137

SAYFA

2

SAYFA

‘Ferit kardefl’e ne oldu? NTV’nin patronu, Erdo¤an’›n Ferit kardefli, AKP ile çat›flmamak için mecra de¤ifltiriyor

6

SAYFA

Keramet mücadelede AKP ne yaparsa yaps›n HES’lere karfl› direnifli etkisiz k›lam›yor. Halk deresine sahip ç›k›yor

13

SAYFA

K›br›s’›n k›sa tarihi ABD-SSCB denge noktas›nda, Türkiye-Yunanistan iflgal tafleronlu¤unda bir ada

15

Bir su filmi: Ya¤muru bile ‘Ne istiyoruz? Su! Ne zaman? Hemen flimdi! Ne tüfek ne silah halk›m›z caymayacak’

29 Temmuz 2011 • 1 TL

Y›l 6 • Say› 137

Sokak muhalefetine dayanamayan AKP’ye yine rahat yok

O dere o denize ulaşacak

AKP eme¤e büyük darbeler vurmaya haz›rlan›rken MasDaf’ta, Taksim’de, Samsun’da süren eylemler AKP’ye karfl› direniflin adresini gösteriyor

HES’lere karfl› mücadele AKP’nin terörüne ve türlü cambazl›klar›na ra¤men büyük bir kararl›l›kla sürerek kazan›mlar elde ediyor

Yumurtal› eylemleriyle simgeleflen gençlik tutuklu arkadafllar› için yürüttükleri mücadeleyi tüm ezilenlerin özgürlük mücadelesi olarak örgütlüyor

Savaflta Gülen devri

Kolektifler: ‘Sokağı özgür bırak’

Silvan çat›flmas›n›n ard›ndan Gülen Cemaati’nin gazetelerinde savafl naralar› yükseliyor. ‹ç güvenli¤i tamamenpolise devretme planlar› ‘F’ tipi kontrgerilla konsepti ile iç içe geçiyor S. 4

Sokakta kendisine muhalefet edilmesine dayanamayan Tayyip Erdo¤an’a inat gençlik, soka¤› özgür b›rakmaya ça¤›r›yor. Tutuklu ö¤renciler için kampanya start ald› S. 14

Yeni toplumsal muhalefetin özneleri soka¤›n hakk›n› verenler olacak

YOL YAZISI S. 3

Yorganı uzatalım diyen yok Kriz tart›flmas› yeniden hararetlendi. Hükümetin çözümü ise yoksulluk s›n›r›n›n alt›ndaki vatandafla harcamalar›n›z› k›s›n

Kıdem tazminatında kapışma yakın AKP, hükümet program›nda k›dem tazminat›n› kald›rmaya haz›rland›¤›n› ilan etti. Düzenleme 2012’ye kadar gündemde yok diyen AKP manipülasyona bafllad› S. 12

diye seslenmek oldu. Halka aya¤›n› yorgan›na göre uzat diyenler, nedense yorgan› uzatmaya yanaflm›yor S. 9

Metalde sald›r› var Metal ifl kolunda emekçiler tazminats›z iflten at›lma tehdidine karfl› mücadele ediyor. Emekçiler polis fliddetine ve patron bask›s›na gö¤üs geriyor S. 8

Antalya zamma karfl› Belediyenin ulafl›m hizmetini özellefltirerek halk› sermayenin insaf›na tert etti¤i Antalya’da zamlar halk› çileden ç›kard›. Antalya muhalefeti Ulafl›m Hakk› ‹çin Mücadele Birli¤i çat›s› alt›nda bulufltu S. 7

Halk›n Sesi, bu y›l Metin Lokumcu an›s›na örgütlenen 8’inci Kemalpafla Halk Festivali için özel bir ek ç›kartt›. Gazetenizle birlikte eki de almay› unutmay›n

Ferda Koç/ Sayfa 4

Ali Ergin Demirhan / Sayfa 5

Sömürge Tipi Faflizmin...

Erdo¤an zeka küpü mü...

Mahmut Hamsici / Sayfa 7

‘fiehidimiz fakirdendir’

Tufan Sertlek / Sayfa 9

Silahlar›n gölgesinde

S›ra kimde? As›ls›z suçlamalarla aylard›r hapiste tutulan sosyalistler serbest b›rak›ls›n! S›ra Kimde Platformu 11 A¤ustos’ta saat 10.00’da Befliktafl’ta bulufluyor…

2

MEDYA 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Z E Y T ‹ N B U R N U

O L A Y L A R I

V E

‹ K ‹ Y Ü Z L Ü

M E D Y A

Linçlerin hazır kıta medya kuvvetleri Zeytinburnu’nda yaşanan ırkçı-faşist kalkışma haberlerini önce ‘vatandaş tepkisi’ sonra ‘tehlikeli gerginlik’ başlıklarıyla duyuran gazeteler riyakarlığın kağıda basılmış suretleriydi adeta

D

iyarbakır Silvan’da 13 askerin hayatını kaybetmesinin ardından sokaklar bir kez daha ırkçı gösterilere sahne oldu. Elazığ, İstanbul gibi birçok kentte BDP binaları bu gösterilere katılanların saldırısına uğradı. Zeytinburnu'nda 18 Temmuz günü ırkçı gösteriler bir kalkışmaya dönüştü. BDP tarafından ilçelerinde eylemler düzenlendiğini ve bu eylemler sırasında araçlarının taşlandığını öne süren bir grup, sopa, satır ve sallamalarla üç gün boyunca Kürtlere dönük saldırılar gerçekleştirdi. Gerilimin hiç eksilmediği ilçede polis olayların başlamasından 6 gün sonra mahallede operasyon yaparak 72 kişiyi gözaltına aldı. Zeytinburnu'nda yaşanan olaylarda en büyük sorumlu ırkçı-gerici söyleminden taviz vermeyerek bu gibi ırkçı kalkışmaların önünü açan AKP ve olaylara göz yuman polisti. Fakat olayların onlar kadar büyük bir sorumlusu da medyaydı. Silvan çatışması sonrası yapılan haberlerle tırmandırılan ırkçı-şoven dil ve histeri, sokaklara çatışma olarak yansıdı. Kürt halkına dönük saldırılar tırmanınca bu sefer “kaygı verici gelişme” başlıkları atılarak riyakârlığın gazete kağıdına basılmış suretleri ile karşılaştık. ÖNCE BAfiLIKLAR

14 Temmuz akşamı Dolapdere'de yaşanan çatışma ve sonrasında çıkan yangında 13 asker ve 2 gerillanın hayatını kaybetmesinin hemen ertesi günü (15 Temmuz Cuma) çıkan gazetelerin başlıkları neredeyse tek bir elden çıkmış gibiydi. Hürrriyet: 13 şehit Sabah: Yas ve öfke Vatan: Yüreğimiz yanıyor: 13 şehit Milliyet: Acı ve öfke: 13 şehit Zaman: Yüreğimiz yandı 13 şehit Yeni Şafak: (BDP'lilerin resmini koyarak) Kanlı ortaklık Akşam: 13 şehit: Pusuya düştük Star: Katil sürüsü

Radikal: Meclise bomba Bu başlıklarda öne çıkan 'öfke' 16-17 Temmuz günü farklı kentlerde düzenlenen mitingler ve yürüyüşlerde küçük çaplı arbedelerle kendini gösterdi önce. İstanbul, Elazığ, Mersin gibi kentlerde sokak gösterileri BDP binalarına saldırılarla sonlandı. Fakat bu saldırılar gazetelerde önemsiz hadiselermiş gibi görüldü. Hatta birçoğunda görmezden gelindi. Saldırılar Zeytinburnu'nda örgütlü bir sivil-faşist teröre dönüştü. 18 Temmuz günü internetteki sosyal paylaşım siteleri üzerinden örgütlenen sivil-faşistler Zeytinburnu sokaklarında Kürtlere ait iş yerlerine saldırdı. Mahallede

terör estirdi. Bu olay gazete haberlerinde ilk gün 'duyarlı vatandaş'ların tepkisi olarak verildi. Fakat Zeytinburnu'ndan gelen görüntülerde faşistlerin eli sopalı, palalı halleri ekrana yansımaya başladıkça ve sosyal medya sitelerinde sokaklarda ırkçı terör estirildiği duyuruldukça işin rengi değişti. Üç günün sonunda olaylar kontrol altına alınmayınca iş “tehlikeli gerginlik” söylemi ile haberleştirilmeye başlandı. ÖNCE MAHALLE TEPK‹S‹ SONRA ÖRGÜTLÜ L‹NÇ Gazeteler ilk gün olayı PKK lehine gösteri yapanlara dönük mahalle halkının tepkisi olarak verirken ilerleyen günlerde

üstü örtülemeyecek kadar açık olan örgütlü faşist saldırı gerçeği 'facebook'ta örgütlendiler, tehlikeli eşik, tehlikeli durum' başlıklarıyla duyuruldu. Gazeteler Zeytinburnu'ndaki ilk çatışmayı, toplumsal bir eyleme dönük her saldırıda ilk ezberleri olan 'duyarlı vatandaş bölücülere müdahale etti' klişesini kullanarak duyurdu. Olayın aslı astarı anlaşılmadan Zaman, Milliyet, Hürriyet gazeteleri ilk saldırıyı şu kalıplarla okurlarına duyurdu. Zaman: “Zeytinburnu'nda korsan göstericileri mahalle sakinleri kovaladı” (21 Temmuz) Milliyet: “Mahalle sakinleri kendilerini palalarla savundu”

(20 Temmuz, internet sitesi) Hürriyet: İstanbul'da gergin gece (20 Temmuz) Bu başlıklarla ve haberin kurgusunu 'bölücülere karşı hassas vatandaş' kalıbıyla yapan gazeteler yangına körükle gitti. İlerleyen günlerde polisin de göz yumması ile olaylar tırmanarak Zeytinburnu'nda Kürtlere dönük saldırıların artması medyayı bu kalkışmada ve saldırıları masumlaştırmada payı yokmuşçasına tutum almaya yöneltti. Fakat yinelenip duran tehlike alarmları gazetelerin ırkçılık ve ayımcılıktan beslenen dilinin kusurunu örtmeye elbette yetmedi. Zeytinburnu olayları medya açısından iki önemli noktayı bir kez daha gösterdi. Birincisi AKP'nin yarattığı yeni medya düzeninde de toplumsal olaylar karşısında kullanılan kalıplardan vazgeçilmeyecek. İkincisi AKP medyası ve diğer medya grupları arasındaki ayrılık ve çıkar çatışmalarına rağmen iş Kürtlere dönük saldırı ve linçlere gelince taraflar ırkçıgerici çizgide mutabakata varabiliyorlar. Medya, saldırıların örgütlü faşistler tarafından yapıldığı ve tehlikeli seviyeye ulaştığını bizzat kendi haberleriyle aktarmasına rağmen daha önceki haberleri için hiçbir özeleştiri vermedi. Bu tavır gazetelerin sınırlı bilgi, yoğun manipülasyon içeren haberlerin sorumluluğunu almadığını gösteriyor.

Radikal’in Zeytinburnu evrimi Radikal gazetesi Zeytinburnu olaylarına bölgeye bir yazarını gönderecek ve Türk-Kürt çatışması konusunda endişeleri başlıklarına yansıtacak kadar önem verdi. Egemen medyanın bu konudaki çarpık tavrını ortaya koyması için konuya dair en duyarlı görünen gazetenin haber başlıklarına göz atmak bile bir fikir veriyor. 19 Temmuz: 'Vatandaş mahallesini kendi savundu' Habere göre PKK sempatizanları bankamatikleri yakınca halk gösterilere müdahale etti. 21 Temmuz: Zeytinburnu'nda tehlikeli gerginlik. Haberde hala provokatör PKK yandaşlarından bahsediliyor. Onların eylemlerine karşı yüzlerce kişinin sokağa çıktığı söyleniyor. 22 Temmuz'da gazetenin yazarı Ezgi Başaran olay yerine gidiyor. “Zeytinburnu nasıl düze çıkar?” diye soran Başaran ilçede etnik bir saflaşma olduğunu, mahallelerin orada yaşayanların etnik kökenlerine göre ayrıştığını anlatıyor. 23 Temmuz'da provokasyon konusunda ibre tam ters yöne döndü. Gazetenin 'Artık sabrımız kalmadı' başlıklı haberine göre polis işin içinde provokatör bir grup tespit etmişti. Saldırıları gerçekleştiren faşistleri bu grup kışkırtıyordu. Haberde ilk defa işyerleri tahrip edilen Kürt yurttaşlara da yer veriliyordu.

Yeter bu kadar siyaset biraz da eğlendirin Ş

ahenk ailesine ait Doğuş Holding, iktidarın şimşeklerini üzerine çekmemek için kanalda AKP muhalifi isimleri işten çıkardı. Nuray Mert, Ali Güven ve Banu Güven'in işine son verilmesinin ardından Ruşen Çakır'ın gazete manşetleri ve köşe yazıları üzerinden gündemi değerlendirdiği ‘Yazı İşleri’ programına da son verildi. 20 Temmuz günü bir sosyal paylaşım sitesinde programının yayından kaldırıldığını duyuran Çakır, NTV'nin siyasi danışmanı olmaya devam edecek.

Ferit fiahenk Çizgi: Haslet Soyöz

‘S‹YAS‹ PROGRAMLAR YOK’ Kanaldaki önemli habercilerin işlerine son verilmesiyle NTV yönetiminin AKP’ye muhalif isimleri işten çıkartarak kanalın yayın çizgisini AKP ile uyumlu hale getirmeye çalıştığı görüşü yaygınlık kazanmıştı. NTV CEO’su Cem Aydın’ın iddialar karşısında yaptığı açıklamada kullandığı “NTV değişiyor evet. Türkiye’nin gerçeklerinden etkileniyor evet. Ama bu

Doğuş Grubu, AKP ile çatışmamak için NTV'nin yayın çizgisini siyaset dışına taşıdı. Grup, habersiz haber kanalı ile kaybedeceğini Behzat Ç ve Muhteşem Yüzyıl’ transferleriyle adını duyurduğu TVEN’le kazanacak değişimi, büyümek daha iyiye ulaşmak için kullanacağız” ifadesiyle iktidarla çatışmayan yeni çizgi iddiaları güçlenmişti. Aydın, söz konusu açıklamada kanalın yayın formatının değiştiğini belirterek yeni dönem programlarının farklı olacağını belirtti. İşten atılan Banu Güven de kanalın tartışma programlarına yeni dönemde yer vermek istemediğini kendi programının da bu nedenle yayından kaldırıldığını açıklamıştı. Programına son verilen Ruşen Çakır da bu kararı Bianet'e değerlendirirken yeni formatı şu sözlerle anlatıyordu: “Yeni formatta siyasi programlar olmayacak, ...başladığımız noktaya geri döndük” Siyasi programların yer almadığı, gündemin tartışılmadığı bir haber

kanalı nasıl olacak? Bundan da önemlisi Doğuş Yayın Grubu, etkili isimlerden yoksun kalan, haber ve tartışma programlarının yokluğunda izleyicisini kaybetme ihtimali ile yüz yüze kalan NTV ile kaybedeceği gelir ve prestiji neyle telafi edecek Bunun icin grubun yeni yatırımlarına bakmak yeterli. Siyaset konuşulmayan haber kanalı ile kan kaybedecek olan Doğuş Yayın Grubu bu açığı hızla kapatacak bir karar aldı. Grup apolitik olmanın bayrak olduğu yeni bir yayıncılık çizgisi benimseyerek eğlence yayıncılığına girecek. Behzat Ç ve Muhteşem Yüzyıl dizilerini transfer ederek gündeme gelen TVEN, grubun yeni kanalı olarak ortaya çıkıyor. Egemen medya kanalları Kanal D, Show TV,

Atv gibi eğlence kanalı formatında yayın yapacak olan TVEN dizi, sinema ve kuşak programları yayımlayacak. Bu kanalın yayını, grubun TMSF'den aldığı ve rölantide sakladığı Kral TV'nin karasal yayın ağından yapılacak. Yeni kanal, NTV gibi TV sektöründe üniversite mezunu, yüksek gelire sahip izleyiciler kategorisinin sınıflandırıldığı AB grubu izleyicileri hedefleyecek. Bu yanıyla Kanal D, Show TV gibi muadillerinden tür olarak farklı olmasa da içeri olarak farklı yayınlar yapacak. Grubun yöneticisi Cem Aydın yaptığı açıklamada İkinci Bahar, Babam ve Oğlum gibi projeleri kendilerine örnek aldıklarını söyleyerek yapacakları programların 'kaliteli' olacağını özellikle belirtiyor.

Kafamız rahat olsun şeffaf olmasa da olur Meclis genel kurulundan canl› yay›n yapan TBMM TV'nin yay›n› k›s›tland›. Hükümet, TRT ile TBMM TV aras›nda yay›n yap›lmas›na iliflkin 1995 tarihli protokolü y›llar sonra uygulamaya soktu. Meclis Genel Kurulu art›k görüflmeler sürdü¤ü müddetçe canl› yay›n yapmayacak. Meclisten yap›lacak yay›n sal›, çarflamba, perflembe olmak üzere haftan›n üç günü; 14.00-19.00 aras›nda gerçekleflecek. Meclisten yay›n TRT ile TBMM TV aras›nda 1995 y›l›nda yap›lan bir yay›n protokolü sayesinde gerçeklefliyor. Bu protokole göre yay›n süreleri haftan›n üç günü 14.00-19.00 saatleri aras›nda yap›lmal›. Fakat AKP döneminde bu yay›n süreleri uzad›. AKP, inisiyatif kullanarak protokolu esnetti. TRT Genel Müdürü ‹brahim fiahin de son karar üzerine yapt›¤› aç›klamada

Meclis Baflkanl›¤›’n›n flifahi (sözlü) talebi üzerine meclisten yay›n sürelerini protokole ra¤men uzun tuttuklar›n› ifade etmiflti. Fakat flimdi yay›n süreleri protokole uygun olarak yeniden düzenleniyor. Baflbakan yay›n sürelerinin k›s›tlanmas›na yönelik talimat› bizzat kendilerinin verdi¤ini belirtti. Erdogan 20 Temmuz günü verdi¤i beyanatta TV yay›n› nedeniyle mecliste flov manzaras› ortaya ç›kt›¤› için uygulamas›n› beklettikleri protokolü hayata geçirmeye karar verdiklerini ifade etti. AKP'ye yak›n medya kurulufllar› canl› yay›n k›s›tlamas›n› okurlar›na bir müjdeymiflcesine sundu. Zaman konuya iliflkin haberinde Meclis'in sert tart›flmalara sahne oldu¤unu hat›rlatarak yay›n s›n›rlamas›yla zaman zaman yumruklaflmaya varan tart›flmalar›n art›k eskisi kadar s›k yay›nlanmayaca¤›n› ima etti.

Öte yandan muhalefet partileri bu durumu kendilerine uygulanan bir sansür olarak de¤erlendirerek itiraz etti. Ekrana ç›kma ve mecliste yap›lan konuflmalar›n, yürütülen tart›flmalar›n seçmenlere yans›yamayaca¤›n› belirterek yay›n süresinin k›s›tlanmas›n› kendi seslerinin k›s›lmas› olarak nitelendirdi. ‹ktidar›n kavga gürültü ve flovu öne sürerek yay›nlar› k›s›tlad›¤›, muhalefetin kendilerine sansür oldu¤unu öne sürerek itiraz etti¤i yay›n k›s›tlamas›n›n do¤rudan etkiledi¤i bir baflka kesim var: Seçmenler yani izleyiciler. TBMM'den canl› yay›n›n getirdi¤i görece fleffafl›k art›k yerini haftan›n üç gününde belirlenmifl 5 saat içinde tan›k olunacak manzara ve tart›flmalara b›rakt›. Seçmenin oy verip meclise gönderdi¤i vekilleri mecliste çal›flma yürütürken izleme, görme imkân› k›s›tland›.

B‹R TAfiLA ‹K‹ KUfi Doğuş grubunun uzun süredir eğlence kanalı sektörüne girerek medya endüstrisinde 'hacmini' artırmak istediği, Kral TV'yi bu nedenle satın aldığı, fakat 2007 krizi nedeniyle bu projesini askıya aldığı biliniyordu. NTV gibi grubun lider kanalının, habersiz haber kanalı olarak yapılandırılmasıyla ortaya çıkacak boşluğu eğlence (sektördeki tabiri ile entertainment) işine girerek kapatmak hem akıllıca bir yatırım hem de iktidarla daha risksiz ilişki kurulmasını sağlayacak bir tercih olduğu görülüyor. Öte yandan NTV'de yaşanan gelişmeler ve Doğuş Grubu'nun tercihi, AKP baskısının medya patronlarını yeni bir yola soktuğunu gösteriyor. İktidarla çatışmayı sona erdirmek namına medya sektöründe küçülmeyi seçen Doğan Holding'den sonra medya endüstrisinde payını korumak ama iktidarla çatışmak istemeyenler için de Doğuş Grubu örnek oluşturacaktır.

Hapishaneden bildirdiler

S

ansüre direniş ve gazeteciler günü olan 24 Temmuz'un 103. yılında, hapishanede bulunan gazetecilerin hazırladığı Tutuklu Gazete, 12 sayfa olarak çıktı. Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın öncülüğünde çıkan gazete 39 tutuklu ve hükümlü gazetecinin yazılarından oluşuyor. Tutuklu gazete çıktığı gün Evrensel, Özgür Gündem, Azadiya Welat, Birgün, Aydınlık ve Cumhuriyet gazeteleri ile beraber dağıtıldı. Siyah-beyaz basılan gazetenin manşeti “sansüre direniş” oldu. 45 bin adet basılan gazete ona destek veren günlük gazetelerle birlikte dağıtıldı. Tutuklu gazeteye Ahmet Şık, Nedim Şener, Soner Yalçın, Tuncay Özkan gibi günlük gazetelerde yazan veya muhabirlik yapan isimler yazdı. Devrimci Hareket, Yürüyüş, İşçi Köylü ve Odak gazetesi gibi sosyalist gazetelerin tutuklu yazarları ve muhabirleri ile mahpus Kürt gazeteciler yazdı.

3

GÜNDEM 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Yaşamı savunanlar yargılanamaz H

opa’da Metin Lokumcu’nun ölümüyle sonuçlanan polis saldırısına yönelik protestoların ardından toplumsal muhalefete yönelik saldırılar hız kesmeden devam ediyor. 20 Temmuz çarşamba günü oturdukları çay bahçesinden polis tarafından gözaltına alınan Halkevleri Karadeniz Bölge Temsilci ve Derelerin Kardeşliği Platformu Yürütme Kurulu üyesi Taylan Kaya, Halkevleri Hopa temsilcisi Kamil Ustabaş ve Bülent Ustabaş mahkemeye çıkarıldı. Taylan Kaya mahkeme tarafından tutuklanarak Erzurum E Tipi Cezaevi’ne gönderilirken Kamil Ustabaş ve Bülent Ustabaş denetimli serbestlikle tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. AÇIK B‹R GÖZDA⁄I Derelerin Kardeşliği Platformu (DEKAP) bir açıklama yaparak baskılara tepki gösterdi. DEKAP Dönem Sözcüsü Ömer Şan yapılan açıklamada Hopa

Su hakkını ve yaşamı savunanlar Halkevleri yöneticisi ve DEKAP üyesi Taylan Kaya ile Mete Cihan’ın tutuklanmasına tepkili

olaylarının başlangıcından beri bölgede yaşananlara dikkat çekerek operasyonun Arhavi ve Kemalpaşa’da yapılması planlanan HES projeleri için düzenlenen ÇED bilgilendirme toplantıları öncesinde yapılmasının bir tesadüf olmadığını ifade etti. Şan açıklamasında

K in is m Sen bakan› protesto eden

şunları dile getirdi: “Günler öncesinden bu toplantıların, katılım sağlanmayarak protesto edileceği duyurulmuştu. Bu aşamada, ÇED toplantılarından 1-2 gün önce yürütme kurulu üyesi ve gönüllü arkadaşlarımızın gözaltına alınması çok ilginç bir tesadüf oluşturdu. ...Bu olay açıkça HES’lere karşı

aradeniz Teknik Üniversitesi öğrencilerine 2 Şubat’ta Veysel Eroğlu’nu protesto ettikleri için dava açıldı. Üniversitelerine gelen ve HES savunuculuğu yapan Veysel Eroğlu’nu “Dereler özgürdür özgür akacak” sloganı ile protesto eden öğrenciler o gün polisin sert

verilen mücadeleye bir gözdağıdır. Ama unutulmasınki hiçbir koşulda, suyumuzu, toprağımızı, derelerimizi ve vadilerimizi, tarihi, sosyal ve kültürel değerlerimizi koruyup kollamaktan ve savunmaktan geri durmayacağız.” Taylan Kaya’nın tutuklanması 21 Temmuz’da

müdahalesine maruz kalmışlardı. 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefetle suçlanan öğrencilere gönderilen tebligatta şu suçlamalar sıralandı: KTÜ Osman Turan Konferans Salonunda düzenlenen bahsi geçen konferansı protesto etmek

Ankara’da Halkevleri ve DEKAP’ın, 22 Temmuz’da da İstanbul’da DEKAP’ın çağrısıyla yapılan eylemlerle protesto edildi. Tutuklama kararına Çanakkale ve Trabzon Halkevleri de basın toplantıları düzenleyerek tepki gösterdi. Kaya’nın tutuklanmasının ardından, yapılaması planlanan ÇED

toplantısı halkın tepkisinden çekinen şirket yetkilileri ve kaymakamlık tarafından iptal edildi. Hopa halkı hep bir ağızdan “Alayımızı hapise tıksanız da, o dereyi, o denize ulaştıracağız!” dedi. E⁄ITIM SEN’E SALDIRI Kaya’nın tutuklanmasının ardından saldırılar son bulmadı, 25 Temmuz günü Eğitim Sen Hopa temsilcisi, aynı zamanda Metin Lokumcu’nun amcasının oğlu Osman Lokumcu da gözaltına alındı. Osman Lokumcu’yla beraber gözaltına alınan Mete Cihan tutuklanırken Lokumcu tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Artvin’in Borçka ilçesinde de Borçka Halkevi üyesi Yasin Evren Öztürk gözaltına alındı. Kemalpaşa Festivali’nde birçok kere sahne almış Grup Üç Kuşak’ın solisti olan Öztürk denetimli serbestlikle serbest bırakıldı. Hopa protestoları nedeniyle yürütülen operasyonlarda bugüne dek 139 kişi gözaltına alındı, 36 kişi tutuklandı.

amacıyla izinsiz toplantı ve yürüyüş yapmak; yapılan ikazlara rağmen dağılmamak, gözaltına alındıkları sırada da müşteki polis memurları ile özel güvenlik görevlilerine yumurta atarak direnmek; görevlerini yapmalarını engellemek ve direnme sırasında kolluk güçlerini yaralamak.

Yumurtaya 4 yıl hapis istediler A KP İstanbul Milletvekili Burhan Kuzu’yu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde (SBF) katıldığı etkinlikte yumurta atarak protesto eden13 üniversiteli hakkında, "Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret" ve "Kamu görevlisine görevini yaptırmamak amacıyla cebir kullanmak" iddialarıyla, 4 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları istendi. Başbakanın aralık ayında Dolmabahçe’de düzenlediği rektörler toplantısına yönelik öğrenci eylemleri polisin vahşi saldırısıyla karşılaşmış, bir öğrenci bebeğini düşürmüş, bazıları da tanınmaz hale gelmişti. Bu yaşananları protesto etmek isteyen öğrenciler de SBF’ye gelen Kuzu’yu yumurtalamış, protesto geniş destek görmüştü. Bu koşullarda iktidar

yetkilileri öfkelerini gizlemese de, dava açmaya yanaşmamıştı. Yeterince vakit geçtiğini düşünmş olacak, Cumhuriyet Savcısı Kürşat Kayral üniversite öğrencilerinden 10’unun, TCK’nın 125/1-3a-4. maddeleri gereğince, "Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret" suçlamasıyla; 1 yıl 2 aydan 2 yıl 4 aya kadar hapisle, 3’ünün ise TCK’nın 265/13. maddeleri uyarınca, "Kamu görevlisine görevini yaptırmamak amacıyla cebir kullanmak" gerekçesiyle, 8 aydan 4 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları talep etti. Davaya ilişkin sorularımızı cevaplayan üniversitelilerin avukatı Deniz Özbilgin, savcılık tarafından 7. Asli Ceza Mahkemesi'ne sunulan iddianamenin mahkeme tarafından henüz kabul edilmediğini, hakim incelemesinde olduğunu söyledi.

Gelecek soka¤›n hakk›n› verenlerin eclis tatilde. Yasama faaliyeti yok, grup toplantıları yok, siyasal gelişmelere ilişkin açıklama/müdahale yok. Tatil var, “tatil”de hazırlık var. Bu dönemi AKP de daha doğrusu Tayyip de “vur, çekil” taktiğiyle boş geçirmemeye çalışıyor. Hatırlanacağı gibi yeni meclisin bileşimine ilişkin müdahalesi (seçilen milletvekillerinin engellenmesi) bir aylık gündemi tamamıyla belirlemiş, CHP ve MHP ile yapılan anlaşma krizi sonunda yumuşatmıştı. Ancak Tayyip’in Kürt sorununun sözde “çözüm planının bir parçası” olarak düşündüğü Kürt milletvekillerinin temsilinin engellenmesi krizi, farklı bir düzlemde devam etti/ediyor. AKP, dokuz yıllık iktidarı sonunda elde ettiği konumla sistemin iç işleyişine, kurumlarına neredeyse tamamen hakim oldu. Bunun doğal sonucu olarak elde ettiği inisiyatif kullanma hakkını en iyi şekilde de uygulamakta. Sistemin kendi içinden, kendi kontrolü altındaki alanlardan gelen/gelebilecek her türlü bozma girişimini, çok rahatlıkla bertaraf edebiliyor. Bu yüzdendir ki CHP’nin “yemin etmeme” tavrını bile sistemin kendi içinde kaldığı için etkisiz kılabilmekte, tersine çevirebilmektedir. Benzer bir durumu BDP için bile, kısmi zorluklarına rağmen uygulayabilmekte. Ta ki sistemin işleyiş kurallarının ve kurumlarının dışından bir müdahale gelene dek. Yani PKK’nin Silvan’daki saldırısına dek. Bu müdahale, “politik bir araç olarak silahın kullanımı”nın ne ölçüde ve ne çapta etkili olabileceğinin son dönemdeki önemli örneklerinden. PKK, bu eylem ile bir taraftan AKP’nin Kürtler üzerindeki “rakipsiz” müdahalelerini durdururken diğer taraftan Kürtler içindeki farklı inisiyatiflerin “ana eksen”den kayma eğilimlerini gelişmeden engellemiştir. (Eylemin “Demokratik Özerkliğin” ilan edileceği gün yapılması özel bir tercihtir.) Hatta bu durum Öcalan için bile geçerlidir. Dikkat edilirse o bile, eylemden sonra üslubunu değiştirmek zorunda kalmış, eylemlerin sürebileceğini hatta şehirlere yayılabileceğini iddia ederek, değişen “politika yapma tarzını” sahiplenmiştir. Eylem adeta, aynı zamanda ABD’ye de bir mesaj biçimindeydi. Saldırının, Clinton’ın ziyaretinden bir gün önce

M

yapılmasının, özel olarak planlanıp planlanmadığı bilinmese de böyle bir sonuç doğurduğu aşikârdır. Bu saldırı iktidar açısından da bir başka “saçmalığı” açığa çıkardı; meğerse sorunu çözmek için asker yerine polislerden oluşan yeni(!) bir ordu oluşturmak gerekliymiş. Daha altı ay öncesine kadar tüm gündemi kaplayan profesyonel askerlik yasaları, profesyonel asker alımları bir anda unutulup, Özel Harekât Dairesi’nin yeniden etkin olmasına karar verildi. Bu gücün en azgın olduğu dönemde 7 bin civarında olan polis sayısı, bu kez 20 bine çıkarılacakmış. Bir tarafı eskiye döneriz korkutması, bir tarafı klasik AKP uygulaması. Kendisi hakim değilse yıprat, kendisi hakim olunca daha “güçlü” bir biçimde yeniden yapılandır (YÖK, HSYK vb’de olduğu gibi). Buna rağmen bu polis ordusu yaratma safsatası, gazetelere bu dönem için konu yaratma girişiminden öteye gidemedi, şimdilik. Ancak bu tür etkilerine rağmen bu müdahalenin süreci sonlandıramadığı yani “mutabakat sağlanamadığı” söylenebilir. Kürt Siyasal Hareketi’nin bu süreçte acil iki talebi var; 5+1 milletvekilinin meclise girebilmesi ve yeni Anayasa hazırlama sürecinde aktif olarak yer alma. BDP’nin “Ekim’de meclise gelebiliriz” açıklamasına rağmen gerek Öcalan’ın açıklamaları gerekse silahlı eylemlerin sürmesi AKP ile bir “mutabakata” varılamadığının göstergeleri. AKP’nin bu durumun sürmesini göze alması mümkün görünmüyor. Şimdi kriz AKP’nin kucağında ve çözmek zorunda olan o. Diğer yandan, ister bu kriz aynı biçimde devam etsin isterse yeni bir uzlaşma düzlemine taşınsın, Kürt Siyasal Hareketi, Kürt sorununun önümüzdeki dönem ülke gündeminde en önemli yeri kaplaması konusunda kararlı. Bu durum biraz da kaçınılmaz. Çünkü milletvekilliklerinden vazgeçilse bile, yeni anayasa yapım sürecinde devre dışı kalmak/yeni anayasada Kürtlerin taleplerinin yer almaması, mücadeleyi birçok açıdan geriletecektir. Böyle bir dönemi (fırsatı) kaçırma kaygısı, “demokratik özerklik” gibi birtakım projeleri zamansız ve (kendilerinin de ifade ettiği gibi) hazırlıksız olarak gündeme sokma davranışlarına neden

oluyor. Bu hazırlıksız ve zamansız çalışmaların bir diğer önemli sonucu ise Kürtlerin dışında kalan sol kesimleri etkiliyor/etkileyecek. Söz konusu olan hem demokratik özerklik ilanının hem de “çatı partisi” önerisinin Kürtlerin dışında kalan (asıl olarak Blok’un dışında kalan) sol kesimler üzerinde yarattığı gündem ve tavır baskılanması. Kürt Hareketi ile zaten kıyaslanamayacak bir kitlesel zayıflık ve “politik eksen” zafiyeti çeken sol kesimler, “demokratik özerklik ilanına ne diyorsun?”, “çatı partisi önerisi karşısındaki tutumun ne?” sorularına, (başkaları sormasa bile) yanıt arama “telaşı”na şimdiden düşmüş durumdalar. Blok içerisindeki “soldan temsilcilerin” de tazyikiyle artan bu baskılanma, siyasal faaliyetinin merkezine Kürt sorununu koymayan hareketleri “suni” taktiksel adımlar geliştirmelerine neden oluyor. Sınıf mücadelesinin pratiği içinde her geçen gün siyasal varlıkları zayıflayan bu kesimler, siyasal meşruiyetlerini sol içinde aramaya çalıştıklarından ya çok sorgulamadan, edilgen bir halde çatı partisinin yolunu tutmayla ya da güç oluşturma amacıyla “siyasi merkez”ler yaratma çağrısı yapmakla karşı karşıyalar. Sonuçta her iki durum da, “Batı’daki” sınıf mücadelesinin kendi iç dinamiklerinden gelişmediği, o mücadelenin eriştiği doğal sonuç olmadığı için sağlıklı sonuçlar vermeyecektir. Bu konuda Kürt Siyasal Hareketi’nin de eleştirilmesi gereken birkaç yönü mevcut. Ulusal Birlik Projesi olarak formüle edilen ve böyle bir hedef konduğu için de bünyesinde Kürt milliyetçilerinden Kürt gericilerine, Kürt burjuvazisinden Kürt feodallerine dek geniş bir temsilciler heyeti barındıran bir projeye ve hatta bir siyasal çizgiye, kendisini sosyalist eksende var etmeye çalışan, siyasal varlığını prensiplerini koruyarak sağlamaya çalışan Sol kesimleri çağırırken yetersiz bir ideolojik söylem ve güven vermeyen taahhütlerle yaklaşmaları sürecin “sakat” başlamasına/ilerlemesine neden olmaktadır. Kuşkusuz Kürt sorunu, bu ülkenin en önemli sorunudur ancak sınıf mücadelesinin tek sorunu değildir. Ayrıca diğer tüm sorunları kesen, bu

sorundan hareketle diğer sorunlara da çözüm aranabilecek bir özelliğe de sahip değildir. Diğer tüm sol güçlerden, demokrasi güçlerinden sorgusuz sualsiz bu sorun ekseninde saflaşmalarını beklemek/zorlamak da gerçekçi olmaz. *** Egemenlerin, özellikle Tayyip’in “ustalık dönemi” diye tariflediği önümüzdeki dönem için hazırladıkları saldırı programının çok yönlü olacağı ve hatta ülke sınırlarının içiyle yetinmeyeceği ortada. ABD Dışişleri Bakanı’nın Ankara ziyareti ve hemen ardından yeni atanan CIA Başkanının gelişi, herhalde turistik gezi amacı taşımıyor. Genel stratejiyi belirleyen Bakan, taktikleri (ayrıntıları) uygulatmayı da CIA’ya bırakmış. Hedefin şimdilik Suriye olduğu açıklansa da ABD’nin tek hedefle yetinmeyeceği, Tayyip’in pozisyonunu başka coğrafyalarda da “değerlendirmek” isteyeceği aşikâr. Böyle bir dönemde yeni bir ekonomik krizi göze alamayan emperyalist güçler AKP’ye “cari açığı kontrol altına al” emrini de vermiş durumda. Ülke ekonomisini iç tüketimi şişirerek büyüten, daha önceki krizden çıkış için “al, ver, ekonomiye can ver” sloganıyla israfı teşvik eden Tayyip, şimdi kalkmış “verim ekonomisi için israf ekonomisinden vazgeçmek lazım” diyor. Cari açığı sözde düşürmek/kontrol altına almak için kriz korkusu yaratmanın, tasarruf edin çağrıları yapmanın ilk sonuçları; işten çıkarmaların artması ve enflasyonun büyümesi olacaktır. Bu durum da doğrudan emekçi, yoksul halkı etkileyecektir. AKP’nin halka biçtiği gelecek sadece bununla da sınırlı kalmayacak üstelik. Yeni anayasa, başlı başına egemenlerin gecikmiş yapısal problemlerini çözmeyi amaçladığı kadar, yeni dönem yönelimlerini de giderecek “garantileri” içerecek. Ancak AKP’nin yeni anayasanın bitirilmesini bekleyeceğini sanmamak gerek. Somut bir örnek için kıdem tazminatı konusunda yapmak istediklerini görmek yeterli… *** AKP, açık faşizm dönemlerinin bile cesaret edemediği bir adımı, kıdem tazminatını fona devretmek adı altında

tasfiye etmeyi gündemine aldı. İşçi sınıfının tarihsel kazanımı ve bir işveren sorumluluğu olan kıdem tazminatına yönelik bu saldırı öncelikle sermayeye nasıl bir hizmetkârlık yapıldığının açık bir göstergesi. Sendikal hak ve özgürlüklerin güvencesiz çalıştırma temelinde fiilen ortadan kaldırıldığı bugün “kıdem tazminatını mahkeme kapılarından ve işverenin insafından kurtarıyoruz” sözleriyle sermaye aklanıyor, büyük bir saldırı hazırlanıyor. İşçilerin kıdem tazminatı alamamasının iki nedeni var: Birincisi sermayenin hak hukuk tanımazlığı, ikincisi de güvencesiz çalıştırmanın artık esas çalıştırma biçimi haline gelmiş olmasıdır. Resmi rakamlarla bile çalışanlarının yarısının kayıt dışı olduğu, en büyük işveren olan devlette tüm hizmetlerin neredeyse tamamının taşeronlaştırıldığı ve taşeron şirketlerde çalışanların yapılan girdi çıktılarla başta kıdem tazminatı olmak üzere tüm haklarının ortadan kaldırıldığı bir çalışma düzeneğinde, kıdem tazminatı tasfiye edilerek ucuz ve güvencesiz işçilik politikaları derinleştiriliyor. Sendikaların bu olan bitene tepkisi ise manidar. Hak-İş -doğal olarak- düzenlemeyi şiddetle desteklerken daha önce “kıdem tazminatına dokunulursa genel grev sebebi sayarız” diyen Türk-İş “proje önümüze gelsin, değerlendirebiliriz” diyerek kuvvetli bir direnç göstermeyeceğini ilan etmiş oldu. DİSK’in tavrı ise konuyu gerçek zeminde tartışarak bir hareket örgütlemekten çok uzak. KESK, TTB ya da TMMOB gibi örgütler ise bunu “işçiler”in meselesi olarak görüyor. AKP, böylesi bir gelecek planını uygulamaya koyduğunda biliyor ki halkın, toplumsal muhalefetin tepkileri de gecikmeyecektir. Tam da bu yüzden, aklınca, birtakım önlemler almış ve uygulamaya başlamış durumda. Demokratik muhalefet alanını tamamen kullanılamaz hale getirmek istemekte. İfade ve düşünme özgürlüğünü baskı altına almak, örgütlenme özgürlüğünü ortadan kaldırmak, hak taleplerini ezmek, özel saldırı programının ana amaçları. Gelişen en basit tepkileri bile en sert yöntemlerle bastırmaya çalışmak bir yana asıl olarak tutuklamaları arttırarak yıldırmayı amaçlıyor. Bunun

için de kullandığı araç, yeniden yapılandırılmış polis ve özel yetkili savcılıklar. Böylesi bir durumla karşı karşıya olunduğu bilinmesine rağmen (kime sorsanız herkes durumun “vahametinden” dem vuruyor) toplumsal muhalefetin özneleri bir aymazlık ve atıllık içinde. “Koskoca” DİSK Başkanlığına vekâlet edenler, DİSK bünyesindeki son dönemlerin en uzun ve etkili direnişini (Samsun’da Devrimci Sağlık İş üyeleri 180 gündür direnişteler) ziyaret etmek için bile “zaman” bulamıyorlar. “Koskoca” TMMOB’nin Başkanlığında bulunanlar, üniversite sınavını kazanan gençlere özerk-demokratik üniversite için mücadele edin çağrısı yerine “akredite” edilmiş bölümleri tercih edin diyerek, sistemin yaralarını kapatmaya çalışıyor… İlerici emek örgütleri, yönetimlerinde bulunanların çoğunun bir siyasi angajmanı olması nedeniyle de özellikle Kürt Siyasi Hareketinin (yukarıda sözü edilen) tercih baskılanmasında taraf haline geliyorlar. Bu durum ise kendi alanlarının sorunlarını “hakkıyla” ele alıp çözüm için uğraşmalarına ve aynı zamanda tüm toplumun sorunlarına taraf olabilecek bir pozisyon geliştirmelerine engel oluyor. Bazı kurumların seçimlerinin yaklaşmakta olması da cabası. Sonuç itibariyle, tekrar edilmesinde yarar var; AKP, yeni saldırılarını kolayca uygulayabilmek için tüm bir demokratik muhalefet alanını gasp etmeye, kullanılamaz hale getirmeye çalışmaktadır. Bu durum; sinerek, kendi içine kapanarak, zamanın geçmesini bekleyerek geçiştirilemez. Bu duruma bazı siyasi merkezlerin sınırlı merkezler oluşturarak yanıt vermeye çalışması yeterli değildir. Çatı partisi gibi, gerçekte tek bir sorunun tarafı olmaya çalışan girişimler de yetersiz kalacaktır. AKP’nin bu planını ancak demokratik muhalefetin tüm biçimlerini ve tüm bileşenlerinin ortak düzlemini hedefleyen, AKP’nin baskıcı uygulamalarına karşı, yaygın bir sokak muhalefetini amaçlayan bir pratik süreç boşa çıkaracaktır. Sonbaharda böylesi bir pratik sürecin yaşanacak olması bir tercih değil, bir zorunluluktur. Bu zorunluluğun “hakkını verenler” yeni toplumsal muhalefetin özneleri olarak yerlerini alabileceklerdir.

4

GÜNDEM 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Sömürge Tipi Faflizmin “AKP dönemi” Yeni AKP iktidarı dönemi, “teröre dayalı iktidar” siyasetinin alanını genişleteceğini gösteren uygulamalarla açıldı. “%49.5 + MHP'nin dışardan desteği” ile işlemeye başlayan AKP hükümeti, Türkiye'deki faşizan sağ iktidar geleneklerini güncelleştiriyor. Tayyip Erdoğan da Türkiye'nin yeni (Menderes'i değil) Süleyman Demirel'i olmaya çalışıyor. Süleyman Demirel'in Anadolu gericiliğine yaslanmış faşist iktidarı 1960'lı yılların ikinci yarısında iç savaş sürecini harekete geçirmişti. Tayyip Erdoğan'ınkinin de benzer bir doğrultuda gelişeceği anlaşılıyor. Bu iktidarın niteliklerini anlamak açısından son dönemin birkaç olgusuna dikkat çekmek gerekiyor: “Kıbrıs fatihliği”ne dönüş siyaseti, ırkçı kitle terörünün hortlatılması, HES cinayet ve tutuklamaları. Kıbrıs'ın Türkiye'deki sömürge tipi faşizm için hem Ferda simgesel hem de yapısal Koç bakımdan büyük bir önem taşıdığı biliniyor. Erdoğan son ferdakoc@ gezisinde “geleneksel Kıbrıs hotmail.com politikası”na keskin bir dönüş yaparak, “kontrgerillayla kaynaşması”nın bir başka yüzünü de göstermiş oldu. AKP iktidarının, Kıbrıs'taki “kontrgerilla toplumu”na nüfuz etme ve çekip çevirebilecek bir inisiyatif kazanma yönünde yoğun bir çaba içinde olduğu anlaşılıyor. Seçim öncesinde Kıbrıs halkından yediği tokadın acısını içine sindiremediği her halinden belli olan Erdoğan, yeni tokatlar yemeyi de göze alarak (Kuzey) Kıbrıs'ın AKP tarafından fethine bizzat liderlik ediyor. (Kıbrıs Türklerinin “eski komünist” partisi CTP'nin “yetmez ama evet”çilerinin şu sıralarda kendilerini nasıl hissettiklerini doğrusu merak ediyorum.) Türkiye'de kontrgerillanın “marifetli” olduğu konuların başında “faşist kitle terörü imalatı”nın geldiği biliniyor. Tan matbaası baskınından 6-7 Eylül provokasyonundan başlayarak Kahraman Maraş katliamına kadar uzanan bu “iş deneyimleri”nin son halkasını “Zeytinburnu olayları” ile yaşadık. Polis gözetiminde üç gün boyunca süren yağma ve saldırıların altında yatan “derin tarihsel kökler”, AKP hükümetinin kontrgerilla ilişkilerinin derinleşmesinin bir başka boyutuna işaret ediyor. Zeytinburnu olaylarının “kendiliğinden” patlak vermiş bir “hezeyan hareketi” olmadığını, klasik bir kontrgerilla operasyonu olduğunu anlamamak için kör olmak gerekiyor. 13 askerin öldüğü Silvan olayının arkasından gelişen cılız faşist sokak hareketlerinin, (artık tamamen AKP kontrolünde olan basın tarafından) ağız birliği yapılarak “Türkiye Ayakta” başlıklarıyla verilmesinden tutun da, saldırıların başlatılmasında kullanılan provokasyon taktiklerine ve saldırılar sırasındaki polisin himayeci tutumuna kadar her şey, “hazırlanmış bir sahne”nin varlığını gösteriyor. Öte yandan Zeytinburnu'nda kontrgerilla kontrolündeki faşist yapılaşmanın oldukça eskiye uzanan bir kökeni bulunuyor. Zeytinburnu olayları, Tayyip Erdoğan'ın LYS skandalı sonrasında gelişen kitle hareketlerine yönelik olarak sarf ettiği “biz de çıkarırız karşılarına 10 bin genç” sözlerine, Süleyman Demirel'in “iti kurda kırdırma” sözüyle özdeş bir “tarihsel” anlam kazandırıyor. “Hopa Saldırısı”nı da bu bağlama yerleştirmek gerekiyor. HES'lere karşı militan mücadelenin halk direnişiyle kaynaşmaya başladığı anda başlatılan “Hopa Saldırısı”, neoliberal yeni sömürgecilik politikaları ile sömürge tipi faşizm arasındaki güncel bağlantının nasıl kurulacağını gösteren çok önemli bir örnek oldu. AKP iktidarının “cemaat polisi + güdümlü yargı” ikilisi eliyle yürütülen bu operasyonunda, tutuklamalara somut HES direnişlerinin yol gösterdiği açıkça görülüyor. Halk direnişinin her bir HES şirketini kaçırtmasının ardından bölgede bir tutuklama hareketi gelişiyor. Bu olgu, Şık-Şener operasyonunda simgelenen, “muhalefeti sindirme” politikasının, önümüzdeki dönemin siyasi karakterini “tanımlayan” bir “kapsayıcılığa” doğru ilerlediğini gösteriyor. Devrimcilerin önderliğinde gelişen halkın hak mücadelelerinin, AKP'ye karşı sol muhalefetin “kurucu odakları” olabileceğinin anlaşılması açısından bu olay ve sonrasındaki gelişmeleri Türkiye sosyalist hareketinin ve Kürt özgürlük hareketinin doğru kavramasında yarar var. Hopa Saldırısı'na karşı direnişi “devrimci dayanışmayla” “desteklemek” kuşkusuz son derece değerli. Ancak Türkiye Sosyalist Hareketi bu dayanışma sürecinde ufkunu hak mücadelelerinin içerdiği büyük sosyalist muhalefet potansiyeliyle genişletme fırsatını kaçırmamalı.

Savaşı imamın ordusu devralıyor Diyarbakır Silvan’da 20 gencin yaşamını yitirmesi ile sonuçlanan çatışma Kürt sorununda yeni bir dönemin kapılarını araladı. Bir süredir AKP’nin iktidar oyunları ile adeta inisiyatifsiz kalan Kürt hareketi, bu sorunda asli aktörün kendisi olduğunu ve hükümetin bunu görmezden gelemeyeceğini gösteren hamlelere girişti. AKP iktidarı ise tam da bu sonuçtan rahatsızlığını göstererek savaş ve tasfiye dilini yükseltmeye başladı. Savaş dilinin öncülüğünü Fethullah Gülen cemaati üstlenirken, büyük kentlerde polis destekli faşist saldırılar yaşandı.

BARIfiÇIL S‹YASET‹ AKP ENGELLED‹ Önce BDP’nin desteklediği bazı bağımsız milletvekili adaylarının adaylıkları, AKP’nin destek verdiği bir YSK kararıyla iptal edildi. Kitlesel protestoların basıncı altında, YSK geri adım attı. Ancak genel seçimlerin ardından Hatip Dicle’nin milletvekilliği gasp edildiği gibi 5 tutuklu vekilin serbest bırakılması da engellendi. Bu engellemeler YSK’nın bağımsız kararı olmadığı AKP’nin başvuruları eşliğinde geliştiği açığa çıktı. BDP vekillerinin serbest bırakılması için Meclis boykotuna gidince de iktidar uzlaşmaya yanaşmayarak, CHP’ye karşı yaptığı gibi, “tükürdüğünü yalatma, burun sürttürme” tavrını benimsedi. Sokakta ise seçim öncesi YSK protestolarını örgütleyen inisiyatifleri hedef alan geniş çaplı bir operasyon başlatılmış, yeni bir kitlesel protesto dalgası olasılığı bertaraf edildi. İmralı’da Abdullah

S

ilvan çatışmasının ardından AKP’nin güçlendirdiği savaş dilinin hamaset olmadığı, devam eden savaş hazırlıklarından ve Fethullah Gülen cemaatinin aktif desteğinden anlaşılıyor

Öcalan’la yapılan görüşmelerde de, ateşkes karşılığında ortaya konan beklentiler karşılanmadı. Bu arada PKK’nin ateşkes kararına rağmen askeri operasyonlar baharla birlikte tırmanışa geçti. Yalnızca baharda 40 gerilla öldürüldü. Barışçıl siyasetin bütün kanallarının AKP tarafından tıkandığı bu koşullarda, PKK de operasyonlara karşılık vermeye başladı. İki asker ve bir sağlıkçının kaçırılmasının ardından, devletin karşılığı yangına körükle gidip 5 bin askerle bir operasyon başlatmak olunca Silvan çatışması yaşandı ve 20 genç yaşamını yitirdi.

HEM SUÇLU... Çatışma dışında tüm kanalları tıkayarak barış ve kardeşlik umutlarını yaralayan bu tablonun müsebbibi AKP iktidarı ise savaş dilini tırmandırmayı tercih etti. İlk açıklama Meclis Başkanı Cemil Çiçek’ten geldi. Çiçek, “Artık herkesin safını iyi belirlemesi lazım. Ya demokrasiden yana olacağız ya da kan ve kin kusanlarla birlikte olacağız.” Çiçek’in açıklama yaptığı sıralarda bir dizi görüşme yapan Tayyip Erdoğan da ertesi gün ‘kan ve kin kusanlar’ safında yerini aldı. Erdoğan, kötü niyetli davrananların iyi niyet bek-

lememeleri gerektiğini söyleyerek, “Terör örgütü silah bırakmadıkça operasyonlar bitmez. Bedelini ödeteceğiz” dedi. Erdoğan yalnızca PKK’yi değil Kürt halkının barışçıl mücadele yürüten diğer siyasi temsilcilerini de hedef gösterdi. İktidarın bu söyleminin, ölümlerin ardından kitleleri yatıştırmaya yönelik hamasi söylemler olmadığı ilerleyen günlerde açığa çıktı. Asker cenazeleri bahanesiyle örgütlenen eylemler BDP binalarına yönelik saldırılara dönüşürken, asıl tehlikeli gelişme İstanbul Zeytinburnu’nda yaşandı. Günlerce dükkanların

yakıldığı ve Kürtlerin linç edildiği saldırılar açık polis desteğiyle gelişirken, AKP iktidarından yatıştırıcı tek bir beyan gelmedi.

CEMAAT DESTE⁄‹ AKP’nin yeni savaş politikalarına en büyük destek Gülen cemaatinden geldi. Zaman gazetesinde Taha Kıvanç takma adıyla yazan Fehmi Koru, Kürt sorunu ile ilgili yazısında yakın tarihin en kanlı katliamlarından birine sahne olan Sri Lanka’ya atıf yaparak Tamil Kaplanları’nın nasıl yok edildiğini hatırlattı. Koru’nun yazısının ardından Gülen cemaatinin en etkili sözcüsü Hüseyin

Gülerce yine Zaman’daki köşesinde Kürt hareketine açıkça savaş ilan etti. “Terörle mücadelede artık yeni, yepyeni bir dönem var. Yeni Türkiye, terörün belini bu defa kıracak. Bu defa yetki, sorumluluk, inisiyatif sivil hükümette olacak. Irkçılık, ‘Arap baharı’ ile tehdit, dayatma, ne ararsanız var. Dünyayı yanlış okuyanların ve Yeni Türkiye'yi anlamayanların ortak zihniyeti de zaten bu. Türk ulusalcıları kaybetti, Kürt ulusalcıları da kaybedecek...” Silvan çatışmasının ardından özel harekât polislerinin sayısının artırılması, koruculuk sisteminin canlandırılması tartışmaları yeniden canlandırıldı. Sicili katliamlarla, mafyatik ilişki ağlarıyla ve insan hakları ihlalleriyle dolu olan özel harekatçıları yeniden öne çıkarma tartışması kamuoyunda haklı bir tepkiyle karşılandı. “1990’ların kirli savaş koşullarına geri mi dönüyoruz?” sorusu yaygın biçimde seslendirildi. Ancak bunun basit bir geriye dönüş olmadığı yönünde veriler mevcut. İç güvenliğin jandarma da dâhil olmak üzere emniyete devredilmesi projesinin kontrgerillanın yeniden yapılandırılması sürecinde temel bir hedef olduğu biliniyor. Bugünkü durum da iktidar tarafından bu hedef doğrultusunda bir tartışma zemini yaratmak için kullanılıyor. Emniyeti kontrolü altında tutan Gülen cemaatinin sözcülerinden aktarılan yukarıdaki alıntılar da, sivil siyasette Kürt bölgesinde etkili olamayan cemaatin, şimdi her alanda komutayı devralmaya aday olduğu yeni bir çatışma zeminine hazırlanıldığına işaret ediyor.

Erdoğan’ın ‘farklı uygulaması’ Zeytinburnu mu? Silvan çatışmasının yarattığı şoven atmosfer Zeytinburnu’nda kitlesel faşist saldırılara dönüştü. Dört gün boyunca süren olaylarda Kürtlere ait ev ve iş yerleri tahrip edildi, Kürt gençleri dövüldü. Polis faşist saldırganlara müdahale etmedi. AKP ise saldırılar sırasında ve sonrasında hiçbir açıklama yapmayarak saldırıları olağanlaştırdı Silvan çatışmasının adından oluşan şoven atmosfer Zeytinburnu’nda faşist kalkışmaya dönüştü. 20 Temmuz günü BDP tarafından yapılan sokak gösterisi bahane edilerek başlayan faşist terör dört gün boyunca devam etti. Dört gün boyunca Kürtlerin ev ve işyerleri tahrip edildi, Kürt gençleri linç edildi. Olaylar sırasında hükümet hiçbir açıklama yapmazken ilk günden itibaren çevrede konuşlanan polis ise faşistlere karşı etkin bir tavır göstermedi. Dört gün boyunca süren olaylarda Kürtlere yönelik kitlesel bir linç faaliyeti yürütüldü. Basının vatandaş tepkisi olarak lanse ettiği faşist kalkışmada 70 civarında ev ve işyeri basıldı, 130 araç tahrip edildi. Mahalle aralarında sıkıştırılan Kürt gençleri tartaklandı, bazıları linç edildi. BDP ilçe binası da saldırganların hedefi oldu. İstanbul’un orta yerinde günlerce terör estiren faşistler facebook üzerinden iletişim kurup buluşma noktalarını buradan konuştu. Asılsız haberlerin uçuştuğu “Zeytinburnu Mehmetçikleri” ve “58. Bulvar Zeytinburnu” sayfalarında kaç Kürt dövüp kaç mekan dağıttıklarından bahsedip bir sonraki gün

için kendilerince “motivasyon” sağladılar. Söz konusu grupların facebook sayfalarında yazanlardan bazıları şöyle: “Dün birde üç PKK yandaşı olan kahveyi haşat ettik. Yanımızda olan halkımıza sonsuz şükranlar. Pazar günü saat 8’de Gazi Mahallesi buraya geliyor. Herkes EMANETİNİ ÇEKSİN ŞİMDİDEN… Temizliği batıdan başlatacağız. Sizi asitlerle bekliyorum.” Olaylar sırasında MHP’nin ilçe dışından buraya sivil faşistler taşıdığı söyleniyor. Yazışmalarda “Karagümrük’ten gelen arkadaşların ayağına sağlık” gibi ifadeler de göze çarpıyor. Kurt işareti yapan faşistlerin başını çektiği olaylara polis gayet serinkanlı yaklaştı. Olayları çoğunlukla izlemekle yetinen polis sadece göstermelik müdahalelerde bulundu. Polis elinde sopa ve palalar olan faşistlerle yan yana pozlar verdi. Resmi ve sivil kıyafetli faşistlerin gözü önünde faşistler kahvelerde kimlik kontrolü yaptı. Devletin müdahalesi ancak olayların dördüncü gününde geldi. Olaylar nedeniyle gözaltına alınan 122 kişi arasında saldırının mağdurları da vardı. Kürt yurttaşlar terörle mücadele şubesine faşist saldırganlarsa asayiş şube müdürlüğüne götürüldü. Saldırganlardan sadece üç kişi tutuklanırken saldırıya maruz kalan Kürtlerden beşi tutuklandı. Gözaltına alınan faşistlerin birçoğunun yaralamadan uyuşturucuya çeşitli adli suçlardan kaydı bulunuyor.

Silvan için oturdular Cumartesi Anneleri, Silvan'da hayat›n› kaybeden 20 genç için sessizlik eylemi yapt›. Çat›flmada hayat›n› kaybeden 20 genç için yap›lan üç dakikal›k sessizlik eyleminin ard›ndan da¤›lan grubun tek bir söylemi vard›: Hangi taraftan olursa olsun, bir genç daha ölmesin, bir genç daha kaybedilmesin, bir ana daha a¤lamas›n...

Seçim çalışmaları sırasında Kürtlere yönelik saldırgan bir üslup kullanan Tayyip Erdoğan Silvan çatışması sonrasında “Bizden iyi niyet beklemesinler” ve “Bundan sonraki süreç çok daha farklı uygulamalarla kendini gösterecektir” sözleriyle Zeytinburnu olaylarının fitilini ateşledi. AKP saldırılar sırasında ya da sonrasında hiçbir açıklama yapmayarak saldırganlara sessiz destek verdi. Kürt halkına yönelik benzer saldırılar daha önce Kürt göçü alan ve bu göç

nedeniyle yerel bir gerilimin mevcut olduğu Anadolu kentlerinde yaşanmıştı. İnegöl, Dörtyol vb yerlerde yaşanan saldırıların benzerinin bu kez bir metropolde yaşanması ise “taşra gerilimi” ile açıklanamayacak ve genelleşmeye müsait tehlikeli bir sıçrama anlamına geliyor. Olayların günler boyu polisin gözetimi dahilinde günlerce sürmesi ve iktidarın sessiz desteği ise bu tehlikeli sıçramanın devletin sorumluluğunda ve isteği dahilinde geliştiğini ortaya koyuyor.

Samast ‘tiyatrosu’ bitti Hrant Dink’in katili Ogün Samat, kasten adam öldürmek suçundan 21 yıl 6 ay hapis cezası aldı. Mahkemelerin “suça itilen çocuk” diye andığı Samast, ruhsatsız silah bulundurmak suçundan ayrıca 1 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. Samast kendisini savunurken, Hrant Dink’i hedef gösteren medyanın, Kemal Kerinçsiz’in ve azmettiricilik suçundan tutuklu Yasin Hayal’in cinayette yönlendirici olduğunu söyledi. Samast’ın avukatının soruşturmanın genişletilmesi yönündeki talebi reddedildi. Dink ailesi ve avukatlar bu cinayetin çok daha kapsamlı bir ilişki ağı tarafından örgütlendiği yönünde ciddi şüpheler bulunduğunu

söylüyor ancak mahkemeler davayı Samast ve Hayal gibi görünürdeki birkaç kişinin üstüne yıkmanın ötesine geçmeyi reddediyor. Samast’ın avukatlarının soruşturmanın genişletilmesi yönündeki talebi de tetikçiden asıl azmettiricilere giden bir mesaj işlevi görüyor. Dink ailesinin avukatları görünürde pişmanlık gösteren ve birbirini suçlayan Samast ve Hayal’in savunmalarının profesyonelce hazırlandığını ve en az ceza ile en az deşifrasyonu hedeflediğini ifade etmişti. Bu arada, katil Ogün Samast, 22 yıl 10 güne mahkum olurken, gazeteci Nedim Şener cinayetin aydınlatılmasını isteyen haberler yaptığı için 32.5 yılla yargılanıyor.

5

DÜNYA 29 Temmuz 2011 / 11 Ağustos 2011

Halk›n Sesi

İmam ve ordusu Kıbrıs’ta 7 5 T

ayyip Erdoğan’ın 19 Temmuz’da Kıbrıs’a düzenlediği ziyaret, emekçilerin yaygın protestolarıyla karşılandı. Adanın AKP güdümlü gerici, neoliberal bir yeniden yapılandırma sürecine sokulduğunu söyleyen Kıbrıslılar ocak ve mart aylarında tarihi kitlesellikte eylemlere imza atarak Erdoğan’ın sert eleştirilerine hedef olmuştu. Erdoğan bu ziyaretinde de yangına körükle giderek, Türk-Rum ayrımına dayalı ve adadaki çözümsüzlüğü körükleyen geleneksel sağ söyleme sarıldı ve ada emekçilerinin ücretlerini ve sosyal haklarını gerileten ekonomik pakete devam sinyallerini verdi. Sertlik yalnızca Erdoğan’ın mesajlarına değil, Erdoğan’ı protesto eylemlerine yönelik polisiye önlemlere de hakimdi. Erdoğan’ın adaya gelmesini protesto edenlere ilk saldırı başbakanın geçiş güzergahında bir araya gelenlere gerçekleşti. Yol üzerindeki Hamitköy’de bir araya gelen Baraka Kültür Merkezi, Birleşik Kıbrıs Partisi, Kıbrıs Sosyalist Partisi, Yeni Kıbrıs Partisi ve Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası (KTÖS) üyesi yüzlerce kişi Erdoğan’ı protesto etmeye başladı. Erdoğan’ın ada muhalefeti ile karşılaşmasını engellemek isteyen Kıbrıs polisi, gruba sert bir biçimde müdahale etti. Otobüslerle yol ile eylemciler arasına set çeken polis, ulusalcı-sağcı hükümet partisi UBP’nin kitlesinin ise yola kadar çıkmasına izin verdi. Böylece

Kıbrıs Türk Hava Yolları önünde 200 gündür grev yapan işçiler de Erdoğan teröründen nasibini aldı. Erdoğan adadayken hiçbir sese izin vermeyeceğini göstermeye çalışan polis, gençlere ve kadınlara saldırıp işçilerin çadırlarını bastı, malzemelerine el koydu. Saldırı sonrasında 6 kişi gözaltına alındı, 6 kişi de yaralanarak hastaneye kaldırıldı. Toplam 60 kişi yaralanırken 10 kişi de gözaltına alındı.

‘İMAMIN ORDUSUNA DA BOYUN EĞMEYECEĞİZ’ Saldırılar sonrasında KTÖS yazılı bir açıklama yayımlayarak Erdoğan’ın gelişini ve polis müdahalelerini kınadı. Polisin işbirlikçi ve faşist özelliğini gösterdiğini söyleyen sendika, Kıbrıs Türk tarafı yetkililerinin açıklamalarını da provokasyon olarak niteledi. Açıklamada “‘Sizi Rum paramiliter örgütünden biz kurtardık’ diyenler, 20 Temmuz gününün arifesinde

Yunanistan’ı boğarak kurtarmak E

konomik kriz ve toplumsal muhalefetin yükselişi ile sıkıntılı günler yaşayan Yunanistan hükümeti, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden gelen 158 milyar dolarlık borç paketi ile rahatladı. Ancak yardımlar, emekçilerin gelirlerinde ve sosyal harcamalarda keskin düşüşler öngören IMF-AB ortak yapımı ekonomi programının uygulanmasını dayatıyor. Borçlanma krizi nedeniyle aylardır iflas tehlikesi ile karşı karşıya kalan Yunanistan’da hükümet, AB ve IMF’nin zorlamasıyla kemer sıkma yoluna gitmiş, bu nedenle de halktan büyük tepki görmüştü. Krizden kurtulamayan Yunanistan hükümetine AB “yardım” eli uzandı. 21 Temmuz’da Brüksel’de gerçekleşen Euro Zirvesi’nde Yunanistan’a 158 milyar Euro’luk borç paketi verilmesi kararı alındı. Zirveden bir gün önce bir araya gelen Almanya Cumhurbaşkanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy, borç krizinin İtalya ve İspanya gibi ülkelere sıçramasını, Avrupa Merkez Bankası’nın iflasını, bir bankacılık krizine yol açılmasını ve Euro’nun tehdit altında olmasını engellemek amacıyla uzlaşma yoluna gitti. ABD, İngiltere, IMF ve Avrupa Komisyonu’nun baskıları ile kabul edilen paketin faiz oranı yüzde 4-5’ten 3,5’a indirilirken, vadesi de 7 yıldan

15-30 yıla uzatıldı. PAKET ÇÖZÜM OLABİLECEK Mİ? Yardımın onaylanmasının ardından Yunanistan Başbakanı Yorgos Papandreu AB liderlerine, bakanlarına ve kendisine danışmanlık yapan Kemal Derviş’e teşekkür etti ve halkı rahat olması konusunda telkin etti. Ancak uzmanlar, yaratılan algının aksine paketin krize engel olamayacağı görüşünde. Financial Times’ın başyazısında kurtarma paketlerinin sürekli yeni borçlara neden olmasının

ali@ sendika.org

açısından işlevselliğinin temel kaynaklarından birini oluşturuyor. İsrail karşıtı direnişe ve Filistin davasına verdiği (kelimenin gerçek anlamıyla) sözde destekle, emperyalizm işbirlikçiliğini yenilir yutulur kılmaya çalışan AKP, Arap halk hareketleriyle birlikte değişen duruma uygun yeni sözler bulmakta zorluk çekmeyecektir. Ancak eyleme geçmeyen sözler, artık eskisi kadar etkili olmayacaktır. ABD’nin işbirlikçilerine daha toleranslı davrandığı bir tökezleme döneminde, Arap halklarının özlemlerini dile getirecek toplumsal hareketlerin ve liderlerin yokluğunda edinilen karizmanın kullanma süresi geçmektedir. 23 Temmuz’da Filistin Büyükelçiler Konferansı’nın açılışında

istikrar için yeterli olmadığı, krizin her an Euro Bölgesi’nin kapısını çalabileceği yorumu yapıldı. Avrupa sermayesini ve Euro’yu kurtarmaya odaklanan kurtarma paketi işe yarasa dahi, bu emekçilerin ücret ve sosyal haklarındaki gerileme ve küçük esnafın işini kaybetmesi pahasına olacak. Yani AB Yunanistan’ı boğarak kurtarmış olacak. Krizin kontrol altına alınamaması ise kıtayı 2008 küresel krizinden daha ağır bir bunalımla karşı karşıya bırakacak.

konuşan Erdoğan’ın yine İsrail’e çıkışması, Filistinlileri pazarlık unsuru olarak kullanmaya yönelik bir hamleydi. Sonbaharda bağımsızlıklarını ilan edip Birleşmiş Milletler’de oylamaya sunmaya hazırlanan Filistinlilerin toplantısında konuşan Erdoğan, “İsrail özür dilemedikçe ilişkiler düzelmez” sözleriyle, kendince Filistinlileri kandırıyor, İsrail’i de tehdit ediyordu. Erdoğan bu sözüyle İsrail’e şu mesajı vermeye çalışıyor: “Sonbaharda zorlu bir sürece gireceksin. Filistinliler üzerinde etkim var. Sen özür dile karizmamı kurtar, ben de bu zorlu süreçte sana sorun çıkarmayayım.” Filistinlileri kandırmaya yönelik mesaj ise şu: “İsrail’e karşı tavır aldık, ilişkilerimiz bozuk.” Oysa İsrail-Türkiye ilişkileri hiç de bozuk değil. Ekonomik ilişkilerden söz edeceksek, Dışişleri Bakanlığı’nın resmi sayfasını ziyaret edip, Türkiyeİsrail ticaretindeki istikrarlı gelişimi grafiklerle izleyebilirsiniz. Ekonomik boykotun telaffuz edilmesi karşısında “ticaret başka siyaset başka” diye altını çize çize boykotu reddeden AKP hükümeti İsrail’den turizm boykotu yiyor, o ayrı. Ama AKP boykota yanaşmıyor. Askeri ilişkilerde de aynı şey söz konusu. İsrail’in Aralık 2008

AKP’YE KARŞI MÜCADELEYE DEVAM Baraka Kültür Merkezi’nden Münür Rahvancıoğlu da Erdoğan’ın Hamitköy’de aracını durdurup “hani neredeler” diye protestocuları sorduğunu, tepkilerin farkında olduğunu ve muhalefeti tanıdığını aktardı. Yaşanan polis saldırısının eşinin benzerinin daha önce yaşanmadığına dikkat çeken Rahvancıoğlu, Kıbrıs’ta uygulanan neoliberal talan, kültürel asimilasyon, dinci gericilik ve ekolojik tahribatın sorumlusunun AKP olduğunu belirtti. Protestonun Türkiyeli emekçilere yönelik olmadığını ifade eden Rahvancıoğlu; tepkinin Metin Lokumcu’yu öldüren, Halkevleri MYK üyesi Dilşat Aktaş’a hunharca saldıran, HES’ler ve neoliberal uygulamalarla kendi halkını ezen gözü dönmüş AKP’ye karşı olduğunu belirtti. Rahvancıoğlu, şöyle konuştu: “Kıbrıslı Türkler olarak besleme değil onurlu bir halk olduğumuzu, bağımsız, halkları kardeş ve toprağı bütün bir adada yaşamaya layık olduğumuzu, dinsel ve neoliberal saldırılara direnmeye devam edeceğimizi AKP’ye ve onun yerli-yabancı uşaklarına karşı tüm kararlılığımızla haykıracağız.”

Aşırı sağ Norveç’i vurdu A

Filistin Büyükelçiler Erdoğan E rdoğan’ın Konferansı’nın açılışında “İsrail özür dilemedikçe ilişkiler düzelmez” konuşması, Arap sokaklarında zekâ diye gittikçe gerileyen popülaritesini kuryönelik yeni bir manevra küpü, tarmaya girişimiydi. Erdoğan’a dilinin bir türlü elinin başka türlü eylediğini Filistinliler söylerken hatırlatmakta fayda var. Keza, Filistinlileri ve bizleri aptal yerine korumaya çalıştığı itibarı, aptal mı? koyarak AKP iktidarının emperyalizm

Ali Ergin Demirhan

‘Sizi biz kurtardık, biz öldürürüz’ mesajı vermiştir. Hatırlatırız ki papazın ordusuna boyun eğmediğimiz gibi imamın ordusuna da boyun eğmeyeceğiz” denildi.

Kıbrıs’ta Erdoğan’a yönelik protestolara polis saldırdı. 60 kişi yaralandı 10 kişi gözaltına alındı. Kıbrıslılar “Papazın ordusuna teslim olmadık imamın ordusuna da teslim olmayacağız” dedi

Erdoğan, tam da istediği gibi karşılanmış oldu. Polisin bir diğer saldırısı da kamu emekçileri sendikası KTAMS’ın binasında yaşandı. Erdoğan’ın önceki ziyaretinde sarf ettiği “Biz burada 1 koyup 5 alıyoruz” sözlerine atıfla binasına “1 koyup 5 alıyorsun, utanmadan besleme diyorsun” pankartı asan kamu emekçilerinin binası basıldı, çok sayıda emekçi darp edildi, iki kişi gözaltına alındı.

vrupa’da yükselen gericilik ve faşizm, Norveç’te aşırı sağcı bir saldırganın düzenlediği katliamla yeniden gündeme geldi. 23 Temmuz’da önce, başkent Oslo’da hükümet binalarının bulunduğu bölgede bomba patladı. 8 kişinin öldüğü, 15 kişinin yaralandığı patlamanın ardından iktidardaki İşçi Partisi’nin (SV) Utöya Adası’ndaki gençlik kampına baskın yapıldı. Açılan ateş sonucu 68 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı. Her iki saldırıyı gerçekleştiren Anders Behring Breivik ise kısa bir süre sonra yakalandı. Saldırıdan önce internet sitesinden “Bir Avrupa Bağımsızlık Bildirgesi-2083” adlı bir bildirge yayımlayan Breivik, kendisini Hıristiyan muhafazakar, aşırı milliyetçi ve Adaletsever Şövalyeler’in komutanı olarak tanımlıyor. Batı Avrupa’nın 2083’te Marksist-çok kültürcü seçkinlerden kurtulacağını iddia eden Breivik, saldırıların zalimce ama

Gazze saldırısı sırasında silah alımlarını durdurmayı reddeden AKP’nin İsrail’le yıllık 1,8 milyar dolarlık bir silah ticareti hacmine ulaştığı, Gazze’de Erdoğan’ın sözleriyle “öldürmeyi iyi bilen” İsrail pilotlarının Konya’da eğitildiği açığa çıkmıştı. Silah ticareti yakın dönemde Heron uçaklarının alımıyla sürdü. Mart 2010’da Türkiye’ye gelmeye başlayan Heron’ların alımları Mavi Marmara saldırısına rağmen aksatılmadı ve yıl boyu İsrail uçakları Türkiye’ye geldi. ABD’nin isteğiyle ertelenen üçlü tatbikatlardan başka, sembolik de olsa ilişkilerde bir bozulma yaşanmadı. Diplomatik ilişkilerde dikilen tüy İsrail’in OECD oylaması sırasında Türkiye’nin verdiği destekti. Mavi Marmara katliamından yalnızca haftalar önce, Mayıs 2010’da, Filistin’den gelen çağrılara kulaklarını tıkayan AKP veto hakkını kullanmayarak İsrail’in OECD üyeliğini, bununla da “uluslararası hukuka saygılı bir devlet” olduğunu onayladı. Şimdi “İsrail özür dilemedikçe ilişkiler düzelmez” diyen Erdoğan’a sormalı, ilişkiler ne zaman bozuldu ki düzelsin? “Paranın dini, milleti olmaz”, “Ticaret başka siyaset başka” diyerek aslında tam da sınıfının

iklim kıta

gerekli olduğunu, çünkü terörün kitleleri uyandırdığını ifade ediyor. Breivik, SV’nin yıllık toplantısını basacağını, İslam’ın Avrupa’da yayılmasına neden olan eski ve yeni devlet başkanlarını öldüreceğini de bildirgesinde duyuruyor. Breivik’in ana muhalefet partisi olan aşırı sağcı İlerici Parti bünyesinde 1999-2006 yılları arasında çalışması, Avrupa’da yükselen gericifaşist ideolojinin militer yapılanmalara da yöneldiğini gözler önüne serdi. Avrupa’da kriz döneminde giderek ivme kazanan yabancı düşmanlığı, iktidar partileri tarafından da teşvik ediliyor. Neoliberalizmin yol açtığı işsizlik ve suç gibi ekonomik ve toplumsal sorunları, göçmenlerden kaynaklanan sorunlar olarak sunmayı tercih eden iktidar partileri de yangına körükle gidiyor. Norveç’teki katliam Avrupa hükümetlerinin bu siyasetinin olası sonuçlarının vahim bir işareti oldu.

siyasetini izleyen, ticaretinin gereğini yerine getiren Erdoğan, İsrail’e yaptırım uygulamaktan kaçınıyor. O da Filistinlileri pazarlık malzemesi yapmak için konuşuyor, örtülü mesajlar veriyor. İsrail’in geri adım atması da Erdoğan’ın ikiyüzlülüğünün ifşa olması da ancak İsrail ile ikili ilişkileri hedef alan bir boykotla mümkündür. Dünya çapında BDS (Boykot, Yaptırımlar ve Yatırımların geri çekilmesi) Türkiye’de de Filistin İçin İsrail’e Karşı Boykot Girişimi’nin hedefi böylesi bir boykot kampanyasıdır. Filistinlilerin bağımsız bir devlet ilan etmeye hazırlandığı sonbahar, İsrail’e karşı boykotu dillendirmek için elverişli bir siyasal atmosfer sunacak. Ortadoğu’da artık halkların da siyasetin öznesi haline gelmeye başladığı, Filistinlilerin kendilerini kullanmaya çalışan cin fikirlilere “yeter” dediği bir ortamda, Türkiye toplumsal muhalefetinin Erdoğan’ın ikiyüzlü Filistin siyasetine karşı çıkışı yankı bulacaktır. Böylesi bir muhalefetin yokluğu Erdoğan’ın işine yarayacaktır. * Yazının tam hali Sendika.Org’dan okunabilir

fiili’de e€itim kavgas›

Ş

ili'nin başkenti Santiago'da devletin eğitime ayırdığı bütçenin artırılmasını talep eden on binlerce öğrenci, polisle çatıştı. 15 Temmuz’daki mitingde bir araya gelen 80 bin öğrenci, devlet başkanlığı binasına yürüdü. Bina yakınlarında karşılaştığı polis barikatına yüklenen öğrenciler ile polis arasında çatışma çıktı. Öğrenciler, Pinochet döneminde eğitimin belediyelere devredilmesine, bölgeler arasındaki eşitsizliğin sürmesine ve eğitime ayrılan sınırlı bütçeye karşı eylemler yapıyor.

Obama kriz diye tutufltu

A

BD’de ulusal borç limitinin yükseltilmesi ve ülkenin temerrüde düşmesinin önlenmesi için son tarih olan 2 Ağustos yaklaşırken, Obama yönetiminin endişesi artıyor. ABD Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner’in Beyaz Saray’ın vergileri artırma ısrarına karşı çıkarak görüşmeleri sonlandırmasına Obama sert tepki gösterdi. Temerrüde düşme riskinin farkında olunmadığını belirten Obama, borçlanma limitinin yükselmemesi halinde ülkenin borçlarını ödeyemez hale geleceğini, ekonomik durgunluğa girileceğini ve küresel piyasalarda kaos çıkacağını itiraf etti.

Tek partili dönem bitti

M

art ayından bu yana Suriye’nin dört bir yanında gerçekleşen eylemler sonucunda muhalifler bir kazanım daha elde etti. Esad yönetimi, 48 yıl sonra ilk defa siyasi partilerin kurulmasının yolunu açtı. Hükümet tarafından reformların bir parçası olarak sunulan yasada siyasi partilerin anayasaya, temel hak ve özgürlüklere bağlı kalması şartı koşuldu. Yerel yayın organları ise ırk, renk, cinsiyet, aşiret, din, bölge ve meslek temelli partilerin kurulmasına izin verilmediğini ifade etti.

Madrid isyan› sürüyor

İ

spanya’da siyasi, ekonomik ve sosyal düzene karşı 15 Mayıs’ta başlayan ve kısa sürede tüm ülkeye yayılan protestolar sürüyor. Bir ay önce ülkenin 7 farklı noktasından Madrid’e doğru başlayan yürüyüş sona erdi, on binler, 23 Temmuz’da Sol Meydanı’nda bir araya geldi. “Kapitalizm, dünyanın en saygı gösterilen soykırımı”, “Krizin faturasını sorumluları ödesin” pankartları taşınan eylemde kapitalizm karşıtı sloganlar dikkat çekti. Yürüyüşe Yunanistan, İtalya, Rusya, Fransa ve Hollanda’dan gelen gruplar da katıldı.

6

İNSANCA YAŞAM 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Ustalık halkın mücadelesine sökmüyor törü devreye sokmuş durumda.

H

idroelektrik santral (HES) projeleri yaz aylarının en önemli gündemlerinden biri olmaya devam ediyor. Yaşam alanlarının talan edilmesi karşısında direnişlerini sürdüren halka karşı AKP iktidarı, devlet aygıtının tüm olanaklarını kullanarak topyekun bir saldırı halinde. Yargıdan hala HES projelerine durdurma kararı çıkabiliyor. AKP iktidarı ise her çıkan olumsuz HES kararı karşısında hemen Meclis komisyonlarında yeni bir yasal düzenleme yapıyor ve onaylıyor. Yetmiyor, olumsuz karar veren hakimlerin yerlerini değiştiriyor. HES karşıtı mücadele edenlere baskılarını sürdürüyor. Gözaltına alıyor, tutukluyor, soruşturmalar açıyor. Halk ise ne yasa dinliyor ne yönetmelik ne de baskı. Yaşam alanlarına gelmek isteyen HES firmalarını köylerine sokmuyor, ÇED toplantılarını engelliyor, iş makinelerinin önüne yatıyor. HES karşıtı mücadele giderek büyüyor. HES'LERE BIRER “USTA” LAZIM AKP, doğanın talanına daha fazla hakim olabilmek için ataklarını sürdürüyor. “Ustalık” döneminin ilk icraatlarından biri olarak Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nı oluşturdu ve başına bu alanda biçilmiş kaftan olan Veysel Eroğlu'nu getirdi. Bir diğer kritik hamle ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız'ın yardımcılığına eski Rize Milletvekili ve MÜSİAD Başkanı Ali Bayramoğlu'nun getirilmesi olacak. Tayyip Erdoğan bu hamleleriyle, hem dünya konjonktürüne hem ulusal sermaye ile ilişkilere hem de HES bölgelerine hakim olmayı hedeflemekte. HES'LERE YENI YARGI, YASA VE YÖNETMELIKLER DE YETMIYOR Geçtiğimiz 21 Temmuz'da Resmi Gazete’de yayımlanan iki yönetmelik ise çok kritik. Birincisi, “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve

M

KP “ustalık” kerametlerini HES projelerini hayata geçirmek için kullanıyor. Fakat ne yaparsa yapsın ‘ustalık’ becerileri örgütlü halk mücadelesine sökmüyor

Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik” ve ikincisi “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik”. Bu yönetmelikler bu alanda bugüne kadar oluşmuş önemli açıkları kapatacak. AKP iktidarının yargıya müdahalesi HES sürecini de etkiledi. HSYK'nın Haziran ayındaki atamaları esnasında bölgede HES’lere karşı açılan en fazla “yürütmeyi durdurma ve iptal” davasının olduğu Rize İdare Mahkemesi’nde köklü

değişiklikler yapıldı. Rize İdare Mahkemesi’nin başkan ve üyeleri başka bölgelere atandı. Fakat buna rağmen halen HES projelerine yönelik durdurma kararları çıkmaya devam ediyor. DEVLETIN TÜM OLANAKLARI HES'Ç‹ FIRMALARA AKP iktidarı, daha en başından itibaren ulusal sermaye gruplarının genişleme ve yayılma projesi olarak belirlediği, doğayı talan

politikalarının uygulanması için elinden geleni ardına koymuyor. 15 Temmuz 2011 itibariyle tam 840 firmaya HES yapma yetkisi verildi. Yetki alanların çoğunluğu TUSKON ve MÜSİAD'a üye ya da yakın firmalar. Bir çoğu da tekstil sektörü kökenli ve AKP ile yakından ilişkili firmalar. Çok sayıda yerel firma ise HES projelerinin yapımı aşamasında taşeron firma olarak kullanılıyor. Bu durum HES'ler üzerinden yaklaşık 10 bin firmanın bulunduğu yeni bir sek-

METIN LOKUMCU YETMEDI, GÖZALTI, TUTUKLAMA, SORUfiTURMALAR SÜRÜYOR Kemalpaşa Derelerini Koruma Platformu üyesi emekli öğretmen Metin Lokumcu Hopa'da polis saldırısı sonucu hayatını kaybetti. Bu katliam AKP iktidarına yetmedi. HES karşıtı mücadeleye gözdağı verme girişimleri hala sürüyor. Son olarak Hopa'da, Derelerin Kardeşliği Platformu Türkiye Yürütmesi'nde olan Taylan Kaya ve Kamil Ustabaş ve Hopa Derelerini Koruma Platformu’ndan Bülent Ustabaş gözaltına alındı. Taylan Kaya, 2911'e muhalefetten tutuklandı. Derelerin Kardeşliği Platformu Yürütme Kurulu üyelerine ve aktivistlerine yönelik baskılar, soruşturmalar ve tehditler ise sürüyor. Veysel Eroğlu'nu 2 Şubat'ta “Dereler özgür akacak” diyerek protesto eden 32 Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencisi hakkında 6 ay sonra 2911'e muhaleffetten dava açıldı. Artvin'de ise “devlet büyüğü” Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret etmekten 2'si lise öğrencisi 4 kişiye soruşturma açıldı. HER fiEYE RA⁄MEN ZAFER DIRENEN HALKIN OLUYOR AKP iktidarının tüm baskılarına, alicengiz oyunlarına karşı halkın hem hukuksal hem de pratikte zaferleri sürüyor. Temmuz ayı içerisinde Arhavi, Kemalpaşa ve Gümüşdamlada yapılması planlanan ÇED toplantıları yöre halkları tarafından yaptırılmadı. Ordu ve Bingöl'de ise halk, HES yapımı için köylerine gelen iş makinelerinin önüne yattı, üstüne çıktı, çalışmalarına engel oldu. Loç Vadisi'nde, Borçka Aralık Köyü'nde, Şavşat Meydancık ve Yusufeli Öğdem'de yerel mahkemelerce ÇED olumlu raporları iptal edildi, HES'ler hakkında durdurma kararları verildi.

Suyun başına biçilmiş kaftan Orman ve Su ‹flleri Bakanl›¤› kuruldu. Bafl›na da suyun metalaflt›r›lmas› konusunda biçilmifl kaftan olan Veysel Ero¤lu getirildi. ‹TÜ Çevre Mühendisli¤i bölümünde ö¤retim üyesi olan Ero¤lu daha önce ‹SK‹ Genel Müdürlü¤ü, DS‹ Genel Müdürlü¤ü ve Çevre ve Orman Bakanl›¤› görevlerinde bulundu. Ero¤lu suyun ve ormanlar›n ticarilefltirilmesi konusunda adeta ihtisas yapm›fl bir isim. DS‹, Meteoroloji ve Orman Genel Müdürlüklerinin ba¤l› oldu¤u Orman ve Su Bakanl›¤›’n›n görevleri aras›nda, orman alanlar›n›n sat›lmas›, milli parklar, tabiat ve do¤al yaflam parklar› gibi yerlerin iflletmeye aç›lmas›, flehir içi su flebekelerinin ve derelerin ticarilefltirilmesi sürecinin tamamlanmas›, uluslararas› finans kurulufllar› ve firmalarla bu konularda eflgüdümlü çal›flmalar›n düzenlenmesi yer al›yor.

‘Bu dere bu denize ulaşacak’ Artvin Arhavi ve Kemalpaşa'da yapılmak istenen ÇED toplantıları halk tarafından engellendi. Kemalpaşa'da halkın tepkisinden korkan kaymakamlık, Metin Lokumcu’nun köyünde yapılacak toplantıyı iptal etti

H

İş makinelerine yol vermediler H

ES yapımı devam eden bölgelerde halkın tepkisi dinmiyor. Köylüler yapımı durdurmak için iş makinalarının çalışmasına engel oluyor; önüne yatıyor, üstüne çıkıyor, trafiği kapatıyor. Çünkü bu iş makinelerinin yaşam alanlarını katlettiğini gözleriyle görüyor ve şahit oluyorlar. Bingöl'ün Çevrimpınar ve Alibir köylüleri, HES yapımının doğayı katlettiği gerekçesiyle iş makinelerinin üzerine çıkarak çalışmalarını engellediler. HES'çi firmanın kendilerini “yol, su getireceğiz” diyerek kandırdığını söyleyen köylüler, ÇED toplantısı yapılmadan firmaya izin verildiğini söylediler. HES yapımı sırasında yaklaşık 15 kilometrelik bir alanda binlerce ağacın katledildiğine şahit olan köylüler hayvanlarının dereye inip su içemediğinden yakındılar. Durumu protesto etmek içinse iş makinelerinin önünü kesen köylüler araçların üzerine çıktılar, trafiği kestiler. Köylüler çalışmaların tamamen durdurulmaması halinde eylemlerini sürdüreceklerini belirttiler. Ordu'nun Pehlivanlı Beldesi'nde ise 7 Temmuz'u 8 Temmuz'a bağlayan gece saat 02.00 sularında iş makinelerinin beldeye girdiğini

gören köylüler araçların önünü keserek iş makinelerinin çalışmasına izin vermedi. Yapılacak HES ile yörede 4 bin ailenin mağdur olacağını, 3 milyon ağacın katledileceğini ve 40 bin dönüm arazinin susuz kalacağını söyleyen kadınlar köylerine yapılacak olan HES’i protesto etti. HES projesi sonucunda bölge halkının geçinemeyecek duruma geleceğini söyleyen kadınlar iş makinelerinin üzerine çıkarak yolu trafiğe kapattılar. Kadınlar canları pahasına da olsa HES'e izin vermeyeceklerini belirttiler. HES projesinin yapılacağı alanda oturma eylemi yapan köylüler sloganlar ve gözyaşları arasında "suyumuzu kimseye vermeyiz" dediler. Muğla'nın Fethiye İlçesi'nde Kargı Çayı üzerinde yapılması planlanan HES projesine karşı köylüler her hafta protesto pikniği düzenliyor. 11 Temmuz'da yapılan piknikte yöre halkının dışında yabancı turistlerin de katılımıyla yaklaşık 100 kişilik bir piknik düzenlendi. Piknik esnasında çaya girerek serinlemeye çalışan köylülere HES'çi firmanın yetkilileri müdahale etmek istedi. Firma yetkilileriyle köylüler arasında gergin anlar yaşandı. Köylüler gerginliğin ardından sloganlarla bölgeden ayrıldılar.

ES projelerine karşı açılan davalar kazanılmasına rağmen HES'çi firmalar pes etmiyor. Bir yandan ÇED toplantılarıyla diğer yandan imaj düzeltmeleri ile halkı kandırmanın planlarını yapıyorlar. Halkın ise cevabı çok net; “Bu dere bu denize ulaşacak.” Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu HES'leri halka anlatamadıklarından yakınarak, HES karşıtı Tarkan'ı kullanarak yeni bir reklam kampanyasına başlayacaklarını belirtti. Durumu duyan Tarkan'ın cevabı da net oldu; "HES'lere karşı çıkan birinin HES'lerle ilgili şarkı yapması ironiden öte komik olur." Temmuz ayı içerisinde firmaların ÇED toplantıları düzenleyerek halkı kandırma girişimleri boşa çıktı. Artvin'in Arhavi İlçesi Balıklı Köyü'nde düzenlenmek istenen ÇED toplantısı halkın engeline takıldı. Arhavi Kültür Merkezi’nde 21 Temmuz günü düzenlenmek istenen toplantı öncesi salon önünde toplanan yöre halkı açtıkları dövizler ve sloganlarla HES'çi firmaya tepki gösterdi. Daha sonra salona giren yöre halkı,

firma yetkililerine tepki göstererek “tepkiler nedeniyle toplantı yapılamadı” şeklinde tutanak tutturarak toplantıyı iptal ettirdi. METIN LOKUMCU'NUN M‹RASINA SAHIP ÇIKTILAR Hopa'nın Kemalpaşa Beldesi'nde bulunan Akdere üzerine yapılması planlanan Osmaniye Regülatörü ve HES'i için düzenlenen ÇED toplantısına firma yetkilileri gelemedi. 22 Temmuz'da önce Liva Düğün Salonu'nda ardından Osmaniye İlköğretim Okulu'nda yapılacağı duyurulan ÇED toplantısı Kaymakamlık tarafından “güvenlik gerekçesi” ile iptal edildi. Toplantının yapılacağı gün sabah erken saatlerden itibaren Belediye Parkı önünde toplanan Kemalpaşa Derelerini Koruma Platformu üyeleri, buradan davul-zurna eşliğinde toplantının yapılacağı köye hareket etti. Osmaniye İlköğretim Okulu önünde onları Osmaniye köylüleri karşıladı. Hep beraber atılan sloganlarla horono duruldu ve HES'çi

firma beklenmeye başlandı. Fakat aradan geçen saatlere rağmen ne gelen oldu ne de giden. Ardından platform sözcülerinden Cumhuriyet Mahallesi Muhtarı Şenol Çelik, toplantının Hopa Kaymakamlığı tarafından güvenlik gerekçesiyle iptal edildiğini duyurdu. Bunun üzerine toplantıya katılmak için biraya gelen ve tebligatın

yapıldığı Dereiçi Köyü Muhtarı Mete Lokumcu, Osmaniye Köyü Muhtarı Süleyman Üçüncü ve Karaosmaniye Köyü Muhtarı Mehmet Karahan ile birlikte Kemalpaşa Merkez Mahallesi Muhtarı Şenol Çelik, 20’nin üzerinde köylünün de imzasıyla bir tutanak tuttu. Hazırlanan tutanakta, hiçbir yetkilinin toplantıya

katılmadığı ve köylülerin HES projesi ile ÇED toplantısını protesto ettikleri belirtildi. Ardından tekrar Kemalpaşa Belediye Parkı'na yürüyen köylüler burada bir basın açıklaması yaparak zaferlerini ilan ettiler ve HES’çileri köylerine sokmayarak Metin Hoca’nın mirasına sahip çıkmayı sürdüreceklerini belirttiler.

Mücadele hukuki kazanımlarla güçleniyor A

KP'nin yasalarla, yönetmeliklerle, yargı atamalarıyla yaptığı tüm ataklara rağmen hukuksal zaferler kazanılmaya devam ediyor. Geçen temmuz ayı içerisinde HES projelerine ilişkin yerel mahkemelerde şirketler aleyhine birçok karar alındı. Kastamonu’nun Cide İlçesi'nde bulunan Loç Vadisi'nde Orya Enerji tarafından yapılmak istenen “Cide Barajı ve HES Projesi” için alınan ÇED raporu Kastamonu İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi.

Daha önce de aynı proje KastamonuBartın Küre Dağları Milli Park sınırları içerisinde yer almasından dolayı iptal edilmişti. Fakat şirket projenin ismini değiştirerek tekrar başvurmuş ve ÇED olumlu raporu almıştı. Artvin’in Borçka ilçesine bağlı Aralık Köyü sınırları içerisinde TG Elektrik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan 15 megavat kurulu gücündeki Taşköprü Regülatörü ve HES projesi için Çevre ve Orman

Bakanlığı tarafından, 4 Nisan 2008’de verilen ‘ÇED gerekli değildir’ kararına karşı köylülerin Nisan 2009’da Rize İdare Mahkemesi’nde açtığı ‘iptal’ davası yöre halkının lehine sonuçlandı. Artvin Yusufeli’ne bağlı Esendal Köyü'nde Arcivan Deresi üzerinde yapılması planlanan Öğdem Regülatörü ve Artvin’in Şavşat İlçesi Çoruh Havzası’ndaki Şavşat Çayı üzerinde yapımı planlanan Şavşat regülatörü ve HES projesi ile beton

santrali için Çevre ve Orman Bakanlığı’nın verdiği ÇED olumlu raporları da Rize İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Diğer yandan Artvin’in Şavşat İlçesi Meydancık Beldesi’ndeki Papart Vadisi’nde yapılması planlanan HES projelerinden kurtulmak için, köylülerin yaptığı başvuru üzerine Doğal SİT alanı ilan edilmesinin ardından; SİT kararının kaldırılmasını isteyen HES firmasının başvurusu bilirkişi heyetinin görüşüyle reddedildi.

7

İNSANCA YAŞAM 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Antalya ulaşım hakkı için birlik oldu A B

ntalya’da ulaşıma yüzde 20 ile yüzde 40 arasında değişen oranlarda zam yapıldı. Antalya muhalefeti ise zamlara karşı harekete geçti, imza kampanyası ve eylemler yapıldı. Ulaşım hakkını savunanlar ‘Ulaşım Hakkı İçin Mücadele Birliği’ çatısı altında birleşti. Antalyalılar 10 Temmuz’dan itibaren halk kartlı (elektronik bilet) biniş için 1.40 yerine 1.70 lira, halk kartsız biniş için1,75 yerine 2,5 lira ödeyerek ulaşım araçlarını kullanıyor.

elediyenin ulaşım hizmeti vermediği Antalya’da zamlar halkı çileden çıkardı, ulaşım hakkını savunanlar Birlik etrafında biraraya geldi

‹LK TEPK‹ HALKEV‹’NDEN Ulaşım hakkı mücadelesini tüm ülkede yaygınlaştıran Halkevleri’nin Antalya Şubesi zamların yapılmasının ardından eylem kararı aldı. Antalya Halkevi üyeleri 13 Temmuz günü Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin önünde yaptıkları basın açıklaması ile belediyeyi uyardı: “Zamlar geri çekilene kadar bütün meşru yöntemleri kullanarak halkın ulaşım hakkından faydalanmasını sağlayacağız.” Antalya Halkevi’nin gerçekleştirdiği eyleme Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Antalya Şubesi de destek verdi. ULAfiIM HAKKI ‹Ç‹N B‹RLEfiT‹LER Antalya’da yaşayan herkesi etkileyen ulaşım zamları karşısında Antalya’daki muhalefet örgütleri bir araya gelerek Ulaşım Hakkı İçin Mücadele Birliği’ni kurdu. Ulaşım hizmeti, kamusal niteliğine rağmen Antalya’da neredeyse tamamen özelleştirilmiş. Ayrıca ulaşım ücretlerinin yüksek olması ulaşımı Antalyalılar için sorun haline getiriyor. Birlik ulaşıma yapılan zamların geri çekilmesi ve ulaşım hizmetinin belediye tarafından sağlanması talepleriyle mücadele ediyor. Birlik bu taleplerle Kışlahan Meydanı’nda stant açarak

'Ulaşım zamları geri alınsın' talebiyle imza kampanyası başlattı. İmza toplanırken yapılan konuşmalarda ve dağıtılan bildirilerle, ulaşımın her insan için temel ihtiyaç olduğu ifade edildi. Belediyelerin halkın temel ihtiyaçları üzerinden para kazanma anlayışının kabul edilemez olduğu anlatıldı. 18 Temmuz’da başlayan imza kampanyası dört gün sürdü, kampanya ile ulaşım hakkı kentin gündemi haline geldi

ANTALYA MERKEZ‹NDE K‹TLESEL YÜRÜYÜfi Ulaşım zamlarının çekilmesi talebiyle dört günde 10 bin imza toplayan Birlik, imzaları teslim etmek için 22 Temmuz’da kitlesel bir yürüyüşle belediyenin önüne gitti. Dönerciler Çarşısı’ndan başlayan yürüyüşe 200 kişi katıldı. Yürüyüş sırasında esnaf ve halk alkışlarla eyleme destek verdi.

N‹TEL‹KL‹ ULAfiIM ‹ST‹YORUZ Belediye önüne gelindiğinde basın açıklamasını Yurdagül Gümüş yaptı. Konuşmasında “belediyenin yaptığı zamla, halkın değil sermayenin çıkarları gözettiğini” vurgulayan Gümüş, “yoksulluğun derin yaşandığı kentte, toplu taşıma fiyatlarına yapılan zam, halkın hayatı ile oynamak demektir” dedi. Basın açılamasında ulaşımın

belediyenin sağlaması gereken kamusal bir hak olduğu vurgulandı ve bunun için belediyeden talepler şu şekilde sıralandı: “Ulaşıma yapılan zamlar derhal geri alınmalıdır. Belediye otobüslerinin sayıları halkın ulaşım ihtiyacını bütünüyle karşılayacak şekilde arttırılmalıdır. Toplu ulaşım halkın ihtiyaçları doğrultusunda geç saatlere kadar olacak şekilde yeniden düzenlenmelidir.” Basın açıklamasından sonra toplanan dilekçeler belediyeye verildi. Ayrıca Antalya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Bayram Özen, Ulaşım Daire Başkanı Nazif Altınpınar ile görüşüldü. Yurt dışında olan Belediye Başkanı Mustafa Akaydın’dan da randevu alan Birlik, zamların geri alınması için başkanla da görüşeceklerini söyledi. SOSYAL DEMOKRAT BELED‹YEDEN HABER OYUNU Antalya Belediyesi ulaşımı kamusal bir hizmet olarak vermek yerine ulaşım hizmetini özelleştirmeyi tercih etti. Ulaşım zamları ile ilgili açıklama yapan CHP’li Belediye Başkanı en son ulaşıma üç yıl önce zam yapıldığını ancak bu sürede akaryakıta yüzde 49 zam geldiğini savundu. Birlik ise belediye başkanının bu üç yıl içinde asgari ücrete ve emekli maaşlarına ne kadar zam geldiğini sorgulamadığını söylüyor. Belediyenin zamlarla ilgili ilginç bir de manipülasyon girişimi oldu. Belediye zamlara karşı tepkiler ortaya çıkınca kendine yakın bir internet sitesine zamların askıya alındığı haberi yaptırmış. Bu siteyi kaynak olarak kullanan birçok sitede de zamların askıya ayındığı yönünde haber yaptı. Oysa Antalyalılar 10 Temmuz’dan beri zamlı fiyatlarla ulaşım hizmeti alıyor.

Bir yılan hikayesi

Antalya’da ulafl›m para yüklenen ak›ll› biletlerle yap›l›yor. Ancak Halkart tam bir y›lan hikayesine dönmüfl durumda. Halkkart ihalesi idare mahkemesince bir özel halk otobüsü flöförünün açt›¤› dava sonucu iptal edildi. ‹ptal karar› 2 Haziran 2011 tarihine ait; ancak seçimleri etkilememesi için bu karar günlerce sakland›. ‹darenin karar›na henüz uymayan belediye 10 Temmuz tarihinde bir de halkkarts›z ulafl›ma yüzde 40 oran›nda zam yapt›. Halkart 8 lira karfl›l›¤›nda vatandafllara verildi. 6 ay içinde ise depozito olarak al›nan bu 8 liran›n bakiye olarak kartlara yüklenece¤i söylendi. Ancak flimdilik kartlar›n bir k›sm›na yükleme yap›ld›. Halkkart uygulamas›n›n bafllamas› da oldukça s›k›nt›l› olmufltu. ‹hale flartnamesine göre, Ocak 2010’da ulgulanmas› gereken sistem rayl› sistemde Temmuz 2010'da di¤er araçlarda ise Aral›k 2010 da uygulanmaya baflland›.

Belediyenin ‘Birgeç’ vurgunu B

ilet satış noktaları yerine jetonmatikler, araç içinde nakit ödenerek bilet alınmasına son verilmesi, metrobüsün aktarma kapsamından çıkarılması. İstanbul'da ulaşım hizmetleri yeniden yapılandırılıyor. Zamlar ve özelleştirmeler yoluyla belediye ulaşım hizmetlerini bölerek piyasalaştırıyor. Temmuz ayının başında İETT’ye ait araçlarda şoföre nakit ödenerek bilet temini uygullamasına yasak getiren belediyenin yeni hedefi özel halk otobüslerine (ÖHO) yönelik. Temmuz ayından itibaren İETT otobüslerinde araç içinde nakit ödeyerek bilet teminini kaldıran İETT, 13 Ağustos'tan itibaren ÖHO'larda biletçi uygulamasına son vererek bu otobüslerde de nakit kul-

‘fiehidimiz fakirdendir’

Konuk Yazar MAHMUT HAMS‹C‹ * GAZETEC‹

lanımını ortadan kaldıracak. İETT'nin bu kararı İstanbul'da hizmet veren 2106 özel halk otobüsünde çalışan 2500'den fazla biletçinin işsiz kalması anlamına geliyor. TEK KULLANIMLIK KARTLARLA YÜZDE 42 ZAM Karar ÖHO çalışanlarını işsiz bırakacakken akbili boş kalan İstanbullular ve İstanbul'a kısa süreliğine gelen yolcular içinse fahiş fiyat anlamına gelecek. Nakit ödeme ile bir biniş fiyatı ödemesi yapan yolcular artık nakit ödeme uygulaması kalktığı için BİRGEÇ, İKİGEÇ, BEŞGEÇ veya ONGEÇ kart kullanmak zorunda. Bu kartlarla 1.75 TL'lik sefer fiyatı 2.5 TL'ye geliyor. Nakit ödeme

Olay, iki yıl önce tam da bugünlerde yaşandı. Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde kaza ile mühimmat patlaması sonucu dört asker yaşamını yitirmiş, ölen askerlerden piyade er Bahadır Han Solak’ın cenazesi defnedilmek üzere Tuzla’ya getirilmişti. Üniversite eğitimini yarıda bırakıp Tuzla Tersaneler Bölgesi’nde çalışmış olan Solak’ın ölümünü protesto etmek üzere işçi arkadaşları bir pankart hazırlamıştı. Cenaze için Birinci Dünya Savaşı sırasında Yemen Cephesi’nde söylenen ve savaşların zulmünü zenginlerin değil yoksulların çektiğini anlatan türkünün sözleri üzerinde oynanmıştı: “Yemen yolu çamurdandır, sefertası bakırdandır, gemiciği olan bedel öder, şehidimiz fakirdendir”. Gençler böylece “Vatan sağolsun” dememiş, “Başbakan’ın ‘gemicikli’ oğlu Bilal, Burdur’da birkaç hafta dövizli askerlik yaparken bu savaşta neden hep biz yoksullar ölüyoruz” diye sormuştu. Pankarta güvenlik güçlerinin yanıtı sert olmuş, polis gençleri yaka paça gözaltına almıştı. Kuşkusuz şiddetli gözaltı, basitçe Tuzla polisinin sert tavrından değil devletin bu bakış açısının yaygınlaşmasını engellemek istemesindendi. Er Solak, savaşta yaşamını yitiren yoksul bir genç olarak yalnız değil. Gönül ister ki sınıfsal kökeni ne olursa olsun artık hiçbir genç ölmesin ama tüm veriler açıkça ortaya koyuyor: 30 yıllık savaşta ölen askerlerin neredeyse tamamı yoksul ailelerin çocukları. Onların ne yurtdışında yaşayıp dövizli askerlik yapma, ne bedelli askerliğe denk gelip parasını verip yırtma olanağı

uygulamasının kaldırılmasıyla belediyeler tek bir binişden yüzde 42 kar ediyor. ULAfiIMI PARÇA PARÇA ÖZELLEfiT‹R‹YOR 2012 Stratejik Planı'na göre İETT bu adımı özel halk otobüslerini kurumsallaştırmak ve bilet sistemini bütünleştirmek hedefiyle atıyor. Söz konusu stratejik plan belediye hizmetlerinin piyasalaştırılması için atılacak adımları içeriyor. Belediye, ulaşım hizmetini parçalara bölerek özelleştirmeyi tercih ediyor. İETT’nin hizmet birimleri taşeron şireketlere veriliyor. 2010'da bilet satış ve dolum bayileri yerine akbilmatik ve jeton matikler kuran belediye yönetimi bu makinelerin işletilmesini özel bir

şirkete devrederek bu yolla bilet temin hizmetini özelleştirmişti. İETT garajları, bakım-onarım, çalışan servisleri de taşeron şirketlere devredilmişti. Ulaşımın özelleştirilmesinin bir diğer ayağı da taşeronlaştırma oldu. Ulaşım hizmetinin olmazsa olmazı şöförlerin büyük bir kısmının İETT’nin değil taşeron şirketin işçisi olarak çalıştırılmasıyla başlandı. 2010 yılında 1246’sı şoför 362’si bakımcı olmak üzere 1608 taşeron işçi işe alınmıştı. İETT’nin taşeronlatırma politikalarının hem hizmet veren işçi hem de hizmeti alan açısından olumsuz sonuçları yaşanıyor. Yolcular ulaşım hizmetini daha pahalı alırken, çalışanlar da daha ucuza ve iş güvencesinden mahrum çalışıyor.

var. Dört yıllık bir üniversite bitirip görevlerinin Batı’ya çıkması şansını deneme ‘hakları’ da kısıtlı. Tıpkı Silvan’da ölen ve cenazeleri Teşvikiye, Bebek ya da Levent camilerinden değil yoksul mahallerin, köylerin, taşra kasabalarının mütevazı camilerinden kalkan askerler gibi. Konya Doğanhisar’dan er Ufuk Başarı açıköğretimde okuyormuş da okulunu dondurup askere gitmiş, Şanlıurfa’dan çavuş Ethem Okyay’ın annesi Halime Okyay oğlunun öldüğünü pamuk tarlasında çalışmak üzere gittiği İzmir’de öğrenmiş, Zonguldak’tan Noyan Aydın inşaat işçisi babasını bebekken iş kazasında kaybetmiş de kendisi bilgisayar teknik servisinde çalışıyormuş, Samsun’dan çiftçi bir babanın çocuğu olan Necmettin Tosun, Doğu’da askerlik yaptığı için aldığı 175 TL’yi de yoksul ailesine gönderiyormuş… Onlar gibi erler ve emeklilikten maaşlara kadar ordunun en alttakileri olan, uzman çavuş (uzman çavuşların TSK tarafından nasıl basit bir savaş makinesi gibi kullanıldığıyla ilgili olarak bkz. Umur Talu’nun konuyla ilgili yazıları) 13 asker… ÖFKE NEREYE AKACAK? Cenazelerin geldiği kentlerde acı da öfke de büyük oldu. Hükümetin, muhalefetin, Genelkurmay’ın, medyanın hep birlikte yarattığı atmosferle askerlerin aileleri yine sadece “Vatan sağolsun” demek zorunda bırakıldı. Yine o atmosferden faydalanan birileri öfkeyi BDP binalarına yöneltmeye çalıştı. Zeytinburnu’ndaki

gibi olaylar “1990’lara mı dönüyoruz” sorusunu gündeme getirdi. Evet, asker ailelerinin, asker yakınlarının ve bir gencin daha bu savaşta ölmesini istemeyen tüm Türklerin sokağa inme zamanı çoktan geldi! Ama bilinmeli ki o sokak gösterileri savaşın gerçek sorumlularını hedef almadıkça bu ülkeye barış hiçbir zaman gelmeyecek. Asker aileleri ve öfkeli Türkler bugün ölen gençlerin hesabını Genelkurmay Başkanlığı’nın, Meclisin, AKP binalarının hatta medya plazaların önünde aramaya başladığında; Başbakan’a, Bakanlara, milletvekillerine, zenginlere, medya patron ve yöneticilerine “Bu savaşta neden hiçbirinizin çocuğu değil bizim çocuklarımız ölüyor”, “Bu savaşta neden ısrar ediliyor” diye sormaya başladıklarında ülkenin barış yolculuğu gerçekten başlamış olacak. Çok mu zor dersiniz? BATI’YA BARIfi HAREKET‹ GEREK Evet zor ama son derece mümkün. Bugün Türklerin önemli bölümü savaşın sorumlusu olarak Kürtleri görüyor. Yoksul Türklerin kendi çalıştıkları yerlere göç eden Kürtleri işlerini elinden alan insanlar olarak görmeleri de ayrılık duygusunu körüklüyor. Ama buna rağmen bilinmeli ki Türkiye artık ‘90’larda değil. Kameraların önünde “Vatan sağolsun” diyen birçok asker ailesinin basının olmadığı muhabbetlerinde “Neden hep gariban çocukları” sorusunu sordukları (güvenilir kaynaklara dayanarak) bilgisini öncelikle paylaşmak gerek. Her ne kadar kamuoyunun gündemine gelme

şansı olmasa da Doğu’da askerliğini yapan gençler arasında ki buna “Ülkücü gençler” de dahil savaş her zamankinden fazla sorgulanmaya başlanmış durumda. Medyanın ısrarla üzerine gitmemesine rağmen Doğu’da asker intiharlarının son dönemde inanılmaz hızla artışı bu savaş ortamından bıkkınlığın en önemli göstergelerinden. Savaşta ‘gönülsüzleşen’ askerlere az sayıdaki rütbeli askeri, uzman çavuş ve astsubayları da eklemek gerekiyor. Muhtemelen kendilerine yapılan tüm tembihlere rağmen son çatışmada yaralanan askerlerin Habertürk’e verdikleri demeçte ağızlarından bazı askerlerde çelik yelek bulunmadığını ve silahların tutukluk yaptığını kaçırmalarını kendilerini savaşa yollayan devlet büyüklerine bilinçsizce yapılmış bir sitem olarak okumak gerekiyor. Evet, ölen asker yakınlarının ve savaşın bitmesini isteyen Türklerin öncülük edeceği bir sivil Türk barış hareketi Türkiye’de savaşın sürekliliği üzerine kurulu paradigmayı alt üst edecektir. Şimdi Türkiye, Er Solak’ın arkadaşları gibi “şehidimiz fakirdendir” diyen asker yakınlarını arıyor. İmkansız değil… Birkaçının atacağı ilk adım barış yanlısı kamuoyunun desteğiyle beklenmedik bir harekete dönüşebilir. Hele bir de Kürt Barış Anneleri havada kalma ihtimaline rağmen onlara ellerini uzatırsa… *Gazeteci. Askerliğini, kurulduğu günden bu yana 10’a yakın saldırıya uğramışlığı bulunan Tunceli Mazgirt’e bağlı Darıkent Karakolu’nda yaptı.

Köprüye yerinde tespit B ölge İdare Mahkemesi üçüncü köprünün durdurulması istemini “telafisi imkânsız zarar yok” diyerek reddetti. Üçüncü Köprü Yerine Yaşam Platformu kararı teşhir etmek için köprü bağlantı yolları çalışmalarının başladığı Ömerli’ye bir hasar tespit gezisi düzenledi. 23 Temmuz günü düzenlenen geziye katılarak köprünün yıkım ve geri dönülemez zararlarıyla yüzleşenler yol boyunca kesilen ağaçlara tanık oldu. İnşaat atıklarıyla kirlenme tehlikesiyle yüz yüze olan Ömerli Barajı’nın etrafını dolaştı. İnşaat nedeniyle 3 milyona yakın ağacın kesileceği belirtildi.

8

EMEK 29 Temmuz 2011 / 11 Ağustos 2011

Halk›n Sesi

Metal iş koluna saldırı dalgası Gözaltına alınmamız, yürüyüşümüzün engellenmeye çalışılması verdiğimiz mücadeleyi engelleyemeyecek ve engelleyemedi. Bizler hareket tarihimizden 1 gün sonra yani 20 Temmuz’da yürüyüşümüze başladık. Üyelerimiz şimdi Ankara yolunda ve 27 Temmuz günü orada olacaklar. Çalışma Bakanlığı ve Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) önünde basın açıklaması yapacağız ve ilgililerle görüşmeye çalışacağız.”

D

İSK’e bağlı Birleşik Metal-İş sendikasında örgütlü işçilere işveren saldırısı hız kesmeden devam ediyor. Bu saldırılara karşılık işçiler fabrikalarda kurulan direniş çadırlarında, fabrika nöbetlerinde sendikal haklarını savunuyorlar. Metal işkoluna yapılan saldırılar ve genel olarak işçi sınıfına dönük siyasi hamleleri DİSK ve Birleşik Metal-İş Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Celalettin Aykanat’la değerlendirdik. Aykanat’ın görüşü sermaye ve iktidarın işçi sınıfına yönelik saldırıları seçimden sonra arttırdığı ve artarak devam edeceği yönünde. Aykanat, sendikalarının örgütlü olduğu fabrikalarda art arda yaşanan sendikasızlaştırma operasyonu hakkında şunları söyledi: “İşçi sınıfına yönelik bilinçli bir saldırı var. Siyasi iktidar bütün kurumları dizayn etmek istiyor. Düzenleyemediği birkaç kurum var ve bu kurumları hizaya getirmek istiyor. Bizler de bu saldırıları püskürtmek için her şeyi yapacağız.” EMEĞE YÖNELİK SALDIRILAR HIZLANDI Torba yasa ile başlayan saldırı dalgası, siyasi iktidarın yol haritasını ortaya çıkarmıştı ve seçimlerden sonra da uygulamaya başladı. Emek üzerindeki baskı AKP iktidarı ile 8 yıldır devam ediyor. Sendikamıza yönelik sermayenin ve iktidarın sistematik saldırısı ile karşı karşıyayız. Kazanılmış haklarımızı elimizden almak için sürekli hamle yapıyorlar. Son olarak kıdem tazminatı için nabız yokladılar. Buradan sesleniyorum tıpkı diğer haklarımız gibi kıdem tazminatı da bizler için çok önemli kazanımlardır. Bu hakkımızdan ödün vermek gibi bir düşüncemiz olamaz.” Son bir haftadır metal işkoluna dönük saldırılara baktığımızda, sermayenin işçi sınıfının mücadele ile kazandığı hakları tanımayıp tazminatsız

M

AS-DAF Metal, Schneider Elektrik ve GEA Klimada çalışan işçiler tazminatsız işten atılma tehdidine karşı sendikal hakları için polis şiddetine ve patron baskısına göğüs geriyorlar

işten atma ve kanunsuz lokavt ilan etme yöntemlerine başvurduğuna tanık olduk; SCHNEİDER ELEKTRİK’TE İŞÇİLER NÖBETTE Schneider Elektrik’te çalışan işçiler 1 yıldır sendikalaşma mücadelesi veriyor. Manisa, İzmir, Koceli ve Çayırova’da fabrikaları bulunan şirket, işçilerin sendikal haklarını kullanmalarına karşı çıkıyor. Şirketin Kocaeli ve Çayırova fabrikalarına kısa bir süre önce İzmir ve Manisa fabrikaları da eklendi. Ege Bölgesi’ndeki fabrikalarında sendikalı işçi çalıştırmak istemeyen Schneider Elektrik’e işçiler 4 fabrikadan aynı anda seslendi-

ler: “Sendikal hakkımızı vermeyiz.” 4 farklı ildeki 1000 işçi ortak bir tavır geliştirerek 20 Temmuz günü fabrikada 24 saat nöbet tuttular. İşçiler “Fabrika yönetimine karşı sabırlarının tükendiğini ve tuttukları nöbetin son uyarıları olduğunu” söylüyor. MAS-DAF METAL’E KARŞI İŞÇİLER KARARLI MAS-DAF patronu 2 Ağustos 2010’dan itibaren toplam 120 işçiyi tazminatsız olarak işten çıkardı. Fabrikanın sendikaya karşı başlattığı işçi kıyımı işçilerin direnişi ile karşılaştı. İşçiler 19 Nisan 2011 tarihinde MAS-DAF Makine Sanayi’nin Ataşehir’de bulunan

şirket merkezi önünde işten atılmalarını protesto ederek başladılar eylemlerine. Bu eylemlere şirket yönetimi silahlı çeteler aracılığıyla defalarca saldırdı. İşçiler fabrika yöneticilerinin kullandığı arabanın altında ezilme tehlikesi de geçirdiler. Yaklaşık bir yıldır direnişte olan 120 işçi son olarak Ankara’ya yürümeyi kararlaştırdı. Ankara’ya hareket tarihleri olan 19 Temmuz günü Düzce Valiliği’nin emriyle gün içinde 3 defa gözaltına alındılar. Gözaltına alınanlar arasında, DİSK Yönetim Kurulu Üyesi Celalettin Aykanat ve Birleşik Metal-İş Sendikası Kocaeli Şube Yöneticileri de vardı. İşçilerin yürüyüşlerini engelle-

mek için bütün gün gözaltında tutulan işçiler ve sendikacılar, buna rağmen yürüyüşlerini başlattılar. 20 Temmuz günü Ankara yürüyüşüne başlayan işçiler “Sendika haklarını alana kadar direneceklerini” söylüyor. Birleşik Metal-İş GYK üyesi Aykanat yaşadıklarını Halkın Sesi’ne anlattı: “Ankara’ya yürüyüş yapmaya karar verdik. Fakat valiliğin talimatıyla yürüyüşümüzü engellemek için 3 defa gözaltına alındık. Valiliğin büyük bir keyfiyet içinde hareket etmesi ‘seyahat özgürlüğümüzü’ kısıtlama noktasına kadar vardı. Düzce Valisi Türkiye’nin yasalarına uyan bir validen çok, farklı bir eyaletin valisiymişçesine hareket etti.

GEA KLİMA’DA İŞÇİLER DIŞARIDA POLİS İÇERİDE Gebze Organize Sanayi’deki GEA Klima’da ise işveren işten çıkarttığı işçilere eli silahlı kişileri saldırttı. Sonrasında da kanunsuz bir şekilde lokavt ilan ederek işçi düşmanlığının son noktasını gösteren GEA Klima’da işçiler direnişe başladılar. Önce 1 Haziran tarihinde 4 işçinin herhangi bir sebep gösterilmeden işten atılması ile başlayan süreç, işten atılmalar ile büyüyerek devam ediyor. İşten atılan 4 işçiye kısa bir zaman sonra 3 işçi daha eklenmişti. İşçiler fabrikanın önüne kurdukları direniş çadırında haklarını ararken işveren sendika düşmanı tavırlarına hız kesmeden devam etti. Aralarında işyeri temsilcilerinin de olduğu 25 işçinin daha işine son veren GEA Klima, işçilerin üzerine çeteleri de saldırtmıştı. İşverenin bu saldırgan tutumu son olarak 19 Temmuz’da kanunsuz bir şekilde lokavt ilan etmesiyle devam ediyor. Gece vardiyasında olan işçileri polis çağırarak dışarı çıkartan GEA Klima işvereni sabah vardiyasına gidecek işçilere de servis göndermedi. Bunun üzerine kendi imkânlarıyla işe giden işçiler fabrikalarının polis ablukasında olduğunu gördüler. İşverenin bu kanunsuz lokavtına karşı yaklaşık 100 işçi fabrikanın önünde direnişlerine devam ediyorlar.

Petkim işçisi haklarını kazandı

2

011- 2012 yıllarını ve 2077 Petrol-İş üyesi işçiyi kapsayan Petkim toplu iş sözleşmesinde anlaşma sağlandı. 2006 yılından sonra işe başlayan işçileri daha düşük ücretle çalıştırmak isteyen Petkim, işçilerin kararlı duruşuna boyun eğmek zorunda kaldı. Petrol-İş Sendikası ile Petkim işvereni arasında yapılan toplu iş sözleşmesinde anlaşmaya varıldı. 24 Temmuz 2011 tarihinde yapılan görüşmelerde 2006 ve sonrası işe girenlerin ücretleri iyileştirildi. Genel ücretlere de birinci 6 ay için yüzde 5,5 ikinci 6 ay için yüzde 5,5, üç ve dördüncü altı aylar için ise enflasyon oranında zam yapılacak. İşçiler 18 Temmuz’da yarım gün işe gitmeme ile başlayan eylemlerini devam eden günlerde işyerini terk etmemeye dönüştürdü. İşçiler, Petkim'de kalmaya başlamışlar ve 21 Temmuz Perşembe gününden itibaren de kapılardan giriş ve çıkışları engelleyerek satışları durdurmuşlardı.

Samsun direnişi saldırılara baş eğmiyor Samsun Gazi Devlet Hastanesi’nde Atlas tafleron flirketinin iflten att›¤› Dev Sa¤l›k-‹fl üyesi Ali fiahin ve Cemalettin Kömpe, 26 Ocak 2011 tarihinden itibaren oturma eylemi yap›yor. 2 iflçinin iflten ç›kar›lmas› ile bafllayan direnifl 3 iflçinin daha iflten at›lmas›yla büyüdü. Atlas tafleron flirketinin iflçileri keyfi bir flekilde iflten atmas›na karfl› baflta Dev Sa¤l›k-‹fl olmak üzere di¤er sendikalardan ve demokratik kitle örgütlerinden destek hiç eksik olmuyor. Devrimci Sa¤l›k ‹flçileri Sendikas› (Dev Sa¤l›k ‹fl) Genel Baflkan› Dr. Arzu Çerkezo¤lu, Türk Tabibler Birli¤i (TTB) Merkez Konsey Üyesi Dr.

Hüseyin Demirdizen ve Sa¤l›k ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikas› (SES) Genel Mali Sekreteri fiinas› Dursun 21 Temmuz günü iflten at›lan 5 iflçiyi ziyaret etmek ve Valilikle konu hakk›nda görüflmek için Samsun’a gitti. Heyetin Samsun Vali Yard›mc›s› Haluk fiimflek ile yapt›¤› görüflmede, Vali yard›mc›s› ‘en k›sa sürede bu sorunu çözmek üzere hastane yönetimi ve tafleron flirketle görüflmeler yapt›klar›n› ve kendilerine birkaç gün süre verilmesini’ istedi. Heyet daha sonra Samsun Gazi Devlet Hastanesi’ne geçti. Direniflteki iflçilerle birlikte oturma eylemi yapan heyet burada bir

bas›n aç›klamas› gerçeklefltirdi. Görüflmenin ard›ndan heyet konuyla ilgili bas›n aç›klamas› yapmak üzere Gazi Devlet Hastanesi’ne gitti. Bas›n aç›klamas› daha bafllamadan hastanenin emriyle Özel Güvenlik Birimi (ÖGB) iflçilere ve heyete sald›rd›. ÖGB’nin sald›r›s›na ra¤men bas›n aç›klamas›n› yapan ve direnifllerini sürdüren iflçiler, ifle geri al›n›ncaya kadar direnifllerini sürdüreceklerini söylüyor. ÖGB’ler direniflteki iflçilere daha önce de sald›rm›flt›. ‹flçilerin çad›r›n› söken ve eflyalar›n› gasp eden ÖGB, iflçilerin taflerona karfl› verdi¤i mücadeleyi engelleyememiflti.

Bericap direnişçisi kazandı

İ

İşçinin sorunları TİS'te yok Hava-İş Genel Başkanı Atilay Ayçin, Kristal-İş TİS Müdürü Can Şafak ve Birleşik Metal-İş yöneticisi Celalettin Aykanat, toplu sözleşmeyi Halkın Sesi’ne değerlendirdi

T

ürk-İş'e bağlı 185 bin 315 kamu işçisini ilgilendiren Toplu İş Sözleşmesi (TİS) geçtiğimiz günlerde imzalandı. Hükümet adına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ile Türk-İş Genel Başkanı Mustafa Kumlu arasında imzalanan TİS’ten sınırlı bir ücret artışından başka bir şey çıkmadı. TİS kamuda çalışan işçiye, ilk yıl yüzde 4, ikinci yıl yüzde 3’lük bir ücret artışı getirecek. Sosyal yardımda ise ilk yıl için brüt 145 TL işçiye yansıyacak. Yine geçtiğimiz günlerde hükümet ve Hak-İş arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinde de tablo çok farklı değil. Sendika yöneticileri sözleşmeyi değerlendirdi. Atilay Ayçin (Hava-İş): "Çalışma yaşamına dair önemli saldırılar var; bölgesel asgari ücret, kıdem tazminatına el konulması bunlardan birkaçı. TİS’in bu saldırıları gözeterek yapılması gerekirdi. Ne var ki taşeronun ve kazanılmış hakların korunması TİS’te gözetilmedi. Bu da gösteriyor ki imzayı atması gereken Kamu Koordinasyon Kurulu değil örgütlü

mücadeledir. İşçiler bu görüşmeleri kendileri götürseydi çok daha iyi olurdu; çünkü farklı iş kollarında çalışanlar kendi taleplerinin gerçekleşmesi için çaba harcayabilir.” Can Şafak (Kristal-İş): “Önceden TİS görüşmeleri aylar öncesinden bilinirdi, şimdi ise kapalı kapılar arkasında yapılıyor. Öyle ki bazı sendika başkanlarının görüşmeden bile haberi olmadı. Toplu pazarlık sisteminde kamunun ağırlığı giderek azalıyor. Sendikalaşma oranın düşmesi bir eksiklik; ama bu konuyu tarih içinde incelediğimizde kamuda yapılan TİS’lerin hep bir vesayet altında

yapıldığını görüyoruz. Bunun karşısında özel sektörde yapılan TİS’ler daha mücadeleci ve direngen olmuştur.” Celalettin Aykanat (BMİS): “Birleşik Metal-İş olarak biz de TİS yaptık hem de MESS’e karşı. Örnek olarak veriyorum; Birleşik Metal-İş olarak sözleşme masasından %10’a yakın bir rakamla kalktık. Türk-İş’in Türk Metal Sendikası da TİS yaptı ve %5,35’e imza attı. Kamuda yapılan bu TİS’i başarı olarak göstermek yanlış olur. Daha iyisi yapılabilirdi ama Türkİş’in böylesi bir hattı yok. Son olarak kamuda yapılan TİS ‘oldu bitti’ ile noktalandı.”

Ostim’de suçlu oksijen tüpüymüş A

nkara, Ostim ve İvedik organize sanayi bölgelerinde 20 işçinin ölmesine sebep olan patlamaların tek sorumlusu gaz firması gösterildi. Bilirkişi heyetinin hazırladığı raporda, Çalışma Bakanlığı'nın 2007 yılından beri denetim yapmamasının patlamayla bir bağlantısının olmadığı belirtildi. 3 Şubat’ta Ankara’da yaşanan iş kazasında katledilen 20 işçinin tek sorumlusu, oksijen tüplerine sıkıştırılmış doğalgaz basan Ersoylar

Gaz Sanayi olarak açıklandı. Söz konusu raporda OSB’lerin denetimini yapması gereken Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, “yapması gerekenleri tam yerine getirmediği için kamusal eksiklik olduğu” ifadeleriyle anıldı. Patlamada hayatını kaybeden bir mühendis çalıştığı işyerini kaçak işçi çalıştırmaktan şikayet etmiş ve bunun üzerine işyeri kısa süreli kapatılmıştı.

şverenin işyerinde Petrolİş'in toplu iş sözleşmesi yetkisini düşürmek için sistemli bir şekilde baskı uygulaması ve buna bağlı olarak 4 işçinin işlerine son verilmesi Petrol-İş üyesi Bericap işçileri tarafından 209 gün boyunca protesto edildi. Gebze’deki fabrikada 25 Aralık 2010 tarihinde direnişe başlayan işçiler 20 Temmuz günü eylemlerini başarı ile sonlandırdılar. 4 Bericap işçisinin işten çıkartılması nedeniyle Bericap işçilerinin tümü iş bırakarak fabrika önünde eylem başlatmışlar, Bericap işvereni de 89 işçinin tümünün iş akitlerini tazminatsız olarak feshetmişti. Kışın ortasında fabrika önünde başlatılan ve çadır kurulmasına dahi izin verilmeyen direniş, 209 gün boyunca büyük bir azim ve kararlılıkla sürdü. Bericap işvereninin, işçilerin kıdem tazminatlarını ödemesi ve ihbar tazminatı yerine geçecek olan 2,5 maaş tutarında da ücret ödenmesiyle direniş sona erdirildi.

9

EMEK 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Taksim ‹lkyard›m’da ifl b›rakma

T

aksim İlkyardım Hastanesi acil-ortopedi polikliniği emekçisi Dr. Abdulkadir Polat'a yönelik hasta yakını saldırısı, 2 saatlik iş bırakma eylemiyle protesto edildi. Eylemde sağlıkçılara yönelik şiddete son verilmesinin yanı sıra 14 gündür direnişini sürdüren Dev Sağlık-İş üyesi Güllü Hanoğlu'nun işe iade edilmesi de istendi. 26 Temmuz’da sabah saat 8.00'de hastane başhekimliği

Üniversite emekçisi direniflte

önünde bir araya gelen uzman doktor, asistan hekim, hemşire, sağlık teknisyeni ve taşeron sağlık işçileri, birlikte sağlık hizmeti ürettikleri arkadaşlarının yalnız olmadığını, bu yüzden iş bıraktıklarını söylediler. İki saat boyunca eyleme katılım sürekli artarken, eylemciler katılımları alkışlarla karşıladı. İşten çıkartıldığı için hastane önünde 14 gündür direnişte olan Dev Sağlık İş üyesi Güllü Hanoğlu da eylemdeydi.

H

ukuksuz bir şekilde işten atılan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi işçisi Sedat Yaylacı’nın işe geri alınması için Çanakkale’de bulunan DİSK’e bağlı sendikaların şubeleri 23 Temmuz’da Truva Atı önünde eylem yaptı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde “taşınır demirbaşların kayıt, kontrol ve takibi” görevini yürüten Sedat Yaylacı yeni Rektör Sedat Laçiner’in talimatıyla Yenice Meslek

‘Yorganı uzatalım’ diyen yok Kriz tartışması hararetlenince yoksulluk sınırının altındaki vatandaşa “harcamalarınızı kısın” diye seslendiler. “Halka ayağını yorganına göre uzat diyenler”, yorganı uzatmaya yanaşmıyor ENG‹N DURAN

A

KP’li bürokratların krize hazırlık açıklamalarını takiben dolarda ve euroda yaşanan yükseliş “kriz geliyor” tartışmalarına neden oldu. Böyle günlerde sesleri biraz daha gür çıkan iktisatçılar tekrardan görünür oldu televizyonlarda, gazetelerde. Oysa ekonomi deyince borsa, kur ve faiz üçgenine hapsolmayan insanlar için durum pek de anlaşılabilir durmuyor. Krizin Türkiye’yi “teğet” geçtiği dönemlerde “alın-verin ekonomiye can verin” diyenler bugün “harcamalarınıza dikkat edin, tehlikelere hazırlıklı olun” demeye başladılar. Seçim öncesi her alanda “güçlü Türkiye güçlü ekonomi” söylemini gözümüze sokanlar da bu kişilerdi. NE DE⁄‹fiT‹? Aslında mevcut ekonomi politikasının sürdürülebilirliği açısından çok şaşırtıcı bir gerçekleşme yaşanmamıştı. Cari açık artarak risk oluşturmaya devam ediyordu. IMF ve kredi derecelendirme kuruluşlarının muhtemel AB ve ABD borç krizlerinde en riskli ülkeler arasında Türkiye’yi de göstermesi yatırımcıları tedirgin etti ve sıcak para çıkışı yaşanmaya başladı. Bu sürecin doğal sonucu olarak 1 dolar 1.73 TL seviyesine çıktı, benzer şekilde euroda da yükseliş yaşandı. AKP’li bürokratların açıklamaları üzerine bu gelişmeler, onları doğru söyleyen konumuna getirir gibi oldu. Oysa son zamanlarda yaşanan kur hareketlerinde halkın etkisi yok. Dolayısıyla, AKP’li bürokratların açıklamaları en hafif deyimle densizliktir çünkü halkın harcamalarının doğrudan belirleyici olmadığı kur-borsa-faiz üçgenin

açmazlarının yaratacağı sıkıntılara çözüm olarak halkın harcamalarını görüyorlar. Bu çıkışlarının bir anlamının olması için halkın taleplerinin, harcamalarının kurdukları ekonomi politikası denkleminin içinde yer alması gerekiyor. NE YAPMAYA ÇALIfiIYORLAR? Hükümet yeni bir krize karşı ekonomiyi hazırlamaya ya da popüler deyimle ekonomiyi daha sağlam hale getirmeye çalışıyor. Artan cari açık ciddi sıkıntıları içinde barındırıyor çünkü finansmanında kısa vadeli sıcak paranın payı çok yüksek. Bugün yaşanacak muhtemel bir krizden Türkiye 2008-2009 döneminden çok daha fazla etkilenecek yani bu sefer kriz teğet geçmeyebilir. 2008 yılında 9.2 milyar dolar olan finansal sektörün yurtdışından aldığı kısa vadeli borç, Mayıs 2011’de 23.2 milyar dolara yükselmiş. Cari açığın finansmanı ve sürdürülebilirliği tehlikede ve giderek tehlike de artmakta. Ekonominin aşırı ısındığı da tartışılıyor. Ekonominin potansiyelinin üzerinde büyüdüğü ve enflasyonist bir yapıya doğru gittiği ve bu sürecin de cari açığı tetiklediği yönünde endişeler bir süredir dile getiriliyordu. Yani, çözüm dönüp dolaşıp cari açığın frenlenmesine geliyor bunu da devalüasyon yapmadan halletmenin yolu döviz kurlarını yavaştan yükseltmekten ve ihracatı teşvik edip ithalatı azaltmaktan geçiyor. Kurların belli seviyede yükselmesi ihracatı artırıp ithalatı azaltarak cari açığın finansmanını kolaylaştırır. TL’nin değer kaybetmesi ile ihraç edilen ürünler yurtdışı piyasalarda görece daha ucuz hale gelirken ithal edilen mallar yurtiçinde daha pahalı hale gelecek ve böylece ihracat artarken ithalat azaltacak

ve cari açık da makul, yani sıcak paranın kaçmasına yol açmayacak seviyelere gerileyecek. ‘END‹fiEYE MAHAL YOK!’ Doların 1.73 seviyelerini görmesiyle birlikte Merkez Bankası (MB) iki aracı kullanarak müdahale etti. Yabancı para mevduatına uygulanan zorunlu karşılığı azalttı ve aynı zamanda döviz alım ihalelerine bir süre ara verdiğini duyurdu. Bu müdahalelerle dövize olan talebi azaltmaya çalıştı. Döviz fiyatlarında yaşanan yükselişin frenlenmesi ile müdahalelerin amacına ulaştığını söyleyebiliriz, nitekim paralelinde Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan’ın “endişeye mahal yok” açıklamaları sıklaşmaya başladı. İktisatçıların ağırlığında da endişeye gerek olmadığı yönünde eğilimler ağırlık kazanmakta. Ancak, iktisatçıların kısa vadede kriz yaşanmayacağına dair düşüncelerinin yanında ekonominin geleceğine dair

endişelerinin de önemini koruduğunu belirtmeliyiz. Önümüzdeki dönemde geçen çeyrekte kırdığımız büyüme rekorunun tekrarlanmayacağı ve ekonomik büyümenin hız keseceği öngörüleri de mevcut. Dövizin seyrinin ana belirleyicisi AB ve ABD’deki muhtemel borç krizinin derinleşmesi. Bu süreçte de kritik tarih 2 Ağustos. ABD’de borçlanma limitinin artırılması halinde borç krizi paniğinin azalması ve bu süreci IMF’nin AB’ye kredi desteğinin iteklemesi Türkiye’de dövizin yükselişini frenleyecek. MB’nin döviz talebini kısıcı önlemlerini de eklersek dövizin ateşinin sönmesi şaşırtıcı olmayacak. Kriz tartışmaları döviz kurunun sakinleşmesi ile dinginleşecek. Yani krizi doların fırlaması, borsanın düşmesi olarak algılayanlar bir süre daha kriz sohbeti yapmaya devam edecekler. Ancak, ekonomik krizi insanca yaşamın, emeğin kazancıyla kuru-

Direnişin Gül bahçesi Taksim ‹lkyard›m Hastanesi ortopedi servisinde 8 y›ld›r t›bbi sekreter olarak çal›flan Güllü Hano¤lu tafleron flirketin dayatt›¤› taahhütnameyi imzalamad›¤› için iflten ç›kar›ld›. Güllü Hano¤lu da iflten ç›kar›l›fl›n› protesto etmek için 12 Temmuz’da hastane bahçesinde kurdu¤u direnifl çad›r›nda oturma eylemi bafllatt›. Serin bir ‹stanbul sabah›nda, direniflin 11’inci gününde Güllü Abla’ya mikrofon uzatt›k, flimdi onu dinleyelim: Direnifle geçme fikri nas›l ortaya ç›km›fl. Güllü Abla bafll›yor anlatmaya: Ben çocukluktan beri mücadele etmeyi seven biriyim. Kararlar›m hep radikal olmufltur: ‘Bir fley ya olacak ya olacak baflka yolu yok’ benim için. Direnifl karar›m› bu do¤rultuda verdim. Aç›kças› oturma eylemini ‘sabah gel akflam git’ fleklinde yapmak bana uymuyordu. Bir de tabi sadece gündüz oturma eylemi yapman›n insanlar üzerinde etkili olaca¤›na inanm›yorum. Sendikam›z bu konuda çok duyarl›. Ben 24 saat direnifle bafllama karar›n› sendikayla paylaflt›¤›mda ‘karar›n bana

ait oldu¤unu’ ve ‘benim yan›mda olduklar›n›’ söylediler. Ve söylediklerini yapt›lar; üyeleri, örgütlenme uzmanlar›, baflkan›m›z hep yan›mdalar. Tek kiflilik bir direnifl de¤il bu, çok kifliyiz ve taflerona baflkald›r›yoruz. Güllü'yü ailesi de direnifl çad›r›nda yaln›z b›rakm›yor. Kardeflleri s›k s›k yan›na geliyor. O yüzden merak ediyoruz yak›nlar›n›n tepkisi ne oldu? Güllü ailesine direnifle geçece¤ini söyledi¤inde hepsi flafl›rm›fl. “Sonuçta 24 saat burada olaca¤›m ve onlar da ister istemez endifleleniyorlar” diyor. Güllü'nün anlatt›¤›na göre ailesinin tarihinde direnifl örnekleri var. Babas› Maden-‹fl sendikas›n›n Divri¤i’deki ilk sendikac›lar›ndanm›fl. “Ben de ailenin ilk farkl› direniflini yapan kiflisiyim” diyor.

Çad›rda geçirdi¤i 11 gün boyunca yemek, banyo gibi ihtiyaçlar›n› nas›l karfl›lad›¤›n› merak ediyoruz. “Hiçbir s›k›nt› çekmedim” diyor. “Keflke görebilseniz, sabah ifle gelen herkes elinde simit-po¤aça yan›ma geliyor. S›cak yemek yap›p getirenler var. Hayat›mda içmedi¤im kadar ayranl› çorba içtim” diye ekliyor. Direnifle hastanedeki di¤er emekçilerin nas›l yaklaflt›¤›n› merak ediyoruz. Anlat›yor: “Doktorlar, hemflireler, klinik flefleri destek veriyorlar. Hastanemizde 8 kat var ve tüm katlardan destek geliyor. ‘Ne zaman istesen gelip banyo yapabilirsin’ diyor arkadafllar›m. K›yafetlerim burada, burada olmasa bile ailemden 1 kifli mutlaka yan›ma geliyor, gelirken de getiriyorlar bir fleyler. Burada da genifl bir aile

lamadığı bir düzenin varlığı olarak algılayanların kriz tartışmaları, yazımları ve mücadeleleri devam edecektir. Çünkü ekonomik kriz olanca yakıcılığıyla devam etmektedir. Somutlarsak, Türk-İş’in Temmuz 2011 araştırmasına göre dört kişilik ailenin açlık sınırı 873 lira ve yoksulluk sınırı ise 2843 lira olarak hesaplanmış. Bu hesaplamada gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt) ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu harcamalar dikkate alınmıştır. Asgari ücret 658 lira. Yani krizimiz hala baki. Tüm bu tablonun ortasında komik olan ise AKP’li bakanların halka “harcamalarınızı kısın” demesi olsa gerek. Hani hep derler ya “ayağınızı yorganınıza göre uzatın”, bizde yorgan hep kısa gelmiş şimdi bir de kalkmış insanlara “biraz daha büzülün de ayaklarınızı içeri alın” diyorlar. Yorganı uzatalım diyen yok…

olman›n avantajlar› giriyor devreye.” Güllü direniflin havas›n› anlat›rken Dev Sa¤l›k-‹fl'in hastanede örgütlü olmas›n›n ve kendisinin y›llard›r verdi¤i eme¤in anlam›n› belirtmeden geçemiyor ve ekliyor: Bu hastanede 20 y›ld›r böyle bir direnifl yap›lmam›fl. Bu hastanenin ilk oturma eylemi, di¤er arkadafllar›n yaflad›¤› sorunlar da ortaya ç›kt› böylece. 2 ayd›r maafllar›n› alamayan hastanenin güvenlik elemanlar› maafllar›n› ald›. Bu böyle devam edecek. Umutlar›n› sürekli mavi tutmak zorundas›n araya hiç gri sokmayacaks›n. Direniflin k›r›lmamas› için ben içimde hep maviler, beyazlar biriktiriyorum. Bu da ifle yar›yor. ‹flten ç›kt›¤›mdan itibaren sendikaya üye olmak istediklerini söyleyen çok arkadafl›m oldu. Gelip üyelik formu istiyorlar benden.” Bunu söyledikten sonra bir kahkaha at›yor Güllü Abla, “Demek ki benim içeride de¤il burada olmam gerekiyormufl” diyerek. “Burada oturman›n bir zorlu¤u yok. Burada hiç yaln›z kalm›yorum gelen giden çok oluyor” diye anlat›yor. Dev Sa¤l›k-‹fl'in Samsun'da süren direniflinin ona güç verdi¤ini ise flu sözlerle anlat›yor:“Samsun’da da arkadafllar›m›z direniyor buradan onlara selam gönderiyorum. Onlar›n direnifli burada bana güç kat›yor. Yaflad›¤›m sa¤l›k sorunlar›n› bu gücü gördükten sonra hat›rlam›yorum bile. Hatta gün geçtikçe iyi oluyorum. Keflke daha önceden direnifle bafllasayd›m, Devrimci Sa¤l›k-‹fl bana iyi geldi.”

Yüksekokulu’na temizlik işçisi olarak sürgün edilmiş fakat çalışma koşullarındaki esaslı değişiklik sebebiyle görev değişikliğini kabul etmeyen Yaylacı işten atılmıştı. Basın açıklamasında uygulamanın taşeron çalışmanın sonucu olduğu vurgulanırken hakkını arayan Yaylacı’nın yanında olma sözü verildi. Açıklamada Yaylacı’nın işe geri alınması için yapılacak imza kampanyası da duyuruldu.

Silahlar›n gölgesinde Emek mücadelesini hakkıyla veren az sayıdaki sendikalarımızdan biri Silvan’da 13 askerin ölümüyle sonuçlanan saldırıyla ilgili bir açıklama yapmış. Bildiride “…Bu saldırı ile yapılmak istenen toplumu bölme ve kardeşi kardeşe düşman etme girişimidir. Ancak bizler … sınıf mücadelesinin bizlere öğrettiği gibi dil, din, ırk ve cinsiyet adına hiçbir ayrımı gözetmeksizin kardeşçe yaşamı savunmaya devam edeceğiz. Böylesi hain girişimlerin bizleri bölmesine izin vermeden işçi sınıfının hak alma mücadelesini vermeyi sürdüreceğiz” denilerek sendikanın bu olay nezdinde önümüzdeki döneme bakışı ifade edilmeye çalışılmış. Önümüzdeki dönemin nelere gebe olduğunu görebilmek için biraz daha beklemek gerekiyor belki. Bir taraftan Silvan’da gerçekleşen olayın Dağlıca ile benzerlikler taşıdığını söyleyip bir süre sonra tekrar hayatın normalleşeceğini tahmin edebiliriz. Ya da özellikle hükümetin ve yandaş kalemşörlerinin çok net ifadeleriyle dile getirdiği yeni bir savaş konseptine kendimizi hazırlamamız gerekir diyebiliriz. Emek hareketi Kürt hareketi karşısında genel olarak ikircikli ve ürkek davrandı. Bir yanda ezilen bir halkın haklı mücadelesi olduğunu açıkça dile getirmeye Tufan çalıştı diğer tarafta kendisinin ilişkilenemediği bir düzlemde ve Sertlek üstelik silahlı bir mücadele olarak Dev Sa¤l›k-‹fl sürdüğü için Kürt hareketiyle Yönetim Kurulu aynı safa konma korkusunu Üyesi yaşadı. Zira sendikalar Kürt sorununun ortaya çıkardığı milliyetçimuhafazakar tepkinin kendi zeminlerinde yaygınlaşmasını engelleyememiş ve baskısını her an enselerinde hissetmişlerdir. Çoğu kez sınıf mücadelesinin “dil-din-ırk…” farkı gözetmediğini ileri sürerek bir halkın açıkça yok sayılması, aşağılanması görmezden gelinmiştir. Hatta bu tutumları savaşın kıyasıya sürdüğü dönemlerde pek çok milliyetçi-muhafazakar kalem erbabı tarafından “nerede o eski günler herkeste bir sınıf bilinci vardı, nerden çıktı şimdi bu etnik kimlik meseleleri” denilerek desteklenmiştir. Kabul etmek lazım ki gerçek anlamda kitle örgütü olanlar için bu dönemler zor geçer. Bir kamu çalışanı sendikamızın Kürt kökenli başkanının ettiği bir laftan dolayı nasıl kısa sürede linç kampanyasına tabi tutulup üyelerinin istifaya zorlandığını henüz unutmadık. Partiler veya daha homojen yapıya sahip örgütler için sorun çok daha önemlidir. Kendi içinizden dışa dönük doğru bildiğiniz bir şeyi söylersiniz ve bunu rahatlıkla savunursunuz. Ama söz söyleme yetkisine sahip kişiler olarak toplumda değişik hassasiyetlere sahip bir “iç” savaşla ilgili kitle örgütünüz adına bir laf söylerken kırk kere düşünmek zorunda kalırsınız. Eğer önümüzdeki dönem yeniden sıcak çatışma döneminin belirleyeceği bir süreç doğuracaksa emek örgütleri sıkı durmak zorundalar. Zira bu kez egemen ulus adına savaş, “kuru” bir derin devlet tarafından değil neredeyse devletleşme sürecini tamamlamış ve milliyetçi söylemi faşistlere taş çıkartırcasına iyi kıvırabilen, %50 oy almış zinde bir güç tarafından yönetilecektir. Diğer taraftan Kürtler de kendileri için kabus gibi geçen “kirli savaş” sürecinden deneyim kazanarak ve hatta liderlerinin tutsak alınmasını bile avantaja çevirebilecek politik yaratıcılıkla bu süreçten güçlenerek çıkmayı başarabilmişlerdir. Emek hareketi bu süreçte daha net bir söylem oluşturarak toplumun karşısına çıkmak zorundadır. Zira hem kaba Türk milliyetçiliği söyleminin dışında yeni bir egemen ulus tarif etmeye çalışan AKP iktidarı hem de ulusalcı-milliyetçi muhalefet tarafından açıkça bu savaşta egemen ulusun safını tutmaya zorlanacaktır. Eğer emek hareketi gerçekten barışın kalıcı, adil ve hakkaniyetli olmasını istiyorsa egemen ulus milliyetçiliğine teslim olmamak zorundadır. Silvan olayında ölen askerlerimiz için yüreğimizin yanmaması mümkün değil ama aynı çatışmada ölen Kürt gençlerini görmezden gelerek ya da onları düşman kategorisine iterek kalıcı ve adil bir barışın olamayacağını artık öğrenmiş olmamız gerekiyor. Savaş ortamının silikleştirdiği sınıf bilinci yoksunluğu ile barıştan uzaklaşan işçi sınıfına ısrarla bu gerçekliği anlatmak da emek hareketinin boynunun borcu olmalıdır.

Halk›n Sesi Sahibi ve Sorumlu Yaz› ‹flleri Müdürü Ali Ergin Demirhan Telefon / Faks 0212 245 90 37 Adres Tomtom Mahallesi Örtmealt› Sokak No: 6/3 BEYO⁄LU/‹STANBUL Bas›ld›¤› Yer Taflbask› Matbaac›l›k Yay. ve Amb. San. Tic. Ltd. fiti. Bask› Tesisleri Kocaeli /‹ZM‹T (0262 335 45 29) editor.halkinsesi@gmail.com 15 günlük Yayg›n, Süreli, Türkçe yay›nd›r.

10

KİBELE 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

‹slamc› hareketin ‘erkek gibi’ kad›nlar› Son günlerde İslamcı hareket içinden iki kadın hemcinslerini hedefe koyan ağır açıklamalar yaptı. Bunlardan ilki medya dünyasında AKP’ye karşı tavırları ile öne çıkan Ece Temelkuran ve Nuray Mert’i durduk yerde ve haksız bir biçimde eleştiren Yeni Şafak yazarı Hilal Kaplan’dı. Bir diğeri ise Haber 7 sitesine yazan Sema Maraşlı’ydı. Maraşlı tek tek isimlerle uğraşacak kadar ‘düşmüş’ değildi. Onun hedefi hemcinslerinin bütün kazanılmış haklarından vazgeçmesini öğütleyecek kadar büyüktü. Hilal Kaplan üniversitelerde türbana özgürlük bildirisi ile adını duyurmuş bir isimdi. Bilgi Üniversitesi’nden mezun, Boğaziçi Üniversitesi’nde yükseklisans yapan Kaplan, İslamcı entelektüel genç kuşağın parlak isimlerinden birisi oldu. 2009’da Taraf’ta köşe yazıları yazmaya başladı. Mart 2011’de Yeni Şafak’a geçti. Hilal Kibele’den Kaplan medyada yükselMektup menin en kestirme yolunu bulmuş olacak ki erkek egemen piyasacı düzende sık karşılaşılan bir şeyi yaparak, hemcinslerinin üstüne basarak yükselmeyi seçti. Üstelik seçtiği iki isim son dönemde AKP’ye karşı medyada öne çıkan hatta birisi bizzat başbakan tarafından hedef gösterilmiş bir isimdi. 24 Temmuz ve 25 Temmuz’da arka arkaya yazdığı Yeni Kandil Muhipleri 1-2 yazılarında Nuray Mert ve Ece Temelkuran’ı diline doladı. Söz konusu yazılarda bu iki ismin Kürt sorununa ilişkin geçmişte yazdıkları yazıları bağlamlarından koparıp çarpıtarak aktardı, bu isimlerin geçmişte Kürt hareketini eleştirdiği halde bugün savunduğunu öne sürdü. Bunu teşhir etmesinin sebebini toplumda bir otorite olan köşe yazarların zaman zaman savrulduğunu belirterek anlatmaya başlayan Kaplan yazarların yaşadığı savrulmayı göstermenin herkes sustuğu için kendisine kaldığını söyleyip aslında bu iki ismin otoritesini sarsmaya niyetlendiğini ifade etti. Burada Kaplan’ın otoritesini sarsmaya heves ettiği iki gazetecinin de hem kadın hem AKP’ye muhalif olması tesadüf olamaz. İslamcı medyanın yükselen kadın yazarının kendine rakip olarak gördüğü başka kadın yazarları seçmesi sonra da arkasına siyasi iktidarı ve erkek egemenliğini alarak kaleme sarılması anlaşılmaz değil. Kadın düşmanı bir siyasi hareketin içinde yetişip, onun değerlerini benimseyip kadın dostu yazar olabilmek cinsiyet hanenizde kadın yazsa bile mümkün değil. İslamcı hareket içinde kendi hemcinslerine karşı erkek egemenliği ile işbirliğine giren bir diğer isimse Sibel Maraşlı oldu. Maraşlı 27 Temmuz’da Haber7 adlı bir siteye yazdığı yazıda kadınlara şöyle sesleniyor: “Bunca zaman sonra gelin sonuca bakalım. Kadınlar haklarını kullanınca mutlu oldular mı? Hayır. Kadın hakkını değil, aklını kullandığı zaman ancak mutlu olabilir. Haklar konusu konuşuldukça kışkırtıcı bir etki yapıyor. Hakkım var o zaman almalıyım. Kimden ne alıyoruz? Sevgi ilişkisi olan yerde hak çetelesi tutulur mu? Hak davasının sonu ya mezarda biter ya da mahkemede.” Maraşlı gibi kadınlar yaratan İslamcı hareket için kadına yönelik şiddet, kadının gördüğü ikinci sınıf insan muamelesi asla sorgulama konusu olamaz. Çünkü bizzat kendi içinde kadına bunları reva gören kadınlar yetişip duruyor. Erkek egemenliğinin kadınlar tarafından da yeniden üretildiğini ve meşrulaştırıldığı bir dünyada yalnızca cins egemenliğini kırmak için değil hemcinsini sevmeyen hemcinslerimizin bilincini de değiştirmek için mücadele ediyoruz. Çünkü yüzyıllar süren cins dayanışmasının ürünü olarak kazanılmış haklarımız kadın ya da erkek aksini kim iddia ederse etsin bizimdir.

Yap, işlet, inkar et

Kadına şiddet

A

ile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Kadın ve Aile Bireylerinin Şiddetten Korunmasına Dair Kanun Taslağı hazırladı. Bakan Fatma Şahin taslağın, kadına yönelik şiddet konusunda uygulanacak projelerin yasal alt yapısını oluşturduğunu belirtti. Şahin, önümüzdeki meclis döneminde yapılacakları şu şekilde duyurdu: “Yapmaya çalıştığımız şey özellikle Ayşe Paşalı cinayetinde bu kadar şey yapılmasına rağmen ‘Neden devlet koruyamadı’yı masaya yatırdık. Sahada yaşadığımız tecrübeyle yasal altyapıyı güçlendiriyoruz. Kolluk kuvvetlerinin oradaki yetkisini artırıyoruz. Aile Mahkemeleri’ne yetki devri veriyoruz. En önemli şey, elektronik kelepçeyle izleme takip sistemini kuruyoruz. Şiddet uygulayan erkek uzaklaştırılma kararı verilmesine rağmen kadına yaklaşıyorsa burada elektronik sistemle, bilimsel bir yaklaşımla, birçok AB ülkesinin yaptığı gibi teknik bir takip sistemi oluşturacağız. Kadını, canı koruyacak şekilde bütün gücümüzü seferber edeceğiz. Yasal altyapımız hazır. Hızlı bir şekilde, Meclis açılır açılmaz çıkacak ilk yasa budur.” B‹R B‹LEZ‹K ÇÖZER M‹? Bakanlığın kanun tasarısı taslağının 8. maddesinde “...verilen koruma tedbir kararlarının takibi, teknik araç ve yöntemler kullanılmak suretiyle de izlenebilir” ifadesi geçiriliyor. Söz konusu madde elektronik kelepçe ile birlikte kimi teknik takip yöntemlerinin hayata geçirilmesine olanak sağlayacak. Bunlardan birinin, kadınların şiddet tehlikesi ile karşı karşıya kaldıkları anlarda, üzerlerinde bulunacak bir düğme ile “imdat” alarmı verecekleri bir kolye veya bilezik olması bekleniy-

A

KP yeni Aile Bakanlığı ile bizzat yeniden ürettiği ve elindeki her türlü kanalla beslediği erkek şiddetini önlemeyi vaat ediyor. Taslak, şiddetin kaynağı erkek egemenliğini görmezden geliyor

or. YAMA DE⁄‹L ÇÖZÜM Ancak söz konusu projeler, kadına yönelik erkek şiddetinin önüne geçemeyecek. Tasarı, tıpkı bakanlığın isminde “kadın” kelimesinin geçirilmemesinde karşımıza çıktığı gibi, aile içi şiddete dair gerçekleri görmezden geliyor. Tasarıda; -Her gün 5 kadının erkekler tarafından öldürüldüğü; -Her üç kadından birinin kocasından şiddet gördüğü; -Kadınların yüzde 27’sinin çocukluğunda cinsel şiddet gördüğü; -6 kadından birinin tecavüze uğradığı; dolayısıyla kadına yönelik şiddetin sistematik olarak, erkekler

tarafından uygulandığı ve bunun bir toplumsal sorun olduğu görmezden geliniyor. Üstelik sorun sadece bir güvenlik-polisiye sorun olarak ortaya konularak, şiddetin arkasındaki sebepler silikleştiriliyor. POL‹STEN K‹M KORUYACAK? Bunlarla birlikte polise verilen yetki artırımı, onun bu konuda kötü namını hatırlatıyor. Yüzlerce kadın, gördüğü şiddet konusunda yakınındaki erkekleri şikayet ederek korunma talep ediyor. Onlarca kadın, polis tarafından, şiddet gördüğü evine gönderilerek katlediliyor. Bu konuda polise olan güvensizlik, A. Gül Altınay ve Yeşim Arat’ın 2007 yılında

yayımladıkları araştırmalarında açıkça ortaya konuluyor. Araştırmaya göre; Türkiye’de kendisi dayak yerse polise gideceğini söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 5, komşusunun dayak yemesi durumunda polisi arayacağını söyleyenleri oranı ise sadece yüzde 13. fi‹DDET‹N KAYNA⁄I S‹STEM Yukarıda belirttiğimiz teknik takip yöntemleri, kadınların her an öldürülme, ekonomik, psikolojik, cinsel, fiziksel şiddet görme tehdidi altında olduğu Türkiye’de erkek şiddetine çözüm getirmekten uzak. Kadınların kolye ya da bileziklerindeki düğmeye basarak, kadın yoksulluğuna, şiddet üreten savaşlara, en fazla yarayı aldıkları

ekonomik krize, yoksulluk ve ekonomik krizle birleştiğinde daha da vahşi sonuçlara yol açan erkek egemenliğine karşı “imdat” sesi yükseltebilmesi olanak dışı. Medyanın her gün yeniden ürettiği ve akademisyenlerin, köşe yazarlarının “dekolte giyen tacizi hak eder”, “su testisi su yolunda kırılır” gibi sözlerle desteklediği erkek şiddetine bir düğmeyle son vermenin mümkün olmadığını da eklemek gerekir. Tüm bu nedenlerle kadına yönelik şiddetin önlenmesi için gerekli projeler üretilirken, şiddetin kaynağına bakılması önemli. Şiddeti yeniden üreten savaşlar, yayınlar, dil, iktidar ve baskı unsurları olduğu sürece erkek egemenliği çok kadının daha canını alacak, çok kadın erkek şiddetinden mağdur olacak. Dr. Nüket Subaşı ve Dr. Ayşe Akın’ın yayımladıkları araştırmada erkeklerin şiddet eğiliminin nedenleri arasında şunlar sayılıyor: -Şiddet konusundaki görüşlerine bütün dünyanın katıldığını ve şiddetin günlük hayatla baş etme yollarından biri olduğu görüşündedir. -Kadın ve erkek davranışları konusunda katıdır. -Sıklıkla kendisini “özel” olarak görmekte, koruyucu ve bakım verici olarak özel ilgiye hakkı olduğunu düşünmektedir. -Anormal düzeyde kıskançtır. SORUN ERKEK EGEMENL‹⁄‹, ÇÖZÜM KADIN HAREKET‹ Görünen o ki; erkek şiddeti nedenlerinin erkek egemenliği ile çok sıkı bir ilişkisi bulunuyor. Kadına yönelik şiddetin çözülmesi ve sona ermesi için ise tek başına güvenlik tedbirleri değil; yoksulluğa, erkek egemenliğine, şiddete, kadın düşmanlığına karşı güçlü bir kadın mücadelesi gerekiyor.

Kadın cinayetlerini kadınlar durduracak 2

4 Temmuz’da İstanbul’da Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu “kadın cinayetlerine karşı büyük kadın yürüyüşü” düzenlendi. Tünel Meydanı’ndan Taksim Meydanı’na yüzlerce kadın geçtiğimiz günlerde aile meclisinin hakkında infaz kararı verdiği Ceylan Sosyal’ın fotoğrafı arkasında yürüdü. Kefenden gelinlikler, tabutlar ve kadın cinayetlerini sembolize eden yaratıcı nesneler taşıyan kadınlar “Kadın cinayetleri politiktir, sistematiktir” dedi. PAfiALI MASKELER‹YLE YÜRÜDÜLER Ayşe Paşalı’nın maskesi ile “Kadın katillerine indirim değil daha ağır ceza” diyen kadınlar öldürülen kadınların fotoğraflarını taşıdılar. Basın açıklamasını Emekçi Hareket Partili Kadınlar Merkezi sorumlusu Berna Görgülü okudu. Görgülü, koruma talebiyle

başvuran kadınlara koruma vermeyen savcılık ve mahkemelerin; şikayet için gelen kadınları katillerinin olduğu evlerine geri gönderen polis ve jandarmanın kadın cinayetlerinden sorumlu olduğu belirtti. ÖLDÜRÜLEN KADINLARIN YAKINLARI KONUfiTU Eylemde ayrıca, öldürülen kadınların yakınları da konuştu. Bayrampaşa’da eski kocası tarafından oğluyla birlikte yakılan Tuğba Özbek’in arkadaşı Demet, “Sevdiğim erkek tarafından öldürülmek istemiyorum, sevmek istiyorum. Bedenimde kimsenin hakkı yoktur” dedi. Kadın örgütlerini temsilen yapılan konuşmalarda kadınların mücadelesinin altı çizildi. Sosyalist Kadın Meclisleri’nden Birsen Kaya, “Devlet, yargı, erkek üçlüsüne teslim olmayacağız, mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi. EHP Genel Başkanı Sibel Uzun,

“Kadınları karlı olmadığı için korumuyorlar, kadınlar toplumsallaşmasın aile içinde kalsın diye korumuyorlar” dedi. Ev İşçileri Dayanışma Sendikası’nda Hatice Çiftçi ise, camdan düşerek ölen ev işçilerini hatırlattı ve meslekleri nedeniyle şiddete uğradıklarını kaydederek güvenceli iş istediklerini belirtti.

Oyuncu Beren Saat’in de katıldığı eylemde Sanatçı Nur Sürer de bir konuşma yaptı. Sürer, aile meclisi tarafından infazına karar verilen Ceylan’ın haberini duyduktan sonra uyuyamadığını söyledi. Sürer, “kadınların öldürülmesi yetkililerin vicdanlarını nasıl sızlatmıyor” diye sordu.

Evlilik soyadına iptal K

Gül bahçesine ziyaret

Taksim ‹lkyard›m Hastanesi'nde sürdürdü¤ü direniflinin 14. gününde, Dev-Sa¤l›k ‹fl üyesi Güllü Hano¤lu'nu Halkevci Kad›nlar ziyaret etti. “Gül Bahçesi” ismi verilen hastane direnifl çad›r› 26 Temmuz’da kad›n dayan›flmas›na ev sahipli¤i yapt›. Son 6 ayd›r “Kad›nlara sosyal güvence” talebiyle,

çal›flan/çal›flmayan, evli/bekar tüm kad›nlara güvenceli bir hayat ve çal›flma hakk› için kampanya yürüten Halkevci Kad›nlar, ziyaretlerinde Güllü’nün direniflinin kendi direniflleri oldu¤unu söyledi. Burada kazan›lacak her hakk›n kad›nlar ad›na kazan›lm›fl bir zafer olaca¤› belirtildi.

adınların artık evlenmeden önceki soyadlarını kullanabilmeleri için emsal bir karar var. Ankara 11. Aile Mahkemesi, Hatice Yılmaz Yüksekyıldız’ın evlilik ile aldığı soyadının iptali için açtığı davayı kabul etti. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği bölümünde araştırma görevlisi Hatice Yılmaz Yüksekyıldız, ocakta evlilik soyadının iptali ve yalnızca bekarlık soyadını kullanmasına karar verilmesi talebiyle avukatı Alev Yıldız aracılığıyla dava açtı. Uluslararası gemilerde 3. kaptan olarak çalıştığını, birçok ülkeye “Yılmaz” soyadıyla girdiğini ve mesleğinde bu soyadıyla tanındığını ifade eden Hatice Yılmaz Yüksekyıldız, meslek hayatında birçok sorunla karşılaşması nedeniyle dava açtı. Kendi soyadını kullanma hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı

bir hak olduğunu savunan Yılmaz, Medeni Kanun’da geçen ‘kadının kocasının soyadını alması’ ifadesinin Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere de aykırı olduğunu belirtiyor. Davanın sonuçlanmasıyla Yılmaz, hukuk mücadelesinde tüm kadınlar için anlamlı bir zafere imza attı. HALKIN SES‹ SORMUfiTU Halkın Sesi gazetesi olarak aynı konuda verilen bir iptal kararı ile ilgili daha önce görüştüğümüz Kadınlara Hukuki Destek Merkez Derneği kurucusu Av. Hatice Yılmaz Kayar, kadınların evlenmeden önceki soyadlarını kullanabilmesinin önemini şöyle sıralamıştı: “1) Soyadı, mahkeme kararı ile değiştirilebilen bir kimlik bilgisidir. Kişiyi tanımlayan bu kişisel verinin rıza alınmaksızın, evlenmekle değiştirilmesi kadın aleyhine açık bir ayrımcılıktır. 2) Kural, evlenmekle kadının

kocasının soyadını alması iken, yedek düzenleme, istenirse evlenmeden önceki soyadın eklenmesidir. Bu halde dahi, yeni kimlik oluşması nedeni ile evlenme geçmişi ortadan kaldıran, geçmişi silen, kadını görünmez kılan bir durumdur. 3) Kadının yeni kimliği nedeniyle tüm kimlik bilgilerinin yer aldığı kartları vs. değiştirmesi gerekmektedir. 4) Kadının yeni kimliği tanınırlığını ortadan kaldırmaktadır. Yani insan iletişimlerini dahi engelleyen, kimlik ve geçmiş kaybına neden olmaktadır. 5) Ayrıca Türk Medeni Kanunu boşanan kadının ikinci bir kimlik kaybına neden olmaktadır. Kocanın soyadının boşandıktan sonra kullanılmasını ancak kocanın iznine bağlı olarak kullanılmaya devam edilmesi yeniden bir ayrımcılık nedenidir. Boşanmayla kadının elinden bir geçmiş daha siliniyor.”

11

YÜZ YÜZE 29 Temmuz 2011 / 11 Agustos 2011

Ateş düşer şarkılara

Halk›n Sesi

Sulari’nin Zazakî bir parçasını da seslendirdi. Mutlu, Aynur Doğan’a yönelik ırkçı tepkiler ve Alevi müziğinin bugünkü durumu üzerine düşüncelerini bizimle paylaştı. Albümünde şiirlerine yer verdiği İkinci Yeni akımı, şiir-müzik ilişkisi üzerine yaptığımız sohbet, müzik endüstrisinde ‘ustalığa’ karşı hep kendini yeniden üreten bir müzisyenin görüşlerini yansıtıyor.

Besteci ve düzenlemeci Erol Mutlu’nun ilk solo albümü Ateş Düşer Şarkılara, kısa bir süre önce dinleyicilerle buluştu. Türkçe, Kurmancî ve Zazakî besteler yapan Erol Mutlu’nun albümüne Erkan Oğur, Aynur Doğan, Ahmet Aslan gibi isimler katkı sunuyor. Turgut Uyar, Cemal Süreya ve Edip Cansever’in şiirlerini, Kürt yazar Mehmed Uzun’un bir şiirini besteleyen Mutlu, albümde Davut

FARKLI D‹LLERDE KEND‹N‹ YEN‹DEN ‹CAD EDEN MÜZ‹SYEN

Dicle’nin sızısını dindiren beste

B

enim değişik dillerde şarkılar yapma sebebim şudur: Bu topraklarda yaşayan başka diller var ve o dillerle oluşan bir edebiyat geleneğine yaslanıyoruz.

Yeni albümünüzün künyesine baktığımızda Erkan Oğur, Aynur Doğan, Ahmet Aslan, Yurdal Tokcan, Serkan Çağrı gibi isimler göze çarpıyor. Albümün hazırlık aşamasından bahsedebilir misiniz? Albümde yer alan konuk müzisyenlerin tümünün farklı bir hikayesi var. Birkaç yıl önce, Dersim’de düzenlenen Munzur Festivali için bir jenerik müziği istenmişti Kalan Müzik’ten. Bu jenerik müziğinin vokallerini Ahmet Aslan’la birlikte yapmıştık ama hazırladığımız şarkı bir köşede jenerik müziği olarak kalmıştı. Şarkıyı gözden geçirip mix’ini de yeniden yaparak albüme koyduk. Kalan Müzik’te daha önce de birlikte çalıştığımız Aynur’un vokal yapmasının bir sebebi var: Kürtçe’de nehirler dişildir. Bir kadın sesi Dicle’nin Yakarışı şarkısı için daha anlamlı olacaktı, hatta belki de tamamını Aynur söylemeliydi. Aynur’un sesi de nehrin sesine benzer, su gibidir. Erkan Oğur çok sabırlı bir müzisyen. Bel ağrıları tutsa bile saatlerce çalmaya devam ediyor. Oğur sazı ve perdesiz gitarıyla şarkıya kendi yorumunu kattı. Üstadımız olarak ona müteşekkiriz. Albüm kapağı ilginç, albümde de ağırlığını hissettiren İkinci Yeni’yi çağrıştırıyor. Hikayesi nedir? Aslında İkinci Yeni şairlerine dikkatimi yıllar önce Işın Kucur çekmişti, albümde gitarları da kendisi çaldı. Resim ve desenleri ise, yine İkinci Yeni’yi çok seven heykeltıraş arkadaşım Adnan Doğan hazırladı. Kapaktaki renkler, İkinci Yeni’de sık sık geçen imgelere benzer, rüzgar, ateş, güneş ışınlarının limon dilimi gibi düşmesi, boş çarşılar, akşam üstleri, yalnızlık… Bunların çağrıştırdığı duygular, renkler üzerinde oynayarak yapıldı. Ortak beğenilerimiz üzerinden hazırlayınca, albümle uyumlu bir kapak oldu sanırım. Turgut Uyar’ın şiirinde imge olarak ‘su’yun özel bir önemi vardır. Siz bir istisna olarak “su da önemli ama / ateştir benim ustam” dizelerini kapağa almışsınız. Elli İki Hane’nin şöyle bir özelliği var: Uyar, halk şiiri tarzında pek yazmaz. Bu, halk şiiri tarzında yazdığı nadir şiirlerden biri ve kendi özgün söyleyişine oturtmuş. “Oy farfara farfara” hep keyifli bir anlatıma doğru gidecekmiş gibidir ama Uyar’ın şiirinde “ateşli silahlara, ateş düşer çarşılara” gidiyor, aslında bir ezberi bozuyor... Geçmişte Mahzuni Şerif’in ölümü üzerine aşık geleneğini sorguladığınız bir yazınızda “genç Alevi müzisyen kuşağının aşık geleneğini yaşatması”ndan söz ediyorsunuz. Bu albümde de bir Davut Sularî parçası yer alıyor. Aşık geleneğinde kendinizi bir yere koyuyor musunuz? Öyle bir çabam yok, iddiam da yok. Davut Sularî’yi seçmemin sebebi farklı. Sularî, at sırtında sazıyla dolaşan, cemlere giden bir ozan. Mahzuni aşık müziğinin son büyük temsilcisi olarak kabul edilebilir ama “gezgin, aşık-dede” anlamında da Davut Sularî o geleneğin son temsilcisidir. Esasen Dersimli bir aşıktır ve ana dili Zazaca’dır ama ürettiği eserlerin çok büyük bir bölümü Türkçe. Türk halkının diline büyük katkılarda bulunmuştur. Kendi anadilinden

A

ynur Doğan’a yapılan saldırılar yeni durumla alakalı. Kürt sorununda inkar, yerini, tanıyarak aşağılamaya, kendinden uzak tutma çabasına bıraktı Benzer bir durum şu anda müzikte de yaşanıyor. Ben çalışmalarıma etnik müzik üzerinden devam edebilirdim ama geçmişteki sound içinde, o müziğin düzenleme anlamında sunduğu olanakların sınırına dayanmıştık bence. Başarabildiğim iddiasında değilim ama, bazı noktalarda sıfırdan başlayarak, farklı bir yolu zorlayarak, kendinizi yeniden üretebilmeniz gerekir.

okuduğu şarkılar ise genelde bilinmez, zaten birkaç tanedir. Bu kimliğinin bilinmesini istedim özellikle. Çünkü halklar arasındaki kültürel geçişler böyledir, örneğin Yaşar Kemal Türk dilini zenginleştirmiştir ama Kürttür, herkes bilir. Davut Sularî de Türk diline önemli katkılar sunmuştur ama esas kimliği farklıdır, kardeşlik adına bu da bilinsin. Aşık Mahzuni’ye gelirsek, onun ölümü üzerinden sorduğum soru şuydu; “80’lerden sonra Alevi müzisyenler şehre geldi. ‘90’ların koşullarında kent ortamında, Alevi kültüründeki aşık geleneğinin üstlendiği işlev yeni zamanlarda nasıl karşılanabilir?” Burada da 80’li yıllarda yetişmiş, 90’larda ilk ürünlerini vermiş, 2000’lerde ise olgunluk dönemini yaşayan Alevi genç müzisyenler akla geliyor. Kalan Müzik’ten çıkan Kızılbaş albümlerinde sazıyla sözüyle üretim yapan çok sayıda genç Alevi müzisyen olduğunu göreceksiniz. Onların bu müziği geliştirerek sürdürmesi önemli. Ben kendimi onların yanına koyamam, çünkü bütünüyle Alevi müziği alanında çalışmıyorum. Yeni açılan televizyon kanalları sayesinde Alevi müzisyenler için bir klip alanı da açıldı… Evet, klip alanı var, ama oralarda belli başlı bir kaç imge var. Beyaz gömlek, kollar kıvrılmış, koşan atlar, yarılmış çorak toprak,

‘Ben artık usta oldum’ noktasına geliyorsanız, ciddi bir sıkıntı var demektir. Çünkü artık yapılan, Uyar’ın dediği gibi yaratma değil çoğaltmadır çıplak ayakla yürüyen bir genç, yanan-kırılan bağlamalar… Biraz dağ, biraz gurbet, biraz sılada kalmış sevgili… Tabi Alevi müziğinin oralara sıkışmaması lazım, bu kapıda bekleyen bir tehlikedir. Alevi müziğinin içe dönük, kapalı anlatımlardan çıkarak dışarıya dair de sözler söyleyen bir müzik olabilmesi önemli. Bir dış mekan olarak türkü barlar da bu anlamda çok da olumlu bir etki yaratmıyor. Siz de barlardan uzak duruyorsunuz sanırım. Kuzey İrlanda’da barlar muhalif kültürün yaşatıldığı yerler olabilir ama Türkiye’de pek öyle görünmüyor.

Siz konserlere de mesafeli duruyorsunuz. Turgut Uyar için kendini sürekli yeniden yaratmanın şairi derler. O da “efendimiz acemiliktir” der ve profesyonelleşmeye karşı “korkulu ustalıktan” bahseder. İkinci Yeni üzerine de çalıştığınızı düşünürsek, acaba sizin de profesyonelleşmeye karşı bir tavrınız mı var? Bu güzel bir soru, çünkü Korkulu Ustalık adlı kitapta Turgut Uyar’ın 1955’te yazdığı ve kitaba adını veren bir yazısı var, çok önemli. Ben müzik üzerine benzer şeyleri düşünürken, Turgut Uyar’ın yıllar önce edebiyat üzerine aynı şeyleri yazmış olduğunu öğrendiğimde mutlu olmuştum ki birkaç ay oluyor bunu keşfedeli. Kendime sağlam bir arkadaş bulduğumu düşündüm. Uyar’a göre bir sanat dalında ustalık söz konusuysa yeni arayışlar durmuştur. Dolayısıyla ‘ustanın’ amatör coşkuyu, yeniden başlayabilme cesaretini göstermesi gerekir. Bir genç şaire yazdığı açık mektupta yine mealen “Yakın şiirlerinizi, kolay beğenmeyin ve şairanelikten uzak durun” diyor. Turgut Uyar’ın söyledikleri aslında bugüne de dair çok önemli bir bakış açısı veriyor bize: Kendini yeniden yaratmak, kendi tabiriyle “kendini yeniden icat etmek”. Eğer “ben artık usta oldum” noktasına geliyorsanız, ciddi bir sıkıntı var demektir. Çünkü artık yapılan Uyar’ın dediği gibi “yaratma değil çoğaltmadır”, alışkanlık halini almış bir üretimdir.

KÜRTLERİ İNKAR DÖNEMİ BİTTİ, ARTIK ‘TANIYARAK DIŞLAMA’ DÖNEMİ Sizin de birlikte çalıştığınız Aynur Doğan geçtiğimiz günlerde katıldığı caz festivalinde Kürtçe söylediği için yuhalandı. Ahmet Kaya’nın yuhalandığı olay için “Kürtçenin kamusal alanda reddedildiğini” yazmıştınız. Aynur olayı da benzer mi? Bence burada artık daha farklı bir durum var. Akademisyen Cenk Saraçoğlu, yeni durumu şöyle kavramsallaştırmıştı: “Tanıyarak dışlama”. Kürtlerin olmadığı, Kürtçe diye bir dilin olmadığı iddia edilmiyor. Kürtlerin var olduğu, bunların bir dili olduğu, o dilin olanakları aşağılansa bile, inkar edilmiyor. Biz de Kürtçe çıkmış kitapları televizyon programlarında masaya koyup “bakın işte Kürtçe var” deme mecburiyetinde değiliz artık. Ama yeni bir durum oluştu, şimdi Kürtlerin varlığı artık sürekli kriminalize edilen bir varlık olarak görülüyor. Bu ayrımcı söylem, birçok suç kategorisini, doğrudan Kürtleri işaret edecek şekilde etnikleştiriyor: Hain, bölücü, mafya, hırsız, terörist, eli uzun, kapkaççı… İnkar yerini tanıyarak aşağılamaya, kendinden uzak tutma çabasına bıraktı. ‘Sen Harbiye’ye bir Kürt sanatçı kimliğiyle nasıl çıkarsın, hadi çıktın, bizim mekanımızda nasıl Kürtçe okursun?’ hali. Yoksa o konsere gidenler Aynur’un orada olacağını, hangi dille, ne söyleyeceğini bilerek gittiler. Ne var ki Aynur’u savunurken ileri sürülen bir yanlış argüman da var. Aynur’u samimi biçimde savunduğuna inandığım bazı insanlar “Okuduğu şarkı zaten bir sevda şarkısıydı, yarım kalan şarkısı ‘ayran’ üzerineydi, bunda ne var ki?” diyerek Aynur’u savunuyor. Buna gerek olduğunu sanmıyorum, Aynur orada içeriği farklı ya da protest bir şarkı da okuyor olabilirdi. İyi niyetle söylendiğini biliyorum ama Kürtçe’nin, içerik üzerinden masumlaştırılarak savunulmasında bir hata var.

Zeytinburnu pilot bölge Hayatınızın bir bölümü Kazlıçeşme’de geçmiş. Zeytinburnu’daki linç haberlerini takip edebildiniz mi? Hikaye belli aslında, sadece Zeytinburnu’da değil, birçok yerde insanlar küçük gettolar halinde yaşıyor. Osmanlı döneminde halkların barış içinde birlikte yaşadığı iddia edilir, ama ben artık pek emin değilim. Barış içinde yaşansaydı 1900’lerin başında Süryani-Keldani katliamı, Ermeni soykırımı, mübadeleler, sürgünler bu kadar rahat gerçekleşebilir miydi? Halkların iç içe, birbirine tutunarak yaşadığı bir coğrafyada katliamlar bu kadar kolay olamazdı. Bugün de Aydın’da, Erzurum’da Kürtlere kolay saldırılamaz, Karadeniz’de tütünde,

fındıkta çalışan Kürt işçiler kolay kovulamazdı. Zeytinburnu kritik bir bölgedir. Türkler, Tatarlar, Kürtler, Arnavutlar, göçmenler yan yana yaşarlar ama pek iç içe değil, gettolar halinde. Yaşananlar tehlikeli, ateşlenirse yayılabilecek bir durum. Umutsuz bir tablo çizmiyorum, gerçekçi düşünmeye çalışıyorum, bu sorun çözülmezse olacaklar böyledir. Sorun eninde sonunda çözülecektir, daha ne kadar gidebilir ki bu durum? Hepimizin hayatından gidiyor. Sorunun çözülmesini engellemeye çalışabilirler, bariyerler koyabilirler, ki bunlar da yapılıyor zaten, ama artık geçmişe dönülemez.

Mehmed Uzun’a sözümüz vardı Mehmed Uzun’un Dicle’nin Yakarışı’nda geçen bir şiirini de bestelemişsiniz. Özel bir anlamı var mı? Bu topraklarda sadece Türkçe yazılmadığını hatırlamak gerek. Edebiyat dendiğinde sadece Türk dili ve edebiyatını değil, Kürtçe, Ermenice, bulabilirsem Süryanice, bu topraklarda kullanılan tüm dilleri ele almak isterim. Benim değişik dillerde şarkılar yapma sebebim de budur, bu topraklarda yaşayan başka diller var ve o dillerle oluşan bir edebiyat geleneğine yaslanıyoruz. Mehmed (Uzun) abinin Hawara Dîcleyê adlı kitabında manzum yazılmış bölümler vardır. Vefatından yıllar önce bir sohbetimizde bunları bestelememizi istemişti. O dönem araya giren işler nedeniyle mümkün olamadı. Daha sonra ben kendisinden izin alıp romandaki manzum yazılmış bir bölümü bestelemeye başladım. Müziğini taslak düzeyinde bile maalesef Mehmed abiye yetiştiremedim, dinlemesini isterdim.

Farklı etkilere açık olmalı Onları olumsuzlamak için söylemiyorum ama İkinci Yeni şiirleri uzun yıllar hep Yeni Türkü, Ezginin Günlüğü, Bülent Ortaçgil gibi müzisyenlerin tekelinde göründü. İlk kez farklı bir soundla İkinci Yeni karşımıza çıkıyor. Siz müziğinizi mevcut tarzlardan birine yakın görüyor musunuz? Yaptığım şarkıların bazı tarzlara yakınlığı varsa bu amaçladığım bir şey değil ama bu türden sızmalara da engel olmuyorum. Ben bağlamaya Orhan Gencebay şarkıları çalarak başladım, arabeskten de faydalanılması gerektiğine inanıyorum. Sonraki dönemler Ruhi Su, Neşet Ertaşlarla halk müziği, sol-protest müzikler, Ahmet Kaya, Yeni Türkü ve benzeri denemeleri dinlerken, üniversite yıllarında da rock müzik dinledim: Led Zeppelin, Jimi Hendrix, Pink Floyd, Doors, sonraki yıllar L. Cohen, T. Waits… Böyle olunca ister istemez tümü müziğinize bir şekilde yansıyor. Albümdeki parçaların özgün müziği çağrıştıran yanları var ama bir yandan etnik müziği, yer yer de alaturka müzikleri çağrıştıran yanları da var. Müzikte farklı etkilere açık olmanın verimli olacağını düşünüyorum. Özgün ya da deneysel demek yerine “serbest çalışma” demeyi tercih ediyorum.

12

DOSYA 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Rahat rahat işçi çıka rma k ’in “Bugüne Tekstil patronu Halit Narin ndan sonra kadar hep işçiler güldü, bu Eylül’den bu biz güleceğiz” dediği 12 ama yana yaklaşık 31 yıl geçti medi. Şimdi patronların gözyaşları din alarına de rahat rahat işçi çıkarm tının engel olan kıdem tazmina rmayenin bu kaldırılmasını istiyorlar. Se em tazmiferyadını duyan AKP de kıd nde bir natını artık “patronlar üzeri ı açıkladı yük” olmaktan çıkaracağın

Kıdem tazminatı fonu: Kapışma ne zaman? AKP, hükümet programında kıdem tazminatını kaldırma hazırlığında olduğunu ilan etti. Düzenlemenin 2012’ye kadar gündemde olmadığını söyleyen AKP, tasfiye planını parlatmaktan da geri durmadı

İ

şçilerin kıdem tazminatlarına el konulması olarak tartışılan “Kıdem Tazminatı Fonu” nihayet hükümet programına girdi. Fon programda şöyle ele alınıyor: “İşçilerimizin büyük çoğunluğunun alamadığı, işletmelerimizin üzerinde ödeme baskısı oluşturan, çalışma hayatının en önemli sorun alanlarının başında gelen kıdem tazminatı sorununu kazanılmış hakları koruyan ve bütün işçilerin kıdem tazminatlarını garanti altına alan bir fon teşkil etmek suretiyle, sosyal taraflarla istişare içinde çözeceğiz.” AKP her zamanki kurnaz diliyle önce “işçilerimizin büyük çoğunluğunun alamadığı” diye tarif ettiği kıdem tazminatını “işletmelerin üzerinde ödeme baskısı oluşturan” diye yeniden tarif ederek bu yasayı niye çıkartmak istediklerini açıklama çabasına girmek istiyor. Madem işçilerin çoğunluğu alamıyor o zaman niye işletmelerin üzerinde büyük yük olsun? Hem işçiler zaten faydalanamıyor “kaldır gitsin” duygusu yaratacaksın ama diğer taraftan da işletme sahiplerine göz kırpmayı ihmal etmeyeceksin. Yüzde 50 oy alıp iktidara yerleşince böyle oluyor demek ki… Kendisine oy verenlerle kedinin fareyle oynadığı gibi oynuyor. İtiraz etsen ne olur, vermişsin tokmağı adamın eline… Diğer taraftan fon kurulmasına ilişkin tartışmalar başladığı gibi hızla tükendi. Hükümet bu konunun hükümet raporunda yer aldığını ama öncelikli sorun alanı

olarak görmediklerini söyledi. Demek ki, önümüzdeki kışa kadar bu mesele bir kez daha rafa kaldırılmış oldu. Ancak biz yine de kışa hazırlık anlamında konuya değinmiş olalım. Kamuoyundaki 1 hafta, 10 günlük tartışmalara baktığımızda esas nokta sermayenin üzerindeki yükün kaldırılması ve işverenleri yatırıma ve istihdama yöneltmek için böyle

bir yasal düzenlemenin zorunlu olması. Bunun gerçekle hiçbir alakası olmadığı açıktır. Zira hiçbir patron işçi çalıştırmaktan korktuğu için yatırım yapmaktan vazgeçmez. Çünkü işçisiz mal veya hizmet üretiminin olmayacağı malumdur. Burada sorun patronların işçi alıp-çıkarmada ellerinin yeterince serbest olamayışıdır. Patron kuruluşlarının “dünyanın en katı emek

piyasasına sahibiz” lafları aslında “biz istediğimiz zaman rahat rahat işçi çıkartamıyoruz” demektedir. Zira mevcut iş kanununda işçi çıkarmayı zorlaştıran veya çıkarttığında az ya da çok bir bedel ödeten düzenlemeler mevcut. Kıdem tazminatı bu konuda sermaye cephesini en çok korkutan yasal düzenleme olarak görünüyor. Kıdem tazminatı tartışmalarında işçi hareketi açısından esas nokta “işten çıkarmanın zorlaştırılması” meselesi. İşçinin çıkartılması halinde bunun patron tarafından tazmin edilmesi gerektiği hükümlerinin korunması önem taşıyor. Bunun dışında, özellikle tartışma sürecinin başladığı dönemde işverenlerin “ödediğimiz vergiler, SSK primleri yetmiyormuş gibi bir de başımıza kıdem tazminatı fonu primi çıkarttılar” şeklindeki ağlamaları vatandaşın gözünde esas mağdurun patronlar olacağı yanılgısını yaratabilir. Benzeri senaryolara hazırlıklı olmak, muhalefetin gücünü ve kamuoyu gözündeki anlaşılırlığını etkileyecektir. Kıdem tazminatının sadece işçinin değil beraberindeki ailesinin de çok önemli bir gelir güvencesi olduğu da bu noktada önemlidir. Kıdem tazminatı fonu saldırısı çalışma hayatının esnekleştirilmesine yönelik en güçlü hamlelerden biri. Esneklik işçi sınıfının emek sürecinde teslim alınmasının sermaye açısından en güvenilir yöntemi oldu. Bu anlamıyla kıdem tazminatı kavgası işin esasına ilişkin bir kavga ve kazanan için de kaybeden için de önemli sonuçlar yaratacak.

Hem işçilerin çoğunluğu kıdem tazminatı alamıyor diyorlar, hem de kıdem tazminatının patronlar üzerinde büyük baskı olduğunu savunuyorlar. Alınamayan tazminat nasıl baskı yapıyor, merak konusu

Kıdem için yürüdüler AKP'nin kıdem tazminatını fona devredeceğini hükümet programında ilan etmesi üzerine emekçiler tepkilerini Taksim’de dile getirdi. Herkese Sağlık Güvenli Gelecek Platformu, AKP iktidarının kıdem tazminatını kaldırma planlarını 22 Temmuz’da Taksim’de yaptığı eylemle protesto etti. Demokratik kitle örgütlerinin destek verdiği eyleme yüzlerce emekçi katıldı.

Yüzlerce emekçinin kıdem tazminatına sahip çıkmak için bir araya geldiği eylemde “Kıdem fona fon patronların kasasına”, “Kıdeme dokunma” yazılı dövizler taşındı. Emekçiler sık sık “Kıdeme uzanan eller kırılır”, “Geliyor geliyor genel grev geliyor” sloganlarını attı. Taksim’e gelindiğinde basın açıklamasını platform adına Belediye-İş üyesi Veysel Aslan yaptı.

Kıdem tazminatı hakkının gasp edilmesini ve esnek, güvencesiz çalıştırmanın daha da yaygınlaşmasını kabul etmeyeceklerini vurgulayan Aslan şöyle konuştu: “İşçi sınıfının AKP hükümetine kimin ‘usta’ olduğunu gösterecek gücü ve deneyimi vardır. Yeter ki iş güvencemiz ve güvenli geleceğimiz için birleşik mücadeleyi örgütleyelim.” Eylem basın açıklamasının ardından son buldu.

Sorularla kıdem tazminatı 1) K›dem tazminat› nedir? Kıdem tazminatı iş hukukumuza göre işçinin yasalarla belirlenmiş kendi hataları dışında işten çıkartılması veya haklı sebeplerle işi bırakması halinde 1 yıldan fazla çalışmışlığı varsa bir aylık brüt ücreti tutarında aldığı ücrettir. Kıdem tazminatının yılda iki kez hükümet tarafından belirlenen ödeme tavanı bulunmaktadır. İşçinin brüt ücreti bu tavanı aşsa bile ödeme tavan üzerinden yapılır. Örneğin 2011 yılı ikinci yarısı tavan ücreti tutarı 2731 TL’dir. Bunun dışında; a) İşçinin askere gitmesi halinde, b) kadın işçi evlendikten sonra 1 yıl içinde işten ayrılmak isterse c) emekliliği hak ederek işten ayrılması halinde d) vefatı halinde yasal hak sahiplerine verilmek üzere kıdem tazminatı hak edilir. Kıdem tazminatı patron cephesinden “işçinin işe sadakatinin bir ödülü olarak işten ayrılan işçiye verilen bir “ikramiye”dir. Ancak son kıdem tazminatı tartışmalarından sermaye cephesinin iddialarına bakıldığında önceleri söylemeye bayıldıkları bu gerekçenin çok samimi olmadığı anlaşılıyor. Kıdem tazminatından kurtulmayı büyük bir heyecanla bekledikleri görülüyor. İşçi cephesinden ise patronun işçiyi kolay işten çıkartmasını engelleyen ve işten çıkartılma halinde işsiz kalacağı süre için bir güvence sağlayan veya çalışma süreleri içinde aldığı yetersiz ücreti emekli olduğunda bir ölçüde telafi eden ücret şeklidir. Bir başka deyişle ödemesi sonraya bırakılmış işçinin hak ettiği bir ücret türüdür kıdem

tazminatı. 2) K›dem tazminat› ifl hukukumuza ne zaman girmifltir? İlk kez 1937 yılında 3008 sayılı yasayla iş hukukumuza giren kıdem tazminatını o yıllarda 5 yıl sürekli olarak aynı işyerinde çalışan işçiler hak ediyordu. Başta belirttiğimiz “işçiye sadakati karşılığı ödenen ikramiye” anlayışının 5 yıl aynı işyerinde çalışan işçiye karşı patronun bir “vefa” borcu veya lütfu gibi ödenmesinin sonucu oluştuğunu söylemek yanlış olmaz sanırız. Ancak 1960’lı yıllarla birlikte yükselen işçi hareketinin çözdüğü sorunlardan biri de bu konu olmuş ve 1973 yılından itibaren 5 yıllık süre 1 yıla indirilmiştir. Böylece aslında “işverene sadakat” yerini “işçinin kazanımı” söylemine bırakmış ve o günden bu yana da en sarısından sendikaların lafzi düzeyde bile tartışmaktan çekindiği bir “hak” olarak kabul edilmiştir. 2003 yılında değiştirilen 1475 sayılı İş Kanunu bütünüyle değiştirilirken sadece “kıdem tazminatı” maddesine dokunulmamış 2003 tarihli 4857 sayılı iş kanununa rağmen kıdem tazminatına ilişkin hükümler eski iş kanununa göre yürütülmeye devam etmiştir. 3) K›dem tazminat›n›n kald›r›lmas› ilk ne zaman gündeme geldi? Sermaye cephesi kıdem tazminatının kendilerine bir yük olduğunu her fırsatta dile getirmişti. Ancak 2003 tarihli 4857 iş kanununda 120. maddedeki düzenlemeyle AKP hükümeti bu konudaki ciddiyetini açıkça ifade etmiştir. MADDE 120. – “25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç

diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.” Bahsedilen 14. madde kıdem tazminatını düzenlemektedir. Ayrıca iş kanununun Geçici 6. maddesi de kıdem tazminatı fonunun kurulacağını söylemektedir. Madde şöyledir: “Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır.” 4) En son haliyle haz›rlanan yasa çal›flmalar›nda K›dem Tazminat› Fonu ne getiriyor? a) Kanun çıktığı zamana kadar birikmiş kıdem tazminatları işverene aittir. Fonun yükümlülüğü yasa çıktıktan sonra başlar. b) Kıdem tazminatın hak kazanma koşulları: İşçinin çalıştığı süre

kadar kıdem tazminatı fonuna işçi adına aylık prim yatırılıyor ve bu anlamıyla 1 yıldan az süreli çalışan işçinin de adına prim birikmiş oluyor. 1 yıldan az çalıştı diye kendi adına yapılan ödemeler kaybolmuyor. Bu yanıyla mevcut yasada olmayan işçi lehine bir uygulama gibi görünüyor. Ancak bu kısa ödemelerin aynı zamanda işçinin işten çıkartılmasının kolaylaştırılması ve meşrulaştırılması için bir gerekçe olacağı da kabul edilmeli. Zira bu kısa sürelerin birikmesiyle işçinin işine yarayacak bir tazminatın hak edilmesi neredeyse imkansızdır. c) Fondan ödeme hangi koşullarda oluyor: i. Emeklilik hakkı kazanma ii. En az 10 yıl adına prim ödenen işçinin isteği halinde iii. İşçinin ölümü halinde varislerine Bu durumda işçinin kıdem tazminatı alma hakkı açıkça sınırlanmış.

Mevcut düzenlemede işçinin haksız sebeplerle işten çıkartılması veya haklı sebeple kendisi işten ayrılması kıdem tazminatına hak kazanmasına yol açarken Fon uygulamasında her koşulda (emeklilik ve ölüm dışında) 10 yıl beklemesi gerekecek. d) Ödeme tutarı ne olacak: Ödeme son beş yıllık ücret ortalamasına göre şimdiki gibi 1 aylık brüt ücret tutarında olacak. Ancak mevcut uygulamada en son alınan ücret üzerinden hesaplanırken son 5 yıllık ücret ortalamasının getirilmesiyle hak edilen tazminatta ciddi düşüşler yaşanacaktır. Ayrıca mevcut uygulamada her türlü para ve paraya çevrilebilen sosyal yardımlar tazminatın hesaplanmasına esas alınırken fon uygulamasında sadece işverenin bildirdiği brüt ücret esas alınacaktır. Ülkemizde sigorta ödemelerinin büyük ölçüde asgari ücret üzerinden yapıldığını düşündüğümüzde işçinin

hak kaybı hakkında bir fikrimiz olabilir. Ayrıca yine biliyoruz ki; işçinin sigortası düşük ödense veya sigortasız çalışsa bile belli bir süre çalıştıktan sonra patronuyla pazarlık yapıp tazminatını alabiliyor. Fon uygulamaya geçtiğinde bu şekilde çalışan yüzbinlerce işçinin tazminat hakkı ya kuşa çevriliyor ya da yok oluyor. e) Fonun yönetimi nasıl olacak: Fonu devlet yönetecekmiş. Buradan maksat tıpkı daha önce yapıldığı gibi fonda biriken paraların başka amaçlar için kullanılması olacaktır. Üstelik 10 yıl boyunca fondan hiçbir ödeme yapılmayacak. İşsizlik fonunun yasasında da “başka amaçlar için kullanılamaz” deniyordu ama işverenlere nasıl peşkeş çekildiğini hepimiz biliyoruz. Kuşkusuz fondan asıl beslenecek olan kapitalist devletin kendisi olacaktır. Bütçe açıkları, borç ödemeleri vs. için fon müthiş bir kaynak oluşturmaktadır.

13

TARİH 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Emperyalizmin kıskacında bir ada Tarihi boyunca istila edilen, ABD-SSCB denge noktasında, Türkiye-Yunanistan işgal taşeronluğunda bir ada

K

ıbrıs, Akdeniz ticaretindeki stratejik önemi nedeniyle tarihi boyunca istila edilmiş, yağmalanmış bir ada. “Akdeniz’in ortasındaki batmaz uçak gemisi” diye anılan ada, emperyalist güçlerin Akdeniz’deki üslerini/üstünlüklerini Türkiye ve Yunanistan üzerinden kurdukları, denge noktası olarak gözettikleri bir bölge. Tarihine bunun süzgecinden bakmak milliyetçi söylemin ardındaki emperyalizmi görmek açısından önemli. KIBRIS SAVAfiÇISI OTHELLO Adanın tarihinde Türk topluluğu ilk olarak, Venedik’le uzun süre devam eden çekişmenin ardından, 16. yüzyılda Osmanlı'nın işgali ile adaya yerleştirilir. Öyle ki Shakespeare’in 1604’te yazdığı Othello adlı oyunda başkahraman Othello, Venedikliler adına Osmanlı’ya karşı Kıbrıs’ı savunmak üzere adaya gider. Üç yüzyıl süren Osmanlı egemenliği, 1878’de adanın İngilizlerin eline geçmesiyle son bulur. Bu tarihten itibaren Kıbrıs, İngiltere’nin sömürgesi olarak bir vali aracılığı ile yönetilmeye başlar. İngiltere’nin 1. Dünya Savaşı’nda adayı ilhak etmesinin ardından 1923 Lozan Antlaşması’yla adanın İngiliz toprağı olduğu kabul edilir. Kıbrıs’ın İngiltere açısından öneminin en çok öne çıktığı dönem, 1950-56 dönemidir. Bu dönemde ABD baskısı sonucu Mısır’la imzalanan Süveyş Antlaşması ile İngiltere’nin bu ülkedeki askeri varlığını çekeceği kesinleşmiş, elinde Akdeniz’deki son siperi olarak

sadece Kıbrıs sömürgesi kalmıştı. Öte yandan bu yıllar İngiltere açısından ABD’nin yeni sömürgecilik siyaseti ile de çekiştiği yıllardı. Kıbrıs’ta yükselecek muhtemel bir mücadelenin adayı emperyalist ilişkiler ağı dışına çıkaracağını düşünen ve SSCB’ye karşı önemli müttefikler olarak saydığı Yunanistan ve Türkiye’nin Kıbrıs nedeniyle birbirine düşmesinden çekinen ABD, İngiltere’ye baskı yapmaktaydı. Türk ve Yunan tarafları açısından ise; 1951’e dek İngiltere’nin etki alanında bulunan ve Enosis’i (Yunanistan’la birleşme) reddeden Yunanistan, Marshall-Truman Yardımları, ABD tekelleri ile başlayan ABD hegemonyası ile değişir, Enosis’i dillendirmeye başlar. 1950’de DP’nin Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü “Türkiye ve Yunanistan arasında Kıbrıs diye bir sorun yoktur” diyerek, Batı bloğuna ve NATO’ya kabul edilmek isteyen Yunanistan gibi temkinli davranırken, 1954’te Kıbrıs’ın kendi kaderini tayin hakkı uluslararası gündeme girince Türkiye taksim (bölünme) politikasına yönelir. FAfi‹ST ÇETELER ‹fiBAfiINDA Bu dönem aynı zamanda adada faşist çetelerin farklı emperyalist odaklardan aldıkları destekle varlık alanı gösterdiği dönemdir. Kıbrıs’a gönderilen General Grivas, EOKA’yı örgütlemeye başlarken İngiltere, olası bir çekilme durumunda ABD ile yapacağı pazarlıkta elini güçlendirmek için Kıbrıslı Türkler arasından paralı asker almaya başlar. Aynı dönemde de EOKA’nın karşısına TMT (Türk Mukavemet Teşkilatı) çıkar.

İngiltere, Akdeniz’deki bu üssünün bölünmesine razı olmadığından ne Enosis ne de taksim gerçekleşir, 16 Ağustos 1960’da İngiltere adadan iki büyük üs alarak çekilir. ABD emperyalizmi ve NATO çerçevesinde İngiltere, Yunanistan ve Türkiye’nin garantör devlet olduğu, sözde bağımsız bir cumhuriyetle ada uluslararası emperyalizme eklemlenir. ABD EL‹YLE UZLAfiMA Bu dönemde Türkiye ve Yunanistan, ABD ile bağları dolayısıyla kimi zaman uzlaşırken kimi zaman da kamuoyu baskısı ve adadaki bağlantıları nedeniyle karşı karşıya gelirler. SSCB’yle denge gözetmek durumunda olan ve bölgede çıkacak bir savaşı kendi

stratejik çıkarlarına aykırı bulan ABD ise Başkan Johnson imzalı mektubu ile Türkiye’nin 1964’te Kıbrıs’a müdahalesini engellerken, sorunun çözümüne ilişkin olarak da Acheson Planları olarak bilinen ve adanın taksimini öngören planını gündeme getirir. 1967’de ABD destekli Yunanistan’daki darbe ve 1971’de Türkiye’deki muhtıranın ardından yeniden ABD bağlantılı dış politikanın ağırlık kazanması ile iki ülke yakınlaşırken, Enosis’i ya da taksimi kabul etmeyen Makarios’a suikast girişimleri yapılır, başarısız olunca Grivas tekrar adaya giderek EOKA-B’yi kurar, başarısız olunca da sıra bir askeri darbeye gelir. Yapılan darbenin ardından da Türk ordusu adayı işgale başlar. Rum Milli Muhafız Ordusu ise

Türkiye’nin 1955’ten itibaren yöneldi¤i taksim politikas›, adan›n bölünmesini ifade eder. Bunun ilk iflareti Menderes’in, 5 Temmuz 1956’da Meclis’te ilk kez K›br›s’a müdahaleden söz etmesi olarak kabul edilir. Fatin Rüfltü Zorlu’nun d›fliflleri bakan› olmas›ndan sonra Türkiye aktif biçimde bu politikaya yönelir. Politikan›n gerçekleflmesi için 1957’de TMT kurulur, K›br›s’ta ve Türkiye’de ‘Ya Taksim Ya Ölüm’ mitingleri düzenlenir. ENOS‹S:

EOKA (K›br›sl› Savaflç›lar›n Ulusal Birli¤i), 1951’de, Yunanistan ‹ç Savafl›’nda faflist güçlerin komutas›n› yürütmüfl, CIA destekli General George Grivas taraf›ndan kuruldu. Örgütün hedefi Enosis’i gerçeklefltirmekti. Grivas, 1967’de adadan uzaklaflt›r›lana dek ‹ngiliz, Rum ve Türk yüzlerce kiflinin öldürülmesinden sorumluydu. 1971’de Yunanistan’daki ABD destekli Albaylar Cuntas›’n›n deste¤i ile gizlice K›br›s’a döndü. Örgütün ad›n› EOKA-B olarak de¤ifltirdi ve öldü¤ü 1974’e kadar Rumlara ve Türklere karfl› eylemlerine devam etti.

memur sınıfı bu kez “adanın eski sahibine iadesi”ni istemeye başlar hatta 1948’te “Muhtariyet esaret, Enosis ölüm, adil İngiliz idaresinin devamını istiyoruz” sloganlarının atıldığı miting düzenleyenler 1955’lere gelindiğinde taksimi savunur. Taksim tezi, bu sınıfın memurluktan burjuvalığa geçişinin de başlangıcını oluşturur; yüksek fiyatla satış yapan Türk tüccara istediği gibi at koşturabileceği bir iç pazar sağlarken buna itiraz edenleri hain ilan edebileceği işlevsel bir ideoloji de sunar.

KAYNAKÇA:

I Münür Rahvanc›o¤lu – K›br›sl› Türk Devrimci Hareketi (Halk-Der) I Bask›n Oran (Ed.) – Türk D›fl Politikas› Cilt 1

I www.kibrisim.org I Ayfle Hür – Othello’nun Güzel Ülkesi K›br›s I Oya Baydar - Derin Devletin K›br›s’›

K

TAKS‹M:

EOKA:

EGEMENLER‹N TERC‹H‹ Tüm bu süreçte, her iki tarafın egemen sınıfları açısından da durum değişkendir: İngiliz idaresinin ilk başladığı dönemde, daha önce Osmanlı’nın koruyup kolladığı kilise, vergi toplama ayrıcalığı gibi sınırlamalarla karşılaşınca Yunanistan’a yanaşırken, Osmanlı bürokratları ise

varlığını İngilizlerden almanın garantisini kaybetmemek için İngilizlerle işbirliğine giderler. Bürokrat/memur olarak başlayan serüvenleri ilerleyen yıllarda burjuvalığa evrilen bu sınıf, her dönem çıkarını garantiyi alacak, durumunu muhafaza edecek güçlere yanaşmayı tercih eder. Dolayısıyla sırasıyla İngiliz idaresini, sonra Türkiye’yle birleşmeyi, ardından da taksim tezini savunur. İngiltere’nin Kıbrıs’taki varlığı tehlikeye girince Kıbrıslı Türk

Aynı safta dövüşen adalılar

Adanın faşizm sözlüğü

Yunanca birleflme anlam›na gelen Enosis sözcü¤ü, adan›n Yunanistan’la birleflmesi fikrini ifade eder. ‹lk kez 1828’de dile getirilmifltir.

saldırıdan 2 saat sonra, Yunan genelkurmayının onayı dışında püskürtme emri yayımlar ve nihayet ada bölünür.

TMT:

K›br›s’ta bir dizi cinayet ve provokasyona imza atan, kurucular› aras›nda ‘Mülayim’ (ileriki y›llarda ‘Toros’) kod adl› Rauf Denktafl’›n da bulundu¤u Türk Mukavemet Teflkilat›, Kas›m 1957’de kuruldu. Bu y›l›n son günlerinde de Özel Harp Dairesi’ne ba¤l› hale geldi, üyeleri Türkiye’deki komanda kamplar›nda e¤itim gördü. TMT’nin görevi K›br›s’taki Türk varl›¤›n› silahla korumak ve Türkiye’nin izleyece¤i K›br›s politikalar›n› desteklemek olacakt›. Faaliyetler son derece gizli yürütülecek Türkiye’nin ve Türk ordusunun ad› ifle kar›flt›r›lmayacakt›. Hedefinde her iki halktan da komünistler, sendikac›lar, ayd›nlar vard›. Bölünme politikalar›na karfl› ç›kanlara, Rum

iflçileriyle birlikte PEO’da örgütlenen, 1 May›s düzenleyen Türk iflçilere karfl› terör politikas› izledi. ‹ki toplum aras›ndaki çat›flmalar› t›rmand›rmak için pek çok provokasyon yapt›. TMT, Denktafl’›n imtiyaz sahibi oldu¤u Nacak gazetesi arac›l›¤›yla “halk› bilinçlendirme kampanyalar›” da yürütüyordu “Türk’ten Türk’e kampanyas›” ve kampanyan›n oluflturdu¤u K›br›s Türk Çarfl›s›’yla, 1950’lerin sonunda sanayi üretimi ve ticaretteki pay› yok denecek kadar az olan Türkler için sermaye birikimi sa¤lama yoluna gidildi. Kampanyalara uymayanlara para cezas›, dayak gibi yapt›r›mlar uygulan›yordu. Bu kampanya yüzünden pek çok Türk dayak yedi, dükkan camlar› k›r›ld›.

ıbrıslılar, birbirlerine karşı kışkırtılmadan, faşist örgütlenmelerin önayak olduğu katliamlarla karşı karşıya gelmeden evvel adada iç içe yaşayan bir halktı. İngiliz sömürgesine karşı sınıf mücadelesinde birleşen halkı yaratılan milliyetçilikle ayırmak, başvurulan yöntem oldu. Türk ve Rum Kıbrıs halkının ilk ortak örgütlenme deneyimleri 1900lerin başına dek uzanıyor. Bazı Kıbrıslı Türk İşçiler, Nisan 1919’da kurulmuş olan İnşaat İşçilerinin Sendikası’nda Kıbrıslı Rumlarla birlikte örgütlenmişler ve 1924’te tek bir örgüt çatısı altında bütün işçileri örgütlemiş olan Leymosun İşçi Merkezi’nin faaliyetlerinde Kıbrıslı Türk işçiler de yer almıştı. 1930’ların başında dünyada ekonomik kriz, Kıbrıs’ta da kuraklık ve yoksulluk hüküm sürerken Kıbrıs halkı işçi sendikalarında örgütlenmeye başlamıştı. 1930 ve 40’lar boyunca Türk ve Rum işçiler Taşımacılık ve Liman İşçileri Sendikası’nda ortak mücadele yürütürler. İşçiler, sekiz saatlik çalışma günü, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, çalışma yasaları, sosyal güvenlik, ücret artışı için ortak bir mücadele yürütürler, grevlere giderler. Ermeni, Rum ve Türklerden oluşan

PEO’nun (K›br›s ‹flçi Federasyonu) kolu olan K›br›s Türk Bürosu’nun ilk bildirisinde Naz›m Hikmet’in K›br›sl› Türklere gönderdi¤i flu mesaj yer al›yordu: “K›br›s’ta bar›fl için, hürriyet için, K›br›s’›n sömürge olmaktan, emperyalizme askeri üs vazifesi görmekten kurtulmas› için dövüflen K›br›sl› Rum kardefllerinizle el ele verin. Ayn› safta yan yana dövüflün.” demiryolu çalışanları ise 1941 yılında greve çıkarlar. Grevi durdurmayı reddeden grev komitesi, İngiliz sömürge yönetimi tarafından tutuklanarak hapse atılır. 13 Ocak 1948’de ise 2000 Türk ve Rum işçisinin, Amerikan şirketi olan CMC’ye (Kıbrıs Maden Şirketi) karşı başlattığı Büyük Maden Grevi, 125 gün sürer. Polis 3 ve 8 Mart’ta ateş açarak çok sayıda işçiyi yaralar ve 76

işçi eşleriyle birlikte iki yıla varan hapis cezaları alır. SÖMÜRGEYE KARfiI ORTAK 1 MAYIS Kıbrıslı Türk ve Rum işçiler arasındaki işbirliği, 1 Mayıslar’da da devam eder. 1958 1 Mayıs’ı Kıbrıslı Rum ve Türk halklarının katılımı ile birlikte Lefkoşa’daki PEO önünde başlayan bir miting ile kutlanır, birlikte işçi sınıfının ortak slo-

ganları atılır. İngiliz emperyalizmini kınandığı pankartların yanı sıra dağıtılan bildiride İngiliz sömürgeciliğine karşı ortak mücadele çağrısı yapılır. Ancak aynı günün akşamı, Kıbrıslı Türk işçilerin lokali olan Lefkoşa Türk EğitimSpor Kulübü basılarak, yakılıp yıkılır. Ertesi gün, PEO üyesi Türk işçilerin istifa etmezlerse cezalandırılacaklarını ilan eden TMT imzalı bir

bildiri yayımlanır. 22 Mayıs 1958’de PEO Sendikası Türk Bürosu’nun Sekreteri Ahmet Sadi’ye silahlı bir saldırı düzenlenir. 24 Mayıs’ta İnkilapçı Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Fazıl Önder öldürülür. TMT 27 Mayıs’ta çıkardığı bir bildiri ile bu olayı üstlenir. 29 Mayıs’ta ise yakılıp tahrip edilen Eğitim Kulübü yönetim kurulu üyelerinden Ahmet Yahya öldürülür.

14

GENÇLİK 29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

Halk›n Sesi

Kolektif’ten çağrı: Sokağı özgür bırak Öğrenci Kolektifleri tutuklu arkadaşları için bir kampanya başlattı. ‘Sokağı özgür bırak’ diyen Kolektifçiler baskıya maruz kalan tüm kesimlerle buluşmayı hedefliyor

Kampanya sokakta başladı, sürüyor

Ö

ğrenci Kolektifleri tutuklamalara karşı “sokağı özgür bırak” sloganıyla bir kampanya başlattı “Kendisine karşı çıkılabilmesine”, “muhalefet edilmesine”, “karizmasının çizilmesine” ve elbette “sokağın mücadelenin adresi olarak gösterilmesine” dayanamayan Recep Tayyip Erdoğan'a inat, üniversiteliler herkese “sokağı özgür bırak” diye sesleniyor. Hopa olaylarının ardından Öğrenci Kolektifleri üyesi Çağdaş Ersoy, Tayfun Yıldırım, Soner Torlak, Ozan Gündoğdu, Can Kaya, Nuri Özçelik, Uğur Uzunpınar, Uğur Tuna, Hikmet Tanıl ve Demet Yılan'ın tutuklanmasını protesto eden üniversiteliler arkadaşlarının serbest bırakılması için mücadele ediyor. BASKI GÖREN HERKESLE BULUfiACAKLAR “Padişah mecliste üniversiteliler hapiste. Sokağı özgür bırak” çağrısıyla başlayan kampanyayı Öğrenci Kolektifleri Basın Sözcüsü Neval Kösedağı, Halkın Sesi’ne anlattı. Kösedağı AKP saldırılarının tesadüf olmadığını belirterek, son birkaç ay içinde yaşanan olaylara dair örnekler verdi. Çineli köylülerin santral yapımına karşı çıktıkları için tutuklanmasına, Antalya'da “tecavüze hayır” diyen kadınlara “yolu trafiğe kapatmak” gibi absürt bir gerekçeyle açılan

davaya, çevrecilere, gazetecilere, hekimlere açılan davalara değinen Kösedağı, en son Hopa olaylarında da görülen hukuksuz uygulamalara dikkat çekti. Bunların ifade özgürlüğünü kısıtlamak, halkın en demokratik haklarının, basın açıklaması protesto gibi ifade biçimlerinin önünü kesmek için yapıldığını belirtti. Bu nedenle “Sokağı özgür bırak” sloganını tercih

ettiklerini belirten Kösedağı, kampanyanın devamında, tüm bu saldırılara maruz kalan kesimlerle bir araya geleceklerini, gazetecilerden aydın sanatçılara, demokratik kitle örgütlerinden meslek odalarına çağrıda bulunarak kampanyayı büyüteceklerini vurguladı. Kösedağı tüm Türkiye'de açılan stantlarda toplanacak binlerce imzanın yanında www.ozgur-

birak.com adresinde açtıkları internet sitesi ile başta 10 arkadaşları olmak üzere, tüm Hopa tutuklamalarına dair geniş bir kamuoyu yaratcaklarını da belirtti. Ülkesine ve üniversitesine sahip çıkan üniversitelilerin, AKP iktidarının 3’üncü döneminde de ayakta olduklarını ve tutuklu arkadaşları özgür olana dek sokağı biran olsun boş bırakmayacaklarını belirtti.

Ülkenin dört bir yan›nda veri¤i mücadeleyle AKP iktidar›n›n temsilcilerini üniversitelere sokmayan Ö¤renci Kolektifleri, Hopa olaylar›n›n ard›ndan tutuklanan arkadafllar› için bafllatt›klar› kampanyay› bir eylemle duyurdu. “Soka¤› özgür b›rak” slogan›yla bafllat›lan kampanyan›n duyurusu ise slogandaki gibi sokakta oldu. ‹stanbul’da 26 Temmuz günü Galatasaray Lisesi önünde bir araya gelen ‹stanbul Ö¤renci Kolektifleri burada kampanyan›n nas›l ilerleyece¤ini kamuoyuyla paylaflt›. Kurulan standla imza

toplayan Kolektifçiler k›sa bir süre içerisinde yaklafl›k bin imza toplad›. AKP'nin yaln›zca gençli¤i de¤il iflçileri, gazetecileri, köylüleri, kad›nlar›, meslek örgütlerini de hedef ald›¤›n› belirterek Erdo¤an'›n dikensiz gül bahçesi istedi¤ini söyleyen üniversiteliler baflta tutuklu 10 arkadafllar› olmak üzere, çay›na, deresine, yaflam›na sahip ç›kt›¤› ve hakk›n› sokakta arad›¤› için tutuklananlar›n özgür b›rak›lmas›n› istedi. Bandista'n›n da destekledi¤i eylem dört bir yanda yanacak olan k›v›lc›m›n ilk isyan atefli oldu.

AKP’nin kritik kentlere olimpik ‘kıyağı’ A

vrupa 2011 Gençlik Olimpik Oyunları Trabzon’da yapılıyor. 23-30 Temmuz arasında Trabzon’da 11’incisi yapılacak olan Avrupa Olimpik Gençlik Festivali’nde 49 Avrupa ülkesinden katılan 14–17 yaş arasındaki 4 bine yakın genç sporcu atletizm, basketbol, bisiklet, jimnastik, hentbol, judo, tenis, voleybol ve yüzme branşlarında

mücadele edecek. Bu organizasyon için kente 510 milyon liralık yatırım yapıldı. Müsabakalara katılmak için 4 bin sporcu ve etkinlik için çevre illerden kente taşınan binlerce kişi Trabzon’da bulunuyor. Türkiye’de yapılan uluslararası organizasyonlarda son yıllarda bir sıçrama oldu.

Organizasyon öncesinde lobi faaliyetleri ile lobi grupları; organizasyonun alınmasından sonra ise hazırlık ve yapım ihaleleriyle birçok il ve şirket ihya oldu. Türkiye’de 2005 yılında İzmir Üniversiade Yaz Oyunları, Erzurum’da 2011 Üniversiteler arası kış oyunları yapılmıştı. İzmir’in 2014’e kadar üç organizasyona daha ev sahipliği yapması bekleniyor. Mersin ise 2013 Akdeniz Oyunlarına ev sahipliği yapacak. İzmir Üniversiade yaz oyunları için tanıtıma 3,5 milyon lira harcandı. Halkapınar Spor Salonu için 17 trilyon 350 milyar liralık yatırım yapıldı. Açılış töreni 10 milyon liraya mal oldu. Üniversiade 2005’in toplam maliyeti 400 milyon lirayı aştı. Bu maliyetin önemli bir kısmı sponsorluk gelirleriyle karşılandı. Erzurum’da 27 Ocak–6 Şubat tarihleri arasında yapılan 2011 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları’na (Universiade) inşa edilen 7 ayrı spor tesisinin 700 milyon lira harcandı. Atatürk Üniversitesinin yurtlarının organizasyonlara gelenlere tahsis edilmesi nedeniyle yurtların kapasiteleri arttırıldı ve yurtlarda tadilat yapıldı.

Mersin 2013’te Akdeniz Oyunlarına ev sahipliği yapacak. Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan kente 500 milyon liralık yatırım yapılacağını söylüyor. fi‹RKETLERE RANT KENTLERE RÜfiVET Dünya turizm gelirinin yüzde 32’si spor turizminden elde ediliyor. Bu açıdan düşünüldüğünde altyapısı olmayan kentlere milyonlarca lira akıtılarak yapılan etkinliklerin asıl amacı da anlaşılabiliyor. Kente spor organizasyonları nedeniyle binlerce sporcu geliyor. Ayrıca iç turizmde de hareketlilik yaratan organizasyonlar kent ekonomisine sıcak para taşıyor. Organizasyona ev sahipliği yapan kent de mali kaynaklarıyla yapamayacağı reklâmı yapıyor. Kentte dev tesisler yapılıyor. Bu tesislerin yapım işlerini alan, başta inşaat şirketleri olmak üzere yandaş sermaye ayrıca ihya ediliyor. İzmir ve Erzurum oyunlarının reklâm ve medya ihalelerini alan sportsnet, sadece İzmir için 3,5 milyon lira aldı. İzmir olimpiyat köyünün yapım ihalesi Doğuş grubuna 38 mily-

Ahmet Kaya’dan sonra Aynur Do¤an da sahnede ›rkç› sald›r›lara maruz kald›. 18'inci ‹stanbul Caz Festivali kapsam›nda Harbiye Cemil Topuzlu Aç›khava Sahnesi'nde "Suyun Kad›nlar›" adl› gecede sanatç› Aynur Do¤an'›n Kürtçe flark› söylemesi bir grup seyirci taraf›ndan protesto edildi. Sahneye pet flifleler, minderler at›ld›, Aynur Do¤an sahneden inmek zorunda kald›.

Halk›n Sesi’nde yay›mlanmas›n› istedi¤iniz karikatürlerinizi chevivaugur@hotmail.com ve atb@sendika.org adreslerine gönderebilirsiniz.

Zeytinburnu’nda linç ittifakı Hopa olaylar› nedeniyle polis operasyonlar› sürüyor. Operasyonlar›n hedefinde Hopa halk› ve ö¤renciler var. 10’u Ö¤renci Kolektifler, 2’si ÖDP üyesi 12 ö¤renci tutuklu. ‘Paras›z e¤itim’ istedi¤i için tutuklanan Berna ve Ferhat dahil çok say›da ö¤renci maphus.

on 232 bin liraya verildi. Trabzon’daki tesislerin ihalesini de Serkan İnşaat aldı. Tatilinde spor yapma olanağı arayanlar olimpik oyunlar dev tesislerin yapıldığı kenti tercih ediyor. Uluslararası organizasyonları kentte bacasız sanayi olarak tanıtılıyor. Etkili lobi faaliyetleriyle elde edilen uluslararası gençlik olimpiyatları AKP’nin elinde siyasi bir rüşvete de dönüşüyor. Gençlik oyunlarının yapıldığı üç kent AKP’nin seçim stratejisinde de önemli bir yer tutuyordu. Trabzon ve İzmir AKP’nin oy oranını yükseltmek istediği iki kentti. İzmir’de CHP ile yarışan AKP, Trabzon’da da MHP ile yarışıyor. Bir önceki yerel seçimlerde belediye başkanlığını CHP’ye kaptırmış olduğu için işini sağlama alıyordu. MHP tabanının güçlü olduğu Erzurum’da ise AKP’nin ‘Ülkücü’ seçmenlerden daha fazla oy almak istediği biliniyordu. Her üç kentte Universiad’a ev sahipliği yaptı. Her üç açılış da AKP’nin gövde gösterisine dönüştü. Böylece üniversitelilerin spor tutkusu AKP’nin seçim ve propaganda stratejisine yaramış oldu.

Silvan’da 13 askerin hayat›n› kaybetmesinin ard›ndan sokaklar bir kez daha ›rkç›-faflist gösterilere tan›k oldu. Zeytinburnu’nda faflistler üç gün boyunca Kürtlere ait dükkanlar› tahrip etti. Sokaklarda terör estirdi. Polis sald›rganlar› izlemekle yetindi. Polisle ›rkç› sald›rganlar›n iç içe oldu¤u görüntüler bas›na yans›d›.

KÜLTÜR SANAT

15

29 Temmuz 2011 / 11 Ağustos 2011

Halk›n Sesi

Erken veda

Vurmay›n kelepçeler

Amy Winehouse bizlere 27 yaşında veda etti. İlk albümü Frank’in ardından ‘Back to Black‘ albümü ile tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hatırı sayılır bir hayran kitlesi olan ve bu albümü ile 5 dalda Grammy ödülünün sahibi olan Winehouse, soul ve caz müziğinin önde gelen seslerinden biriydi.

Bakan flaka m› yap›yor? HES‘lere karşı çıkan Tarkan’a “Sen kendi işine bak” diyen Veysel Eroğlu taktik değiştirdi. Eroğlu'nun "HES‘leri daha iyi anlatmak için Tarkan'dan şarkı isteyeceğiz" sözlerine sanatçıdan yanıt geldi: "HES'lere karşı çıkan birinin HES'lerle ilgili şarkı yapması ironiden öte komik olur!"

Usta gözlerini yumdu Yunan yapımcı-yönetmen Mihalis Kakoyannis, yaşamını yitirdi. Kakoyanis 'Zorba the Greek' filmiyle tanınıyordu. Kakoyannis'in 1964 yılında Anthony Quinn ile prodüktörlüğünü üstlendiği ''Alexis Zorbas'' adlı film dünya çapında tanınmış, 3 kez Oscar'a aday gösterilmişti.

Yirmi beşinci sanat yılını dostlarıyla birlikte kutlayan Borçka Macaheli’li Gürcü müzisyen Bayar Şahin HES’ler için beste yaptı. Şahin yeni albümünde söz ve müziği kendisine ait olan ‘Özgür aksın dereler’ adlı şarkıya da yer verecek. HES’lerle ilgili şarkıda İlkay Akkaya ile düet yapacak.

Dün altına bugün yağmura göz koyanlar GONCA ŞAHİN

T

ürkiye’deki su hakkı mücadelesinin Bolivya’daki muadiline tanık olmak ve Bolivya’nın Metin Lokumcu’suyla tanışmak isteyenler için geçtiğimiz hafta sınırlı sayıda salonda İspanyolMeksika yapımı bir film vizyona girdi: Yağmuru bile... Iciar Bollain’in yönettiği film ismini Bolivya’da su özelleştirmelerinin ardından çok uluslu şirketlerin yağmur suyunu bile gaspedişinden alıyor. Kadına karşı şiddet konusundaki duyarlılığını ve derinlikli bakış açısını “Gözlerimi de al“ filmindem hatırladığımız Bollain, bu kez de Güney Amerika’da 500 yıl arayla gerçekleşen ama geçen zamana rağmen bir o kadar paralel iki sömürü hikayesine kamerasını çeviriyor. Film, Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfini bir kahramanlık hikayesi olarak değil de İspanyolların altın uğruna yerli halka uygulanan sömürü ve zulmün hikayesi olarak anlatmayı tercih eden yönetmen Sebastian’ın filmini çekmek için Bolivya’ya gelişini anlatmaya girişerek başlıyor. Yani bir nevi film içinde film kurgusu... Filminde her şeyin birebir gerçeğe uygun olması için çabalayan naif yönetmenimiz Sebastian, filminde yerlileri canlandıracak

B

olivya’nın caddelerinden bir uğultu yükselmekte: “Ne istiyoruz? Su! Ne zaman? Hemen şimdi! Tüfek ya da silah, halkımız caymayacak!“

figüranları Bolivya’nın yerli halkı arasından seçmek istemektedir. Bolivya’da İnka yerlileri yaşamaktadır ve bu durum tarihsel gerçeklikle pek örtüşmemektedir ama ne de olsa ‘yerli yerlidir‘, günlüğü iki dolara çalışacak figüranları bulabilecekleri Bolivya, en çok ucuz emek gücüyle filmi olabildiğince ucuza getirmeye azmetmiş olan yapımcı Costa’yı memnun eder. Hesaba katmadıkları şey ise iki dolara çalışan

Müzik tarihine yazlık ziyaret

4

BERKAY ÖZBEK GOTİK DÖNEM On birinci yüzyıldan itibaren polifoni yavaş yavaş kilise müziğine girmeye başladı. Yine de monofoni hakimiyetini sürdürdü fakat kilise tarafından paralel melodilere daha çok özgürlük tanınmaya başlandı. Diğer yandan notasyon gelişimini sürdürdü. Batı müziğinde 11. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar organum ve conductus türleri egemen iken 13. Yüzyılın sonundan itibaren motet egemen olmuştur. Şimdi kısaca bu türleri tanıyalım. 11 – 13. Yüzyıl Müziği: ( Ars Antiqua) Organum: Organum bir polifonik müzik biçimidir. İlk örneklerine paralel organum adı verilir. Bu türün karakteristiği melodinin aynı zamanda başka bir notadan da söylenmesidir (doubled). Diğer iki organum biçimi florid ve Notre Dame organumlarıdır. Organumda öne çıkan iki isim ise Leonin ve Perotin’dir. Conductus: Bu tarz ise aynı ritim ve metne sahip iki veya daha fazla sesten oluşuyordu. Başlarda ilahi daha sonraları seküler sözler içerdi. 1250’lerden itibaren her iki tarz da popüleritesini yitirdi ve yerini motet’e bıraktı. Motet: Bu türde her ses için farklı metinler söz konusudur. Başta Fransızca olmak üzere birçok yeni beste yapılmıştır. Organum ve conductus tarzlarında genellikle mevcut besteler üzerinde çalışıldığı düşünülürse, üretkenlik açısından bu önemli bir gelişmedir. 14. Yüzyıl Müziği Bu yüzyılda artık yavaş yavaş Papa’nın otoritesinin sorgulanmaya başladığını söyleyebiliriz. Buna paralel

Bolivyalı figüranların gerçek hayatlarıdır. ROL İCABI DEĞİL GERÇEK DİRENİŞ Filmin bir diğer ana karakteri olan Daniel, Sebastian’ın filminde yerli isyanının kıvılcımını ateşleyen direnişçi ruhlu Şef Hatuey’i canlandırıyor. Daniel, rolünün hakkını vermekte hiç zorlanmıyor çünkü o gerçek hayatında da direnişçi bir ruha sahip.

Hatta filmdeki rolünü figüranlık seçimlerinde hakkını yedirmeyen, başkaldıran tavrıyla kapıyor. Saatlerce sırada bekledikten sonra seçmelere alınmadan geri gönderilmek istenen yüzlerce kişi arasından çıkarak hakkını arayan Daniel, Sebastian’ın ilgisini çekiyor ve Sebastian, Costa’nın ‘bu adam bir çıkıntılık yapar, güvenmeyelim‘ uyarısına rağmen onu ve kızını filminde istiyor.

olarak seküler sanat ve Latinceden ziyade ana dilde edebiyatların gelişmesi söz konusuydu. Papalar yüzyılın başlarında Güney Fransa’da, sonraları Roma’da kaldılar. Kilisenin müzikteki hegemonyası bu dönemde de sürdüğü için bu yüzyılda İtalyan ve Fransız müziklerine bakmak gerekiyor. Fransa’da Ars Nova akımı: Bu akımla beraber müzisyenler izoritim gibi yeni teknikler ve biçimler denediler. Notasyondaki gelişmeler notaların ritimden daha bağımsız bir şekilde yazılabilmesini sağladı. Bu gelişmelerin bir toplam olarak etkisi müziğin bir önceki yüzyıla kıyasla daha güçlü ve çeşitlilik yönünden daha zengin bir aşamaya gelmesiydi. Bu akımla beraber daha şiirsel ve romantik şarkı sözlerine de rastlanmaya başlanmıştır. Akımın en önemli temsilcisi ise Guillaume de Machaut’dur. İtalya’da Madrigal: Madrigaller genelde iki ses için yazılan ve genellikle pastoral ya da aşk şiirlerinden oluşur. Enstrüman kullanılmaz ve bütün kıtalar aynı melodi ile söylenir. Dolayısıyla burada da Fransa’da olduğu gibi eserlerde tekrarın arttığı görülebilir. Özellikle 1377 yılında Papalık Fransa’dan İtalya’ya taşındıktan sonra İtalyan müziği Fransız etkisi altına girmiştir. 15. Yüzyıl Müziği İngiliz Müziği: Diğer ülkelerde olduğu gibi polifonide ve tekrarda artış da söz konusudur. Carol ismi verilen ilahi şiirler de dönemde oldukça popülerdi. Bugün hala bu şarkılar Noel’de sokaklarda söylenmektedir. Önemli

ÖNCE ALTIN, ŞİMDİ SU Kahramanlarımız beş yüz yıl önce altın uğruna yaşanan İspanyol istilasını ve bu trajediyi anlatan filimlerini çekedursunlar arka planda Bolivya’nın caddelerinden bir uğultu yükselmektedir: “Ne istiyoruz? Su! Ne zaman? Hemen şimdi! Tüfek ya da silah, halkımız caymayacak!“ Suları özelleştirilen ve çok uluslu şirketlere satılan Bolivya halkı %300’lük su zamlarıyla burun buruna gelir. Yerlilerin geleneksel olarak elleriyle açtıkları kuyularda yağmur suyunu biriktirmelerine bile izin vermeyen ve saldırarak darp eden şirket görevlileri bardağı taşıran son damla olur ve susuz kalan yoksul Bolivya halkı ayaklanır. Mahalle meclislerinde direniş kararı alan, şirket binalarını işgal eden, yolları kapatan, su faturalarını yakan halkın direnişi ilk başlarda Sebastian ve Costa’nın çok da ilgisini çekmez. Sebastian halkın direnişini halkı bulmakla ve desteklemekle birlikte asıl olarak gözü filminden başka bir şeyi pek görmemektedir. Costa ise yaşanan karışıklık çok büyümeden filmi bitirip geri dönmenin hesabındadır. Ancak öyle bir şey olur ki yaşananlara ikisi de daha fazla kayıtsız kalamazlar. Filmlerinin esas oyuncularından Daniel aynı zamanda günümüzdeki su hakkı direnişinin de doğal önder-

lerindendir ve her gün sete çatışmalarda yediği polis dayağı yüzünden yüzü gözü şiş bir halde gelmektedir! Gözaltına alınması durumunda filmin aksama hatta tüm çekimlerin boşa gitmesi ihtimali de cabası... Daniel'den üç haftalığına eylemlere katılmamasını,olaylara karışmamasını isterler, hatta para teklif ederler ama nafile. Sonunda olan olur ve büyük bir işgal eylemi sonrasında Daniel gözaltına alınır. Hem de filmin en önemli sahnesi daha çekilmemişken. Costa'nın Daniel'e işlemeyen parası komisere işler ve komiser Daniel'iserbest bırakmaya razı olur. Ama bir şartla, çekimlerden sonra geri içeri alacaktır... Gözaltında Daniel'in can güvenliğinin olmadığını bilen Sebastian ve Costa zor bir kararla baş başa kalır. Filmi çekebilmek uğruna Daniel'i komisere teslim edecekler mi? Costa ve Sebastian'ın ne karar verdiklerini söylemeyeyim ama kentte hızla büyüyen isyanın ardından gelişen olaylar ve Daniel'in kızının başına

besteciler arasında ise polifonik müziğin her tarzında eserleri olan John Dunstable sayılabilir. Burgundy (Doğu Fransa) Müziği: 15. yüzyılda artık aristokrasinin yetenekli sanatçıları hizmetlerine alarak prestij elde etme yarışları yaygınlaşmaya başlamıştır. Burgundy’nin özelliği ise düklerin bünyesinde maaşa bağlı besteci, şarkıcı ve enstrümantalistleri barındarın küçük kiliselere sahip olmasıydı. Burada müzisyenlerin kilise dışında istihdam edilmeye ve düzenli maaşlarla çalıştırılmaya başlanması oldukça önemli bir gelişmedir. Ortaçağ’dan Aydınlanma Çağı’na doğru batı müziğinin genel doğrultusu Ortaçağ karanlığından müziğin Klasik dönemine varıncaya dek ( 5. yüzyıl – 18. yüzyıl) genellikle bestelerdeki karmaşıklık, tekrar ve polifoninin arttığını gözlemleyebilirsiniz. Bu değişimlere paralel bir şekilde kullanılan orkestraların da boyutları artmıştır. Örneğin 1600’lü yıllarda yaygın olan barok orkestralar en fazla 30 kişiden oluşurken, bugün bir senfoni orkestrası 100 kişiye kadar çıkabilmektedir. Söz konusu sürecin bir diğer belirleyici özelliği de ilahi müziğe nazaran seküler müziğin yaygınlaşmasıdır. Önümüzdeki yazıda Rönesans müziğini ele alacağız. Tavsiye eserler Perotin – Alleluia Nativitas John Dunstable - Veni Sancte Spriritus * Yazının tamamına www.halksanat.org adresinden ulaşabilirsiniz...

İlk Lazca roman Daçxuri: Ateş çıktı S

özlü gelenek içinde varlığını sürdüren Lazca, edebiyata da girdi. Ardeşenli Murat Ercan'ın yazdığı ilk Lazca roman 'Daxuri: Ateş' Lazika Yayınları'ndan çıktı. ‘Daçxuri’, anne babasını trafik kazasında kaybeden Mustafa adında 7 yaşındaki bir çocuğun öyküsünü anlatıyor.

Yazar, çocukluğunda Ardeşen’den göç ettikleri Zonguldak Düzce’deki dağ köylerinde öğrenir Lazcayı. Otaokulda ise memleketleri Ardaşen’e dönerler ve orada iyice öğrenir. Ercan, dili bilmesine rağmen, kitabın yazılması sırasında yeniden kapsamlı bir çalışma yürütmüş;

Romanın taslak aşaması iki üç ay sürmüş, düzenlenmesi ise bir buçuk yılı almış. Roman İrfan Aleksiva, İsmail Bucaklişi, Hasan Uzunhasanoğlu ve Osman Şafak’tan oluşan yazı kurulunun okumasından geçmiş. Lazika Yayın Kolektifi, yazı dili içinde yeni şekillenmeye başlayan

Lazcanın güçlenmesi, kelime dağarcığının toparlanması ve korunması için faaliyet gösteriyor, Tanura isimli bir Laz kültür dergisi çıkarıyor. Türkçe-Lazca sözlük de hazırlayarak basan Kolektif, dil, kültür, folklor, tarih ve edebiyat alanında eserlerin derlenmesi ve ortaya çıkarılmasını destekliyor.

gelenler ikisini de tarafını seçmeye zorlar ve zor bir kararın eşiğine gelirler. Film boyunca bir taraftan tüm karakterlerin yaşadıklarıyla birlikte geçirdikleri dönüşüme de şahit oluruz. Yerli şefi Hatuey’in 1511’de Küba Adası’nda yakılarak idam edilmesi ve Cochabamba Su Savaşları gibi tarihi olaylarla bağlantı kurularak iki farklı dönemdeki sömürü karşıtı mücadelelerin zaman zaman kurgusal zaman zaman da belgesel tadında keşistiği, iç içe geçtiği senaryo Ken Loach'un filmlerinden aşina olduğumuz Paul Laverty'nin imzasını taşıyor. Bu yıl İstanbul Film Festivali'nde de gösterilen, iç içe geçmiş bu iki öyküyü ve filmin sonunda bir dosta verilen en anlamlı hediyeyi izlemek isteyenler için bir süre daha salonlarda kalacak...

Rıza albümünde yaşayacak G

enç yaşta geçirdiği kalp kriziyle geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden müzisyen Rıza Kılıç’ın ilk albümü çıktı. Ailesi ve yakın çevresi tarafından gerçekleştirilen çalışma, Kılıç’ın bugüne kadar yaptığı farklı kayıtların bir araya getirilmesiyle oluşturuldu. ‘Şaha Doğru’ adlı albüm Kalan Müzik’ten yayımlandı. ‘Türk halk müziği alanında gelecek vaat eden’ isimler arasında gösterilen Kılıç, çocukluğundan bu yana saz çalıyordu. İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuarı Temel Bilimler Bölümü’nden mezun olduktan sonra Arif Sağ ve Erdal Erzincan gibi ustalarla çalışmış, Hüseyin Beydilli, Zeynep Karababa ve daha birçok sanatçının albümlerinde düzenleme ve yönetmenlik yapmıştı. Arif Sağ Müzik Okulu hocalarından, enstrümantal ağırlıklı çalışmalarıyla tanınan müzisyen Rıza Kılıç, aynı zamanda bir Halkevi dostuydu. Halkevi şubelerinde çeşitli etkinlikler düzenleyen Kılıç, gönüllü olarak bağlama dersleri de veriyordu. KLIBİNDE USTALAR ROL ALACAK Enstrümantal müzik konusunda yaptığı çalışmalarla tanınan Kılıç, bağlamada yeni çalma teknikleri üzerine yoğunlaşmıştı. 2 yıldır kendi bestelerinin de yer aldığı, enstrümantal ağırlıklı solo bir albüm çalışması başlatan Kılıç, kayıtları Ankara’da gerçekleştiriyordu. Albüm üçü sözlü ve birisi sanatçının kendi bestesi olan olan beş enstrümantal eserden oluşuyor. Geliri sanatçının gönüllü hizmet verdiği Pir Sultan Abdal 2 Temmuz Kültür ve Eğitim Vakfı’na aktarılan albümün ilk klibinde birlikte çalıştığı Erdal Erzincan, Arif Sağ, Tolga Sağ, Sinan Çelik ve arkadaşları rol alıyor.

SOKAĞIN SESİ

ÜRETEN B‹Z‹Z YÖNETEN DE B‹Z OLACA⁄IZ

29 Temmuz 2011 / 11 A¤ustos 2011

16 Halk›n Sesi

Bu okulun harcında dayanışma var

Öğrenciler anlatıyor Ufuk Çavdar - 8 yaşında Her zaman burada olacağım. Mete Cedimoğlu 13 yaşında Burada çok mutluyuz ve burada eğleniyoruz. Hocalarımızı çok seviyorum. Burada yüzmeye ve gezmeye gidiyoruz. Okulda gördüğümüz dersleri burada pekiştirebiliyoruz. Burası bana halkın sesini ifade ediyor. Uçan kuş gibi özgür olunan bir yer gibi geliyor bana Halkevi. Mikroskopla incelemeler yaptık, suyun kaldırma kuvvetini, matematikte ebob- ekok işlemlerini öğrendik. Resim dersinde resmin kurallarını öğrendik.

Gericililiğe ve piyasacılığa karşı çocuklar ve ailelerle birlikte paylaşım ve dayanışmaya dayalı bir hayat inşa etmek için çalışan Halkevleri Yaz Okulları Ankara’da 3 haftayı geride bıraktı Beton yığınları haline dönüşen şehirlerde doğayla buluşan, bireyci topluma karşı kolektif üreten, ezberci eğitim sistemine karşı uygulamalı bilim yapan çocuklar Halkevleri Yaz Okulu’nda. 4 Temmuz – 5 Ağustos tarihler arasında Ankara’da yapılan Yaz Okulları yedi Halkevi şubesi ve iki Barınma Hakkı Bürosu'nda devam ediyor. 250 öğrenciye ders verilen yaz okullarında çocuklar birlikte eğlenerek doğayı, bilimi ve sanatı tanıyor. Mühendis, mimar, doktor, öğretmen, felsefeci, ressam, müzisyen, gazeteci, öğrenci ve çeşitli alanlardan akademisyenlerin gönüllü olarak ders verdiği yaz okulunda matematik, İngilizce gibi derslerin yanında eğlenceli mühendislikmimarlık, eğlenceli tarım, halk dansları, fotoğrafçılık, satranç, ritim gibi birçok ders de veriliyor.

Yukar›da ODTÜ Viflnelik Tesisleri”nde yüzen Bat›kentli ö¤rencilerin havuz keyfinden bir sahne var. Yanda yaz okulunda satranç ö¤renen iki ö¤renci ö¤rendiklerini uyguluyor. Afla¤›da ise nöbetçi veliler çocuklar›n yeme¤ini haz›rlamak için çal›fl›yor.

KENT‹N SES‹ MAHALLEDE Bu kapsamda Mimarlar Odası Ankara Şubesi bünyesinde çalışan Çocuk ve Mimarlık birimi, Mamak Barınma Hakkı Bürosu'nda yaz okuluna katılan çocuklarla 4-8 Temmuz tarihlerinde “Kentin Sesi Ritm Atölyesi” çalışmaları gerçekleştirdi. Yaklaşık 80 çocuğun katıldığı çalışmalarda, ilk 2 gün boyunca taş, cam kırıkları, yoğurt kapları,

kamış, tabak ve zincir gibi atık malzemelerden ritm aletleri yapıldı. Kentin çeşitli bölgelerine geziler yapılarak çocuklara kentteki sesler dinletildi. Son iki gün ise bu seslerden ritmler oluşturularak, mahallede bir konser verildi. DO⁄ANIN ‹Ç‹NDE EKOLOJ‹ DERS‹ Öğrencilere ekoloji, ekosistem kavramları ve doğa bilinci kazandırmak amacıyla yapılan ekoloji dersleri kapsamınıda Çubuk/Karagöl’e doğa gezileri düzenlendi. Yaşamın vazgeçilmeyenlerinden olan suyun öneminin anlatıldığı derslerde çocuklar göl ile orman ilişkisini gördü. Nilüfer, su yosunu gibi su bitkilerini izleyen, sincap, tavşan gibi hayvanları doğal yaşam alanlarında hayranlıkla gözlemleyen çocuklar, toprak oluşumu gibi ekolojik olayları da inceledi. Yaratıcılıklarını doğa ile birleştiren çocuklar çevreden topladıkları, taş, palamut, kozalak gibi malzemelerle kendi ekosistemlerini oluşturup, üç boyutlu resim çalışmasıyla dersi tamamladılar. Sıcak geçen yaz günlerinde çocukların bedensel ve ruhsal gelişiminde önemli role sahip olan yüzme de ODTÜ Mezunlar Derneği’ne ait Vişnelik Tesisleri Yüzme Havuzu’nda gerçekleştirildi.

Çocukların havuz coşkusunu bir veli şöyle anlatıyor: “Geçen yüzmeye gitmişler eve gelince onu anlatıyor. Bu da bizi çok mutlu etti çünkü bizler aileler olarak toplanıp böyle yerlere gidemiyoruz. Zaten kaç tane veli çocuğunu yüzmeye ya da müzeye götürebilecek ki? Çocuklarımız eve gelip burada yaptıklarını bize anlattıkça biz de Halkevleri’ni seviyoruz. Benim çocuğum çoğu zaman okula gitmek istemiyordu şimdi buraya gelmek için erkenden yatıyor.” Uygulamalı dersler kapsamında Feza Gürsey Bilim Merkezi'ne de giden çocuklar burada uygulamalı bilim dersinde de oldukça eğlendi. Eğlenceli MühendislikMimarlık dersinde eğiticilik yapan Gazi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği 2. Sınıf öğrencisi Ömer Can Pamuk çocuklarla makarnadan köprü, kağıttan ev yaptıklarını anlattı. Pamuk, çalışmalarda çocukların birlikte bir şeyler üretme konusunda çok şey öğrendiğini ifade etti. ÇOCUKLAR S‹NEMADA Bunların yanında kültürel faaliyetler kapsamında Halkevleri Yaz Okulu öğrencileri 14 Temmuz günü İnşaat Mühendisleri Odası’na (İMO) misafir oldu. Teoman Öztürk Salonu’nda “Çılgın Dostlar” adlı animasyon filmle eğlenceli vakitler geçiren

çocuklara İMO Yönetim Kurulu Üyesi Züber Akgöl şapka ve topaç hediye etti. A‹LELER ÇOCUKLARI ‹Ç‹N GELD‹ Çocuklarının sinemadan yüzmeye, doğa gezilerinden bilimsel çalışmalarına kadar birçok faaliyetini izleyen ailer ise oldukça mutlu. Gönüllülük esaslı yapılan bu çalışmalarda anne babalar kendi tabirleriyle “çorbada tuzları” bulunması için ellerinde geleni yapıyorlar. Veliler nöbetleşe Halkevi’nde görevler alıyor. Hazırlanan yemeklerden Halkevi’nin temizliğine kadar birçok işe koşturan öğrenci velileri yaz okulu projesinde yer almaktan mutluluk duyduklarını belirtiyor. Halkevleri’nin daha fazla tanıtılmasına ihtiyaç olduğunu belirten veliler çocuklarını kışın gerçekleştirilmesi planlanan eğitime destek kurslarına da göndereceklerini belirtiyorlar. Yaz okulları Ankara’da sona doğru yaklaşırken İstanbul, İzmir ve Eskişehir’de başlayacak. Yaz okulları 23 Temmuz – 21 Ağustos tarihleri arasında İstanbul’da; 1 Ağustos- 1 Eylül tarihleri arasında İzmir’de ve 27 Temmuz -24 Ağustos tarihleri arasında Eskişehir’de gerçekleştirilecek.

Ekin Bengi Yıldırım - 10 yaşında Burası çok güzel ve eğlenceli. Kışın destek kurslarına da gelmek istiyorum. Melisa Erdem Halkevi Yaz Okulu’nda çok mutluyum. Daha önce gelseydim keşke. 6’ıncı sınıfa geçtiğimde de buraya geleceğim. Burada bir sürü sosyal faaliyetler ve geziler yapıyoruz. Bazı bilim merkezlerini gezdik. Burada olduğum sürece paylaşmayı ve yardımlaşmayı öğrendim. Benay Kapusuz - 11 yaşında Matematiği sevmiyordum Serkan öğretmen burada bana çok sevdirdi. Buradaki bütün dersleri seviyorum. Burada Matematiği daha iyi kavrayabildim, satranç oynadık. Matematik, bilim ve resim en sevdiğim dersler. Berna Kapusuz - 6 yaşında En sevdiğim dersler resim yapmak ve faaliyet yapmak. Öğretmenlerimi çok seviyorum. Murat Kocatepe - 11 yaşında Burada olmayı çok seviyorum çünkü günler burada oldukça zevkli geçiyor.

‘Bu okulda hayatı kuruyoruz’ Halkevleri Yaz Okulu çalışmasının örgütleyicilerinden Sıla Uzunpınar yaz okulunu Halkın Sesi’ne anlattı. Uzunpınar yaz okullarını anlatırken “dayanışmayla süren bir seferberlik bu” dedi

Ş

irintepe Halkevi’nden Sıla Uzunpınar yaz okulu çalışmasına ilişkin sorularımızı yanıtladı. Uzunpınar’a göre yaz okulunun en önemli özelliği dayanışmayla örgütlenen bir faaliyet olması Yaz okulunun öğrencileri kim? 5-12 yaş aralığında düzenli gelen 50 öğrencimiz var yaz okulunda. Aslında okul öncesi eğitimi yapmayacaktık ama velilerin yoğun bir talebi olunca geri çeviremedik. Bizim burada üç grubumuz var. Okulöncesi çocukları, 1- 23’üncü sınıftan çocuklarımız ve 4 - 5 ve 6’’ıncı sınıftan çocuklarımız birer grup oluşturuyor. Yaz okulu çalışmasına başladığımızda

5-6 yaş aralığındaki çocukların velileri de geldi. Taleplerini dile getirdi. Biz de yaptık. Mahalle bu durumu bir eksiklik olarak görmüş biz de sınırlı sayıda da olsa okul öncesi grubunu almaya karar verdik . Yaz okulu çalışmanız 3’üncü haftasını doldurdu. İlk izlenimleriniz nelerdir? İlk başladığımızda gelen bir grup vardı. İnsanlar o kadar memnun kaldılar ki çok yoğun bir ilgi söz konusu. 50 kadar çocuğumuz buraya geliyor ama bir o kadar da talep var. Hala buraya gelmek için haber bekleyen insanlarımız var. Buradaki bu ortamı gören etrafına da söylüyor, böylece kulaktan kulağa yayılmış oluyor. Doğallığında aslında kendini örgütleyen bir ağ gelişmiş oldu. Buradaki çalışma disiplinini nasıl sağlıyorsunuz? Buradaki öğrencilerin yemesinden tutun da içmesine kadar zor ve emek isteyen bir süreç. 50 kadar öğrencinin var olması iyi bir organizasyon gerektiriyor. İlk

başlarda bizlerde çekindik nasıl sağlayacağız organizasyonunu diye ama herkes o kadar iyi anladı ki burada yaratmaya çalıştığımız paylaşımı. Buradaki herkes seferber oldu. Herkesin ortaya koyduğu katkıyla sabahları kahvaltı, öğlenleri yemek veriyoruz öğrencilere. Bunları her gün sorumlu olan üç ya da dört nöbetçi veli organize ediyor. Başladığınız günden beri öğrencilerde ne gibi değişimler gözlemlediniz? Halkevleri Yaz Okulu’nun da asıl amacı beraber bir şeyler ürettirmek ve paylaşım duygusunu geliştirmek. Sonuç olarak biz burada büyük yetenekler keşfetmiyoruz. İlgi yaratmaya çalışıyoruz ve öğrencilerimizi bu ilgileri doğrultusunda geliştirmeye çalışıyoruz. Yaz okulu çalışması süresince okuma, anlama, kavrama, öğrenme gibi becerilerinde ciddi bir ilerleme var. Burada öyle şeyler oturtmaya çalışıyoruz ki; çocukların aynı masa etrafında yemek yemesi, yemeği kalkıp

sırayla alması gibi alışkanlıkları öğrendiler çocuklar. Ne yapıyor burada çocuklar mesela, paylaşmayı, birlikte bir şeyler üretmeyi öğreniyor. Evlerinde de burada öğrendiklerini uyguluyorlar. Burada yapmaya çalıştığımız bugün var olan bireycileşmeye, bencilleşmeye, gericileşmeye karşı bir alternatif sunmak. İnsanların eğitim hakkını savunduğumuz için biz bugün buradayız ve bu yüzden bu çalışmaları yapıyoruz. Hedefimiz bu projeyi daha da büyütmek. Bütün mahallenin sayesinde Şirintepe Halkevi’ni neredeyse tamamen yenileyerek yaz okuluna uygun bir hale getirdik. Biz burada hayatı yeniden kuruyoruz. Bütün bu gericileştirme ve piyasalaştırmaya karşı alternatif bir hayat inşa etmeye çalışıyoruz. Herkesin emeğini koyduğu, gönüllü olduğu dayanışmayla süren bir seferberlik bu.

fiirintepe Halkevi’nde sadece ilkö¤retim ö¤rencileri için bir yaz okulu yok. Mahallelinin talebi üzerine bir de krefl grubu

aç›lm›fl. Halkevi önünde kurulan çad›r, krefl grubundaki çocuklar›n oyun alan›. Oyuncaklarsa bir Halkevi dostunun hediyesi.