Issuu

D I T D O SS I E R W O R D T G E P U B L I C E E R D D O O R S M A R T M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T W O O R D E L I J K H E I D VA N D E R E D AC T I E VA N E L S E V I E R W E E K B L A D

SEP ‘20

LIFESTYLE

Terug naar de kern Een les in nederigheid en balans

Gezond wonen Hotelachtig comfort in eigen woonst

Is fashion uit de mode? Verandering vraagt om hand in eigen boezem

JAN CREMER ”Voor veel jonge mensen is de coronacrisis misschien wel het eerste beetje tegenslag dat ze meemaken. Het zal ze doen nadenken over het leven.” LEES MEER OP FOKUS-ONLINE.BE. #FOKUSLIFESTYLE

Eye Filmmuseum Films, talks & events 4 – 27 September 2020 eyeﬁlm.nl /pop

EDITORIAL EVELINE HELMINK

FOKUS-ONLINE.BE

Een les in nederigheid en balans Als een hindernisbaan voor zelfonderzoek: zo zie ik de coronacrisis. De afgelopen maanden was onze wereld kleiner en trager geworden. We moesten teruggaan naar de kern.

LEES MEER... 04 Nieuwe eetgewoontes wortelen in oude cultuur 06 Hotelachtig comfort in eigen huis 10

Interview: De levensstijl van Jan Cremer

16 Expertpanel: Zo gaan we 2020 leuk invullen 18 Ruben Fust: Wat als de fashionindustrie uit de mode raakt?

COLOFON. PRODUCTIELEIDER: Christian Nikuna Pemba

ie ben je als je sociale leven en alles waarmee je tijd kunt doden opeens wegvallen? Wat blijft er dan nog over? Elke dag van deze crisis daagde je uit om je niet mee te laten spoelen door de waan van de dag. Wij mensen vinden het lastig om het niet te weten. De onzekerheid, we worden erdoor uit balans gebracht. We willen onzekerheid zo graag beteugelen, maar we moesten het nu juist leren omarmen. Ik zie het persoonlijk als een les in overgave en nederigheid. Dat ontdekte ik zelf ook in mijn eigen leven, bijvoorbeeld in de work-lifebalance. Ik had voorheen wel eens het idee dat ik onmisbaar was op kantoor, maar dat blijkt achteraf gezien toch best mee te vallen. De wereld gaat evengoed door als je niet fysiek aanwezig bent om het allemaal te overzien. Dat is een lekker ontnuchterend inzicht. Ik ben zeker van plan om dat thuiswerken erin te houden: het liefst verdeel ik straks mijn werkuren over thuis en kantoor, 50/ 50. Het gevoel dat ik steeds te vroeg vertrek vanop kantoor, om dan steevast te laat op de buitenschoolse opvang van mijn kind te komen, kan ik bijvoorbeeld wel wat vaker missen.

Van ‘groot, groter, meer’ naar een simpeler leven.

Wat ik misschien nog wel de mooiste ontdekking vind van de afgelopen periode:

er is meer vertrouwen tussen de mensen onderling en we leunen veel meer op elkaar dan we voorheen dachten. Zo deden enkele buren bijvoorbeeld boodschappen voor elkaar in het appartementsgebouw waar ik woon. Ook was het mooi om te zien hoeveel zorgzaamheid er was in het verzorgingstehuis waar mijn moeder woont, die jong dementerend is. Elke dag was er wel een attentie in de vorm van bloemen, chocolade of iemand die kwam zingen. Want als het erop aankomt, dan zijn we er voor elkaar. En dat geeft veel vertrouwen. Ik hoop, als we over vijf jaar terugkijken naar deze tijd, dat we zien en onthouden dat deze periode een goede wake-upcall is geweest. Een tijd waarin we onder andere hebben leren onthaasten en ‘nee’ leerden zeggen tegen al te veel sociale druk en FOMO (fear of missing out). ‘Houd het klein, houd het dicht bij jezelf ’ vind ik een mooie uitspraak, en het is er eentje waar ik vaak aan heb gedacht tijdens de coronacrisis. Wat mij betreft blijft dit ook hét geldende thema in de post-coronawereld. Van ‘groot, groter, meer’ naar een simpeler leven, oftewel: terug naar de basis. TEKST EVELINE HELMINK, HOOFDREDACTEUR HAPPINEZ EN SCHRIJVER VAN O.A. ‘HANDBOEK VOOR MINDERE DAGEN’

HOOFDREDACTIE: Ellen Van Hoegaerden TEKST: Jerom Rozendaal Grete Simkuté COVERBEELD: Ian Hermans VORMGEVING: Baïdy Ly DRUKKERIJ: Corelio

SMART MEDIA AGENCY Leysstraat 27, 2000 Antwerpen Tel +32 3 289 19 40 redactie@smartmediaagency.be

Veel leesplezier Gor Aroevic Project Manager

Nu te zien* Realisme nu t/m 4 oktober 2020 Wat is realisme nu? In de 19de eeuw zorgde het begrip voor een revolutie. Realistische schilders keken om zich heen en zetten dát op het doek. Die soms wel rauwe werkelijkheid was ‘te waar’ en dus niet ‘mooi’, vonden bijna alle vakbroeders en kunstliefhebbers. Zo’n 150 jaar later is realistische kunst niet langer revolutionair. Hoe hangt de vlag erbij? En vooral: hoe ziet het er in Nederland uit? De tentoonstelling Realisme nu geeft een update met schilderkunst van 2000 tot nu.

WINNAAR

BANKGIRO LOTERIJ

2019

Zwermen – Zoro Feigl t/m 4 oktober 2020 Al zo’n acht jaar doet kunstenaar Zoro Feigl experimenten met de bewegingen van een zwerm vogels. Kon hij die prachtige choreografieën in de lucht omzetten in kunst? Speciaal voor het Stedelijk Museum Schiedam leidde dat tot Zwermen, een mega-installatie aan het plafond. Kijk je als bezoeker omhoog dan lijkt het net alsof er een zwerm vogels boven je hoofd vliegt.

09 SEP – 29 NOV DE NIEUWE REVOLUTIE: IEDEREEN BEPAALT ZIJN EIGEN BEELDVORMING In Power to the Models – een coproductie van BredaPhoto en Stedelijk Museum Breda – draait fotograaf en curator Jan Hoek de machtsverhoudingen tussen fotograaf en model radicaal om. Niet de fotograaf, maar het model bepaalt het beeld. Hoek wil de macht die een fotograaf heeft onderzoeken en ter discussie stellen. De tentoonstelling laat een mogelijke toekomst zien waarin het model de fotograaf inhuurt en het beeld bepaalt, in plaats van andersom. Jan Hoek (1984) vroeg elf mensen met uiteenlopende achtergronden om zichzelf te laten fotograferen op de manier zoals zij dat zelf willen. We zijn eraan gewend dat de fotograaf de voorwaarden bepaalt voor de modeshoot of de nieuwsreportage. De beelden die we in de media zien – of die nou van slumbewoners, sekswerkers of politici zijn – worden meestal gemaakt door fotografen uit het Westen. Overwegend wit, vaak man. Maar die machtsverhoudingen beginnen te schuiven, ziet Hoek, en hij vroeg mensen met een profiel dat vaak eendimensionaal in beeld komt, het heft in eigen hand te nemen.

POWER TO THE MODELS Lotte van Eijk door Sabine Metz

CURATED BY JAN HOEK

Bruin Parry door Leo Veger

STEDELIJKMUSEUMBREDA.NL

Geen fiets stabieler dan een 4Wieler! 088 444 00 00 Solofiets

Duofiets Standaard

4wieler.nl

Voor iedereen breekt vroeg of laat het moment aan dat hij of zij niet meer met een veilig en vertrouwd gevoel op de fiets stapt, door ouderdom, lichamelijke beperking of onzekerheid. Vervelend, want in dit fietsland bij uitstek wil iedereen zo lang mogelijk blijven genieten van mooie fietstochten. Fietsen betekent vrijheid en onafhankelijkheid maar dat moet dan wel veilig en vertrouwd kunnen. Een e-bike is niet altijd geschikt, want relatief zwaar en je moet wennen aan de bediening. Bij het open afstappen en door de vaak hogere snelheid loop je juist meer in plaats van minder risico op ongelukken. Op een driewieler moet je opnieuw leren fietsen. Het kost energie om deze fiets op het juiste spoor te houden en als dat al lukt biedt zo'n fiets zeker niet de optimale veiligheid, stabiliteit en het gewenste comfort. Een fiets met vier wielen biedt dan een uitkomst. Hiermee kun je echt niet vallen en de fiets biedt daarmee optimale veiligheid. Een vierwieler lost de problemen met stabiliteit voor eens en altijd op. Vergelijk het met een auto: op een fiets met vier wielen hoef je absoluut geen angst te hebben om te vallen, ook niet als je stil staat. Ze sturen en rijden gemakkelijk en ze zijn er in diverse varianten met zadels of met zittingen met rugleuningen en armsteunen. Trapondersteuning kan ook. Je bent weer onafhankelijk en geniet! Een fiets met vier wielen voor 1 persoon is slechts 66 cm breed en past door elke deur. Er is een model dat ingeklapt dient als loophulp. Je loopt er gemakkelijk mee de lift of winkel in. Op verschillende modellen kun je gewoon rechtop zitten, op een zadel in een houding precies zoals op een gewone fiets. Dat is het beste. Als men niet op een zadel kan zitten dan zijn er vierwielers met een zitting met rugleuning en trap je iets meer naar voren. 4Wielers zijn er ook als duofiets. Je fietst naast elkaar op zadels of zittingen of als mix. Die fiets heeft een zadel links en rechts een zitting voor een begeleider. De zitting is verstelbaar zodat een kind van vijf jaar tot volwassen leeftijd op dezelfde fiets kan blijven (mee) fietsen. Ten slotte, zijn er mogelijkheden voor een aanhanger aan bijvoorbeeld de duofiets voor twee meefietsende passagiers. Zo wordt een uitje mogelijk met bijvoorbeeld de hele familie en kan de degene met gebreken volop genieten van zijn of haar bewegingsvrijheid. Er is zelfs een 4Wieler duofiets waar achterop een persoon in een rolstoel mee kan. Op een echt veilige fiets!. 4Wieler zorgt ervoor dat ook als er lichamelijke gebreken ontstaan, dit geen belemmering hoeft te zijn voor de mobiliteit en men veilig en comfortabel kan blijven genieten van mooie fietstochten. Geen fiets stabieler dan een 4Wieler! 4Wieler fietsen zijn niet goedkoop (vanaf € 3.995,-) maar gaan heel lang mee zodat de jaarlijkse kosten vergelijkbaar zijn met die van een gewone fiets. En er is de unieke gratis Terugkoopgarantie. Dan weet u vooraf wat u kwijt bent als u de fiets onverhoopt na 6 maanden, 1 of 2 jaar niet meer zou kunnen gebruiken. 4Wieler neemt de fiets terug zonder vragen te stellen en restitueert het afgesproken bedrag. Een hele zorg minder!

ETEN & DRINKEN TRENDS

FOKUS-ONLINE.BE

Nieuwe eetgewoontes wortelen in oude cultuur Nederlanders besteden steeds meer aandacht aan hun eten. De Brabantse Bourgondiër spreidt zich uit over het land, terwijl ook gezondheidshypes vruchtzame bodem vinden in de Nederlandse cultuur. De coronapandemie versnelt trends.

e coronacrisis heeft veel economische schade aangericht, maar ook bepaalde gewoontes geïntroduceerd en trends versneld. Dat geldt zeker voor de Nederlandse eet- en drinkgewoontes. “Tijdens de coronacrisis, toen mensen aan huis gekluisterd waren, is er meer aandacht aan de voeding besteed. Eten wordt iets om van te genieten”, vertelt Anneke Ammerlaan, trendwatcher op het gebied van eten en drinken uit Amsterdam. Eten werd vroeger vaak meer als een ‘noodzakelijk kwaad’ gezien, alhoewel dat sterk per gebied varieerde, aldus Ammerlaan. “De Brabanders staan niet voor niets bekend als Bourgondiërs. Daar is eten al langer een belangrijk onderdeel van de cultuur.” Deze traditie spreidt zich volgens de trendwatcher uit over heel Nederland. “Door de drukte van het moderne leven en sociale media, zijn mensen op zoek naar intimiteit. Dat kunnen ze vinden in de keuken en aan de eettafel.” Ammerlaan benadrukt dat deze trend al langer gaande was, maar door de coronacrisis versneld is. Een restaurantbezoek met vrienden is de laatste jaren veelvuldig ingeruild voor etentjes bij vrienden thuis. “Velen hebben een open keuken. Het is steeds populairder om in het weekend vrienden uit te nodigen en samen te koken. Zodoende is eten een erg sociale gelegenheid geworden.” Eten en drinken is een belangrijk onderdeel van onze levensstijl. De gewoontes worden mede bepaald door onze cultuur. Volgens Ammerlaan vormen onze roots een vruchtbare bodem voor veganisme en allerlei gezondheidstrends, die bijvoorbeeld vanuit Amerika komen overwaaien. “Nederlanders kunnen daar heel ver in gaan en ik denk dat dit met het protestantisme te maken heeft. Men is

het gewend om volgens principes te leven.” Voedingsexperts zijn het erover eens dat gezondheid en gezond eten steeds meer aandacht krijgen. “Er is steeds meer aandacht voor voeding als onderdeel van een gezonde levensstijl”, vertelt Rudi Crabbé, initiatiefnemer

steeds meer aandacht voor lokaal geproduceerde producten. Dat is niet alleen goed voor de carbon footprint, maar je volgt op deze manier ook het natuurlijke seizoensritme. In de zomer eet je tomaten en paprika, die vitaminerijk zijn. In de winter eet je boerenkool en spruitjes, pro-

Er is meer aandacht voor voeding als onderdeel van een gezonde levensstijl. — RUDI CRABBÉ, ETEN+WELZIJN

van het kenniscentrum Eten+Welzijn. Ook in deze trend speelt corona een versterkende rol. “Mensen met een gezonde eet- en leefstijl hebben meer weerstand en zijn minder vaak het slachtoffer van sterfte. Dat motiveert om het eetpatroon aan te passen.” Ook de klimaatdiscussie speelt hier een rol, meent de voedingscoach. “Er is bijvoorbeeld

ducten met meer mineralen en koolhydraten. Juist wat je dan nodig hebt”, legt hij uit. Lokale, soms artisanale producten raken steeds meer in zwang. Ammerlaan constateert dat de vraag relatief jong is en het aanbod nog niet heeft kunnen volgen. “Dat vergt een diversificatie van het aanbod. Veel van de huidige infrastructuur is afgestemd

op volume en efficiëntie. Diversiteit is niet het sterkste punt.” Toch heeft bijvoorbeeld de glastuinbouw op dat gebied al wel de nodige stappen gemaakt, vult Crabbé aan. “Duitsers spraken een aantal jaren geleden over de Nederlandse ‘wasserbom’ wanneer het over een tomaat ging. Daar zat geen smaak in. Inmiddels hebben Nederlandse telers een breed assortiment aan tomaten met verschillende smaken en voedingswaarden.” Nog volgens Crabbé heeft Nederland, door de innovatieve land- en tuinbouw, het in zich om met verse, gezonde en smaakvolle groenten de Europese gastronomie mee vorm te geven. Hij wijst op het voorbeeld van Koppert Cress, teler van talrijke kiemgroentes. De producten van de Westlandse glastuinbouwer vinden hun weg naar alle toprestaurants in de wereld. De horeca speelt een belangrijke rol bij de introductie van nieuwe producten, gerechten en methoden. “Het begint in restaurants en sijpelt dan door in alle lagen van de samenleving”, aldus Ammerlaan. Ook in de horeca zijn er revolutionaire ontwikkeling gaande. “Er zijn steeds meer jonge koks die hun smaak halen uit andere ingrediënten dan dierlijke producten. Zij maken heel veel gebruik van fermentatie voor de smaak of voegen bijvoorbeeld blaadjes van de zwarte bessenstruik toe”, zegt de trendwatcher. De nieuwe lichting sluit dierlijke producten niet uit, maar reduceert het belang ervan. Het is daarom dat ze reducetarians genoemd worden. Voor wie de Nederlandse gastronomische toekomst wil aanzien, moet volgens Ammerlaan de restaurants Choux en Coulisse in Amsterdam bezoeken. TEKST JEROM ROZENDAAL

WELZIJN GEZOND WONEN

FOKUS-ONLINE.BE

3 VRAGEN AAN...

MARK KOOISTRA HEAD OF MARKETING BIJ WHIRLPOOL NEDERLAND

Vormen slimme (connected) keukens de toekomst? “Zeker! Je kunt veel tijd besparen door bijvoorbeeld via een app je oven voor te verwarmen vanuit de auto. Ook een afzuigkap die automatisch aangaat bij rook- of vetvorming past in deze trend. ‘Guided cooking’ is eveneens in opkomst: de app onthoudt welke ingrediënten of recepten je voorkeur hebben en past daar suggesties op aan.” Veel mensen stappen over van gas op inductie. Waarom? “Deels door het beleid van de overheid: nieuwbouwwoningen hebben minder vaak een gasaansluiting. Op termijn wil de overheid natuurlijk alle huizen van het gas af. Maar ook de voordelen van inductie zelf zijn overtuigend: het is veiliger omdat er minder restwarmte is, dus is de kans kleiner dat je je brandt. De kookplaat is makkelijker schoon te maken en je kunt de temperatuur beter reguleren.” Welke innovaties zien we terug? “Inductieplaten waarbij de afzuigkap in de plaat is ingebouwd, doen het goed. Ook koken met stoom wordt populairder. Zo blijven de smaak, kleur en voedingsstoffen van producten beter behouden. Onze ovens hebben een ‘koken met stoom’-functie en zijn dus erg multifunctioneel. Maar de grootste innovatie is de Crisp-Fry: frituren in je combimagnetron zonder toevoeging van olie. Het combineren van verschillende kooktechnieken is een trend, en daarin past deze innovatieve magnetrontechniek.”

Ontspanning en hotelachtig comfort in eigen huis Van een apart koffiebarretje in je keuken tot natuurlijke tinten waar je spontaan rustig van wordt: de woontrends voor de komende tijd staan stuk voor stuk in het teken van welzijn.

e afgelopen maanden brachten we allemaal, gedwongen door de COVID-19-crisis, meer tijd thuis door. In plaats van een plek waar je ‘tussen de bedrijven door’ even bij elkaar kwam, werd thuis plots weer echt een heimat: een verblijfsplaats. En die wilden we en masse mooi maken. De een vond het tijd voor een fris behangetje, de ander begon aan een heuse verbouwing. Maar voor we lukraak toeslaan in woonwinkels: met welke trends moeten we rekening houden? En heeft de pandemie met bijhorende lockdown blijvend effect op hoe we onze woonsfeer creëren? Interieurarchitect Judith van Mourik spot in ieder geval één belangrijke trend: de ‘hotelisering’ van onze woonomgeving. Met andere woorden: we willen de sfeer van een comfortabel, aangenaam hotel eigenlijk altijd wel, en niet alleen als we op vakantie zijn – wat de komende tijd een onzeker aspect zal blijven. van Mourik: “Een hotelkamer is vaak één ruimte met alles erin: bed, klein bureautje, wc, badkamer… Ook thuis willen we minder aparte hokjes, maar een meer open lay-out creëren. De grenzen tussen afzonderlijke kamers vervagen en dat is efficiënt omdat we steeds kleiner gaan wonen.” Een andere manier om het ‘hotel-/horecagevoel’ te integreren thuis, is om bijvoorbeeld een koffiebarretje te bouwen in je keuken. “Dat hoeft geen gigantisch ding te zijn, maar een klein kastje waar er een warmwaterkraan is en een koffiezetapparaat. Zo’n apart plekje waar je speciaal koffie kunt zetten en drinken, dat geeft een speciaal gevoel”, zegt van Mourik.

Werd de afgelopen jaren het kleurenpalet gedomineerd door vijftig tinten grijs, wordt nu bruin de hoofdkleur. Ook de new neutrals – tinten als poederig roze of zacht mint – winnen aan

De grenzen tussen afzonderlijke kamers vervagen. Dat is efficiënt omdat we steeds kleiner gaan wonen. — JUDITH VAN MOURIK, INTERIEURARCHITECT populariteit. van Mourik: “Met deze kleuren kun je meer diepte toevoegen aan je interieur dan alleen met wit of grijs. Mensen, ook mannen, zullen niet meer opkijken van een roze wand, dat wordt gemeengoed.” Die zachtheid keert volgens de interieurarchitect ook terug in de ronde vormen die we de komende tijd veel gaan zien. Meubels met strakke, rechte hoeken worden afgewisseld met items met rondingen. ‘Contrast’ is hierbij, wat betreft van Mourik, het sleutelwoord. “Durf te spelen met tegengestelden: een oude tafel met nieuwe stoelen of een moderne keuken in een oud pand. Dat zorgt voor een levendig interieur.”

Ook trendwatcher Gaby van Gestel ziet een hang naar meer comfort, ontspanning en gezondheid in interieurs. “Nu we zoveel tijd thuis doorbrengen – doordat we al thuis werkten of dat moesten doen door de COVID-crisis – wordt je écht goed voelen in je interieur nog belangrijker”, zegt ze. Een thuis moet volgens haar voelen als een ‘cocon van veiligheid’. En dat gevoel kun je bereiken met tactiele materialen, natuurlijke kleuren en organische vormen – zoals van Mourik die al aanhaalde. Niet alleen eigen welzijn wordt belangrijker, maar ook dat van de planeet. Van Gestel: “We kiezen veel liever voor één stuk waar we lang plezier van hebben dan een hoop kleine zooi waarvan de waarde zeer discutabel is. Dat bewustzijn leeft meer dan ooit.” Dat we meer willen samenleven met de natuur, ziet van Gestel ook in hoe de grenzen tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ vervagen. “We maken van onze tuinen echte leefruimtes, met banken en planten. Door de crisis is gebleken hoe belangrijk het is om een buitenruimte te hebben.” Tot slot duikt de natuur steeds meer op in materialen voor binnen- en buitenshuis. “Van paddenstoelenschimmel kunnen bakstenen worden gemaakt, bijvoorbeeld. Deze ontwikkelingen staan nog in de kinderschoenen. Maar dat de natuur, de architectuur en het interieur steeds meer zullen samenwerken, is duidelijk.” TEKST GRETE SIMKUTÉ

Compass Pools

HET EERSTE ZWEMBAD TER WERELD DAT ZICHZELF REINIGT

Compass Pools maakt prefab zwembaden. Deze bestaan uit één stuk, hebben geen naden die vuil en bacteriën vergaren. Het zwembad is dus uiterst hygiënisch en onderhoudsvriendelijk. Bij Compass Pools bent u verzekerd van jarenlang zorgeloos zwem- en plonsplezier voor de beste prijs-kwaliteitverhouding. De zwembaden zijn van superieure klasse, gekoppeld aan staalharde garanties. U kiest uit een diversiteit aan modellen, formaten, kleuren XL Fast Lane 120

en afwerkingen. Één van deze bijzondere afwerkingen is het exclusieve VANTAGE-systeem. Slepen met bodemzuigers is verleden tijd. U houdt meer tijd over om te genieten van dit eerste zwembad ter wereld dat zichzelf reinigt. Het VANTAGE systeem bereikt richels, trappen, grijpranden en andere plekken in uw zwembad waar een gewone bodemzuiger niet bij kan. Het unieke circulatie- en reinigingssysteem verzamelt de vuildeeltjes in uw zwembad en zorgt continue voor kristalhelder water. U hoeft zich geen zorgen te maken over ontsierende elementen: VANTAGE is haast onzichtbaar. Bovendien zijn de spuitnozzels en accessoires beschikbaar in verschillende tinten die aansluiten bij de kleur van uw zwembad. Tevens geeft het een luxe uitstraling en u kunt optimaal genieten van uw zwembad! Meer weten? Laat u informeren door één van onze medewerkers of laat u inspireren op onze Instagram.

XL Lounger 95

Compass Pools Nederland | Telefoon 073 85 07 545 | info@compasspools.nl | www.compasspools.nl

De beste onder de zon

ijn wij Ook nu z nst! u van die nd. Op afsta el. Zeker. Sn | Merk

| Website

| bijv. markilux 6000

Designschermen van markilux. Made in Germany. Innovatieve techniek en hoogste kwaliteit, meerdere keren met Awards bekroond. Voor de mooiste schaduw ter wereld. markilux.nl

Haal meer uit uw vermogen… ...met de aandacht die het verdient

Hoe ziet uw financiële positie er nu en in de toekomst uit? Wij geven u graag inzicht. In één analyse ziet u hoe u ervoor staat en wat de haalbaarheid is van uw wensen en doelen. De balans vinden we met een beleggingsoplossing die ú het beste past. Dat is beleggen bij Van Lanschot. Uitgesproken persoonlijk. Uw eigen private banker die uw situatie kent Een beleggingsportefeuille die bij u past Inzicht in uw doelen en de haalbaarheid. Nu én later 24/7 up-to-date met de Beleggen App

Benieuwd naar de mogelijkheden? Kijk op vanlanschot.nl/elsevier of bel 0800 1737.

“De toekomst is sneller dan je denkt.” Robert Doornbos Ex-Formule 1 coureur & F1 analist Ziggo Sport

“Elegant, vooruitstrevend en allround.” José Woldring CEO / oprichter The Media Nanny

Super sportscar and daily driver. De Porsche Taycan. Kijk voor meer informatie en alle Porsche Centra op porsche.nl

Gemiddeld elektriciteitsverbruik 26,7 – 21,1 kWh/100 km en CO -emissie 0 g/km. ²

20-1423 Porsche - Adv - 1-1 - Super sportscar - FOKUS Lifestyle - 05-sep - 255x380 mm.indd 1

17-08-20 13:27

010

INTERVIEW JAN CREMER

FOKUS-ONLINE.BE

tilzitten is niks voor Jan Cremer. De kunstenaar – in woord en beeld – is al vanaf zijn 14de levensjaar onderweg. Zelfs nu, op zijn 80ste, heeft hij geen vaste verblijfplaats. Samen met zijn vrouw Babette verblijft hij afwisselend in Umbrië, waar ze op kleine schaal olijfolie produceren (“per ongeluk de allerbeste van de streek”), Amsterdam of Parijs. Door de coronacrisis zit Cremer ten tijde van het interview al enkele maanden ‘vast’ in Nederland, maar ondanks zijn onrustige geest, geniet hij ervan.

Juist nu er een grote verandering mogelijk is, is er nood aan kunstenaars, aan mensen met een visie die groots durven te denken.

‘Het leven is een ontdekkingsreis, houd je ogen open’ Zijn ‘Ik Jan Cremer’ wordt beschouwd als literair boegbeeld van de dekselse jaren 60. Maar hoe kijkt schrijver en schilder Jan Cremer – net 80 geworden, maar zeker niet minder ‘deksels’ – naar de huidige tijd? “Ik hoop dat mensen leren omgaan met stilte en rust.”

TEKST GRETE SIMKUTÉ

BEELD IAN HERMANS

Je staat bekend als een eigengereid iemand voor wie vrijheid enorm belangrijk is. Hoe heb je de beperkende coronamaatregelen beleefd? “Ik ben een paar weken voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak geboren. Dat je niet op straat mocht komen door een avondklok, is voor mij niet echt nieuw. Toen waren de straten ook leeg, en ondanks dat het prachtig weer was, mocht je na 7 uur ’s avonds niet meer naar buiten. Dan werd je opgepakt. Maar het was natuurlijk een compleet andere situatie. Nu voel ik me veilig. We hebben een groot huis, een tuin… En de eerste paar weken van de quarantaine was het dood- en doodstil op straat. Prachtig. Ik hoop dat mensen beter met stilte en rust leren omgaan. We hebben het, zeker in het Westen, hard nodig.” Met je 80 jaar heb je inderdaad een hoop meegemaakt en gezien. Maakt

Den Helder, een stoere stad met veel cultuurhistorie Den Helder dankt haar huidige vorm aan de Stelling van Den Helder. De stelling is grotendeels nog terug te zien in het landschap. Het is één van de oudste nog aanwezige militaire verdedigingslinies in Nederland en werd gebouwd in opdracht van Keizer Napoleon Bonaparte ter bescherming van de zeehaven en de Marinewerf Willemsoord. De Stelling Den Helder bestaat uit zes forten, de Oude Rijkswerf Willemsoord en 150 resterende bunkers. Vele van deze forten zijn te bezoeken. In Fort Kijkduin beleeft u twee eeuwen militaire geschiedenis en kunt u het aquarium bezoeken. Op loopafstand van Fort Kijkduin vindt u het Atlantikwall Centrum waar u kunt zien hoe Den Helder de zwaarst gebombardeerde stad van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog werd. @denhelderonline @denhelderonline @denhelderonline

www.denhelder.online

Verder is in Fort Westoever de Helderse Stadsbrouwerij gevestigd. Naast een volwaardige brouwerij vindt u in het fort ook een brouwcafé en bestaat de mogelijkheid tot het volgen van een rondleiding of één van de escaperooms. Geniet op het aangesloten terras, met uitzicht op het water, van een Helderse Jongen. Wandelen, fietsen en varen langs de Stelling Er zijn vele mogelijkheden om de Stelling al wandelend, op de fiets of vanaf het water te bezichtigen. Op onze website zijn verschillende wandel-, fietsen vaarroutes te vinden die u langs de Stelling Den Helder leiden. Tip: de NS-wandeling Helderse Duinen brengt u via Kunst- en Natuurproject de Nollen langs de forten en Nederlandse verdedigingswerken, over de Helderse Zeedijk met uitzicht op de Noordzee naar de Oude Rijkswerf Willemsoord.

JAN CREMER INTERVIEW

#FOKUSLIFESTYLE de coronacrisis nog enige indruk? “Het zijn heel bijzondere tijden nu. Ondanks dat we pandemieën al honderden keren hebben meegemaakt in de geschiedenis, is het wel een moment waarop verandering mogelijk is. Ik hoop echt dat er een andere tijd zal volgen, waarin we boeren beter behandelen en teruggaan naar een kleinschaliger leven. Afgrijselijke instituten als de bioindustrie moeten verboden worden, net als veetransporten… We zeggen te leven in een beschaafde wereld, maar hoe wij met dieren omgaan, is misdadig. Wakker worden, mensen! Hoe hebben we zo kunnen leven? Vroeger slachtte de slager een koe en een varken en daar leefde een heel dorp een week van. Nu is het een en al massaslachting.” Jij schildert graag de natuur in haar roerige, onvoorspelbare staat van zijn. Het lijkt alsof je je doorlopend bewust bent van hoe nietig wij eigenlijk zijn, terwijl anderen daar een virusuitbraak voor nodig hebben. “Ik ben opgegroeid in Twente, met boeren om me heen. Al vanaf mijn vierde leerde ik rooien, ploegen, eggen, paardrijden, jagen… Ik had al heel vroeg respect voor de natuur en droomde van een eigen boerderij met een grote muur eromheen. Hier zou ik dan samenleven met paarden, ezels, ganzen, honden en katten. Nu heb ik een groot woud in Italië met olijfbomen. Dat is een prachtige boom, een sterke overlever. In de Romeinse tijd brandden ze olijfbomen af als straf, maar ze groeiden altijd terug… Dat is een mooie symboliek.” Hoe kunnen we onze band met de natuur herstellen? “Door om je heen te kijken. Ik ben noodgedwongen in armoede opgegroeid, maar in landschappen vond ik rijkdom. De vogels in bomen, de geur van het land… Je kunt jezelf tevredenstellen met in feite niks. Met kijken en ruiken. Zet je zintuigen open. En verplaats je in een dier. Observeer een kat of een vos, je zult veel over jezelf leren. We schieten raketten af en gaan naar Mars, maar we zouden beter eens kijken naar wat de aarde ons te bieden heeft. Ik zeg altijd maar: het leven

Ik hoop echt dat er een andere tijd zal volgen, waarin we boeren beter behandelen en teruggaan naar een kleinschaliger leven. is een ontdekkingsreis, maar je moet wel je ogen openhouden.” Over ‘de ogen openen’ gesproken, dat deed je met ‘Ik Jan Cremer’ in 1964. Dat boek stond vol geweld, seks en bloed. Denk je dat de huidige kunst nog choqueert? En moet dat nog? “We hebben zeker nood aan taboedoorbrekende kunst, maar het is er niet. We leven in een paradijs. De generaties na de Tweede Wereldoorlog zijn verwend. Ze hebben altijd centrale verwarming gehad, goed eten, nooit een oorlog meegemaakt… Zeker de huidige generatie jonge mensen ligt op een donzen deken. Dat zie je ook terug in de kunst en de literatuur. Als ik schilder, smijt ik met verf; als ik schrijf, dan hamer ik de letters op papier met een schrijfmachine. Je moet een strijd leveren, moeite doen voor kwaliteit. Voor veel jonge mensen is de coronacrisis misschien wel het eerste beetje tegenslag dat ze meemaken. Het zal ze doen nadenken over het leven.” Maak je je zorgen over de staat van de kunsten? Niet alleen inhoudelijk, maar ook door wat de crisis zal aanrichten? “Ik maak me geen zorgen, want ik kan er niks aan doen. Nederland is een geweldig land, maar er is een groot nadeel: er is geen kunstministerie. Voor een beschaafd land is dat een beetje beschamend. Dat de ministerpremier zegt: kunst is voor de amateurs… Waar heeft hij het over? Kunst doet een mens leven! Het brengt kleur in het bestaan. Holland mist een kunstcultuur. Kijk naar Italië of Frankrijk: daar kan iedereen je vertellen over de mooiste kunstwerken, vol trots. Het idee is: het brengt geen geld op, dus is het niet interessant. Maar juist nu er een grote verandering mogelijk is, is er nood aan kunstenaars, aan mensen met een visie die groots durven te denken.”

Hoe denk je dat we over pakweg 20 jaar terugkijken op 2020? “Als ik realistisch ben, denk ik: waarschijnlijk hebben we tegen dan vier of vijf van zulke pandemieën gehad, en zijn we het allang weer vergeten. Maar toch hoop ik dat we op deze tijd terugkijken als een tijd van bewustwording. Een boer uit Twente zei me eens: je moet de aardbol zien als een appel. Daar steken we nu de hele tijd breinaalden in. Wat blijft er van die appel over? Niks. Er zijn te veel mensen op de aarde, er is te veel industrie, de rijken worden rijker, de armen armer… Het zou mooi zijn als banken en rijke oligarchen nu hun verantwoordelijkheid zouden nemen en kapitalen zouden investeren in de natuur.” Wat vind je eigenlijk van ouder worden, Jan? “Omdat ik nog steeds zoveel werk, heb ik niet door dat ik ouder word. Ik ben nog steeds die jongen van 14 die hard aan het werk is. Nog steeds rusteloos en ik wil eigenlijk juist steeds meer doen. Wat mij betreft word ik 120.”

SMART FACT. Wat is het belangrijkste advies dat jij ooit hebt gekregen? “Mijn moeder heeft me geleerd: ga negatieve mensen uit de weg. De nee-zeggers, zij die ‘ja, maar...’ zeggen, behoren tot de massa. Degenen die hun eigen koers blijven varen, zijn zij die echt iets kunnen betekenen in de wereld. Verloochen jezelf dus niet. In één van mijn boeken schreef ik: ‘Je komt alleen, je bent alleen, je sterft alleen.’ Dus doe waar je zin in hebt en geniet van dit moment, want dat is uiteindelijk het mooiste moment.”

011

3 VRAGEN AAN...

ROBERT VAN HEES 4WIELER Voor wie is de vierwieler? “De vierwieler heeft een aantal doelgroepen, waarvan ouderen de belangrijkste zijn. Met een vierwieler kan een oudere, die niet meer veilig en met een vertrouwd gevoel op een fiets stapt, zijn hobby gewoon blijven uitoefenen. Het is een veilig, comfortabel vervoersmiddel dat zorgt voor dezelfde beleving als een gewone fiets.” Waarom weten we zo weinig over vierwielers? “Je komt enkel met het product in aanraking als je partner, ouder of ander familielid niet meer veilig op een gewone fiets verder kan en je alternatieven zoekt. Dan wordt gewoonlijk gedacht aan een e-bike of een driewieler. Maar die zijn niet veiliger, je krijgt er een risico bij. Met een driewieler heb je bijvoorbeeld last van instabiliteit en moet je opnieuw leren fietsen. Waarom denk je dat er in de auto-industrie ook geen driewielers meer bestaan?” Hoe kan de vierwieler meer naamsbekendheid genereren? “We moeten af van het idee dat driewielers veilige alternatieven zijn voor de gewone fiets. Dit gevoel leeft bij beleidsbepalers, ergotherapeuten, de fietsbond en andere partijen. Ook fietsenmakers, die zich minder met vierwielers kunnen identificeren, zullen geen reclame maken voor onze fiets. Het is daarom aan de doelgroep zelf om zich goed te informeren, de vierwieler te ontdekken en weer veilig te kunnen fietsen.”

Verrassende Nederlandse kunstcollecties in het zonnetje gezet De coronacrisis bracht de Nederlandse musea een zware slag toe. Door de verplichte sluiting en heropening met beperkingen vielen de inkomsten sterk terug. Maar de pandemie leidt ook tot hernieuwde aandacht voor de eigen museale collectie. Met de campagne De kracht van onze Nederlandse collecties geeft de Vereniging Rembrandt dit proces een extra stimulans. “Onze museale verzamelingen zijn enorm rijk en interessant”, stelt Fusien Bijl de Vroe, directeur van de Vereniging Rembrandt. “Daar raak je nooit op uitgekeken.”

Wat is de Vereniging Rembrandt? “De Vereniging Rembrandt zet zich in voor het Nederlands openbaar kunstbezit. Wij hebben meer dan 16.000 leden. Met het contributiegeld helpen we Nederlandse musea bij de aanschaf van kunstwerken. De vereniging is in 1883 opgericht door een groep mensen die op een veiling mee wilde bieden op tekeningen uit de verzameling van Jacob de Vos. Men vond dat de kunstschatten uit deze belangrijke collectie, die naar het buitenland dreigden te verdwijnen, voor het Nederlandse publiek beschikbaar moesten blijven. Dat is 137 jaar later nog steeds ons uitgangspunt: de musea helpen verzamelen zodat topkunst voor iedereen te zien is.” De Vereniging Rembrandt is de drijvende kracht achter de campagne De kracht van onze Nederlandse collecties. Wat houdt die precies in? “De campagne is bedoeld als steuntje in de rug voor musea, die het door de coronacrisis erg moeilijk hebben. We willen daarbij de rijke Nederlandse kunstcollecties in het zonnetje zetten. Er is de laatste jaren veel focus geweest op grote tentoonstellingen met internationale bruiklenen. De eigen collectie is daarbij soms uit het oog verloren. Samen met de Turing Foundation hebben we 350.000 euro beschikbaar gesteld aan musea om één of meerdere kunstwerken uit de eigen collectie in de kijker te zetten. 45 musea over het hele land, van groot tot klein, hebben tot 10.000 euro gekregen om een presentatie rondom een eigen kunstwerk te organiseren. Deze presentaties zijn in de aankomende maanden te zien.” Hebt u enkele voorbeelden? “Het Rijksmuseum gebruikt de steun om twee werken van de Renaissanceschilder Piero di Cosimo uit te lichten. Dit zijn niet de standaardwerken waar je meteen aan denkt bij een bezoek aan het Rijksmuseum, maar ze behoren tot de mooiste Italiaanse schilderijen in Nederlands bezit. Ook wordt de subsidie gebruikt om werken die het depot zelden of nooit verlaten tentoon te stellen. Een voorbeeld is de Indiase palempore in Kasteel Amerongen. Een ander leuk voorbeeld van een presentatie is Nijmegen, waar Museum Het Valkhof schilderijen van het landschap rondom Nijmegen koppelt aan wandelingen in de regio.”

Wat zijn de gevolgen van de coronacrisis voor de Nederlandse musea? “De financiële gevolgen van de lockdown en de huidige beperkingen zijn voor een groot aantal musea ernstig. Aan de andere kant schept de crisis ook mogelijkheden en leidt tot herbezinning. Toen de musea tijdens de lockdown gesloten waren, vroeg de Vereniging Rembrandt via haar online kanalen welke kunstwerken het meest gemist werden. Uit de overweldigende respons bleek dat veel werken in onze Nederlandse musea worden beschouwd als vrienden, waarvoor mensen steeds terugkeren.

Ook zijn musea zelf hun eigen verzameling gaan herontdekken en herwaarderen. Die collecties zijn vaak veel rijker dan we beseffen. Musea beschikken over prachtige collecties, waarmee je oneindig veel verhalen kunt vertellen. Het is tijd om deze verhalen vrij te laten.” De Vereniging Rembrandt uitte recent kritiek op het nationale cultuurbeleid. Waarover juist? “De bezuinigingen op de nationale cultuurbegroting die tien jaar geleden zijn ingezet, hebben steeds zwaardere eisen gesteld aan de musea om eigen inkomsten te genereren. Daartoe waren steeds meer bezoekers nodig, steeds meer en grotere tentoonstellingen, en meer media-aandacht. Dat heeft geleid tot blockbusters met grote namen en internationale bruiklenen. Daar is op zich niets mis mee, maar we moeten het belang van de eigen collecties als bron van verbinding en inspiratie niet uit het oog verliezen. Mensen komen juist terug naar musea voor de werken die altijd te zien zijn. Zo creëer je lokaal draagvlak, waarmee de musea weerbaarder zijn voor crises zoals de coronacrisis.’

Piero di Cosimo, Portretten van Giuliano en Francesco Giamberti da Sangallo, 1482 – 1485

Pablo Picasso, Vase Femme, 1954. Te zien in Design Museum Den Bosch, in het kader van de actie De kracht van onze Nederlandse collecties. Aangekocht met steun van de Vereniging Rembrandt in 1986.

Maker onbekend (India), Palempore, ca. 1740-1750

De kracht van onze Nederlandse collecties is mogelijk gemaakt door Vereniging Rembrandt en Turing Foundation

De Indiase palempore is sinds 24 juli te zien in Kasteel Amerongen Piero di Cosimo is vanaf 9 september te zien in Rijksmuseum Vase femme is vanaf 1 oktober te zien in Design Museum Den Bosch

www.verenigingrembrandt.nl/dekrachtvan

Foto: Leontine van Geffen

Foto: Marlo Reeders

Foto: Bob Awick

BankGiro Loterij Open Monumentendag dit jaar nét iets anders Op 12 en 13 september openen de monumenten in Nederland hun deuren voor publiek – dit keer óók via de digitale weg. Van oude scholen tot mysterieuze kerkhoven en andere plekken waar je normaal niet kan komen. “Monumenten hebben van alles doorstaan: de Spaanse Griep, pestepidemieën en rampen. En toch staan ze er nog altijd. Daar hebben we inspiratie uit geput voor de Open Monumentendag van dit jaar”, vertelt Marlo Reeders, directeur van Stichting Nederland Monumentenland, organisator van de Open Monumentendag. “Door de coronacrisis verliep de organisatie dit jaar anders. Zo werd er – net als de rest van Nederland – vaak via Zoom vergaderd met alle lokale comités, maar ook de uitvoering van deze 34e editie van een van de grootste culturele manifestatie van het land valt op.”

Virtuele tours Sommige monumenten zullen net als altijd ‘live’ te bezoeken zijn (aangepast aan de anderhalvemetersamenleving), andere monumenten kun je van een afstandje bewonderen en ook zal een deel van het uitgebreide aanbod online te

Open 1 2 - 1 3 s e p t Monumenten Dag Rotterdam

bezichtigen zijn. Reeders: “De comités hebben gewerkt aan alternatieve programma’s, zoals fietsen wandeltochten, films, pubquiz, virtuele tours en 3D-experiences, al dan niet binnen het jaarthema.” Dit jaar is het thema ‘leermonument’: een mooie woordspeling om aan te geven dat er over elk monument wel iets valt te leren.

Bijzonder kijkje Eén van de gemeentes die dit jaar volledig ‘digitaal gaat’, is ’s Hertogenbosch. In deze stad is Open Monumentendag enorm populair: jaarlijks trekt het gemiddeld 12000 bezoekers. Om ook in dit ‘bizarre jaar’ aan de verwachtingen te voldoen, komt de Brabantse stad met een alternatief, creatief programma. Digitaal zul je een kijkje kunnen nemen op zolders, in torens of kelders van historische gebouwen waar je normaal gesproken niet zomaar binnenkomt, ook niet tijdens een ‘normale’ Open Monumentendag.

programma in de nabije omgeving heeft, kan via onze website het digitale aanbod ontdekken.

Ná Open Monumentendag Wie denkt dat monumenten maar twee dagen per jaar te beleven zijn, heeft het mis. Reeders: “Maak bijvoorbeeld gebruik van het Nationaal Monumenten Portaal, een site die je in staat stelt het gehele jaar door monumenten te beleven. Dit platform bundelt must-sees van grote en kleine monumenten beherende organisaties, waaronder de monumenten van Natuurmonumenten, Hendrick de Keyser. Reeders: “Of je nu een bijzondere plek zoekt om te bezoeken of er te overnachten, voor een dagje uit of om in te trouwen. Je kunt zelfs kijken welke monumenten te koop staan. Het is geweldig dat we zulke prachtige monumenten hebben, dus laten we er gebruik van maken en ze relevant houden!

Stoere havenarbeider Maar ook andere steden pakken uit. In Heerhugowaard kun je je laten verbazen door pratende schilderijen tijdens een 3D-experience; Breda ontwikkelde een Citygame en Rotterdam biedt een theatrale wandeling aan voor kids met een stoere havenarbeider als gids. “We zijn enorm trots op alle betrokken vrijwilligers. Dat er, ondanks het labyrint van onzekerheden, toch een Open Monumentendag zal zijn, is een prestatie van formaat. Daarnaast is het ook belangrijk te noemen dat we niet kunnen bestaan zonder de enorme steun van de BankGiro Loterij en het Fonds voor Cultuurparticipatie”, aldus Reeders.

Beleef monumenten het hele jaar door

www.monumentenportaal.nl

DE HEF

Goed voorbereiden at

es Ros

Handelsplein

Download de gratis routes

o m d rot t e rd a m . n l

openmonumentendag.nl

Omdat niet alle gemeentes dit jaar meedoen en er in de participerende gemeentes een aangepast programma is, raadt Reeders aan om dit jaar voorbereid op pad te gaan. “Kijk op www. openmonumentendag.nl wat er in jouw omgeving te doen is en reserveer waar noodzakelijk vooraf. De veiligheid van de bezoekers en de betrokken vrijwilligers staat hierbij voorop. Wie geen fysiek

Kom vanaf 18 september naar het nieuwe mediamuseum! Zeestraat 82 | tickets via denhaag.beeldengeluid.nl

Pak eens ’n podium! Het nieuw cultureel seizoen is kleiner, intiemer en het meest bijzondere ooit.

aar waar normaal gesproken applaus en gejuich de zaal vult was het in maart opeens oorverdovend stil. Wat is een theater, concertzaal en (pop)podium zonder publiek? Een schrijnend beeld dat zowel de theateren concertliefhebber raakt als ieder werkzaam in de culturele en creatieve sector. Het theaterseizoen 2019/2020 kwam met de komst van het coronavirus abrupt ten einde. Het theatergordijn bleef gesloten en de entreedeuren die normaal altijd openstaan werden op slot gedraaid. In deze stille en afwachtende periode deden de podia, gezelschappen en ensembles daar waar zij goed in zijn; improviseren en creatieve nieuwe plannen smeden om als sector overeind te blijven. Het is juist deze passie en gedrevenheid die een bezoek aan theater en concert doet bijblijven. En is jezelf verliezen of laten meevoeren in een verhaal, muziekstuk of emotie niet iets waar we allemaal nu behoefte aan hebben? Pak eens ’n podium! De oproep van Stichting Promotie Theateren Concertbezoek (SPTC), uitgever van de Podium Cadeaukaart, is door de coronacrisis niet gewijzigd maar juist luider en van meer belang geworden. De stichting met ANBI-status is ruim 40 jaar geleden in het leven geroepen door de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) die een collectief promotiemiddel zocht. Dit werd de non-profit Podium Cadeaukaart. Op een eenvoudige manier kan met de cadeaukaart theateren

Meer info: www.podiumcadeaukaart.nl

concertbezoek aan elkaar cadeau gegeven worden. Dit trekt vooral eerste-keer-bezoekers over de theaterdrempel. De opbrengsten van de cadeaukaart vloeien altijd terug naar de sector, in aankoop van toegangstickets of in het promoten van de sector. De missie van Podium Cadeaukaart is, met de podia die momenteel in noodweer verkeren, waardevoller dan ooit; het genereren van méér bezoekers voor theater en concert. Met een aangepaste programmering voor september tot en met december beginnen de podia aan hun tweede akte. Er zijn minder plaatsen beschikbaar en de hele programmering van voorheen kon van tafel worden geveegd. Maar voor de bezoeker heeft dit ook zijn voordelen. Een avond uit naar theater en concert is nog intiemer en unieker geworden. Zittend aan een tafel op het toneel of in speciale loveseats, er zijn genoeg vindingrijke oplossingen bedacht om een zeer veilige, bijzondere en unieke avond uit aan te bieden. Een avond uit naar theater en concert is niet meer alleen een winst voor jezelf als bezoeker maar ook voor je favoriete theater, gezelschap of (pop) podium die niet zonder haar publiek kan. Live entertainment is onvervangbaar dus pak eens ’n podium. Dit wordt met afstand het meest bijzondere seizoen die je als bezoeker lang zal bijblijven. Een ander verrassen met een avond uit? Geef Podium Cadeaukaart. Hét cadeau dat je bijblijft.

016

EXPERTPANEL VRIJE TIJD

FOKUS-ONLINE.BE

Zo gaan we de rest van 2020 leuk invullen Ontwikkelingen rondom COVID-19, de anderhalvemetermaatschappij en alle andere voorzorgsmaatregelen hebben ons gedwongen om een andere invulling te geven aan leisure. Cultuurbeleving, ontspanning en reizen zullen niet meer hetzelfde zijn. Maar hoe kunnen we toch maximaal blijven genieten in de nieuwe situatie?

HUGO VAN DONSELAAR.

BASTIAAN KLOMP.

JOB NOORDHOF.

Initiatiefnemer Stay Local

Algemeen directeur Thermae 2000

Hoofd Marketing, Communicatie en Klantcontact bij Het Concertgebouw

Hoe kun je je vrije tijd post-corona op de meest creatieve manier invullen? “De meeste mensen leven en werken in de stad en zitten aan hun telefoons en laptops gekluisterd. Stress, burn-outs en dagelijkse sleur zijn het gevolg. Ga in je vrije tijd dus eens naar buiten in je eigen regio, ontdek wat er in het buitenleven valt te beleven. Bezoek de lokale molenaar of boer, maak een wandeling door de natuur, bezoek een museum in de buurt. Ga lokaal en ga naar buiten. Onder andere kamperen, mits nieuwe stijl, is daar een ideaal middel voor. Er is een enorme laag stof over het imago van ‘kamperen’ gevallen de afgelopen decennia. De massale campings met glijbaanparadijzen, animatieteams en honderden andere kampeerders hebben daar zeker geen positieve invloed op gehad.”

“Veel mensen beseffen nu dat ze zich de laatste jaren hebben laten leiden door sociale media en maatschappelijke druk. De coronatijd heeft precies voor een harde reset gezorgd en mensen staan veel meer open om te genieten en eens echt de boel de boel te laten. In een wellnessomgeving kun je hier opperbest invulling aan geven. Kom gewapend met enkel een boek genieten van de rust, het goede van het Limburgse leven. Laat je schouders losmasseren en geniet van echte gastvrijheid. Creativiteit zit hem dus vooral in het overgeven aan een stukje rust. Het zorgt ervoor dat je je thuis ook minder laat afleiden. Slechts één dagje tussendoor of dankzij enkele nachten op hotel waan je je echt even op vakantie.”

“Na drie maanden gesloten te zijn geweest, mogen de deuren van concertzalen weer open voor maximaal 350 bezoekers. Dit totdat er een vaccin is tegen het virus. Dat is vanuit financieel oogpunt natuurlijk veel te weinig voor een zaal als Het Concertgebouw met 2.000 stoelen. Steeds meer zalen creëren nieuwe concepten om toch weer cultuur te brengen. Zo programmeren wij samen met onze partner de BankGiro Loterij deze zomer een serie met twee concerten op een avond. De zaalopstelling zal hetzelfde zijn als in het openingsjaar van het gebouw, in 1888: geen rijen stoelen in de zaal, maar kleine tafeltjes met stoelen ernaast. Het zouden wel eens legendarische avonden kunnen worden.”

Wat zijn de nieuwste trends van het moment? “Je ziet initiatieven rond lokaal toerisme uit de grond schieten, in de Benelux en daarbuiten. Allemaal goede initiatieven, als we voor ogen houden dat de lokale bevolking er geen last van heeft. Camper-deelplatformen als Goboony, Camptoo en PaulCamper groeien erg hard. Ook Campspace, een platform voor kampeerplekken bij particulieren op het land, maakt momenteel een explosieve groei van meer dan 750 procent ten opzichte van vorig jaar. Kamperen buiten de stad, maar toch op een ‘instagrammable’ locatie neemt een enorme vlucht. Ook het aantal verhuurders groeit hard. Veel mensen bieden hun land aan voor een klein bedrag om op die manier een oplossing te bieden voor ons ‘collectief vakantieprobleem’.”

“Mensen zoeken naast lichamelijke ontspanning tegenwoordig ook naar geestelijke ontspanning en rust. Daar spelen wij op in, middels extra rustruimtes en rituelen met onder andere mindfulness in infraroodstoelen en yoga. Net voor de uitbraak van de coronacrisis hebben we een nieuw panoramagebouw geopend op de ligweide met een grote panoramasauna, meerdere rustbelevingsruimten en een extra zonneterras. Daarnaast zie je ook de trend van verbinding met de regio – ‘support your locals’. Hier waren wij bij Thermae 2000 al langere tijd mee bezig door juist de bijzondere kenmerken van Limburg terug te laten komen: Mergel, regionale streekproducten, water uit eigen bron…”

“De crisis heeft veel impact op de online ontwikkelingen binnen de culturele sector. Bij aanvang van de lockdown verschenen meteen online video’s van musici. Het begon met de ontroerende filmpjes uit Italië met mensen zingend op hun balkon. Vervolgens maakten musici opnames vanuit huis. In korte tijd zijn de online concerten verder geprofessionaliseerd. Zelf maken we de Empty Concertgebouw Sessions, samen met Van Lanschot Kempen, en bereikten we met ons Online Mahler Festival ruim 1,8 miljoen kijkers. De huidige ontwikkeling is dat concerten niet meer gratis, maar betaald aangeboden gaan worden. Er zijn in de afgelopen maanden tientallen platforms gelanceerd die dit technisch mogelijk maken.”

Hoe ziet de toekomst eruit voor jullie sector? “Ik verwacht dat er een verandering in ons reisgedrag zal plaatsvinden. De nadelen van massatoerisme waren al langer bekend, maar met het uitbreken van de pandemie zijn we gedwongen om ons reisgedrag écht te veranderen. De vraag is hoe blijvend deze verandering van globaal massatoerisme naar lokaal microtoerisme is. Willen we post-corona weer met zijn allen de hele wereld over vliegen? Durven we dat? Mogen we dat? En kunnen we het weer betalen, met de economische crisis op komst, om met zijn allen de hele wereld over te vliegen? Wij laten met de staylocal-beweging zien dat je dichtbij huis een uniek, veilig, duurzaam en mooi alternatief hebt voor jouw zoveelste trip naar Zuidoost-Azië.”

“Wij denken dat mensen in de toekomst bezig zullen zijn met een gezonde work-lifebalance en het vinden van rust. Wij zien ook dat onze gasten meer gebruik maken van ons totale aanbod van uitgebreid dineren tot lekkere verwenbehandeling en deelname aan activiteiten. We willen ook één grote horecaoutlet creëren, waar we flexibel met ruimte kunnen omgaan. Vaak wordt er geprobeerd beleving te creëren, eigenlijks soms té vaak. De mooiste beleving zit in veel gevallen eerder in de echtheid van de natuur. Daarom heb ik hoge verwachtingen van onze sauna in de mergelgrot, die zich op ons terrein bevindt. Hoe gaaf is het om in een échte mergelgrot onder de grond te zitten?”

“Wanneer de zalen na de ontdekking van een vaccin weer open kunnen zonder beperkingen, zal het culturele landschap er anders uitzien. Een aantal zalen, producenten en gezelschappen zullen het financieel niet halen, waardoor het aanbod zal verschralen. Dat is een treurig vooruitzicht. Positief effect zal zijn dat er door de crisis structurele vernieuwing heeft plaatsgevonden. Onder druk zijn in korte tijd nieuwe formats ontstaan, waarmee nieuw publiek bereikt kan worden. En natuurlijk heeft de crisis meer dan ooit de waarde van concerten, theater en kunst duidelijk gemaakt. Het gemis van de livebeleving wordt door velen sterk gevoeld. Als Het Concertgebouw weer zonder beperkingen open kan, zal dat als een bevrijding voelen.”

TEKST JEROM ROZENDAAL

k c a b h AS c € 00 -1 t AR m S S T a t ARis

MeliTTa B ®

en it e it l ia c e p s ie koff 1 2 & il t s r e t Fluis .nl w w w.melitta

® Registered trademark of a company of the Melitta Group

n op: e ll e d o m e ti c Bekijk alle a

018

CHRONICLE RUBEN FUST

FOKUS-ONLINE.BE

Wat als de fashionindustrie uit de mode raakt? We zijn No Label nooit begonnen als modemerk, maar wilden een makkelijke oplossing bieden voor iets wat voor veel mannen allesbehalve een makkelijke opgave is: mode.

annen zijn simpele wezens, zo wordt gezegd. Praktisch en functioneel, zelfs als het om mode gaat. Heb je die broek nog van vorig jaar? Heb je dit product in andere kleuren? Wat is mijn maat? Staat dit mij? Het geldt niet voor iedere man, maar over het algemeen valt mode buiten zijn top 20 prioriteiten. Anders dan bij vrouwen, daar vind je het terug in de top 5. Heb je ooit een vrouw horen zeggen: ‘Doe maar drie keer dezelfde broek, dan kan ik even vooruit?’ Wat wij creëren is eenvoud, een oplossing voor iets wat noodzakelijk is, zonder dat het saai wordt. En dat is nodig: een overzichtelijke winkel met weinig poespas, vrijwel ieder artikel past bij elkaar. Je maat is altijd hetzelfde – M is M en L is L – en ja, die basic chino van vorig seizoen, die is er ook. Je niet laten opdringen, je tijd nemen om rond te kijken, en ondertussen maakt iemand wel even een koffie voor je. En ook eerlijk, transparant en zo duurzaam mogelijk. Het is een work in progress, maar we willen laten zien dat de fashionindustrie helemaal niet zo trendy is. Dat het businessmodel hopeloos is verouderd. De prijs staat niet gelijk aan de kwaliteit, kleding gaat vaak tot wel zeven keer over de kop. Maar in een tijd van globalisering, en met een online informatievoorziening die alles transparant maakt, kan een industrie dan nog steeds vasthouden aan dat oude model? Is die middleman nog nodig? Betekent duur ook goed?

Fair wear moet onderdeel van je DNA worden.

Het doorbreken van dogma’s is moeilijk: ‘Maar zo hebben we het altijd gedaan’. Precies daar valt de winst te behalen. Met de kennis die we hebben opgedaan, kwamen we er snel achter dat het ‘ertussenuit halen van de middleman’ enorm veel ruimte gaf. Het product mocht in de kostprijs twee keer zo duur worden, terwijl we de verkoopprijs kunnen halveren. We konden plots met de mooiste stoffen werken, die ook veel langer meegaan. Onze productietijd ging van 6 maanden naar 4 weken en overproductie behoorde tot het verleden. Ook dat is kwaliteit. Ik kijk er met verbazing naar: pre-collection sale, mid season sale, pre-sale… Alsof er geen tijd meer is om een product voor de normale prijs te verkopen. Klanten wachten wel totdat er weer een sale is. Je kunt de verantwoordelijkheid voor een duurzame benadering niet alleen bij de consument leggen. Als we willen veranderen is het hand in eigen boezem. Maar waar veel merken duurzaamheid en fair wear als marketingoffensief inzetten, moet het simpelweg onderdeel van je DNA worden. Betere kwaliteit, transparantie over prijsopbouw en maakwijze, en een collectie die de gewone man in één keer zonder zorgen kan laten slagen, of het nu in de winkel is of online. TEKST RUBEN FUST, MANAGING DIRECTOR NO LABEL

Culinaire

41% KORTING

Wijnpakketten

6 FLESSEN + MAGNUM

van de Wijnbeurs

Maak kennis met de Wijnbeurs en profiteer nu van deze twee heerlijke, culinaire pakketten. Geniet van het culinaire rode pakket met daarin: 2 flessen Bourgondische Pinot Noir Réserve met body 2 flessen 7 jaar oude Spaanse Gran Reserva 2 flessen rijke Rosatti Primitivo La Pauline Magnumfles ‘1er Tirage’ van 1,5 liter.

€ 85,Nu slechts

€ 49,99

Of geniet van het Culinaire Chardonnay pakket, inclusief Magnumﬂes van een ‘Chablis-like’ Chardonnay.

per pakket met actiecode:

CU9EL*

Gratis thuisbezorgd. Proost!

Door ons

Unieke

Proefpanel Geselecteerd

“Al onze wijnen worden blind geproefd door een deskundig proefpanel van 8 wijnexperts, met samen 170 jaar proefervaring. De beste en meest koopwaardige wijnen worden door hen geselecteerd.” – WIJNBEURS PROEFPANEL

SCAN DE KURK EN BESTEL

Bestel via: WIJNBEURS.NL/CULINAIR

‘Geen 18, geen alcohol’

Geldig t/m 1 november 2020. Art. 3378002/3379102. * Alleen geldig op deze pakketten. Maximaal 2 pakketten per klant. Niet geldig i.c.m. andere acties. Tel. bereikbaar ma. t/m vrij. 8.30 -18.00 uur, za. 8.30 -14.00 uur (0294 - 788 103)

Ja, ik bestel ...

Rode Culinaire Wijnpakket(ten) - Van 85,- Nu voor € 49,99 per pakket (3378002)

...

Witte Culinaire Wijnpakket(ten) - Van 85,- Nu voor € 49,99 per pakket (3379102)

BESTELBON Naam + voorletters:

M/V Nr:

Straat: Postcode:

Tel:

Geboortedatum:

Email:

Plaats: Vul uw e-mail adres in voor het ontvangen van uw ‘track and trace’ code en digitale factuur. Betaling per digitale factuur na levering. Stuur deze bon in een ongefrankeerde envelop naar: De Wijnbeurs, Antwoordnummer 604, 8400 VB Gorredijk

050920EL

Cadeaeu Chequ

ue q e h C u a Cade De leukste

erland els van Ned woonwink

um:

Uitgifte dat

door:

Uitgegeven

r: egeven doo

Uitg

e van:

Ter waard :

e van Ter waard

n Ingenome

mer:

um: Inname dat door:

ning Handteke

Ordernum

um Uitgifte dat

mmer: isselbaar

Alléén inw

ndtekening

ginele ha

ien van ori

voorz ldig indien

n ge

ue is alléé

deaucheq

Deze ca

mmer: Chequenu Chequenu

. 0 5 €3

t.w.v.

N u met W oonexpres s Cad ea u Ch eque

99980259

xpress:

bĳ Woone

Woonexpress deal Kom langs in de Woonexpress winkels Barendrecht, Beverwijk, Den Haag, Duiven, Son of Utrecht.

Privé Lease v.a.

€ 349 p/m