Issuu

D I T D O SS I E R W O R D T G E P U B L I C E E R D D O O R S M A R T M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T W O O R D E L I J K H E I D VA N D E R E D AC T I E VA N E L S E V I E R W E E K B L A D

NOV ‘20

BUSINESS GUIDE

MVO in tijden van corona Maak er een onmisbaar bedrijfsasset van

Tips voor thuiswerken Cybersecurity en bedrijfscultuur behouden

Ondernemend de crisis door Focus op administratie en steunpakketten

MICHIEL MULLER ”Er zijn muren afgebroken die niet meer terugkeren. Het is belangrijk om dit als ondernemer te beseffen en te kijken welke nieuwe modellen er nu mogelijk zijn.” LEES MEER OP FOKUS-ONLINE.NL #FOKUSBUSINESSGUIDE

business - casual - huwelijk - gala

w w w. p h i l s u i t s . b e

EDITORIAL

FOKUS-ONLINE.NL

LEES MEER... 04 Cybersecurity in tijden van thuiswerken 06 Hoe de bedrijfscultuur behouden? 10

Interview: Michiel Muller, Picnic

14 Expertpanel: Tussentijdse kijk op continuïteit 18

Gé Sletterink: Ondernemend de crisis door

COLOFON. PRODUCTIELEIDER: Christian Nikuna Pemba HOOFDREDACTIE: Ellen Van Hoegaerden

Alex Schade

TEKST:

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in coronatijd: een kwestie van het hart en missie

Susan Moonen Jerom Rozendaal Sophie Pycke Annabel van der Louw COVERBEELD:

Over het belang voor ondernemingen om een sociaal maatschappelijke rol te claimen, bestaat er geen discussie. Over hoe ondernemingen dat moeten doen wel.

Picnic/Koolhoven & Partners CREATIVE DIRECTOR:

r is een persoonlijke, diepgevoelde overtuiging voor nodig om organisaties – immers een verzameling van teams en individuen – mee te krijgen in het realiseren van deze sociaal maatschappelijke rol. Paul Polman van Unilever is het meest actuele en aansprekende voorbeeld van een leider die zijn persoonlijke overtuiging tot de missie van zijn bedrijf maakte. Als zelfstandig ondernemer heb ik de voldoening mogen ervaren om met beperkte investeringen in tijd en middelen een verschil te kunnen maken. En als medewerker van (middel)grote ondernemingen weet ik hoe het voelt om bij een bedrijf te horen dat zijn maatschappelijke verantwoordelijkheden neemt en niet alleen bezig is met het scheppen van aandeelhouderswaarde. Trots verbindt bovendien. Het ongemakkelijke van MVO is dat het ook onmiskenbaar eigen gewin oplevert. Betere reputatie, beter netwerk, beter gevoel bij medewerkers en bij zelfstandige ondernemers pure trots. Jackson

MVO moet met het hart gedragen worden en via de missie een onmisbaar bedrijfsasset zijn. Browne, de maatschappelijk betrokken Amerikaanse singer-songwriter, gaf desgevraagd een helder statement: “Als ik niets doe, krijg ik kritiek dat ik niets doe. Als ik wel wat doe, krijg ik kritiek dat ik het voor mijzelf doe. Dan kan ik beter maar wel wat doen.” Hoe borg je MVO in je organisatie? Ik geloof dat je zaken simpel moet houden. Stel de vraag: Draagt het direct of indirect bij aan onze missie? Een bijkomend voordeel is dat men

daarmee ook direct de rol kiest die “past”. Als het aansluit bij de missie voelt het intern vertrouwd, is de draagkracht groter en zullen derden het eerder begrijpen en ondersteunen. Wat nu in tijden van crisis? Als MVO bijdraagt aan de missie en geborgd is in de cultuur van de organisatie, zal het niet direct geschrapt worden in tijden van crisis. Net als bij alle andere afwegingen in zo’n situatie zal kritisch worden gekeken naar wat er wel en wat niet mogelijk is. Bij de eerste tegenwind afstand nemen van de sociaal maatschappelijke claim is dodelijk. Niet alleen is dan de geloofwaardigheid in het geding, door in crisistijd je doel los te laten, toon je aan dat MVO een luxe tijdverdrijf was. In zakelijke termen is dat een serieuze desinvestering. Maatschappelijk verantwoord ondernemen moet met het hart gedragen worden en via de missie een onmisbaar bedrijfsasset zijn. TEKST ALEX SCHADE, DIRECTEUR VAN PODIUM CADEAUKAART EN COMMERCIEEL MANAGER BOEKENBON

Baïdy Ly DRUKKERIJ: Roularta

SMART MEDIA AGENCY Leysstraat 27, 2000 Antwerpen Tel +32 3 289 19 40 redactie@smartmediaagency.be

Veel leesplezier Maud Versteeg Project Manager

DATTO BRAND REPORT

#FOKUSBUSINESSGUIDE

Risico’s cyberaanvallen onderschat door MKB Voorkomen is beter dan genezen. Dat geldt ook voor cyberaanvallen op je IT-omgeving. Toch is het ook belangrijk om een geneesmiddel te hebben klaarstaan, zegt Hans ten Hove, Sales Director bij Datto Europa. “De cybercriminaliteit professionaliseert in hoog tempo en er bestaat een gerede kans dat een bedrijf het slachtoffer wordt. Daarom is het belangrijk om een business continuity-strategie achter de hand te hebben.”

atto is een Amerikaans bedrijf met MSPs klanten over de hele wereld die op hun beurt mkb-bedrijven assisteren op het gebied van cybersecurity en gegevensback-up. De beursgenoteerde speler is ook gekend om zijn jaarlijkse global ransomwarerapport waarin, op basis van een rondvraag bij 1000+ klanten, de cybersecuritytoestand in kaart gebracht wordt. Uit het nieuwste rapport blijkt dat de dreiging van ransomware, waarbij cybercriminelen binnendringen en je systeem in gijzeling nemen, blijft toenemen. Maar liefst 87 procent van de respondenten noteerde de afgelopen twee jaren één of meerdere aanvallen, terwijl 92 procent verwacht dat dit volgend jaar alleen maar zal toenemen. Corona legt de digitale struikrovers geen windeieren. Het onderzoek wijst uit dat de

kwetsbaarheid voor ransomware-aanvallen is toegenomen door thuiswerken en telewerken. “Het privénetwerk van mensen is gevoeliger voor aanvallen dan bedrijfsnetwerken”, aldus ten Hove. “Maar ook het werken in de cloud heeft een enorme sprong genomen. Mensen beseffen niet dat ook de cloudomgeving aangevallen kan worden.” Ondanks het toegenomen dreigingsniveau wanen veel mkb-bedrijven zich relatief veilig. Slechts 19 procent van de bedrijven geeft aan ransomware als een serieus risico te zien. Volgens Ten Hove is dit een schromelijke onderschatting. “Bedrijven denken dat ze bijvoorbeeld met de installatie van antivirussystemen tegen aanvallen zijn beveiligd, maar dat is zeker sluitend.” De directeur van Datto pleit voor een gelaagde aanpak met meerdere oplossingen. “Naast de technische verdedigingshulpmiddelen moeten

medewerkers cyberawarenesstrainingen krijgen. De meeste ransomware komt via phishing het bedrijf binnen en hierbij is bewustzijn van de medewerkers essentieel. Cybercriminelen gaan daarbij steeds professioneler te werk en phishingmails zijn nauwelijks meer van echte mails te onderscheiden.” Omdat een waterdichte beveiliging tegen cyberaanvallen onmogelijk is, wijzen de onderzoekers op het belang van een business continuity-strategie. Een beproefde strategie is bijvoorbeeld de externe back-upservice van Datto, waarbij het frequent back-ups maakt van IT-systemen en bedrijfsdata. “Als er een ransomware-aanval plaatsvindt, kun je gelijk terugkeren naar de situatie van voor de aanval en zijn de cybercriminelen uit de IT-infrastructuur verwijderd”, aldus Ten Hove, die benadrukt dat Datto ook back-ups van de cloudomgeving maakt.

De business continuity-oplossingen van Datto kunnen voor een vast maandbedrag ingekocht worden. “Tegen een relatief gering maandelijks bedrag kun je de continuïteit van de business garanderen na een ransomwareaanval”, aldus Ten Hove. Hij wijst tot besluit op een andere bevinding van het onderzoek. Bij een ransomware-aanval wordt er gemiddeld 3.000 euro betaald en het omzetverlies door downtime is gemiddeld 156.000 euro.

Hans ten Hove Sales Director Datto Europe

In samenwerking met... Datto is een Amerikaans bedrijf dat oplossingen biedt op het gebied van cybersecurity en gegevensback-up. Het werd in 2007 opgericht en het hoofdkantoor is gevestigd in Norwalk, Verenigde Staten. Het heeft 1600 werknemers in 7 vestigingen wereldwijd en oplossingen zijn terug te vinden bij meer dan een miljoen mkb-bedrijven.

Op een veilige manier op afstand zaken blijven doen? Dat kan! Alleen dan wel met een oplossing die 100% rechtsgeldig is en voldoet aan de eisen van uw toezichthouder. Evidos is marktleider in het leveren van oplossingen voor online identificeren en digitaal ondertekenen. Inmiddels hebben we wereldwijd al meer dan 1200 organisaties zoals de KVK, ABN AMRO, Makelaarsland en BNP Paribas kunnen helpen om efficiënter te werken. Met onze oplossingen kunt u snel, veilig en rechtsgeldig zakendoen op het internet, waardoor u uw producten en diensten sneller en efficiënter kunt leveren. We zijn al meer dan 10 jaar nationaal en internationaal actief betrokken bij de laatste standaarden, wetgeving en technieken voor identiteitsverificatie en digitaal ondertekenen. Online identificeren Met ID Proof kunt u direct uw nieuwe klanten of medewerkers verifiëren op basis van lokaal beschikbare digitale identiteiten (onder

andere iDIN, DigiD en itsme), NFC chip lezer of d.m.v. een Paspoort/Nationale ID kaart selfie check. Bij iedere transactie ontvangt u een identificatiedossier met onafhankelijk bewijs. Zo voldoet u aan de eisen van uw toezichthouders. Digitaal ondertekenen Met Signhost kunt u snel, eenvoudig en rechtsgeldig documenten digitaal laten ondertekenen. Hiermee voorkomt u onnodig printen, scannen, faxen, gegevens overtypen en post versturen. En verliest u geen kostbare tijd met wachten op een papieren handtekening. Het kan sneller, goedkoper en makkelijker. Het Evidos platform ondersteunt diverse methoden om de identiteit van de ondertekenaar te verifiëren. U bepaalt zelf welke voor u van belang zijn in het kader van de bewijskracht van de digitale handtekening. Verificatie kan onder meer via e-mail, IP, SMS, iDeal, iDIN, Paspoort selfie check en de authenticatiemiddelen van derden zoals PKI, DigiD of eHerkenning.

Probeer het kosteloos en vrijblijvend uit! Scan de QR code en ga direct aan de slag. Komt u liever eerst in contact met een productspecielist? Bel dan 023-7370046 of ga naar www.evidos.com en start een chat.

Bij ieder digitaal ondertekend document ontvangt uw een transactie bon met daarop alle stappen van het ondertekenproces. Zo heeft u altijd de juiste bewijskracht in handen.

ONLINEVEILIGHEID CYBERCRIMINALITEIT

FOKUS-ONLINE.NL

Cybersecurity in coronatijd: zó staan we ervoor Nu we massaal thuiswerken wordt het duidelijk hoe groot de risico’s van onze digitale maatschappij eigenlijk zijn. Hackaanvallen, phishingmails en privacygevoelige gegevens die uitlekken: het zijn geen uitzonderingen meer. Wat zijn de mogelijkheden om je onderneming zo goed mogelijk te beschermen tegen de gevaren online?

escherming van de onlineveiligheid staat bij steeds meer bedrijven hoog op de agenda. Zeker nu het duidelijk is dat de pandemie voorlopig blijft. Maar welke risico’s lopen bedrijven precies op digitaal gebied? “Toen het coronavirus de kop opstak, werden er in een mum van tijd oplossingen ingericht om thuis aan de slag te kunnen. Daarbij is, hoe begrijpelijk ook, niet altijd voldoende oog geweest voor de cyberveiligheid van het betrokken bedrijf.” Aan het woord is Maurice Aalders, eigenaar van IT-Value, toonaangevend IT-partner voor transities, projecten en beheer. “Maar nu is het tijd om actie te ondernemen. Dat start met het up-todate houden van software, zodat bijvoorbeeld firewalls en spamfilters hun werk doen. En het trainen van je mensen. Dat blijft onmisbaar. Want hoe goed de technologie die aanvallen voorkomt ook is, als een collega tóch op dat ene linkje klikt, dan gaat het mis.” Dat de mens de zwakste schakel is in het hele proces blijkt ook uit de berichten die met regelmaat in de media verschijnen. Geheugenstickjes die verloren worden, documenten die openbaar komen, gelekte wachtwoorden en enorme hoeveelheden data met gevoelige persoonsgegevens die online ontvreemd en doorverkocht worden aan kwaadwillenden. “De cybercrimineel wordt sowieso steeds slimmer”, vervolgt Maurice. “Ik hoorde meer dan tien jaar geleden al een professor praten over de mogelijkheden die de technologie bood om grootschalig te hacken. Denk aan het lamleggen van ziekenhuizen of belangrijke overheidsinstanties. Volgens deze hoogleraar is het niet de vraag óf onze maatschappij een

keer overvallen wordt door zo’n gigantische cyberattack, maar wanneer. Als je dit inzicht koppelt aan het surfgedrag van mensen, en je beseft dat cybercriminelen verbanden kunnen leggen tussen aankopen, bezochte websites, wachtwoorden en betaalgegevens, dan krijgt het gevaar een concreet gezicht. Een simpele tip is bijvoorbeeld al het inzetten van two factor authentication, niet alleen zakelijk, maar ook voor zoiets alledaags als de betaalapp van je bank op je smartphone.”

BYOD (Bring Your Own Device), slechte verbindingen en onbeveiligde netwerken. Het zijn stuk voor stuk aandachtspunten die je kunnen helpen om je bedrijf zo weerbaar mogelijk te maken tegen cybercriminelen, juist nu het gros van je team vanuit huis werkt. “Er is veel te zeggen over beveiliging, ik kan er diepgaande businesscases over schrijven. Maar in het licht van dit artikel deel ik graag laaghangend fruit. Want ook dat wordt door veel bedrijven nog altijd

Hoe goed de technologie die aanvallen voorkomt ook is, als een collega tóch op dat ene linkje klikt, dan gaat het mis. — MAURICE AALDERS, IT-VALUE

niet geplukt”, aldus Maurice. “Ten eerste is het wenselijk om naar het device van de medewerkers te kijken. Zeker in deze tijd waarin BYOD meer en meer wordt toegepast. Als werkgever moet je willen weten op wat voor laptop je medewerker werkt, en hoe (up-to-date) beveiligd deze is. Wordt er vervolgens ingelogd via een wachtwoord? Hoe sterk is dat wachtwoord dan? Wordt dit bijvoorbeeld ook privé gebruikt? Er zijn daarnaast ook nog altijd particulieren die geen wachtwoord gebruiken voor hun wifinetwerk in huis. Dat staat zo ongeveer gelijk aan de deur wagenwijd openzetten en dieven uitnodigen om in de nacht je huis leeg te halen.” Ook heerst er bij veel bedrijven een behoorlijke terughoudendheid rondom het delen van de zaken die misgingen. Pas als er écht zaken op straat liggen, bijvoorbeeld omdat men niet onder een melding bij de AP (Autoriteit Persoonsgegevens) heen kan, komen er berichten in de media voorbij. Maurice: “Dat is geen goede zaak, want juist door de zaken die niet goed gelopen zijn met elkaar te delen, sluiten we het net om hackaanvallen zoveel mogelijk te verminderen. Hoe meer informatie er beschikbaar is, hoe beter het werkt. En ik wéét gewoon dat er bedrijven zijn die stilletjes een bedrag betalen om hun bestanden terug te krijgen als ze slachtoffer zijn van een ransomware-aanval. Daar maak ik me zorgen om, net als om het achterstallige onderhoud in de digitale infrastructuur bij veel bedrijven. Zij zijn ronduit kwetsbaar.” TEKST SUSAN MOONEN

INGRAM MICRO NL BRAND REPORT

#FOKUSBUSINESSGUIDE

IT: middel om omzet te verhogen IT-producten worden vaak gezien als een kostenpost, als een noodzakelijk kwaad om bedrijfsprocessen te faciliteren. Paul Hermans, Sales Director Cloud Benelux bij Ingram Micro Cloud pleit voor een wezenlijke mentaliteitsomslag. “Bedrijven zouden IT moeten zien als een middel om geld te verdienen.” Technologie opent de weg voor efficiëntieverbetering, nieuwe businessmodellen. Het kan ook gewoon levens redden.

m met het laatste te beginnen. Hermans schetst het voorbeeld van een hartpatiënt die door middel van een sensor, verbonden met de cloud, in rechtstreeks contact staat met een weareable van de arts. In de cloud kan data-analyse en kunstmatige intelligentie toegepast worden, waarna de arts gewaarschuwd wordt als bepaalde waardes overschreven worden en gevaar dreigt. Door AI te gebruiken, kunnen voorspellende algoritmes bepalen wanneer er hartfalen aan kunnen komen. Hierdoor kun je preventief te werk gaan. Met deze snellere reactietijd kunnen levens worden gered. Iedereen is het erover eens dat het laatste nog niet gezien is, als het gaat om digitalisering van de gezondheidszorg. De toekomst waarbij we een digitaal doktersbezoek afleggen en een robot op basis van artificiële intelligentie de ziekte vaststelt, is misschien helemaal niet zo ver weg. “En de robot stuurt een rapport door naar een apotheek waar het medicijn korte tijd later klaar ligt om met behulp van een drone naar een patiënt te brengen”, voorspelt Hermans. IoT, AI, cloudplatformen en tal van andere ITinnovaties zullen een enorme impact hebben op onze samenleving. Het groeiend aantal IToplossingen vertaalt zich ook in het aanbod van Ingram Micro, distributeur van IT-diensten en producten. Het bedrijf fungeert als een soort van zakelijke appstore waar IT-leveranciers hun producten en diensten etaleren en managed

serviceproviders inkopen doen voor hun klanten, bedrijven van over de hele wereld. Het aantal IT-oplossingen zit sterk in de lift en biedt een waaier aan mogelijkheden. Maar ondernemers kijken vaak met een andere bril naar IT. “Ze zien het meer als een noodzakelijk kwaad om hun bedrijfsprocessen te faciliteren”, stelt Hermans. “Men schaft een antivirusprogramma aan, Office licenties, rekenkracht, opslagcapaciteit en dan houdt het op. Dat is voldoende om het werk uit te voeren. Al gauw gaat de discussie over de kostprijs.”

Cloudoplossingen hebben het ook mogelijk gemaakt om een bestaand businessmodel over de hele wereld te verspreiden. Hermans noemt een voorbeeld van een eindgebruiker van één van de IT-partners van Ingram Micro die actief is op het gebied van smart farming. Door middel van kunstmatige intelligentie bepaalt een sensor op de planten het ideale oogstmoment. “Deze revolutionaire manier van oogsten is mogelijk geworden door de cloud”, zegt Hermans. Om de benodigde analyses te doen, zijn krachtige servers met veel rekenkracht nodig. Traditionele IT zou te

Door meer geld uit te geven aan IT en hiermee nieuwe businessmodellen te verzinnen, kun je je inkomsten verveelvoudigen. De expert wijst erop dat IT veel meer is dan een kostenpost. “IT is een middel om je bedrijfsprocessen te optimaliseren.” Vuilnisdiensten die vroeger hun medewerkers een aantal keren per week langs straatcontainers stuurden, hebben deze uitgerust met een sensor. Als de vuilbak nu vol zit, geeft de sensor een signaal naar de centrale waarna deze een vuilniswagen kan uitsturen. Ook wijdverspreid is de toepassing om met AI het productieproces te controleren op fouten en deze automatisch te verwijderen om zo derving te voorkomen en kosten te besparen.

kostbaar zijn, maar omdat je de rekenkracht maar enkele minuten nodig hebt, kun je via de cloud veel goedkoper werken. Daar betaal je naarmate je afneemt. “Door de cloud kan deze dienst overal aangeboden worden, waardoor dit bedrijf nu actief is over de hele wereld.” Naast optimalisering van productieprocessen kunnen innovatieve IT-producten ook ingezet worden om nieuwe businessmodellen op te zetten. “Kijk naar Netflix, Apple, Uber of tal van andere bedrijven. Door de cloud, IoT en AI als technologische

In samenwerking met... Ingram Micro helpt ondernemingen de potentie van technologie te realiseren. Het is een van de grootste distributeurs van IT-producten en -diensten ter wereld en biedt partners toegang tot de nieuwste technologie en beheerde oplossingen, waaronder cloud, configuratie, supply chain en asset lifecycle. Tevens levert diensten zoals verkoopondersteuning, marketing, klantenzorg en logistieke diensten aan hun leveranciers en resellers.

middelen te omarmen, heeft Uber een revolutionair taxiplatform ontwikkeld die nu de markt verovert”, zegt Hermans. Maar deze ontwikkeling heeft ook een keerzijde. Door IT-innovaties worden tal van oude businessmodellen uit de markt gedrukt. Zo heeft het traditionele taxibedrijf het momenteel moeilijk en wie koopt er nog een cd of video? “Als je niet meegaat in deze ontwikkeling en digitalisering en IT niet gaat zien als een middel om te innoveren, kun je op een gegeven moment ophouden te bestaan omdat je bedrijfsvoering of businessmodel achterhaald is”, aldus de sales director van Ingram Micro. Hij besluit stellig: “IT-kosten kunnen stijgen door de inzet van innovatieve IT-platformen, maar hierdoor kun je ook nieuwe businessmodellen verzinnen en markten aanboren, waarmee je inkomsten verveelvoudigen. Hierdoor vallen de extra IT-kosten in het niet.”

Paul Hermans Sales Director Cloud Benelux

THUISWERKEN BEDRIJFSCULTUUR

FOKUS-ONLINE.NL

Hoe behoud je de bedrijfscultuur onder invloed van massaal thuiswerken? Dat het thuiswerken als gevolg van de coronacrisis veel invloed op mensen heeft, is evident. Maar hoe zorg je er nu voor dat de bedrijfscultuur behouden blijft als je elkaar nauwelijks ziet? Gaan de digitale vrijdagmiddagborrels en escape rooms uitkomst bieden of is er een serieuzere aanpak nodig?

“D Aantal burn-outs blijft gelijk Uit een onderzoek van TNO, waarvan de resultaten op 18 september 2020 gepubliceerd zijn, blijkt dat 6 op de 10 werknemers hun werk veranderd vindt. Toch is het aantal burn-outklachten gelijk gebleven. Althans, de klachten die gerapporteerd zijn. Tot slot geven de werknemers, zo’n 10.000 in totaal, aan dat de balans tussen werk en privé vooralsnog niet veranderd is. Het aantal thuiswerkers bevindt zich met name in de branches ICT en die van de financiële dienstverlening.

Veerkracht stagneert De veerkracht van medewerkers lijkt nog altijd goed te zijn. Dat blijkt uit een ander onderzoek van TNO. De gezondheid van medewerkers was drie maanden nadat de coronacrisis haar intrede deed niet verslechterd. Wat de effecten van het veranderde werk en het thuiswerken op de lange termijn zijn, moet nader onderzocht worden. In Q3 van 2020 vindt er een vervolgmeting plaats. Het doel is alvast zicht te krijgen op de gevolgen voor de langere termijn.

e invloed van corona op de bedrijfscultuur is zó groot dat het nauwelijks te omvatten is hoe groot precies.” Dat zegt Monique van den Heuvel, eigenaar van bedrijf ‘echt waarmaken’. Zij helpen organisaties om nieuwe klantgedreven patronen te ontwikkelen zodat ze hun klantbeloftes écht waarmaken. “We lezen in de media nog vooral over de voordelen van minder files en verlaagde werkgeverskosten door het afstoten van dure kantoorpanden. Gelukkig komt er nu ook meer het besef dat het psychisch welzijn van mensen lijdt onder thuiswerken zonder team om hen heen. En werkgevers merken op hun beurt dat het vasthouden van de bedrijfscultuur een uitdaging is door het uitblijven van fysiek contact. En nee, dat los je niet op door een ludieke borrel of een suffe pubquiz waar mensen na een minuut of tien hun aandacht verliezen.” Maar wat werkt er dan wel om die zorgvuldig opgebouwde bedrijfscultuur vast te houden? Het is immers een nieuwe situatie voor alle betrokkenen. Medeeigenaar Mireille vult aan: “Wat bijvoorbeeld kan, is heel duidelijk de normen en waarden van de organisatie benoemen. Geen lange verhalen, maar drie kernpunten waar de bedrijfscultuur om draait. Dat houdt focus en connectie omdat je als collega ervaart dat je nog steeds past bij het bedrijf waar je voor werkt.” Monique: “Dat is een belangrijk punt, want waarom zou je als developer of copywriter voor bedrijf A werken als bedrijf B je een betere baan biedt? Als de connectie met je werkgever alleen

door een termijn af te spreken waarin je op een bepaalde manier met elkaar samenwerkt. Na die termijn kijk je opnieuw naar hoe het verder moet. Door op die manier te communiceren, geef je houvast aan je mensen”, aldus Monique.

Mensen voelen zich onzeker: waar ze eerst acht uur konden werken, zijn ze nu na zes uur wel zo’n beetje leeg. — MONIQUE VAN DEN HEUVEL, ECHT WAARMAKEN nog het platte scherm is dat als communicatiemiddel dient, dan is een overstap naar een ander zo gemaakt.” “Ten tweede”, vervolgt Mireille, “wil je vanuit je rol als werkgever het primaire en het ondersteunende proces aan elkaar verbinden. Het lijkt in de hele discussie over thuiswerken tegenwoordig wel alsof iedereen op kantoor werkt. Terwijl er ook massa’s mensen fysiek op een werkvloer staan. Houd daarom het

contact: loop als leidinggevende in een ziekenhuis een dag mee met het verplegend personeel. Ga als projectleider in de bouw persoonlijk kijken op die bouwplaats. Maar ook de buschauffeur voelt zich gesteund door een bezoek van zijn manager. Kortom, laat zien dat je oog en gevoel hebt voor elkaars uitdagingen.” De derde tip gaat over het geven van perspectief. “Mensen houden van nature niet van onzekerheid. Neem daarom de leiding. Dat doe je bijvoorbeeld

Ook het afstemmen van praktische zaken blijkt effect te hebben om de bedrijfscultuur vast te houden. Mireille: “Mensen voelen zich onzeker: waar ze eerst acht uur konden werken, zijn ze nu na zes uur wel zo’n beetje leeg. Geef aan wat de mogelijkheden zijn. Bijvoorbeeld de dag in delen opsplitsen. Of stel met elkaar vast dat zes uur thuiswerken net zoveel opbrengst heeft als acht uur op kantoor. Daar praat je immers bij de koffiemachine met collega’s en investeer je je tijd op andere manieren. Maar ook het opstellen van kleine teams die, op ruime afstand, één dag in de week op locatie samenwerken, waarbij één persoon dan weer kennis deelt met het andere team, is mogelijk. Zie het als een soort kruisbestuiving nieuwe stijl.” Hoe je het ook wendt of keert: de huidige situatie kunnen we niet veranderen. Maar de manier waarop we ermee omgaan wel. “Gesprekken binnen organisaties zouden vandaag de dag vooral over medewerkerstevredenheid moeten gaan en niet over klantgerichtheid. De mens is immers nog altijd de belangrijkste asset binnen je bedrijf. En als je daar oog voor hebt, volgt de rest bijna als vanzelf. Ook nu.” TEKST SUSAN MOONEN

Duurzame en ergonomische (thuis) werkplek leasen met WeFurn Voor slechts een paar tientjes per maand.

De beste investering in je medewerkers is ergonomie. Ook thuis. - Korte of lange termijn - Maandelijks abonnement - Volledige ontzorging - Geen investering nodig - Ergonomische bureaustoel van Interstuhl - Elektrisch verstelbaar zit-sta bureau - Made in Germany

Ergonomisch en circulair

office comfort as a sustainable service

www.wefurn.nl Powered by Interstuhl

BEDRIJFSVOERING QUICK DECISION MAKING

FOKUS-ONLINE.NL

Snelgids: Hoe overleven bedrijven de coronacrisis? Zonder financiële spierkracht zullen bedrijven zich moeilijk staande houden in de nasleep van de coronacrisis. Die onzekere toekomst, met volatiele parameters, vraagt om een nieuwe vorm van leiderschap, met de focus op innovatief denken en duurzaamheid.

et oude normaal komt nooit meer terug. Bedrijven die deze waarheid nu al omarmen, hebben de grootste overlevingskans. Dat stelt Peter Hinssen, technologie-ondernemer, Nexxworksoprichter en auteur van ‘The Phoenix and the Unicorn’. “Sommige bedrijven hebben het de voorbije maanden heel goed gedaan, dankzij een goeie voorbereiding of puur geluk”, vertelt Hinssen. “Kellogg’s heeft nog nooit zoveel cornflakes verkocht omdat iedereen plots voortdurend thuis was. L’Oréal had het plan om tegen 2023 een online-omzet van 20 procent te draaien. Ze hebben dat doel op acht weken gerealiseerd. Ook de bankensector heeft de impact gevoeld: we zijn plots met zijn allen contactloos beginnen betalen. Sommige bedrijven hebben die digitale stresstest doorstaan, andere niet. Digitalisering was vroeger de kers op de taart, nu ís het de taart. Veel bedrijven hadden daar al in geïnvesteerd, maar op een eerder stiefmoederlijke manier. Zij zitten nu in de problemen. Velen zullen falen voor die stresstest, anderen zullen het nipt overleven of net pijlsnel groeien.” Volgens Hinssen moeten we in deze onzekere tijden kijken naar feniksen, grote bedrijven die erin slagen om zichzelf opnieuw uit te vinden en uit hun as te herrijzen, zoals de Amerikaanse supermarktketen Walmart. “Een bedrijf met een jaaromzet van 500 miljard euro, maar tot voor kort gebonden aan een stoffig imago van old school warenhuisketen”, bemerkt Hinssen. “En toch ben ik er na één bezoekje verliefd op geworden: je hebt er Pickup Towers, grote automaten in de supermarkten waar klanten onlinebestellingen afhalen. Op één minuut ben je binnen en

buiten. En natuurlijk leveren ze ook boodschappen aan huis. Wie wil, kan via een tijdsslot de koelkast laten vullen door de bezorger.” Walmart slaagt erin om een langetermijnstrategie te combineren met de capaciteit om op korte termijn te handelen.

schaven, alleen maar groter zal worden.” Als COVID-19 haar greep lost en deze economische crisis haar laatste adem uitblaast, zal de wereld nog steeds niet ‘back to normal’ zijn, aldus Hinssen. “Er zijn de

belangrijker blijken dan ooit. In een crisis als deze lijkt het een veilige reflex om terug te plooien op wat je al kent. Maar nu is niet het moment om op veilig te spelen, wel om in te zetten op innovatie, creativiteit en digitalisering.” Naast die drie kernwaarden staat ook duurzaamheid met stip op één als manier om crisissen te overstijgen. “Jonge werkzoekenden zoeken naar een ethische bedrijfsvoering, naar een werkgever die een toekomstperspectief biedt voor maatschappij, mens en milieu”, schetst Lode Leirens, manager sustainable business en social enterprises bij BNP Paribas Fortis. “Wie een businessmodel uitschrijft zonder er het aspect duurzaamheid in op te nemen, prijst zichzelf uit de markt.”

“Bovendien heeft de CEO radicale digitale keuzes durven maken én is hij erin geslaagd om zijn werknemers mee te krijgen. Walmart zal 1 miljoen mensen reskillen. Uiterst belangrijk. De coronacrisis heeft aangetoond dat die nood om talent in eigen huis bij te

geopolitieke spanningen, de klimaatdreiging, de sociale ongelijkheid die toeneemt. Bedrijven moeten leren omgaan met ‘the never normal’: een wereld die constant evolueert. Vaardigheden als wendbaarheid, alertheid en quick decision making zullen

En die verduurzaming hoeft niet per se handenvol geld te kosten. “Je kunt nu al kleine stappen zetten zodat je klaar bent om uit de startblokken te schieten zodra de economie weer aantrekt: ik denk aan verdere digitalisering, energiebesparing – zonnepanelen, warmtepompen –, nadenken over de volledige supply chain. Want circulaire economie zal steeds belangrijker worden. Het is duidelijk dat de beschikbaarheid aan grondstoffen beperkt en eindig is en dat we onze planeet niet eindeloos kunnen blijven belasten. Bedrijven zouden de handen in elkaar moeten slaan. Afval van de ene is grondstof voor de andere. Zulke samenwerkingen vragen durf, uiteraard, maar ook een goede vertrouwensrelatie met je bankier en boekhouder.” TEKST SOPHIE PYCKE

SENTINEL ONE BRAND REPORT

#FOKUSBUSINESSGUIDE

Professionalisering cybercriminelen roept om modernisering beveiliging Cybercriminelen professionaliseren hun technieken in een hoog tempo en oude beveiligingssystemen lopen hopeloos achter. “Het is hoog tijd voor een modernisering van antivirustechnologie.”

eel bedrijven houden vast aan werkplekbeveiliging die werkt op basis van een oude, achterhaalde techniek. “Traditionele antivirustoepassingen zijn volledig afhankelijk van voorkennis van een dreiging. Bij de ontdekking van een nieuw virus wordt er een virusdefinitie opgesteld die vervolgens in rap tempo uitgedeeld dient te worden, middels een update van de beveiligingssoftware”, stelt Eric van Sommeren, directeur Noord-Europa voor SentinelOne, een Amerikaanse endpoint-security leverancier. De cybersecurityexpert vergelijkt het met een profielschets die na een inbraak van de overtreder gemaakt wordt. Deze schets wordt naar andere politiediensten doorgestuurd, zodat diefstallen voorkomen kunnen worden. Maar wat als de inbreker iets aan zijn uiterlijk verandert? De tekening is dan waardeloos en zo kan hij opnieuw zijn slag slaan. Van Sommeren

zegt dat dit systeem 10 jaar geleden nog prima functioneerde door een veel lager volume in nieuwe virussen. “Tegenwoordig verschijnen er honderdduizenden nieuwe virusvarianten per dag, die zichzelf bovendien constant aanpassen.” Hij benadrukt dat de professionalisering in cybercriminaliteit door corona in een stroomversnelling werd gebracht. Cybercriminelen hebben het gemunt op thuiswerkers die inloggen op het bedrijfsnetwerk, dat vaak onvoldoende is beschermd. “De toename van het aantal thuiswerkers heeft de kwetsbaarheid voor cyberaanvallen vergroot.” Van Sommeren pleit voor een andere, meer proactieve aanpak om cybercriminelen de pas af te snijden. Moderne werkplekbeveiliging vereist niet langer voorkennis van een virus om zich ertegen te kunnen wapenen. In plaats daarvan worden gedragingen van applicaties nauwgezet gevolgd om zo infecties tijdig te detecteren. “Wij herkennen het

gebruik van de instrumenten van een inbreker. Die kan steeds van uiterlijk veranderen, maar de instrumenten die hij inzet, blijven nauwelijks onveranderd.” Zo doorloopt bijvoorbeeld een ransomware-aanval een aantal stappen voordat cybercriminelen kunnen overgaan tot het versleutelen van de bestanden van een bedrijf en losgeld eisen. “Er moet altijd een sleutel worden opgehaald van een extern systeem. Ook zal steevast gepoogd worden om de reservebestanden te verwijderen, nog voordat er enige schade is aangebracht.” Moderne beveiligingssoftware zoals die van SentinelOne overziet deze gedragingen en herkent tijdig de cyberaanval om schade te voorkomen. Het bedrijf heeft zoveel vertrouwen in hun technologie dat het hun klanten compenseert als ze, ondanks het gebruik van hun software, toch het slachtoffer worden van een ransomware-aanval.

Ten slotte bestaan er nog veel misverstanden rond veilig internetgedrag, sluit van Sommeren af: “Zo wordt er veelal gedacht dat moderne aanvallen enkel via phishing kunnen plaatsvinden. Helaas kan zelfs een geïnfecteerde website bezoeken al genoeg zijn.” Behalve de professionalisering van werkplekbeveiliging pleit hij dan ook voor een verdere bewustwordingscampagne, waarbij eindgebruikers geattendeerd worden op mogelijke gevolgen van hun internetgedrag.

Eric van Sommeren Directeur Noord-Europa

In samenwerking met... SentinelOne is een Amerikaanse endpoint-security specialist die gespecialiseerd is in het voorkomen van schade door cyberaanvallen. De door het bedrijf ontwikkelde moderne variant van antivirus, die werkt op basis van kunstmatige intelligentie, is over de hele wereld in gebruik. Het bedrijf heeft een hoofdvestiging in de Verenigde Staten en kantoren in onder meer Amsterdam.

Business Days Twente 2021

“Volop inzetten op hybride organisatie” 2020 had geen genade wat betreft het organiseren van beurzen en evenementen. Het voordeel dat we uit de situatie kunnen halen is dat we bijleren en snel kunnen schakelen waardoor er waardige alternatieven ontstaan. Op 10 en 11 februari 2021 vindt de 37ste editie van de Business Days Twente plaats. “En die zal zeker doorgaan”, klinkt het bij het bestuur. “Alleen in welke vorm zal afhangen van de coronasituatie in het voorjaar.” Business Days Twente dicht de kloof tussen het bedrijfs- en het studentenleven en geeft ieder jaar de kans aan beide partijen om met elkaar in contact te komen. “Erg interessant voor de studenten om kennis te maken met verschillende firma’s en natuurlijk vice versa. Dankzij de beurs vinden studenten regelmatig al een toekomstige werkgever nog voor ze afstuderen.” De beurs in 2021 zal in een hybridevorm opgezet worden. “We geven bedrijven de kans om fysiek aanwezig te zijn in een grote ruimte, maar ze kunnen ook kiezen om zich online te presenteren. Ook een combinatie van beide is mogelijk. We doen dit omdat we niet weten hoe de situatie in februari zal zijn. Op die manier kunnen we de bedrijven en studenten verzekeren dat het evenement zal plaatsvinden.”

Business Days Twente hoopt dat bedrijven inzien dat studenten momenteel absoluut de behoefte hebben om contact te leggen. “In deze tijden zitten studenten echt te wachten om de mensen achter ondernemingen te ontmoeten”, klinkt het bij het bestuur. “Het in praktijk brengen van datgene wat geleerd is bij je studie, is het verlengstuk van de opleiding. Deze regio biedt meer dan enkel technische profielen. De studenten hier werken vaak aan projecten, zijn nuchter ingesteld en weten wat samenwerken is. Dat is een profiel waarmee de studenten van de University of Twente zich onderscheiden ten opzichte van de gemiddelde student in het westen. Voor bedrijven geeft dit een mooie meerwaarde.” Bedrijven kunnen zich nog inschrijven tot en met 8 december. Daarna start de promotie van de evenementen onder de studenten.

010

INTERVIEW MICHIEL MULLER

FOKUS-ONLINE.NL

Michiel Muller, Picnic

Monstergroei voor de online supermarkt Michiel Muller was in 2015 een van de vier oprichters van de online supermarkt Picnic. Vijf jaar later heeft het bedrijf 500 miljoen omzet en is het ook in Duitsland actief. De rek is er nog lang niet uit. De wachtrij, die er al voor corona bestond, is alleen nog maar langer geworden.

TEKST JEROM ROZENDAAL

BEELD PICNIC

MICHIEL MULLER INTERVIEW

#FOKUSBUSINESSGUIDE

oe is Picnic ontstaan? “Het idee komt van mijn twee mede-oprichters Frederik Nieuwenhuys en Joris Beckers. Zij hadden een softwarebedrijf dat voor verschillende retailers onlinetoepassingen had ontwikkeld. Zij constateerden dat er in de wereld van supermarkten nauwelijks ontwikkeling was op het gebied van onlineverkoop. In 2015 hebben we dan een pilot gedaan in Amersfoort en daarna is het balletje gaan rollen. Onze formule, boodschappen voor de laagste prijs en gratis thuisbezorgd, bleek enorm aan te slaan. We zijn in vijf jaar gegroeid van nul naar 500 miljoen euro omzet nu en hebben ruim 500.000 klanten.”

Hoe verklaar je dit succes in een concurrentiemarkt met partijen als Albert Heijn en Jumbo, die ook boodschappen thuisbezorgen? “Wij zijn de eerste zuiver online supermarkt in de wereld die geen bezorgkosten heeft. Doordat wij geen fysieke winkels hebben, kunnen wij de prijs laag houden en daarnaast gratis aan huis leveren. Dat doen andere partijen niet. Wij kunnen deze gratis bezorging doen, onder andere door een efficiënte inrichting van de zogenaamde ‘last-mile’. Traditionele spelers werken bij de bezorging met een taximodel waarbij de klant bepaalt op welk uur de bezorging is. Zo kan dezelfde bezorger wel een paar keer per dag naar dezelfde straat moeten. Wij werken als een bus waarbij we elke dag een vast schema hebben dat zegt hoe laat we in jouw straat zijn. Het is een beetje het idee van de melkboer of de SRV-wagen van vroeger, die ook op vaste tijden kwam.” Welke toekomst zie je voor Picnic? “Het groeipotentieel is enorm. De boodschappenmarkt is even groot als alle andere retailmarkten bij elkaar. Mensen geven de helft van hun vrij besteedbaar inkomen uit aan boodschappen. Als je ziet dat e-commerce in andere sectoren 30 of zelfs 50 procent van de markt heeft en in de supermarktwereld nog maar een paar procent, dan zijn er nog enorme stappen te zetten. Dan hebben we het alleen nog maar over Nederland. We zijn sinds 2018 ook actief in Duitsland, daar ligt evenzeer een groot potentieel voor ons.”

Welke rol speelde corona in jouw business? “E-commerce is tijdens corona enorm gegroeid. Dat geldt ook voor ons. Wij hadden het al voor corona enorm druk. Ook toen stonden er al mensen een paar weken in de wachtrij, zodat we eerst capaciteit konden toevoegen. Corona heeft dit proces alleen maar versteld. We hebben op dit moment tienduizenden mensen in de wachtrij staan. Door de extreme stijging van de vraag na de corona-uitbraak hebben we in Apeldoorn versneld ons grootste DC in Nederland – met 20.000 vierkante meter – geopend. Dit was aanvankelijk pas gepland voor volgend jaar.” Je hebt mensen in de wachtrij staan? “Wij laten niet onbeperkt iedereen toe, omdat we onze beloftes willen nakomen en perfecte service willen leveren vanaf de start. Achter onze online supermarkt gaat een groot logistiek apparaat schuil. We hebben zes distributiecentra in Nederland, vanwaaruit we 40 hubs bedienen. Vanaf deze hubs worden de boodschappen met onze 1.000 elektrische autootjes op de minuut precies thuisbezorgd in ruim 100 steden. Deze fysieke realiteit bepaalt de snelheid van onze groei. Er zit een grens aan het aantal mensen dat je met bepaalde infrastructuur kunt beleveren, dus moeten wij continu uitbreiden. Naast de versnelde opening van ons magazijn in Apeldoorn, zijn we ook in de ochtend beginnen leveren, waardoor we meer mensen kunnen helpen. Dit is trouwens ook een neveneffect van corona: meer mensen werken vanuit huis en kunnen in de ochtend boodschappen ontvangen.” Wat is jouw kracht boven de fysieke supermarkt? “Waar het voor mensen nog leuk is om in een kledingwinkel te shoppen, is boodschappen doen voor velen een noodzakelijk kwaad. Het is steeds dezelfde handeling, die ook nog eens veel tijd kost. Daarnaast heeft ons concept nog meer praktische voordelen. De supply chain is korter waardoor de houdbaarheid van producten toeneemt. In de traditionele situatie gaat melk van de tank op de boerderij in de tankwagen naar de verwerker, waar het in een andere tank belandt en uiteindelijk gebotteld wordt en via een magazijn in de winkel eindigt. Bij onze Picnic boerenmelk gaat het gelijk van

de boer naar ons magazijn en de volgende dag hebben de mensen de melk in huis. Er zitten veel minder schakels tussen.” Zorgt e-commerce ook voor een revolutie op het gebied van boodschappen doen? “De levensmiddelenindustrie is ingericht en afgestemd op het concept van fysieke winkels. Zo worden bijvoorbeeld potjes babyvoeding in pakjes van zes verpakt zodat ze makkelijk in het schap in de supermarkt passen. Wij hebben die wijze van verpakking niet nodig. We zijn nu met leveranciers in gesprek om deze potjes en andere artikelen onverpakt bij ons te bezorgen. Dat scheelt enorm veel verpakkingsmateriaal en is dus duurzamer. Dit is maar één voorbeeld. In ons concept voorkomen we ook food waste. Wij kopen pas bij onze leveranciers in als we de bestelling van onze klanten binnen hebben. De baas van de supermarkt kijkt bij wijze van spreken uit het raam, ziet dat het morgen mooi weer wordt en koopt extra barbecuevlees in. De volgende dag valt het weer toch tegen en blijft hij met een deel van zijn vlees zitten.” Welk advies heb je voor ondernemers die het nu moeilijk hebben? “Het is belangrijk om jezelf opnieuw uit te vinden. Denk niet dat de precoronasituatie terugkeert. Het virus heeft de trend van digitalisering en technologie versneld. De kenners dachten dat online leren onmogelijk was. Het tegendeel is bewezen. Er zijn muren afgebroken die niet meer terugkeren. Het is belangrijk om dit als ondernemer te beseffen en te kijken welke nieuwe modellen nu mogelijk zijn. Digitalisering heeft een impact op de hele samenleving, de e-commerce groeit door.”

SMART FACT. Wilde je altijd al zaakvoerder van een supermarkt worden? “Toen ik jong was en economie ging studeren in Rotterdam, wilde ik het bedrijfsleven in. Dat klinkt breed, maar ik wilde dingen creëren. Dat is hetgeen we bij Picnic de hele dag met zijn allen doen. Als ik een tweede keer zou leven zou ik misschien ook wel dirigent of architect willen worden. Ook dat zijn creatieve beroepen, waarbij teamwork en dingen scheppen essentieel is.”

Picnic werkt aan introductie eigen betaaldienst Picnic werkt aan de introductie van een eigen betaaldienst, Picnic Pay, om het betaalgemak voor de klant te verbeteren. Klanten kunnen hun bankpas opslaan in de app van Picnic, waardoor ze met één klik hun boodschappen kunnen afrekenen. Op deze manier kunnen aankopen, statiegeld en retouren samen verrekend worden bij aflevering. Hierdoor kan het bonnetje éénop-één vergeleken worden met de bankafschrift.

Picnic haalt Jumbo in Picnic heeft Jumbo ingehaald en is nu de tweede online supermarkt van Nederland achter Albert Heijn. Dit meldt vakblad Distrifood op basis van een marktonderzoek van onderzoeksbureau GfK. Samen hebben Albert Heijn, Picnic en Jumbo 85 procent van de onlinemarkt in handen. Hoewel de groei sectorbreed is, doet Picnic het beter dan de rest. “Bij Picnic groeit de klantenkring, klanten bestellen vaker en per bestelling wordt er meer uitgeven”, verklaren de marktonderzoekers.

011

012

OVERZICHT BEDRIJFSOVERDRACHT

FOKUS-ONLINE.NL

Goed nagedacht over je bedrijfsoverdracht? 6 noodzakelijke stappen bij de overgave van je onderneming

Bepaal je persoonlijke doelstellingen

SWOTanalyse

Doe een waardebepaling

Een bedrijfsoverdracht is in theorie een zakelijke aangelegenheid, maar emotie speelt net zo’n belangrijke rol. Een goed onderbouwde persoonlijke visie die ruimte laat voor de emotionele aspecten rond het overdrachtsproces bevordert de voortgang tijdens de volgende fasen en vormt een basis voor toekomstig succes. Sommige ondernemers schakelen een coach in om die emotionele aspecten uit te klaren en de ondernemer te helpen door soms confronterende vragen te stellen, zodat die zelf tot fundamentele beslissingen kan komen over de toekomstige verhoudingen tussen zichzelf, de onderneming en de familie. “Wat betekent het bedrijf voor mij en mijn familie?”, “Wat wil ik met de overdracht bereiken, voor mijn familie en voor mijn bedrijf?” Die vragen stellen kan bijzonder ingrijpend zijn, zeker als er kinderen in aanmerking komen voor de opvolging.

Het is belangrijk om de menselijke, fiscale, juridische en financiële aspecten van een onderneming te analyseren. Zo leg je de risicofactoren bloot die de waarde van de onderneming beïnvloeden. Als ondernemer ken je je bedrijf door en door. Het is belangrijk die kennis over te dragen aan de opvolger of overnemer. Een SWOT-analyse brengt de sterke en zwakke punten van je onderneming in kaart, alsook de kansen en bedreigingen die zich voordoen in de omgeving waarin de onderneming opereert. Als je een SWOT-analyse door een extern adviseur laat uitvoeren, krijg je ook zicht op aspecten waar je zelf blind voor bent. Een goed inzicht in deze punten wapent je om te anticiperen op vragen die een koper zal stellen of om de opvolger voor te bereiden.

Na de SWOT-analyse is er nood aan een indicatieve waardebepaling van de onderneming. Die is steeds tijdgebonden en subjectief. Er bestaan verschillende methodes om een waardebepaling uit te voeren. Sommige methodes baseren zich enkel op balansgegevens. Andere methodes proberen ook rekening te houden met toekomstige inkomsten. Om je een eerste idee te geven kan je boekhouder een indicatieve waardering uitvoeren. Wanneer je verder in het proces alle nodige gegevens hebt verzameld, laat dan een waardebepaling uitvoeren door een specialist. Houd echter goed voor ogen dat er een verschil is tussen waarde en prijs. De waarde is de uitkomst van een berekening. De prijs is het resultaat van een onderhandeling.

Zoek een koper

Er bestaan verschillende manieren om een geschikte koper te vinden voor je bedrijf. Misschien heb je binnen je netwerk oudondernemers die hun bedrijf hebben verkocht? Vraag hen dan hoe zij het hebben ervaren en wat de belangrijkste tips en trucs zijn. Of kies voor een overname-adviseur: een onafhankelijke deskundige die de markt kent en een uitgebreid netwerk van potentiële kopers heeft. Ook je boekhouder kan een nuttige bron zijn. Misschien heeft hij of zij ook ervaring met bedrijfsoverdracht. Ga vooral in gesprek met een accountant die gespecialiseerd is in bedrijfsoverdracht en verstand heeft van waardebepaling en boekenonderzoek. Zoek daarnaast ook een jurist om je bij te staan tijdens de contractonderhandelingen. De fusie- en overnamejurist overziet als deskundige de mogelijke complicaties van verschillende afspraken.

Afhandeling van de overdracht

De verstrengeling tussen onderneming en familie is de voornaamste reden waarom je opvolging anders zal uitdraaien dan gehoopt. Daarom is het belangrijk in de oriëntatiefase alle mogelijke overdrachtscenario’s voor ogen te houden. Als je met een breed vizier de mogelijkheden afweegt, verhoogt de kans dat je het beste scenario kiest om je onderneming klaar te maken voor de overdracht. De meest voorkomende overdrachtsscenario’s zijn familiale opvolging, verkoop van de onderneming en behoud van de familiale controle met aanstelling van een manager. Je kunt ook kiezen voor een geleidelijke overdracht waarbij iemand van de familie, een personeelslid of een nieuwe vennoot in fasen eigendom en leiding verwerft. In elk van deze scenario’s moet je aandacht hebben voor de fiscale, juridische, financiële en menselijke aspecten. Kies de meest valabele optie om je onderneming klaar te maken voor de overdracht.

Neem afscheid

Als met de opvolger of overnemer is afgesproken dat je rol in de onderneming is uitgespeeld, hou je daar dan ook aan. Doe de deur dicht en kom enkel terug wanneer het je gevraagd is. Na de bedrijfsoverdracht kun je wel nog op verschillende manieren betrokken blijven bij de onderneming: als adviseur of bestuurder, als medeaandeelhouder of verstrekker van leningen of in een PR-functie of als deurenopener. Je kunt ook je expertise gebruiken om nieuwe markten te benaderen. Na de bedrijfsoverdracht breekt een nieuwe periode in je leven aan. Eindelijk tijd voor jezelf? Misschien heb je lang uitgekeken naar deze dag en kun je eindelijk doen wat je altijd al wilde doen. Maar ook als je werk je hobby was, hoef je niet in het zwarte gat te vallen. Je kunt je kennis en ervaring aanbieden aan andere ondernemers of actief worden in het verenigingsleven. Mogelijkheden te over. TEKST SOPHIE PYCKE

Hoe de ‘digital first’-economie de manier waarop we werken en leren opnieuw uitvindt Door Michiel van Vlimmeren, General Manager Salesforce Nederland Het is duidelijk dat de economische gevolgen van de COVID-19 pandemie nog wel enige tijd voelbaar zullen blijven. Volgens een recent onderzoek van McKinsey zegt tot 80 procent van de werknemers in heel Europa te maken te hebben met een zekere mate van werkonzekerheid. De crisis heeft voor alle organisaties belangrijke vragen aan het licht gebracht: hoe kunnen we diensten online aanbieden, hoe kunnen we reageren op de veranderende realiteit van de werkplek en hoe kunnen we arbeidskrachten opnieuw en beter inzetten voor de banen van de toekomst? Terwijl organisaties beginnen aan hun reis van de digitale transformatie, zullen ze onderweg de juiste technologieën en betrouwbare adviezen nodig hebben. Transformatie van de werkplek In elke bedrijfstak veranderen de manieren waarop we werken snel - hoe we toegang krijgen tot informatie, communiceren en samenwerken op afstand. Volgens een recent onderzoek van ons verwacht 69% van de consumenten en werknemers dat de praktische en culturele verschuivingen die we nu zien, een permanent karakter krijgen: de toegenomen mogelijkheden om vanuit huis te werken, om virtuele in plaats van fysieke evenementen te organiseren en bij te wonen, en om online te leren. Hoe bedrijven opereren, en ook hoe ze talent aantrekken en behouden, zal in toenemende mate afhangen van de mate

waarin ze bereid en in staat zijn om dit soort flexibiliteit op langere termijn te faciliteren. In alle sectoren hebben we gezien dat bedrijven binnen enkele dagen hun contact centers kunnen verplaatsen zonder de normen van de klantenservice en de veiligheid van de werknemers te verstoren. Naarmate de pandemie zich verder ontwikkelt en verwachtingen van werknemers veranderen, hebben bedrijven meer dan alleen een verantwoordelijkheid, het is ook steeds meer van belang om werknemers de mogelijkheid te bieden om te werken op een manier die hun productiviteit en welzijn vergroot. Uiteindelijk is het de technologie die de hele transformatie van de bedrijfsmodellen mogelijk maakt, de herverdeling van de werknemers en het faciliteren van het kunnen werken vanaf elke plek. Om aan de verwachtingen van klanten en werknemers te voldoen, zien we dat meer bedrijven de manier waarop ze werken en waar ze werken gaan heroverwegen. Het herdefiniëren van vaardigheden De pandemie versnelt de vraag naar digitale diensten zodanig dat de veranderingen die we normaal gesproken over vier of vijf jaar hadden verwacht, nu binnen een paar maanden plaatsvinden. Deze veranderingen beperken zich niet alleen tot de dienstverlening, maar veranderen ook de vaardigheden die zowel bedrijven als hun personeel nodig hebben voor de banen van de toekomst. In essentie stellen we ons opnieuw voor wat het betekent om bij te leren en ons te verbeteren. Hoe we de huidige vaardigheden en onderwijskloof overbruggen, zal

bepalend zijn voor ons succes als samenleving tot ver in de toekomst. Onder de beroepsbevolking is de vraag naar omscholing in het hele continent duidelijk aanwezig: de meerderheid van de mensen (60%) vertelde ons dat ze op dit moment uitkijken naar omscholing en het aanleren van nieuwe vaardigheden. De afgelopen maanden hebben we gezien dat veel organisaties hun medewerkers (tijdelijk) op een andere manier zijn gaan inzetten om ze niet alleen in dienst te kunnen houden, maar ook om in te spelen op de veranderende vraag naar bepaalde diensten, zoals de klantenservice. Door medewerkers te trainen om bijvoorbeeld andere technologieën onder de knie te krijgen, heeft de klantenservice niet alleen geholpen bij het afhandelen van vragen van klanten: het heeft ook zowel de organisaties als het personeel flexibeler gemaakt en voorbereid op eventuele andere momenten van onzekerheid. Navigeer samen door de digitale transformatiereis Bij Salesforce beseffen we dat de digitale transformatiereis soms moeilijk in je eentje af te leggen is. Voorzien van de juiste technologieën, en geleid door vertrouwd advies, kunnen we samen de manier waarop we zaken doen en hoe we kansen bieden aan iedereen in de samenleving, digitaal transformeren.

Wim De Bruyne ziet verrassende resultaten in wereldwijd onderzoek naar ‘werken na Corona’.

“Werknemers willen terug naar kantoor, maar met meer aandacht voor hybride werken” Op regelmatige basis doet Barco onderzoek naar hoe medewerkers de vergadercultuur ervaren en naar de rol van technologie in meetings. Uit een recente, wereldwijde studie blijkt dat 6 maanden na de eerste uitbraak van COVID-19 werknemers zo snel mogelijk terug willen naar kantoor. Ze verwachten wel dat hun werkgevers gericht investeren in technologie voor deze hybride werkomgeving, aldus Wim De Bruyne, VP Meeting Experience Barco. De studie werd uitgevoerd door onderzoeksbureau Dynata en ondervroeg wereldwijd 1.750 kantoormedewerkers. Het onderzoek leverde enkele verrassende cijfers op over de verwachtingen van werknemers rond werken na corona. Zo wil slechts 15% van de werknemers fulltime thuis blijven werken na het opheffen van de coronamaatregelen. De helft van de ondervraagden zegt thuiswerk nu ook veel minder aantrekkelijk te vinden dan in het begin van de pandemie. Werknemers missen vooral het sociale aspect van op kantoor, en geven ook aan dat het moeilijker samenwerken is met collega’s van op afstand. In plaats daarvan zien medewerkers meer heil in een hybride model, waarbij je meestal op kantoor werkt, maar de vrijheid hebt om thuis te werken wanneer dat best past. Volgens de studie is 3 dagen op kantoor en 2 dagen thuiswerk de ideale balans.

Heeft thuiswerk zijn glans verloren?

postcorona-situatie. Het aantal vergaderingen met enkel deelnemers in hun thuiskantoor zal gevoelig afnemen. In plaats daarvan worden hybride vergaderingen de norm, vergaderingen met een mix van deelnemers op kantoor en thuis. Volgens de studie dreigen ook de zogenaamde huddle spaces – informele ruimtes waar je in kleine groepjes geïmproviseerde vergaderingen kan houden – te verdwijnen, terwijl die ruimtes de vorige jaren net in opmars waren. Dat wordt dan weer getriggerd door het feit dat 50% van de ondervraagden aangeeft dat ze liever vergaderen in een echte vergaderruimte, en door het feit dat 75% van hen aangeeft dat ze een geplande, gestructureerde meeting verkiezen boven een ongeplande, ‘ad hoc’ meeting in een huddle space.

Welke rol speelt onze laptop hierin? “Nog voor de pandemie won de Bring Your Own Meeting trend aan belang, het hosten van video calls vanaf je eigen laptop in plaats van gebruik te maken van dure, ingebouwde oplossingen. Die trend is alleen maar sterker geworden tijdens de pandemie. Volgens ons onderzoek is de laptop nu het belangrijkste instrument in het professionele leven van de meeste werknemers: 77% van hen zegt niet meer zonder te kunnen om zijn of haar werk te doen.

Verrassend genoeg lijken werknemers het idee van coworking spaces of satellietkantoortjes niet meer genegen, en verkiezen ze weer het hoofdkantoor, weliswaar met meer flexibiliteit om af en toe thuis te werken.”

liefst video calls op vanop

Waar moeten bedrijven dan vooral in investeren?

de laptop.

“Volgens onze studie is er vooral vraag naar video conferencingtechnologie voor vergaderruimtes. Niet zo gek eigenlijk, als je bedenkt dat video conferencing de afgelopen maanden een belangrijke rol is gaan spelen in ons werk en onmisbaar is voor onze samenwerking, communicatie en productiviteit.

"Het kantoorleven zal waarschijnlijk nooit meer hetzelfde zijn, maar de onmiddellijke reactie aan het begin van de COVID-19 pandemie was wellicht wat overdreven: het kantoorleven zoals we dat kennen zal niet ophouden te bestaan en werknemers zullen in de nabije toekomst niet altijd op afstand moeten werken. Werknemers willen vooral terug naar een normale interactie. 85% van onze respondenten wil terugkeren naar het kantoor. Ze willen opnieuw kunnen samenwerken en genieten van de sociale contacten met de collega’s die ze zo hebben gemist, zij het met meer vrijheid en flexibiliteit, en met meer faciliteiten om de mix van thuis- en kantoorwerk mogelijk te maken.”

Wat voor impact heeft dat op hoe we vergaderingen organiseren? “Volgens onze studie denken de meeste werknemers dat we nu al terugkeren naar een normalere

Wim De Bruyne

Naast de standaard vergaderruimtes zijn de vergaderzalen met video conferencingtechnologie de meest gebruikte ruimtes op kantoor. 77% van de ondervraagden zegt zo’n conferencing room minstens één keer per week te gebruiken. 28% gebruikt zo’n ruimte elke dag.”

VP Meeting Experience Barco

Video conferencingtechnologie is de nummer 1 prioriteit voor de meeste werknemers.

56% van de ondervraagden zet het

Maar er is meer. Maar liefst 56% van de ondervraagden zet het liefst video calls op vanaf de laptop. Ter vergelijking: slechts 19% doet dat liever via systemen ingebouwd in de vergaderruimte en 18% via de smartphone.”

Hoe kunnen we hybride vergaderingen nog verbeteren? “Werknemers hebben best wel hoge verwachtingen van technologie in de vergaderruimte. Ze willen vooral efficiënter kunnen werken met meer gebruiksvriendelijke oplossingen. Zo willen ze vergaderingen kunnen opstarten met één klik. En ze verwachten binnen enkele jaren al zaken te zien zoals spraakherkenning, kleurenfilters en software voor co-creatie vanop afstand. De interactie tussen de deelnemers in de vergadering moet beter, zeker als het gaat over samenwerking tussen fysiek aanwezigen en virtuele deelnemers. Bedrijven die nu investeren in hybride technologie voor de vergaderruimte, en die het huidige concept van de kantoorruimte in vraag durven te stellen, gaan na de pandemie een gezonde toekomst tegemoet.”

Test ClickShare Conference nu gratis.

Uw enterprise cloud on-premise

Het veilig, snel en kosteneﬃciënt uitvoeren van meer taken, dát is wat de organisatie vraagt van haar IT-afdeling. In normale tijden al een uitdaging, maar hoe is daar invulling aan te geven in tijden van corona. Server infrastructuur in corona tijd De IT-behoefte is in korte tijd drastisch veranderd, zowel voor de IT-afdeling als voor haar gebruikers. Het snel kunnen faciliteren van wensen uit de organisatie, hebben doorgaans een belangrijke ITcomponent. Vergaderoplossingen of gewoon extra servercapaciteit worden daarom vaak buiten de deur gezocht. Dit is snel en gemakkelijk, maar doorgaans kostbaar en met onvoldoende oog voor het eigen beveiligingsbeleid. Vaak ook ontstaan uit een gebrek aan mogelijkheden binnen de organisatie zelf. Het IT-bedrijf Flexyz uit Harderwijk speelt op deze veranderingen in met haar Local Cloud-oplossing en corona thuiswerk applicaties. Iwan Faber, co-owner en CTO van Flexyz, legt uit hoe deze diensten organisaties verder helpt, juist nu.

Onze afdeling Operations monitort de beschikbaarheid van de Local Cloud 24/7. Indien nodig staan de professionals van Flexyz en Lenovo voor u klaar om ondersteuning te bieden. Juist dit aspect biedt in tijden van veelvuldig thuiswerken de zekerheid dat uw systemen optimaal beschikbaar zijn."

Kant-en-klare SaaS oplossingen in Corona tijd Met diverse online (thuiswerk) oplossingen biedt Flexyz de IT-afdeling, maar ook de eindgebruikers, snelle toegang tot handige applicaties. Te gebruiken vanaf de eigen Local Cloud, Flexyz Cloud of een andere publieke cloud omgeving. Voorbeelden van veel gevraagde oplossingen zijn:

De Flexyz Local Cloud is leverbaar in verschillende conﬁguraties. Wanneer er structureel behoefte is aan meer opslag- en/of rekencapaciteit, voegt Flexyz eenvoudig nieuwe modules toe. Dit principe noemen wij 'grow as you go'. Flexyz gebruikt hiervoor premium hardware van gerenommeerde leveranciers.

Flexyz Meeting Service - Een volledig versleutelde, 100% open source oplossing voor videovergaderen. Gebaseerd op Jitsi Meet.

CaseDriver - Werk eﬃciënt en slim samen in gedeelde team inboxen. Lees meer op casedriver.nl.

Flexyz Local Cloud, powered by Lenovo "De Local Cloud is een enterprise-oplossing die wij samen met Lenovo hebben ontwikkeld. De oplossing biedt de ﬂexibiliteit en snelheid zoals in de cloud, maar met de veiligheid en betrouwbaarheid van een 'onpremise' oplossing. De Local Cloud leveren wij als een turnkey oplossing en bestaat uit een mix van premium hardware en bewezen open source software. De oplossing is volledig redundant opgebouwd. Dit betekent dat hardware en softwarecomponenten dubbel zijn uitgevoerd. Dit maakt de Local Cloud ook geschikt voor het faciliteren van bedrijfskritische applicaties en is daarmee snel inzetbaar binnen de gehele organisatie.

De kracht van on-premise met de voordelen van de cloud Traditional

Grip op data is voor veel organisaties van groot belang. Dit kan zijn omwille van de gevoeligheid van de data, maar ook omdat bepaalde bedrijfsprocessen hierom vragen. Wij zien dit vaak bij productieorganisaties waar lage response tijden belangrijk zijn.

Colocation

Hosting

Zijn speciﬁeke systemen onmisbaar voor uw organisatie, dan bieden wij ook aanvullende serviceniveau's. U bepaalt zelf het gewenste serviceniveau per applicatie en/of virtuele server en kunt dit per maand variëren. Denk hierbij aan het monitoren van de servers en applicaties, het maken van periodieke backups en het uitvoeren van security-updates. We bieden hierbij zowel support voor Windows als Linux systemen. Met deze aanpak biedt Flexyz een unieke mix van Software as a Service (SaaS) op uw eigen hardware, zelfs on-premise!

Infrastructure (as a Service)

Platform (as a Service)

Software (as a Service)

Data

Applicatie

Databases

Besturingssysteem

Virtualisatie

Fysieke servers

Netwerk & Opslag

Data center

Uw keuze: Data center

On-premise

Data center

Self managed Flexyz managed

De Flexyz Local Cloud kan daarom in een datacenter naar keuze worden geplaatst of in de eigen serverruimte. In beide gevallen levert Flexyz het beheer en onderhoud van de Local Cloud tot en met de virtualisatielaag, als zijnde 'Infrastructure as a Service' (IaaS). Maar onze dienstverlening gaat verder!

DoorMan - De centrale 'portier' voor alle geautomatiseerde data uitwisseling.

- data center - on-premise

LOCALCLOUD by FLEXYZ

Uw keuze: - data center - on-premise

LOCALCLOUD by FLEXYZ

Uw keuze: - data center - on-premise

LOCALCLOUD by FLEXYZ

Veilig

Kosteneﬃciënt

✓ Altijd up-to-date

✓ Voor de Local Cloud betaalt u géén licentiefees. Niet voor

✓ Beheerd door professionals ✓ Uitgebreide netwerkbeveiliging op basis van Juniper Networks componenten

Schaalbaar

de storage én niet voor de virtualisatielaag

✓ Lage operationele kosten (TCO) door gebruik van premium hardware

✓ Kosteneﬃciënt en ﬁnanciële voorspelbaarheid door

aanschaf (of indien gewenst leasing) van de hardware

✓ Local Cloud Edge, branch oﬃce

✓ Hardware 'verversen' in plaats van 'vervangen', nooit meer

✓ Local Cloud Edge servers, SMB oplossing

✓ De perfecte mix van eigen beheer tot Software as a

(ruggedized all-in-one <1U oplossing) (vanaf form factor 2U)

✓ Local Cloud Data Center, enterprise cloud oplossing (vanaf form factor 20U)

Over Flexyz Door hard- en software optimaal op elkaar af te stemmen creëren wij ﬂexibele IT-oplossingen met langdurige meerwaarde. ✓ Wij ontwikkelen innovatief IT maatwerk ✓ Wij zijn Linux, Java en open source georiënteerd ✓ Wij beschikken over software, cloud en security specialisten onder één dak ✓ Wij zijn een gecertiﬁceerde cloud hosting leverancier

een 'big bang'

Service in één oplossing

Kijk voor meer informatie op ﬂexyzcloud.com

016

EXPERTPANEL BEDRIJFSCONTINUÏTEIT

FOKUS-ONLINE.NL

Een tussentijdse kijk op continuïteit De coronacrisis dwingt veel bedrijven om zich aan te passen aan de veranderde omstandigheden. Hoe gaan organisaties met dit gegeven om? Lukt het om verder te gaan in deze nieuwe werkelijkheid? Onderstaande ondernemers delen graag hun ervaringen.

ERIC KERSTEN.

YVES PREVOO.

CEO sportevenementenbureau Team TOC

ESTHER AKKERHUIS.

Founder easee.online online oogmeting

Eigenaar Spek & Bonen Catering

Wat is er veranderd voor je onderneming sinds het coronavirus er is? “Wij zijn in één klap tot stilstand gekomen, onze branche werd volledig onderuitgehaald door het virus. De grote sportevenementen die we wereldwijd organiseren werden stuk voor stuk uitgesteld of afgezegd. Wat ons licht aan het einde van de tunnel is? Een vaccin dat de pandemie doet stoppen. Ons bedrijf kenmerkt zich door het type mens dat er werkt: betrokken, sociaal en fysiek graag aanwezig binnen het kleine, hechte team. Dat is nu allemaal anders, en het is soms best uitdagend om die opgebouwde bedrijfscultuur ook nu vast te houden. Gelukkig werken we inmiddels wel weer, op gepaste afstand, op kantoor samen in een kleine setting.”

“Toen het nieuws van de lockdown kwam, waren ook wij in lichte paniek. Er was veel onzekerheid in het begin. Al snel was het duidelijk dat het voor ons, hoe dubbel ook, een kans was. We werden direct benaderd door ziekenhuizen en brillenwinkels uit de hele wereld, die graag gebruik wilden maken van onze technologie. Die bestaat uit een gepatenteerde online CEgecertificeerde oogmeting. Voor ons is de coronacrisis vanuit commercieel oogpunt bezien een accelerator voor de adoptie van onze technologie in zowel de zorg als de e-commercewereld geweest. We hadden ook uitdagingen: het opschalen van de organisatie, mensen remote inwerken en de enorme tijdsdruk die we met elkaar voelden.”

“Op de avond van die allereerste persconferentie klapte ik mijn laptop open en heb ik meteen mijn delivery service in Rotterdam opgezet: high-end, biologisch en zoveel mogelijk seizoensgebonden. Tot die tijd was ik vooral bezig met het cateren van commercials en filmsets. Dat viel natuurlijk in één klap stil. De delivery service bleek een gat in de markt. Meteen vanaf het begin was het een groot succes. Dan stond ik 80 warme maaltijden, 40 stukken taart en 30 salades te bereiden. Dat had ook met mijn focus op Instagram te maken. Ik ben nogal een perfectionist, dus ik besteedde veel tijd aan het visuele aspect. Het heeft me niet per se extra omzet opgeleverd, integendeel, maar wél veel bekendheid in Rotterdam.”

Welke stappen ben je aan het zetten om de continuïteit van je bedrijf te waarborgen? “Onze focus lag op hoe we coronaproof evenementen kunnen organiseren. Stilstand is immers achteruitgang. Op dit moment zijn we bezig met Chasin’ The Sunset, een high-end bucketlist wielerevenement zonder publiek. 150 koppels fietsen gedurende meerdere dagen 300 kilometer per dag. Ze doen hun uiterste best om voor zonsondergang binnen te komen. Sportiviteit en verbinding zijn de sleutelwoorden. We denken ook na over nieuwe businesscases. Onze focus lag nooit zo op consultancy, maar dat ontstaat nu van nature. Zo helpen we een grote speler in de fietsonderdelenmarkt op structurele basis met hun contractonderhandelingen. Die wereld kennen we van haver tot gort.”

“De kosten gaan nog altijd voor de baat uit. We zijn daarom nog afhankelijk van externe funding en ervaren het gevolg van de afgekoelde financiële kapitaalmarkten. Men is minder snel geneigd om te investeren. Nu de situatie langer duurt, zoeken we naar nieuwe werkvormen. Hybride samenwerken, dus digitaal en fysiek, blijkt uitdagend wanneer je efficiënt wilt blijven met elkaar. Ook missen we het samen kunnen vieren van successen. Gezamenlijk zijn we op zoek naar hoe we dit goed vorm kunnen geven. Want dat sociale stuk is een heel belangrijk onderdeel van onze bedrijfscultuur. Het is lastig nu, waardoor het soms wat leeg voelt als we op afstand het virtuele glas heffen.”

“De delivery service loopt wat terug, nu er terug meer vrijheid komt. Al is het de vraag of dat zo blijft nu het virus weer om zich heen grijpt. Tegelijkertijd starten er weer veel films en commercials op, dus ben ik weer druk mee op de set. Al ben ik inmiddels wel kritischer als het budget niet toereikend is. Dan zeg ik nee. Het geeft rust dat ik weet dat ik altijd terug kan vallen op het bezorgen van maaltijden. Er is ook vraag naar abonnementen, maar ik weet nog niet of ik dat wil. Het betekent dat ik me moet vastleggen voor leveringen op bepaalde dagen. Wat er verder veranderd is? We presenteren het eten op de set anders dan voorheen, in kleine bakjes, waardoor mensen het als hygiënischer ervaren.”

Wat is nu de eerstvolgende stap naar de toekomst? “De focus ligt op het onderhouden van contacten en het bedenken van nieuwe concepten. Zo hebben zich voor het wielerevent al de eerste franchisenemers gemeld. Kijk, onze omzet is natuurlijk flink gekelderd. Maar dit soort ontwikkelingen geeft dan toch weer hoop. Mij persoonlijk heeft het echt wel slapeloze nachten opgeleverd. Je voelt je als mens en ondernemer toch verantwoordelijk voor je collega’s en je opdrachtgevers. In onze branche werk je nauw met elkaar samen. En juist dat sociale contact maakt mijn vak zo mooi. Maar tegelijkertijd komt de hele situatie dus ook snoeihard binnen. Gelukkig ben ik een optimistisch mens. En die positieve inslag? Die komt me nu goed van pas.”

“Voor de coronacrisis stonden we op het punt om naar de VS te gaan. Dat plan is, door het gebrek aan een Amerikaanse investeerder, vertraagd. Het is nagenoeg onmogelijk om relaties op afstand op te bouwen nu je nauwelijks kunt reizen. En dat is essentieel voor het vinden van goede investeerders. Ook is er focus op het trainen van nieuwe mensen. Ons personeelsbestand is in korte tijd verdubbeld en dat vraagt om aandacht en opleiding. Persoonlijk probeer ik de balans tussen werk en privé zorgvuldig te bewaken. Voor mij is de scheiding daartussen, ook door het werken vanuit huis, wat weggevallen. Door de vele contacten met Amerika maak ik al maandenlang werkweken van zo’n 80 uur.”

“Uiteindelijk wil ik iets anders. Ik heb in de afgelopen tijd, en ook in de jaren daarvoor, veel verschillende dingen gedaan. Ook nu denk ik na over nieuwe stappen, zoals bijvoorbeeld een huiskamerrestaurant in mijn eigen tuin. Die is er perfect voor. Ik woon in het centrum van Rotterdam en als je naar buiten kijkt, is het net Parijs in de avond. De naam heb ik al: Secret Garden. Of ik ga aan de slag met een voedselbos of pluktuin, waar mensen duurzaam met voedsel bezig zijn en zich kunnen onthaasten in het groen. Het past ook bij mijn leeftijd en bij waar ik nu sta in mijn leven: ik wil mensen graag bewust maken. En waar kan dat beter dan in de natuur?”

TEKST SUSAN MOONEN

NYENRODE BRAND REPORT

#FOKUSBUSINESSGUIDE

017

Corona als reset van de samenleving en economie De abrupte opkomst van het coronavirus dwingt iedereen om zich in rap tempo aan te passen. De mankementen die er waren in de manier waarop wij de samenleving en economie hebben ingericht, kwamen keihard naar boven. Nu is het noodzakelijk om te kijken hoe we dit in de toekomst kunnen bijstellen.

oor de ontstane situatie vond een gedragsverandering plaats. We werden van de ene op de andere dag gedwongen om al onze activiteiten op afstand uit te voeren. Thuiswerken heeft volgens Leen Paape, hoogleraar Corporate Governance aan Nyenrode Business Universiteit, het inzicht gegeven dat organisaties een stuk efficiënter kunnen werken. Niet alleen om die reden verwacht hij dat een aantal maatregelen blijft: “Het fileprobleem verdween, we zijn minder gaan vliegen, de logistiek in de winkels moest anders. Er komt een redelijk massale reset in de samenleving.” Paape verwacht dat het werken via een scherm op afstand blijft, “maar ik denk dat iedereen hoopt, niet in deze mate.”

omdat iedereen wel bezwaar had kunnen vinden waarom het geen goed idee was.” Deze plotselinge overgang zal een blijvende impact hebben. “Universiteiten zullen, door het versneld wereldwijd invoeren van onlineonderwijs, vanaf nu beter nadenken over wat hun toegevoegde waarde is voor het fysiek op locatie brengen van studenten. Na de eerste gedwongen oefeningen in online lesgeven, zullen zij op een goede manier fysiek en online onderwijs kunnen samenvoegen in het

wordt, is een andere uitdaging. Daar moet je ook op institutioneel niveau wat aan doen, mét wetgevende kaders. Persoonlijk baart mij dat ernstige zorgen.” Paape hoopt dat bedrijven nu de tijd nemen om te reflecteren: “We zijn ruw wakker geschud en moeten voor sommige dingen opnieuw naar de tekentafel.” Het is belangrijk dat ondernemers beseffen dat de consument ook veranderd is, aldus Hilhorst. “De

We zijn ruw wakker geschud en moeten voor sommige dingen opnieuw naar de tekentafel.

Die gedragsverandering heeft een versnelling gegeven bij de inzet van technologie. “De economie krijgt een enorme klap, maar in deze crisis komt ook veel innovatie tot stand”, legt Cokky Hilhorst, hoogleraar Business & IT aan Nyenrode Business Universiteit, uit. Een grote groei is bijvoorbeeld te zien in de e-commerce. “Hierdoor zie je dat bedrijven hun productcatalogus en de klantinteracties veel sneller hebben gedigitaliseerd. Uit onderzoek blijkt dat dit proces met een aantal jaren is versneld. Neem bijvoorbeeld de Albert Heijn-app. Die had eerder 200.000 gebruikers, sinds COVID-19 zijn dat er 1,8 miljoen.”

zogenaamde blended learning.” Hilhorst is van mening dat ook andere organisaties bij het herinrichten van het klantcontact moeten bedenken voor welke groep aanwezigheid de meeste waarde heeft. Een goed voorbeeld daarvan is de zorg: “E-health heeft lange tijd ontzettend veel aandacht gekregen, maar kwam heel langzaam tot stand. Daar zie je nu dat het aantal digitale consulten enorm gegroeid is. Ziekenhuizen zijn nu al aan het denken: welke afspraken kunnen we voortaan altijd online doen?”

verwachting is dat mensen die tijdens de crisis gebruik maakten van de onlinemogelijkheden, niet meer teruggaan naar de situatie van voor de crisis. Het is daarom heel belangrijk om experimenteren meer te verweven in de bedrijfscultuur. Om te zorgen dat, als je achterliep, je dat nu inhaalt. En als je een voorsprong hebt, dat je die behoudt.” Paape vult aan: “Je moet natuurlijk ook kritisch kijken naar je eigen businessmodel. Mensen willen misschien niet net zoveel geld betalen voor iets wat ze eerst fysiek en nu online aangeboden krijgen.”

Een ander voorbeeld waar technologische innovaties een snelle ontwikkeling doormaakten, is het onderwijs. Hilhorst: “Wij zijn bij Nyenrode binnen een week met 2.000 studenten voor 80 procent online gegaan. Daar hadden we anders jaren over gedaan,

Paape onderstreept dat versnelling ook andere uitdagingen teweegbrengt. “Wat betekent dit voor de machtsverhoudingen in de samenleving? Big Tech was al groot, maar is inmiddels héél groot en dominant. Of er wel op een goede manier met je data omgegaan

De vermoeidheid die mensen na een dag achter een scherm ervaren is volgens Paape anders dan hoe je vroeger moe kon zijn na een dag werken. “Als leidinggevende moet je dus goed op de gezondheid van je mensen letten.” Ook de cultuur binnen een

In samenwerking met... Wil je meer visie op de vragen van de toekomst? Nyenrode Business Universiteit deelt kennis en kunde om leiders en professionals van organisaties te helpen. In het boek ‘COVID-19: Een bevel uit het niets’, geven 54 docenten en wetenschappers hun visie op de pandemie en de toekomst.

organisatie is een aandachtspunt: hoe houd je contact? “Je gaat direct over tot de orde van de vergadering, maar de sociale lijn lijkt een beetje verloren te gaan.” Hilhorst ziet dat teams binnen bedrijven nog wel contact houden met elkaar, maar dat het contact tussen teams onderling vermindert. Een ander punt waar werkgevers volgens haar op moeten letten, is het begeleiden van nieuwe werknemers. “Voor mensen die in het begin van hun carrière staan, is de stap veel groter om hulp te vragen van collega’s.” Paape is van mening dat het belangrijk is dat er ook momenten zijn waarop je wel bij elkaar kunt komen. “Zolang er geen vaccin is, helpt de sneltest daarin enorm. Een samenkomst waarbij je weet dat iedereen een negatieve test heeft gedaan, geeft een veilig gevoel.”

Cokky Hilhorst Hoogleraar Business & IT

Leen Paape Hoogleraar Corporate Governance

018

CHRONICLE

FOKUS-ONLINE.NL

Gé Sletterink

Ondernemend de crisis door Hoe gaat het met jou? Ik wens jou en je familie alle gezondheid toe. En hoe is het met je bedrijf? Afstand houden is misschien in jouw bedrijf ook wel lastig of zelfs onmogelijk. Hoe kom jij de crisis door?

oe houd jij je bedrijf gezond? Helaas leidt handen wassen en een mondkapje niet meteen tot een zakelijke gezondheid. Je boekhouding is de enige betrouwbare indicator van hoe het werkelijk met je bedrijf gesteld is. Je kunt het eigenlijk bekijken als een zakelijke thermometer. En die is alleen betrouwbaar als je administratie helemaal bij is. Besteed daar met andere woorden dus voldoende tijd aan. Heb je de administratie uitbesteed aan een boekhouder of accountant? Bespreek de cijfers dan regelmatig. Alleen zo krijg je inzicht door overzicht. Je kunt bijsturen en op die manier houd je je betalingsverplichtingen onder controle. Breng je uitgaven in kaart en leg ze eens onder een vergrootglas. Pak je bankafschriften van het afgelopen jaar erbij en kijk heel goed waar je geld aan uitgeeft. Heb je alle abonnementen echt nodig? Mogelijk betaal je voor iets wat je al lang niet meer gebruikt, zoals software of oude telefoonlijnen. En bekijk ook de stilzwijgend verlengde contracten. Voor energie en verzekeringen kan overstappen bijvoorbeeld erg lonend zijn.

Met een steunpakket probeert de overheid jou als ondernemer door de coronacrisis te helpen.

Check eveneens je regelingen. Met een steunpakket probeert de overheid jou als ondernemer door de coronacrisis te helpen. Het huidige steunpakket loopt van 1 oktober 2020 tot 1 juli

2021. De invulling van de regelingen in dit pakket hangt af van de ontwikkeling van het virus. Een mogelijke uitbreiding van beperkende maatregelen speelt hier ook in mee. De actuele regelingen lees je in het regelingenoverzicht van KVK. De KVK Corona regelingencheck helpt je bij het selecteren van de regelingen waarvan jij kunt gebruikmaken. En bovenal: wees realistisch. Hoe de wereld er na corona uitziet, weet ik niet. Dat weet niemand. Maar het zal anders zijn, zoveel is zeker. Komt je klant straks wel weer terug bij jou? En besteedt hij hetzelfde bedrag als voor de coronacrisis begon? Stel jezelf deze vragen en bekijk je bedrijfsmodel en financiële mogelijkheden met een kritisch oog. De KVK Zwaar weer-routewijzer helpt je inzicht te krijgen in hoe jouw bedrijf ervoor staat en wat de mogelijke vervolgstappen voor jou zijn. Misschien kun je doorgaan, met een aanpassing van je businessmodel of extra financiering. Maar stoppen, om verdere financiële schade te voorkomen, kan ook een goed besluit zijn. Meer informatie vind je op kvk.nl/corona. TEKST GÉ SLETTERINK,

KVK-ADVISEUR ONDERNEMINGSONDERSTEUNING

Ontdek meer op

FOKUS-ONLINE.NL #FOKUSBUSINESSGUIDE

den e t s e b e T podia 0 0 3 j i b rland e d e N n i

T A D U A E D A C HET IJBLIJFT JE B DONATIEACTIE BESTEL ZAKELIJK BIJ PODIUM CADEAUKAART EN STEUN HIERMEE DE CULTURELE SECTOR. Alle opbrengsten van Podium Cadeaukaart komen altijd ten goede van de sector. Tijdens de coronacrisis steunt Podium Cadeaukaart behalve theaters ook theatermakers. 10% van elke zakelijke bestelling wordt als donatie geschonken aan Het Cultuurmakersfonds. Het Cultuurmakersfonds is onderdeel van het Prins Bernhard Cultuurfonds en biedt steun aan makers om een nieuw project te starten en een impuls te geven aan het huidige culturele aanbod. Zo blijven de podiumkunsten ondanks de coronacrisis in beeld en in ontwikkeling.

PODIUMCADEAUKAART.NL/ ZAKELIJK

GEMAK GEZOND GROEN EN... SNEL

Slimmer naar het werk op een FLYER e-bike _____ Vermijd de drukke ochtendspits, rijd in stijl langs de files en voorkom parkeerproblemen. Laat de auto wat vaker staan en stap in plaats daarvan op de e-bike. De Speed Pedelec staat symbool voor de nieuwe vorm van dagelijkse mobiliteit die steeds verder terrein wint. Ongeveer de helft van werkend Nederland woont op hooguit 15 kilometer* van het werk. Dit is een afstand die zich prima leent voor een elektrische fiets. Op veel trajecten bent u met de e-bike zelfs sneller dan met de auto. Met een Speed Pedelec rijdt u op een efficiĂŤnte, actieve en duurzame manier van A naar B.

* 15 kilometer rijdt u met een Speed Pedelec (gemiddelde snelheid 35 km/u) in slechts 25 minuten.