W NUMERZE: O EUROPEJSKICH RADACH ZAKŁADOWYCH W BRUKSELI | „KREW DAREM ŻYCIA” | TO NAS NIEPOKOI | ZMIANA W EFFAT | WDRAŻAMY OPEN, ALE CZY PLUS? | TO JUŻ 40 LAT! | ZWIĄZKOWE SPOTKANIE POD EGIDĄ IUF. | PŁACA MINIMALNA | KOLEKCJONER NAGRÓD! | URLOP NA ŻĄDANIE | WŁOCHY DLA KONESERÓW | ŻYCIA LUDZKIEGO PRZYDŁUŻENIA SEKRET I INDUSTRIA
Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego 2020 Roku, wszystkim pracownikom Philip Morris, członkom NSZZ „Solidarność” i Czytelnikom BIS, dużo radości i wszelkiej pomyślności, życzy Przewodniczący Komisji - Jacek Łabędzki
Szanowni Czytelnicy
W ostatnim kwartale kończącego się właśnie roku miało miejsce wiele interesujących wydarzeń. Bez wątpienia, jednym z najważniejszych była konferencja przedstawicieli związków zawodowych z Philip
Jestem niepocieszony. Niestety nie zostałem zaproszony do wzięcia udziału w rozmowie o integracji
Morris zorganizowana pod egidą IUF (Międzynarodowej Organizacji Żywności), która się odbyła w sie-
i różnorodności. Nie mogłem zatem się podzielić swoimi doświadczeniami. Moje pierwsze doświadcze-
dzibie Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie. Uczestniczyli w niej związkowcy z Argentyny,
nia względem różnorodności – Państwo wiedzą co mam na myśli – sięgają czasów dość zamierzchłych
Brazylii, Belgii, Litwy, Niemiec, Rosji, Ukrainy, USA i oczywiście przedstawiciele naszej Solidarności. Nie
i różnorodność – Państwo wiecie co mam na myśli – nazywana była wówczas dość trywialnie.
była to pierwsza taka konferencja, ale pierwsza w tak dużym gronie.
Cóż nie zaprosili, to nie mogłem zademonstrować na przykład piosenki jaką śpiewaliśmy będąc młokosami, o tym co robią chłopcy, gdy jednych jest dwunastu i drugich dwunastu, (nie chodziło o mecz piłki nożnej), dając tym samym przykład zacofania ideologicznego i braku wrażliwości, na dodatek udowadnialiśmy, że jesteśmy osobami o niskim kapitale kulturowym. Miałbym okazje złożyć samokrytykę. Myślę, że „społeczność Polska LGTB + i jej przyjaciele” wprowadziliby mnie na ścieżkę postępu obyczajowego i wyprowadzili z otchłani zacofania, mentalnego mroku i obyczajowej piwnicy – jak to ujęła znana aktorka. No cóż, firma miała szansę na radość, jaka „powstaje u aniołów Bożych z jednego grzesznika, który się nawraca”. Nie skorzystała – jej strata. A propos aktorów, to przyznam, że ostatnio mają „pod górkę”. No bo tak, w zakładach pracy ich nie chcą i cierpią katusze, bo kolejne wybory wygrały Grażyny i Janusze, a nie elity demokratyczno liberalne, które same w sobie są dobrodziejstwem państwa i narodu. Nic dziwnego, że już w dwa dni po wyborach, totalni, celebryci i sieroty po Kiszczaku, prześcigali się w obrażaniu głosujących inaczej. Chyba w tym konkursie wygrał
2
Związkowe spotkanie pod egidą IUF.
aktor, co się rozebrał do golasa. Znajomy psycholog określił go jako ekshibicjonistę, któremu zwycięstwo pospólstwa (w tym mnie) dało szansę na pokazanie dupy. Niech się nikt nie obraża, że nazywam tę część ciała po imieniu. Wańkowicz, sorry, mistrz Wańkowicz, napisał traktat w obronie dupy. Genialnie zauważył, że „Jest to jedna z najbardziej inteligentnych części ciała, która wie, że się taktownie milczy w towarzystwie”. No więc aktor, na ponowne zademonstrowanie swojej dupy, będzie miał okazję za cztery lata. Ma to jak w banku! Nasz kraj, to taki dziwny kraj. No bo tak: po pierwsze, nie nadążamy za postępem obyczajowym. Napisałem w liczbie mnogiej, bo takich, co się zatrzymali na etapie „zacofanego myślenia” jest mnogo. We Francji w formularzach szkolnych (na razie szkolnych) nie ma już rubryki „matka, ojciec”, tylko „rodzic 1, rodzic 2”. Taką decyzje podjął francuski parlament, a nie od dziś wiadomo, że „co Francuz wymyśli, to Polak polubi”. Tak sobie myślę, że jakby taka „Wiosna” przejęła władzę w Polsce, to na bank zostanę rodzicem numerem. No właśnie, którym? Dylemat. Który rodzic powinien być numerem 1, a który numerem 2. Powrócą rozważania o wyższości Świąt Bożego Narodzenia nad Świętami Wielkiej Nocy.
Z drugiej strony mamy osiągnięcia na skalę światową. O, chociażby coś takiego, 2,6 promila alkoholu w wydychanym powietrzu u abstynenta. Może myślał, że pije sok pomarańczowy, bo niby skąd abstynent mógł znać smak wódki? A może to tak, że nie chciał a musiał, jak pisał Marian Załucki: Ot, weźmy alkohol. Po prostu czyściochę: Anglika to dławi, Francuza to dusi, a Polak - musi. Zacząłem plusem, to i skończę plusem. Mój „ulubiony” komunistyczny ideolog Antonio Gramsci zalecał „marsz przez instytucje”, co miało przynieść zwycięstwo nad kulturą, nad wiarą w Boga, nad rodziną. Te instytucje, których zadaniem ma być (jest) kształtowanie świadomości zbiorowej to przede wszystkim media, ale również szkoła (przedszkola), kino, teatr, kościół. Dziś można dodać telewizję i Internet. Jednak chyba Gramsci nie przewidywał, że do „marszu przez instytucje” włączą się korporacje. No chyba, że w przypadku PMP jest to „temat zastępczy”. Jeśli nie można sobie poradzić z OPEN plus, to może warto się zająć LGBT plus. F.S. F.S.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Dwudniowa konferencja była pokłosiem i z Polski. Zastanawiano
się nad planami zlikwidowana. Współpraca z kolegami z Egeru
listu skierowanego do Ralfa Zyska, Dyrektora wspólnych działań związkowców z zakładów stawiana była przez europejską centralę działu P&C Philip Morris w Lozannie, przygo- PM z krajów Europy Środkowej i Wschodniej. związkową działająca w sektorze spożywczym towanego podczas podobnego spotkania Wstępnie uzgodniono spotkanie na początku (EFFAT), za wzór do naśladowania. Kolejne w Kutnej Horze. W liście tym, związkowcy przyszłego roku w Krakowie. w kilku fabryk PM wyrazili zaniepokojenie
porozumienia
o
współpracy
związkowej
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że podpisane zostały ze związkowcami z Czech,
trudną dla pracowników sytuacją w fabrykach Komisja nasza już wiele lat temu wystąpiła Rumunii, Litwy i kilka lat temu z Ukrainy. i brakiem reakcji na nią ze strony władz PM. IUF uznała stan rzeczy na tyle niepokojący, że postanowiła wspomóc związkowców i patronować konferencji. O ile związkowcy docenili udział w konferencji zaproszonych gości - Dyrektora działu P&C Philip Morris z Lozanny - Ralfa Zyska i Dyrektora ds. Stosunków Pracy i Zrównoważonego Rozwoju Społecznego w Philip Morris International - Alexandry Branco, to ich odpowiedzi na pytania dotyczące m.in transformacji, OPEN +, planów produkcji tradycyjnego papierosa i IQOSa, niekoniecznie. Były zbyt ogólnikowe. Pomimo to, uznano, że należy wykorzystać każdą okazję, żeby zwrócić uwagę najważniejszym osobą w firmie na problemy z ideą współpracy ze związkami zawodowymi
Doceniając inicjatywę i rolę, jaką od wielu
wynikające z kiepskiej organizacji pracy, w tym z fabryk PM. Współpraca ta ma więc długą lat odgrywa „Solidarność” na rzecz poprawy przypadku
spowodowanej
projektu OPEN plus.
wprowadzanie historię, jej początki sięgają lat dziewięćdzie- warunków
pracy
i
integracji
związków
siątych ubiegłego wieku. Zaczęło się od porozu- zawodowych z PM, IUF zdecydowała, że
Konferencja była także okazją do spotkania mienia z Węgrami z fabryki w Egerze. Niestety kolejną konferencję tytoniową zorganizuje w gronie związkowców z Litwy i Ukrainy fabryka w tym pięknym mieście została szybko w przyszłym roku w Krakowie.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
3
Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego 2020 Roku, wszystkim pracownikom Philip Morris, członkom NSZZ „Solidarność” i Czytelnikom BIS, dużo radości i wszelkiej pomyślności, życzy Przewodniczący Komisji - Jacek Łabędzki
Szanowni Czytelnicy
W ostatnim kwartale kończącego się właśnie roku miało miejsce wiele interesujących wydarzeń. Bez wątpienia, jednym z najważniejszych była konferencja przedstawicieli związków zawodowych z Philip
Jestem niepocieszony. Niestety nie zostałem zaproszony do wzięcia udziału w rozmowie o integracji
Morris zorganizowana pod egidą IUF (Międzynarodowej Organizacji Żywności), która się odbyła w sie-
i różnorodności. Nie mogłem zatem się podzielić swoimi doświadczeniami. Moje pierwsze doświadcze-
dzibie Międzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie. Uczestniczyli w niej związkowcy z Argentyny,
nia względem różnorodności – Państwo wiedzą co mam na myśli – sięgają czasów dość zamierzchłych
Brazylii, Belgii, Litwy, Niemiec, Rosji, Ukrainy, USA i oczywiście przedstawiciele naszej Solidarności. Nie
i różnorodność – Państwo wiecie co mam na myśli – nazywana była wówczas dość trywialnie.
była to pierwsza taka konferencja, ale pierwsza w tak dużym gronie.
Cóż nie zaprosili, to nie mogłem zademonstrować na przykład piosenki jaką śpiewaliśmy będąc młokosami, o tym co robią chłopcy, gdy jednych jest dwunastu i drugich dwunastu, (nie chodziło o mecz piłki nożnej), dając tym samym przykład zacofania ideologicznego i braku wrażliwości, na dodatek udowadnialiśmy, że jesteśmy osobami o niskim kapitale kulturowym. Miałbym okazje złożyć samokrytykę. Myślę, że „społeczność Polska LGTB + i jej przyjaciele” wprowadziliby mnie na ścieżkę postępu obyczajowego i wyprowadzili z otchłani zacofania, mentalnego mroku i obyczajowej piwnicy – jak to ujęła znana aktorka. No cóż, firma miała szansę na radość, jaka „powstaje u aniołów Bożych z jednego grzesznika, który się nawraca”. Nie skorzystała – jej strata. A propos aktorów, to przyznam, że ostatnio mają „pod górkę”. No bo tak, w zakładach pracy ich nie chcą i cierpią katusze, bo kolejne wybory wygrały Grażyny i Janusze, a nie elity demokratyczno liberalne, które same w sobie są dobrodziejstwem państwa i narodu. Nic dziwnego, że już w dwa dni po wyborach, totalni, celebryci i sieroty po Kiszczaku, prześcigali się w obrażaniu głosujących inaczej. Chyba w tym konkursie wygrał
2
Związkowe spotkanie pod egidą IUF.
aktor, co się rozebrał do golasa. Znajomy psycholog określił go jako ekshibicjonistę, któremu zwycięstwo pospólstwa (w tym mnie) dało szansę na pokazanie dupy. Niech się nikt nie obraża, że nazywam tę część ciała po imieniu. Wańkowicz, sorry, mistrz Wańkowicz, napisał traktat w obronie dupy. Genialnie zauważył, że „Jest to jedna z najbardziej inteligentnych części ciała, która wie, że się taktownie milczy w towarzystwie”. No więc aktor, na ponowne zademonstrowanie swojej dupy, będzie miał okazję za cztery lata. Ma to jak w banku! Nasz kraj, to taki dziwny kraj. No bo tak: po pierwsze, nie nadążamy za postępem obyczajowym. Napisałem w liczbie mnogiej, bo takich, co się zatrzymali na etapie „zacofanego myślenia” jest mnogo. We Francji w formularzach szkolnych (na razie szkolnych) nie ma już rubryki „matka, ojciec”, tylko „rodzic 1, rodzic 2”. Taką decyzje podjął francuski parlament, a nie od dziś wiadomo, że „co Francuz wymyśli, to Polak polubi”. Tak sobie myślę, że jakby taka „Wiosna” przejęła władzę w Polsce, to na bank zostanę rodzicem numerem. No właśnie, którym? Dylemat. Który rodzic powinien być numerem 1, a który numerem 2. Powrócą rozważania o wyższości Świąt Bożego Narodzenia nad Świętami Wielkiej Nocy.
Z drugiej strony mamy osiągnięcia na skalę światową. O, chociażby coś takiego, 2,6 promila alkoholu w wydychanym powietrzu u abstynenta. Może myślał, że pije sok pomarańczowy, bo niby skąd abstynent mógł znać smak wódki? A może to tak, że nie chciał a musiał, jak pisał Marian Załucki: Ot, weźmy alkohol. Po prostu czyściochę: Anglika to dławi, Francuza to dusi, a Polak - musi. Zacząłem plusem, to i skończę plusem. Mój „ulubiony” komunistyczny ideolog Antonio Gramsci zalecał „marsz przez instytucje”, co miało przynieść zwycięstwo nad kulturą, nad wiarą w Boga, nad rodziną. Te instytucje, których zadaniem ma być (jest) kształtowanie świadomości zbiorowej to przede wszystkim media, ale również szkoła (przedszkola), kino, teatr, kościół. Dziś można dodać telewizję i Internet. Jednak chyba Gramsci nie przewidywał, że do „marszu przez instytucje” włączą się korporacje. No chyba, że w przypadku PMP jest to „temat zastępczy”. Jeśli nie można sobie poradzić z OPEN plus, to może warto się zająć LGBT plus. F.S. F.S.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Dwudniowa konferencja była pokłosiem i z Polski. Zastanawiano
się nad planami zlikwidowana. Współpraca z kolegami z Egeru
listu skierowanego do Ralfa Zyska, Dyrektora wspólnych działań związkowców z zakładów stawiana była przez europejską centralę działu P&C Philip Morris w Lozannie, przygo- PM z krajów Europy Środkowej i Wschodniej. związkową działająca w sektorze spożywczym towanego podczas podobnego spotkania Wstępnie uzgodniono spotkanie na początku (EFFAT), za wzór do naśladowania. Kolejne w Kutnej Horze. W liście tym, związkowcy przyszłego roku w Krakowie. w kilku fabryk PM wyrazili zaniepokojenie
porozumienia
o
współpracy
związkowej
W tym miejscu trzeba przypomnieć, że podpisane zostały ze związkowcami z Czech,
trudną dla pracowników sytuacją w fabrykach Komisja nasza już wiele lat temu wystąpiła Rumunii, Litwy i kilka lat temu z Ukrainy. i brakiem reakcji na nią ze strony władz PM. IUF uznała stan rzeczy na tyle niepokojący, że postanowiła wspomóc związkowców i patronować konferencji. O ile związkowcy docenili udział w konferencji zaproszonych gości - Dyrektora działu P&C Philip Morris z Lozanny - Ralfa Zyska i Dyrektora ds. Stosunków Pracy i Zrównoważonego Rozwoju Społecznego w Philip Morris International - Alexandry Branco, to ich odpowiedzi na pytania dotyczące m.in transformacji, OPEN +, planów produkcji tradycyjnego papierosa i IQOSa, niekoniecznie. Były zbyt ogólnikowe. Pomimo to, uznano, że należy wykorzystać każdą okazję, żeby zwrócić uwagę najważniejszym osobą w firmie na problemy z ideą współpracy ze związkami zawodowymi
Doceniając inicjatywę i rolę, jaką od wielu
wynikające z kiepskiej organizacji pracy, w tym z fabryk PM. Współpraca ta ma więc długą lat odgrywa „Solidarność” na rzecz poprawy przypadku
spowodowanej
projektu OPEN plus.
wprowadzanie historię, jej początki sięgają lat dziewięćdzie- warunków
pracy
i
integracji
związków
siątych ubiegłego wieku. Zaczęło się od porozu- zawodowych z PM, IUF zdecydowała, że
Konferencja była także okazją do spotkania mienia z Węgrami z fabryki w Egerze. Niestety kolejną konferencję tytoniową zorganizuje w gronie związkowców z Litwy i Ukrainy fabryka w tym pięknym mieście została szybko w przyszłym roku w Krakowie.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
3
„Krew darem życia”
TO NAS NIEPOKOI
Myślę, że wielu z nas nie przypuszczałoby, jak dawno zostały wypowiedziane te słowa. Grecki filozof,
Pod koniec października firmowy newsletter PMP zamieścił zaproszenie następującej treści, skiero-
poeta i lekarz Empedokles z Akragas, który żył w latach 490-430. p.n.e., je wypowiedział. Oznacza to,
wane do wszystkich pracowników Firmy:
że historia krwiodawstwa jest „stara jak świat”. Historia naszego Klubu Honorowych Dawców Krwi, jest krótka, bo zaledwie dziesięcioletnia, ale piękna historia tworzona przez ludzi, których misją jest CZAS NA ROZMOWĘ NA TEMAT INTEGRACJI I RÓŻNORODNOŚCI
pomoc innym. Pomoc szczególna, bo często ratująca życie.
Już 6 listopada, w godzinach 10:00 -11:30, Społeczność Polska LGBT + i jej Przyjaciele zapraszają do wzięcia udziału w rozmowie o integracji i różnorodności. Przyjdź i podziel się swoimi doświadczeniami, posłuchaj innych i wspólnie zmieńmy nasze środowisko w PMI! Rozmowa odbędzie się w Krakowie w pokoju G. 2.21 E. Jeśli nie pracujesz w Krakowie, możesz dołączyć do spotkania przez Skype Meeting. Dodaj zaproszenie do kalendarza klikając TUTAJ. Potrzebujemy tylko Twojej obecności i pozytywnej energii!
Komisja „Solidarność”
Międzyzakładowa jako
ustawowo
NSZZ środowisko LGBT plus miałoby być wybrane w większym niż inne środowiska predestynoupoważ- spośród
wszelkich
innych,
uczestnikiem wanym do zakładowej dyskusji o integracji
niona i szczerze dbająca o środowisko pracy dyskusji o integracji i różnorodności w PM i różnorodności. Związek jest jak najdalszy od integrujące pracowników, nie kryje zasko- Polska. Związkowi wiadomo o istnieniu pośród podejrzeń, że takie szczególne cechy dodatnie czenia treścią zaproszenie. Nasz niepokój załogi Naszego Zakładu wielu środowisk, które nie były rozważane lub że nie da się ich graniczący z troską wywołuje zachęta, aby w sposób niepodlegający dyskusji działają wskazać. Będzie też wdzięczny za zapewnienie, wspólnie zmienić środowisko PMI, jak się realnie na rzecz międzyludzkiej integracji że i kierownictwo Firmy hołduje zasadzie domyślamy w kontekście różnorodności seksu- i właściwego stosunku wobec różnorod- neutralności światopoglądowej w przestrzeni alnych i płciowych. Wydawało się nam, że jeśli ności. Mamy np. wśród nas ratowników zakładu pracy i że przedmiotowe przedsięnależałoby zmieniać środowisko pracy PMP, to medycznych,
esperantystów,
uczestników wzięcie zasady tej nie narusza.
na takie, które pozwala naszym pracownikom wielu inicjatyw i organizacji pozarządowych
w pełni realizować swój potencjał, z korzyścią z zakresu pożytku publicznego, wolontariuszy znaczny, czy uczestnikiem spotkania mieliby
Bogusław Mosoń
do nich samych, jak i Firmy.
09.09.09, to data rozpoczęcia działalność Autonomicznego
Z ogłoszenia nie wynika w sposób jedno-
Klubu
- W ciągu tych dziesięciu lat, Klub we ml osocza i 5200 ml koncentratu krwinek
Honorowych współpracy
z
Regionalnym
Centrum płytkowych – powiedział Bogusław Mosoń.
wielu przedsięwzięć humanitarnych i innych - być członkowie społeczności LGBT plus
Tytuł ogłoszenia „Czas na rozmowę a jednak żadne z tych środowisk nie dostąpiło jedynie spośród załogi PMP, czy także osób o integracji i różnorodności” rodzi w sposób zaszczytu zapoczątkowania takiej dyskusji. zewnętrznych. W tym drugim przypadku
Klub obecnie liczy 217 osób, 41 osób
naturalny pytanie, na podstawie jakich Komisja nasza wielokrotnie inicjowała przed- Związek byłby zainteresowany przyczynami
Komisji. Powstał spontanicznie, z inicjatywy wadził 60 akcji oddawania krwi. Większość z jego grona oddało ponad 18 litrów krwi,
przesłanek uznano, że akurat teraz ów sięwzięcia mające na celu pomoc i integrację tak niecodziennego sposobu postępowania,
członków
krew z nich miała miejsce w przychodni zakła- a rekordzista prawie 52 litry. Od dwóch
czas nadszedł. Związkowi nic nie wiadomo ze środowiskiem osób niepełnosprawnych, a również poinformowaniem go, jakie były
i był odpowiedzią na apel ówczesnego dowej, ale były też w innych miejscach, lat przyznawana jest odznaka „Honorowy
o jakichkolwiek zdarzeniach wewnątrzzakła- dzieci z domów dziecka, szkół specjalnych kryteria wybrania akurat ich do uczestnictwa.
Przewodniczącego „Solidarności” Janusza na przykład w parafiach, na stadionie Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia
dowych, które by wskazywały, że rozmowa na czy osób wykluczonych społecznie z powodu Związek jest przekonany, że nie nastąpiło
Śniadka o tworzenie takich klubów przy żużlowym, czy gościnnie na terenie Narodu” - odznakę taką może otrzymać
temat integracji i różnorodności jest obecnie utraty pracy. Niestety, pomimo zachęty zaproszenie do udziału w zakładowej dyskusji
organizacjach związkowych.
bardziej potrzebna niż kiedy indziej, lub, że kierowanej do Firmy o współpracę i pomoc osób przypadkowych.
Dawców Krwi, powstałego przy naszej Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, przeproZwiązku
oddających
Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki każdy, kto oddał co najmniej 20 litrów krwi.
Dziesięć lat to jednak na tyle długo, aby Cieplnej. Klub zaznaczył swoją obecność w środo-
Miło jest nam, że odznakę taką przyznano
- W tym czasie 2087 osób zareje- także krwiodawcom zrzeszonym w naszym
wisku krwiodawców, za tym kryją się liczby, strowało się do oddania krwi, z czego 1808 Klubie. Ich sylwetki przedstawimy czytellitry oddanej krwi. Właśnie o to spytaliśmy osób oddało łącznie 809 820 ml, czyli 809 nikom w kolejnym numerze biuletyny. Prezesa Klubu, Bogusława Mosonia.
4
litrów pełnej krwi. Ponadto oddano 200
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(red)
potrzeba taka, dotychczas nie istniejąca, teraz w tych dziedzinach, nie spotykaliśmy się się pojawiła. Jeżeli coś takiego się wydarzyło, z pozytywnym odzewem. Związek
jest
oczywiście
zainteresowany
Komisja nasz będzie zabiegała o wyjaśnienie tych kwestii, co pozwoliłoby pełniej ocenić
Związek będzie dopytywał i będzie zalety tej inicjatywy.
poznaniem tego faktu. Związek pragnie wdzięczny, jeśli zarząd PMP wskaże walory również poznać przyczyny, dla których akurat środowiska
LGBT
plus
czyniących
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
je
Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność”
5
„Krew darem życia”
TO NAS NIEPOKOI
Myślę, że wielu z nas nie przypuszczałoby, jak dawno zostały wypowiedziane te słowa. Grecki filozof,
Pod koniec października firmowy newsletter PMP zamieścił zaproszenie następującej treści, skiero-
poeta i lekarz Empedokles z Akragas, który żył w latach 490-430. p.n.e., je wypowiedział. Oznacza to,
wane do wszystkich pracowników Firmy:
że historia krwiodawstwa jest „stara jak świat”. Historia naszego Klubu Honorowych Dawców Krwi, jest krótka, bo zaledwie dziesięcioletnia, ale piękna historia tworzona przez ludzi, których misją jest CZAS NA ROZMOWĘ NA TEMAT INTEGRACJI I RÓŻNORODNOŚCI
pomoc innym. Pomoc szczególna, bo często ratująca życie.
Już 6 listopada, w godzinach 10:00 -11:30, Społeczność Polska LGBT + i jej Przyjaciele zapraszają do wzięcia udziału w rozmowie o integracji i różnorodności. Przyjdź i podziel się swoimi doświadczeniami, posłuchaj innych i wspólnie zmieńmy nasze środowisko w PMI! Rozmowa odbędzie się w Krakowie w pokoju G. 2.21 E. Jeśli nie pracujesz w Krakowie, możesz dołączyć do spotkania przez Skype Meeting. Dodaj zaproszenie do kalendarza klikając TUTAJ. Potrzebujemy tylko Twojej obecności i pozytywnej energii!
Komisja „Solidarność”
Międzyzakładowa jako
ustawowo
NSZZ środowisko LGBT plus miałoby być wybrane w większym niż inne środowiska predestynoupoważ- spośród
wszelkich
innych,
uczestnikiem wanym do zakładowej dyskusji o integracji
niona i szczerze dbająca o środowisko pracy dyskusji o integracji i różnorodności w PM i różnorodności. Związek jest jak najdalszy od integrujące pracowników, nie kryje zasko- Polska. Związkowi wiadomo o istnieniu pośród podejrzeń, że takie szczególne cechy dodatnie czenia treścią zaproszenie. Nasz niepokój załogi Naszego Zakładu wielu środowisk, które nie były rozważane lub że nie da się ich graniczący z troską wywołuje zachęta, aby w sposób niepodlegający dyskusji działają wskazać. Będzie też wdzięczny za zapewnienie, wspólnie zmienić środowisko PMI, jak się realnie na rzecz międzyludzkiej integracji że i kierownictwo Firmy hołduje zasadzie domyślamy w kontekście różnorodności seksu- i właściwego stosunku wobec różnorod- neutralności światopoglądowej w przestrzeni alnych i płciowych. Wydawało się nam, że jeśli ności. Mamy np. wśród nas ratowników zakładu pracy i że przedmiotowe przedsięnależałoby zmieniać środowisko pracy PMP, to medycznych,
esperantystów,
uczestników wzięcie zasady tej nie narusza.
na takie, które pozwala naszym pracownikom wielu inicjatyw i organizacji pozarządowych
w pełni realizować swój potencjał, z korzyścią z zakresu pożytku publicznego, wolontariuszy znaczny, czy uczestnikiem spotkania mieliby
Bogusław Mosoń
do nich samych, jak i Firmy.
09.09.09, to data rozpoczęcia działalność Autonomicznego
Z ogłoszenia nie wynika w sposób jedno-
Klubu
- W ciągu tych dziesięciu lat, Klub we ml osocza i 5200 ml koncentratu krwinek
Honorowych współpracy
z
Regionalnym
Centrum płytkowych – powiedział Bogusław Mosoń.
wielu przedsięwzięć humanitarnych i innych - być członkowie społeczności LGBT plus
Tytuł ogłoszenia „Czas na rozmowę a jednak żadne z tych środowisk nie dostąpiło jedynie spośród załogi PMP, czy także osób o integracji i różnorodności” rodzi w sposób zaszczytu zapoczątkowania takiej dyskusji. zewnętrznych. W tym drugim przypadku
Klub obecnie liczy 217 osób, 41 osób
naturalny pytanie, na podstawie jakich Komisja nasza wielokrotnie inicjowała przed- Związek byłby zainteresowany przyczynami
Komisji. Powstał spontanicznie, z inicjatywy wadził 60 akcji oddawania krwi. Większość z jego grona oddało ponad 18 litrów krwi,
przesłanek uznano, że akurat teraz ów sięwzięcia mające na celu pomoc i integrację tak niecodziennego sposobu postępowania,
członków
krew z nich miała miejsce w przychodni zakła- a rekordzista prawie 52 litry. Od dwóch
czas nadszedł. Związkowi nic nie wiadomo ze środowiskiem osób niepełnosprawnych, a również poinformowaniem go, jakie były
i był odpowiedzią na apel ówczesnego dowej, ale były też w innych miejscach, lat przyznawana jest odznaka „Honorowy
o jakichkolwiek zdarzeniach wewnątrzzakła- dzieci z domów dziecka, szkół specjalnych kryteria wybrania akurat ich do uczestnictwa.
Przewodniczącego „Solidarności” Janusza na przykład w parafiach, na stadionie Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia
dowych, które by wskazywały, że rozmowa na czy osób wykluczonych społecznie z powodu Związek jest przekonany, że nie nastąpiło
Śniadka o tworzenie takich klubów przy żużlowym, czy gościnnie na terenie Narodu” - odznakę taką może otrzymać
temat integracji i różnorodności jest obecnie utraty pracy. Niestety, pomimo zachęty zaproszenie do udziału w zakładowej dyskusji
organizacjach związkowych.
bardziej potrzebna niż kiedy indziej, lub, że kierowanej do Firmy o współpracę i pomoc osób przypadkowych.
Dawców Krwi, powstałego przy naszej Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, przeproZwiązku
oddających
Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki każdy, kto oddał co najmniej 20 litrów krwi.
Dziesięć lat to jednak na tyle długo, aby Cieplnej. Klub zaznaczył swoją obecność w środo-
Miło jest nam, że odznakę taką przyznano
- W tym czasie 2087 osób zareje- także krwiodawcom zrzeszonym w naszym
wisku krwiodawców, za tym kryją się liczby, strowało się do oddania krwi, z czego 1808 Klubie. Ich sylwetki przedstawimy czytellitry oddanej krwi. Właśnie o to spytaliśmy osób oddało łącznie 809 820 ml, czyli 809 nikom w kolejnym numerze biuletyny. Prezesa Klubu, Bogusława Mosonia.
4
litrów pełnej krwi. Ponadto oddano 200
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(red)
potrzeba taka, dotychczas nie istniejąca, teraz w tych dziedzinach, nie spotykaliśmy się się pojawiła. Jeżeli coś takiego się wydarzyło, z pozytywnym odzewem. Związek
jest
oczywiście
zainteresowany
Komisja nasz będzie zabiegała o wyjaśnienie tych kwestii, co pozwoliłoby pełniej ocenić
Związek będzie dopytywał i będzie zalety tej inicjatywy.
poznaniem tego faktu. Związek pragnie wdzięczny, jeśli zarząd PMP wskaże walory również poznać przyczyny, dla których akurat środowiska
LGBT
plus
czyniących
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
je
Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność”
5
Wdrażamy OPEN, ale czy plus?
Zmiana w EFFAT EFFAT - Europejska Federacja Związków Zawodowych ds. Żywności, Rolnictwa i Turystyki. EFFAT re-
W zasadzie, o co chodzi z tym OPEN, to wszyscy wiedzą, ale po kolei.
prezentuje 120 krajowych związków zawodowych z 35 europejskich państw. Polskę w EFFA reprezentuje Krajowy Sekretariat Przemysłu Spożywczego, w którym z kolei za pośrednictwem Krajowej Sekcji Pracowników Przemysłu Tytoniowego reprezentowana jest nasza Komisja. Jacek Łabędzki jest członkiem Rady Sekretariatu.
PM zakupił od Procter & Gamble – wieść gminna niesie, że za
Atmosfera? Fatalna! A to ma być n a s z a fabryka, a nie tylko
spore pieniądze - system usprawnienia produkcji do wdrożenia miejsce pracy. Chaos, stres i zdenerwowanie, przenoszone niestety w fabrykach naszego koncernu. Efektem ma być zwiększenie zysku do domu. Młodzi i starzy. Mechanicy i operatorzy. Przełożeni w każdej ze wdrażającej OPEN + fabryk. Po ok. 2 latach wdrażania i podwładni. OPEN i pozostali. Grupy jakby przeciwko sobie, choć jakoś nie widać zysku. Obserwujemy raczej postępującą degradację jeden cel. Nowe (czasem dziwne), awanse niekoniecznie akcepoddziałów produkcyjnych, żeby nie powiedzieć mocniej: zapaść towane przez pozostałych. Oj, namnożyło się nam stanowisk produkcji. Chciałoby się powiedzieć – zamienił stryjek siekierkę na i funkcji i nie wszyscy „ogarniają’’ te struktury. No i jedziemy do celu. kijek.
Szybko, szybciej. Ludzie się spieszą. Ludzie się denerwują. Często
Rozpoczynając nowy projekt, analizuje się jego zakres, alokuje nie ma czasu na śniadanie, nie ma czasu na kawę ani po prostu zasoby, mając pewność ich kwalifikacji. Prowadzi się szkolenia, napić się wody. Szczególnie na pierwszej zmianie, szczególnie od przygotowuje harmonogram realizacji. Tak w wielkim skrócie. poniedziałku do piątku. A w tak napiętej atmosferze o wypadek Już na początku, wiedząc, że P&G wdrożył OPEN + w 10 lat, PM nietrudno. No i niestety, namnożyło się nam i wypadków, Harald Wiedenhofer
założył wdrożenie w przeciągu lat 5! Tylko że P&G produkuje i incydentów.
Kristjan Bragason
Wydaje się to być nieco skomplikowane, ale nie byłoby możliwe, 5. Kongres EFFAT, którego zasadniczym celem był wybór nowych aby wszyscy związkowcy, czy chociażby komisje zakładowe władz na czas kadencji 2020-2024. z 35 państw bezpośrednio byli reprezentowani w EFFAT. Chociaż?
Wybierano przewodniczącego EFFAT, wiceprezesów i sekretarza
W historii EFFAT prawdopodobnie zdarzył się jeden przypadek, że generalnego. Dotychczasowy sekretarz generalny Harald Wiedenbezpośrednio afiliowana była jedna komisja zakładowa. Była to hofer nie ubiegał się o reelekcję – postanowił przejść na emeryturę. Nasza Komisja! Tak, afiliowaliśmy się wcześniej aniżeli Sekretariat Przemysłu Spożywczego.
Nowym Sekretarzem Generalnym wybrany został Kristjan Bragason reprezentujący Nordycki Związek Pracowników Hoteli,
A teraz o tytułowej zmianie. 6 listopada w Zagrzebiu odbył się Restauracji, Gastronomii i Turystyki. Nowo wybrany Sekretarz w swoim wystąpieniu mówił między Harald Wiedenhofer
innymi, że w ciągu ostatnich lat ludzie w Europie mieli do czynienia z rosnącą niesprawiedliwością i podziałami. Sektory spożywcze są także winne niskiego wynagrodzenia, wydłużonego czasu pracy i dumpingu socjalnego. Konkludował: „Opierając się na podstawowych wartościach demokracji, solidarności, równości i zrównoważonego rozwoju, musimy zabiegać o poprawę praw pracowniczych. Nigdy nie było tak ważne jak w dzisiejszych czasach budowanie silnych związków, ponieważ mamy do czynienia z rosnącymi ruchami nacjonalistycznymi i zmarginalizowanymi pracownikami o niepewnej pracy ” Przedstawił również plan działania EFFAT na najbliższe miesiące. Plan jest na tyle „ciekawy”, że pozwolę sobie odnieść się do niego w następnym numerze. F.S.
6
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
kosmetyki i środki higieny osobistej. Raczej nie da się porównać ich pampersów z naszą produkcją!
I tak po dwóch latach wdrażania wzorcowe maszyny w OPEN + produkują ok. 300,000 szt. papierosów na zmianę mniej, niż przed
No, ale kolejny raz uwierzyliśmy, bo„Kraków daje radę’’ i wystarto- OPEN+. Rosną koszty – np. części dobre wymienia się na nowe. waliśmy. A właściwie wystartowali ci, którzy „uwierzyli ‘’. „Wątpiący’’ Ilość pracy wzrosła „nie do przerobienia” w normalnych godzinach; nie zostali zaangażowani w projekt, a nawet odsunięci od niego. biurokracja urosła do potęgi. OBEY-e, DDS-y, CIL-e, IPS-y, BOS-y, Zatrudniono i nadal zatrudnia się czasem zupełnie nowych ludzi, inspekcje, odbiory, niezliczone meetingi, analizy, raporty, książki bez wiedzy, bez doświadczenia, po przyśpieszonych, pobieżnych do wypełniania, kolorowe tablice. W jednym czasie nawet 18 osób szkoleniach, których przekonano, że to procedury zmniejszą ilość przy maszynie. Rozpraszają i po prostu przeszkadzają załodze. postojów i usprawnią pracę maszyn. A starszych, doświadczonych
Koszty rosną, a oszczędza się na materiałach produkcyjnych,
fachowców, zamiast wykorzystać, trzyma się na uboczu, a często chociaż wiadomo, że jakaś minimalna jakość tych materiałów jest podważa się ich wiedzę. Wiele naszych wartości, wartości Philipa niezbędna; tak przecież są zaprojektowane maszyny. Z piasku bicza Morrisa zostało niestey zdewaluowanych i przewartościowanych. nie ukręcisz! A my na siłę dążymy do takiej sztuki! Oby niebezpowrotnie! I tak: mamy nowe procedury, nowe struktury i stanowiska, nowych ludzi, mniejszą ilość postojów. TYLKO NIE MAMY PRODUKCJI. Czyli tego, z czego żyjemy.
Ponieważ spotykamy się z przedstawicielami innych zakładów PM, wiemy, że oni mają podobne problemy i odnosi się to niestety do wszystkich fabryk wdrażających OPEN. A skoro tak, to może
warto przyjrzeć się bliżej temu OPENowi. Może to nie problem Wdrażamy sztuczny system. System, który nie jest dla nas, tylko ludzki, niekadrowy, nieorganizacyjny. Nie brak umiejętności. Czy my dla niego. Nie pomyślano, żeby połączyć to, co było dobre do OPEN + nas przerósł? Może po prostu nie da się go skutecznie tej pory z zaletami (bo takie też są!) OPEN+. Można się zastanowić, zaadoptować w takiej formie, w przemyśle tytoniowym. Zanim do czy nie stać tak bogatej firmy, jak PM na własny program, przygo- końca wszystko popsujemy, może warto jeszcze przyglądnąć się towany właśnie przez pracowników PM. Zatrudniamy przecież temu projektowi czy i jak można go uratować. najlepszych fachowców, stosujemy najnowsze technologie, Na razie zostałbym przy nazwie OPEN, a może nawet OPEN -. pracujemy na najnowszych, najlepszych maszynach. No i wreszcie Plus dodamy, jak tylko zauważymy pozytywne efekty. - to nasi pracownicy wymyślili IQOS - a!
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(A.P.)
7
Wdrażamy OPEN, ale czy plus?
Zmiana w EFFAT EFFAT - Europejska Federacja Związków Zawodowych ds. Żywności, Rolnictwa i Turystyki. EFFAT re-
W zasadzie, o co chodzi z tym OPEN, to wszyscy wiedzą, ale po kolei.
prezentuje 120 krajowych związków zawodowych z 35 europejskich państw. Polskę w EFFA reprezentuje Krajowy Sekretariat Przemysłu Spożywczego, w którym z kolei za pośrednictwem Krajowej Sekcji Pracowników Przemysłu Tytoniowego reprezentowana jest nasza Komisja. Jacek Łabędzki jest członkiem Rady Sekretariatu.
PM zakupił od Procter & Gamble – wieść gminna niesie, że za
Atmosfera? Fatalna! A to ma być n a s z a fabryka, a nie tylko
spore pieniądze - system usprawnienia produkcji do wdrożenia miejsce pracy. Chaos, stres i zdenerwowanie, przenoszone niestety w fabrykach naszego koncernu. Efektem ma być zwiększenie zysku do domu. Młodzi i starzy. Mechanicy i operatorzy. Przełożeni w każdej ze wdrażającej OPEN + fabryk. Po ok. 2 latach wdrażania i podwładni. OPEN i pozostali. Grupy jakby przeciwko sobie, choć jakoś nie widać zysku. Obserwujemy raczej postępującą degradację jeden cel. Nowe (czasem dziwne), awanse niekoniecznie akcepoddziałów produkcyjnych, żeby nie powiedzieć mocniej: zapaść towane przez pozostałych. Oj, namnożyło się nam stanowisk produkcji. Chciałoby się powiedzieć – zamienił stryjek siekierkę na i funkcji i nie wszyscy „ogarniają’’ te struktury. No i jedziemy do celu. kijek.
Szybko, szybciej. Ludzie się spieszą. Ludzie się denerwują. Często
Rozpoczynając nowy projekt, analizuje się jego zakres, alokuje nie ma czasu na śniadanie, nie ma czasu na kawę ani po prostu zasoby, mając pewność ich kwalifikacji. Prowadzi się szkolenia, napić się wody. Szczególnie na pierwszej zmianie, szczególnie od przygotowuje harmonogram realizacji. Tak w wielkim skrócie. poniedziałku do piątku. A w tak napiętej atmosferze o wypadek Już na początku, wiedząc, że P&G wdrożył OPEN + w 10 lat, PM nietrudno. No i niestety, namnożyło się nam i wypadków, Harald Wiedenhofer
założył wdrożenie w przeciągu lat 5! Tylko że P&G produkuje i incydentów.
Kristjan Bragason
Wydaje się to być nieco skomplikowane, ale nie byłoby możliwe, 5. Kongres EFFAT, którego zasadniczym celem był wybór nowych aby wszyscy związkowcy, czy chociażby komisje zakładowe władz na czas kadencji 2020-2024. z 35 państw bezpośrednio byli reprezentowani w EFFAT. Chociaż?
Wybierano przewodniczącego EFFAT, wiceprezesów i sekretarza
W historii EFFAT prawdopodobnie zdarzył się jeden przypadek, że generalnego. Dotychczasowy sekretarz generalny Harald Wiedenbezpośrednio afiliowana była jedna komisja zakładowa. Była to hofer nie ubiegał się o reelekcję – postanowił przejść na emeryturę. Nasza Komisja! Tak, afiliowaliśmy się wcześniej aniżeli Sekretariat Przemysłu Spożywczego.
Nowym Sekretarzem Generalnym wybrany został Kristjan Bragason reprezentujący Nordycki Związek Pracowników Hoteli,
A teraz o tytułowej zmianie. 6 listopada w Zagrzebiu odbył się Restauracji, Gastronomii i Turystyki. Nowo wybrany Sekretarz w swoim wystąpieniu mówił między Harald Wiedenhofer
innymi, że w ciągu ostatnich lat ludzie w Europie mieli do czynienia z rosnącą niesprawiedliwością i podziałami. Sektory spożywcze są także winne niskiego wynagrodzenia, wydłużonego czasu pracy i dumpingu socjalnego. Konkludował: „Opierając się na podstawowych wartościach demokracji, solidarności, równości i zrównoważonego rozwoju, musimy zabiegać o poprawę praw pracowniczych. Nigdy nie było tak ważne jak w dzisiejszych czasach budowanie silnych związków, ponieważ mamy do czynienia z rosnącymi ruchami nacjonalistycznymi i zmarginalizowanymi pracownikami o niepewnej pracy ” Przedstawił również plan działania EFFAT na najbliższe miesiące. Plan jest na tyle „ciekawy”, że pozwolę sobie odnieść się do niego w następnym numerze. F.S.
6
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
kosmetyki i środki higieny osobistej. Raczej nie da się porównać ich pampersów z naszą produkcją!
I tak po dwóch latach wdrażania wzorcowe maszyny w OPEN + produkują ok. 300,000 szt. papierosów na zmianę mniej, niż przed
No, ale kolejny raz uwierzyliśmy, bo„Kraków daje radę’’ i wystarto- OPEN+. Rosną koszty – np. części dobre wymienia się na nowe. waliśmy. A właściwie wystartowali ci, którzy „uwierzyli ‘’. „Wątpiący’’ Ilość pracy wzrosła „nie do przerobienia” w normalnych godzinach; nie zostali zaangażowani w projekt, a nawet odsunięci od niego. biurokracja urosła do potęgi. OBEY-e, DDS-y, CIL-e, IPS-y, BOS-y, Zatrudniono i nadal zatrudnia się czasem zupełnie nowych ludzi, inspekcje, odbiory, niezliczone meetingi, analizy, raporty, książki bez wiedzy, bez doświadczenia, po przyśpieszonych, pobieżnych do wypełniania, kolorowe tablice. W jednym czasie nawet 18 osób szkoleniach, których przekonano, że to procedury zmniejszą ilość przy maszynie. Rozpraszają i po prostu przeszkadzają załodze. postojów i usprawnią pracę maszyn. A starszych, doświadczonych
Koszty rosną, a oszczędza się na materiałach produkcyjnych,
fachowców, zamiast wykorzystać, trzyma się na uboczu, a często chociaż wiadomo, że jakaś minimalna jakość tych materiałów jest podważa się ich wiedzę. Wiele naszych wartości, wartości Philipa niezbędna; tak przecież są zaprojektowane maszyny. Z piasku bicza Morrisa zostało niestey zdewaluowanych i przewartościowanych. nie ukręcisz! A my na siłę dążymy do takiej sztuki! Oby niebezpowrotnie! I tak: mamy nowe procedury, nowe struktury i stanowiska, nowych ludzi, mniejszą ilość postojów. TYLKO NIE MAMY PRODUKCJI. Czyli tego, z czego żyjemy.
Ponieważ spotykamy się z przedstawicielami innych zakładów PM, wiemy, że oni mają podobne problemy i odnosi się to niestety do wszystkich fabryk wdrażających OPEN. A skoro tak, to może
warto przyjrzeć się bliżej temu OPENowi. Może to nie problem Wdrażamy sztuczny system. System, który nie jest dla nas, tylko ludzki, niekadrowy, nieorganizacyjny. Nie brak umiejętności. Czy my dla niego. Nie pomyślano, żeby połączyć to, co było dobre do OPEN + nas przerósł? Może po prostu nie da się go skutecznie tej pory z zaletami (bo takie też są!) OPEN+. Można się zastanowić, zaadoptować w takiej formie, w przemyśle tytoniowym. Zanim do czy nie stać tak bogatej firmy, jak PM na własny program, przygo- końca wszystko popsujemy, może warto jeszcze przyglądnąć się towany właśnie przez pracowników PM. Zatrudniamy przecież temu projektowi czy i jak można go uratować. najlepszych fachowców, stosujemy najnowsze technologie, Na razie zostałbym przy nazwie OPEN, a może nawet OPEN -. pracujemy na najnowszych, najlepszych maszynach. No i wreszcie Plus dodamy, jak tylko zauważymy pozytywne efekty. - to nasi pracownicy wymyślili IQOS - a!
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(A.P.)
7
tywna, zarejestrowaliśmy się i właściwie wanej większości to kobiety, nie dało się January Madoń. Za prowadzenie jej na
To już 40 lat!
Związek był tylko u nas. Sytuacja rozwinęła zorganizować jakiejś akcji protestacyjnej, ale terenie zakładu, groziło nie tylko wyrzucenie się, gdy był strajk, który dotyczył rejestracji to zrozumiałe, bo kobiety po prostu się bały z pracy. Powiem o ciekawej akcji, jaką prowa-
Rok 2020 będzie rokiem wyjątkowym. Wy-
Związku. To był strajk wspierający. My też i nie ma się czemu dziwić. Teraz to jest takie dziliśmy, wykorzystując to, że pracowaliśmy
jątkowym dla Naszego Związku. Wielkimi kro-
strajkowaliśmy. Dwie godziny trwał ten odległe, ale wtedy ludzie bali się o swoje w firmie tytoniowej i mogliśmy kupić więcej strajk, dobrze go zorganizowaliśmy. Był zdrowie nawet o życie. Bano się, że poleje się papierosów, a wtedy papierosy były na
kami zbliża się 40 rocznica powstania Niezależ-
odpowiednio przygotowany, były straże krew.
nego Samorządnego Związku Zawodowego
pilnujące porządku, opaski biało - czerwone. BIS. Spotkały Pana lub kogoś ze Związku Te kartki można było wymienić na każdy
„Solidarność”. Datą kulminacyjną obchodów
To zrobiło wrażenie, ale chyba ludzie z innych represje?
będzie dzień 31 sierpnia 2020 r. W tym dniu
działów poczuli się trochę zawstydzeni January Madoń. Trzeba przyznać, że udało zaliśmy kontakt z księdzem Palmowskim
40 lat temu zostało podpisane porozumie-
i wtedy się ruszył cały zakład. Wkrótce zorga- się nam uniknąć aresztowań, dzięki temu, że z kościoła Arka Pana w Nowej Hucie, który
nie między komisją rządową a Międzyzakła-
nizowaliśmy zebranie, na którym zostałem w przeciwieństwie do innych firm, dyrekcja pomagał naszym internowanym kolegom.
inny towar, od wódki zaczynając. Nawią-
wybrany przewodniczącym „Solidarności” nie była do nas źle nastawiona. Dlatego nikt My organizowaliśmy zbiórki kartek, wykupo-
dowym Komitetem Strajkowym, porozumie-
w całych Zakładach Przemysły Tytoniowego z nas nie był internowany, czy jakoś szyka- waliśmy papierosy, przekazywaliśmy księdzu
nie kończące ogólnopolski strajk. Warunkiem zakończenia strajku była zgoda ówczesnych
w Krakowie.
nowany. Wtedy, zgodnie z obowiązującym Palmowskiego, on przekazywał interno-
BIS. Czyli powstał dość spokojnie?
w stanie wojennym prawem, pracownicy wanym i dodatkowo miał dla „klawiszy”,
władz komunistycznych na powstanie nieza-
January Madoń. Nie było potrzeby organi- Służby Bezpieczeństwa a było dwóch którzy za tak cenny towar ułatwiali kontakt
leżnych związków zawodowych. Niezależnych
zowania wieców czy manifestacji poparcia. takich u nas w zakładzie, mieli uprawnienia z internowanymi.
od władzy państwowej i partyjnej. Tak też się
Po prostu taki był klimat, że gdy otworzy- pracownika wewnętrznego i wezwanie do BIS. I tak przyszedł rok 1989. liśmy biuro związkowe, w ciągu trzech dni nich miało charakter służbowy. Zdarzały się January Madoń. Tak przyszedł 89 rok i zaczę-
stało. 17 września 1980 roku, pomimo wielu
tysiąc ludzi przyszło się zapisać. Potem już jakieś przypadki wywieszenia flagi czy na liśmy odbudowę „Solidarności”. W moim
perturbacji, przedstawiciele Międzyzakłado-
na oddziałach pracownicy organizowali murach pojawiły się napisy przeciw stanowi pokoiku, pracowni, spotykaliśmy się, przygo-
wych Komitetów Założycielskich z całej Polski
się w grupy, komisje oddziałowe i ruszyła wojennemu, to byłem wzywany przez tych towując plan wznowienia działalności.
powołali w Gdańsku ogólnopolski Niezależny
działalność związkowa.
panów i musiałem się tłumaczyć z tego.
Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
BIS. No właśnie, czym się zajmowaliście?
BIS. O przyzwoitości dyrekcji świadczył też a ja z chęcią przekazałem kierowanie
oraz Krajową Komisję Porozumiewawczą. 10
January
January Madoń
Madoń.
Na
początku
było sposób
rozdysponowania
NSZZ „Solidarność”. W zakładach pracy powstawały organizacje NSZZ „Solidarność”. Również w Zakładach Przemysłu Tytoniowego w Krakowie taka organizacja powstała, a jej przewodniczącym został inż.
Robiliśmy to spokojnie w sposób wyważony,
związkowych Związkiem młodszym kolegom, oczywiście
trochę zawieruchy, bo się dopominaliśmy pieniędzy?
listopada Sąd Najwyższy zarejestrował statut
wspomagając ich swoim doświadczeniem
poprawy warunków pracy. Mieliśmy też January Madoń. Było tak, że cała nasza i wiedzą, kibicowałem i sprawdzałem, czy poważny konflikt, ale to już dotyczyło całej kasa, jaką mieliśmy, pochodziła ze składek wszystko równo idzie. Na szczęście wszystko branży tytoniowej, z dyrektorem zjedno- członkowskich i była to znacząca suma. do dziś dnia dobrze hula. Potem już były boje
January Madoń, obecnie emeryt, nadal aktywnie działający w Związku.
czenia, szkodzącym branży. To był zatwar- Te pieniądze zakład pracy miał obowiązek związane z prywatyzacją, ale zadowolony
Już dziś rozpoczynamy cykl wspomnień o powstaniu „Solidarności” w naszej firmie. Wspominać bę-
działy komunista, zresztą na to stanowisko zarekwirować. Jednak przy wsparciu i za jestem, że nasza „Solidarność” nadal działa
dziemy z ludźmi pamiętającymi tamten czas oraz z tymi, którzy się przyczynili do reaktywacji Związku
rekomendowany przez warszawski komitet zgodą ówczesnego dyrektora pana Włady- zgodnie z prawem, z rozsądkiem i skutecznie.
w roku 1989. Jak się to zaczęło? Powspominajmy wraz z Panem Januarym Madoniem. BIS. W roku 1980 Zakłady Przemysłu BIS. Zakład Konstrukcyjny to był taki elitarny wówczas byłem już zasiedziały, ludzie mnie Tytoniowego w Krakowie były dużymi zakład?
znali, chociażby z tego, że często się targo-
zakładami. Jak większość takich zakładów, January Madoń. W takim sensie, że wałem z władzą zakładową, wprawdzie miały mniejsze zakłady wchodzące w skład pracowali tam rzemieślnicy. Był to zakład z mizernym skutkiem, bo takie były czasy, głównego przedsiębiorstwa, które pracowały męski w przeciwieństwie do zakładu produk- że niewiele można było wytargować. Jak się na rzecz produkcji. Pan pracował w ZKiBU, cyjnego. Zakład produkcyjny to była fabryka zaczęła sprawa z „Solidarnością”, to ludzie czyli Zakładzie Konstrukcji i Budowy Maszyn? bardzo kobieca. Tam się zatrudniało głównie do mnie przychodzili, żebym zakładał January Madoń. Tak, pracowałem w tym kobiety.
związek. Przypominam sobie, jak śp. Henio
zakładzie od roku 1958 roku. Pracę rozpo- BIS. Rozumiem, że „Solidarność” zakładowa Młynarczyk przychodził do mnie i wymuszał cząłem dokładnie 2 maja tamtego roku, zrodziła się w tej męskiej części Zakładów wręcz, żebym się ruszył i tworzył w zakładzie czyli w czasach dość odległych. W okresie, Tytoniowych?
„Solidarność”. Ruszyłem się.
o którym będziemy rozmawiać, akurat January Madoń. Żartuję sobie, że tam BIS. Czyli „Solidarność” najpierw powstała w dziale projektów na stanowisku inżyniera pracował „element” wywrotowy i wielu w ZKiBU? projektanta.
8
kartki i był to towar niezwykle poszukiwany.
z pracowników z dłuższym stażem. Ja też January Madoń. Tak, powstała grupa inicja-
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
wojewódzki PZPR. W każdym razie wtedy sława Pelli, dziś byśmy powiedzieli, działając BIS. Miło było z Panem powspominać. był taki nastrój, taki nacisk, że w rezultacie wspólnie i w zmowie, zrobiliśmy taką lipę, Dziękuję za rozmowę musiał odejść na wcześniejszą emeryturę. zmieniając daty w dokumenty, podjęliśmy January Madoń. Dziękuję. To był taki wyjątkowy przypadek. Prowa- uchwałę, że całą naszą kasę przeznaczamy Ze swojej strony chcemy przypomnieć dziliśmy typowo związkową działalność – na wypłatę nagród dla odchodzących na cały skład Komitetu Założycielskiego NSZZ zajmowaliśmy się opieką nad pracownikami, wcześniejszą emeryturę, a wtedy takich było „Solidarność”, który powstał w Zakładzie poprawą warunków pracy i płac, poprawą sporo. Dzięki temu „ludowa ojczyzna” tych Konstrukcji i Budowy Urządzeń Przemysłu zaopatrzenia - życiowe sprawy, które wtedy pieniędzy nie zabrała. były ważne dla pracowników.
Tytoniowego:
BIS. Jak się Panu udało tak bez większych January Madoń – przewodniczący Komitetu,
BIS. A czy się spodziewaliście, że działalność strat przejść przez stan wojenny?
Henryk Młynarczyk – zastępca przewodni-
związkowa zostanie przerwana? Jak został January Madoń. Wiele zależało wtedy od czącego oraz Józef Bańdo, Edward Cerek, przyjęty w zakładach stan wojenny?
dyrekcji zakładów. Dogadywaliśmy się tak Edward Chłopek, Danuta Kaczorek, Leszek
January Madoń. Czym bliżej „wojny”, po krakowsku, czy jak kto woli krakowskim Kowalczuk, Eugeniusz Mach, Mieczysław tym sytuacja stawała się trudniejsza, a po targiem.
Przeniosło, Marian Ruszała, Andrzej Sołtys,
wprowadzeniu stanu wojennego okazało BIS. Działalność związkowa w stanie Edward Tylek, Jan Urban, Bronisław Wawrzeń. się, że w zakładzie, w którym w zdecydo- wojennym była bardzo ograniczona?
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(redakcja)
9
tywna, zarejestrowaliśmy się i właściwie wanej większości to kobiety, nie dało się January Madoń. Za prowadzenie jej na
To już 40 lat!
Związek był tylko u nas. Sytuacja rozwinęła zorganizować jakiejś akcji protestacyjnej, ale terenie zakładu, groziło nie tylko wyrzucenie się, gdy był strajk, który dotyczył rejestracji to zrozumiałe, bo kobiety po prostu się bały z pracy. Powiem o ciekawej akcji, jaką prowa-
Rok 2020 będzie rokiem wyjątkowym. Wy-
Związku. To był strajk wspierający. My też i nie ma się czemu dziwić. Teraz to jest takie dziliśmy, wykorzystując to, że pracowaliśmy
jątkowym dla Naszego Związku. Wielkimi kro-
strajkowaliśmy. Dwie godziny trwał ten odległe, ale wtedy ludzie bali się o swoje w firmie tytoniowej i mogliśmy kupić więcej strajk, dobrze go zorganizowaliśmy. Był zdrowie nawet o życie. Bano się, że poleje się papierosów, a wtedy papierosy były na
kami zbliża się 40 rocznica powstania Niezależ-
odpowiednio przygotowany, były straże krew.
nego Samorządnego Związku Zawodowego
pilnujące porządku, opaski biało - czerwone. BIS. Spotkały Pana lub kogoś ze Związku Te kartki można było wymienić na każdy
„Solidarność”. Datą kulminacyjną obchodów
To zrobiło wrażenie, ale chyba ludzie z innych represje?
będzie dzień 31 sierpnia 2020 r. W tym dniu
działów poczuli się trochę zawstydzeni January Madoń. Trzeba przyznać, że udało zaliśmy kontakt z księdzem Palmowskim
40 lat temu zostało podpisane porozumie-
i wtedy się ruszył cały zakład. Wkrótce zorga- się nam uniknąć aresztowań, dzięki temu, że z kościoła Arka Pana w Nowej Hucie, który
nie między komisją rządową a Międzyzakła-
nizowaliśmy zebranie, na którym zostałem w przeciwieństwie do innych firm, dyrekcja pomagał naszym internowanym kolegom.
inny towar, od wódki zaczynając. Nawią-
wybrany przewodniczącym „Solidarności” nie była do nas źle nastawiona. Dlatego nikt My organizowaliśmy zbiórki kartek, wykupo-
dowym Komitetem Strajkowym, porozumie-
w całych Zakładach Przemysły Tytoniowego z nas nie był internowany, czy jakoś szyka- waliśmy papierosy, przekazywaliśmy księdzu
nie kończące ogólnopolski strajk. Warunkiem zakończenia strajku była zgoda ówczesnych
w Krakowie.
nowany. Wtedy, zgodnie z obowiązującym Palmowskiego, on przekazywał interno-
BIS. Czyli powstał dość spokojnie?
w stanie wojennym prawem, pracownicy wanym i dodatkowo miał dla „klawiszy”,
władz komunistycznych na powstanie nieza-
January Madoń. Nie było potrzeby organi- Służby Bezpieczeństwa a było dwóch którzy za tak cenny towar ułatwiali kontakt
leżnych związków zawodowych. Niezależnych
zowania wieców czy manifestacji poparcia. takich u nas w zakładzie, mieli uprawnienia z internowanymi.
od władzy państwowej i partyjnej. Tak też się
Po prostu taki był klimat, że gdy otworzy- pracownika wewnętrznego i wezwanie do BIS. I tak przyszedł rok 1989. liśmy biuro związkowe, w ciągu trzech dni nich miało charakter służbowy. Zdarzały się January Madoń. Tak przyszedł 89 rok i zaczę-
stało. 17 września 1980 roku, pomimo wielu
tysiąc ludzi przyszło się zapisać. Potem już jakieś przypadki wywieszenia flagi czy na liśmy odbudowę „Solidarności”. W moim
perturbacji, przedstawiciele Międzyzakłado-
na oddziałach pracownicy organizowali murach pojawiły się napisy przeciw stanowi pokoiku, pracowni, spotykaliśmy się, przygo-
wych Komitetów Założycielskich z całej Polski
się w grupy, komisje oddziałowe i ruszyła wojennemu, to byłem wzywany przez tych towując plan wznowienia działalności.
powołali w Gdańsku ogólnopolski Niezależny
działalność związkowa.
panów i musiałem się tłumaczyć z tego.
Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”
BIS. No właśnie, czym się zajmowaliście?
BIS. O przyzwoitości dyrekcji świadczył też a ja z chęcią przekazałem kierowanie
oraz Krajową Komisję Porozumiewawczą. 10
January
January Madoń
Madoń.
Na
początku
było sposób
rozdysponowania
NSZZ „Solidarność”. W zakładach pracy powstawały organizacje NSZZ „Solidarność”. Również w Zakładach Przemysłu Tytoniowego w Krakowie taka organizacja powstała, a jej przewodniczącym został inż.
Robiliśmy to spokojnie w sposób wyważony,
związkowych Związkiem młodszym kolegom, oczywiście
trochę zawieruchy, bo się dopominaliśmy pieniędzy?
listopada Sąd Najwyższy zarejestrował statut
wspomagając ich swoim doświadczeniem
poprawy warunków pracy. Mieliśmy też January Madoń. Było tak, że cała nasza i wiedzą, kibicowałem i sprawdzałem, czy poważny konflikt, ale to już dotyczyło całej kasa, jaką mieliśmy, pochodziła ze składek wszystko równo idzie. Na szczęście wszystko branży tytoniowej, z dyrektorem zjedno- członkowskich i była to znacząca suma. do dziś dnia dobrze hula. Potem już były boje
January Madoń, obecnie emeryt, nadal aktywnie działający w Związku.
czenia, szkodzącym branży. To był zatwar- Te pieniądze zakład pracy miał obowiązek związane z prywatyzacją, ale zadowolony
Już dziś rozpoczynamy cykl wspomnień o powstaniu „Solidarności” w naszej firmie. Wspominać bę-
działy komunista, zresztą na to stanowisko zarekwirować. Jednak przy wsparciu i za jestem, że nasza „Solidarność” nadal działa
dziemy z ludźmi pamiętającymi tamten czas oraz z tymi, którzy się przyczynili do reaktywacji Związku
rekomendowany przez warszawski komitet zgodą ówczesnego dyrektora pana Włady- zgodnie z prawem, z rozsądkiem i skutecznie.
w roku 1989. Jak się to zaczęło? Powspominajmy wraz z Panem Januarym Madoniem. BIS. W roku 1980 Zakłady Przemysłu BIS. Zakład Konstrukcyjny to był taki elitarny wówczas byłem już zasiedziały, ludzie mnie Tytoniowego w Krakowie były dużymi zakład?
znali, chociażby z tego, że często się targo-
zakładami. Jak większość takich zakładów, January Madoń. W takim sensie, że wałem z władzą zakładową, wprawdzie miały mniejsze zakłady wchodzące w skład pracowali tam rzemieślnicy. Był to zakład z mizernym skutkiem, bo takie były czasy, głównego przedsiębiorstwa, które pracowały męski w przeciwieństwie do zakładu produk- że niewiele można było wytargować. Jak się na rzecz produkcji. Pan pracował w ZKiBU, cyjnego. Zakład produkcyjny to była fabryka zaczęła sprawa z „Solidarnością”, to ludzie czyli Zakładzie Konstrukcji i Budowy Maszyn? bardzo kobieca. Tam się zatrudniało głównie do mnie przychodzili, żebym zakładał January Madoń. Tak, pracowałem w tym kobiety.
związek. Przypominam sobie, jak śp. Henio
zakładzie od roku 1958 roku. Pracę rozpo- BIS. Rozumiem, że „Solidarność” zakładowa Młynarczyk przychodził do mnie i wymuszał cząłem dokładnie 2 maja tamtego roku, zrodziła się w tej męskiej części Zakładów wręcz, żebym się ruszył i tworzył w zakładzie czyli w czasach dość odległych. W okresie, Tytoniowych?
„Solidarność”. Ruszyłem się.
o którym będziemy rozmawiać, akurat January Madoń. Żartuję sobie, że tam BIS. Czyli „Solidarność” najpierw powstała w dziale projektów na stanowisku inżyniera pracował „element” wywrotowy i wielu w ZKiBU? projektanta.
8
kartki i był to towar niezwykle poszukiwany.
z pracowników z dłuższym stażem. Ja też January Madoń. Tak, powstała grupa inicja-
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
wojewódzki PZPR. W każdym razie wtedy sława Pelli, dziś byśmy powiedzieli, działając BIS. Miło było z Panem powspominać. był taki nastrój, taki nacisk, że w rezultacie wspólnie i w zmowie, zrobiliśmy taką lipę, Dziękuję za rozmowę musiał odejść na wcześniejszą emeryturę. zmieniając daty w dokumenty, podjęliśmy January Madoń. Dziękuję. To był taki wyjątkowy przypadek. Prowa- uchwałę, że całą naszą kasę przeznaczamy Ze swojej strony chcemy przypomnieć dziliśmy typowo związkową działalność – na wypłatę nagród dla odchodzących na cały skład Komitetu Założycielskiego NSZZ zajmowaliśmy się opieką nad pracownikami, wcześniejszą emeryturę, a wtedy takich było „Solidarność”, który powstał w Zakładzie poprawą warunków pracy i płac, poprawą sporo. Dzięki temu „ludowa ojczyzna” tych Konstrukcji i Budowy Urządzeń Przemysłu zaopatrzenia - życiowe sprawy, które wtedy pieniędzy nie zabrała. były ważne dla pracowników.
Tytoniowego:
BIS. Jak się Panu udało tak bez większych January Madoń – przewodniczący Komitetu,
BIS. A czy się spodziewaliście, że działalność strat przejść przez stan wojenny?
Henryk Młynarczyk – zastępca przewodni-
związkowa zostanie przerwana? Jak został January Madoń. Wiele zależało wtedy od czącego oraz Józef Bańdo, Edward Cerek, przyjęty w zakładach stan wojenny?
dyrekcji zakładów. Dogadywaliśmy się tak Edward Chłopek, Danuta Kaczorek, Leszek
January Madoń. Czym bliżej „wojny”, po krakowsku, czy jak kto woli krakowskim Kowalczuk, Eugeniusz Mach, Mieczysław tym sytuacja stawała się trudniejsza, a po targiem.
Przeniosło, Marian Ruszała, Andrzej Sołtys,
wprowadzeniu stanu wojennego okazało BIS. Działalność związkowa w stanie Edward Tylek, Jan Urban, Bronisław Wawrzeń. się, że w zakładzie, w którym w zdecydo- wojennym była bardzo ograniczona?
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
(redakcja)
9
O Europejskich Radach Zakładowych w Brukseli Pod koniec września w audytorium Domu Międzynarodowych Związków Zawodowych w Brukseli odbyła się doroczna konferencja poświęcona działaniu Europejskich Rad Zakładowych. Tym razem organizator – Europejska Konfederacja Związków Zawodowych ETUC jako temat przewodni zaproponowała debatę nad wzmacnianiem Europejskich Rad Zakładowych dla rozwijania demokracji w miejscu pracy. Konferencja była polem wymiany obser- wyłącznie kwestią woli ich zarządów. kadencja
Parlamentu
Europejskiego
wacji i doświadczeń członków Europejskich Niewiele firm uznaje partycypację pracow- przynosi pewną nadzieję na poprawę stanu Rad Zakładowych oraz debaty nad stanem niczą za korzystną dla ogólnego powodzenia rzeczy. Nowy układ sił wpłynie nie tylko demokracji w zakładach pracy, szczególnie biznesowego, głównie dlatego, że nigdy na skład Komisji Europejskiej wraz z jej
Płaca minimalna
angażować nowym programem, ale przede wszystkim
Jej obecna wysokość to bez wątpienie efekt determinacji „Solidarności”. Zabiegając o jej podwyższe-
udziału w panelach dyskusyjnych oprócz pracowników w życie firmy, a więc nie miały ukształtuje najważniejsze wątki debaty
nie do wysokość połowy średniego wynagrodzenia, Związek wykazał oprócz determinacji, również co
działaczy
ważne, wiele rozsądku. Płaca minimalna ma zwolenników, ale również całkiem sporą rzeszę przeciw-
w
koncernach
ponadnarodowych.
związkowych
Do wcześniej
nie
spróbowały
zasiadających też możliwości przekonać się, jaki potencjał politycznej
w
nadchodzących
latach.
w Europejskich Radach Pracowniczych marnują. Ponadto, wśród pracodawców Zgodnie z deklaracjami nowo wybranych zaproszono również kilkoro rozpoczyna- często panuje przeświadczenie, iż włączanie Parlamentarzystów Europejskich biorących jących właśnie swoją nową kadencję parla- pracowników mentarzystów europejskich.
może
spowolnić
proces udział w debacie, nowelizacja dyrektywy
decyzyjny lub obniżyć jakość podejmo- dotyczącej Europejskich Rad Zakładowych
Niestety ogólna ocena funkcjonowania wanych decyzji. Pomimo wielu dowodów, że ma być dla nich jednym z najważniejszych Europejskich Rad jako platformy informo- pracownicy mogą wnieść pozytywny wkład priorytetów. Aby im pomóc w tych wysiłkach, wania, konsultowania i negocjowania decyzji w rozwój biznesu, wielu pracodawców uczestnicy konferencji podpisali wspólne
ników. Dla jednych, jest gwarancją, że pracując, (stawki) jest Luksemburg, a za nim Niemcy, wszyscy się znają na medycynie, ale także za swoją rzetelną pracę będą mogli w miarę Francja, Holandia, Wielka Brytania. Śmiem na ekonomii i jeszcze na piłce nożnej. godnie żyć, dla drugich, np. dla pana Balce- twierdzić, że między innymi, dramatycznie Nieomal cała opozycja wieszczy katastrofę, rowicza, jest „fałszywym dobrodziejstwem”. niska płaca minimalna i utrzymujące się której źródłem się okaże wzrost płacy Generalnie przeciwnikami, by nie powie- przez długie lata dwucyfrowe bezro- minimalnej, przy czym nie podają racjodzieć wrogami płacy minimalnej, są ludzie bocie, wygnało z Polski rzesze ludzi, trzeba nalnych argumentów, co najwyżej (nawet
związanych z funkcjonowaniem koncernów wciąż traktuje pracę jak towar, nie dostrze- oświadczenie, mające stanowić wezwanie
o poglądach liberalnych i, co raczej zrozu- dodać, w większości młodych, pracowitych chłopcy z Ruchu Narodowego) powołują się
międzynarodowych nie wypada korzystnie. gając korzyści z angażowania pracow- do
również
miałe, przedsiębiorcy. Płaca minimalna i odważnych. Dziś się mówi – kreatywnych. na przemyślenia p. Balcerowicza, że praco-
Poza kilkoma pozytywnymi przykładami ników w życie swoich firm. Na szczęście są w miejscu pracy. Demokracji będącej funda-
nie jest wymysłem polskich rządów, jest Kreatywnych w tym sensie, że byli zdolni do dawcy nie będą zatrudniać ludzi o niskich
partnerskiej współpracy zarządów firm też przykłady, które można przywołać, aby mentalną wartością oraz nadrzędną zasadą
nieomal powszechna w Unii Europej- tworzenia czegoś nowego. Gdy państwo kwalifikacjach, bo wkład jaki wniosą do
z reprezentacją pracowniczą przeważały obalić ten powszechny stereotyp.
Unii Europejskiej, odzwierciedloną zarówno
skiej. Łatwiej wymienić kraje, w których nie zapewniało minimum bezpieczeństwa firmy będzie mniejszy niż trzeba będzie im
Tymczasem jednak Europejskie Rady w Traktatach, jak i w Karcie Praw Podsta-
taka płaca nie obowiązuje, aniżeli te socjalnego, w tym przypadku odpowiedniej zapłacić. Jakie kwalifikacje są potrzebne, aby
głosy rozczarowania wynikającego z nieprze-
wzmacniania
demokracji
strzegania przez pracodawców dyrektywy Zakładowe muszą dopominać się przestrze- wowych.
w których obowiązuje. Nie obowiązuje płacy minimalnej, trudno się dziwić, że obsługiwać elektroniczną kasę sklepową –
unijnej określającej ramy działania Europej- gania zapisanego w dyrektywie obowiązku
jedynie w Danii, Włoszech, Austrii, Finlandii, wybierali „życie tułacze”.
Tymczasem członkowie Europejskich Rad
skich Rad Zakładowych. Niewiele też rządów informowania, konsultowania i negocjo- Zakładowych nie mogą ustawać w wysiłkach, krajowych podjęło wysiłki zmierzające do wania. Częstokroć dochodzi na tym tle do aby rady te stawały się bardziej skuteczne przeniesienia i doprecyzowania zapisów sporów i napięć, a wielu działaczy związ- w reprezentowaniu interesów pracowdyrektywy na poziomie prawa krajowego.
kowych doświadcza nacisków bądź nawet niczych, co jest przecież ściśle związane
Wskutek tego, stosowanie demokra- represji z uwagi na działalność w Europej- z budowaniem bardziej demokratycznego tycznych
standardów
oraz
partycypa- skiej Radzie Zakładowej.
cyjnego stylu zarządzania firmami pozostaje
10
Rozpoczynająca
się
środowiska pracy. właśnie
nowa
Marcin Klimczyk
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Szwecji i na Cyprze. Niestety polska płaca
z całym szacunkiem dla ciężko pracujących
Jak wspominałem płaca minimalna, sprzedawców - niewielkie. Czy to oznacza,
minimalna na tle innych krajów europej- jej wyraźny wzrost, stała się solą w oku że właściciele sklepów będą zwalniali skich
wypada
blado.
Jesteśmy
wraz wielu rodzimych ekonomistów, polityków sprzedawców? Jest odwrotnie. Lidl i inne
z kilkoma krajami z byłego obozu socjali- i przedsiębiorców. Tych ostatnich nawet Biedronki nagle wyrażają publicznie miłość stycznego, w tej materii na końcu stawki, rozumiem. Po co zmieniać coś, co było do pracowników, a ewentualnych pracowi to pomimo znacznego wzrostu tej płacy dla nich wygodne. Przy okazji się okazało, ników wabią atrakcyjnymi (?) pensjami, w ciągu ostatnich trzech lat. Na jej początku wbrew tezie Stańczyka, że w Polsce pełnymi etatami czy dodatkami socjalnymi.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
11
O Europejskich Radach Zakładowych w Brukseli Pod koniec września w audytorium Domu Międzynarodowych Związków Zawodowych w Brukseli odbyła się doroczna konferencja poświęcona działaniu Europejskich Rad Zakładowych. Tym razem organizator – Europejska Konfederacja Związków Zawodowych ETUC jako temat przewodni zaproponowała debatę nad wzmacnianiem Europejskich Rad Zakładowych dla rozwijania demokracji w miejscu pracy. Konferencja była polem wymiany obser- wyłącznie kwestią woli ich zarządów. kadencja
Parlamentu
Europejskiego
wacji i doświadczeń członków Europejskich Niewiele firm uznaje partycypację pracow- przynosi pewną nadzieję na poprawę stanu Rad Zakładowych oraz debaty nad stanem niczą za korzystną dla ogólnego powodzenia rzeczy. Nowy układ sił wpłynie nie tylko demokracji w zakładach pracy, szczególnie biznesowego, głównie dlatego, że nigdy na skład Komisji Europejskiej wraz z jej
Płaca minimalna
angażować nowym programem, ale przede wszystkim
Jej obecna wysokość to bez wątpienie efekt determinacji „Solidarności”. Zabiegając o jej podwyższe-
udziału w panelach dyskusyjnych oprócz pracowników w życie firmy, a więc nie miały ukształtuje najważniejsze wątki debaty
nie do wysokość połowy średniego wynagrodzenia, Związek wykazał oprócz determinacji, również co
działaczy
ważne, wiele rozsądku. Płaca minimalna ma zwolenników, ale również całkiem sporą rzeszę przeciw-
w
koncernach
ponadnarodowych.
związkowych
Do wcześniej
nie
spróbowały
zasiadających też możliwości przekonać się, jaki potencjał politycznej
w
nadchodzących
latach.
w Europejskich Radach Pracowniczych marnują. Ponadto, wśród pracodawców Zgodnie z deklaracjami nowo wybranych zaproszono również kilkoro rozpoczyna- często panuje przeświadczenie, iż włączanie Parlamentarzystów Europejskich biorących jących właśnie swoją nową kadencję parla- pracowników mentarzystów europejskich.
może
spowolnić
proces udział w debacie, nowelizacja dyrektywy
decyzyjny lub obniżyć jakość podejmo- dotyczącej Europejskich Rad Zakładowych
Niestety ogólna ocena funkcjonowania wanych decyzji. Pomimo wielu dowodów, że ma być dla nich jednym z najważniejszych Europejskich Rad jako platformy informo- pracownicy mogą wnieść pozytywny wkład priorytetów. Aby im pomóc w tych wysiłkach, wania, konsultowania i negocjowania decyzji w rozwój biznesu, wielu pracodawców uczestnicy konferencji podpisali wspólne
ników. Dla jednych, jest gwarancją, że pracując, (stawki) jest Luksemburg, a za nim Niemcy, wszyscy się znają na medycynie, ale także za swoją rzetelną pracę będą mogli w miarę Francja, Holandia, Wielka Brytania. Śmiem na ekonomii i jeszcze na piłce nożnej. godnie żyć, dla drugich, np. dla pana Balce- twierdzić, że między innymi, dramatycznie Nieomal cała opozycja wieszczy katastrofę, rowicza, jest „fałszywym dobrodziejstwem”. niska płaca minimalna i utrzymujące się której źródłem się okaże wzrost płacy Generalnie przeciwnikami, by nie powie- przez długie lata dwucyfrowe bezro- minimalnej, przy czym nie podają racjodzieć wrogami płacy minimalnej, są ludzie bocie, wygnało z Polski rzesze ludzi, trzeba nalnych argumentów, co najwyżej (nawet
związanych z funkcjonowaniem koncernów wciąż traktuje pracę jak towar, nie dostrze- oświadczenie, mające stanowić wezwanie
o poglądach liberalnych i, co raczej zrozu- dodać, w większości młodych, pracowitych chłopcy z Ruchu Narodowego) powołują się
międzynarodowych nie wypada korzystnie. gając korzyści z angażowania pracow- do
również
miałe, przedsiębiorcy. Płaca minimalna i odważnych. Dziś się mówi – kreatywnych. na przemyślenia p. Balcerowicza, że praco-
Poza kilkoma pozytywnymi przykładami ników w życie swoich firm. Na szczęście są w miejscu pracy. Demokracji będącej funda-
nie jest wymysłem polskich rządów, jest Kreatywnych w tym sensie, że byli zdolni do dawcy nie będą zatrudniać ludzi o niskich
partnerskiej współpracy zarządów firm też przykłady, które można przywołać, aby mentalną wartością oraz nadrzędną zasadą
nieomal powszechna w Unii Europej- tworzenia czegoś nowego. Gdy państwo kwalifikacjach, bo wkład jaki wniosą do
z reprezentacją pracowniczą przeważały obalić ten powszechny stereotyp.
Unii Europejskiej, odzwierciedloną zarówno
skiej. Łatwiej wymienić kraje, w których nie zapewniało minimum bezpieczeństwa firmy będzie mniejszy niż trzeba będzie im
Tymczasem jednak Europejskie Rady w Traktatach, jak i w Karcie Praw Podsta-
taka płaca nie obowiązuje, aniżeli te socjalnego, w tym przypadku odpowiedniej zapłacić. Jakie kwalifikacje są potrzebne, aby
głosy rozczarowania wynikającego z nieprze-
wzmacniania
demokracji
strzegania przez pracodawców dyrektywy Zakładowe muszą dopominać się przestrze- wowych.
w których obowiązuje. Nie obowiązuje płacy minimalnej, trudno się dziwić, że obsługiwać elektroniczną kasę sklepową –
unijnej określającej ramy działania Europej- gania zapisanego w dyrektywie obowiązku
jedynie w Danii, Włoszech, Austrii, Finlandii, wybierali „życie tułacze”.
Tymczasem członkowie Europejskich Rad
skich Rad Zakładowych. Niewiele też rządów informowania, konsultowania i negocjo- Zakładowych nie mogą ustawać w wysiłkach, krajowych podjęło wysiłki zmierzające do wania. Częstokroć dochodzi na tym tle do aby rady te stawały się bardziej skuteczne przeniesienia i doprecyzowania zapisów sporów i napięć, a wielu działaczy związ- w reprezentowaniu interesów pracowdyrektywy na poziomie prawa krajowego.
kowych doświadcza nacisków bądź nawet niczych, co jest przecież ściśle związane
Wskutek tego, stosowanie demokra- represji z uwagi na działalność w Europej- z budowaniem bardziej demokratycznego tycznych
standardów
oraz
partycypa- skiej Radzie Zakładowej.
cyjnego stylu zarządzania firmami pozostaje
10
Rozpoczynająca
się
środowiska pracy. właśnie
nowa
Marcin Klimczyk
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Szwecji i na Cyprze. Niestety polska płaca
z całym szacunkiem dla ciężko pracujących
Jak wspominałem płaca minimalna, sprzedawców - niewielkie. Czy to oznacza,
minimalna na tle innych krajów europej- jej wyraźny wzrost, stała się solą w oku że właściciele sklepów będą zwalniali skich
wypada
blado.
Jesteśmy
wraz wielu rodzimych ekonomistów, polityków sprzedawców? Jest odwrotnie. Lidl i inne
z kilkoma krajami z byłego obozu socjali- i przedsiębiorców. Tych ostatnich nawet Biedronki nagle wyrażają publicznie miłość stycznego, w tej materii na końcu stawki, rozumiem. Po co zmieniać coś, co było do pracowników, a ewentualnych pracowi to pomimo znacznego wzrostu tej płacy dla nich wygodne. Przy okazji się okazało, ników wabią atrakcyjnymi (?) pensjami, w ciągu ostatnich trzech lat. Na jej początku wbrew tezie Stańczyka, że w Polsce pełnymi etatami czy dodatkami socjalnymi.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
11
Załóżmy, że rząd, nie słuchając związków więcej aniżeli rodzimi „prywaciarze”, to i tak powinni być zadowoleni pracodawcy), zawodowych, a wsłuchując się w krytyczne, nieadekwatnie do zysków. Przez ten cały przekłada się na wyższe świadczenia emeryzłowieszcze proroctwa opozycji, nie podno- histeryczny krzyk, jakoś się nie przebija talne, ale może też powodować wzrost
Urlop na żądanie
siłby płacy minimalnej, to co byłoby tego głos o produktywności, a przecież to jest bezrobocia, wzrost inflacji czy podniesienie
Wprawdzie instytucja urlopu na żądanie funkcjonuje w polskim prawie pracy od wielu lat, ale nadal
skutkiem nie trudno przewidzieć. Dalsza sednem sprawy. Podwyższenie produk- kosztów pracy. W każdym razie rozsądne emigracja!
istnieją problemy z interpretacją przepisów dotyczących tego urlopu. Zdarza się, że pracownicy infor-
tywności jest sposobem na podwyższenie ustalenie płacy minimalnej jest ważne
Wielu ekonomistów, zwłaszcza tych płac. W jaki sposób może na to wpływać nie tylko dla 14 proc. pracujących, bo tylu
mują o chęci wzięcia urlopu w „ostatniej chwili”, z kolei pracodawcy żądają uzasadnienia dla wniosku
„starszej daty”, uważa, że płace minimalne, pracownik? Poprzez większą wydajność, Polaków otrzymuje to najniższe wynagro-
o urlop na żądanie. Poprosiliśmy mecenasa Stefana Płażka o wyjaśnienie, czym jest urlop na żądanie
mogą być skuteczne w walce ze złem, pracowitość, lepsze przygotowanie do dzenie. Ważne jest dla wszystkich Polaków. jakimi są niskie płace, tylko wówczas, gdy wykonywanej pracy. Nie mówią o tym
i jakie są obowiązki stron. Oto wyjaśnienie:
Sądzę jednak, że wkrótce chór liberałów
będą wprowadzane w sposób umiar- ekonomiści, bo wolą to przemilczeć. Otóż wieszczących
katastrofę
z
powodu
Przepis art. 167/2 kp stanowi, że „pracodawca mogą wyjątkowo ocalić prawo do urlopu na kację owej odmowy pracodawcy do związków
kowany. Trzeba się z tym zgodzić. Zgadzają w ocenie ekspertów OECD Polska w latach płacy minimalnej zamilknie, bowiem nie
jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika żądanie w danym dniu.
się z tym związki zawodowe, a na pewno 1995 – 2017 przodowała pod względem kto inny, jak pan Timmermans (i jemu
i w terminie przez niego wskazanym nie więcej Przepis nie wymaga szczególnej formy Pracy.
„Solidarność”. Ci, którzy uważaą że związki wydajności, która w tym czasie wzrosła 2,5 podobni), zabiegają o rychłe ustanowienie
niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. komunikacji, może ona zatem być dowolna, Orzecznictwo sądowe przyznaje prawo
zawodowe za wszelką cenę chcą jak krotnie. Niestety nie miało to odzwiercie- nowej, europejskiej płacy minimalnej,
Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu byle gwarantowała ona wierne i terminowe pracodawcy do wyjątkowej odmowy udzie-
najwyższej płacy, nie licząc się z ewentu- dlenia w wynagrodzeniach. Te we wspomi- która
najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu”.
alnymi kosztami społecznymi, są w błędzie. nanym czasie wzrosły tylko 1,7 raza. Jeszcze inni ekonomiści twierdzą, że usprawiedliwionym
jest
Jak
na
wstępie
napisałem
krajach
obowiązywałaby
we
członkowskich!
wszystkich Timmermans
płaca uważa, że płaca minimalna w każdym
Interpretacja w
zasadzie
tego ustalona
przepisu w
zawodowych czy do Państwowej Inspekcji
przekazanie żądania do wiadomości praco- lenia urlopu na żądanie w dwóch rodzajach jest
już dawcy.
przypadków. Pierwszy – to sytuacje nadużycia
orzecznictwie Pracownik również co do zasady nie ma tego prawa przez pracowników, głównie
podniesienie minimalna ma sporo zwolenników, ale państwie unijnym powinna stanowić 60
i w piśmiennictwie, odmienność interpretacji obowiązku uzasadniania swego żądania udzie- poprzez zbyt późne lub gremialne (np. cały
płacy minimalnej dla grup, których płaca też potężną rzeszę przeciwników. Rolą proc. mediany zarobków w danym kraju
wynika głównie ze zróżnicowania sytuacji lenia mu urlopu na żądanie. Dlatego różnego duży zespół ludzki w tym samym dniu)
jest poniżej wartości rynkowej. Rzecz rządzących, związków zawodowych, a także (średnia zarobków jest zazwyczaj większa
faktycznych, w których jest on stosowany. rodzaju odgrażania się np. iż pracodawca składanie wniosków. Drugi – to nagłe, nadzwy-
w tym, że w Polsce nieomal wszystkie grupy pracodawców (Rada Dialogu Społecznego) od mediany). Jak ostatecznie skończą się
Ponadto, miernikiem jego prawidłowego będzie skrupulatnie weryfikował wnioski czajne i niespodziewane zdarzenie czyniące
zawodowe zarabiały przez całe dziesięcio- jest uzgodnienie takiej wysokości płacy zabiegi o ustanowienie europejskiej płacy
stosowania jest przepis art. 8 kp, posługujący o urlopy na żądanie, należy potraktować obecność pracownika w pracy w oczywisty
lecia nędznie, a o wartościach rynkowych minimalnej, aby była do przyjęcia przez minimalnej, wkrótce się dowiemy.
się określeniami ogólnymi, a przez to dopusz- jedynie jako akty nerwowości lub nieznajo- sposób nieodzowną. Warunkiem jest jednak
nie można było poważnie rozmawiać. wszystkie strony. Pamiętać bowiem należy,
F.S.
czającymi oceny subiektywne, te zaś często są mości przepisów (albo jednego i drugiego). nagłość
i
nieprzewidywalność
owego
Powstał swego rodzaju kartel i nawet duże że płaca minimalna ogranicza wyzysk
różne. Brzmi on: „Nie można czynić ze swego Jednak z drugiej strony, z im mniejszym zdarzenia, bowiem to, że pracownik bywa
międzynarodowe firmy, pomimo że płaciły i ubóstwo, zwiększa wydajność (z czego
prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno wyprzedzeniem to żądanie (wniosek) się w jednych okresach bardziej niż w innych
Kolekcjoner nagród! W roku 2016 zdobył tytuł „Najaktywniejszego Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy”, a 24 paź-
jest
zjawiskiem
powszednim
lub z zasadami współżycia społecznego. Takie dawca będzie bronił się przed udzieleniem i zwyczajnym. Nie może zatem uzasadniać działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest urlopu z uwagi na rozmaite nadzwyczajne odmów to, że pracodawca ma potrzebę uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta okoliczności, albo też posądzając pracownika prowadzenia procesu pracy także w soboty z ochrony”. Brak jest przy tym ustawowych o działanie złośliwe. Dlatego zawsze, gdy nie i niedziele. Winien on bowiem wtedy tak
dziernika tego roku, otrzymał wyróżnienie Państwowej Inspekcji Pracy za działania na rzecz poprawy
wyjaśnień, co z kolei należy uważać za zasady ma ku temu przeszkody, należy po pierwsze ułożyć zawczasu swe sprawy, iżby pozbawianie
bezpieczeństwa w miejscu pracy.
współżycia społecznego i za społeczno-gospo- składać wniosek o urlop na żądanie z jak pracowników ich praw (tu – prawa do urlopu darcze przeznaczenie prawa, zatem rozumie największym wyprzedzeniem, a po drugie, na żądanie) nie stało się jedynym wyjściem
To zaszczytne wyróżnienie Józefowi
się te pojęcia intuicyjnie, z użyciem norm także gdy istnieje konkretna przyczyna powodująca z sytuacji.
Knapikowi wręczyli Okręgowy Inspektor
pozaprawnych (etycznych, obyczajowych).
Pracy w Krakowie Józef Bajdel oraz jego
urlopu na żądanie „udzielić”, to musi mieć wniosku. Te nieduże akty dodatkowej staran- Dobrynin, przekazując prośbę swego rządu
nie jest przypadkowe, potwierdza zaanga-
ku temu szansę. Żądanie urlopu winno mu ności praktycznie udaremniają pracodawcy o umożliwienie zakupu znacznej ilości zboża
żowanie w działalności na rzecz poprawy
zatem zostać przekazane z wyprzedzeniem odmowę udzielenia urlopu na żądanie.
bezpieczeństw w pracy zarówno kol.
na tyle dostatecznym, iżby miał sposobność Oczywiście,
Knapika, jak i całej kierowanej przez niego
jednak
gdy
i zapewniając, że sytuacja jest absolutnie
pracodawca wyjątkowa. Prezydent udzielił zgody, a po
wyrazić ów akt „udzielenia” urlopu. Przyjmuje zdecyduje się złamać prawo i jednak mimo wyjściu ambasadora odezwał się do swego
społecznej inspekcji pracy w Philip Morris
się zatem, że żądanie to winno być wyrażone wszystko urlopu na żądanie nie udzieli, sekretarza; „Odnoszę wrażenie, że główne
Polska. W uroczystej gali wręczania nagród,
przed momentem, w którym praca miała być pracownik nie ma prawa samodzielnie owego przeszkody w rozwoju radzieckiego rolnictwa
która się odbyła w Dworku Białoprąd-
rozpoczęta. Jedynie szczególne, usprawiedli- urlopu „wziąć”. Musi zatem stawić się w pracy, to wiosna, lato, jesień i zima”.
nickim, wziął udział Główny Inspektor Pracy Wiesław Łyszczka.
potrzebę wzięcia urlopu i nie są to jakoweś Swego czasu u prezydenta Ronalda Reagana
Panuje zgoda, że skoro pracodawca ma sprawy poufne, warto o nich napomknąć we zjawił się radziecki ambasador Anatolij
zastępczyni Anna Szczapa. Wyróżnienie
12
– gospodarczym przeznaczeniem tego prawa składa, tym silniejsza staje się obawa, że praco- potrzebny,
Moment wręczenia wyróżnienia
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
wione okoliczności w spóźnieniu tego żądania a następnie ma prawo zwrócić się o weryfi-
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Dr hab. Stefan Płażek, adwokat.
13
Załóżmy, że rząd, nie słuchając związków więcej aniżeli rodzimi „prywaciarze”, to i tak powinni być zadowoleni pracodawcy), zawodowych, a wsłuchując się w krytyczne, nieadekwatnie do zysków. Przez ten cały przekłada się na wyższe świadczenia emeryzłowieszcze proroctwa opozycji, nie podno- histeryczny krzyk, jakoś się nie przebija talne, ale może też powodować wzrost
Urlop na żądanie
siłby płacy minimalnej, to co byłoby tego głos o produktywności, a przecież to jest bezrobocia, wzrost inflacji czy podniesienie
Wprawdzie instytucja urlopu na żądanie funkcjonuje w polskim prawie pracy od wielu lat, ale nadal
skutkiem nie trudno przewidzieć. Dalsza sednem sprawy. Podwyższenie produk- kosztów pracy. W każdym razie rozsądne emigracja!
istnieją problemy z interpretacją przepisów dotyczących tego urlopu. Zdarza się, że pracownicy infor-
tywności jest sposobem na podwyższenie ustalenie płacy minimalnej jest ważne
Wielu ekonomistów, zwłaszcza tych płac. W jaki sposób może na to wpływać nie tylko dla 14 proc. pracujących, bo tylu
mują o chęci wzięcia urlopu w „ostatniej chwili”, z kolei pracodawcy żądają uzasadnienia dla wniosku
„starszej daty”, uważa, że płace minimalne, pracownik? Poprzez większą wydajność, Polaków otrzymuje to najniższe wynagro-
o urlop na żądanie. Poprosiliśmy mecenasa Stefana Płażka o wyjaśnienie, czym jest urlop na żądanie
mogą być skuteczne w walce ze złem, pracowitość, lepsze przygotowanie do dzenie. Ważne jest dla wszystkich Polaków. jakimi są niskie płace, tylko wówczas, gdy wykonywanej pracy. Nie mówią o tym
i jakie są obowiązki stron. Oto wyjaśnienie:
Sądzę jednak, że wkrótce chór liberałów
będą wprowadzane w sposób umiar- ekonomiści, bo wolą to przemilczeć. Otóż wieszczących
katastrofę
z
powodu
Przepis art. 167/2 kp stanowi, że „pracodawca mogą wyjątkowo ocalić prawo do urlopu na kację owej odmowy pracodawcy do związków
kowany. Trzeba się z tym zgodzić. Zgadzają w ocenie ekspertów OECD Polska w latach płacy minimalnej zamilknie, bowiem nie
jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika żądanie w danym dniu.
się z tym związki zawodowe, a na pewno 1995 – 2017 przodowała pod względem kto inny, jak pan Timmermans (i jemu
i w terminie przez niego wskazanym nie więcej Przepis nie wymaga szczególnej formy Pracy.
„Solidarność”. Ci, którzy uważaą że związki wydajności, która w tym czasie wzrosła 2,5 podobni), zabiegają o rychłe ustanowienie
niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. komunikacji, może ona zatem być dowolna, Orzecznictwo sądowe przyznaje prawo
zawodowe za wszelką cenę chcą jak krotnie. Niestety nie miało to odzwiercie- nowej, europejskiej płacy minimalnej,
Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu byle gwarantowała ona wierne i terminowe pracodawcy do wyjątkowej odmowy udzie-
najwyższej płacy, nie licząc się z ewentu- dlenia w wynagrodzeniach. Te we wspomi- która
najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu”.
alnymi kosztami społecznymi, są w błędzie. nanym czasie wzrosły tylko 1,7 raza. Jeszcze inni ekonomiści twierdzą, że usprawiedliwionym
jest
Jak
na
wstępie
napisałem
krajach
obowiązywałaby
we
członkowskich!
wszystkich Timmermans
płaca uważa, że płaca minimalna w każdym
Interpretacja w
zasadzie
tego ustalona
przepisu w
zawodowych czy do Państwowej Inspekcji
przekazanie żądania do wiadomości praco- lenia urlopu na żądanie w dwóch rodzajach jest
już dawcy.
przypadków. Pierwszy – to sytuacje nadużycia
orzecznictwie Pracownik również co do zasady nie ma tego prawa przez pracowników, głównie
podniesienie minimalna ma sporo zwolenników, ale państwie unijnym powinna stanowić 60
i w piśmiennictwie, odmienność interpretacji obowiązku uzasadniania swego żądania udzie- poprzez zbyt późne lub gremialne (np. cały
płacy minimalnej dla grup, których płaca też potężną rzeszę przeciwników. Rolą proc. mediany zarobków w danym kraju
wynika głównie ze zróżnicowania sytuacji lenia mu urlopu na żądanie. Dlatego różnego duży zespół ludzki w tym samym dniu)
jest poniżej wartości rynkowej. Rzecz rządzących, związków zawodowych, a także (średnia zarobków jest zazwyczaj większa
faktycznych, w których jest on stosowany. rodzaju odgrażania się np. iż pracodawca składanie wniosków. Drugi – to nagłe, nadzwy-
w tym, że w Polsce nieomal wszystkie grupy pracodawców (Rada Dialogu Społecznego) od mediany). Jak ostatecznie skończą się
Ponadto, miernikiem jego prawidłowego będzie skrupulatnie weryfikował wnioski czajne i niespodziewane zdarzenie czyniące
zawodowe zarabiały przez całe dziesięcio- jest uzgodnienie takiej wysokości płacy zabiegi o ustanowienie europejskiej płacy
stosowania jest przepis art. 8 kp, posługujący o urlopy na żądanie, należy potraktować obecność pracownika w pracy w oczywisty
lecia nędznie, a o wartościach rynkowych minimalnej, aby była do przyjęcia przez minimalnej, wkrótce się dowiemy.
się określeniami ogólnymi, a przez to dopusz- jedynie jako akty nerwowości lub nieznajo- sposób nieodzowną. Warunkiem jest jednak
nie można było poważnie rozmawiać. wszystkie strony. Pamiętać bowiem należy,
F.S.
czającymi oceny subiektywne, te zaś często są mości przepisów (albo jednego i drugiego). nagłość
i
nieprzewidywalność
owego
Powstał swego rodzaju kartel i nawet duże że płaca minimalna ogranicza wyzysk
różne. Brzmi on: „Nie można czynić ze swego Jednak z drugiej strony, z im mniejszym zdarzenia, bowiem to, że pracownik bywa
międzynarodowe firmy, pomimo że płaciły i ubóstwo, zwiększa wydajność (z czego
prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno wyprzedzeniem to żądanie (wniosek) się w jednych okresach bardziej niż w innych
Kolekcjoner nagród! W roku 2016 zdobył tytuł „Najaktywniejszego Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy”, a 24 paź-
jest
zjawiskiem
powszednim
lub z zasadami współżycia społecznego. Takie dawca będzie bronił się przed udzieleniem i zwyczajnym. Nie może zatem uzasadniać działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest urlopu z uwagi na rozmaite nadzwyczajne odmów to, że pracodawca ma potrzebę uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta okoliczności, albo też posądzając pracownika prowadzenia procesu pracy także w soboty z ochrony”. Brak jest przy tym ustawowych o działanie złośliwe. Dlatego zawsze, gdy nie i niedziele. Winien on bowiem wtedy tak
dziernika tego roku, otrzymał wyróżnienie Państwowej Inspekcji Pracy za działania na rzecz poprawy
wyjaśnień, co z kolei należy uważać za zasady ma ku temu przeszkody, należy po pierwsze ułożyć zawczasu swe sprawy, iżby pozbawianie
bezpieczeństwa w miejscu pracy.
współżycia społecznego i za społeczno-gospo- składać wniosek o urlop na żądanie z jak pracowników ich praw (tu – prawa do urlopu darcze przeznaczenie prawa, zatem rozumie największym wyprzedzeniem, a po drugie, na żądanie) nie stało się jedynym wyjściem
To zaszczytne wyróżnienie Józefowi
się te pojęcia intuicyjnie, z użyciem norm także gdy istnieje konkretna przyczyna powodująca z sytuacji.
Knapikowi wręczyli Okręgowy Inspektor
pozaprawnych (etycznych, obyczajowych).
Pracy w Krakowie Józef Bajdel oraz jego
urlopu na żądanie „udzielić”, to musi mieć wniosku. Te nieduże akty dodatkowej staran- Dobrynin, przekazując prośbę swego rządu
nie jest przypadkowe, potwierdza zaanga-
ku temu szansę. Żądanie urlopu winno mu ności praktycznie udaremniają pracodawcy o umożliwienie zakupu znacznej ilości zboża
żowanie w działalności na rzecz poprawy
zatem zostać przekazane z wyprzedzeniem odmowę udzielenia urlopu na żądanie.
bezpieczeństw w pracy zarówno kol.
na tyle dostatecznym, iżby miał sposobność Oczywiście,
Knapika, jak i całej kierowanej przez niego
jednak
gdy
i zapewniając, że sytuacja jest absolutnie
pracodawca wyjątkowa. Prezydent udzielił zgody, a po
wyrazić ów akt „udzielenia” urlopu. Przyjmuje zdecyduje się złamać prawo i jednak mimo wyjściu ambasadora odezwał się do swego
społecznej inspekcji pracy w Philip Morris
się zatem, że żądanie to winno być wyrażone wszystko urlopu na żądanie nie udzieli, sekretarza; „Odnoszę wrażenie, że główne
Polska. W uroczystej gali wręczania nagród,
przed momentem, w którym praca miała być pracownik nie ma prawa samodzielnie owego przeszkody w rozwoju radzieckiego rolnictwa
która się odbyła w Dworku Białoprąd-
rozpoczęta. Jedynie szczególne, usprawiedli- urlopu „wziąć”. Musi zatem stawić się w pracy, to wiosna, lato, jesień i zima”.
nickim, wziął udział Główny Inspektor Pracy Wiesław Łyszczka.
potrzebę wzięcia urlopu i nie są to jakoweś Swego czasu u prezydenta Ronalda Reagana
Panuje zgoda, że skoro pracodawca ma sprawy poufne, warto o nich napomknąć we zjawił się radziecki ambasador Anatolij
zastępczyni Anna Szczapa. Wyróżnienie
12
– gospodarczym przeznaczeniem tego prawa składa, tym silniejsza staje się obawa, że praco- potrzebny,
Moment wręczenia wyróżnienia
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
wione okoliczności w spóźnieniu tego żądania a następnie ma prawo zwrócić się o weryfi-
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Dr hab. Stefan Płażek, adwokat.
13
Włochy dla koneserów Takie było motto wycieczki do Włoch, którą zorganizowała Komisja za pośrednictwem Biura Podróży Vero Travel. Dla koneserów, bo zamiast leniuchowania na plażach Adriatyku, morza Tyrreńskiego czy Liguryjskiego, zaproponowano zwiedzanie miejsc włoskiej kultury, zabytków pamiętających czasy Michała Anioła, czy średniowiecznych wiosek rybackich wciśniętych w zatoczki, otoczone winnicami.
„ŻYCIA LUDZKIEGO przydłużenia sekret i industria” Któż z nas nie chciałby dożyć w dobrym zdrowiu sędziwego wieku? Pytanie raczej retoryczne. Żeby jednak cieszyć się dobrym zdrowiem w późnym wieku, trzeba przede wszystkim przestrzegać pewnych reguł związanych z odżywianiem, ale również ze sposobem bycia. W Internecie, w prasie, w księ-
Gdzie można, a raczej trzeba pojechać,
garniach co róż się pojawiają wszelkiego rodzaju poradniki. Jesteśmy nimi zasypywani, ale tak na-
gdy jest się w Genui? Oczywiście do
prawdę, jeden podobny do drugiego. My proponujemy naszym Czytelnikom prawdziwą perełkę.
Cinque Terre (Pięć Ziem), najpiękniejszego
„Życia ludzkiego przedłużenia sekret i industria” autorstwa Benedykta Chmielowskiego, czyli rozdział
fragmentu
pierwszej polskiej encyklopedii „Nowe Ateny”, traktującej o tym, jak żyć, żeby żyć długo. Jesteśmy
Włoch.
Niezwykle
malow-
nicze malutkie miejscowości Monte Rosso, Vernazza, Manarola, Corniglia i na końcu
pewni, że będziecie Państwo czerpać z mądrości porad i cieszyć się dobrym zdrowiem.
Riomaggiore, budowane na skałach. Widoki
trochę życzliwym kommunikowana, także duchy umacnia i posila.
zapierające dech! Mają rację ci, którzy
Przeciwnym sposobem smutek, utrapienie zbytnie, bojaźń ciężka,
uważają, że najlepsze zdjęcia nie oddadzą
życia przykrócają, duchy i wilgoć susząc w ciele. Gniew przytłumiony,
piękna tych miejsc. Pięć Ziem zamieszkuje
zazdrość, wstyd z jakiej ignonimii, szkodliwe są długiemu życiu.
około 4 tysięcy mieszkańców, a rocznie
Miłość nieszczęsna także życia ujmuje, jeśli jest długo nie utempe-
przybywa tu dwa i pół miliona turystów!
rowana. Nadzieja ze wszystkich affektów naszych jest najpożytecz-
W
kolejnym
dniu
to
niejsza, fantazją naszą pasąca, byle nie zawiedziona, do długości
wizyta
życia wielce pomaga; stąd wiersz napisany:
w Rapallo, miejscowości niezbyt dobrze
Serce smutne, gniew ustawny, myśl rzadko wesoła,
się nam kojarzonej (układ pomiędzy Rosja
W każdym razie nie była to wycieczka zakłócają
uzbrojeni
Sowiecką i Rzeszą Niemiecką) i w Portofino,
Te troje żywot krócą i grzebią do doła.
urokliwym miasteczku, uznawanym za
Jeden seneka, alias starzec, temi trzema rzeczami życia przydłużył sobie:
żołnierze,
zapory symbol luksusu. na „zaliczenie” Włoch, ale na podziwianie i antyterrorystyczne i bardzo szczegółowa Ostatnim zwiedzanym miastem była delektowanie się pięknem włoskich pereł kontrola osobista przy wejściu. Walory Werona. Przewodnicy powiadają, że całe architektonicznych. Jak było na wycieczce, estetyczne katedry na szczęście przyćmiły miasto, to zabytek. Trudno wymienić dowiedzieliśmy się z relacji Bogusława te niedogodności. Mediolan to także La wszystkie pałace i place godne podziwu, bo Mosonia, uczestnika wycieczki. Scala i Galeria Vittorio Emanuelle ze znanymi i Piazza Bra wraz z okazałym amfiteatrem, Już pierwsze zwiedzane miasteczko markami ze świata mody, z klimatycznymi starszym niż rzymski Coloseum, i Piazza Dei przyprawiało o zawrót głowy, bo i podróż kafejkami. Signori, i Palazzo Del Comune, i Palazzo Dei obrotową kolejką gondolową i góry, które
Przystanek kolejny, to Genua, miasto Maffei, i jeszcze można by tak wymieniać. stykają się z taflą jeziora Garda, a średnio- portowe, którego symbolem jest katedra Jest jednak miejsce w Weronie, którego nie wieczne zaułki i uliczki powodują, że San Lorenzo (katedra św. Wawrzyńca) konse- odpuści sobie żaden turysta. Powiada się, Malcesine (bo o nim mowa) zasłużenie krowana w XI wieku. W Genui mówi się o cudzie że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. uznawane jest przez turystów za jedno św. Wawrzyńca i jest on związany z katedrą. W Weronie wszystkie drogi prowadzą pod z najpiękniejszych nad Lago di Garda. W czasie II Wojny Światowej, 9 lutego 1941r. balkon Romea i Julii. Pod balkonem stoi Kolejny dzień to wizyta w Mediolanie, brytyjski okręt wojenny wystrzelił pocisk naturalnej wielkości posąg Julii Capuletii. stolicy mody, aczkolwiek nie ubiory były w kierunku katedry. Bomba wpadła przez Legenda mówi, że ten kto dotknie prawej celem zainteresowania wycieczki. Mediolan dach do kościoła, ale nie wybuchła. Z innych piersi Julii, ma gwarancje powodzenia to
przede
wszystkim
monumentalna ciekawostek genueńskich, to Casa di Colombo, w miłości. Bez wątpienia jest to najczęściej budowla, Katedra Narodzin św. Marii, której malutki i niepozorny dom żeglarza Krzysztofa dotykany biust na świecie! historia sięga XIV wieku. Jest jedną z najwięk- Kolumba, w którym podobno spędził swoją
Wszystko co przyjemne kiedyś się kończy,
szych na świecie i ważnym miejscem dla młodość i jeszcze Plac Dei Ferrari i oczywiście ale ta wycieczka, zdaniem jej uczestników, katolików. Niestety piękno tego miejsca port miejski. na długo pozostanie w pamięci.
14
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Słodyczy zażywając, nigdy surowizny, Ciepło się konserwując, dożyłem siwizny. Przydłużają starym życia kawa, cykolata, rosół. Ale ten najlepszy Sekret prolongacji życia. Jako mocne korzenie i wino stare pite nad miarę, spiritus trawią Chcesz lat Matuzala doczekać - BOGA, w człeku i je palą, tak saletra codziennie zażywana w potrawach, do Stwórcę wszechrzeczy, zażywaj Doktora,
soli jej część dziesiątą przymieszając, lub w rosole z rana zażywając; A przy tym potraw zbytnich strzeż się i Bachusa, lub w napoju, ale pomiernie, zdrowia długoletniego bywa okazją. Rozpust, smutku i trosków unikaj Wenusa.
Sen smaczny, niczym alterującym nie przerywany, i to pomiar- Dieta przy sumnieniu od wszech grzechów wolnym kowany, bardzo służy chcącym żyć długo. Snu zaś smacznego Sprawi cię z łaski BOGA żyć wiek długi zdolnym. przyczyną będą fiałki, sałata gotowana, syrop z róży suchej, szafran, melissa, alias ziele pszczelnik, chleb w winie Malwatyckim maczany i pożywany, pigwy i gruszki pieczone. Którzy już do słusznej dopędzili starości, a jeszcze zgrzybiałych
SZKOŁA SALERNITAŃSKA daje też swoję Receptę dla konserwacji zdrowia, radząc na Wiosnę nie wiele, w Lecie mniej, w Zimie ile się chce potraw zażywać.
życzą sobie lat, mają sobie już tylko leżyć, odpoczywać, w cieple się Taż Szkoła ma za zdrowe rzeczy Jajca świeże, Wina czerwone, polewkę konserwować, często się przespać ale krótko, potrawkami posilać się tłustą, podbitą mąką przednią pszenną. strawnemi. Affekta też i passje rozumnie utemperowane siłę człekowi … Orzech Włoski suchej natury wilgoć Rybną suszy, a Ser Mięsne przynoszą na życie dłuższe. Zbytnie bowiem i ustawiczne wesołości, Potrawy ad fundum ventriculi popycha. krotofile wycieńczają w ludziach duchy rozpraszają, z czego i nagłe przypadają śmierci. Pociechy jednak spodziewane w samej zostające pamięci i imagi-
Tejże Szkoły jest przestroga, aby dwóch rzeczy zbytecznie nie zażywać, to jest Sera i Węgorza, chyba byś starym Winem to oboje zalał w sobie.
nacji (byłe nie z grzechu), jako też pociecha w sercu przytłumiona, albo Kto się upije Winem, niech klin wybije klinem.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
15
Włochy dla koneserów Takie było motto wycieczki do Włoch, którą zorganizowała Komisja za pośrednictwem Biura Podróży Vero Travel. Dla koneserów, bo zamiast leniuchowania na plażach Adriatyku, morza Tyrreńskiego czy Liguryjskiego, zaproponowano zwiedzanie miejsc włoskiej kultury, zabytków pamiętających czasy Michała Anioła, czy średniowiecznych wiosek rybackich wciśniętych w zatoczki, otoczone winnicami.
„ŻYCIA LUDZKIEGO przydłużenia sekret i industria” Któż z nas nie chciałby dożyć w dobrym zdrowiu sędziwego wieku? Pytanie raczej retoryczne. Żeby jednak cieszyć się dobrym zdrowiem w późnym wieku, trzeba przede wszystkim przestrzegać pewnych reguł związanych z odżywianiem, ale również ze sposobem bycia. W Internecie, w prasie, w księ-
Gdzie można, a raczej trzeba pojechać,
garniach co róż się pojawiają wszelkiego rodzaju poradniki. Jesteśmy nimi zasypywani, ale tak na-
gdy jest się w Genui? Oczywiście do
prawdę, jeden podobny do drugiego. My proponujemy naszym Czytelnikom prawdziwą perełkę.
Cinque Terre (Pięć Ziem), najpiękniejszego
„Życia ludzkiego przedłużenia sekret i industria” autorstwa Benedykta Chmielowskiego, czyli rozdział
fragmentu
pierwszej polskiej encyklopedii „Nowe Ateny”, traktującej o tym, jak żyć, żeby żyć długo. Jesteśmy
Włoch.
Niezwykle
malow-
nicze malutkie miejscowości Monte Rosso, Vernazza, Manarola, Corniglia i na końcu
pewni, że będziecie Państwo czerpać z mądrości porad i cieszyć się dobrym zdrowiem.
Riomaggiore, budowane na skałach. Widoki
trochę życzliwym kommunikowana, także duchy umacnia i posila.
zapierające dech! Mają rację ci, którzy
Przeciwnym sposobem smutek, utrapienie zbytnie, bojaźń ciężka,
uważają, że najlepsze zdjęcia nie oddadzą
życia przykrócają, duchy i wilgoć susząc w ciele. Gniew przytłumiony,
piękna tych miejsc. Pięć Ziem zamieszkuje
zazdrość, wstyd z jakiej ignonimii, szkodliwe są długiemu życiu.
około 4 tysięcy mieszkańców, a rocznie
Miłość nieszczęsna także życia ujmuje, jeśli jest długo nie utempe-
przybywa tu dwa i pół miliona turystów!
rowana. Nadzieja ze wszystkich affektów naszych jest najpożytecz-
W
kolejnym
dniu
to
niejsza, fantazją naszą pasąca, byle nie zawiedziona, do długości
wizyta
życia wielce pomaga; stąd wiersz napisany:
w Rapallo, miejscowości niezbyt dobrze
Serce smutne, gniew ustawny, myśl rzadko wesoła,
się nam kojarzonej (układ pomiędzy Rosja
W każdym razie nie była to wycieczka zakłócają
uzbrojeni
Sowiecką i Rzeszą Niemiecką) i w Portofino,
Te troje żywot krócą i grzebią do doła.
urokliwym miasteczku, uznawanym za
Jeden seneka, alias starzec, temi trzema rzeczami życia przydłużył sobie:
żołnierze,
zapory symbol luksusu. na „zaliczenie” Włoch, ale na podziwianie i antyterrorystyczne i bardzo szczegółowa Ostatnim zwiedzanym miastem była delektowanie się pięknem włoskich pereł kontrola osobista przy wejściu. Walory Werona. Przewodnicy powiadają, że całe architektonicznych. Jak było na wycieczce, estetyczne katedry na szczęście przyćmiły miasto, to zabytek. Trudno wymienić dowiedzieliśmy się z relacji Bogusława te niedogodności. Mediolan to także La wszystkie pałace i place godne podziwu, bo Mosonia, uczestnika wycieczki. Scala i Galeria Vittorio Emanuelle ze znanymi i Piazza Bra wraz z okazałym amfiteatrem, Już pierwsze zwiedzane miasteczko markami ze świata mody, z klimatycznymi starszym niż rzymski Coloseum, i Piazza Dei przyprawiało o zawrót głowy, bo i podróż kafejkami. Signori, i Palazzo Del Comune, i Palazzo Dei obrotową kolejką gondolową i góry, które
Przystanek kolejny, to Genua, miasto Maffei, i jeszcze można by tak wymieniać. stykają się z taflą jeziora Garda, a średnio- portowe, którego symbolem jest katedra Jest jednak miejsce w Weronie, którego nie wieczne zaułki i uliczki powodują, że San Lorenzo (katedra św. Wawrzyńca) konse- odpuści sobie żaden turysta. Powiada się, Malcesine (bo o nim mowa) zasłużenie krowana w XI wieku. W Genui mówi się o cudzie że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. uznawane jest przez turystów za jedno św. Wawrzyńca i jest on związany z katedrą. W Weronie wszystkie drogi prowadzą pod z najpiękniejszych nad Lago di Garda. W czasie II Wojny Światowej, 9 lutego 1941r. balkon Romea i Julii. Pod balkonem stoi Kolejny dzień to wizyta w Mediolanie, brytyjski okręt wojenny wystrzelił pocisk naturalnej wielkości posąg Julii Capuletii. stolicy mody, aczkolwiek nie ubiory były w kierunku katedry. Bomba wpadła przez Legenda mówi, że ten kto dotknie prawej celem zainteresowania wycieczki. Mediolan dach do kościoła, ale nie wybuchła. Z innych piersi Julii, ma gwarancje powodzenia to
przede
wszystkim
monumentalna ciekawostek genueńskich, to Casa di Colombo, w miłości. Bez wątpienia jest to najczęściej budowla, Katedra Narodzin św. Marii, której malutki i niepozorny dom żeglarza Krzysztofa dotykany biust na świecie! historia sięga XIV wieku. Jest jedną z najwięk- Kolumba, w którym podobno spędził swoją
Wszystko co przyjemne kiedyś się kończy,
szych na świecie i ważnym miejscem dla młodość i jeszcze Plac Dei Ferrari i oczywiście ale ta wycieczka, zdaniem jej uczestników, katolików. Niestety piękno tego miejsca port miejski. na długo pozostanie w pamięci.
14
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
Słodyczy zażywając, nigdy surowizny, Ciepło się konserwując, dożyłem siwizny. Przydłużają starym życia kawa, cykolata, rosół. Ale ten najlepszy Sekret prolongacji życia. Jako mocne korzenie i wino stare pite nad miarę, spiritus trawią Chcesz lat Matuzala doczekać - BOGA, w człeku i je palą, tak saletra codziennie zażywana w potrawach, do Stwórcę wszechrzeczy, zażywaj Doktora,
soli jej część dziesiątą przymieszając, lub w rosole z rana zażywając; A przy tym potraw zbytnich strzeż się i Bachusa, lub w napoju, ale pomiernie, zdrowia długoletniego bywa okazją. Rozpust, smutku i trosków unikaj Wenusa.
Sen smaczny, niczym alterującym nie przerywany, i to pomiar- Dieta przy sumnieniu od wszech grzechów wolnym kowany, bardzo służy chcącym żyć długo. Snu zaś smacznego Sprawi cię z łaski BOGA żyć wiek długi zdolnym. przyczyną będą fiałki, sałata gotowana, syrop z róży suchej, szafran, melissa, alias ziele pszczelnik, chleb w winie Malwatyckim maczany i pożywany, pigwy i gruszki pieczone. Którzy już do słusznej dopędzili starości, a jeszcze zgrzybiałych
SZKOŁA SALERNITAŃSKA daje też swoję Receptę dla konserwacji zdrowia, radząc na Wiosnę nie wiele, w Lecie mniej, w Zimie ile się chce potraw zażywać.
życzą sobie lat, mają sobie już tylko leżyć, odpoczywać, w cieple się Taż Szkoła ma za zdrowe rzeczy Jajca świeże, Wina czerwone, polewkę konserwować, często się przespać ale krótko, potrawkami posilać się tłustą, podbitą mąką przednią pszenną. strawnemi. Affekta też i passje rozumnie utemperowane siłę człekowi … Orzech Włoski suchej natury wilgoć Rybną suszy, a Ser Mięsne przynoszą na życie dłuższe. Zbytnie bowiem i ustawiczne wesołości, Potrawy ad fundum ventriculi popycha. krotofile wycieńczają w ludziach duchy rozpraszają, z czego i nagłe przypadają śmierci. Pociechy jednak spodziewane w samej zostające pamięci i imagi-
Tejże Szkoły jest przestroga, aby dwóch rzeczy zbytecznie nie zażywać, to jest Sera i Węgorza, chyba byś starym Winem to oboje zalał w sobie.
nacji (byłe nie z grzechu), jako też pociecha w sercu przytłumiona, albo Kto się upije Winem, niech klin wybije klinem.
Biuletyn Komisji Międzyzakładowej NSZZ Solidarność przy Philip Morris Polska SA
15
KRZYŻÓWKA 162 Poziomo:
Pionowo :
1. Dawne okulary 4. W kasynie to nawet jednoręki 7. Tam Grenada i Sewilla 8. Grek od bajek 10. Może być czekoladowy, albo czteropiętrowy 12. Lubi siedzieć w domu 14. „Jednego serca” napisał 15. Z krukowatych 16. Rolnik niemiecki 17. Płonie 19. Na meksykańskim mundialu w 1986 strzelił nam 3 bramki 22. Lewy dopływ Wkry 24. Polski sztangista, brązowy medalista z mistrzostw świata w Salonikach 25. Facet, który się rozwiódł 26. Emil, Czech, co szybko biegał 27. Karaluch
1. Flaszka 2. Taki pochłaniacz w kuchni 3. Najsłynniejszy facet z Rotterdamu 4. Piersi 5. W kabarecie Starszych Panów był odrażający 6. Tlenu mało 9. Duża małpa 11. Woda+cukier+sok z cytryny 12. Farby 13. z czego się śmiejecie - z siebie się śmiejecie ...to z tej komedii 16. Wije się w ogrodzie, ale nie żmija 18. Przesąd 20. Pierwsze miejsce na liście nazwisk w Polsce 21. Spadek bezdziedziczny 23. Na tej rzece Ponte Vecchio 24. Dopływ Narwi, ma 249,1 km długości
Litery znajdujące się pod czerwonymi cyframi, od 1 do 17 , dadzą hasło krzyżówki. Rozwiązania prosimy przesyłać do biura Komisji i odebrać nagrody!
BIS Biuletyn Informacyjny Komisji Międzyzakładowej NSZZ „Solidarność” przy Philip Morris Polska S.A. Skład redakcji: Franciszek Sójka, Rudolf Grec. Wydawca: Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” przy Philip Morris Polska S.A., Al. Jana Pawła II 196, tel.: +48 12 646 39 13, tel./fax:+48 12 381 50 60; http://www.solidarnoscpmp.pl, e-mail: biuro@solidarnoscpmp.pl. Nakład: 250 egz. ISSN: 1508-6917. Projekt i druk: Grupa Press Art
+48 12 646 39 13, tel./fax: +48 12 381 50 60 http://www.solidarnoscpmp.pl, e-mail: biuro@solidarnoscpmp.pl