemin haz›rlayaca¤›n› umut ediyoruz. Mücadelenin daha güçlü zuhur etmesi için mücadeleye destek veren kurumlar›n da ayakta kalmas› gereklidir. Bu kurumlar›n bafl›nda yer alan halk›n belediyeleri güçlü olmak zorundad›r. Ancak Dersim’deki nüfus yetersizli¤i belediyeleri ekonomik ç›kmaza sokmufltur. Bu nedenle her Dersimli’nin kendi memleketinde bir yeri olmal›, bir adresi olmal›d›r. Ayr›ca ilimiz ve ilçemizde aç›lan üniversite ve yüksekokullara ilginin art›r›lmas› ve ö¤rencilerin tercihleri aras›na sokulmas› için festival süresince dil-
lendirilmesi ve örgütlenmesi gerekmektedir. Son birkaç festivalin halk›n beklentisinin alt›nda kald›¤›, ancak ilçeler baz›nda yeterlilik gösteren ilçelerin de oldu¤u, genellikle yetersizli¤in merkezde daha da belirginleflti¤i, bunun temel sebebinin de festival programlar›nda siyasi içeri¤in a¤›rl›k kazanmas› ve festival programlar›n›n ilin temel kültürel özellikleri ile yeterince örtüflmemesinden kaynaklad›¤› düflünülmektedir. Dersim’de barajlara karfl› olmak insanl›k görevidir. Bu görev daimidir. Dersim halk› ülke genelinde yap›lan tüm barajlara karfl› de¤ildir. Ancak bozulan ekolojik dengeler gözler önünde iken bir ülkenin en güzel vadilerini, en iyi floralar›n› sular alt›nda b›rakarak fayda sa¤lamaya çal›fl›lmas›na karfl›d›r. Bu anlamda önemli yere sahip Dersim’de barajlar›n neden
yap›lmamas› gerekti¤ini tüm dünyaya anlatmaya çal›flmal› ve kitlesel protesto eylemleri yap›lmal›, asla ve asla direnmekten vazgeçmemeliyiz. Kendi yaflad›¤› do¤ay› korumak, onu var eden ve anlamland›ran de¤er yarg›lar›n› sahiplenmek, yok olmas›na engel olmaya çal›flmak bir insan›n do¤as› gere¤idir. ‹nsano¤lunun, daima yaflam standartlar›n›n yükselmesine yönelik, insan› yaflatmaya yönelik çaba içine girmesi gereklidir. Çat›flmalar›n son bulmas› bar›fl ortam›n›n yarat›lmas›, ayn› zamanda da bizi yok sayan anlay›fllarla daha güçlü mücadele edilmesi için kitlesel faaliyetlerin art›r›lmas›, kitlelerin de oluflmas› için göçün durmas› ve geri dönüfllerin örgütlenmesi gereklidir. Mücadelenin daha güçlü olarak zuhur etmesi için mücadeleye destek veren kurumlar›n da ayakta kalmas› gereklidir.
Mesut Coflkun (Pülümür Belediye Baflkan›) ‹lk festivalin oluflumunda DEDEF’le ve di¤er belediyelerle birlikte bizim de müdahil oldu¤umuz ortak bir karar oldu. Ancak daha sonraki y›llarda festival amac›ndan uzak, do¤a ve kültür festivali olmaktan uzaklaflt›r›ld›. Ad›na Munzur Do¤a ve Kültür Festivali dedi¤imiz bu festivalde do¤am›z›n, kültürümüzün öne ç›kt›¤› bir festival olmas› gerekir. Ancak festivalin içi boflalt›l›yor. Yap›lmas› gereken geleneklerimize, kültürümüze, inanc›m›za sahip ç›k›lmas›d›r. Öncelikle bizim Munzur’a sahip ç›kmam›z ve do¤ay›, çevremizi temiz tutmam›z ve kirletmemiz gerekir. Ben de Dersim halk›yla ayn› düflüncedeyim. Bu anlamda beklentim festivalin yeniden özüne, kültürüne dönmesidir. Bu yaln›z benim de¤il, Dersim halk›n›n düflüncesi oldu¤unu düflünüyorum. Barajlarla ilgili olarak gerek ben gerekse de di¤er ilgili kurumlar, yöneticiler y›llarca bu konuyu takip ettik. Biz bu barajlar›n Dersim’de yap›lmas›n›n siyasi bir yönü oldu¤unu düflünüyoruz. Ve bunu y›llardan beri söylüyoruz. Barajlarla birlikte vadilerimizi sulara bo¤up siyasi baflar› sa¤lamaya çal›fl›yorlar. Dersim’in dört bir yan› barajlarla çevrildi. fiimdi de Dersim’in içinde özellikle Ovac›kPülümür Vadisi’nde yap›lmas› planlanan barajlar var. Mesela Ovac›k’da yap›lmas› planlanan baraj, vadiyi yok edecek. Pülümür Vadisi’nde de yap›lacak olan barajla ziyaretlerimiz sular alt›nda kalacak ve kutsal mekânlar›m›z yok olacak. Barajlar›n yarg›ya tafl›n›p lehimize bir karar ç›kmamas›, sivil toplum örgütlerinin ve bizim y›llardan beri mücadele verip somut kazanım elde edemememiz, keza 2009’da 40 bin kiflinin kat›ld›¤› eylem sonras› dahi barajlar›n yap›m›n›n durdurulmas›yla ilgili somut bir fley yap›lmamas›, art›k umudumun yitmesine neden oldu ve bundan sonra ne yapaca¤›m›z› bilememekteyim. Bir toplum kendi öz kültürüyle, inanc›yla, diliyle var olur. Ve bunlar› bir kenara atarsa bu toplum yok olmakla yüz yüze kal›r. Teknolojiye elbette karfl› de¤iliz. Ancak burada bir kültürün, do¤an›n, inanc›n yok edilmesi söz konusu. E¤er enerji üretilmek isteniliyorsa bunun baraj d›fl›ndaki alternatifleri de¤erlendirilmelidir. Dünyan›n birçok yerinde örne¤i olan rüzgâr enerjisi bunun bir örne¤ini teflkil ediyor. Dersim do¤as›n›n, kültürünün yok edilmesinin engellenmesi sadece bizim gibi yöneticilerin, ilgili kurumlar›n alt›ndan kalkabilece¤i bir durum de¤il. Çünkü bu toplumsal bir olayd›r. Son olarak flunlar› söyleyeyim; toplumun kendi de¤erlerine, kültürüne, inanc›na, diline sahip ç›kmas› gerekir. Özellikle gençlerin daha aktif ve duyarl› olmas› gerekir ve kültürünü yans›tmalar› gerekir. Bizim belli bir siyasi kimli¤imiz var ve biz bu kimli¤imize de sahip ç›kmal›y›z. Gençlerimizin sosyal yard›mlaflma kap›lar›nda dilencilik yapmak yerine, kendi köylerinde üretime yönelik ad›mlar atmalar› gerekti¤ini düflünmekteyim.
festival özel say›
Tekin Türkel ‘Dersim halk›n›n ve devrimci demokrat kurumlar›n yo¤un eme¤i ve özverisiyle bu güne geldik’ Mazgirt Belediye Baflkan› Tekin Türkel Devrimci Demokrasi: Bu y›l 10.’su düzenlenecek olan Munzur Do¤a ve Kültür Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? Tekin Türkel: Tarihsel bilincimiz, kültürel dokumuz, inanç yerlerimiz, da¤lar›m›z, ovalar›m›z, vadilerimiz ve en önemlisi köylerimizin yok olmamas› için Dersim halk›yla bütünleflen festivalin yap›lmas› hem bizim hem Dersim halk›n›n festivalden beklentisidir. Zira Munzur festivalinin do¤umunda ve varl›k gerekçesinde bunlar var. Beklentimiz ve dahas› çabas›n› gösterdi¤imiz, özüne uygun bir festivali gerçeklefltirmek, Dersimlileri kendi topra¤›yla buluflturmakt›r. Son birkaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz?
Geride 9 festival b›rakt›k. Dersim halk›n›n ve devrimci-demokrat kurumlar›n yo¤un eme¤i ve özverisiyle bugüne geldik. ‹mhaya, asimilasyona, insans›zlaflt›rmaya, do¤a katliamlar›na karfl› topra¤›na ve asl›nda umuduna dönüflün 盤l›¤› olarak ortaya ç›kt› festival. Yaflad›¤› topraklardan çekip kopart›lan Dersimlilerin memleketlerine duyduklar› özlemin ve Dersim’in gelece¤ine sahip ç›kma iradesinin sel olup Dersim’e akmas›na öncülük etti festival. Tam da buradan hareketle sordu¤unuz soru ekseninde bir tart›flmay› bafllatmakta fayda var. Bu tart›flmadaki temel kayg›m›z daha nitelikli festivaller örgütlemek olmal›. Festivali örgütleyen kurumlar kadar halk da bu tart›flmay› sürdürüyor asl›nda. Ancak halihaz›rda olgunlaflan bir süreç yok. Dersimlilerin fes-
tivalden beklentisi yukar›da k›saca de¤indi¤imiz festivalin ortaya ç›kma gerekçesinde sakl› asl›nda. Zira kimi farkl›l›klar olsada o gerekçe özünden kay›plar yaflamadan bugün de derinleflerek gerçekli¤ini koruyor. Yine topraklar›m›z yasak bölge uygulamalar›yla bizlere kapal›. Do¤a katliam› ve baraj projeleri h›zla devam ediyor. Tüm bunlar festivalin ortaya ç›k›fl özüne uygun ve daha da ileriye tafl›ma perspektifiyle ele al›nmas›n› zorunlu k›l›yor.
Bundan önceki festivallerin tamam›nda ve bu festivalde de ana tema Munzur’da yap›m› düflünülen barajlard›. fiimdi 10. festivaldeyiz ve Munzur’da ilk baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? Dersim’in sembolü ve belki de bir anlamda varolma biçimine rengini ve gerekçesini veren Munzur art›k özgür akm›yor. Bir yan›m›z eksik karfl›l›yoruz bu festivali. Festivalin ortaya ç›kma gerekçesinde ana noktalardan birini teflkil eden barajlar meselesi art›k yeni bir aflamaya gelmifl durumda. D›flar›dan baraj yap›m› sonras› ilk defa gelecek misafirlerimizi Munzur’a örülen duvarlar›n bu-
ruklu¤uyla karfl›layacak Dersim. Ama bu burukluk umudumuzdan hiçbir fley eksiltmemeli. ‹nanc›m›z› bilemeli, yar›n›m›za sahip ç›kmal›y›z. Mücadeleyi dar tart›flmalardan ç›kart›p halk kitlelerinin ortak paydas› haline, fiili-meflru bir hatta çekmek zorunluluktur. Aksi taktirde karfl›m›zdakiler oldukça kararl›lar. Derism’e ikinci bir ‘38 yaflatmaktan çekinmeyeceklerdir. Ki bunu; yap›m›n› tamamlad›klar› barajlarla gösterdiler. O halde e¤er barajlar›n ikinci ‘38 oldu¤u konusunda hemfikirsek, tarihimizden ders ç›karmal›y›z. Seyitlerimizden, onlara karfl› uygulanan hile ve entrikalardan, süngülenen kad›nlar›m›zdan, çocuklar›m›zdan ve elbette onlar›n tarihine topra¤›na ve onuruna can bedeli sahip ç›kma iradesinden ö¤renmeli, bugünkü mücadeleyi öyle flekillendirmeliyiz.
Belediyeniz halkla birlikte 2. festivalini karfl›l›yor. geçen y›lki festival Mazgirt halk› ve konuklar taraf›ndan ilgi ve coflkuyla karfl›land›. Geçen süre içerisinde belediye çal›flmalar› ve gelecekte yap›lacak çal›flmalar hakk›nda neler söylemek istersiniz?
Geçen y›l ilkini yapm›fl oldu¤umuz festival imkâns›zl›klar›m›za ra¤men halkla bütünleflti ve coflkuyla karfl›land›. ‹kincisini örgütledi¤imiz festivalde hedefimiz geçen y›l gerçeklefltirdi¤imiz festivalin üzerine yeni fleyler koymak olacakt›r. ‹lçe halk›n›n sorunlar›n› ve s›k›nt›lar›n›, belediyenin sorun ve s›k›nt›lar›n› kendi sürecimizde halkla beraber, halk toplant›lar›nda tart›flmaya aç›p sorunlara çözüm bularak, halk› belediye yönetimine ve çal›flmalar›na dâhil ederek bir y›l› geride b›rakt›k. Bir y›ll›k sürecimizde ilçemizde DHF çal›flanlar› ile birlikte çevre düzenlenmesi, a¤açland›rma çal›flmalar› ve belediye olarak kanalizasyon çal›flmas› yap›lmas›, ilçe girifline, ç›k›fl›na ve kale arkas›na birer çeflme yap›m›, yol asfaltlanmas›, kütüphane aç›lmas›, kad›n misafirhanesi aç›lmas›, yoksul halka giyim da¤›t›lmas›, ö¤rencilerimize k›rtasiye yard›m›n›n yap›lmas›, iki caddenin kald›r›mlar›n›n yap›lmas› gibi çal›flmalar yapt›k. Önümüzdeki süreçte gerek belediyece yarataca¤›m›z kaynaklarla, gerekse de Mazgirt dostlar›n›n katk›s›yla ilçemizi daha yaflan›l›r bir hale getirmek için çal›flmalar›m›z sürecek.
Dersimliler festivalden beklentilerini anlat›yor DEVR‹MC‹ DEMOKRAS‹: Bu y›l düzenlenecek olan 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? RAHM‹ DO⁄AN (ESNAF) Bu y›l düzenlenecek olan Munzur do¤a festivalinde elbette bizim düflüncelerimiz do¤rultusunda olmasa dahi bir halk dayan›flmas›d›r. Ayn› zamanda bu dayan›flmaya kat›l›p uygun metotlarla örnek olmak ve örgütlü çal›flmak zorunday›z.
D.D: Son bir kaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var. Bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz? R.D: Elbetteki halktan elefltiriler olacakt›r, bunlar kaç›n›lmazd›r. Ama bizler varolan sorunlara çözümlerle yaklaflarak halk›n bu dayan›flmas›na örgütlü ve siyasi düflüncelerimiz do¤rultusunda hareket edersek önemli bir sonuç elde ederiz. Dersim'de yap›lmakda olan barajlar›n hakimiyet politikas› oldu¤u malum. Bu düflünce hakimiyetini k›rmak tüm Dersimlilerin görevi. Bizim kendi örgütlü düflüncelerimiz alternatif pratiklere öncülük yapmak zorunda. HÜSEY‹N KIZIL (F‹KR‹ PAfiA MAH. MUHTARI) D.D: Bu y›l düzenlenecek olan 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? H.K: Festivalde söylenilenlerin eksiksiz bir flekilde yerine getirilmesi. sözde kalmams›, uygulan›r olmas›, birlik ve beraberlik içerisinde hareket edilmesi... fiekilcilikten uzak olmal›.
D.D: Son bir kaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var. Bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz? H.K: Halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› do¤rudur. Ad› üzerinde oldu¤u gibi 'Kültür ve Do¤a'm›za uygun ve do-
¤al olmal›. Dilimizi, kültürümüzü yans›tacak paneller, geziler, yap›lmal› ve daha baflka sanatç›lar da getirilmeli. Bu sanatç›lar hiç bir ç›kar gözetmeden festivalimize destek olmal›.Halk kucaklanmal› ve sorunlar›m›z (orman yang›nlar›, köy boflatmalar›, sözde güvenlik gerekçeleriyle yasak ilan edilen bölgeler ve tabii ki Munzur'da yap›lmakta olan barajlar) gündeme getirilmeli. Festivalimizin bir di¤er ana temas› ise boflalt›lan köylerimize tekrar geri dönüfl yap›lmas› konusu üzerinde durulmal›.
D.D: Bundan önceki festivallerin tamam›nda ve bu festivalde de ana tema Munzur'da yap›m› düflünülen barajlard›r. fiimdi 10 . festivaldeyiz. Ve Munzur’da ilk baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? R.D: Mücadelede birlikte, örgütlü bir flekilde hareket edilmeli. Mücadelede samimi olunmal›. Hakl›l›¤›m›z bas›n ve kamuoyuyla duyrulmal›. Do¤am›z› tahrip edenlere izin vermeyelim. ERCAN ÇET‹N (Ö⁄RENC‹) D.D: Bu y›l düzenlenecek olan 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? E.Ç: Munzur Kültür ve Do¤a Festivalleri ''Munzur'da barajlara hay›r'' slogan›yla bafllam›fl olan bir uzun yürüyüfltür. Fakat son festivallerde festivalin ç›k›fl amac›ndan sap›p ticari rant amac›yla kullan›lan bir araç haline getirilmesi, festivalin kitleler üzerinde eksik bir algı yaratmas›na sebep olmufltur. 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nde beklentilerimiz tarihimizin ve kültürümüzün simgesi haline gelmifl Munzurun barajlarla katledilmemesi ve kültürel yozlaflmaya karfl› bu bilincin afl›lanmas› ve daha genifl çevrelere duyrulmas›n› bekliyoruz.
D.D: Son bir kaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var. Bu tart›flmalarla ilgili ne
düflünüyorsunuz? E.Ç: Bu konuda hakl› elefltiriler mevcut. Festival baz› çevrelerce ticari rant sa¤lamak amac›yla kullan›l›rken, baz› çevreler ise sanatç› getirme tart›flmalar›na düflüyorlar, ayr›ca demokratik kitle örgütleri aras›ndaki uyumsuzluklar tek sesli güçlü bir kamuoyu oluflmamas›na neden oluyor. Bu durum festivalin ana temas› olan '' Munzur’da barajlara hay›r'' konusunun 2. planda kalmas›na neden oluyor. Ayr›ca insanlar kültür ve do¤a konulu panellerden çok gelecek sanatç›lar›n isimlerine bakarak programlara kat›l›yorlar. Bu soruna alternatif çözümlerin bulunmas› gerekir. Ve stadyum konserlerinden çok, halk›n do¤a, kültür ve barajlar konulu paneller ve programlara kat›l›m› sa¤lanmal›.
D.D: Bundan önceki festivallerin tamam›nda ve bu festivalde de ana tema Munzur'da yap›m› düflünülen barajlard›r. fiimdi 10. festivaldeyiz. Ve Munzur’da ilk baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? E.Ç: Özellikle festivaller ekonomik pazar olarak görülmemeli. Kurum ve kurulufllar alan kapma amac›ndan vazgeçip festivalin ç›k›fl amac›na odaklanmal›lar. Bu y›l (Munzur'da barajlara hay›r'' konulu eylemler yap›ld›. Fakat bu eylemlerin önemli bir gündem oluflturmad›¤›n› gördük. Bundan sonraki eylemlerin ses getirecek nitelikte olmas›n› bekliyorum. Bu flekilde festivaller önemli bir gündem maddesi haline gelip dünya kamuoyunda tart›flma zemini oluflturaca¤›n› ve önemli bir yer tutaca¤›n› düflünüyorum. F‹L‹Z ( EV KADINI) D.D: Bu y›l düzenlenecek olan 10. Munzur Kültür ve Do¤a Festivali’nden beklentileriniz nelerdir? F: Bu y›l düzenlenecek olan Munzur Kültür Ve Do¤a Fes-
tivali’nden beklentim amac›na uygun bir flekilde gerçekleflmesi ve sadece yap›lacak festivalde de¤il her zaman tek yürek olunarak daha örgütlü daha kitlesel bir flekilde Munzur’da yap›lmas› düflünülen barajlara karfl›, köy boflaltmalar›na karfl›, insans›zlaflt›rmalar ve yozlaflmaya karfl› mücadele yürütülmeli.
D.D: Son bir kaç festivalin halk›n beklentilerini karfl›lamad›¤› yönünde elefltiriler var. Bu tart›flmalarla ilgili ne düflünüyorsunuz? F: Kesinlikle elefltirileri hakl› buluyorum. Festival amac›n› yitirmifl durumdad›r. Tamamen ticari bir etkinlik haline gelmifltir. Kesinlikle halk›n beklentilerini karfl›land›¤›n› sanm›yorum. Yeterli ço¤unlu¤un sa¤lamas›na ra¤men amaç sapt›r›ld›¤› için etkili olmad›¤›n› düflünüyorum.Yine de tek sorumlulu¤un festival düzenleyenlerde oldu¤unu sanm›yorum. Mutlaka biz Dersim gençli¤i olarak üstümüze getiremedi¤imizi düflünüyorum.
D.D: Bundan önceki festivallerin tamam›nda ve bu festivalde de ana tema Munzur'da yap›m› düflünülen barajlard›r. fiimdi 10 . festivaldeyiz. Ve Munzur’da ilk baraj yap›ld›. Sizce bundan sonra mücadelenin seyri nas›l örülmeli? F: Festivalin yap›m›ndaki amaç bence sadece Munzur’da yap›lacak barajlar de¤ildir. Ayn› zamanda topra¤›n› tan›mak, sahip ç›kmakt›r. Umut ediyorum ki Dersim halk› Dersim'de yaln›zlaflt›rmaya çal›fl›lan bizleri deste¤inden mahrum b›rakmayacakt›r. Ve inan›yorum ki bu festival daha kitlesel ve etkili olacakt›r. Ve ben Dersimli bir kad›n olarak d›flar›da yafl›yorsam tüm Dersimlilere topra¤›na sahip ç›k demek istiyorum. Çünkü Dersim ve mücadelemiz buna de¤erdir. Barajlar, termik santraller kaderimiz olmas›n.