Issuu

D I T D O SS I E R W O R D T G E P U B L I C E E R D D O O R S M A R T M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T W O O R D E L I J K H E I D VA N D E R E D AC T I E VA N D E STA N D A A R D

NOV ‘19

WATER

Carl Heyrman Meer respect voor het blauwe goud

In data gedrenkt Kan Internet of Water het tij doen keren?

Rudy de Waele De verbinding met water en elkaar herstellen

DIANE D’ARRAS ”Water is een basisrecht. Er moet een evenwicht zijn in de toegang tot watergebruik, zodat niemand wordt uitgesloten.” LEES MEER OP FOKUS-ONLINE.BE. #FOKUSWATER

Viridee nv Hof-makers van beroep • • • • • •

Creatief met groen – Zwemvijvers Oplossingen voor waterinfiltratie Wadi’s Groene parkings Studie en uitvoering Het geheim van natuurlijk zwemwater zonder chemicaliën

Willem Degreefstraat 10A, B-1560 Hoeilaart • Tel: 02 657 92 55 • info@viridee.be • www.viridee.be • Biotop official partner

EDITORIAL CARL HEYRMAN

FOKUS-ONLINE.BE

Meer respect voor water Water. Het lijkt vanzelfsprekend, maar water is met stip de meest waardevolle grondstof ter wereld. We kunnen niet zonder, maar beseffen dat misschien niet voldoende. We zullen met zijn allen meer respect moeten opbrengen voor dit blauwe goud en onze gewoontes moeten aanpassen indien we niet in de problemen willen komen.

LEES MEER... 04 Kan het Internet of Water het tij doen keren? 06 Water: het nieuwe goud? 08

12 Expertpanel: Industrieel waterverbruik

onzorgvuldig mee om te gaan. Respect voor water, dat moeten we meer opbrengen. Iedereen. Altijd. Overal.

e zomer ligt weer achter ons. Voor het derde jaar op rij hebben we hittegolven beleefd. De hoogste temperatuur ooit werd opgetekend in Ukkel. Er viel minder regen en wanneer het regende, was het vaak kort en hevig, waardoor onze riolen de overvloed niet aankonden. Als we de voorspellingsmodellen mogen geloven, dan wordt dit het nieuwe normaal. Gedurende zijn evolutie, die zo’n 200.000 jaar geleden begon, heeft de moderne mens zich voortdurend moeten aanpassen aan wijzigende omstandigheden om te kunnen overleven. En die noodzaak blijft. Hoe moeten wij omgaan met de steeds groter wordende druk op de waterbeschikbaarheid? Hoe vermijden we overstromingen? Het zijn prangende vragen waarop het antwoord ligt in het aanpassingsvermogen van de mens. Lang heeft de gedachte overheerst dat water in Vlaanderen in overvloed aanwezig is. Waar is de tijd dat mijn vader in de zomer het gazon de ganse nacht door sproeide? Hij is er van de ene op de andere dag mee gestopt toen kraanwater per kubieke meter diende te worden betaald en niet langer per kraan. Responsabilisering door de portemonnee aan te spreken, zou je kunnen zeggen. Doeltreffend? Dat wel, maar kraanwater is in eerste instantie een levensmiddel dat beschikbaar én betaalbaar moet blijven voor iedereen.

Profielinterview: Diane D’Arras, IWA

De waarde van water is te groot om er onzorgvuldig mee om te gaan.

Dat brengt ons bij de werkelijke reden om ons aan te passen: de WAARDE van water voor het menselijk bestaan en bij uitbreiding voor alle leven op aarde is te groot om er

Bespaar energie met het verbeteren van de systeemwaterkwaliteit

Maar hoe gaan we dit doen? Kunnen we door minder te verharden de regen opnieuw de kans geven om in de bodem te dringen en het grondwater op peil te houden? Kunnen we onze rivieren terug laten meanderen, waardoor ze meer water kunnen bergen? Of dienen we meer water op te slaan in individuele regenwaterputten of in collectieve bekkens? Zullen we onze medicijnresten voortaan afgeven bij de apotheker in plaats van ze door te spoelen in het toilet? Dienen we ons regenwater en afvalwater niet verder te scheiden om te vermijden dat ongezuiverd afvalwater bij een onweer via overstorten in onze rivieren terechtkomt? Doen we voldoende om onze drinkwaterbronnen te beschermen? Hebben we kraanwater nodig om onze tuin te besproeien? Kan dat niet beter en goedkoper met regenwater? Kunnen we niet meer droogtebestendige beplanting voorzien in onze tuin en op de akkers? Gaan we voldoende spaarzaam om met water? Is ons afvalwater niet herbruikbaar voor een andere toepassing? Het zijn maar enkele van de vele vragen die we onszelf kunnen stellen en waarvan de antwoorden ons mogelijkheden bieden om ons aan te passen aan de nieuwe realiteit. En dat we ons kunnen aanpassen, dat bewijzen we al 200.000 jaar. TEKST CARL HEYRMAN, ALGEMEEN DIRECTEUR AQUAFLANDERS

Rudy de Waele: De verbinding met water, onszelf en elkaar herstellen

COLOFON. PRODUCTIELEIDER: Christian Nikuna Pemba HOOFDREDACTIE: Ellen Van Hoegaerden TEKST: Evelien Jansen Sophie Pycke Frederic Petitjean COVERBEELD: International Water Association (IWA) VORMGEVING: Anouk Brusselaers DRUKKERIJ: Corelio

SMART MEDIA AGENCY SMART STUDIO Leysstraat 27, 2000 Antwerpen Tel +32 3 289 19 40 redactie@smartmediaagency.be studio@smartmediaagency.be

Veel leesplezier Tara Troch Project Manager

ADVERTORIAL

Schoon water is van levensbelang. Niet alleen voor mensen en dieren die het drinken, maar ook voor het rendement van CV- en koelinstallaties. Volgens internationale richtlijnen van fabrikanten moeten de zuurgraad, hardheid, geleidbaarheid, alkaliniteit en ATP van het installatiewater aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Afwijkende waardes leiden zowel tot een hoger energieverbruik als de kans dat een garantieclaim wordt afgewezen. Bespaar daarom energie en voorkom storingen door de systeemwaterkwaliteit te verbeteren. SYSTEEMWATERKWALITEIT Vergelijkbaar met het water en bloed in ons lichaam beïnvloedt de waterkwaliteit ook de prestaties van CV- en koelinstallaties. Veel mensen zijn zich daarvan niet bewust en worden er pas mee geconfronteerd bij een storing of slecht werkende installatie. Hoog rendementketels en onderdelen die met een laag temperatuurverschil werken, zoals vloerverwarming en warmtepompen, zijn extra gevoelig voor veranderingen van de systeemwaterkwaliteit.

SPIROTECH-OPLOSSINGEN Spirotech levert vanuit Helmond en Tessenderlo al ruim 50 jaar oplossingen die de waterkwaliteit van installaties verbeteren. Zoals vul- en reinigingssystemen die de waterkwaliteit op peil houden, oplossingen die automatisch lucht en vuil verwijderen en speciaal ontwikkelde additieven. Verder kunnen wij in een eigen laboratorium watermonsters op microscopisch niveau analyseren voor het verbeteren van bestaande installaties. SPIROPURE EN SPIROCOMBI SpiroPure vul- en reinigingssystemen stabiliseren voor langere termijn de systeemwaterkwaliteit in installaties. Verder voorkomt een SpiroCombi MB3 automatische lucht- en vuilafscheider corrosie en oxidatie, als gevolg van in het water aanwezige lucht. Dan ontstaan er ook geen vuilophopingen meer die de doorstroming verminderen en schadelijk zijn voor radiatoren, kranen, warmtemeters, -pompen en -wisselaars.

ADVERTORIAL

Zuiveren slimme data straks ook uw water? De watervoetafdruk van onze ondernemingen wordt vaak onderschat. In zowat alle procesindustrieën speelt het vloeibare goud een cruciale rol, dus springen we er best zuinig mee om. Dankzij de technologische vooruitgang verzamelen we gelukkig veel data die we op termijn slim kunnen inzetten om het resultaat van de productie te voorspellen. Dat vertaalt zich in water-, energie- én kostenbesparing. Heeft u al ooit van een virtuele sensor gehoord? Vandaag gebruikt onder andere de farmaceutische industrie deze technologie om de kwaliteit van haar pillen te voorspellen. Op basis van vorige productiegegevens en analytische algoritmes voorspelt de ‘sensor’ de kwaliteit van het product. Als een sensor gedurende één jaar om de seconde één meting doet, genereer je jaarlijks meer dan 31 miljoen metingen. Het zijn deze miljoenen data van honderden sensoren waaruit een algoritme virtuele parameters afleidt. Hierdoor worden de downtime en onderhoudskosten van het proces geminimaliseerd.

Het bovenstaande voorbeeld toont hoe datamining en machine learning op dagelijkse basis een oplossing bieden voor heel wat industrieën. Net daar maakt industrie 4.0 het verschil met klassieke automatisatie. Die laatste baseert zich op directe metingen en slaat pas alarm wanneer het probleem zich stelt. Een virtuele sensor kan via de interpretatie van voorgaande data sneller oproepen tot preventieve maatregelen. Water redden voor de toekomst Dat geldt ook voor het zuiveren van proceswater in diverse sectoren. Ook hier voorspellen analytische algoritmes de waterkwaliteit op basis van verzamelde data. “Als je weet welke voorgaande stappen aan de basis van de waterzuiverheid liggen, kan je die aanzienlijk verbeteren”, zegt Wybren van der Meer, AG Solutioneer. Hij werkt voor het Antwerpse AG Solution, een innovatieve onderneming die gespecialiseerd is in het gebruik van data voor industrie 4.0-toepassingen, machine learning en artificial intelligence (AI).

“Je gaat vanuit proceskennis een constructieve multivariabele analyse doen om elke invloed op de zuiverheid te bepalen. Dat is waardevolle informatie om het productie- of zuiveringsproces te optimaliseren.”

“Er bestaan ontzettend veel data die van origine geen structuur hebben. Je moet die opschonen en transformeren, zodat een computer met zuivere data kan werken. Daarna is het ontzet-

Die optimalisatie vertaalt zich volgens Slap heel vaak in directe resultaten. “De geavanceerde manier waarop we met productiedata omgaan blijkt vaak zo krachtig dat je de return on investment vaak in maanden kan uitdrukken, terwijl de opdrachtgever bij aanvang van het project in verschillende jaren denkt.”

Door slim datagebruik recupereer je sneller het bruikbare proceswater en zet je het gerecycleerde afval om in energie.

De machine learning-principes vormen met andere woorden een belangrijk fundament voor een duurzamere industrie. Wie slim omgaat met data kan bovendien nog een stap verder gaan en zelfs op internationaal niveau impact hebben. Dat bewijst AG Solution met wereldwijde referenties in de farmaceutische industrie en in de voedingssector. Van der Meer: “Je kan door voorspellingen te maken bruikbaar proceswater sneller recupereren en het gerecycleerde afval zelfs omzetten in energie. Op de Canarische eilanden werkten we aan een project waar we het restslib van gezuiverd afvalwater gebruikten om warmte en elektriciteit op te wekken. Maar evenzeer deden we al watergerelateerde projecten voor grootschalige visfarms in de Noorse fjorden tot waterzuiveringen voor bierproductie in Nigeria.” Voorsprong uit proceskennis Het potentieel voor een betere procesindustrie ligt dus binnen handbereik. Of toch niet? Heel wat bedrijven verzamelen tonnen informatie via hun productieprocessen, maar weten niet hoe ze daar relevante analyses op moeten uitvoeren. De juiste transformatie, contextualisatie en analyse van data is een erg belangrijke stap richting relevante acties zoals ze hierboven omschreven worden.

wij als mens nooit analytisch zouden kunnen bepalen. Het is aan ons om te verklaren waarom een algoritme die bewerking maakt en hoe we daar het proces mee kunnen verbeteren.”

tend belangrijk om te beschikken over de juiste proceskennis”, benadrukt Levi Slap, eveneens een jonge en ambitieuze AG Solutioneer. “Onze dataminers, de verantwoordelijken voor het bruikbaar maken van de data, hebben dan ook een uitgesproken proces-achtergrond. We kunnen op basis van andere productieprocessen aanbevelingen doen, omdat we daar soortgelijke optimalisaties deden met gelijkaardige data en algoritmes. Zo kunnen we vrij snel aanbevelingen geven.” Je kan de return on investment vaak in maanden uitdrukken.

Die aanbevelingen worden ook vertaald in oplossingen op maat. Bij AG Solution worden alle algoritmes zelf geschreven. “We maken onze eigen modellen om voor ieder probleem de ideale oplossing te vinden”, legt de AG Solutioneer uit. “Daarnaast leggen algoritmes vaak contra-intuïtieve dingen bloot, verbanden tussen data die

Internationaal teamwork Het veelzijdig omspringen met data vraagt om multidisciplinaire teams waarbinnen ieder teamlid zijn specialisatie heeft. Daarom hebben ze bij AG Solution veel aandacht voor goede samenwerking en een leerzame atmosfeer. “De variatie binnen de projecten is een sterke meerwaarde voor jonge starters. Door de vlakke en open bedrijfscultuur kan je meteen je stempel drukken en heb je een voelbare impact op de verbetering en innovatie van internationale en gerenommeerde klanten”, getuigen Levi en Wybren. “Ieder project vormt overigens een boeiende leeromgeving vol nieuwe ervaringen en uitdagingen. Daarnaast kan je je verder specialiseren in de AG Academy. Onze werkgever is wereldwijd actief en heeft onder meer kantoren in Spanje, Duitsland, Oekraïne en Frankrijk. Je genereert wereldwijde impact en dat geeft ons een enorme voldoening.” Je hebt een voelbare impact op de verbetering en innovatie van internationale en gerenommeerde klanten.

De impact van een innovatieve Vlaamse KMO op water in binnen- & buitenland • • • • • •

Drinkwaterproductie en distributie provincie Antwerpen Centrale productie en distributie van gedemineraliseerd water aan de industrie (Total, Arcelor Mital, …) Onsite productie van gedemineraliseerd water bij industriële klanten wereldwijd Waterzuiveringsinstallaties en kwaliteitscontroles, bewaken van lozingsnormen afvalwaters Drastische beperking van het water en energieverbruik in pharma, food&beverage, fine chemicals industrie Recuperatie van warmte en elektriciteit uit het restslib van waterzuivering

Geïnteresseerd in onze machine learning oplossingen? Contacteer ons via contact@agsolution.be of bel ons op het nummer +32 3 569 20 35.

More than just a job Als jij je goed voelt, kunnen wij onze klanten blij maken. Die spirit. ‘s Middags samen lunchen, jouw talenten ontwikkelen in onze Academy, gevarieerde en uitdagende opdrachten, aandacht voor jouw work-life balance, na het werk soms gaan sporten met de collega’s … Het zijn maar enkele voorbeelden die de sfeer bij AG Solution typeren.

Ook een AG Solutioneer worden?

Bezoek onze website www.agsolutiongroup.com

DUURZAAMHEID WATERMANAGEMENT

FOKUS-ONLINE.BE

Kan het Internet of Water het tij doen keren? De gevolgen van de klimaatopwarming laten zich voelen. Wateroverlast en droogte zijn twee grote uitdagingen voor overheden en burgers. Een nieuwe manier van waterbeheer dringt zich op. Wat met het beschikbare zoetwater? En moeten we regen nog wel als iets vervelends zien?

nderdaad, moeten we de vaak aanwezige neerslag in ons land nu als iets vreselijk irritants zien? Daarover is Wendy Francken, directeur van kenniscentrum voor de rioleringen en -afvalwaterzuiveringssector Vlario, alvast erg duidelijk. “Regenwater moet als bron worden gezien, niet langer als noodzakelijk kwaad.” De grootste uitdaging? Tegen 2027 – de ultieme deadline van de Europese kaderrichtlijn Water, die zegt dat alle Europese landen over een goede waterkwaliteit moeten beschikken – moet in Vlaanderen het afvalwater van een half miljoen mensen bijkomend gezuiverd worden om die doelstelling te halen. Er moét nu gehandeld worden. “Ons rioolstelsel moet bijvoorbeeld dringend geoptimaliseerd worden”, legt Francken uit. “Gezien de lange doorlooptijden van rioleringsprojecten moet de regering er alles aan doen om de nodige investeringen te realiseren voor de deadline.”

in Vlaanderen geïnstalleerd worden en data aanleveren aan ingenieuze software. De toepassingen zijn erg concreet: zo kan de impact van lozingen snel in kaart worden gebracht of kunnen boeren gewaarschuwd worden als er verzilting dreigt. Voor het project bundelden verschillende partners de krachten: de Vlaamse Milieumaatschappij VMM, De Watergroep, Aquafin, de Vlaamse

Naast regenwater speelt het beheer van ons oppervlaktewater en grondwater ook een belangrijke rol in duurzaam watermanagement. Eerder dit jaar maakte de Vlaamse Regering 9 miljoen euro vrij voor de uitrol van het Internet Of Water, een intelligent waterbeheersysteem dat ons water permanent en in real-time kan opvolgen. Meer dan 2.500 sensoren zullen

Regenwater moet als bron worden gezien, niet langer als noodzakelijk kwaad. — WENDY FRANCKEN, VLARIO

Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), onderzoeken innovatiehub imec, Vlakwa, het Vlaams Kenniscentrum voor Water en het Agentschap Innoveren & Ondernemen, VLAIO. Piet Seuntjens, Innovation Manager bij VITO, geeft verdere uitleg. “De infrastructuur is erop gericht om fijnmazig én in real-time te meten. Waterbeheerders krijgen zo veel sneller dan vroeger belangrijke data in handen om de zoetwatervoorraden in Vlaanderen beter te beschermen tegen de effecten van de klimaatwijzigingen, zoals waterschaarste of waterverontreiniging.” De sensoren zullen indicatoren van de waterkwaliteit meten. Dit meetsysteem laat het toe om korter op de bal te spelen en is een aanvulling op de metingen van de waterkwaliteit die VMM doet om de toestand van het water in kaart te brengen. “Het belang van deze sensoren en bijkomende software stelt ons in staat om het schaarse zoete water dat we hebben, beter te beheren”, gaat Seuntjens verder. “De software kan de data immers vertalen naar nuttige informatie voor waterbeheerders, drinkwaterproducenten en waterzuiveraars. De sensoren meten bijvoorbeeld hoe zout het water is. Als gevolg van de droogte zien we immers dat er steeds vaker een toename van zoutwaterintrusie is in polder- en kustregio’s. Door dit te meten kunnen we meteen in vraag stellen of dat water op dit moment bruikbaar is voor landbouwirrigatie of dat het dienst kan doen als drinkwater voor vee.”

Maar ook als burger kun je iets doen. “Vandaag wordt een groot deel van de rioolkost veroorzaakt door de afvoer van regenwater”, gaat Francken verder. Om wateroverlast te vermijden, wordt regenwater nochtans best zoveel mogelijk ter plaatse vastgehouden, gebruikt en/of geïnfiltreerd. Vlario pleit daarom voor een infiltratiebonus. “Diegenen die hun regenwater opvangen en ter plaatse houden, worden beloond. De burger moet daarbij de switch maken naar bijvoorbeeld minder verharding – waardoor er meer hemelwater in de bodem kan dringen – én een efficiënter (her)gebruik van dat regenwater. Met een transparante waterfactuur waar de kosten voor afvoer (en zuivering) van regen- en afvalwater apart vermeld worden, kun je van zo’n bonus genieten. Dat motiveert om slimmer om te gaan met water.”

Het is vijf voor twaalf wat betreft duurzaam watermanagement, maar de wil en de kennis is er. Daar moeten we op vertrouwen. TEKST EVELIEN JANSEN

ADVERTORIAL

WeGroSan | hmvt

Duurzame, creatieve én technische oplossingen Ons land staat op een alarmerende 23e plaats van 164 landen in de categorie hoge waterschaarste. Met de extreme droogte van de voorbije zomers, zien we nu ook de echte impact ervan. Er zijn dringend maatregelen nodig. WeGroSan/hmvt kan hiermee helpen. Circulair Watergebruik “Met WeGroSan/hmvt hebben we de ambitie om zoveel mogelijk in te zetten op circulair watergebruik: het beschikbare water maximaal proberen te hergebruiken en in een kringloop te laten circuleren,” legt projectleider Wim Kerstens uit. Enkele voorbeelden “Zo bouwden we recent een volcontinue ontijzeringsinstallatie voor grondwater bij een farmaceutisch bedrijf waardoor jaarlijks zo’n 100.000 m³ leidingwater bespaard wordt. En in een grote industriële wasserij voeren we momenteel een piloottest uit om verontreinigd grondwater na zuivering als waswater te gebruiken”, vertelt Wim.

Bodemsanering en proceswater Want naast duurzaam waterbeheer kan WeGroSan/ hmvt ook ingeschakeld worden voor bodemsaneringen en proceswaterzuiveringen. En net daar schuilt de kracht van het bedrijf. Een groot deel van de bodemsaneringen vindt plaats op of onmiddellijk naast productiebedrijven. Deze bedrijven zijn dikwijls belangrijke verbruikers van water. Het ligt dus voor de hand om, daar waar techniek en milieu het toelaten, het grondwater dat tijdens de sanering wordt opgepompt in bestaande processen te gaan gebruiken. Uw partner Elke situatie is anders, zowel wat betreft de kwaliteit van het grondwater als de eisen van het bedrijf aan het water. Maar gezien de gedegen ervaringen met zowel bodemsanering, waterzuivering als civiele werken, is WeGroSan/hmvt de ideale partner om waterherbruik te integreren in de bedrijfsvoering. Meer info kan je vinden op: www.wegrosan.be

ADVERTORIAL

Ontharden met ontwerpvrijheid INNOVATIEVE WATERDOORLATENDE OPLOSSINGEN Het gebruik van waterdoorlatende verharding staat verankerd in de Vlaamse regelgeving en geeft ontwerpers meer dan eens kopzorgen als het over ontwerpvrijheid gaat. Bij bestratingspecialist STRADUS bieden ze een antwoord. Lokale overheden en bedrijven moeten verplicht rekening houden met de afwatering als ze verharding aanbrengen. Niet onlogisch, want door een goede regenwaterafvoer voorkom je overstromingsgevaar. Maar wat is de beste manier om waterdoorlatende verharding te implementeren in je plan? “Dat is een kwestie van de juiste producten op de juiste plaats”, klinkt het bij Sven Tilkin, product develop-

ment manager bij STRADUS. “Binnen het aanbod van waterdoorlatende betonproducten heb je enerzijds producten met een poreuze samenstelling. Het water trekt door het beton naar de ondergrond, maar net door zijn samenstelling zijn deze stenen gevoeliger voor belasting en weersinvloeden. Daarnaast heb je betonproducten met drainageopeningen en verbrede voegen. Open ruimtes vul je met grind of gras waarlangs het hemelwater naar de ondergrond vloeit.” In die laatste categorie wil STRADUS een innovatieve voorloper zijn. “Je product moet functioneel zijn, maar wij omarmen ook steeds meer het esthetische aspect. Zo heb je als ontwerper meer vrijheid”, stelt Tilkin. Hij haalt als voorbeeld de Hydro Lineo aan, een waterdoorlatende klinker van STRADUS die in drie modellen bestaat: een gesloten steen, een steen met een smalle voeg en eentje met een brede voeg. “Je kunt deze moeiteloos combineren en bovendien op een slimme manier de norm voor waterdoorlaatbaarheid halen. Op plaatsen waar comfort primeert, gebruik

je de gesloten steen. Op andere plaatsen kun je een voeg voorzien. Onze rekentools tonen je met welke combinatie van klinkers je het juiste gemiddelde haalt. Daarnaast zorg je voor organische overgangen tussen verharding en groen.” Wie aan het rekenen slaat, zou denken dat dergelijke innovaties bakken vol geld kosten. Mispoes, zo blijkt. “In de totale kost van je materialen en de funderingsopbouw zit geen verschil met traditionele klinkers. Als je met een waterdoorlatende verharding bijvoorbeeld geen of een minimum aan riolering moet voorzien, bespaar je op die kosten.” De groene elementen geven meer kleur aan verharding, maar vertaalt zich dat ook in het onderhoud? “Je kunt de voegen vullen met steenslag of gras. Maar kies ook hier in functie van de toepassing. Gras zal niet woekeren als er voldoende passage is. Bovendien krijg je met grasvoegen ook een hele andere perceptie ten opzichte van een verharde omgeving. Het beeld vergroent en onkruid zal minder opvallen.”

Het zijn volgens Tilkin dit soort van innovaties waarmee je publieke ruimtes een nieuwe invulling geeft. “Daarom vind ik een woord als de ‘betonstop’ ongelukkig gekozen. We moeten spreken over een ‘betonshift’ die streeft naar ontharding. Niet minder beton gebruiken, wel een evenwicht zoeken tussen natuur en maatschappij, oftewel tussen groen en verharding.” Ook in 2020 legt STRADUS de focus op productinnovaties die beantwoorden aan de vraagstukken, gepaard met een wereld die voortdurend verandert. “Begaanbaarheid, ontwerpvrijheid en vergroening staan centraal. Maar ook vormgeving is een belangrijk aspect waarbij de diverse toepassingsmogelijkheden sturend zijn. Op een speelplaats gebruik je bijvoorbeeld geen grasbetonproducten, omdat kinderen zich bij het spelen hieraan kunnen kwetsen. Als fabrikant willen we alle mogelijke problemen tackelen met ons aanbod”, besluit Tilkin.

ADVERTORIAL

Slim peilbeheer met mobiele kunstmatige intelligentie Binnen de waterbeheersector is de verzameling en verwerking van velddata een grote uitdaging. Het doorgeven van waterpeilen gebeurt helaas niet altijd even planmatig of accuraat. Daarnaast hangt de verkregen datakwaliteit van geautomatiseerde waterstandsmeters vaak af van diverse faalmechanismen in de omgeving. De AI-ondersteunde “Mobiel Water Meten” Technologie, die bestaat uit een iOS en Android mobiele applicatie ‘Peilregistratie’ en een online portal, is ontwikkeld met volledige betrokkenheid van de Nederlandse waterschappen en is daar al enkele jaren in gebruik. Medewerkers in het veld worden door deze ‘broekzaktechnologie’ op eenvoudige wijze betrokken bij het mobiel monitoren van peilschalen.

Roger de Crook, hydroloog en adviseur monitoring waterkwantiteit bij Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (HDSR) geeft hieronder meer informatie over deze tool: “De ‘Peilregistratie’-app zorgt voor een betrouwbare digitale registratie van peilschaalaflezingen. Het is laagdrempelig, gebruiksvriendelijk en volledig schaalbaar. De foto wordt automatisch gekoppeld aan het meetpunt. Zowel de foto, als de door het algoritme bepaalde waarde en de eventueel handmatig ingetypte waarde worden opgeslagen. Dankzij de foto is het altijd mogelijk om achteraf na te gaan of de waarde van de waterstand klopt en de juiste peilschaal is afgelezen. De foto's en de geaccordeerde peilschaalaflezingen zijn als tijdreeksen raadpleegbaar in een waterinformatiesysteem, bijvoorbeeld “Delft FEWS” en worden gebruikt ter validatie van de tijdreeksen van geautomatiseerde waterstandsmeters. Dankzij het automatiseren bestaat ook de mogelijkheid om een onderscheid te maken in risicogevoeligheid van gebieden qua waterbeheer en dus welke peilschaal met welke herhalingstijd afgelezen moet worden. In de app ziet men aan de hand van verschillende kleuren welke peilschalen in een gebied binnenkort afgelezen moeten worden. Hiermee is de werkvoorraad overzichtelijker Figuur 1: Fotoherkenning geworden. ” Over de ontwikkelaar: Mobile Water Management (MWM) is een softwarebedrijf in de waterbeheersector met als doel datakwaliteit in meetnetten verbeteren ten behoeve van waterbesparing en waterproductiviteit. Met slimme mobiele dataverzameling is MWM betrokken bij diverse (drink)water- en landbouwprojecten in binnen- en buitenland. Contact : info@mobilewatermanagement.com

Figuur 3: Peilregistratie mobiele app

Over Royal Eijkelkamp: is een internationaal toonaangevend bedrijf op het gebied van hydrometrie, hydrogeologie, voedselzekerheid (NL-FSA) en digitalisering (InnoFactory). Royal Eijkelkamp biedt wereldwijd een breed scala aan expertise voor het opzetten en onderhouden van slimme watermeetnetwerken. Royal Eijkelkamp ontwikkelt met diverse partners slimme digitale oplossingen om accurate velddata in te winnen en waar nodig te koppelen aan andere datastromen. Figuur 2: Telemetrisch Contact : b.diependaele@eijkelkamp.com waterkwaliteitmeetpunt

www.mobilewatermanagement.com www.royaleijkelkamp.com

GROENE ENERGIE WATERCENTRALES

FOKUS-ONLINE.BE

Water: het nieuwe goud? Getijdenenergie Het oceaanwater is een onuitputtelijke bron van groene energie. Tweemaal per etmaal rijst en daalt de zeespiegel. Getijcentrales zetten die beweging om in elektrische energie. Een aangelegde dam verandert een inham in de kust of een riviermond in een bekken. Bij hoogwater stroomt dat bekken via de doorlaatsluizen vol. Bij laagwater stroomt het water via de turbines zeewaarts en drijft de waterstroom turbines aan.

Water hergebruikt Er zijn nog andere manieren om water op een slimme manier te hergebruiken. Afvalwater stroomt niet zomaar de zee in, maar krijgt vaak nog een tweede leven. Aangezien afvalwater meestal een hogere temperatuur heeft, worden er vaker systemen op poten gezet om die energie terug te winnen via warmtewisselaars. Ook gezuiverd afvalwater wordt hergebruikt. Het komt in rivieren terecht die vaak dienen als bron voor drinkwaterproductie. Op die manier kan een druppel water verschillende keren hergebruikt worden alvorens in zee te belanden.

Fossiele brandstoffen hebben niet langer de alleenheerschappij. Naast wind en zon is water een belangrijke piste die kan helpen om ook in de toekomst een gezonde, constante energiestroom te verzekeren. Water wordt wel eens het nieuwe goud genoemd, maar hoever staan we met die groene-energietechniek? En in hoeverre zal water fossiele brandstoffen kunnen vervangen?

én van de meest efficiënte manieren om water om te zetten in groene energie, is diepe geothermie. In Mol bouwt onderzoeksinstelling VITO de eerste geothermiecentrale in Vlaanderen. Ze boren warm water op uit een grondlaag van bijna 4 km diep, waar de watertemperatuur 120°C bedraagt. “In de jaren 80 waren er al proefboringen in Merksplas, met positief resultaat, maar toen de oliecrisis de energieprijzen deed dalen, was geothermie plots niet meer rendabel”, schetst geoloog David Lagrou. “Nochtans levert het een continue stroom van warmte, zeven dagen op zeven.” De centrale in Mol is volop in aanbouw, maar de mogelijkheid bestaat om, verspreid over België, tien centrales te bouwen en zo warmte te leveren aan 40.000 gezinnen. “Het is een vrij eenvoudig systeem: het geothermisch water geeft zijn warmte via een warmtewisselaar af aan een secundair circuit, dat op zijn beurt de huizen binnenkomt en daar via een kleinere wisselaar warmte afgeeft aan het watercircuit in het huis.” Lagrou maakt nog een kleine kanttekening: “Om water om te pompen en na gebruik opnieuw in de aarde te injecteren, heb je een watervoerende laag nodig. Die vind je in Vlaanderen op 4 km diepte, enkel in de provincies Antwerpen en Limburg.”

De techniek is vrij eenvoudig, maar zaak is om eerst een aantal kinderziektes uit de wereld te helpen. Deze zomer nog kwam de centrale in het nieuws, door een kleine aardbeving met een kracht van 2,1 op de schaal van Richter. “Er was op geen enkel moment enig risico voor de buurt en er is geen enkele schade veroorzaakt”, stelt Lagrou. “De aardbeving was te wijten aan een plots opgetreden drukterugval in het waterreservoir. We hadden net tien onafgebroken dagen warmte geproduceerd, een

professor waterecologie aan UGent. “Als je plots een stroominjectie op gang moet brengen, bijvoorbeeld, kun je opgespaard water uit het reservoir laten stromen. Uiteraard kun je in een bepaalde tijdspanne slechts een maximaal vermogen opwekken, maar die beperking heb je met fossiele brandstoffen en kerncentrales ook.” Toch zijn er ook nadelen op te tekenen. Goethals: “Ecosystemen staan onder druk wanneer een stukje van een snelstromende rivier wordt omgezet in een stuwmeer met

Waterkrachtcentrales zijn flexibeler in gebruik dan andere groene-energiebronnen. — PETER GOETHALS, UGENT spijtige terugval. We zijn nu alle parameters van deze en andere (kleinere) aardbevingen aan het analyseren om in de toekomst het risico nog te verminderen.” Daarnaast bieden ook waterkrachtcentrales, CO2neutrale energieleveranciers, tal van voordelen. “In vergelijking met andere groene-energiebronnen zijn waterkrachtcentrales flexibeler in gebruik”, stelt Peter Goethals,

stilstaand water en laag zuurstofpeil. Vaak duiken ook problemen op met algen of waterhyacint. Bovendien kampen veel centrales met sediment waardoor de waterbergingscapaciteit verlaagt en het energiepotentieel slinkt. Daarnaast is er ook belangrijke sociale impact als gevolg van verlaagde en onzekere waterbeschikbaarheid stroomafwaarts, wat bijvoorbeeld bij de Nijl aan de orde is en tot grote spanningen leidt tussen verschillende landen.”

Wereldwijd zijn er al 58.000 grote dammen gebouwd. Een indrukwekkend cijfer, maar toch nog maar 25 procent van het globaal potentieel. Vooral in ontwikkelende economieën staan er duizenden dammen op de planning. In België staat er één belangrijke watercentrale, die van Coo. Ze heeft een vermogen van 1.080 megawatt, de capaciteit van een grote kernreactor. “Ons land is te vlak om veel centrales te bouwen, die gebruik maken van potentiële energie die vervat zit in opgeslagen watervoorraden op grotere hoogte”, vervolgt Goethals. “In landen zoals Brazilië en Paraguay, waar onder meer de Itaipu-dam gigantische hoeveelheden stroom opwerkt, worden waterkrachtcentrales wél volop gebouwd. Niet bepaald een energiezuinig en goedkoop proces, maar ze kunnen wel 50 tot 100 jaar in productie blijven.” De vraag blijft of water ooit de plaats van fossiele brandstoffen zal innemen. “Ik denk dat we veel kunnen doen met water als energiebron, maar niet alles. Bepaalde gebieden met grote watervoorraden en veel regen lenen zich ertoe, maar in ons land zijn we beperkt”, sluit Goethals af. TEKST SOPHIE PYCKE

ADVERTORIAL

#rethinkingwater

ADVERTORIAL

www.regenwater.be

let’s rethink rain

Wist je dat je 57% van je drinkwater kan vervangen door regenwater?

WATERDOORLATENDE VERHARDING

Wij bieden totaaloplossingen van ontwerp tot levering voor industrie, overheid en woningbouw.

opritten • parkings • tuinpaden rond bomen & zwembaden

Volg onze realisaties op facebook.com/GEPrethinkingwater instagram.com/GEP_rethinkingwater

meer info op https://particulier.terradec.com ADVERTORIAL

AKDOLIT® PARTNER FOR YOUR WATER TREATMENT

Akdolit® is a company belonging to the Lhoist Group, one of the world’s leading experts in lime, dolomite and other minerals. With over 125 years of experience in the industry, we offer you a full package range : • CUSTOMISED SOLUTIONS via an unique range of high-quality products and services for your individual needs. • TECHNICAL SUPPORT local on-site trials, specific reagent analysis, technical advice and supply chain services. • BEST QUALITY STANDARDS all our products are produced based on the E.U. water treatment guidelines + WHO regulations. • SUSTAINABLE + RELIABLE SUPPLY thanks to our long-term experience and international presence.

A PRODUCT RANGE FOR YOUR SPECIFIC NEEDS NEUTRALISATION Deacidification, pH adjustment, remineralisation and hardening of soft or aggressive water. Softening and decarbonisation of hard water. FILTRATION Single or multi-layer filtration for an optimal removal of iron, manganese and other impurities. SPECIAL APPLICATIONS Elimination of undesirable odour, taste, colour, ozone, chlorine and removal of organic compounds. Neutralisation of strong acids in water containing sulfates or in boiler condensate. Lhoist Western Europe stephane.gillis@lhoist.com www.lhoist.com www.akdolit.com Tél: +32 476988997

Akdolit® is a registered trademarks of Lhoist Recherche et Développement S.A. - Photos: AdobeStock/Shutterstock

INTERVIEW DIANE D’ARRAS

FOKUS-ONLINE.BE

Waar het naartoe moet met ons water volgens Diane D’Arras, IWA

Niet alleen blijft de wereldbevolking stevig stijgen, ook de klimaatverandering maakt de gegarandeerde aanvoer van proper en drinkbaar water steeds moeilijker. Hoe moeten we daarmee omgaan en wat zijn de mogelijke oplossingen? Diane D’Arras, voorzitter van de International Water Association (IWA), laat in haar kaarten kijken.

TEKST FREDERIC PETITJEAN

BEELD INTERNATIONAL WATER ASSOCIATION (IWA)

DIANE D’ARRAS INTERVIEW

#FOKUSWATER

at de komende jaren geen walk in the park zullen worden voor mensen die professioneel met water en onze watervoorziening bezig zijn, is een understatement. De VN schatten dat er tegen 2050 bijna tien miljard mensen op deze planeet zullen rondlopen, die allemaal van water voorzien moeten worden. Tegelijk hangt ons een klimaatverandering boven het hoofd die de aanvoer van water flink kan beïnvloeden. Op sommige plaatsen zal veel te veel water vallen, andere plekken op aarde zullen smeken om een druppel. Bij de International Water Association zijn ze zich goed bewust van de uitdaging. Wat voor vereniging is de IWA? “De IWA is een internationale ngo die in Groot-Brittannië is geregistreerd en het officiële statuut van ‘charity’ heeft. We hebben in totaal zo’n 8.000 leden, zowel individuen als bedrijven en universiteiten die door afgevaardigden vertegenwoordigd worden. Het zijn in wezen allemaal mensen die professioneel met water bezig zijn, bijvoorbeeld als onderzoeker, waterbedrijf of waterzuiveraar. De IWA heeft 55 landelijke associaties.”

En waar houden jullie je precies mee bezig? “Ons hoofddoel is het uitwisselen van alle mogelijke wetenschappelijke en technische kennis rond water: de watercyclus, het waterevenwicht, de waterlogistiek, het behandelen van water en ga zo maar door. Dus eigenlijk alles wat betreft diensten rond water. Het bouwen van grote waterinfrastructuur zoals reservoirs en dergelijke, is minder onze focus.”

De grote uitdaging wordt om iedereen te laten inzien dat we wijs met water moeten omgaan. Wat zijn volgens jou de grote uitdagingen die op ons afkomen wat betreft water? “De grote uitdaging is vooral ervoor zorgen dat we ‘water-wise’ worden. Zodat iedereen inziet dat water een publiek goed is waarmee we wijselijk moeten omgaan, dat het onmisbaar is voor elke mens. Al sinds duizenden jaren vestigen mensen zich op plekken waar water is, aan zee of aan de grote rivieren. Bijna

alle grote, belangrijke steden liggen aan een rivier. Dat duidt er al op dat we niet zonder water kunnen. Nu er almaar meer mensen bij komen, wordt het slim omgaan met water − door er zuinig mee om te springen en het zoveel mogelijk te hergebruiken − almaar belangrijker. Een tweede grote uitdaging is uiteraard de klimaatverandering. Die dreigt om de natuurlijke watercyclus te verstoren, waardoor op sommige plaatsen te veel water zal vallen en op andere veel te weinig. Een klimaatverandering van twee graden heeft al een enorme impact. Daaraan zullen we ons dus moeten aanpassen. Een bijkomende moeilijkheid is dat we zelfs nog niet helemaal kunnen voorspellen hoe die impact er precies uit zal zien. Er zijn nog heel wat vraagtekens.” Moeten we die problemen aanpakken met technologie of met een andere attitude tegenover water? “Technologie kan zeker helpen om proper water beter beschikbaar te maken en we moeten absoluut verder werken aan het perfectioneren en goedkoper maken daarvan. Maar zeker ook de manier waarop we met water omgaan moet veranderen, en dat is misschien nog een grotere uitdaging. Mensen zijn zulke gewoontedieren. We zouden bijvoorbeeld nog veel meer moeten inzetten op hergebruik van water. Zodat hetzelfde water twee of drie keer kan gebruikt worden, bijvoorbeeld in de industrie. Zeker voor streken met waterschaarste is dat nuttig omdat je waterverbruik dan meteen sterk daalt.” Sensibilisatie van de waterverbruikers dus? “Absoluut. Ook bij gewone consumenten, hoor. Iedereen moet ervan overtuigd zijn dat twintig minuten onder een douche staan eigenlijk pure verspilling is. Ik zal nog een voorbeeld geven: in onder meer Noord-Ierland, Nepal, Argentinië en de VS hebben veel huizen geen watermeter. Wat je betaalt voor water is er een vast bedrag en wordt berekend op de grootte van je huis. De bewoners hebben dus geen idee hoeveel water ze eigenlijk verbruiken. Gemiddeld is dat dan ook liefst 400 liter per dag per persoon in de VS, véél meer dan bijvoorbeeld in Europa. In Groot-Brittannië was dat vroeger ook de manier waarop water werd aangerekend, maar zij zijn van dat systeem afgestapt. Gelukkig maar.” Hoe staan waterbedrijven daartegenover? Zij worden meer betaald naarmate mensen meer verbruiken. “Inderdaad, ook dat is een serieuze uitdaging. Eigenlijk zou het businessmodel aangepast

moeten worden. Er zijn al maatschappijen die daarover nadenken, maar dat is geen eenvoudige oefening. Je loopt het risico dat er plots een groot deel van je inkomsten wegvalt, waardoor je in economisch drijfzand terechtkomt. Daarom dat sensibiliseren zo belangrijk is. Als je mensen kunt overtuigen dat een korte douche even goed is als een lange douche, dan is het misschien helemaal niet nodig om enorme uitgaven te doen en bijvoorbeeld een nieuwe waterfabriek te moeten bouwen.”

We moeten nog veel meer inzetten op hergebruik van water, zodat hetzelfde water twee of zelfs drie keer kan gebruikt worden. Is het duurder maken van water een oplossing? “Ik weet niet of je het absoluut duurder moet maken, maar ik denk dat je mensen meer respect moet laten krijgen voor water. Het is niet iets dat zomaar uit de kraan komt, ook niet in het kader van een zogenaamde ‘sociale’ politiek. Een té lage prijs moedigt alleen maar verspilling aan, dat is nu eenmaal zo. Aan de andere kant, de prijs mag ook niet te hoog zijn, omdat ik vind dat je niemand mag uitsluiten van toegang tot water. Water is volgens mij een basisrecht, daar moet je dus een evenwicht in vinden. Mensen weten vaak ook niet wat nu eigenlijk de prijs van water uitmaakt. Het is niet het water op zich dat geld kost, maar wel alle diensten errond. Het feit dat het getransporteerd wordt, dat het water uit je kraan stroomt, dat het proper is, dat het voortdurend gecontroleerd wordt… Dát is de echte kostprijs van water.”

SMART FACT. Wat was je geworden als je niet in de waterbusiness was terechtgekomen? “Ik ben er eigenlijk toevallig ingerold. Ik ben van opleiding burgerlijk ingenieur bouwkunde, maar in plaats van bruggen te bouwen, heb ik waterfabrieken gebouwd. Niet dat ik het mij beklaag hoor, integendeel, ik heb van niets spijt (lacht).”

3 VRAGEN AAN...

LIES BAMELIS MILIEUCONSULENTE BIJ PROFEX, MERK VAN UNITED EXPERTS

Welke rol speelt een studiebureau bij de aanvraag van een omgevingsvergunning? “Een bedrijf dat (gezuiverd) afvalwater loost, heeft een vergunning nodig. Het hergebruik van het zuivere effluent wordt steeds vaker als bijzondere voorwaarde opgelegd. Het is dan ook verstandig om vooraf een grondige studie te laten uitvoeren over de bestaande situatie en nadenken over waar je als bedrijf naartoe wilt. Dat resulteert dan in mogelijke oplossingen voor een duurzaam waterhergebruik én lagere heffingskosten.” Is een volledig hergebruik niet zo goed als onmogelijk? “Er zal altijd een geconcentreerde stroom blijven bestaan die wel geloosd of afgezet moet worden. Die voldoet quasi nooit aan de standaardnormen. Een studiebureau gaat dan met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de dialoog aan om op die manier te komen tot een aanvaardbare lozing. De overeengekomen norm moet dan in de aanvraag en de uiteindelijke vergunning worden opgenomen.” Hoe zit dat met een vergunning voor grondwaterwinning? “Vergunningen bekomen voor nieuwe putten wordt steeds moeilijker. Ook bronbemalingen, zoals bijvoorbeeld het grondwater wegpompen uit een bouwput, worden strenger gecontroleerd en nadien opgevolgd. Ook hier win je best eerst advies in alvorens de werken effectief te starten.”

ADVERTORIAL

WWW.DEWATERGROEP.BE

Slim met water: Duurzame en innovatieve oplossingen voor de toekomst

HANS GOOSSENS, DIRECTEUR-GENERAAL

ORTWIN DEROO, MANAGER BUSINESSONTWIKKELING

De voorbije zomers hebben ons met de neus op de feiten gedrukt: de klimaatverandering stelt ons voor heel wat uitdagingen op het vlak van drinkwatervoorziening en integraal waterbeheer. De natuurlijke aanvulling van onze waterbronnen wordt schaarser én grilliger. Om ook toekomstige generaties van voldoende kwaliteitsvol drinkwater te kunnen voorzien, zet De Watergroep al geruime tijd in op een nieuwe mix van waterbronnen. Waar mogelijk legt het bedrijf de link naar duurzame energie.

zoeken we naar nieuwe bronnen en manieren om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Waar mogelijk maken we ook de koppeling met duurzame energievoorziening.”

“We maken water op maat. Vandaag, voor de generatie van morgen.” Dat is de bedrijfsmissie van De Watergroep. Die twee korte zinnen vatten de toekomstvisie van het bedrijf samen: De Watergroep denkt verder dan de klassieke drinkwaterproductie en stelt daarbij innovatie én een duurzaam waterbeheer voorop. Hans Goossens, directeur-generaal van De Watergroep, en Ortwin Deroo, manager Businessontwikkeling, lichten toe. Hans Goossens: “De klimatologische druk op ons watersysteem blijft toenemen. We hebben soms de indruk dat het in Vlaanderen veel regent en er dus veel water is, maar niets is minder waar. Als we kijken naar de hoeveelheid vers water beschikbaar per inwoner, behoren wij wereldwijd tot de meest waterschaarse regio’s. Eén minder natte winter of één lange zomerse hittegolf kan de waterbeschikbaarheid al uit evenwicht brengen. Daarom

Leveringszekerheid dankzij een mix van bronnen “De Watergroep wint haar drinkwater uit natuurlijke bronnen: 75 procent grondwater en 25 procent oppervlaktewater,” licht Hans Goossens toe. “Die bronnen zijn niet onuitputtelijk. Daarom moeten we durven kijken naar innovatieve oplossingen waarbij we ook regenwater en afvalwater zien als mogelijke bronnen voor de productie van drinkwater of water op maat. Vaak gaat het om grootschalige projecten. Zo onderzoeken we bijvoorbeeld in Diksmuide of we het teveel aan winterwater in diepe grondlagen kunnen bufferen, zodat we het in de zomer opnieuw kunnen oppompen voor de drinkwaterproductie. Voor een nieuw bedrijventerrein in Tervuren werken we samen met Interleuven aan een gelijkaardig concept, waarbij we regenwater in de ondergrond stockeren, om het later via een apart net aan de bedrijven aan te bieden voor toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vragen.” Van regenwater naar drinkwater Ortwin Deroo: “Bij onze industriële klanten hebben we al heel wat mooie referenties op het vlak van circulaire watervoorziening. Daarnaast bekijken we samen met Aquafin hoe we afvalwater decentraal kunnen opwaarderen

tot drinkwater of water op maat. Maar er liggen nog vele open kansen om ons regenwater beter te benutten. Daarom hebben we binnen het Europese LIFE-programma samen met ons Nederlandse collega-waterbedrijf WML een proefproject opgestart in Harelbeke. Voor een landbouwwoning die niet aansluitbaar is op het drinkwaternet bouwen we momenteel een installatie waarbij we het regenwater van de daken opvangen om er drinkwater van te maken. Maar ook voor niet-drinkwatertoepassingen kunnen we meer en beter gebruikmaken van regenwater. Je kunt perfect regenwater opvangen, een kleine zuivering geven en er bijvoorbeeld toiletten mee spoelen. Het overtollige regenwater kan geïnfiltreerd worden naar de grondwaterreserves. Ik denk dat we zullen evolueren naar een hybride systeem van centrale en decentrale watervoorziening, waarbij beide elkaar aanvullen.” Water en energie “Duurzaamheid zit in de genen van De Watergroep”, beklemtoont Goossens. “Naast de evidente focus op water gaan we voluit voor een lager energieverbruik en een vermindering van onze CO2 -uitstoot. We werken nu al 100 % op groene stroom, die we vooral aankopen. Rondom ons spaarbekken in Kluizen (OostVlaanderen) is een zonnepark aangelegd, maar we kijken ook hoe we zelf, of in partnerschap, nog

We moeten ook regenwater en afvalwater zien als mogelijke bronnen voor drinkwater of water op maat. meer hernieuwbare energie kunnen opwekken. We bereiden op dat vlak momenteel een mooi project voor in Dilsen-Stokkem. Binnen een gesubsidieerd proefproject zullen we er samen met private partners een drijvend zonnepark uitbouwen op een oude grindwinningsput. Een gelijkaardig project kan potentieel hebben op onze waterreservoirs. Omdat de zonnepanelen het zonlicht weerkaatsen, is er meteen minder verdamping en algengroei. Het water geeft op zijn beurt koeling aan de zonnepanelen, waardoor het potentiële rendement op warme dagen verbetert. Met de energiesector bekijken we de mogelijkheden rond groene waterstof. Maar ruw water of afvalwater kunnen ook perfect worden ingezet in projecten rond warmte-koudeopslag, zoals we er al een hebben uitgevoerd in de Abdij van Park in Leuven in samenwerking met het stadsbestuur. Er zijn dus nog genoeg opportuniteiten om te komen tot een mooie synergie tussen water en groene energie.”

Heb jij originele of innovatieve ideeën die ons helpen om drinkwater te maken op een duurzame manier, met het oog op de toekomst? Stuur een mail naar slimmetwater@dewatergroep.be en we bekijken ze samen!

0613_AQUA_ADV_PUBLIREPORTAGE.qxp_AQUA_ADV_PUBLIREPORTAGE 11/10/19 10:59 Pagina 1 ADVERTORIAL

Binnenkort vliegen er drones in onze riolen s Pieter Lootens, Manager Asset Data Netwerk en Alexander Mouton, Adviseur Rioolmanagement

Met een drone de riool in! We kijken al lang niet meer op als we een drone boven onze hoofden zien. Maar binnenkort stuurt Aquafin die vliegende camera’s ook onder onze voeten door, de riolering in. De waterzuiveraar laat hiervoor een speciaal model ontwikkelen.

quafin beheert in opdracht van het Vlaamse Gewest bijna 6.500 kilometer rioleringen. Het bedrijf staat daarnaast in voor het rioolbeheer van meer dan 100 Vlaamse steden en gemeenten. Het doet dat alleen of samen met één van de drinkwaterbedrijven. Vanuit zowel ecologisch als maatschappelijk standpunt is het belangrijk om die infrastructuur in goede toestand te houden. Denk maar aan de beelden van enorme zinkgaten in het wegdek die ontstaan wanneer een riool breekt. De herstelling ervan kost handenvol geld en het afvalwater kan ongezuiverd de waterloop in stromen. Daar kan het ecologische schade aanrichten. Een goede kennis van de staat van het rioleringsstelsel en tijdig ingrijpen zijn bijgevolg cruciaal.

VERMIJDBARE KOSTEN Daarom inspecteert Aquafin de toestand van de riolen die het beheert, op basis van de kriticiteit, om de 5, 10 of 20 jaar. Alexander Mouton, Adviseur Rioolmanagement legt uit: “De maatschappelijke en economische gevolgen zijn groter wanneer er bij buizen onder een winkelstraat, een spoorwegovergang of een drukke invalsweg iets misgaat, dan bij buizen onder een weg tussen weilanden. Die eerste gaan we dan ook frequenter controleren. We sturen daarvoor camera’s de riolering in die ons een realistisch beeld geven van de staat van het stelsel. We gebruiken zowel putcamera’s voor een lokale inspectie van de put zelf, als camera’s op een wagentje dat we door de buis laten rijden. ” Aquafin spendeert alleen al voor het Vlaamse Gewest jaarlijks 1,55 miljoen euro aan rioolinspecties. Slechts 350.000 euro daarvan gaat naar de inspecties zelf. Hiermee inspecteert de waterzuiveraar zo’n 250 km van het stelsel per jaar. De resterende 1,2 miljoen euro zijn kosten verbonden aan het

ruimen van de riolen, wat nodig is om er met een rijdende camera in te kunnen. Een groot bedrag, zeker wanneer achteraf blijkt dat de riool in prima staat is en de hele operatie eigenlijk niet nodig was.

Het toestel vliegt quasi autonoom van put naar put. Alleen het afdalen in de inspectieput vergt wat handigheid. De drone zal voornamelijk gebruikt worden bij noodinterventies en om een snelle inschatting te maken van de toestand van de riool. Als er daarbij aanwijzingen van problemen zijn, schakelen we alsnog een van onze dienstverleners met een rijdende camera in voor een second opinion en gedetailleerde beelden.”

EEN BETROUWBARE EERSTE BLIK Een betrouwbare “eerste blik” in de riool zou die overbodige kosten kunnen vermijden. En daar komen de drones op het toneel. “De modellen die vandaag op de markt zijn, beantwoorden niet aan onze behoeften. Daarom laten we een nieuw type drone ontwikkelen,” gaat Mouton verder. “De nieuwe drone moet voldoen aan de specifieke omstandigheden in ons rioleringsstelsel. Hij moet door buizen met een beperkte diameter kunnen vliegen zonder de wanden te raken en moet uiteraard bestand zijn tegen vuil water.” Een ander opvallend kenmerk van de drone die Aquafin laat ontwikkelen, zijn de meerdere zijdelingse camera’s en extra sensoren. Zo kan er met één vlucht veel meer in beeld gebracht worden. De drone vliegt dan wel in één richting, maar wanneer er tijdens de vlucht via de zijdelingse camera’s onregelmatigheden worden opgemerkt, kan er onmiddellijk bijgestuurd worden.

NIET ALLEEN DRONES Zijn inspecties met een rijdende camera dan binnenkort verleden tijd? Toch niet, weet Mouton: “Het is de bedoeling dat we een aantal van onze technisch medewerkers opleiden om de drone mee te nemen op hun inspectieronde. Zij hoeven geen ervaren drone-piloten te worden want de bediening is zeer eenvoudig met enkele commando’s via een tablet.

MEER METERS INSPECTEREN Aquafin verwacht met de nieuwe drones dubbel zoveel kilometers riolen te kunnen inspecteren als vandaag en zo het beschikbare budget voor rioolinspecties efficiënter in te zetten. Daarnaast zouden ook moeilijker bereikbare plaatsen voor het toestel een makkelijke klus moeten zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan locaties met niveauverschillen. Het prototype van de Aquafin-drone moet klaar zijn tegen eind 2019 om tegen de zomer van volgend jaar de eerste toestellen in productie te nemen. Die zullen geschikt zijn voor rioolbuizen met een minimale diameter van 70 centimeter. Op basis van de ervaringen met het toestel, bekijkt het bedrijf of het model compacter kan gemaakt worden om het ook in buizen met een kleinere diameter te gaan www.aquafin.be gebruiken. l

012

EXPERTPANEL INDUSTRIEËN

FOKUS-ONLINE.BE

Een duik in industrieel waterverbruik De industrie verbruikt maar liefst 38 procent meer water dan alle huishoudens in Vlaanderen samen. Daarom is het van cruciaal belang dat ook industrieën hun waterverbruik tijdens productieprocessen aan banden leggen. Wij vroegen drie bedrijven naar de details van hun watermanagement.

BART PEETERS. Manufactering technologist, Bayer Crop Science België

DANNY COULIER. Zaakvoerder kippenen akkerbouwbedrijf

JENS VÖLMICKE. Hoofd communicatie C&A Europe

CHEMIE/LIFE SCIENCE

LANDBOUW

RETAIL

Hoeveel water wordt er jaarlijks in jouw bedrijf/sector verbruikt? “Per jaar verbruiken we zo’n drie miljoen kubieke meter drinkwater. Ongeveer 80 procent hiervan wordt in onze centrale nutsafdeling verder omgezet in stoom en gedemineraliseerd water, terwijl de overige 20 procent als proceswater op het terrein wordt gebruikt. Het proceswater, het gedemineraliseerd water en de stoom worden naar de verschillende chemische processen geleid. Zo kunnen we die processen op het juiste moment en op gecontroleerde wijze afkoelen en opwarmen. Voorts hebben we waswater nodig om gassen te zuiveren. Een klein deeltje van het gebruikte water gaat van het terrein af als eindproduct.”

“Gemiddeld 6.000 à 7.000 kubieke meter. Dat volume wordt hoofdzakelijk gebruikt als drinkwater voor de dieren en schoonmaakwater voor de stallen en bedrijfsomgeving. Op drinkwater voor de dieren kunnen we uiteraard niet besparen, maar we hebben wel onze schoonmaaktechnieken aangepast zodat ons waterverbruik daar alvast een tikkeltje lager ligt. De stallen reinigen we eerst droog. We gebruiken bovendien verschillende inweektechnieken zodat schoonmaken met water vlotter en sneller verloopt. Een kleine besparingsactie, gelet op het totaal verbruikte volume, maar daarom niet minder nuttig.”

“De retailindustrie staat erom bekend gigantische hoeveelheden water te verbruiken. Om een voorbeeld te geven: een eenvoudig katoenen T-shirt produceren vraagt maar liefst 2.700 liter water. Een hallucinante hoeveelheid die wij graag willen inperken. Om ons watergebruik in de volledige supply chain van dichtbij op te volgen, van katoen dat gekweekt wordt op het veld tot eindproduct, baseren we ons op een systeem dat het waterverbruik in elke productiestap visualiseert. Daaruit blijkt dat 65 procent van ons verbruikt water naar de productie van ruwe materialen zoals katoen, nylon of wol gaat.”

Hoe ervaar jij de problematiek en het maatschappelijk debat rond waterschaarste? “We voelen dat organisaties zoals Voka en essenscia steeds vaker naar ons kijken. Ze willen weten hoe we met water omgaan en wat we zullen ondernemen als er opnieuw zo’n periode van droogte aanbreekt, zoals de voorbije twee zomers het geval was. Die druk neemt toe, en de uitdagingen worden almaar groter, maar in wezen is dat een positieve evolutie. Waterbesparing is essentieel voor een moderne industrie, net daarom zijn we er al zoveel jaren proactief mee bezig. Ook de Vlaamse wetgeving is aan het veranderen: als je een omgevingsvergunning voor een installatie aanvraagt, is de reductie van watergebruik een vast topic.”

“Vooral de zomers worden droger, dat voelen we sterk. Nog niet zo heel lang geleden haalden we makkelijk de helft van ons water uit regenwater en putwater, maar dat lukt nu niet meer. De voorbije drie jaren viel er per jaar 200 liter per vierkante meter minder neerslag dan gemiddeld. Ondiep grondwater kan zo onmogelijk op peil blijven. Net daarom is het belangrijk om uit te kijken naar nieuwe waterbesparende technieken. Een aantal collega’s werkt met dieptedrainage, waarbij water vanuit een diepte van ongeveer 4 tot 10 meter wordt afgevoerd naar een waterreservoir. Een techniek die ik in de toekomst misschien ook wel zal toepassen.”

“Vandaag leven er zo’n één miljoen mensen in gebieden waar drinkbaar water nu al een schaars goed is. Tegen 2025 zal mogelijk twee derde van de wereldbevolking onvoldoende toegang hebben tot zuiver water. Daarom maken we er nu al een erezaak van om meer duurzaam katoen te produceren. Want voor de productie van duurzaam katoen heb je maar liefst 95 procent minder water nodig dan voor de productie van gewoon katoen. We doen inspanningen om zowel het water- als chemicaliëngebruik te verminderen via ons Sustainable Chemicals Management (SCM)-programma.”

Welke toepassingen of waterbesparende oplossingen heb je reeds ingevoerd? “Het afvalwater van de verschillende chemische processen stroomt naar één centrale waterzuivering waar het biologisch wordt gezuiverd, vooraleer het in de Schelde wordt geloosd. In 2016 hebben we op kleine schaal testen uitgevoerd waarbij we met membraantechnologie dat water verder hebben opgezuiverd tot een waterkwaliteit die hergebruik toelaat. Vanaf het einde van dit jaar zullen we via membraantechnologie een deel van het biologisch gezuiverd water verder opzuiveren, om finaal terug te sturen naar de nutsafdeling, ter vervanging van drinkwater. We gaan dus een gesloten watercyclus creëren! Met dit project beogen we 10 procent, op termijn zelfs 30 procent, van ons drinkwaterverbruik te vervangen.”

“Vroeger was leidingwater onze enige waterbron. Om te besparen op dat kostbaar goed, maar ook om te vermijden dat onze dieren zonder drinkwater vallen wanneer er een probleem is met het leidingnet, besloten we tien jaar geleden een experiment uit te voeren. We diepten onze vijver − die dienst deed als waterbuffer − uit tot 6 meter, goed voor een capaciteit van 1.500 m³. Dat water gebruiken we om de stallen schoon te maken. Het water wordt opgepompt van een diepte van een halve meter onder het aardoppervlak. In de hygiënesluis die bij de nieuwste stal hoort staat dan achtereenvolgens een glasfilter, een ontsmettende uv-lamp, een dosator voor ontsmettingsmiddel als extra ontsmetting en een kousfilter.”

“Door duurzaam katoen te produceren, onder meer via betere irrigatiesystemen, verminderen we ons waterverbruik met 37 procent. Een percentage dat overeenkomt met ongeveer 1 miljoen kubieke meter water. Bovendien werken we nauw samen met The Better Mill Initiative in China en blijven we geëngageerd in ons partnerschap met Cleaner Textiles in Bangladesh. Zo steunen we ook onze leveranciers in hun constante strijd voor meer waterefficiëntie. In de nabije toekomst zullen we ook nauw samenwerken met Fashion for Good, een Amsterdams innovatieplatform dat onder meer startups uit de textielindustrie begeleidt die waterbesparende toepassingen invoeren.”

TEKST SOPHIE PYCKE

AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN BRAND REPORT

#FOKUSWATER

013

Stroomversnelling voor het betere bodembeheer Grondwater stroomt ook. Maar wanneer het doorheen verontreinigde grond beweegt, voert het vervuilende partikels met zich. Waar naartoe? Hoe snel? Als bodemsaneerder wil je dat graag in kaart hebben, want zulke inzichten kunnen je aanpak enkel optimaliseren.

e start-up iFLUX heeft daar een veelbelovende oplossing voor gevonden. Niet enkel wonnen ze er een prestigieuze prijs mee, maar haalden recent ook een investering van € 1,36 miljoen op. Goedele Verreydt en Tim Op ’t Eyndt vertellen over de ingrijpendste ervaringen op hun traject van fundamentele research naar commercialisatie. Goedele: “Het iFLUX-verhaal startte in 2008. Binnen VITO werkte ik aan een doctoraat rond grondwaterbeheer: hoe kon je verspreidingsrisico’s in kaart brengen? Ik werkte een aantal pistes uit, bekeek technisch welke meetinstrumenten voor handen waren om die verspreidingssnelheid in te schatten. Daaruit is onze passieve fluxtechnologie ontstaan en verder ontwikkeld. Tijdens mijn postdoconderzoek bij UAntwerpen werd het verhaal opnieuw door VITO opgepikt. Op een bootcamp met de Vlerick Management School stelde ik mijn project voor. Dat ik won, was mooi meegenomen, maar dat ik in de voorbereiding ernaartoe Tim leerde kennen, was veel belangrijker.”

Er bestaat een zekere hype rond startups: je hebt een product, je gaat naar een investeerder, je haalt een aantal miljoenen op en je begint. Zo eenvoudig is het niet. Ieder verhaal moet op maat van de specifieke markt geschreven worden.

Tim: “Als business development manager bij VITO bracht ik de meest beloftevolle onderzoekstopics dichter bij de markt. In die rol begeleidde ik Goedele bij haar pitching contest. Heel interessante brainstormsessies waren dat. Waaruit ik meteen opmaakte dat Goedele een heel goed zicht had op de materie. Ik begreep al gauw dat ik aan haar kant van de tafel thuishoorde. Ik hielp haar niet vooruit door de juiste vragen te stellen, wel met die vragen te helpen beantwoorden.” De markt vertelt je hoever je staat Wat volgde was een groeitraject. Terwijl Goedele een innovatiemandaat van VLAIO toegekend kreeg, loste Tim beetje bij beetje zijn rol bij VITO om uit te zoeken hoe klaar de markt was voor de oplossing waaraan ze werkten. Erg klaar, zo bleek uit die eerste gesprekken. Tim: “Maar we hebben met vallen en opstaan geleerd dat je je marktintroductie niet kunt forceren. Toen we onder druk van VITO en UA begonnen te pitchen bij mogelijke investeerders, kregen we op kerstavond het deksel op de neus: volgens hen waren we nog niet klaar. Er waren nog cruciale validatiestappen te nemen; we konden nog geen gecertificeerde analyses voorleggen en finale deals met leveranciers moesten nog afgerond worden om iFLUX schaalbaar te maken.”

Wil jij ook groeien en innoveren? VLAIO bedrijfsadviseur Hendrik Baudrez en zijn collega’s staan voor jou klaar. We zijn een kritisch klankbord en brengen de sterktes en zwaktes van je plannen in kaart. Daarbij adviseren we je over subsidies en financiering en brengen je in contact met de nodige experten uit ons netwerk. Maak een afspraak via vlaio.be.

Goedele: “Een pijnlijk maar belangrijk leertraject: je moet niet willen lopen voor je kunt stappen. Je kunt een goed idee hebben en een market fit, toch heb je een bepaald tijdspad nodig voor je een kansrijke spin-off bent.” Wie zijn we? Wat doen we? Wie zijn onze klanten? Tim: “Gelukkig konden we begin 2017 bij The Birdhouse terecht, met drie fantastische mentoren. Een inspirerende omgeving met een heel andere vibe dan we als onderzoekers gewoon waren. Allemaal ondernemende mensen met gelijklopende vragen, problemen, uitdagingen. In zo’n omgeving vervelden we van een onderzoeksgericht naar een commercieel bedrijf. Want daar draait het uiteindelijk wel om. Als je het niet verkocht krijgt, heb je geen bedrijf.” Goedele: “We verkopen ook geen product, natuurlijk. We verkopen de data die ons product oplevert. En de inzichten die onze metingen voor bodemsaneerders opleveren om sneller en efficiënter aan de slag te kunnen.” Een groeiverhaal schrijven Tim: “In oktober 2017 gingen we echt van start. We namen Filip, onze eerste werknemer, in dienst en begonnen aan een succesvol commercieel traject met binnenén buitenlandse projecten. Twee jaar en een succesvolle kapitaalronde later zijn we klaar voor digitalisering en internationalisering. Via The Birdhouse leerden we Hendrik Baudrez, bedrijfsadviseur bij VLAIO kennen. Hij wees ons op de mogelijkheden die VLAIO biedt.” Goedele vult gretig aan: “We vroegen een kmo-groeisubsidie aan. We hopen hiermee weldra iemand te kunnen aanwerven die ons daar uitstekend bij kan helpen. De Europese markt is er helemaal klaar voor. En met onze real time grondwater-sensing die we snel in de markt zetten, zullen we die markt ook verbreden: met de actuele problematiek van grondwaterverdroging, kunnen we ook beleidsmensen van nuttige inzichten voorzien.” Tim: “We hebben dus wat watertjes doorzwommen. Het is belangrijk die uitdagingen samen met dezelfde visie te overwinnen. Laat je omringen door goede mensen wiens advies je absorbeert. Denk na over elke stap die je zet. Niet te vroeg, maar ook nooit te laat.”

014

CHRONICLE RUDY DE WAELE

FOKUS-ONLINE.BE

De verbinding met water, onszelf en elkaar herstellen Terwijl de wereld schreeuwt om meer actie tegen klimaatverandering en onze CO2-uitstoot, is onze watervoetafdruk net zo belangrijk. Water is voor de meesten onzichtbaar in alles wat we eten, dragen en gebruiken. Het zit in de teelt van gewassen, het delven van metalen, het verven van stof en de productielijnen die onze telefoons produceren. Zonder water houdt het algehele leven, zoals we dat kennen, op.

andbouwirrigatie is goed voor 70 procent van het watergebruik wereldwijd, vlees en gevogelte zijn de meest water-intensieve voedselproducten, samen met noten. Voor één kilo rundvlees is gemiddeld 15.000 liter water nodig. Een paar lederen laarzen gebruikt 14.500 liter water, een smartphone 12.500 en een eenvoudig T-shirt bijna 4.000 liter. Het is duidelijk dat dit water niet uit je kraan komt, maar uit landen zoals India, China, Turkije, Bangladesh... Het komt uit de rivieren en watervoerende lagen in enkele van de meest waterschaarse en arme regio’s ter wereld. Als we kijken naar de natuurlijke hulpbron van water en zijn ecosystemen in onze oceanen, meren en rivieren, hebben we nu

90 procent van de grote vissen geëlimineerd vanwege menselijk gedrag. Een derde van de 78 miljoen ton plastic komt elk jaar in de oceaan terecht. De Rijn draagt een dagelijkse lading van meer dan 191 miljoen plastic deeltjes aan de Noordzee bij. Elk van die miljarden plastic artikelen (microplastics) worden door organismen ingenomen en komen terug in onze voedselketen, met negatieve effecten op onze gezondheid. Hoewel ons industriële productieen consumptiesysteem niet zo snel kan doorgaan, moeten we onze gewoonten radicaal veranderen. We zijn allemaal verantwoordelijk om bij te dragen aan een betere planeet en toekomst voor onze kinderen. Actie wordt

Genezing van menselijk potentieel is het belangrijkste erfgoed.

50 procent van de Great Pacific Garbage Patch binnen vijf jaar opruimen. Skipping Rocks Lab in Londen maakt afvalvrije alternatieven voor plastic flessen, kopjes en borden. Watergen in Israël bedacht een baanbrekende oplossing die luchtvochtigheid gebruikt om schoon en vers drinkwater te maken.

al ondernomen door de jongere generaties van ondernemers die veel innovatie creëren in de watersector. Het Ocean Cleanupproject ontwikkelt bijvoorbeeld geavanceerde technologieën om de wereldzeeën van plastic te ontdoen. Een volledige inzet van hun systemen zal naar schatting

In ons eigen ‘Protect Water’programma daagde een zesjarige onze opdracht ‘Hoe kunnen we water beschermen?’ uit voor een diepere zaak: ‘Mensen weten dat water leven is. Als ze het nog steeds vervuilen, zijn ze wellicht vergeten om van zichzelf te houden. Hoe kunnen we hen hieraan helpen herinneren?’ Hun voorstellen tot oplossingen omvatten

meditatielessen in scholen en gezinnen. Misschien is het tijd om opnieuw verbinding met onszelf te maken, dat we de natuur zijn en dat we allemaal eerst kinderen zijn. Misschien draait het tenslotte wel allemaal om onszelf lief te hebben. Luister naar kinderen, geef hun goede gewoonten een rol en geef je frisse, liefdevolle gedachten weer in woorden, bewuste bedrijfsmodellen en dagelijkse acties. Genezing van menselijk potentieel en een gezonde planeet is immers het belangrijkste erfgoed dat we kunnen doorgeven aan onze volgende generaties.

TEKST RUDY DE WAELE, FUTURIST EN PUBLIEK SPREKER

ADVERTORIAL

Zelfreinigende magnetisch vuilafscheider voor vervuilde hydraulische installaties In het installatiewater van verwarmingssystemen in utiliteitsgebouwen en appartementencomplexen komen nog te vaak en te veel vuildeeltjes voor. Ophopend magnetiet, roest, kalk en bacteriën zorgen niet alleen voor een verminderde warmteafgifte, maar kunnen zich ook ophopen op diverse plekken in de installatie. Bijvoorbeeld in radiatorventielen, op driewegkleppen en in circulatiepompen, waar de doorstroming van het water wordt belemmerd, slijtage bevorderen en storingen veroorzaken.

De DirtmagClean® gaat hiermee de strijd aan. De zelfreinigende magnetische vuilafscheider van Caleffi vangt zelfs de kleinste vervuiling op, tot 2 µm, met een volledig gereinigde installatie als resultaat. Om de vervuiling uit het installatiewater te halen, zijn diverse efficiënte reinigingstoestellen op de markt geïntroduceerd. Echter kennen deze toestellen hun technische beperkingen. Zo kunnen ze slechts voor een bepaald type systeem worden ingezet en/of blijkt het vuilfilter niet doeltreffend om álle onzuiverheden te verwijderen. Magnetische vuilafscheiders zijn de afgelopen jaren wél zeer bijzonder succesvol gebleken, omdat zij zelfs de kleinste vuildeeltjes kunnen vasthouden. De enige beperking bij deze vuilafscheiders tot op heden is dat ze hun taken in opeenvolgende stappen uitvoeren.

Bij het ontwerp van de DirtmagClean®, de meest recente geautomatiseerde vuilafscheider met elektronische aansturing, werd er alles aan gedaan om ook deze tekortkoming weg te werken. Daardoor beantwoordt het aan de uiterst hoge reinigingsnormen, en integreert tegelijkertijd ook alle voordelen van de diverse componenten én beperkt menselijke tussenkomst. Dankzij de DirtmagClean® wordt de cv-installatie volledig gereinigd, terwijl de drukval op een aanvaardbaar niveau blijft. Zodra het water uit de werkruimte is afgevoerd, beginnen de binnenste filterelementen te roteren. Uiterst krachtige waterstralen en borstels verwijderen het oppervlaktevuil, dat terechtkomt in een opvangreservoir en efficiënt wordt afgevoerd. Vervolgens wordt de DirtmagClean® automatisch bijgevuld met water, tot de vereiste systeemdruk wordt bereikt.

DIRTMAGCLEAN® serie 5790 • Voor toepassing in hydraulische installaties om vuil en andere onzuiverheden uit het circuit te verwijderen, pro-actief maar ook in reeds vervuilde installaties vnl. in utiliteitsgebouwen, renovatieprojecten. • De interne filterelementen vangen maximaal en progressief vuil op, terwijl metalen deeltjes met de hoogste efficiëntie worden afgescheiden door de magneten in de bodem van het lichaam. • Reinigt automatisch zichzelf op regelmatige tijdstippen volgens een vooraf ingesteld programma of wanneer een bepaalde mate van verstopping automatisch wordt opgemerkt. • Volledig geautomatiseerde werking en koppelbaar aan gebouwbeheersystemen (modbus).

Moesdijk 10 | 6004 AX Weert | Nederland Tel. +32 (0)89 38 68 68 | info.be@caleffi.com | www.caleffi.com

WIL JE NOG MEER LEZEN? SURF DAN SNEL NAAR

FOKUS-ONLINE.BE #FOKUSWATER

Douchedesign op maat van elke situatie