DIT
DOSSIER
WORDT
GEPUBLICEERD
DOOR
SMART
MODERNE STAD ALLE WEGEN LEIDEN NAAR MORGEN
MEDIA
SEPTEMBER 2015
EN
VA LT
NIET
ONDER
DE
KATI LAMENS De stad is (g)een kans(spel)
VERANTWOORDELIJKHEID
MARC LAMBOTTE 'Cities are good for you'
VA N
DE
REDACTIE
VA N
KNACK
MOBILITEIT Duizend-en-één verplaatsingen
Wonen
Grotere stad, kleinere woonst
Smart grids
Slimme netwerken vol energie
Recyclage
Stad is koning
VINCENT VAN QUICKENBORNE ‘Ik heb ervaring als minister en als burgemeester en ik kan zeggen dat mijn grip als burgemeester op mijn stad honderd keer groter is dan als minister op het land.’
Lees meer online op fokusmodernestad.be ISO•Façade is een totaalsysteem voor zowel nieuwbouw als renovatie, waarmee je in één beweging je gevel isoleert en een totaal nieuwe look geeft. www.iso-façade.be
PR
EMIUM
PA R T N E R
2 EDITORIAL KATI LAMENS
De stad is(g)een kans(spel)
Veel leesplezier
Bob Vanden Broeck, Project Manager
Vlamingen zijn koele minnaars van de stad, luidt steevast de analyse. Dat was lange tijd zo, maar de laatste jaren zien we toch een kentering. Steeds meer mensen bekeren zich tot het wonen in de stad. En dat houdt ook verandering in.
COLOFON
TEKST KATI LAMENS, VOORZITTER NAV, DE VLAAMSE ARCHITECTENORGANISATIE
MAAR DIE POSITIEVE evolutie gaat op
D
e stad is populair. Het aantal stedelingen blijft gestaag stijgen. Niet toevallig loopt die evolutie parallel met een gedaanteverandering van en in de steden zelf. Dat dit alles wordt aangedreven door een economische motor, hoeft geen betoog. Om als stad inkomsten te genereren, heb je een financieel draagkrachtig publiek nodig, maar je moet wel met de juiste zaken verleiden: goede huisvesting en infrastructuur, een aangename publieke ruimte, voldoende groen, een kindvriendelijke omgeving, slimme mobiliteitsoplossingen en lokale jobs.
sommige plekken wel gepaard met de nodige ups en downs. Stadbesturen moeten serieus besparen. Zij moeten ruimte, infrastructuur en dienstverlening reserveren voor de minder kapitaalkrachtige groep die ze massaal aantrekken. Ze moeten zorg en wonen voor oudere bevolkingsgroepen zien te combineren en moeten op zoek naar nieuwe economische activiteiten, zonder het klimaatvraagstuk uit het oog te verliezen. KANT-EN-KLARE OPLOSSINGEN bestaan er niet en precies daarom zijn architecten wel altijd warme minnaars van de stad geweest. Hoe stringenter de vraag, hoe meer ontwerpkracht het verschil kan maken. Kwaliteitsvolle architectuur kan de stad een meerwaarde geven zonder dat daar extra investeringen tegenover staan. Een goede masterplanning, een grondige studie van de locatie en de randvoorwaarden en een doorgedreven ontwerpaanpak staan niet per definitie gelijk aan duurdere projecten. Stadsbesturen
en ontwerpers hebben gelijklopende belangen, alleen worden die niet altijd wederzijds her- en erkend.
Parallel aan de gedaanteverandering van onze steden, bekeren steeds meer mensen zich tot het wonen in de stad DE TIJD VAN de star architects is voorbij
en toch zien we nog altijd landmarks verrijzen in een vormentaal die niets met de context te maken heeft. Ja, een stad heeft smoel nodig. Ja, landmarks zijn de stedelijke versie van de vroegere kerktorens. Maar ze moeten wel oordeelkundig ingeplant en vormgegeven zijn. Hoogbouw mag geen angst inboezemen, maar
moet zich integreren, dankzij een aangepaste plint, een grondige studie om vervelende effecten als windvlagen en zonbelemmering te voorkomen, buitenruimte binnen stapbereik. EEN ANDER EUVEL is de Vlaamse re-
geldrift die de doorlooptijd van projecten onredelijk lang maakt. Architecten en ook steden klagen erover. Nochtans zijn de steden zelf geneigd een star administratief keurslijf te maken, dat zinvolle projecten de nek omwringt en stadskankers de kans geeft om te woekeren. Iedereen weet dat er onvoldoende ruimte beschikbaar is om alle mogelijke functies apart te blijven invullen. Sharing is het motto: functies mixen, spookgebouwen en –straten vermijden, jong versus oud en actief versus op rust samenbrengen, architecten hebben het in de vingers. Maar we moeten er de kans toe krijgen, anders laten we met z’n allen vooral veel kansen liggen en dreigen we verzeild te geraken in een kansspel waarin alles om de winst draait.
Project Manager: Bob Vanden Broeck bob.vandenbroeck@smartmediaagency.be Productieleider: Ellen D’hondt Hoofdredactie: Elke Ramsdonck redactie@smartmediaagency.be Tekst: Fréderic Petitjean, Hermien Vanoost Coverbeeld: ©Stad Kortrijk Vormgeving: Baïdy Ly Drukkerij: Roularta Smart Media Agency BE Leysstraat 27, 2000 Antwerpen, Tel +32 3 289 19 40, meerinfo@smartmediaagency.be
DIT IS SMART MEDIA Smart Media is een topspeler op het gebied van content marketing en native advertising. Onze campagnes worden zowel digitaal als in belanghebbende kranten verspreid. Onze basisgedachte is een sterke focus op het onderwerp. Door creatieve media-oplossingen helpen we u uw merk versterken en creëren we waarde voor uw doelgroep. Door kwalitatief hoge content zorgen wij ervoor dat uw klanten, onze lezers, actie ondernemen.
I G R E T E C , de intercommunale voor het beheer en de realisatie van technische en economische studies, biedt verschillende diensten aan: saneringswerken, waterverzameling en -distributie, economische en vastgoedontwikkeling. Igretec beschikt over een multidisciplinair studiebureau voor onder meer milieustudies. Meer dan 293 personen oefenen een dertigtal beroepen uit voor administratieve afdelingen of bedrijven. IGRETEC is actief in 68 steden en gemeenten, voornamelijk in de regio Charleroi en Zuid-Henegouwen.
PREMIUM PARTNER: LEES MEER OVER... 04 Fietsen naar het werk? Ja, maar dan wel veilig 05 Grotere stad, kleinere woonst 06 Ons afval is goud waard 08 Profielinterview: Vincent Van Quickenborne
10 Duizend-en-één verplaatsingen in de stad 12 Het stroomnetwerk wordt slim 14 Cities are good for you
04
05
06
Profiteer nog van de lage rente en de lagere BTW in 2015.
Meer redenen om nu te bouwen leest u op:
WWW.CONFEDERATIEBOUW.BE WWW.IKZOEKEENVAKMAN.BE
Een initiatief van
Ervaringen delen brengt u op andere ideeën.
Ontmoet andere financiële directeurs en inspireer elkaar. Het ondersteunen van uw leden zit in uw genen. U ondersteunen en u helpen uw missie waar te maken, zit dan weer in onze genen. Onze bankiers staan altijd klaar om ideeën uit te wisselen over uw huidige en toekomstige projecten. Ook van andere financieel verantwoordelijken kunt u veel leren. Want van gedachten wisselen, krijgt u frissere ideeën en een andere kijk op uw organisatie.
Doe mee aan ‘De Doordenkers’ op ing.be/dedoordenkers
Gratis actie georganiseerd door ING België, zonder verplichting tot aankoop van een ING-product of –dienst. Inschrijving voor de actie geldig van 24/08/2015 tot en met 06/10/2015. Actie voorbehouden voor personen die een beroepsactiviteit uitoefenen. Een enkele deelname geldig per persoon. Het aantal door ING geselecteerde deelnemers is beperkt. Deelname aan de actie impliceert dat u akkoord gaat met het reglement dat beschikbaar is op ing.be/dedoordenkers. ING België nv – Bank – Vennootschapszetel: Marnixlaan 24, B-1000 Brussel – RPR Brussel – Btw: BE 0403.200.393 – BIC: BBRUBEBB – IBAN: BE45 3109 1560 2789. Verantwoordelijke uitgever: Inge Ampe – Sint-Michielswarande 60, B-1040 Brussel.
365x255_BB_INSTITUTIONEL_BULB_PM_NL.indd 1
23/09/15 15:12
4 BRAND REPORT BELFIUS INSURANCE
Veilig fietsen zit nog te veel in de ‘schoolsfeer’, maar meer en meer werknemers zullen er mee geconfronteerd worden - Tom Dauwen
Fietsen naar het werk? Ja, maar dan wel veilig Meer en meer bedrijven moedigen hun werknemers aan om met de fiets naar het werk te komen. Dat is beter voor de gezondheid én voor het milieu. Maar dan moet hun veilighed wel gegarandeerd kunnen worden. “Veel steden werken wel een fietsbeleid uit, maar laten de infrastructuur niet voldoende mee evolueren.” TEKST FRÉDERIC PETITJEAN
D
e auto aan de kant laten staan en met de fiets naar het werk rijden, de voordelen zijn bekend. Je bent in beweging, dus gezond en je stoot helemaal geen CO2 of roet uit. Ook de natuur vaart er dus bij. “We zien meer en meer werkgevers, zeker in de stad, die zulke mobiliteitsplannen opstellen”, zegt preventieadviseur Tom Dauwen van Belfius Insurance. Maar er is ook een keerzijde aan deze evolutie. “Het aantal ongevallen met fietsers die naar het werk rijden, is aantoonbaar aan het toenemen.”
EEN VOORBEELD: “Fietsers delen vaak
VEEL STEDEN ZIJN bovendien nog
de straat met trams”, begint Luyckx. “Dat is prima, maar doordat hun banden heel gemakkelijk tussen de tramsporen kunnen, zijn al heel wat onder hen onzacht met de grond in aanraking gekomen.” Met speciale, rubberen afscheidingen kunnen zulke ongevallen vermeden worden, maar helaas ontbreken die meestal. “Het aantal steden dat die al geïnstalleerd heeft, is op de vingers van een hand te tellen.”
te onduidelijk in hun beleid en nemen te vaak halfslachtige beslissingen. Dauwen: “Het is nog dikwijls een en-en-verhaal: in de stad is plaats voor de auto’s én de fietsers. Duidelijkere keuzes en meer exclusieve zones zouden helpen: hier komen de fietsers en daar de auto’s.” Dat wil volgens de preventieadviseur ook zeggen dat er autozones moeten komen waar de fietser niets te zoeken heeft.
DE OVERHEID KAN dus nog een flinke inspanning doen, maar dat wil niet zeggen dat bedrijven hun verantwoordelijkheid voor zich uit mogen schuiven. “Nog te veel ondernemingen gaan er van uit dat ze geen invloed kunnen uitoefenen op de veiligheid van het woonwerk-verkeer en dat klopt niet”, zegt Dauwen. Veiligheid wordt nog te veel beschouwd als iets dat nauw samenhangt met de werkvloer. Welke de gevaarlijke machines zijn, dat je een
DE REDENEN DAARVOOR zijn uiteraard
niet zo ver te zoeken: als zwakke weggebruiker ben je als fietser sowieso al kwetsbaarder. Bovendien is de impact van een ongeval op een fietser vaak een stuk zwaarder dan op een automobilist. HET PROBLEEM ZIT voor een stuk ook bij
de overheden en de steden. “Veel steden werken wel een fietsbeleid uit, maar laten de infrastructuur niet voldoende mee evolueren”, zegt Gust Luyckx, manager arbeidsongevallen en aansprakelijkheid bij Belfius Insurance. “Er worden voetgangersen fietserszones afgebakend en dat is het dan. Voor de rest zijn er zo goed als geen begeleidende maatregelen, omdat er geen budget voor is en omdat de kennis ontbreekt.”
Fietsers delen de straat met trams, waarbij hun banden vaak tussen de sporen terechtkomen en ze vallen - Gust Luyckx
In samenwerking met Tom Dauwen en Gust Luyckx Belfius Insurance Belfius Insurance staat dicht bij de Belgen, de steden en gemeenten en de bedrijven. Ze is een referentie in de Belgische verzekeringswereld en bouwt verder op verschillende verzekeringsmaatschappijen die al meer dan 70 jaar hun stempel drukken op de nationale geschiedenis. Belfius Insurance biedt producten aan onder de merknamen Belfius Verzekeringen, DVV, Corona Direct, Elantis en IWI.
helm moet opdoen of handschoenen moet dragen, dat zal dus uitgebreid uitgelegd worden. “Maar over alles wat daarbuiten gebeurt, daar wordt nog te weinig over gepraat.” IN DE ANGELSAKSISCHE LANDEN en bij hele grote bedrijven is die traditie er al wel en wordt er echt aandacht besteed aan de veiligheid op de weg van het personeel.“Daar worden in samenspraak met het bedrijf bijvoorbeeld alternatieve routes uitgetekend voor fietsende werknemers”, vult Luyckx aan. “Of werknemers worden verplicht om bredere banden op hun fietsen te leggen, zodat die ongevallen met tramsporen waarover ik het al had, onmogelijk kunnen gebeuren. Zo simpel is het soms, maar je moet het wel doen.” ALS LAATSTE ACTOR die hier bij betrokken is, kijken de twee verzekeringsprofessionals naar de fietsers zelf. “Ook hen moeten we blijven sensibiliseren over veiligheid, fietsregels, zichtbaarheid en uitrusting”, zegt Dauwen. “Veilig fietsen zit nog te veel in de ‘schoolsfeer’, maar het is iets waar meer en meer volwassenen en zeker ook werknemers mee geconfronteerd zullen worden. We moeten de materie echt serieus nemen.”
WONEN TOEKOMST 5 3 VRAGEN AAN...
Grotere stad, kleinere woonst
Wereldwijd groeien steden als kool, ook in ons land. Dat de stad almaar uitbreidt, heeft natuurlijk gevolgen voor de bewoners en hun woningen. Stadsplanners en -ontwikkelaars zullen de komende decennia alles uit de kast moeten halen om de metropolen leefbaar te houden. TEKST FRÉDERIC PETITJEAN
T
egen 2050 zal ongeveer driekwart van de wereldbevolking in een stad wonen, zo schat de VN. Nu is dat nog ‘maar’ de helft. Voor veel mensen duikt dan het doembeeld op van een eindeloze zee van grijze betonnen blokken waar het enige groen de kleur van de graffiti is. Zo ver hoeft het gelukkig niet te komen, maar dan moeten we nu beginnen met de steden een stuk duurzamer en milieuvriendelijker te maken. “Als we geen hypotheek op onze toekomst willen leggen, zullen we de middelen die we hebben veel rationeler moeten aanwenden”, zegt ingenieur Wouter Demuynck van Sustainable Urban Development en directeur van Vanhaerents Development. “Dat gaat dan over ruimte- en energieverbruik, mobiliteit en zeker ook waterverbruik. En dat alles zonder de levensen woonkwaliteit te verminderen.”
maar ook qua woonwijze, door kleiner te gaan wonen en gemeenschappelijke ruimtes te gaan delen. “WE MOETEN WEL opletten dat we door
al dat ‘wonen’ de andere elementen van de stad niet uit het oog verliezen”, waarschuwt Borret. “Hoe meer nood aan dichtheid, hoe meer nood er is aan publieke open ruimte ter compensatie. Dat is een lastige paradox: door kleiner te wonen, kunnen we meer mensen huisvesten op dezelfde oppervlakte. Maar er is dan ook meer nood aan pleinen, parken, speelruimte en sportvelden omdat die mensen thuis minder plaats hebben.” Dat geldt trouwens ook voor de
bedrijvigheid in steden, aldus Borret. Stadsvernieuwing enkel ten behoeve van het wonen verdringt ateliers, bedrijfjes en kmo’s naar de stadsrand, wat niet de bedoeling is. “Dan krijgen we een stad waar bijna geen blue collar-tewerkstelling meer is en dat is geen evenwichtige stad. Wonen en werken moeten geïntegreerd aanwezig blijven.” EEN VAN DE PROJECTEN waar Demuynck
nauw bij betrokken is, is Oude Dokken in Gent. Het wordt een compleet nieuw stadsdeel waar de komende twee decennia ongeveer 1.500 woningen, winkels en openbare gebouwen zullen komen.
Het is een project dat, zeker naar Belgische normen, grenzen verlegt, zegt hij: “De wooneenheden worden aan de rand van het water gebouwd, maar tegelijk wordt ook rijkelijk voorzien in groene ruimte. De eerste fase, een project aan de Schipperskaai, wordt energie-neutraal, er wordt zeer spaarzaam met water omgegaan en alles staat in het teken van een circulaire economie met zo kort mogelijk ketens.” HET ZIJN DIT soort projecten die er voor
gezorgd hebben dat de leegloop in de stad verminderd is, maar het is nu nog te vroeg om victorie te kraaien. Borret: "De tendens om de stad te verlaten is gekeerd, maar nog niet verdwenen. Bovendien is de groei van de stad nog te veel een demografische aangroei die sterk sociaal gekleurd is. Ik zie nog altijd te veel tweeverdieners uit de stad wegtrekken.”
KRISTIAAN BORRET, die als Bouwmeester
van de stad Brussel waakt over de architecturale en ruimtelijke kwaliteit van de hoofdstad, is er van overtuigd dat we in de toekomst compacter zullen wonen, in wooneenheden die veel meer aansluiten bij de stad. “De aangeboden grondpercelen worden steeds kleiner en de financiële inspanning om een villaatje in een bos te verwerven, is haast ondoenbaar geworden”, zegt hij. “Het zal dus steeds meer richting rijhuis, project of geschakelde woning gaan.” Door de demografische groei zal er in de stad inderdaad een pak woongelegenheid bij moeten komen. De stad zal niet alleen ruimtelijk moeten ‘verdichten’,
OOK DEMUYNCK BEAAMT dat er nog wel
De financiële inspanning om een villaatje in het groen te verwerven, is haast ondoenbaar geworden - Kristiaan Borret
wat werk aan de winkel is om de Belgische steden de 21e eeuw in te loodsen. “In vergelijking met Scandinavië, waar bijvoorbeeld het gebruik van warmtenetten al doodnormaal is, zijn we er nog niet.” Toch ziet hij in steden als Gent, Leuven, Mechelen en Brussel een heel nieuwe, frisse dynamiek ontstaan. “Het mooie is dat die aanpak niet top down gebeurt, want dat is toch meestal gedoemd tot mislukken. Het gebeurt bottom up, vanuit de mensen die het nauwst bij de stad betrokken zijn, de burgemeesters bijvoorbeeld.”
NICOLAS SOTTIAUX ECONOMISCH RAADGEVER BIJ IGRETEC Wat zijn de uitdagingen voor moderne steden? Het is nu absoluut noodzakelijk om onze stedelijke centra te vernieuwen en om nieuwe bedrijven en investeringen aan te trekken, zodat de stad opnieuw aantrekkelijk wordt voor de burgers. We hebben heel wat projecten die in deze richting gaan.
Hoe verloopt dat concreet? Door met geïntegreerde strategieën onze stadskernen nieuw leven in te blazen en om te turnen tot aantrekkelijke centra. Door de CO2-uitstoot van openbare gebouwen sterk te verminderen. Door buitenlandse bezoekers aan te trekken. En door zakelijk toerisme, cultuur, onderwijs en onderzoek te stimuleren.
In dit verband zijn nieuwe investeringen gepland in het centrum van Charleroi. Maar ook in andere steden van onze regio. In Charleroi hebben we een business centrum ontwikkeld, met kantoren en als onderdeel van het FEDER-programma, een imposant project van stadsvernieuwing, met onder meer een event center. Een wetenschaps- en nijverheidscentrum wordt nu gerealiseerd.
ADVERTORIAL
Een groendak voor elk gebouw Knauf lanceert lichtgewicht groendaksysteem Urbanscape “Groendaken hebben enorme voordelen, maar waren tot u toe niet universeel toepasbaar vanwege hun relatief hoge gewicht zegt”, zegt Ivan Deman van Knauf. Het innovatieve bedrijf komt nu met een baanbrekende oplossing: het nieuwe lichtgewicht groendaksysteem Urbanscape.
Het Urbanscape groendaksysteem van Knauf is het eerste
In een stedelijke omgeving reduceren groendaken CO2 in de lucht, ze helpen de opwarming tegengaan, verminderen
Urbanscape bestaat uit een vegetatielaag van sedum (vetkruid). Sedum is geschikt voor alle klimaten omdat de
karakter biedt een welkome afwisseling in betonnen landschappen, en groene zones in de stad hebben een bewezen gunstig psychologisch effect alsook op de bloeddruk.
groendaksubstraten. Het lichte gewicht en open structuur zorgen voor een goede water- en wortelverdeling en groei. Het drainagesysteem zorgt voor een snelle afvoer van water
geluidsoverlast en vrijwaren de riolering door het regenwater te managen én op natuurlijke wijze te filteren. Hun natuurlijke
complete en unieke systeem met een hoge waterbuffercapaciteit, bijzonder licht in gewicht en eenvoudig te installeren in slechts enkele uren. Daardoor wordt voor elke private woning,
in natte periodes en goede beluchting van het wortelsysteem van de planten. Tot slot voorkomt een wortelwerend doek wortelpenetratie in het dak.
bedrijfspand of kantoorgebouw en voor elk type dakstructuur staal, beton of hout - het groendak beschikbaar.
plant water vasthoudt in zijn bladeren. Daaronder bevindt zich een rotswolsubstraat dat 8 keer lichter is dan andere
KNAUF | RUE DU PARC INDUSTRIEL 1, B-4480 ENGIS | TEL : +32 (0)4 2738311 | WWW.URBANSCAPE.BE
6 VERDIEPING MILIEU 3 VRAGEN AAN...
Ons afval is goud waard
Hoe kunnen we de gigantische afvalberg die onze steden voortbrengen, drastisch verminderen? Zowel wetenschappers, bedrijven als bewoners reiken oplossingen aan. TEKST HERMIEN VANOOST
V NATHALIE SNAUWAERT COÖRDINATOR VZW HET SPILVARKEN De afvalberg in Gent verkleinen, dat is jullie missie. Hoe doen jullie dat? “Vorig jaar lanceerden we een eerste project. Op de Bijlokesite hielden we met vrijwilligers en buurtbewoners drie biggetjes en drie kippen. Die voedden we met overschotten van lokale bakkerijen en supermarkten. Na vijf maanden slachtten we ze, waarna het vlees naar de Gentenaren terugging. Zo brachten we een natuurlijke kringloop tot stand en gingen we verspilling tegen.”
Wat is de filosofie erachter? “Door een zichtbare, korte keten op te zetten, willen we mensen voeling geven met voeding. Ze zien welke weg eten aflegt en welke inspanningen er tegenover staan.”
Komt er een vervolg? “Jawel, ook in andere delen van de stad. En we starten nog een ander experiment. In een kelder van een Gents cultuurhuis kweken we oesterzwammen op het koffiegruis dat vijf koffiebars voor ons verzamelen. Verrijkt met eiwitten zullen we het gruis na de oogst kunnen gebruiken als voedsel voor de varkens.”
roeger was het simpel. Aardappelschillen, de dagelijkse krant, lege melkkartons: we propten ze allemaal in een en dezelfde vuilniszak. Vervolgens ging alles naar een stortplaats of verbrandingsoven en kon de productie- en afvalketen van voren af aan beginnen. VANDAAG GOOIEN WE groente-fruit-en-tuin-
afval in de compostbak, verzamelen we drankkartons in de blauwe zak en zetten we een doos opzij voor alle papier en karton. Resultaat: het aantal zakken met restafval vermindert. Meer nog, omdat we allemaal zo goed sorteren, slagen we erin 70 procent van ons afval te recycleren. Verpakkingen komen morgen terug als speelgoed, PET-flessen als fleecetruien. De circulaire economie op zijn best. OF TOCH NOG niet helemaal. Zo denkt doctor Peter Jones (KU Leuven), specialist in industriële ecologie en voorzitter van i-Cleantech Vlaanderen, dat gezinnen nog een versnelling hoger zouden kunnen schakelen. "Kapotte gsm’s bijvoorbeeld belanden vandaag te vaak in de zak met restafval en dus in de verbrandingsoven. Of ze blijven eerst jarenlang in een schuif op zolder liggen voor ze naar het containerpark gaan." En dat is bijzonder jammer, want elektronisch afval bevat heel wat kritieke metalen die dankzij geavanceerde technologieën perfect te recupereren vallen. "Zo is één ton afgedankte gsm’s goed voor 300 gram goud. Als je weet dat er vorig jaar 1,9 miljard nieuwe gsm’s en smartphones over de toonbank gingen, begrijp je meteen welk potentieel er is."
URBAN MINING, zo noemt de wetenschap de techniek om elektronisch en bij uitbreiding alle stedelijk afval terug waardevol te maken. De stad als mijn, zeg maar. In plaats van primaire stoffen uit de grond te ontginnen, worden bestaande afvalstromen uit de steden aangesproken om er de waardevolle materialen uit te zuiveren. En dat is nodig, want de voorraad uit de ondergrond is niet oneindig. Voor Umicore is urban mining intussen een belangrijke business geworden. De vestiging in Hoboken verwerkt jaarlijks ongeveer 40.000 ton elektronisch schroot. De vele metalen die Umicore uit computers, smartphones,… haalt, gebruikt het opnieuw in andere toepassingen.
Woordvoerster Marjolein Scheers: “De autokatalysatoren die we ontwikkelen, bevatten metalen die we eerder uit afgedankte exemplaren puurden. Zo maken we zelf de cirkel rond.” EN DAN ZIJN er nog de afvalstromen uit het verleden. Tussen 1950 en 1985 was het een courant gebruik om vuilnis op een stortplaats te dumpen. In Vlaanderen zou het gaan om zo’n 2.000 stortplaatsen. Vaak zitten ze netjes verstopt onder een laagje teelaarde en enkele kleine boompjes. Geen mens die er iets van ziet. Waarom ze dan toch ontgraven? Omdat er in al die bergen vol afval veel materiaal zit dat interessant is voor recyclage. Peter Jones: “Denk bijvoorbeeld
Eén ton afgedankte gsm's is goed voor 300 gram goud. - Peter Jones
aan de stortplaatsen van grote metallurgische bedrijven. Daar zijn grote concentraties van kritieke metalen te vinden, zoals indium en germanium.” Bovendien kunnen stortplaatsen die niet volgens de best beschikbare technologie zijn ontworpen en in waterwinningsof natuurgebieden liggen, een negatieve impact hebben op het milieu. Zo kan de bodem en/of het water sterk verontreinigd zijn. In dat geval zit er niets anders op dan de stortplaats te ontginnen en de bodem te saneren. HER EN DER zijn intussen al proefprojecten rond landfill mining bezig, bijvoorbeeld op een voormalige stortplaats in Meetkerke. Vroeger waren er op die plek kleiputten. Maar vanaf de jaren zestig dumpten de bewoners er massaal huishoudelijk afval. De bodem bleek vervuild en dus drong een sanering zich op. Van die gelegenheid maakten onderzoekers gebruik om een aantal technieken rond recuperatie van materialen uit te testen. De resultaten waren veelbelovend, maar voorlopig is de technologie nog niet economisch rendabel, zo luidde de conclusie in een reportage op de West-Vlaamse televisiezender WTV-Focus. Dankzij de sanering zal een deel van de site nu wel opnieuw gebruikt kunnen worden als landbouwgrond. Op een ander deel testen de onderzoekers de mogelijkheid om door middel van gewassen restverontreiniging uit de bodem te halen. Wordt gegarandeerd vervolgd.
BRUSSEL VOETGANGERSZONE
Toegankelijkheid
handleiding
Interparking beschikt over 24 parkings in Brussel waarvan 7 binnen het pentagon, vlakbij deze uitgebreide voetgangerszone. Hoe die makkelijk te bereiken zijn, vindt u via de specifiek aanbevolen routes voor elkeen van deze parkings op:
parkingvoetgangerszone.be OVERAL DICHTBIJ
ADVERTORIAL
In het centrum van Gent ligt een langgerekte zone die door De Vloed Architects wordt vormgegeven tot een ‘ader’ van dienstverlenende infrastructuur. Een unieke opportuniteit ten dienste van de Gentenaren. HET GEBIED STREKT zich uit doorheen het woonweefsel
vanaf de Brandweerstraat tot aan de Kaprijkestraat, ongeveer 800 meter in vogelvlucht. De gemeenschapsvoorzieningen die De Vloed Architects integreerden, bestaan uit de kleuter- en lagere school De Mozaïek, het instituut voor verpleegkunde Sint-Vincentius, het AZ Sint-Lucas, het Woonzorgcentrum Sint-Jozef en de assistentiewoningen van De Volkshaard. zijn afzonderlijke vzw’s die afstammen van de Congregatie Zusters van Liefde van Jezus en Maria, waarvan het klooster zich ook op deze site bevindt. Mede dankzij de zusters is De Vloed architects uitgegroeid tot het belangrijkste architectenbureau dat in de laatste 30 jaar zijn stempel heeft gedrukt op de stedenbouwkundige ontwikkelingen van dit stadsdeel.
DE VERSCHILLENDE BOUWHEREN
treedt in deze ontwikkeling van een dienstverlenende ader doorheen het Gentse centrum op als brugfiguur tussen de bouwheren. Er wordt niet enkel een sluitend antwoord geboden op de individuele noden, de architect weet de verschillende projecten ook coherent binnen het grotere stedenbouwkundige geheel te kaderen.
DE VLOED ARCHITECTS
AZ Sint-Lucas Het ziekenhuis is binnenin deze ontwikkelingen het grootste project met het meeste impact. Het masterplan is naar aanleiding van de fusie van het AZ Sint-Vincentius en het AZ Heilige Familie in 1995 tot stand gekomen. In 2004 werd de flexibiliteit van dit plan bewezen door nog een derde hospitaal, het AZ Volkskliniek, op de campus te integreren. Het nieuwe ziekenhuis AZ Sint-Lucas beschikt over ruim 900 bedden en beslaat een oppervlakte van 115.000 vierkante meter. bouwkundig geanalyseerd in functie van hun aanpasbaarheid naar hedendaagse noden. De kam-structuur van het masterplan laat toe de vleugels aan te passen of te vervangen zon-
ELKE VLEUGEL WERD
der hinder voor de werking van het ziekenhuis. Recupereerbare bestaande vleugels worden volledig gestript en opnieuw opgebouwd met performant schrijnwerk, beglazing en isolatie. DAARNAAST IS ER ook grote aandacht gegaan naar de energie-efficiëntie van de campus. Er wordt daarbij niet alleen gekeken naar de te verwachten energievraag, maar zijn er ook initiatieven genomen om de bestaande energievraag duurzaam te verminderen en de CO2-uitstoot terug te dringen. Via alternatieve energiesystemen wordt er geïnvesteerd in eigen energieproductie. Zo maakt AZ Sint-Lucas gebruik van geothermie dankzij een BEO-veld (bodem energie opslag) onder het recente gebouw Blok Z. BOVENDIEN WORDEN IN nauwe samenwerking met de Stad Gent in de ruimte tussen de verschillende vleugels semi-publieke pleintjes en tuinen gecreëerd om ademruimte te geven in het dichte stadsweefsel. Goed beter worden, wonen, werken en schoolgaan in een aangename onmgeving, daar gaan we voor.
De Vloed Architects | Laarnebaan 106a, B-9070 Heusden-Destelbergen | Tel: 09/252 11 22 | info@devloed.be | www.devloed.be | www.detoo.be
Uw droomhuis? Begin met bouwadvies C
M
Y
Maak een afspraak voor bouwadvies vóór 3 oktober en ontvang een gratis inkomkaart voor BIS!
CM
MY
CY
CMY
K
Het Steunpunt Duurzaam Wonen en Bouwen staat op BIS van 3 tot 11 oktober. Kom naar onze stand in Hal 1 met al je vragen over duurzaam bouwen en maak kans om een renovatieadvies aan huis te winnen.
www.bouwwijs.be
www.acasus.be
8 PROFIELINTERVIEW VINCENT VAN QUICKENBORNE
‘Technologie kan ons leven echt verbeteren’ Londen, New York en Barcelona. Dat zijn volgens het onderzoeksbureau Juniper Research de drie ‘slimste’ steden op aarde. Dat wil niet zeggen dat andere steden achterblijven. Ook in ons land wordt hard aan de weg getimmerd, met het kleine Kortrijk als een van de spitslopers. TEKST FRÉDERIC PETITJEAN
H
ij was ooit de allereerste Belgische politicus met een eigen weblog en vervulde jarenlang de rol van minister van ICT en Telecom. Om maar te zeggen: hightech is geen onbekend terrein voor Vincent Van Quickenborne. In zijn thuisstad Kortrijk, waarvan hij sinds 2013 burgemeester is, zullen het ze ook geweten hebben. De stad loopt, zeker naar Belgische normen, helemaal in de spits als het om digitalisering en smart cities gaat. En voor hem moeten vooral de gewone Kortrijkzanen daar de vruchten van plukken.
Wat maakt een stad een aangename stad? “Een aangename stad is een omgeving waar alle generaties welkom zijn, maar zeker ook jonge gezinnen met kinderen, want zij zijn de motor voor de komende generaties. Het is een stad die dus veilig is, waar veel publieke ruimte is, waar je kunt wandelen en fietsen, waar er aandacht is voor cultuur, maar ook voor horeca en uitgaan. Ik denk dat het belangrijk is dat er een klimaat is waarin jobs gecreëerd kunnen worden, in de kennisindustrie bijvoorbeeld. Een goede stad is een stad die niemand achterlaat, die aandacht heeft voor armoedebestrijding en alle mensen opneemt, ongeacht hun kleur of achtergrond. En zeker ook: een goede stad is een stad met een goed bestuur, dat efficiënt draait en sterke visie uitdraagt. Een goede stad is dus heel veel dingen tegelijk (lacht).”
BEELD ©STAD KORTRIJK
En wat maakt van een stad een smart city voor u? “Een stad waar alles radicaal efficiënt wordt gemaakt, op alle mogelijke manieren. Om dat te kunnen realiseren moet je wel een soort backbone hebben, een ruggegraat waarop je alle elementen kan koppelen. In Kortrijk is dat bijvoorbeeld een groot wifi-netwerk dat niet alleen
De volgende vijf à tien jaar worden heel fascinerend en boeiend in parken en openbare gebouwen aanwezig is, maar ook gewoon in de straten van de stad. En dat is echt een snel netwerk, zoals je dat thuis hebt, en iedereen mag het gratis twee uur per dag gebruiken. Enorm belangrijk voor een smart city, omdat, als je gelooft dat alles intelligent gaat worden en met elkaar in verbinding komt, je een netwerk nodig hebt om die zaken met elkaar te laten communiceren.”
En wat zijn dan de zaken die met elkaar gaan communiceren? “We willen bijvoorbeeld slimme openbare verlichting installeren. Pas als een voetganger langs de lamp passeert, gaat het licht branden. Dat
bespaart gigantisch veel energie. En als de lamp kapot is, worden de stadsdiensten daar automatisch van verwittigd. In onze vuilbakken zitten bijvoorbeeld ook sensoren die zelf aangeven wanneer de vuilbak vol is. De vuilophaaldienst moet dus pas uitrukken als het echt nodig is.”
Kortrijk kreeg onlangs de Smart City Award van de technologiefederatie Agoria. Waar heeft u die aan te danken? “Dat was specifiek voor het ‘Shop & Go’-project. Bezoekers of leveranciers kunnen een half uur gratis parkeren in Kortrijk. Met een systeem van draadloze sensoren in de grond volgen parkeerwachters de parkeerduur van automobilisten in het stadscentrum op. Parkeertickets zijn zo niet langer nodig. Dat bestaat nergens anders in België. Bovendien kan iedereen zo ook de complete parkeersituatie in Kortrijk online volgen, je ziet meteen op je telefoon waar de vrije plaatsen zijn. Al die data is net, zoals bijna alle data van de stad, open. Met andere woorden: als pakweg TomTom of een andere fabrikant hiermee aan de slag wil gaan voor zijn gps-toestellen, kunnen ze dat perfect.”
Is de burger mee met al die nieuwe zaken? “Er is natuurlijk een beetje een cultuuromslag nodig, sommigen zullen daar al sneller in zijn dan anderen. Wij proberen alvast het goede voorbeeld te geven: alle schepenen hebben een Twitter-account, we zijn zeer actief op sociale media met de
'Een goede stad is een stad die niemand achterlaat, aandacht heeft voor a
ADVERTORIAL
signum+ architects is een team van ingenieur-architecten en architecten dat staat voor intelligent ontwerpen van gebouwen voor een duurzame en ecologische toekomst.
W
ij staan bedrijven en instellingen bij met onze loyale en deskundige diensten op het vlak van architectuur en engineering van industriële, technologische en tertiaire gebouwen in een totaalpakket van projectrealisatie van a tot z, vanaf het kritisch opstellen van het bouwprogramma samen met de opdrachtgever op basis van zijn verlangens en budgettaire mogelijkheden, tot en met de organisatie en de begeleiding van de definitieve oplevering. Onze gedreven aanpak ‘op zijn ingenieurs’ is gebaseerd op toegepaste wetenschappelijke kennis en uitgebreide erva-
ring met bouwen, en wordt gecombineerd met een sterk gevoel voor architecturale, stedenbouwkundige, culturele en ecologische kwaliteiten op langere termijn. Wij spreken als projectleider zeer goed de taal van de raadgevende ingenieurs waarmee we nauw samenwerken, en sturen hen efficiënt aan. De bouwkundige structuren en de technieken worden door ons van in het begin mee geconcipieerd en verder mee ontwikkeld in de evolutie van het ontwerp. Dit is ook absoluut noodzakelijk om alle gewenste aspecten en eigenschappen ervan optimaal te kunnen
integreren. Concreet gebeurt dit in de vorm van intelligent 3D-ontwerp waaraan de tijd als as wordt toegevoegd (4D), en waarmee we in staat zijn realistische dynamische simulaties van comfort en energie te genereren en te evalueren. Hiervoor maken we gebruik van specifieke geavanceerde so ware, en van verschillende beschikbare rekenmodellen om dan te helpen kiezen welke opties en parameters in het ontwerp toe te passen. architect-vennoten: Dirk Wittebroodt, Donald Desmet en Ruben Beeuwsaert
armoedebestrijding en alle mensen opneemt.'
LEES MEER ONLINE OP FOKUSMODERNESTAD.BE 9
In onze vuilbakken zitten sensoren die aangeven wanneer de vuilbak vol is. De vuilophaaldienst moet dus pas uitrukken als het echt nodig is
3 VRAGEN AAN...
JURGEN VAN ROMPAEY CEO NATURE SOLUTIONS stad, van elke gemeenteraad is er een livestream,…het is practice what you preach. We geloven echt dat technologie ons leven kan verbeteren en de burger een stem kan geven. We hebben bijvoorbeeld de website ‘Kortrijk Spreekt en Doet Mee’. Daar kan iedereen die een goed idee heeft voor de stad, zijn idee voorstellen. Een heel pak daarvan zijn al gerealiseerd. En de mensen die niet mee zijn – vaak ouderen of kansarmen – proberen we mee in bad te trekken door onder andere gratis cursussen om te leren omgaan met smartphones, met apps, met Facebook, en noem maar op.”
Een stad is natuurlijk een dynamisch gegeven dat constant evolueert. Is het niet moeilijk om daar grip op te krijgen? “Ik heb nu ervaring als minister en als burgemeester en ik kan zeggen dat mijn grip als burgemeester op mijn stad honderd keer groter is dan als minister op het land. De oppervlakte is kleiner, maar ook de beslissingsstructuur is veel eenvoudiger. Het stadsbestuur beslist alles. Als minister moest ik rekening houden met alle mogelijke actoren, adviesorganen, organisaties,… De afstand in tijd en ruimte tussen beslissen, uitvoeren en de effecten op het terrein zien, was enorm. Er liggen vaak vele verkiezingen tussen.”
Kortrijk is al bij al ook niet zo’n grote stad, zou je dit niet eerder in Brussel of Antwerpen verwachten? “Dat is net een voordeel. We zijn kleiner dan Gent of Antwerpen,
maar in grote steden moet je ook met veel meer bureaucratie rekening houden. Op twee jaar tijd 76 intelligente camera’s plaatsen, zoals wij deden, ik weet niet of dat in zo’n grote steden zo vlug zou gaan. Ik denk dat wij ongeveer net de goede schaal hebben om zo’n zaken snel uit te rollen.”
Waar denkt u dat het naartoe gaat binnen vijf of tien jaar? “Bij Google voorspellen ze dat binnen vijf jaar de eerste zelfrijdende auto’s op de baan zullen rijden, dat lijkt me niet eens zo vergezocht. We gaan stilaan naar een totaal andere wereld en een totaal andere stad, waar alles intelligent wordt, waar veel minder energie zal verbruikt worden, waar minder ongevallen zullen gebeuren en waar het veiliger zal worden. En ik denk echt dat dat ten goede zal komen van de stad en zijn inwoners. De volgende vijf à tien jaar worden heel fascinerend en boeiend.”
SMART FACTS Wat zou u geworden zijn als u niet in de politiek was terechtgekomen? “Ik heb daar eigenlijk nooit echt over nagedacht omdat ik al op mijn 25e in het parlement zetelde. Hmmm…een technologische start-up, denk ik. Omdat ik nu ook ondernemerschap wil binnenbrengen in de politiek: risico’s nemen, creatief zijn, een ja-cultuur aanmoedigen.”
Hoe kunnen bedrijven bewust(er) omgaan met leidingwater? “Door minder te verbruiken. Voor bijna alle productieprocessen – op voeding-gerelateerde zaken na – is regenwater ideaal. Het spoelen van bierflesjes bijvoorbeeld zou perfect kunnen met regenwater, met op het laatst een finale spoelbeurt met leidingwater. Ook voor alle sanitaire installaties, bedrijfscarwash, groenvoorziening... is regenwater optimaal. Leidingwater is kostbaar, niet duurzaam en het alternatief valt gratis uit de lucht.”
Maken bedrijven voldoende gebruik van regenwater? “Nee. Regenwater is nuttiger dan we denken. Zo kun je zelfs perfect douchen met regenwater, zolang je er maar niet van drinkt. Dat moet je dan ook uitdrukkelijk aangeven. Bedrijven gebruiken nog te veel leiding- en grondwater. We zouden moeten evolueren naar slimme bedrijvenparken, waar een gezamenlijk waterbeleid gevoerd wordt en water en kosten gedeeld worden.”
Hoe kunnen bedrijven hun energiebeleid verder optimaliseren? “Door creatief na te denken over alternatieven. Door hybride bedrijfswagens te voorzien, mensen samen te laten rijden, door goed georiënteerde, duurzame kantoren, voorzien van zonnepanelen, reflecterende beglazing, isolatie, spaarverlichting, lichtsensoren, warmterecuperatie...”
ADVERTORIAL
Groene longen laten de stad ademen Steden die aangename openbare groene ruimten integreren voor hun burgers, kunnen zonder twijfel ook smart cities genoemd worden. Zulke plaatsen zijn namelijk essentieel voor een gezonde samenleving. Tegenwoordig kunnen we steden bijna niet voorstellen zonder ‘groene longen’, waaronder we naast parken ook de steeds populairdere dak- en muurtuinen en de talrijke volkstuintjes verstaan. Niet alleen zijn ze goed voor de gezondheid, maar ook sociale relaties worden bevorderd. Buitenshuis ontspannen is kinderspel. Ga met je kinderen naar de speeltuin, laat je hond uit, spreek af met vrienden voor picknick, ga sporten of kweek je eigen lekkere groenten. Bovendien eist de Europese wetgeving dat stadsbewoners een groene ruimte ter beschikking moeten hebben op maximum 300 meter van hun woning. Zo creëren steden een goed evenwicht tussen het grijze beton en groene sites. Denk bijvoorbeeld aan seizoensbloemen op ronde punten die een scherp contrast vormen met het asfalt of aan grote lanen met bomen. Uit cijfers blijkt ook dat 7 op 10 Fransen een woonplaats op basis van de aanwezigheid van groen kiezen en 1 op 2 een minimum percentage groen eisen bij woon- en commerciële projecten. En ongetwijfeld is dat voor ons, Belgen, niet anders. Maatschappelijke zetel | Sint-Annadreef 68B | B-1020 Brussel | T. +32 2 478 51 53 | info@krinkels.be
www.krinkels.be
10 OVERZICHT MOBILITEIT
Duizend-en-één verplaatsingen in de stad Iedereen verplaatst zich op een andere manier door de stad. Maar om die gezond te houden en de verkeersdrukte te verminderen moeten we onze verplaatsingen duurzamer maken, vindt Miguel Vertriest, beleidsmedewerker van het Netwerk Duurzame Mobiliteit en geeft zes alternatieven voor de auto.
Voor iedereen
Koning in spe
“In de steden zelf wordt nog veel geld gepompt in een uitgebreid net van openbaar vervoer. De besparingen vinden vooral plaats op het platteland. Het is gemakkelijk en duurzamer dan met de auto te rijden door het centrum. De doorstroming van het openbaar vervoer kan beter, maar nu verhogen ze wel al de capaciteit door langere trams te gebruiken, waardoor het ook goedkoper is om meer mensen te vervoeren in één rit.”
“De fiets is bij uitstek het snelste én het meest efficiënte stadsvervoer. Je geraakt overal en je hoeft niet te zoeken naar parkeerplaats. Een eigen fiets is dus zeker geen slechte investering, al heeft meer dan 85 procent van de Vlaamse gezinnen sowieso al een eigen fiets. Steden als Antwerpen en Brussel hebben eigen fietsdeelsystemen die alleen maar aan populariteit winnen en ook het Blue-bike-systeem kent een opmars van 32.000 gebruikers in 2013 naar 92.000 in 2014.”
Go with the flow
Sharing is caring
“Steden waar veel kanalen zijn, zoals Brugge, Gent en zelfs Brussel, kunnen perfect het water gebruiken voor toevoer van goederen of zelfs vervoer van mensen. In Gent experimenteren ze nu met een watertram, vooral voor bezoekers en toeristen. Die tramboot is een variant van de bekende hop-on hop-off bus en vervoert mensen naar verschillende trekpleisters en musea in de stad via de kanalen in de stad. In Nederland bestaat het al, nu wij nog.”
“Als je woont en werkt in de stad, heb je niet altijd een eigen auto nodig. Maar het komt uiteraard voor dat je een keertje een verdere rit moet maken en dat een wagen best handig zou zijn. Je kan je dan inschrijven bij een autodeelsysteem. Veel handiger, gemakkelijker en milieuvriendelijker. De populariteit van deze systemen groeit ook nog altijd. In België verzorgde Cambio vorig jaar 286.000 ritten tegenover 243.000 in 2013. Daarnaast bestaan nog heel wat kleinere, particuliere autodeelinitiatieven.”
Elke stap telt
Alles in één
“Het is nog altijd erg handig om te voet te gaan. Zeker in oude stadscentra met smalle straten. Je bent snel, het is gezond en milieuvriendelijk. Iedereen is eigenlijk een voetganger. Als je met de auto komt en je vindt enkel parkeerplaats een paar straten verder, moet je natuurlijk ook wandelen. Er wordt veel geïnvesteerd in goede voetpaden in de winkelstraten of het oude centrum, maar in minder bezochte delen van de stad kan de infrastructuur vaak wel beter.”
“Goederentransport in de stad moet zeker anders. Belevering met drones zie ik niet direct gebeuren, dat is eerder de natte droom van enkele techneuten, maar wat wél een oppportuniteit is, zijn pijpleidingen. Zoals de brouwerij De Halve Maan die in Brugge het bier ondergronds naar de bottelarij zal sturen. Er zijn nu ook proefprojecten met distributiecentra buiten de stad, waarbij goederen aankomen en dan samen worden genomen en als één pakket worden geleverd in de stad.”
TEKST BARBARA SMETS
ADVERTORIAL
N.V. Hoogmartens wegenbouw uit Opglabbeek is een toonaangevend wegenbouw bedrijf voor het onderhouden en aanleggen van buitenverhardingen. In deze familiale onderneming, opgericht in 1963 en founder van Top-off in 2011, is reeds de derde generatie goed op weg om de wegenbouw activiteiten onder de knie te krijgen en verder te zetten. Kwaliteit, flexibiliteit, service en innovatie lopen als een rode draad door de waaier van verschillen de diciplines, waarbij het verwerken van asfalt en bitumen een vooraanstaande plaats innemen. De Nederlandse markt wordt daarbij ook regelmatig betreden en Wallonië is reeds lang geen onbekend terrein meer. Regelmatig duiken onze groen-witte firma kleuren ook veel verder op: meestal als gespecialiseerde onderaannemer, die betrokken wordt bij grootse projecten, die minutieus en volgens een strak tijdschema dienen afgewerkt te worden.
www.hoogmartens.be
Een wegenbouwbedrijf als Hoogmartens wegenbouw is niet alleen gebaat door moderne, performante machines en een vloot voertuigen, waarin constant en fors geïnvesteerd wordt, maar is ook gebaat door haar bekwame medewerkers, die ambitieus voor hun dagelijkse uitdaging staan. Hoogmartens wegenbouw werkt inspirerend en veilig aan Uw project mee. Ook op gebied van veiligheid, signalisatie en op vlak van een accuratere afwerking werd er pro-actief geïnvesteerd. Deze goede cocktail van jong talent en de expertise van de reeds doorwinterde medewerkers, maken van Hoogmartens wegenbouw een performant bedrijf dat in de toekomst uw partner kan zijn bij het aanleggen en onderhouden van Uw buiten infrastructuur: wegen, straten, pleinen en parkings.
groei door innovatie... kracht door traditie...
ADVERTORIAL
Max Mobiel maakt bedrijven beter bereikbaar Het zal je maar overkomen: de job van je leven vinden en hem aan je neus voorbij zien gaan omdat je niet ter plaatse raakt. Voor wie in de buurt van Gent werkt, is dat probleem verleden tijd. Vzw Max Mobiel organiseert pendeldiensten van en naar bedrijventerreinen die niet of onvoldoende met het openbaar vervoer bereikbaar zijn. Meer dan 400 werknemers maken er dagelijks gebruik van. En als het van directeur Pieter Vercruyssen afhangt, mogen dat er nog veel meer worden. Twintig jaar al bouwt Stad Gent aan een duurzaam mobiliteitsbeleid. Van extra tramlijnen over fietskluizen tot Park & Ride-zones buiten het centrum: om het aantal auto’s te minderen, spaart Gent kosten noch moeite. Ook de bedrijven tracht het bestuur mee op de kar te krijgen, onder andere via de pendeldiensten van Max Mobiel. De vzw zag in 2006 het levenslicht met de bedoeling een aanvullend aanbod op het openbaar vervoer aan te bieden. Veel bedrijventerreinen zijn immers moeilijk of zelfs helemaal niet bereikbaar via trein, tram of bus, zeker in de vroege of late uren. Pieter Vercruyssen, directeur Max Mobiel: “Door pendelbussen in te zetten, zorgen we
ervoor dat mobiliteit voor sollicitanten geen reden is om naast een job te grijpen. Op onze populairste lijn – van en naar de haven van Gent – vervoeren we gemiddeld 200 medewerkers per dag, heen en terug. Reserveren kunnen ze zelf, via een online tool.”
Van bakfietsen tot elektrische fietsen, je vindt hier werkelijk alles Niet alleen in Gent, in en rond de Waaslandhaven is Max Mobiel eveneens actief. En binnenkort breidt de vzw zijn diensten uit naar Merelbeke. “We hopen alvast dat veel bedrijven langs de E40 op ons aanbod intekenen. Want alleen als hun bedrijf meedoet, kunnen medewerkers op onze bussen stappen.” Voor de pendeldiensten ontvangt Max Mobiel steun van de Vlaamse Overheid. Die staat in voor maximaal 50 procent van de kosten.
ACTIE | 50% korting voor eerste maand
max-mobiel.be
Bedrijven uit het Gentse die nog geen beroep doen op de pendeldiensten van Max Mobiel of bestaande klanten die wensen uit te breiden, krijgen tot 31 december 2015 een korting van 50 procent op de eerste maand van het contract.
Meer weten? info@max-mobiel.be
Fietspunten Naast de pendelbussen pioniert Max Mobiel ook met koerierdiensten, gericht op bedrijven die in de binnenstad of in de buurgemeenten snel een pakje van a naar b willen brengen. En wie regelmatig in de buurt van de stations of in het hart van de stad rondloopt, kent Max Mobiel wellicht van de fietspunten. Al sinds 2007 staat de organisatie in voor het onderhoud van de fietsenstalling. Je vindt er ook interessante formules om een fiets te huren. Pieter Vercruyssen: “We zijn begonnen met 150 fietsen, nu hebben we er duizend in de aanbieding. Van bakfietsen tot elektrische fietsen, je vindt hier werkelijk alles.” Aan bedrijven biedt Max Mobiel de mogelijkheid om fietsen te leasen of te huren. Voor het onderhoud komen medewerkers met een mobiele herstelplaats ter plaatse. Voor de fiets- en koerierdiensten werkt Max Mobiel samen met kortgeschoolde, langdurig werklozen. “We leiden hen zelf op en schakelen hen vervolgens in al naargelang hun talenten. Dat is onze bijdrage aan de sociale economie.”
12 EXPERTPANEL SMART GRIDS
Het stroomnetwerk wordt slim Nu ook almaar meer burgers energie gaan aanmaken via onder andere zonnecellen en windturbines groeit de nood aan een nieuw, slim elektriciteitsnetwerk dat voor een evenwicht zorgt tussen productie en verbruik: het Smart Grid. Maar wat zijn de uitdagingen en struikelblokken die er mee gepaard gaan? “De technologie is klaar, nu moet er een kader komen om die technologie ten volle in te zetten.” TEKST FREDERIC PETITJEAN
JOERI SIBORGS ELIA
HEIDI LENAERTS SMART GRIDS FLANDERS
WIM CARDINAELS VITO/ENERGYVILLE
Wat is de directe impact van Smart Grids op de stad?
“Smart Grids zullen zorgen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening, waarbij de stadsbewoners actieve spelers worden op de energiemarkt. Ze zullen daarnaast kunnen profiteren van nieuwe diensten. Zo’n nieuwigheden zijn bijvoorbeeld de nieuwe, dynamische tarieven die aangeboden zullen worden in functie van vraag en aanbod en in functie van de actuele situatie op het net. Het comfort zal stijgen en het totale energieverbruik zal waarschijnlijk dalen. Elektriciteit zal wel een groter aandeel innemen, ten nadele van de klassieke fossiele brandstoffen. Dit bijvoorbeeld door het inzetten van warmtepompen.”
“De effecten van Smart Grids zal je overal waarnemen, in de stad, maar ook op het platteland. In principe gaat het erom om eindgebruikers op een intelligente manier van elektriciteit te voorzien, zonder te moeten inboeten op comfort. Op dit moment functioneren je apparaten als je ze insteekt of aanzet, in de toekomst zou dit afgestemd moeten worden op de productie van hernieuwbare energie en decentrale productie. Dit is noodzakelijk om de kosten voor het uitbaten van het net, ten tijde van toenemende percentages aan hernieuwbare energie, onder controle te houden.”
“Zonne- en windenergie verminderen de luchtvervuiling en CO2-uitstoot, maar die energieproductie is sterk afhankelijk van het weer en niet van de vraag. Smart Grids slagen energie op en stemmen het verbruik af op de beschikbaarheid. Het meest zichtbare aspect zijn de ‘slimme’ toestellen. Bijvoorbeeld bij het instellen van het programma van een slimme vaatwasser stel je een deadline in, de vaatwasser wordt op het meest interessante moment (veel energie beschikbaar) gestart en is altijd klaar vóór het ingestelde/gewenste tijdstip. Ook verwarming, koeling, warmwaterproductie en het laden van elektrische voertuigen kan ‘slim’ gebeuren.”
Waar ligt de grootste uitdaging voor Smart Grids in de toekomst?
“Het marktmodel dat gekozen wordt, wordt de grote uitdaging. De wetgever en de regulator moeten zorgen dat de markt duidelijk is en moeten klaarheid scheppen in bijvoorbeeld de tarievenstructuur. Hier ligt nog een grote taak voor de overheid weggelegd. De technologie is er, maar dat is geen doel, enkel een middel. Smart Grids houden ook veel meer in dan het al dan niet invoeren van slimme meters. Het intelligenter maken van het net of de evolutie naar een Smart Grid zorgt er ook voor dat het netwerk stabiel en betrouwbaar blijft. Als dat niet het geval is, zullen consumenten en industrie heel snel afhaken.”
“De juiste technologische en organisatorische beslissingen maken en deze daarna uitrollen op een kosteneffectieve manier. Bij Elia hebben we hiervoor al concrete stappen ondernomen, met name door onze balanceringsproducten te diversifiëren en nu ook gradueel grote afnemers op niveau van de distributienetbeheerders te laten meehelpen aan het balanceren van vraag en aanbod. Om hierin nog verder te kunnen gaan moeten er technologische oplossingen komen om ook eindgebruikers aan te kunnen sturen.”
“We moeten anders gaan denken over energie. In de toekomst zal het niet alleen belangrijk zijn hoe zuinig we met energie omgaan, maar ook wanneer we energie verbruiken. Daarvoor zijn er een aantal technologische stappen nodig. Slimme toestellen moeten focussen op gebruikerscomfort én het energieverbruik zo goed mogelijk afstemmen op de opportuniteiten. Vandaag bieden slechts een beperkt aantal fabrikanten slimme toestellen aan en zijn die voor vele gebruikers nog te duur. Ook de ICT-systemen om de flexibiliteit van deze toestellen af te stemmen op zowel het lokale elektriciteitsnet als de globale elektriciteitsmarkt vereisen bijkomend onderzoek en ontwikkeling.”
Welke struikelblokken staan een doorbraak van Smart Grids in de weg?
“De regelgeving. De overheid moet een duidelijk kader uittekenen dat zekerheid biedt voor alle betrokken stakeholders. Alleen dat zorgt voor een positief investeringsklimaat. Neem de hele heisa rond de sluiting van de kercentrales: eerst wordt beslist dat ze dicht gaan, dan weer niet en dan weer wel en telkens ligt de termijn niet 100 procent vast. Zoiets is niet stimulerend voor investeringen en innovatie. Zoals ik al zei: de technologie is klaar, maar nu moet er een kader komen waarin we die technologie ten volle kunnen inzetten.”
“De mogelijke onwil om te beslissen op de juiste niveaus en het dragen van de financiële implicaties. Nu heeft de sector nog een financiële last door de onvoorzichtige uitrol van groenestroomcertificaten enkele jaren geleden. Een kwaliteitsvolle uitrol van een technologie met voldoende Smart Grid-functionaliteiten op niveau van de distributienetbeheerders vraagt opnieuw een forse investering, die weliswaar op lange termijn voordeliger zal uitvallen voor de eindgebruiker. Indien, om evidente financiële redenen, voor een alternatieve goedkope quick fix gekozen wordt, loopt deze uitrol het risico een maat van niks te worden. Autoriteiten, netbeheerders, sectorvertegenwoordigers en eindgebruikers moeten goed nadenken over de verschillende mogelijke oplossingen.”
“We moeten aan allesomvattende oplossingen werken en niet focussen op individuele technologieën. Het elektriciteitssysteem op zich is technisch al complex en de regelgeving en gedereguleerde energiemarkt vergroten de complexiteit. Een nulenergiewoning voldoet perfect aan de doelstellingen van de huidige regelgeving, EPC-berekeningen en subsidieschema’s. Maar ze houden geen rekening met de technische beperking dat elektriciteitsproductie en elektriciteitsverbruik ‘in evenwicht’ moeten zijn. De terugdraaiende teller geeft de illusie dat het net zich gedraagt als een gratis batterij voor onze zonnepanelen en geeft geen stimulans om verbruik af te stemmen op productiemoment.”
ADVERTORIAL
ITmobile legt de basis van een effectieve organisatie: betrouwbare informatie Wat kost mijn medewerker en wat levert hij mij op? Die vraag wordt dikwijls gesteld. Zeker bedrijven met personeel in de buitendienst, raken de controle over hun werkzaamheden makkelijk kwijt. ITmobile bedenkt al vijftien jaar lang geavanceerde softwaresystemen die heldere antwoorden geven. ITmobile specialiseert zich in bedrijven met personeel in de buitendienst, zoals bouwen installatiebedrijven, accountantskantoren, energieleveranciers en hulpdiensten. “Die mensen werken niet op één plek”, begint Xavier Moerman, zaakvoerder van ITmobile België. “Er is dus geen controle op bijvoorbeeld de gewerkte uren.” De softwaresystemen die ITmobile ontwikkelt, maken de werkzaamheden transparant en de resulterende werktijd wordt geheel automatisch berekend.
landse Defensie in het wagenpark het Transparent Automated Network Car (TANC) geïmplementeerd. “Er waren talloze auto’s, maar niemand wist hoe die werden ingezet.” Met TANC reserveer je een rit die is gekoppeld aan een aanmeldtijd die in het systeem is vastgelegd. “Werknemers hebben een persoonlijke pas, melden zich bij de auto, stappen in en rijden weg. En alle informatie over de rit en de techniek wordt geregistreerd.”
Organisaties beseffen dat ze effectiever moeten werken, maar ze weten vaak niet waar te beginnen. “Er zijn meer bedrijven dan je zou denken die geen grip hebben op de kosten”, meent Moerman. “Een betrouwbaar beeld van wat er in het bedrijf gebeurt helpt.” Dat wordt uitsluitend gecreëerd door integratie van bedrijfsprocessen, een constante vergelijking van geplande met gerealiseerde activiteiten en die realisaties realtime te registreren. Die registratie gaat primair over de medewerker of over materiaal. Moerman: “Dat leidt tot verstandig management en grote besparingen.” Zo heeft ITmobile bij de Neder-
Meer informatie: (0)9 245 65 45 | info@itmobile.be | www.itmobile.com
ADVERTORIAL
A D V E R TO R I A L
De technologie van morgen, vandaag al in België Het nieuwste herkenningssysteem voor nummerplaten van Macq is sinds kort geïnstalleerd in enkele grote steden van ons land.
BAST architects & engineers streeft naar een duurzame en gezonde leefwereld en wil met zijn specialisatie in bio-ecologisch en energiezuinig (ver-)bouwen een antwoord bieden op een aantal grote uitdagingen van deze samenleving. MET EEN INTERPROFESSIONEEL TEAM dat zowel architectuur, ruimtelijke ordening, bouwtechniek, stabiliteit, energietechniek en technische uitrustingen samenbrengt wordt nauw samengewerkt. Door deze onder-ééndak-structuur wordt elke opdracht op een geïntegreerde manier aangepakt. Verschillende duurzaamheidsinstrumenten en beslissingstools onderbouwen de keuzes. “Met onze participatieve aanpak van conceptvorming hebben we al veel ervaring opgebouwd in de (collectieve) woningbouw en de tertiaire sector (scholen, kantoren, cultuursector,…) met een focus op het welzijn van mens en milieu. Er is een gedegen projectbeheer (budgetbeheer, green contracting, werken
DE GROEIENDE VERKEERSKNOOP is al jaren een groot vraagstuk voor lokale autoriteiten. De politie bijvoorbeeld kon het verkeer niet meer grondig controleren op onder andere gestolen voertuigen, wagens die gebruikt worden in drugstrafieken, snelheidsduivels, onbetaalde wegbelastingen of verzekering en noem maar op.
in bouwteams) voor de realisatie van projecten die stand houden in de (klimaat-)veranderingen van deze tijd.” EEN TOONAANGEVEND VOORBEELD van geïntegreerd en duurzaam bouwen is het Dierenasiel Ganzeweide in Koksijde, dat dit jaar de deuren opende. Het welzijn van dier en mens staat centraal in het concept, ontwikkeld in samenwerking met architect Frans Demedts. Het ontwerp integreert zich in zijn omgeving door de groene heuvels. De honden- of kattenhokken kijken allen uit op het groen en creëren daarbij rust bij hen. De heuvels zorgen voor een bioklimatisch binnencomfort. De materiaalkeuzes en de lichtinval zorgen voor een aangename werkomgeving.
Volg BAST:
Lammerstraat 18 • B-9000 Gent
facebook/BASTarchitectsengineers
www.bast.coop • info@bast.coop
twitter.com/BAST_coop
+32 9 265 41 80
real time verwerkt op basis van verschillende modules: •
• • • • •
Controle van (niet-) geautoriseerde voertuigen Authorize and nonauthorize vehicles control Meting van de reistijd Trajectcontrole Aantal voertuigen op de weg Overzicht van drukke en minder drukke gebieden Opsomming van de frequentie, locatie en reden van wegenwerken Grenscontrole
GELUKKIG BIEDT MACQ een oplossing aan met zijn modern, geautomatiseerd, betrouwbaar en geïntegreerd iCAR systeem, gebaseerd op nummerplaatherkenning. Inteligente camera’s worden geplaatst op verschillende locaties op de weg binnen en rondom de stad. Zij detecteren, lezen en herkennen nummerplaten met een nauwkeurigheid van 95 procent. En dat in verschillende weersomstandigheden.
DE LOKALE POLITIE heeft nu een tool in handen om het verkeer volledig te kunnen overzien. Zij krijgt automatische en onmiddellijke notificaties bij incidenten, waardoor ze gemakkelijker kan tussenkomen. Bovendien genereert ons backoffice systeem automatisch alle boetes.
DE VERZAMELDE DATA worden verzonden naar het centrale backoffice systeem. De beveiligde en gecodeerde informatie wordt in
VERSCHILLENDE AUTORITEITEN overwegen nu een uitbreiding van het systeem voor een breder bereik.
•
Contacteer ons voor meer informatie: Injaas DEMUL | Head of Sales Department Injaas.demul@macq.eu | 02/610.15.00
ADVERTORIAL
LVC - LowVelocity
VAV-regelaar voor lage luchtsnelheden
Ventilatie en airconditioning systemen zijn er om de luchtkwaliteit binnenshuis te regelen en om zodoende de behaaglijkheid van de ruimte te waarborgen. Hierbij is het binnenklimaat van groot belang. Om de luchtkwaliteit van een ventilatiesysteem te handhaven moeten alle luchtstromen worden bewaakt en geregeld. Een correcte luchtdistributie voor een gebouw is dus van groot belang.
Eenvoudig. Nauwkeurig. Efficiënt
In lijn met de groeiende ecologische bewustwording en de trend om energiezuiniger te bouwen, VAV-regelaar VFL
ontwikkelde TROX een nieuwe generatie variabele luchthoeveelheidsregelaars die accuraat functioneren ondanks lage drukken. De LVC werkt
De kunst om met lucht om te gaan verstaat TROX als geen ander. Sinds 1951 ontwikkelt TROX componenten en systemen voor ventilatie en klimatisering van ruimtes. Door intensieve onderzoeksen ontwikkelingsactiviteiten is TROX al jaren toonaangevend in haar branche. In samenwerking met haar klanten ontwikkelt TROX individuele oplossingen, op maat gemaakt van de specifieke bouwwerken en hun noden. Zo worden duurzame en energie-efficiënte concepten opgeleverd die helpen om het welzijn van de mensen te optimaliseren en daarenboven de mens en het milieu beschermen.
al nauwkeurig vanaf een luchtsnelheid in het kanaal van 0,6 m/s. Dankzij dit soort producten kunnen installaties met lage werkingsdrukken en gering energieverbruik gerealiseerd worden. Ga naar www.trox.be voor meer informatie over onze producten.
14 CHRONICLE MARC LAMBOTTE
‘Cities are good for you’
Steden roepen hevige emoties op. Te druk, vervuild en te rumoerig voor de ene en culturele en culinaire places to be voor de andere. Met slimme technologische keuzes kunnen we in de 21e eeuw de ideale stad voor iedereen uittekenen. TEKST MARC LAMBOTTE, CEO AGORIA
C
ities are good for you, het is de titel van de bestseller rond metropolen van de Engelse urbanist Leo Hollis waarin de auteur betoogt dat steden zowel de nagel aan onze doodskist als de ark naar een beter leven kunnen zijn. Vandaag woont meer dan de helft van de wereldbevolking in steden. Tegen 2050 zal 70 procent onder ons stadsbewoner zijn. Er wordt een bevolkingsaangroei van 35 procent verwacht tegen 2050 in het Brussels Gewest. Ook de andere grote steden als Antwerpen, Gent, Mechelen, Hasselt, Sint-Niklaas en Aalst zullen niet ontsnappen aan deze toename. Deze steden zullen zich dus anders moeten organiseren om hun stad leefbaar te houden.
toepassingen op wijk- of stadsniveau, zoals bijvoorbeeld het aansluiten van enkele duizenden woningen op een smart grid, de uitrol van LED-verlichting, het sturen van de vuilnisophaling op basis van sensoren, of het intelligent maken van verkeerslichten.
EEN INVESTEERDER KIJKT wereldwijd naar
WELKE OPLOSSINGEN zijn mogelijk?
het meest aangewezen gebied voor zijn activiteit. Criteria zoals leefbaarheid, mobiliteit, fijn stof, energiebeleid, kennis… maken deel uit van de beslissing. Dit heeft als gevolg dat steden wereldwijd met elkaar in competitie staan. Diverse rankings duiken op om aan te geven wie de meest slimme stad is.
Welke business en financiële modellen worden gehanteerd ? En wat is realistisch op korte, middellange en lange termijn? Bij dergelijke grootschalige projecten is een sector- en beleidsoverschrijdende visie noodzakelijk. Ons land herbergt vele kennisinstellingen, stadsplanners en technologiebedrijven die kunnen inspelen op de thema’s waar steden voor een uitdaging staan: vernieuwende oplossingen voor efficiënter beheer van mobiliteit, energie, gebouwen, leef/werkomgeving en digitale informatie. Laten we die krachten bundelen, zo kunnen ook onze steden en gemeenten beginnen dromen van en werken aan een slimmere toekomst.
EN EERLIJK IS EERLIJK: ten opzichte
van de besten in de Europese klas – Kopenhagen, Barcelona, Helsinki, Wenen – hebben onze steden en gemeenten nog achterstand in te halen. Dat de goodwill er is, bewijzen de vele kleinschalige projecten. Wat echter ontbreekt zijn grootschalige
Door de koppen bij elkaar te steken, worden duurzame oplossingen ontwikkeld om de stad efficiënter en aantrekkelijker te maken
NEE, EEN SMART CITY ontwikkelen is geen
zaak van kopen en verkopen van een product. Het is wel een verhaal van partners, consortia waar een stad en/ of regio, grote en kleine bedrijven, kennisinstellingen, financiële instellingen én natuurlijk de burger bij wordt betrokken. Het is door de koppen bij elkaar te steken dat duurzame oplossingen worden ontwikkeld om de stad efficiënter en aantrekkelijker te maken.
Genomineerd voor de Belfius Award 2015
Groen en duurzaam, veilig en aantrekkelijk Een slim verlichte stad is een sfeervolle, duurzame en veilige stad. Licht speelt een belangrijke rol in de mate waarin we ons comfortabel voelen en beïnvloedt de kwaliteit van leven. Mechelen is zich daar van bewust en trekt met LunaVision resoluut de kaart voor de toekomst. LunaVision staat voor LED-technologie in een strak design en toch in harmonie met een historische binnenstad. De intensiteit van de verlichting kan worden aangepast, ook op basis van bewegingsdetectie. De straatverlichting wordt vanuit één centraal punt geregeld, storingen worden meteen zichtbaar en de energie-efficiëntie wordt geoptimaliseerd. Een innovatie waar iedereen beter bij vaart.
www.mechelen.be/klimaatneutraal
ADVERTORIAL
Eandis: samen bouwen aan de toekomst van energie Op een slimme manier met energie omgaan om zo het verbruik en de uitstoot in te perken. Dat is een toekomst waaraan ook distributienetwerkbeheerder Eandis zijn steentje bijdraagt. Het is een realiteit waar we de komende jaren niet aan zullen kunnen ontsnappen: de manier waarop burgers en overheden met energie omgaan, zal drastisch moeten veranderen. Er is niet alleen de Europese regelgeving die ons daartoe zal verplichten, ook de publieke opinie wijst steeds meer in die richting. En niet alleen burgers, maar ook lokale besturen maken zich klaar voor deze ommezwaai. Via het burgemeestersconvenant engageren gemeenten en steden zich bijvoorbeeld om hun CO2-uitstoot de komende jaren fiks terug te dringen.
Gratis diensten
Eandis wil de realisatie van deze ambities graag ondersteunen. Bij bijvoorbeeld het implementeren van het burgemeestersconvenant kunnen wij overheden helpen bij elke stap: van de nulmeting over de opmaak van een energieactieplan tot het monitoren van de vooruitgang. Ook in de
sensibilisering van hun burgers/inwoners dragen we ons steentje bij via infosessies, informatie op onze website en via brochures... Indien gewenst, maken we infraroodscans van openbare gebouwen om het warmteverlies te meten, doen we thermografisch onderzoek, stellen we masterplannen op voor de openbare verlichting en nemen we zelfs het energieverbruik van het volledige wagenpark van stad of gemeente onder de loep en stellen we milieuvriendelijkere alternatieven voor. En dit alles volledig gratis.
Een nieuw licht op energieverbruik
Enkele praktijkvoorbeelden laten zien dat dit soort initiatieven wel degelijk een significante impact kunnen hebben. Een lichtstudie van de sporthal Bellekouter in Affligem bijvoorbeeld resulteerde in het vervangen van 125 lichtarmaturen met laag lichtniveau door 45 nieuwe armaturen. Die gaven niet alleen een veel hogere lichtkwaliteit, maar lieten ook het elektriciteitsverbruik met 65% dalen. De gemeente zal die investering op minder dan drie jaar terugverdienen. Daarnaast zal men zo ook jaarlijks 13,5 ton minder CO2 uitstoten. In Ingelmunster resulteerde een “Mobiscan� van Eandis dan weer in de aankoop van twee CNG-voertuigen waarvoor de
Smart City-oplossingen van Bosch: op weg naar de geconnecteerde stad
gemeente een premie kreeg. De slow fill-installatie werd gratis geplaatst. Resultaat: het vervangen van de oude wagens zorgt voor een reductie van twee keer 123 kilogram CO2 per jaar.
Ook voor burgers
Natuurlijk heeft Eandis ook voor haar huishoudelijke klanten een aanbod om energiebesparende maatregelen te stimuleren en ondersteunen. Denk bijvoorbeeld aan de BouwFit-sessies, waarbij architecten bouwlustigen inwijden in alle aspecten van isoleren, ventileren, verwarmen, energiepremies en subsidies. Of aan de EnergieFit-sessies, waarbij lesgevers van de Nationale Architectenvereniging en de Bond Beter Leefmilieu inwoners en bedrijven sensibiliseren. Of aan de Energiescans, waarbij we het energieverbruik van woningen volledig doorlichten. In 2014 hebben we er zo ruim 18.000 uitgevoerd, wat resulteerde in 4.137 ton CO2-reductie.
Wenst u meer informatie over wat Eandis kan doen voor uw energiedoelstellingen? Bent u op zoek naar alternatieve vervoermiddelen voor uw wagenpark? Of wilt uw woning energiezuiniger maken? U vindt er alles over terug op onze website www.eandis.be.
Klimaatneutraliteit, multimodaliteit, duurzaamheid: als het om de toekomst van steden gaat, zijn er veel gebieden die nood hebben aan optimalisatie. Bosch heeft de nodige deskundigheid opgebouwd in technologieĂŤn die een stad slimmer kunnen maken. Zo werd de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan connectiviteit, onder meer op het gebied van intelligente sensoren en het internet der dingen. Dit resulteerde in het Bosch City Platform, een softwareoplossing die data en diensten uit verschillende bronnen met elkaar verbindt om zo nieuwe diensten mogelijk te maken. www.bosch.be/smartcity
People Flow® oplossingen voor liften, roltrappen, automatische gebouwdeuren en toegangscontrole We ondersteunen onze klanten in elke fase; van ontwerp, fabricatie en installatie tot onderhoud en modernisatie. KONE is een wereldleider in het helpen van onze klanten een vlotte en veilige mensen- en goederenstroom doorheen hun gebouwen te beheren. www.kone.be
VO O R U I T Z I C H T I N V E S T A DV I S E E RT
VO O R U I T Z I C H T L A N C E E RT
NIEUWBOUW APPARTEMENTEN
BATOO APPARTEMENTEN BATOO
INVESTEER NU,
MIS DE BOOT NIET
een VOORUITZICHT voor later! 1. Waarom investeren in vastgoed?
3. Professioneel advies op maat
Antwerpen kent een grote bevolkingsaangroei en dat zal in de toekomst zeker niet anders zijn. Jonge koppels kopen steeds later hun eerste woning aan, omdat er een grote eigen financiële inbreng vereist wordt, ze huren dus langer. De vergrijzing zorgt voor een snel groeiende vraag naar compacte onderhoudsvriendelijke appartementen. Daardoor stijgt de vraag naar kwalitatieve huurappartementen in de grootsteden.
Wenst u te investeren, dan kan u terecht bij Vooruitzicht voor een verkennend gesprek met onze financiële en fiscale adviseur in vastgoed. Alvorens u te laten kiezen uit ons zeer ruim aanbod, doet hij het volledige kostenen winstplaatje uit de doeken en geeft fiscaal en financieel advies op uw maat.
2. Waarom Vooruitzicht? Vooruitzicht is een projectontwikkelaar met een ijzersterke reputatie.Vooruitzicht staat voor kwaliteit , degelijkheid en service en gelooft met de slogan “Bedenker van Buitengewone Buurten”, dat niet het appartement of het gebouw, maar wel de hele wijk waarin het zich integreert bijdraagt aan de kwaliteit van het wonen en zo ook aan een “buitengewone meerwaarde” bij herverkoop.
KOM NAAR DE LANCEERDAGEN 1 & 4 OKTOBER
Indien u wenst, wordt u begeleid bij het verhuren van uw pand.
nu aan IJZEN LANCEERPR
Kom naar onze investeringsavonden op 6 & 8 oktober. Vragen of plannen, praat met onze adviseur, hij geeft u het juiste advies.
VOORUITZICHT
03 260 95 50
www.vooruitzichtinvest.be - invest@vooruitzicht.be
VOORUITZICHT
03 260 95 60
www.batoo.be - verkoop@vooruitzicht.be