Issuu

LEES, KIJK & LUISTER: EEN MAGAZINE VOL VERHALEN VAN SMO TRAVERSE #1 2026

24-UURS OPVANG

TUSSEN STRAAT &THUIS

Een opvang vol verhalen

OP BEZOEK BIJ ...

Een (tijdelijke) best passende plek bij Traverse

TOEN EN NU

Samantha over haar tijd bij Traverse

“Wat

men vergeet is dat de mensen die in de opvang verblijven ook ooit iemands buurman, klasgenoot of collega waren, het zijn ook kinderen van iemand, het zijn mensen.”

Teamleider Bernadet over stigma's over daken thuisloosheid op pagina 25, interview: Een opvang vol verhalen.

Voorwoord

CARINA KRUIJSSE, BESTUURDER SMO TRAVERSE

Inhoud

Maatschappelijke opvang en dakloosheid vormen al jarenlang een belangrijk deel van het maatschappelijke gesprek. Wat we daarin zien, is dat achter cijfers en definities mensen schuilgaan met uiteenlopende verhalen, achtergronden en vragen. Verhalen die vragen om aandacht. Lokaal, regionaal en landelijk. Niet alleen om te benoemen wat er speelt, maar vooral om samen te begrijpen wat nodig is.

De verschillende verhalen laten ook zien hoe belangrijk inclusiviteit is. Dat begint erbij dat iedereen gezien en gehoord mag worden. Bij oog hebben voor de diversiteit binnen daken thuisloosheid en voor het perspectief waar mensen naar op zoek zijn.

Tegelijkertijd vraagt dit om blijvende aandacht voor de kwaliteit van opvang en ondersteuning. Als voorzitter van de werkgroep Kwaliteit binnen het Regionaal Actieplan Dakloosheid werk ik samen met anderen aan de richting dat in 2030 niemand meer dak- of thuisloos is. We zien dat de context verandert en dat de doelgroep breder wordt. Daarmee veranderen ook de vragen. Dat vraagt om goed blijven kijken en leren. Niet te werken vanuit één oplossing, maar door verschillende vormen van expertise samen te brengen. Ook een gezonde en wendbare bedrijfsvoering is daarbij essentieel: ontwikkelingen staan niet stil en om de kwaliteit en continuïteit van zorg te borgen, moeten we steeds kunnen meeschakelen. Zo blijft ondersteuning aansluiten bij wat mensen nodig hebben en werken we toe naar een zo best passend mogelijk thuis.

Deze opgave kan niemand alleen dragen. Samenwerkingen zijn daarbij onmisbaar. We zetten bewust in op netwerksamenwerkingen met professionals, organisaties en de samenleving. In die verbinding wordt duidelijk wat nodig is en waar de mogelijkheden liggen. Alleen samen kunnen we dakloosheid duurzaam terugdringen.

Dit magazine laat de impact zien. In beelden en verhalen van mensen. Het nodigt uit om stil te staan, om verder te kijken en misschien ook om iets kleins te doen. Een glimlach, een gesprek, aandacht voor elkaar. Want verandering begint vaak precies daar.

12 Kinderen in de opvang

Ook kinderen raken dak- of thuisloos en verblijven in de maatschappelijke opvang. Tijdelijk maar met levenslange impact.

15 Column Patrick van der Jagt

16 Welkom bij Traverse

20 Dubbelinterview

Maarten & Alex, twee mensen, twee perspectieven, één eerlijk gesprek over samenwerking, verschillen en elkaar echt horen.

22 Kijk-, lees- en luistertips

36 Locaties Traverse

38 Wat zou jij doen?

Een situatie van een zwangere vrouw: wat zou jij doen als je in haar schoenen zou staan?

39 Wat kun je doen?

Tips om te voorkomen dat je dak- of thuisloos raakt.

46 Traverse in de regio

51 Ode aan Traverse

Colofon

Uitgave: SMO Traverse magazine 2026 Concept, tekst en fotografie: Manou Basemans en Marloes van Drunen –communicatie SMO Traverse Ontwerp: Heleen Verhoeven Ontwerpt Drukwerk: CS Grafimedia

Contact: communicatie@smo-traverse.nl www.smo-traverse.nl

Met speciale dank aan: Samantha, Nicole, Patrick van der Jagt, Alex, Maarten, Bernadet, Monique, Jordy, Hannah, Rachel, Wil, Hainrich, Rik, Quinten, Malou, Joost, Daniëlle, Maudy, Marina, Miranda, Bjorn, Gerben, Callista, Jacq, Onias Landveld

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van SMO Traverse.

Fabels & feiten

Wat mensen denken te weten over de maatschappelijke opvang, en hoe het werkelijk zit.

30 Op bezoek bij

We bieden (tijdelijk) de best passende plek aan verschillende mensen. We gaan op bezoek bij...

Het verhaal van Samantha Samantha vertelt over haar tijd bij Traverse, als kind en later ook als volwassene.

Hulp op alle fronten

Van een kopje koffie tot een gesprek over financiën. Dit zijn de verschillende expertises binnen Traverse.

Een opvang vol verhalen

Achter elke hulpvraag zit een verhaal: over opvang, preventie en samen verantwoordelijkheid nemen.

Leven en laten leven Een persoonlijk gesprek over jezelf kunnen zijn, je veilig voelen en waarom inclusie nooit ‘vanzelf’ gaat.

Dakloos zijn is je eigen schuld

Bijna niemand kiest er bewust voor om dak- of thuisloos te raken. Daken thuisloosheid ontstaat meestal door een combinatie van problemen, zoals schulden, relatiebreuken, gezondheids- en huisvestingsproblemen.

Er zijn alleen dakloze mannen in Nederland.

In de ETHOS-telling (2024, regio Hart van Brabant) zijn 33% vrouwen en veel jongeren (20%) geteld; bovendien zijn 334 minderjarige kinderen meegeteld. En ook bij

Traverse zien we diversiteit in aanmeldingen terug.

Alle

daklozen zijn verslaafd aan drank en drugs.

Verslaving kan voorkomen, maar lang niet iedereen die zich bij ons meldt is verslaafd.

FEIT

Traverse helpt

alleen als je al dakloos bent.

Liever voorkomen we dat mensen dakloos raken, dus werken we preventief door vroeg te signaleren en samen te werken met partijen zoals woningcorporaties, schuldhulpverlening en andere zorgen welzijnsorganisaties. We bieden netwerkondersteuning, zodat mensen in hun eigen netwerk kunnen verblijven. We zijn er dus ook voor mensen die thuisloos zijn.

Dakloze mensen moeten betalen voor de nachtopvang.

Dat is niet waar, in Tilburg bieden we gratis opvang. Pas als je voor langere tijd op een locatie bij

Traverse verblijft, betaal je een eigen bijdrage in de vorm van servicekosten.

Dakloze mensen zwerven over straat, staan bij een supermarkt te bedelen of slapen onder een brug.

In werkelijkheid is dat maar een klein deel. Veel mensen zijn onzichtbaar dakloos: ze slapen bij familie of vrienden, wonen in auto’s, garageboxen of tijdelijke noodoplossingen.

of fabel

Dakloze mensen willen niet geholpen worden.

Als je een lange tijd met slaaptekort, chronische stress en armoede leeft, ben je minder in staat om logische keuzes te maken en adequaat te reageren. Veel mensen hebben juist intense behoefte aan veiligheid, duidelijkheid en steun, maar soms duurt het even voordat iemand hulp durft te vragen of accepteren.

Dakloosheid staat gelijk aan falen.

Dakloosheid is geen persoonlijk falen, maar het gevolg van samenlopende externe factoren zoals woningtekorten, schulden, relatieproblemen en gezondheidsvraagstukken, waarop mensen niet altijd grip hebben. Toch wordt dakloosheid maatschappelijk gezien als een individueel probleem, wat leidt tot zelfstigma: mensen nemen het negatieve oordeel over, schamen zich en verliezen vertrouwen in hun eigen kunnen. Dit bemoeilijkt het zoeken van hulp, vertraagt herstel en vergroot sociale isolatie.

Dakloze mensen willen alleen maar geld.

Soms kan een begroeting in de vorm van een glimlach of een belangstellende vraag al voldoende zijn. Vraag eens of diegene iets nodig heeft van de supermarkt.

Een veilige plek om kind te zijn

Het verhaal van Samantha begint jaren geleden. Op tienjarige leeftijd kwam zij samen met haar moeder, zus en broer in de Meander terecht, destijds de plek waar Traverse gezinnen opving aan de Gasthuisring. Op jonge leeftijd dakloos raken is impactvol, en toch heeft ze er ook mooie herinneringen aan.

“Ik heb een hele mooie kindertijd gehad. We hadden een zandbak en een speelhuisje. Er stonden veel fietsen die we mochten gebruiken, dat was voor kinderen een groot speelparadijs.”

Tegelijkertijd zag Samantha ook dingen die ze als kind nog niet kon plaatsen. Soms ving ze flarden op van het leven in de nachtopvang. Van volwassenen die het zwaar hadden. Die indrukken bleven hangen. Ze maakten haar bewust van hoe kwetsbaar het leven in de opvang kan zijn. Iets wat ze tot op de dag van vandaag met zich meedraagt.

Juist daardoor vindt ze het nu belangrijk dat kinderen in de opvang echt kind kunnen blijven. Dat er ruimte is om buiten te spelen, vriendjes te maken en veilig op te groeien. Een stabiele basis maakt verschil. Dat weet zij als geen ander.

Over de drempel

Jaren later belandde Samantha zelf opnieuw in een onzekere situatie. Door relatieproblemen verloor zij haar woning. Ze leefde een periode op straat. Pas na enkele maanden durfde ze de stap te zetten naar de nachtopvang. Die drempel was heel groot. De beelden uit haar jeugd weerhielden haar ervan om aan te kloppen voor hulp. “Ik was bang dat het er hetzelfde uitzag als wat ik nog in mijn hoofd had.”

Ze droomt van een plek waar ze haar spullen één keer kan uitpakken. Een thuis dat blijft.

Eenmaal binnen bleek die angst ongegrond. Er was veel veranderd. “De ruimtes zagen er anders uit en ook de mensen waren er anders.” Dat gaf rust.

Moederhart

Het was een periode vol beweging en onzekerheid. Ook voor haar kinderen. Voor hen wilde ze zo veel mogelijk stabiliteit creëren en koste wat het kost voorkomen dat ze ook in de opvang terechtkwamen, dus heeft ze een keuze gemaakt.

Gelukkig vond ze de oplossing dichtbij. Haar moeder en een pleeggezin boden de stabiele plek die ze voor haar kinderen zocht. Tegen al haar moedergevoelens in koos Samantha ervoor om haar kinderen bij hen te laten opgroeien. Dat gaf haar de rust en ruimte om aan haar herstel te werken.

Betrokken vanuit ervaring

Naast het werken aan haar eigen toekomst zet Samantha zich in voor anderen. Toen het eenmaal wat beter met haar ging, werd ze actief in de cliëntenraad van Traverse. Daar vertegenwoordigt ze de stem van cliënten en denkt ze mee over wat beter kan.

Ze wil mensen in beweging brengen. Activeren. Laten zien dat meedoen belangrijk is. “Als je op jezelf woont, kun je ook niet de hele dag binnen blijven zitten. Je moet dingen gaan doen.” Maar ze weet ook dat dat niet vanzelf gaat. Dat vraagt vertrouwen. Vertrouwen dat vaak al beschadigd is. “Mensen zijn al vaak teleurgesteld. Ze willen weten waar ze aan toe zijn.”

Op weg naar een eigen thuis

Met vallen en opstaan vond ook Samantha opnieuw vertrouwen en houvast. Sinds twee jaar woont ze bij de Vest. En ze voelt nu dat dit voor haar niet meer de best passende plek is. “De mensen zitten in een andere fase dan ik.”

Een sleutelfiguur van netwerkorganisatie Siem zag dat al voordat Samantha het zelf doorhad. “Jij bent er klaar voor om zelfstandig te wonen.” Inmiddels staat ze op de wachtlijst voor een Weer Thuis-woning. De krappe woningmarkt maakt het lastig. Geduld is nodig, maar haar wens is helder.

“Nog vaker verhuizen wil ik niet meer.” Het moet een plek zijn waar ze haar spullen nog maar één keer hoeft uit te pakken. Het hoeft niet groot te zijn, als het maar een plek is waar haar kinderen bij haar kunnen zijn.

INTERGENERATIONELE OVERDRACHT

Intergenerationele overdracht betekent dat problemen zoals dakloosheid, stress en onveiligheid van ouders kunnen doorwerken op hun kinderen. Traverse wil dit doorbreken door extra aandacht te hebben voor kinderen in de opvang. Samen met ouders en/of verzorgers bouwen we aan een veilige basis, zodat kinderen kind kunnen zijn en (later) niet vastlopen in dezelfde problemen.

Kinderen in de opvang

Geen kind schrijft in een vriendenboekje; ik woon in de daklozenopvang. En toch overkomt het ieder jaar veel kinderen in de regio Hart van Brabant. Samen met hun ouders zien we hen terechtkomen in de maatschappelijke opvang.

Ook kinderen raken dak- of thuisloos

Ze komen binnen met een koffer, een rugzak of soms alleen een plastic tas. Baby’s in een kinderwagen, pubers met oortjes in, peuters die zich vastklampen aan een ouder. Voor veel kinderen is dit geen korte tussenstop, maar een periode die van grote invloed is op de rest van hun leven.

Wat voor volwassenen tijdelijk voelt, kan voor een kind allesbepalend zijn.

De ETHOS-telling (2024) in de regio Hart van Brabant bevestigde het beeld dat kinderen vaker daken thuisloos zijn dan gedacht: ze verblijven in niet-conventionele woonruimtes, wonen tijdelijk bij familie of vrienden, of hebben wel een vaste plek terwijl (een van) de ouders dat niet heeft. In al die situaties ontbreekt rust en continuïteit, met alle gevolgen voor hun ontwikkeling.

Bewust in beeld

Kinderen werden lange tijd vooral gezien als ‘meekomend’ met hun ouders waardoor de focus vooral lag op wonen,

veiligheid en herstel van volwassenen. Er was nog weinig aandacht voor de impact op de kinderen.

Door het gesprek over hoe het met kinderen gaat meteen te voeren, voorkom je dat zorgen pas maanden later boven tafel komen.

Bij Traverse werken we al lange tijd vanuit een andere visie. Al bij binnenkomst wordt met ouders gesproken over hoe het met hun kinderen gaat, welke veranderingen zij zien en waar zorgen of vragen zitten. Dit gebeurt in een verlengde intake, in samenwerking met de GGD.

Ruggensteun

Ook de verbinding met school krijgt nadrukkelijker aandacht. Vanuit de maatschappelijke opvang werken we in Tilburg samen met basisscholen via Ruggensteun. Samen met ouders informeren we de school over de situatie, zodat ook op school passende ondersteuning snel kan worden ingezet.

Krijg ik

een kinderfeestje?

Kan ik mee op schoolreisje?

KUNNEN VRIENDJES MEE NAAR HUIS?

Geen rustige huiswerkplek, geen vriendjes over de vloer en geen normale verjaardagen. Dit is geen bijzaak; dit is de basis van een kinderleven.

Omdat ouders hun situatie uit schaamte niet altijd delen en verblijven in de opvang veel onzekerheid voor een kind met zich meebrengt, is het belangrijk dat school vroeg weet wat er speelt, zodat ze mee kunnen denken.

Methode Veerkracht

Naast aandacht voor het gezin verdienen kinderen ook individuele ondersteuning. Met de methodische aanpak Veerkracht werken begeleiders van Traverse aan hun emotionele en sociale ontwikkeling, los van de ouders maar wel samen mét hen.

Veel kinderen in de opvang hebben ingrijpende, soms traumatische ervaringen meegemaakt. Dat vergroot de kans op (psychische) problemen, nu en later.

We vragen kinderen niet alleen hoe het gaat, we geven ze ook woorden en handvatten, dat helpt om grip te krijgen op wat ze meemaken.

Met de aanpak Veerkracht leren we kinderen een veilige, kindvriendelijke setting via gesprekken en activiteiten omgaan met stress en onzekerheid.

Samenwerken tijdens zwangerschap

Die bewustere blik op kinderen begint soms al tijdens de zwangerschap. In Tilburg werken we als maatschappelijke opvang, zorg en ondersteuning samen rond kwetsbare zwangeren in een multidisciplinair overleg (MDO) met het medisch domein, andere zorgverleners en welzijnsorganisaties.

Juist in de zwangerschap kun je al het verschil maken. Wat je in die periode opbouwt, werkt door in de eerste jaren van een kind.

Door vroeg samen te kijken wat ouders nodig hebben, ontstaat een stevigere start. Soms betekent dat ook een kinderwens en anticonceptie bespreekbaar maken vóór de zwangerschap ontstaat, met hulp van het programma Nu Niet Zwanger.

Wat kinderen nodig hebben om verder te kunnen

Voor kinderen is stabiliteit essentieel. School biedt structuur, herkenbaarheid en continuïteit. En in de opvang werken we aan veiligheid en rust. Daarnaast is een netwerk om op terug te vallen minstens zo belangrijk.

Een kind groeit niet op in zorg, maar in een netwerk. Ouders hoeven het niet alleen te doen.

Wanneer gezinnen weer zelfstandig gaan wonen, worden zij verbonden met voorzieningen in de wijk, zoals gezinsondersteuning, jongerenwerk en ontmoetingsplekken. En we ondersteunen ook bij het herstel van een familieband of contact met het persoonlijke netwerk dat eerder is weggevallen.

Normenkader kinderen in de opvang

Vroeg investeren in kinderen in de maatschappelijke opvang loont. Onderzoek laat zien dat tijdige ondersteuning de kans verkleint dat kinderen later opnieuw in de hulpverlening terechtkomen.

Samen met ouders zorgen we ervoor dat er een betere basis komt te staan, om te voorkomen dat hun kinderen de cliënten van de toekomst worden.

Om de rechten en behoeften van kinderen te beschermen, ontwikkelde branchevereniging Valente het landelijk normenkader kinderen in de opvang. Dit helpt om de kwaliteit van opvang voor kinderen te borgen en verbeteren.

Dat is niet overbodig. Door de druk op de opvang en de complexiteit van problemen is het belangrijk deze focus vast te houden. Dat kinderen verblijven in de maatschappelijke opvang betekent niet dat het gewoon mag worden.

Kijk hier onze korte film (15 min.) over Ruggensteun

MDO kwetsbare zwangerschappen

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Multidisciplinair overleg kwetsbare zwangerschappen

Een samenwerking tussen verloskundigen, kraamzorg, maatschappelijk werk, ContourdeTwern, De Toegang en SMO Traverse. Waarin gericht of anoniem casussen worden besproken en gezamenlijke acties worden bepaald voor een zwangere vrouw die bij de maatschappelijke opvang verblijft of dak- of thuisloos dreigt te raken.

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Traverse heeft aandachtsfunctionarissen die monitoren en collega’s ondersteunen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling. Niet elke dak- of thuisloosheid gaat samen met geweld- of mishandeling, maar de onderliggende stress vergroot wel het risico (vaak uit onmacht).

Nu Niet Zwanger

Om zwangerschap als onderwerp bespreekbaar te maken bij gezinnen en vrouwen die in een moeilijke situatie zitten door (dreigende) dak- of thuisloosheid werken we met het ondersteuningsprogramma Nu Niet Zwanger van de GGD.

Samenwerking met Sterk Huis

We bundelen onze kracht met die van Sterk Huis rondom kwetsbare gezinnen die bij hen of bij ons verblijven en meer hulp nodig hebben.

Sterk Huis

Patrick leefde jarenlang op straat. Tot hij meedeed aan het programma The Rotterdam Project van Beau van Erven Dorens. Hij inspireerde ons met zijn verhaal tijdens onze medewerkersdagen. Speciaal voor dit magazine deelt hij zijn tips voor zorgprofessionals.

Wat kan een hulpverlener nou doen om iemand uit ‘een moeilijke doelgroep’ te helpen? Wat werkt nou echt?

Ik hoor weleens mensen die zeggen; wat een geluk dat Beau en zijn team jou hielpen! En dat is natuurlijk hartstikke waar, maar dat doet ook tekort aan al die hulpverleners die mij in 25 jaar hebben geholpen. Jarenlang was ik een zogeheten ‘zorgmijder’, iemand die niet geholpen wilde worden. Een moeilijke doelgroep. Een verwarde man. Een hopeloos geval.

Maar wat ben ik dankbaar voor de hoop die ik, ook al leek het toen niet zo, in de jaren heb ontvangen. Waarom werkten al die pogingen dan toen niet? Het antwoord is simpel: zelfbeeld en verwachtingspatronen. Ik ben zo vaak geholpen met een briefadres toen ik op straat leefde, met een detox en een kliniek als ik aan het einde van mijn latijn was. Maar elke keer ging het weer mis. En dat kwam doordat ik mezelf als hopeloos geval zag en geen rooskleurige toekomst. Je moet je voorstellen dat als je de straat kent, dit iemands normaal is, en dat is het veiligst om naar terug te keren. Het heeft nogal een omslag nodig, om te denken dat je er echt uit kan komen. Maar in die 25 jaar heeft elke hulpverlener die het heeft geprobeerd een positief streepje bereikt waardoor het uiteindelijk is gelukt. Al die mensen hebben met hun pogingen mij uiteindelijk weer opgebouwd. Wim, een vrijwilliger van de Pauluskerk, bood hulp zoals een normaal praatje, eten, douchen en een nieuwe broek en soms een pakkie shag, hij zag me niet als verward of mijdend, maar als mens. Alsof hij kon uitzetten hoe ik eruit zag en wat ik gebruikte. En iedere keer als ik op mijn bek ging, weer in de gevangenis zat of in een kliniek, zat hij daar altijd in de bezoekersruimte, zonder oordeel of boosheid.

Hij was gewoon blij dat hij mij weer zag en zei altijd dat hij zich zorgen had gemaakt. En dat ik niet meer zo lang niks van mezelf moest laten horen. Dat raakt je hoor, dan ga je er langzaam weer toe doen, al begint dat door de ogen van iemand anders. En dat is wat je kan betekenen als hulpverlener, iemand weer zien als mens. Dank jullie wel!

COLUMN PATRICK

VAN DER JAGT

“Hij zag me niet als verward of mijdend, maar als mens”

Wil je meer lezen over het verhaal van Patrick? Hij schreef een boek over zijn ervaring met dakloosheid genaamd, Caveman.

Welkom bij Traverse

Waar we in drie pijlers werken aan opvang, begeleiding en wonen voor mensen in de regio Hart van Brabant. Elke pijler heeft zijn eigen kracht en expertise. Samen met bedrijfsvoering als fundament dragen ze bij aan onze strategische koers en visie, missie en ambitie. Die vind je op de volgende pagina.

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

Hier werken we aan het voorkomen en oplossen van daken thuisloosheid.

WONEN EN BEGELEIDING

Hier bieden we een passend (t)huis voor mensen die langdurig bij ons wonen, in verschillende vormen zoals beschermd wonen, Wlz en forensische zorg.

NETWERKSAMENWERKING

Hier zetten we onze expertise in binnen verschillende samenwerkingsverbanden. Van zorg bieden op straat tot ambulante hulpverlening bij mensen thuis. Verderop in dit magazine lees je er meer over.

BEDRIJFSVOERING

Hier wordt gewerkt aan een stevig fundament en financieel gezonde organisatie. Zodat we optimaal, veilig en prettig met elkaar kunnen wonen en werken bij Traverse.

Strategische koers 2025 – 2027

Een passend (t)huis voor iedereen

Strategische prioriteiten

Deze vier strategische prioriteiten geven voor de hele koersperiode richting en voeding aan alles wat we doen, besluiten die we nemen en waar we (extra) op investeren.

Differentiëren van onze dienstverlening

Intensiveren van onze samenwerking

LANDELIJK

In 2030 is in Nederland dak- of thuisloos

Onze ambitie

Het duurzaam terugdringen van daken thuisloosheid in de regio Hart van Brabant

VERTROUWEN VERBINDEN

Visie en missie

Dak- of thuisloos raken kan iedereen overkomen. Door allerlei redenen kan het gebeuren dat je je (t)huis verliest of geen passend (t)huis kunt vinden. We zijn er dan ook voor iedereen. En schrikken niet zo snel van de situatie. Samen gaan we aan de slag om het op te lossen. Eigen regie en verantwoordelijkheid vinden we belangrijk, daar helpen we bij zodat je zelf weer grip krijgt op de toekomst en uitzicht op een eigen (t)huis. Want wij zijn slechts een hoofdstuk in je leven. Kort als het kan en langer als het nodig is.

Alex: Ik kwam op vrijdagochtend aan in Tilburg. Ik vond het spannend, want ik was dakloos. Ik verbleef een paar nachten op het station. Maar toen was Maarten opeens daar en stond hij op maandagochtend voor mijn neus. Dat moment zal ik niet snel vergeten. Hij zei: “Alex, rustig aan en heb geduld. We gaan een traject doorlopen.” Dat was precies de rust en steun die ik op dat moment nodig had. Maarten was een echte steunpilaar voor mij.

Vanaf dat moment begon er een nieuw hoofdstuk in mijn leven. Ik dacht bij mezelf: ik geef mezelf twee jaar de tijd om me aan te passen aan de situatie, en daarna kijk ik wel verder. Die gedachte gaf me houvast. Inmiddels zijn er in totaal 13 maanden voorbij en ik heb al zoveel bereikt. Een eigen huis, een eigen douche en een eigen keuken. Dat betekent heel veel voor mij. En ik ben met studies bezig, want ik wil mensen helpen met mijn ervaringen.

Voor mij is Maarten het voorbeeld van een goede samenwerking. Tenminste, zo voelde het: als een samenwerking, met een klik. Hij luistert goed en neemt de tijd. Ik zag dat hij een goed mens was. Door al mijn ervaringen in het leven kan ik dat meteen aanvoelen. Ik had door dat hij mij echt wilde helpen. En daar ben ik heel dankbaar voor. Soms mis ik zelfs nog de gesprekken met hem.

Benieuwd naar het verhaal van Alex en andere mensen die bij Traverse terecht zijn gekomen? Scan hier de QR code naar de ervaringsverhalen op de website.

De kruising van paden

Begin vorig jaar kwam Maarten Alex tegen op Station Tilburg. Maarten werkt in het Outreachend Interventie Team (OIT) van Traverse en Alex was kort daarvoor gearriveerd op het station. Beide vertellen ze hun kant van de ontmoeting.

Maarten: Ik sta persoonlijk open voor elk levensverhaal. Ik kwam Alex tegen en dan is het vooral belangrijk goed aan te voelen waar iemand in zijn leven zit. Het is essentieel om daarop aan te sluiten. Dat doe ik deels intuïtief, maar ook deels door de SRH-methodiek die we bij Traverse gebruiken: Steunend Relationeel Handelen. Daarbij bouw je aan een basis van vertrouwen en zie je de kracht van de persoon. Dat begon bij ons al meteen op het station.

We konden al snel veel praktische dingen regelen, zoals een intakegesprek en hulp bij financiën. Daarnaast wil je iemand continu blijven volgen op zijn reis. Ik wist hem ’s ochtends ook te vinden in het Wandelbos, waar hij toen in een tentje verbleef. Dan spraken we elkaar even en vervolgden we daarna ieder onze weg.

Alex is een uniek persoon met een uniek levensverhaal. Zijn drive is cruciaal geweest voor zijn groei. Gaandeweg die reis waren er momenten waarop je direct kon inspelen op zijn vragen. Zo heeft hij bijvoorbeeld de wethouder ontmoet en op meerdere plekken zijn verhaal kunnen vertellen. Zulke toevallige momenten moet je herkennen en op handelen.

Alex had soms het gevoel: komt dit wel goed? Maar ik wist altijd al dat het goed ging komen. Hij bepaalt zijn weg, en dat is hem ook gelukt. Ik ben heel dankbaar dat hij een stukje van zichzelf heeft durven blootleggen. Ik heb er veel van geleerd dat ik heb mogen aansluiten bij dat deel van zijn reis.

LEZEN, KIJKEN EN LUISTEREN

“ARMOEDE IS JE EIGEN SCHULD”

Tim ontdekte dat hoe de meeste mensen denken over armoede van geen kant klopt. Daarom schreef hij dit boek: een spoedcursus armoede voor mensen met geld.

BOEK, GESCHREVEN DOOR TIM ’S JONGERS, DE CORRESPONDENT, 2024

GELUIDSFRAGMENT

ECHTE VERHALEN

Denise heeft wel een baan maar toch lukt het haar niet om een eigen woning te vinden. Scan de QR-code en neem 5 minuten de tijd om haar verhaal te horen.

FIVE DAYS INSIDE SKAEVE HUSE

Presentator Eddy Zoey slaapt vijf dagen in het containerdorp

Skaeve Huse in Hilversum. Waar hij probeert erachter te komen hoe het is om daar te wonen. DOCUMENTAIRE/REALITY, TE BEKIJKEN OP VIDEOLAND, SEIZOEN 7, AFLEVERING 1, 64 MINUTEN

STADSFORUM

CARINA LEGT UIT

Bestuurder Carina Kruijsse licht toe hoe het thema dakloosheid in Tilburg en de regio leeft, en waar we nu staan. Ze legt uit waarom een genuanceerde blik zo belangrijk is HET INTERVIEW IS TE BEKIJKEN VIA YOUTUBE: STADSFORUM – CARINA KRUIJSSE (TRAVERSE)

OVER LIEFDE EN DAKLOOS ZIJN

Een jong meisje is haar opa verloren. Haar opa was dakloos en ze had hem graag nog wat vragen gesteld. Die vragen kan ze nu aan iemand stellen die ook ooit dakloos was. TV-PROGRAMMA, TE BEKIJKEN OP NPO START, SEIZOEN 1, AFLEVERING 8, 15 MINUTEN

DE NIEUWE DAKLOZE

De grootste misvatting is dat je een dakloze kunt herkennen. In deze aflevering word je meegenomen in de vele uiteenlopende verhalen achter dakloosheid.

KRUISPUNT, TE BEKIJKEN OP NPO START, SEIZOEN 2024, AFLEVERING 16, 25 MINUTEN

THE BEAUTIFUL GAME

Feelgood movie over dakloze jongeren die samen een voetbalteam vormen. FILM (2024),

REGISSEUR: THEA SHARROCK, TE BEKIJKEN OP NETFLIX, 125 MINUTEN

THUISKOMEN NA 20

JAAR OP STRAAT

Jarenlang leefde hij zonder dak boven zijn hoofd. In Caveman vertelt Patrick van der Jagt hoe hij thuiskomt na twintig jaar op straat te hebben gewoond.

BOEK, GESCHREVEN DOOR

PATRICK VAN DER JAGT (LUITINGH-SIJTHOFF, 2024), KOST € 21,99 OP BRUNA.NL

Lees ook de column van Patrick op pagina 15

TUSSEN KADERS EN HERSTEL

Ketensamenwerking: wonen en dagbesteding. In deze podcast wordt de keten van forensische zorg besproken. In deze aflevering komt onze collega Christel aan bod om te vertellen over het aandeel van Traverse in wonen en dagbesteding. PODCAST, TE BELUISTEREN OP SPOTIFY, AFLEVERING 4, 23 MINUTEN

ECHT LUISTEREN EN GEVEN

Het persoonlijk verslag van de straatdokter laat zien dat de zorg beter werkt als we echt luisteren naar mensen en geven wat zij nodig hebben. BOEK, GESCHREVEN DOOR MICHELLE VAN TONGERLOO, DE CORRESPONDENT, 2024

24-UURS OPVANG

Een opvang vol verhalen

De Gasthuisring, midden in het centrum van Tilburg, is één van onze meest zichtbare en bekende locaties. Al meer dan 25 jaar vangen we hier mensen op. De plek kent een lange geschiedenis die teruggaat tot het werk van broodpater Gerrit Poels, grondlegger van Huize Poels, waar onvoorwaardelijke opvang en barmhartigheid de drijfveren waren. Die lijn zetten we voort, in een sterk veranderde maatschappelijke context.

In gesprek met Bernadet Rietveld (links), teamleider van de Gasthuisring en Monique Knapen (rechts), beleidsadviseur bij de gemeente Tilburg en een van de drijvende krachten achter de uitvoering van het Regionaal Actieplan Dakloosheid, hebben we het over de grote uitdagingen en oplossingsrichtingen van deze tijd.

Dag en nacht

De woonkamer zit vol met mensen. De een drinkt een kop koffie, de ander kijkt TV of is in gesprek met iemand. Een normale woensdagochtend aan de Gasthuisring. Na decennia nachtopvang staat ook overdag de deur open voor iedereen die het nodig heeft.

Door de ETHOS-telling (2024) werd het vermoeden bevestigd dat er veel meer mensen in de regio dak- of thuisloos zijn dan dat er mensen bij Traverse aanklopten voor hulp. Daarmee werd de omvang van de uitdaging pas echt duidelijk. Het bleek ook om veel zogenaamde ‘bankslapers’ te gaan. Mensen die het nog redden door in hun eigen netwerk te verblijven. Maar ook die wil je en kun je al helpen. Daarom hebben we in 2025 onze werkwijze veranderd. In samenspraak met de gemeente Tilburg zijn we naast ‘s nachts ook overdag open. En we laten multiproblematiek, als voorwaarde voor het ontvangen van hulp los.

Bernadet: “We zien hier mensen die in eerste instantie met alleen een woonvraag lijken te komen. Maar daar zit vrijwel altijd meer achter. Bijvoorbeeld: waarom kun je niet in je netwerk verblijven? Of waarom is er geen inkomen? Er is altijd meer aan de hand en daar kunnen we nu sneller mee helpen om erger te voorkomen.”

Veel mensen kloppen pas bij ons aan als andere oplossingen al zijn weggevallen of dreigen weg te vallen. De maatschappelijke opvang voelt voor velen als een eindstation of laatste strohalm. Ons doel is om mensen veel eerder te helpen zodat ze helemaal niet in de opvang terecht hoeven te komen.

Woningmarkt en perspectief

Want blijven wonen is nog altijd de beste oplossing. Maar de krappe woningmarkt werkt niet mee. Raak je in deze tijd dak- of thuisloos dan is het heel erg moeilijk om direct weer een nieuwe woning te vinden. Daardoor zien we een toename in aanmeldingen. En door lange wachttijden bij het krijgen van een nieuwe woning blijven mensen noodgedwongen hangen. Dus het stapelt zich op, terwijl de

maatschappelijke opvang voor niemand de beste plek is om langdurig te verblijven.

Bernadet: “Hoe goed we de opvang ook organiseren, het is een plek om op adem te komen. Herstel vraagt vaak meer tijd en ruimte, en begint meestal pas echt als iemand weer een eigen woonplek heeft.”

Als iemand bij ons terecht komt bepalen we daarom zo snel als mogelijk de nieuwe best passende plek. In afwachting van die plek helpen we mensen met het op orde krijgen van hun financiën, hun netwerk en een zinvolle daginvulling. We zetten in op zelfstandigheid en eigen regie maar waar nodig werken we samen met andere zorgen welzijnsorganisaties om iemand in de nieuwe thuissituatie te ondersteunen met bijvoorbeeld huishouden, financiën, daginvulling of andere vormen van zorg en begeleiding.

Wonen Eerst

Om die opvangperiode zo kort als mogelijk te houden, werken we in Tilburg en de regio aan allerlei vormen van wonen. Al bij de eerste gesprekken verkennen we samen met mensen de mogelijkheid om in hun eigen netwerk te verblijven. De bankslapersregeling is een concreet voorbeeld van hoe de gemeente Tilburg zich inspant en beleid bijstelt om dit mogelijk te maken. Samen met woningcorporaties en andere zorginstellingen worden gemengd wonen projecten gestart zoals Kompas op Zuid en zoeken we alternatieve woonvormen om voor iedereen die best passende plek te vinden.

Monique: “Wat ik waardeer, is dat we dit echt samen doen en dezelfde stip op de horizon hebben. Als iets niet lukt, kijken we samen waar het beter kan. We leren voortdurend bij.”

En inwonen bij iemand die je niet kent kan via Kamers met Aandacht. In alle gevallen is het principe van Wonen Eerst leidend: een stabiele woonplek vormt de basis om aan andere problemen te werken.

“Als iets niet lukt, kijken we samen waar het beter kan. We leren voortdurend bij.”

Iedereen kan iets doen

Ondanks deze inspanningen is het vol in de opvang. Ook gezinnen kloppen steeds vaker aan voor hulp. Voorheen zeiden we in Tilburg ‘niemand slaapt op straat’ en dat kantelt nu naar ‘geen kind slaapt op straat’.

Daarom proberen we naast de gangbare samenwerkingen met woningcorporaties en de verschillende domeinen van de gemeente ook de grotere commerciële en particuliere verhuurders aan tafel te krijgen. We nodigen hen uit om mee te denken over oplossingen voor de woningnood.

De uitdagingen en oplossingen van daken thuisloosheid vragen ook iets van de samenleving. Verdraagzaamheid speelt een grote rol. Dat betekent ruimte bieden aan mensen die tijdelijk geen eigen plek hebben en begrijpen dat dak- of thuisloosheid iedereen kan raken. Zonder die bereidheid van organisaties, verhuurders én inwoners blijven oplossingen uit of kwetsbaar.

Bernadet: “Wat men vergeet is dat de mensen die in de opvang verblijven ook ooit iemands buurman, klasgenoot of collega waren, het zijn ook kinderen van iemand, het zijn mensen.”

Stigma’s en taboe

Er is dus meer nodig om te voorkomen dat mensen hun huis verliezen en om meer mensen sneller te laten uitstromen uit de opvang. Naast woningen bouwen en samenwerken zijn er meerdere knoppen waar we aan moeten draaien. Een daarvan is de schaamte van mensen om hulp te vragen. Vaak wordt pas aangeklopt als de situatie al geëscaleerd is. Terugkijkend is dan de vraag: wat maakte dat mensen niet eerder hulp vroegen? Want iedereen heeft een verhaal. Er gaat veel vooraf aan het verliezen van je woning.

Bernadet: “Er zit nog steeds een groot taboe op hulp vragen als je het financieel niet redt en je woning dreigt te verliezen. Mensen identificeren zich uit schaamte niet snel als dak- of thuisloos waardoor de juiste instanties niet op tijd gevonden worden.”

We willen mensen stimuleren om op tijd aan de bel te trekken. Dat hoeft niet meteen bij Traverse maar kan ook bij andere organisaties zoals de gemeente. Bij schuldhulpverlening of Werk en Inkomen kun je terecht met financiële problemen. Ook bij relatieproblemen is het slim om op tijd hulp te vragen. Een relatiebreuk of echtscheiding is een van de belangrijkste redenen voor aanmelding bij Traverse. En vaak zijn er dan kinderen bij betrokken.

Monique: “Het kan iedereen overkomen. Dat zagen we ook bij de ETHOS-telling.”

Door campagnes in de regio en het delen van verhalen werken Traverse en de gemeente samen aan het wegnemen van stigma’s en schaamte. Zodat de drempel om hulp te vragen lager wordt.

Ambitie

Het doel van het Landelijke Actieplan Dakloosheid is ambitieus; in 2030 is niemand meer dak- of thuisloos in Nederland. In de tussentijd blijft de opvang volstromen, dag en nacht. Dat moet geen drempel zijn voor mensen om zich te blijven melden. En het is geen reden om de handdoek in de ring te gooien in het zoeken naar oplossingen.

Monique en Bernadet blijven optimistisch; preventie en Wonen Eerst zijn volgens hen de oplossingsrichtingen voor komende jaren. En die ambitie houdt ons scherp. Totdat niemand meer dak- of thuisloos is, blijven we doen wat nodig is: de deur openzetten, mensen op tijd zien en horen en samen werken aan een stabiele plek om te wonen. Want achter elke hulpvraag zit een verhaal en elk verhaal verdient een nieuw begin.

Nieuwsgierig hoe de opvang er van binnen uit ziet? Scan deze QR code voor een videorondleiding.

“Het kan iedereen overkomen”

Op bezoek bij...

Bij Traverse bieden we (tijdelijk) de best passende plek voor verschillende mensen. We gaan op bezoek bij...

Jordy woont nog niet zo lang bij Skaeve Huse. Eerst woonde hij ergens anders in Tilburg en werd hij begeleid door een andere organisatie. Bij Skaeve Huse vindt hij zijn plek en rust zodat hij zichzelf kan zijn. Jordy vult zijn dagen met wandelen door stad. Hij zoekt mooie spullen of gaat langs bij plekken waar ze hem inmiddels kennen om een hapje te eten, zoals Stichting Broodnodig.

Hannah verblijft samen met haar peuter in een gezinshuis van Traverse. Daar wonen ze sinds enkele maanden. Hiervoor verbleven zij in een hotel, een situatie die ontstaat wanneer de gezinsopvang vol is. In het gezinshuis kan Hannah weer zelf koken en voelt ze zich meer thuis. Ook voor haar peuter is het fijn om samen te wonen met andere kinderen. Voor nu is dit een plek om tot rust te komen, terwijl ze wacht op een eigen woning.

Rachel woont inmiddels twee jaar bij Traverse aan de Reitse Hoevenstraat. Ze is moeder van vijf volwassen kinderen. Regelmatig werkt ze mee in De Bron, het lunchcafé van Traverse. Daar snijdt ze groenten en bereidt ze met plezier de lekkerste gerechten.

Na een turbulent leven en veel omzwervingen kwam Wil voor de tweede keer bij Traverse terecht.

Hij vond zijn plek bij het groepswonen in De Stuw. Sinds een jaar woont hij ambulant in zijn eigen appartement. Met begeleiding van Siem en wekelijkse ondersteuning van Hulp aan Huis+.

Het is een thuis dat hem rust biedt, waar hij graag puzzelt en luistert naar Arrow Classic Rock.

Nadat Hainrich bij Traverse aanklopte, verbleef hij acht maanden aan de Gasthuisring. Inmiddels woont hij aan de Reitse Hoevenstraat, waar hij na een periode van onzekerheid een vaste plek heeft gevonden. In het gebouw wonen mensen met een beschermd wonen indicatie, in een kamer met eigen badkamer. Zijn kamer is bijna ingericht; alleen een kast moet nog in elkaar gezet worden. Ondertussen bouwt hij verder aan zijn eigen raprepertoire.

Sinds 2014 woont Rik bij Traverse. Hij woonde eerst in een doorstroomwoning, daarna op de Vlier en later aan de Reitse Hoevenstraat. Samen met zijn begeleiding werd er tot buikpijn toe gelachen om de strips van Asterix. Nu verhuist hij naar een zorgcomplex van De Wever in Tilburg, een plek om zijn oude dag door te brengen.

Locaties Traverse

Bij Traverse bieden we mensen een (tijdelijke) plek om te wonen. Dat doen we voor heel verschillende mensen, met uiteenlopende situaties en behoeften. Omdat geen mens hetzelfde is, geloven we niet in één standaard woonvorm. Daarom heeft Traverse veel verschillende woonplekken, verspreid over meerdere locaties. Van kleinschalige woonhuizen tot grotere voorzieningen, midden in de wijk of juist op een rustige plek. Sommige locaties zijn bedoeld om kort te verblijven, andere om langer te wonen. Altijd met aandacht voor wat iemand nodig heeft om verder te komen.

DE KREEK

Een kleinschalige woonlocatie voor mensen die een kort en intensief leer-/werktraject volgen met het doel (weer) zelfstandig kunnen wonen en leven.

DOORSTROOMWONINGEN

Dit zijn gewone huurwoningen in de wijk die op naam van Traverse staan. Mensen wonen hier zo zelfstandig mogelijk, met begeleiding aan huis, als tussenstap naar volledig zelfstandig wonen.

DE STUW

Een kleine woonvoorziening voor mensen die tijdelijk ondersteuning nodig hebben bij wonen en het dagelijks leven. Met lichte begeleiding kunnen zij (weer) zelfstandig wonen.

GEBOUW VIER, REITSE HOEVENSTRAAT

Hier wonen mensen zelfstandig in een eigen appartement, met begeleiding op afspraak. Dit is bedoeld voor mensen die bijna klaar zijn om op eigen benen te staan.

HOTELS/ VAKANTIEPARKEN

Tijdelijke noodopvang voor gezinnen met kinderen.

GEBOUW DRIE, REITSE HOEVENSTRAAT

Een opvanglocatie voor mensen met complexere problemen die baat hebben bij een beschermde woonomgeving. Begeleiding is intensief en gericht op veiligheid, vertrouwen en perspectief.

DE WATERVAL

Op deze locatie verblijven gezinnen met kinderen die tijdelijk geen eigen woonplek hebben.

GEBOUW EEN, REITSE HOEVENSTRAAT

Een overbruggingslocatie voor mensen die tijdelijk opvang nodig hebben en nog niet zelfstandig kunnen wonen. Er is altijd begeleiding aanwezig die helpt bij rust en structuur.

GEBOUW TWEE, REITSE HOEVENSTRAAT

Hier wonen mensen die meer stabiliteit hebben, in kamers of appartementen, met begeleiding dichtbij. De focus ligt op oefenen met zelfstandigheid en het opbouwen van een dagritme.

GASTHUISRING

Een 24-uurs opvanglocatie voor mensen die direct een veilige plek nodig hebben. Hier staat basisrust centraal: een bed, eten, begeleiding en samen kijken naar de volgende stap.

SKAEVE HUSE

Deze containerwoningen zijn bedoeld voor mensen die niet goed tot hun recht komen in een gewone woonomgeving. We bieden veel eigen ruimte en rust, met begeleiding op maat.

DE VEST

Een kleinschalige woonlocatie met begeleiding voor mensen die gebaat zijn bij een rustige en overzichtelijke woonomgeving. De ondersteuning is gericht op duurzaam wonen en meedoen in de maatschappij.

DE GRENEN

Een woonlocatie waar gezinnen en jongeren verblijven. De setting sluit aan bij de behoefte aan samen wonen.

DE STROMING

Een woonlocatie met studio’s voor mensen die economisch dakloos zijn en zelfstandig kunnen wonen, maar nog begeleiding nodig hebben. De nadruk ligt op ontwikkeling, eigen regie en toekomstperspectief.

DE WETERING

Op deze locatie verblijven gezinnen met kinderen die tijdelijk geen eigen woonplek hebben.

DE WINTEROPVANG

De winteropvang is er voor mensen zonder onderdak die tijdens de koude maanden nergens anders terechtkunnen. Het is een veilige, warme plek om te slapen, tot rust te komen en even op te warmen.

DE OEVER

Op deze locatie verblijven gezinnen met kinderen die tijdelijk geen eigen woonplek hebben.

Wat zou jij doen?

We legden een situatie voor aan verschillende mensen. Wat zouden zij doen als ze deze vrouw waren? Hun reacties laten zien dat er vaak meer wegen zijn dan je denkt.

Alles lijkt van de buitenkant op orde. We hebben een huis, werk, een peuter en ik ben weer zwanger. Maar de spanningen thuis lopen op. Mijn man drinkt steeds vaker en blijft soms lang weg. Ik hou mezelf voor dat het erbij hoort. Mijn moeder is overleden en met mijn vader en de rest van mijn familie heb ik geen contact. Vriendinnen wil ik niet lastig vallen met mijn gedoe, dus hou ik de schijn op. Ik schaam me heel erg. Deze week stond opeens de huurbaas voor de deur. Wat blijkt, we hebben maanden huurachterstand. Ik wist van niets, hij regelt de financiën. We krijgen nog een maand om alles te betalen anders raken we ons huis kwijt. Nu blijkt dat mijn man al maanden zijn baan kwijt is en we geen geld hebben. Als ik hem confronteer ontploft hij. Ik ben hoogzwanger en weet niet meer wat ik moet doen. Vrouw (31) naam bij redactie bekend

Mariëlle (55):

Neem de regie over je eigen leven. Je hebt werk en vriendinnen bij wie je steun kunt vinden, en er zijn instanties die kunnen helpen. Blijven of weggaan is jouw keuze. Je verhaal roept vragen op en is voor een buitenstaander lastig te beoordelen. Je man lijkt schuldig, maar de sleutel ligt bij jou. Ik wens je wijsheid en een goede afloop, vooral voor de kinderen.

Anique (37):

Wat je meemaakt is te zwaar om alleen te dragen. Dat je je schaamt is begrijpelijk, maar deze situatie vraagt om hulp. Begin met iemand in vertrouwen nemen, bijvoorbeeld een vriendin. Zij zullen misschien schrikken, maar willen waarschijnlijk helpen. Probeer snel overzicht te krijgen in je financiën en leg je situatie uit aan de huurbaas. Mogelijk kun je uitstel of een regeling krijgen. Ook schuldhulpverlening via de gemeente kan meedenken. Zo ontstaat weer rust en ruimte om vooruit te kijken.

Denise (26):

Ik zou advies vragen aan mijn omgeving. Misschien is er iemand bij wie je wel terechtkunt. Ook instanties kunnen helpen als je er alleen voor staat. Mijn advies: verlaat deze man. Hij heeft geen positieve invloed op je leven.

Eline (24):

Bel Veilig Thuis voor advies bij gezinsproblemen. Neem ook contact op met je huisarts voor doorverwijzing naar een maatschappelijk werker. Die kan helpen bij een gesprek met je man over zijn drankgebruik. Licht de huurbaas in over de situatie; misschien krijg je uitstel. De gemeente kan helpen met schulden. Ga zo nodig met je peuter naar een vriendin, want thuis is het niet veilig. Doorbreek het zwijgen.

Joop (61):

Wat haar overkomt is heel verdrietig: een sprookje dat een nachtmerrie blijkt. Luister naar je gevoel en stel duidelijke vragen aan je man, ook als dat moeilijk is. Trek grenzen en zoek steun bij echte vrienden. Mijn tip: laat zien wie je kunt zijn en ga bloeien.

Wat kun je doen?

Bij Traverse voorkomen we liever dat iemand in de opvang terechtkomt. Daarom is het belangrijk dat mensen op tijd zelf actie ondernemen. Samen met de gemeente Tilburg hebben we een pagina gemaakt met praktische hulp. Op basis van jouw situatie vind je daar organisaties en stappen die je verder kunnen helpen.

Ik dreig mijn huis te verliezen:

• Trek op tijd aan de bel bij dreigende huisuitzetting. Neem eerst contact op met de verhuurder; kom je er niet uit, dan kan Huurteam Tilburg meedenken.

• Woningcorporaties kunnen helpen met bijvoorbeeld betalingsregelingen om huisuitzetting te voorkomen.

• Ook banken hebben speciale hulp voor een betalingsachterstand op je hypotheek of verlies/verandering van inkomen.

• Ben je jonger dan 18 jaar en dreig je dakloos te worden, probeer tijdelijk bij iemand die je kent te verblijven en neem contact op met Toegang Tilburg.

Ik heb geldzorgen:

• Vraag schuldhulpverlening aan zodra betalingsachterstanden ontstaan. Dit kan al voordat schulden hoog oplopen. Deze hulp is gratis.

• Neem contact op met Werk & Inkomen Tilburg voor bijzondere bijstand of ondersteuning bij een laag inkomen. Ben je dakloos en wil je een bijstandsuitkering aanvragen, dan kun je zonder afspraak terecht bij de balie aan het Koningsplein.

Trek op tijd aan de bel. Je kunt altijd Traverse bellen (013 – 205 51 00) om mee te denken over jouw situatie.

Scan de QR code voor de pagina: Hulp met Dakloosheid van gemeente Tilburg.

Ik heb kinderen:

• Toegang Tilburg kan meedenken over veiligheid en passende ondersteuning voor het gezin.

• De GGD kan adviseren bij zorgen over de gezondheid, ontwikkeling of stress bij kinderen.

• Via Toegang Tilburg of de GGD kunnen scholen gebruikmaken van de consultatiefunctie, zodat vroeg en preventief wordt meegedacht. Ouders kunnen de school vragen deze hulp in te schakelen.

Je hoeft je niet te schamen. Het kan iedereen overkomen. Veel mensen in de regio hebben op één of meer leefgebieden hulp nodig. Deel je situatie met iemand die je vertrouwt, dat kan al veel verschil maken.

Hulp op alle fronten

Traverse heeft verschillende expertises in huis. In deze rubriek nemen

medewerkers je mee in hoe het werken bij Traverse er voor hen uitziet.

“Ik vind het belangrijkste

dat

iemand financieel stabiel is”

Joost van expertise Financiën ziet dat veel mensen die zich melden bij Traverse financiële problemen hebben. Vaak is het één van de redenen waarom iemand dak- of thuisloos raakt. Het stapelt op. Door bijvoorbeeld schulden bij de woningbouw door huisuitzetting, ophoping van boetes en het niet goed begrijpen van brieven van de Belastingdienst. Joost ziet het allemaal voorbijkomen. Samen met de cliënt gaat het team van expertise Financiën de financiële situatie stabiliseren, een goed overzicht krijgen van de schulden en een plan maken voor de toekomst. Met als perspectief dat iemand volledig zelfstandig zijn financiën kan doen. “We hopen uiteindelijk dat we niet meer nodig zijn. Dat is ons doel.”

“Dat ze weer kunnen genieten van het leven”

Daniëlle, Maudy en Marina zijn onderdeel van expertise Gezondheid bij Traverse. Ze ondersteunen mensen met hun verzorging en verpleging, en begeleiden ze in hun gezondheid. “Onze belangrijkste taak is om de gezondheid van de mensen zo stabiel mogelijk te houden en proberen daar waar het mogelijk is te verbeteren.” Deze expertise weet als de beste dat je zonder een goede gezondheid klachten krijgt en de kwaliteit van leven wordt ingeperkt. Het doel is om het samen te doen, of iemand nou zorgmijder is of andere problematieken heeft. “Het mooie van dit werk is om te zien dat iemand die stapjes zet en verbetering maakt, ondanks dat het soms een uitdaging is. Dat ze weer kwaliteit van leven kunnen hebben.”

“Ik lig ’s ochtends te trappelen om weer naar het werk te gaan”

Miranda is huishoudcoach facilitair en werkt al 38 jaar bij Traverse. Ze is gastvrij en zorgt voor een bakje koffie en een fijn gesprek, terwijl ze de hele dag op alle locaties is te vinden. Ze regelt dan de boodschappen en geeft maaltijden mee. Als iemand iets nodig heeft staat ze voor hen klaar. “Iedereen weet mij ook te vinden. Daar word ik blij van en de mensen ook.” Het is net even dat extraatje wat ze doet voor de mensen wat van grote betekenis is, bijvoorbeeld het gastvrij inrichten van een nieuwe locatie, zodat mensen een warm welkom krijgen.

“Een goed dagen nachtritme is heel belangrijk”

Gerben (rechts) is een van de teamleden van expertise DOEN. Zoals de naam het al zegt, zijn zij er om de mensen die bij Traverse verblijven en/of begeleiding krijgen te activeren om hun dag zinvol te besteden. Dat draagt bij aan een positieve mentale en lichamelijke gezondheid.

“Bezig zijn met koken, tuinieren en repareren zorgt ervoor dat je een zinvolle daginvulling hebt en je een goed dagen nachtritme behoudt.”

Een mooi voorbeeld is het fietsenplan. Hier worden oude fietsen gerepareerd en opgeknapt. Anderen kunnen deze fietsen dan kopen of krijgen wanneer ze deze hard nodig hebben. Het fietsenplan bestaat pas twee jaar en al meer dan 50 fietsen zijn er over de toonbank gegaan!

“Ze blijft doorvragen, want ze weet dat er meer achter zit”

Callista is ervaringsdeskundige bij Traverse. Ze helpt mensen, waaronder Jacq, vanuit haar eigen ervaring en nieuwsgierigheid om weer een weg te vinden naar herstel. “Ze ziet dingen die anderen niet zien. Als ik in een bepaalde fase zit, neemt ze afstand om mij ervan bewust te laten worden. Maar ze zegt er wel altijd bij: ik ben er wel voor jou op de achtergrond.” Daardoor krijgt Jacq het gevoel dat hij er niet alleen voor staat.

Gesprekken voeren ze vooral in de auto. Dat is een plek om moeilijke gesprekken over het leven op een luchtige en veilige manier te voeren. “Soms valt het niet mee om iemand in de ogen te kijken, in de auto vinden die gesprekken spontaan plaats.”

Traverse in de regio

In de pijler Netwerksamenwerking van Traverse werken onze medewerkers in verschillende samenwerkingsvormen samen met netwerkpartners aan zorg en ondersteuning in de regio Hart van Brabant. We bundelen onze krachten met die van anderen om veel mensen op veel verschillende manieren te helpen.

Outreachend Interventie Team (OIT)

Het OIT is het straatteam van Traverse, in samenwerking met Novadic Kentron. Het team gaat iedere dag de straat op om contact te leggen met mensen die op straat verblijven. Vaak gewapend met worstenbroodjes en een thermoskan. Zo maken ze een praatje, vragen ze wat iemand nodig heeft of helpen ze bij het vinden van passende hulp op weg naar een nieuw (t)huis.

Hulp aan Huis+

Soms is er net wat meer nodig dan alleen het schoonmaken van een woning. Onze medewerkers van Hulp aan Huis+ bieden thuishulp aan mensen die zelfstandig wonen maar meer nodig hebben dan standaard hulp aan huis. Ze begeleiden en helpen mensen om hun huishouden weer zelfstandig te kunnen doen.

Siem

Samen met 9 andere organisaties werken we sinds 2023 samen in het samenwerkingsverband Siem. Hierin bieden we Wmo begeleiding en beschermd wonen. Met ongeveer 35 collega's in de Siem gebiedsteams zijn we werkzaam in bijna heel de regio Hart van Brabant. Op onze eigen locaties bieden we beschermd wonen.

Bemoeizorg

Sommige mensen raken uit beeld en mijden hulp, terwijl de problemen zich opstapelen. Met bemoeizorg, een samenwerking tussen Traverse, GGz Breburg, de GGD, Amarant en Novadic Kentron, zoeken we hen actief op. We bouwen stap voor stap vertrouwen op, sluiten aan bij wat iemand nodig heeft en werken samen met partners om passende zorg en ondersteuning op gang te brengen.

Team CAS (Complexe Aanpak en Samenwerking)

Team CAS helpt bij situaties waarin problemen rond zorg en veiligheid vastlopen. Traverse werkt hierin samen met andere organisaties binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Midden-Brabant. Door kennis te bundelen zorgen we samen voor overzicht, afstemming en passende hulp bij complexe situaties.

Verstevigingsteam

Het verstevigingsteam komt naar de locatie, kijkt breed naar de casus én context en versterkt het team met een analyse en praktisch advies. Het uitgangspunt is dat iemand niet hoeft te verhuizen.

Leven en laten leven

Malou en Quinten vertellen je over inclusie in de maatschappelijke opvang: wat het betekent, waarom het nodig is en hoe Valente en Traverse staan voor een opvang waar iedereen zich welkom en gezien

voelt, zowel medewerkers als cliënten.

Om te beginnen: wie zijn jullie en wat doen jullie binnen Valente en Traverse?

Quinten Ik ben Quinten de Coo, Projectleider bij Valente. In mijn werk houd ik me vooral bezig met de implementatie van het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Vanuit Valente vinden we het belangrijk dat alle aangesloten organisaties daadwerkelijk met dit actieplan aan de slag gaan en dat de theorie ook echt in de praktijk wordt gebracht. Mijn rol richt zich daarbij op alle maatschappelijke opvangorganisaties.

Malou Ik ben Malou Deenen. Ik ben besturingsadviseur bij Traverse. Daarnaast ben ik projectleider van het project inclusiviteit bij Traverse. Ik heb een dubbelrol, want voor een aantal uur in de week werk ik ook voor Valente, vaak samen met Quinten.

Voor mensen die Valente nog niet zo goed kennen: wat voor organisatie is Valente eigenlijk?

Quinten Valente is de landelijke branchevereniging voor organisaties die hulp en begeleiding bieden aan kwetsbare mensen in onze samenleving, zoals dakloze mensen, mensen die te maken hebben met huiselijk geweld en cliënten in begeleid en beschermd wonen. De reden dat ik nu vandaag bij dit interview zit is door het thema maatschappelijke opvang. We zijn vooral actief in Nederland, maar leuk om te weten is dat we ook leden hebben op de Nederlandse eilanden.

Malou Ik ben ook actief, als adviseur voor het basisnetwerk maatschappelijke opvang van Valente.

Daarin ben ik o.a. projectleider van de werkgroep Kwaliteit van de Opvang. Twee jaar geleden zijn we gestart met de vraag: wat is volgens cliënten eigenlijk goede kwaliteit van de opvang? We schrijven en denken vaak in kwaliteitskaders vanuit het perspectief van de organisatie of professional, maar dat wilden we omdraaien. Ons doel is dat je in heel Nederland recht hebt op een gelijkwaardige kwaliteit van opvang vanuit cliëntperspectief, ongeacht waar je je meldt.

Quinten Het gaat daarbij niet om precies dezelfde zorg voor iedereen. Het gaat om gelijkwaardigheid: goed luisteren naar wat iemand nodig heeft. En dat is voor iedere persoon anders.

Jullie houden je allebei bezig met inclusie. Hoe zijn jullie bij dit onderwerp betrokken geraakt?

Malou Carina, onze bestuurder, en ik hebben de masterclass LHBTIQ+ van Valente gevolgd. Daar zijn we echt geïnspireerd en gemotiveerd geraakt om hiermee aan de slag te gaan. Tegelijkertijd was het ook een soort black-box: we wisten dat we er nog weinig van wisten. Hoe ga je als Traverse bewust om met deze doelgroep? Hoe voelen mensen zich rondom dit thema? Dat willen we beter begrijpen.

Quinten Vanuit Valente ben ik hierbij betrokken geraakt via het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Eén van de zes actielijnen richt zich op aandachtsgroepen, waaronder LHBTIQ+ personen. Deze groepen krijgen nog te weinig aandacht, dus daarvoor hebben we een landelijke werkgroep opgericht.

Wat betekent inclusie voor Valente als organisatie?

Quinten Bij Valente vinden we dat de opvang voor iedereen toegankelijk moet zijn. Wij kiezen voor gelijkwaardigheid.

En wat betekent inclusie voor Traverse?

Malou Bij Traverse willen we een inclusieve opvang en zorgaanbieder zijn. We vinden het belangrijk dat iedereen zich welkom, gezien en veilig voelt ongeacht afkomst, geloof, cultuur, gender of van wie je houdt.

Wat betekent inclusie voor jullie persoonlijk?

Quinten Eigenlijk vind ik het woord inclusie al een probleem op zich, want dat betekent dat er ook exclusie is. Het zou een overbodig begrip moeten zijn. Voor mij laat het zien dat we als maatschappij nog een grote uitdaging hebben.

Malou Ik vind het oprecht pijnlijk als mensen niet

zichzelf durven en mogen zijn hier in Nederland. In de kern zijn we allemaal mens en daarin gelijk. Of het nu gaat om een beperking, je achtergrond of seksuele voorkeur: jij mag er zijn. Dat dit nog niet overal vanzelfsprekend is, raakt me diep en motiveert me om hier iets aan te doen.

Waarom is inclusie juist binnen de maatschappelijke opvang zo’n belangrijk thema?

Malou Omdat de opvang een afspiegeling is van de maatschappij.

Quinten Mensen in de opvang staan in de overlevingsstand. Ze zijn moe, uitgeput en hebben weinig rust. Daardoor gaat de rem er soms af en reageren mensen ongefilterd. Dat maakt veiligheid en aandacht voor inclusie extra belangrijk.

Een belangrijk instrument hierbij is de organisatiescan LHBTIQ+ zorg. Wat houdt die scan in?

Quinten Met de werkgroep van Valente hebben we een laagdrempelige organisatiescan ontwikkeld. Deze scan

Het gaat niet alleen om ‘niemand buitensluiten’, maar ook om actief ruimte maken zodat mensen zich welkom en veilig voelen om zichzelf te zijn en volwaardig mee te doen. Het ligt niet in het overtuigen van elkaars denkbeelden, maar wel in het hebben van respect voor elkaars waarden en normen. Ons motto is leven en laten leven.

Carina Kruijsse, bestuurder Traverse

helpt organisaties inzicht te krijgen in hoe zij ervoor staan op het gebied van LHBTIQ+ zorg. De scan is zo opgezet dat zowel bestuurders als medewerkers uit het veld hem kunnen invullen. Onderwerpen zoals strategie, communicatie en vacatureteksten komen aan bod. Het resultaat is een nulmeting die laat zien waar je staat en waar je nog stappen kunt zetten.

Traverse heeft deze scan inmiddels uitgevoerd. Hoe hebben jullie dat aangepakt?

Malou We hebben de werkgroep van Valente uitgenodigd om tijdens onze medewerkersdagen een workshop te geven. Die workshop draaide vooral om bewustwording: hoe voelt het om LHBTIQ+ te zijn in de opvang? Toen hebben de deelnemers de organisatiescan ingevuld. Dat heeft ons al veel waardevolle input opgeleverd om mee verder te werken.

Er is ook een video gemaakt. Hoe is dat idee ontstaan?

Quinten We wilden mensen niet alleen informeren, maar echt raken. Iets maken dat binnenkomt. Zo ontstond het idee voor een video. We zochten alleen nog een maatschappelijke opvangorganisatie die hieraan wilde meewerken. Toen bleek dat Carina in ons kernteam zit en ook heel actief is op dit thema. Volgens mij heb ik jou toen als eerste gebeld, toch Malou?

Malou Klopt, je belde me met de vraag of Carina hiervoor open zou staan. Haar reactie was meteen: “dit gaan we doen.” Binnen een week stond er een vlaggenmast op het terrein en hesen we samen de inclusievlag. Die hangt sindsdien elke dag zichtbaar op ons terrein.

Wat heeft de video teweeggebracht?

Malou Na het hijsen van de vlag merkten we direct dat het ging leven. Zowel cliënten als collega’s kwamen – soms heel voorzichtig – naar Carina toe om te zeggen dat ze zich gezien en gesteund voelden. Er waren ook mensen die het er niet mee eens waren. Maar zoals Carina zo mooi zei: soms moet je luisteren naar de mensen die nog fluisteren. Daar zit de winst. Quinten En inmiddels is de video ook breed verspreid!

Hoe waren de reacties daarop?

Quinten Echt, ik zeg het niet voor het interview, maar het was een kippenvelmoment op het najaar festival thuis van de VNG. De zaal zat helemaal vol: op de tribunes, ernaast en zelfs in de deuropeningen. Mensen konden zelf hun programma kiezen en kozen massaal om de video te komen bekijken.

De reacties waren ontzettend positief, ook op social media. Het bijzondere is dat we helemaal geen negatieve reacties hebben ontvangen.

Tot slot: hoe nu verder?

Malou De vlag hangt. We dragen met een groep collega’s elke dag het inclusieve maatschappelijkeopvangspeldje. Zo’n visueel symbool als een speldje is een soort stil signaal dat zorgt voor herkenning. De komende tijd zetten we het project inclusiviteit verder uit binnen Traverse en onderzoeken we wat er nodig is om écht iedereen zich welkom en veilig te laten voelen.

Scan de QR-code en bekijk het handboek LHBTIQ+ zorg

Bekijk de video inclusieve maatschappelijke opvang

Het liefst zien we zo min mogelijk mensen in de maatschappelijke opvang. Maar áls iemand dan toch opvang nodig heeft, dan moet die persoon zich welkom voelen en de juiste hulp en ondersteuning krijgen. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het helaas nog niet altijd. LHBTIQ+ personen hebben in de opvang nog te vaak te maken met discriminatie of met onvoldoende aandacht voor hun specifieke zorgbehoeften en veiligheid.

Maarten Hijink, directeur Valente

Ode aan Traverse

Wanneer het voelt alsof tussen wal en schip jouw enige optie is, Als er zich voor jou alleen buiten de grenzen van de regels een plek bevindt. Als open armen zich gesloten vouwen, wanneer kloppende harten ermee ophouden, Als het gevoel van: “Je bent te veel” voor sommigen hun compassie overstijgt, dan bieden wij een veilig verblijf.

Die veiligheid komt in vele vormen.

Het is zo simpel als luisteren naar de emotionele wonden. Samen een kopje thee drinken buiten de stadsgrenzen in het groen, Waar door een simpele tent een man zich een koning in zijn rijk voelt.

Wij vechten tegen de keerzijde van “onze” welvaartsmaatschappij, waar de regel is: kleur binnen de lijnen anders hoor je er niet bij.

Want het leven is zelden eerlijk, Het is vaker uit balans.

Het begint vaak met lineaire problemen, die resulteren in exponentiële last. Een overlijden, een verloren baan, een te laat betaalde incasso. Een ruzietje te veel, drank biedt dan gelogen uitkomst en drugs verlammen de pijn.

Maar de leugen is dit: hoe meer hulp wij nodig hebben, hoe onbelangrijker wij zijn, De focus ligt op herkenbaarheid, en ons sociaal falen leidt tot stigma en selectieve onzichtbaarheid.

En daar, daar is waar wij staan.

Voor degenen die niet in een bepaalde pas kunnen of willen lopen, Voor degenen die de verstikkende rollen wegstoten, Tegen elke prijs, staat Traverse klaar voor het volgende deel van je reis.

Tekst door Onias Landveld, ter gelegenheid van de inspiratiemiddag van SMO Traverse op 27 maart 2025

Een passend (t)huis voor iedereen