Issuu

D I T D OSS I E R WO R DT G E P U B L I C E E R D D O O R S M A RT M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T WO O R D E L I J K H E I D VA N D E R E DACT I E VA N D E STA N DA A R D

FEB ‘21

BUSINESS GUIDE

Danny Van Assche Geen crisis doet de startersmotor sputteren

Work-lifebalans Tussen vrijheid en productiviteit

Mark Andries Zo gaat het goed, zo gaat het beter

Rika Coppens ”Ook blue collars zullen in de toekomst te maken krijgen met IT, robots en AI. Veel meer dan ze nu vermoeden.”

2 VOORWOORD

FOKUS-ONLINE.BE

LEES MEER. 04

Work-life: Tussen vrijheid en productivteit

De overname- en fusiemarkt in jojobeweging

Duurzame inzetbaarheid

Interview: Rika Coppens, House of HR

Coördinatie voor wat extra motivatie

Digitaal verbonden is half gewonnen

Mark Andries: Alleen innoveren is verleden tijd

COLOFON. PRODUCTIELEIDER

CHRISTIAN NIKUNA PEMBA

Danny Van Assche

Geen crisis doet de startersmotor sputteren

HOOFDREDACTIE

ELLEN VAN HOEGAERDEN CREATIVE DIRECTOR

BAÏDY LY

Het startersbloed kruipt waar het niet gaan kan. Dat is het afgelopen coronajaar eens te meer gebleken. Ondanks twee lockdowns en heel veel andere covidbeperkingen waagden maar liefst 65.261 Vlaamse starters de sprong naar het ondernemerschap.

et aantal Vlaamse starters in 2020 bedraagt minstens evenveel (+0,66 procent) als in het ‘normale’ jaar 2019. In Brussel zagen we een daling met 12 procent, die wel eens te maken zou kunnen hebben met onder meer reisbeperkingen, wetende dat 60 procent van de starters in Brussel een niet-Belgische nationaliteit heeft. Maar ook hier kwamen er in 2020 toch nog altijd 11.159 starters bij. Een zaak starten is nooit ‘a walk through the park’, en al zeker niet in coronatijd. Het zegt iets over de drive, weerbaarheid en bereidheid om risico’s te nemen van onze kandidaatondernemers. Over hun optimisme en vertrouwen in de toekomst ook, in weerwil van de actuele situatie. Hoe gek het misschien ook klinkt: voor sommigen was de coronacrisis net de trigger om – nu of nooit – concreet werk te maken van de ondernemersdroom die ze misschien al jarenlang koesterden maar telkens weer voor zich uit schoven. Noodgedwongen veel meer van thuis uit moeten werken en daardoor intenser met jezelf geconfronteerd worden, of plots op tijdelijke werkloosheid worden geplaatst en dus een zee aan vrije tijd krijgen: dat zet een mens aan het dénken, en meer dan eens ook aan het dóén. Over de succesratio van de starters in 2020 kunnen we momenteel uiteraard nog geen concrete voorspellingen doen. Maar het zou best kunnen dat die, ondanks de crisis, even hoog of zelfs hoger blijkt te liggen dan in een ‘normaal’ startersjaar. Omdat een

Het groot aantal starters in dit uitzonderlijke crisisjaar is bemoedigend.

crisis als deze temperend werkt voor al te impulsieve, overenthousiaste beslissingen. Wie in 2020 toch is gestart, heeft daar wellicht langer dan normaal over nagedacht, harder weerwerk moeten bieden tegen meewarige en ontradende opmerkingen van vrienden of familie, en een nog straffer business- en financieel plan moeten schrijven om de bank en eventuele andere financiers te overtuigen. Daarnaast is er mogelijk ook vaker hulp ingeroepen, of ervaring en adviezen van experts als de boekhouder of accountant, van ondernemersorganisaties… En met een dikker vel kom je meestal verder. Het groot aantal starters in het uitzonderlijke crisisjaar 2020 is bemoedigend en dwingt ons optimistisch te blijven over de toekomst van ons ondernemerslandschap en onze economie. Het aantal starters zit trouwens al jaren in stijgende lijn en ze beginnen er gemiddeld ook alsmaar jonger aan, dankzij meer aandacht voor ondernemerschap op school, bij de arbeidsbemiddelingsdiensten, het verbeterd statuut voor student-ondernemers… En een over het algemeen positiever imago van ondernemerschap bij de bevolking. Respect en waardering voor mensen die voor eigen rekening en op eigen risico een zaak uit de grond stampen en welvaart creëren: dat vormt de noodzakelijke smeerolie voor de motor die ons uit het economisch coronamoeras moet trekken. Door Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

TEKST

EVELIEN JANSEN FREDERIC PETITJEAN HANNES DEDEURWAERDER LAYOUT

DEE BERNAERS COVERBEELD

KLAAS VERDRU DRUKKERIJ

CORELIO

SMART MEDIA AGENCY. LEYSSTRAAT 27 2000 ANTWERPEN +32 (0)3 289 19 40 REDACTIE@SMARTMEDIAAGENCY.BE FOKUS-ONLINE.BE

Veel leesplezier!

Inessa Tselichsheva Project Manager

Jouw eigen Spar-winkel openen? e? Zullen w r-partner

ONDERNEEM MET RETAIL PARTNERS COLRUYT GROUP ACHTER JE

De Spa

Een succesvolle supermarkt boordevol lekker eten voor de hele buurt? Daar werken we samen aan. Met een strak businessplan, financiering op maat en de ondersteuning die jij nodig hebt. Voor én na de opening. Van productselectie tot promotiecampagne. Met de steun van Spar (en dus ook Retail Partners Colruyt Group), run jij je eigen droomwinkel. Zullen we?

Zet je eerste stap op mijnspar.be/ondernemen

Ontdek uw partner voor kantoormateriaal en zo veel meer Levering binnen 24u

Ontdek uw Calipage dealer op www.calipage.be Waarom zou u nog tijd verliezen en uren naar kantoorbenodigdheden zoeken? Bij ons vindt u alles wat u zoekt, en nog veel meer! Met de catalogus van 2021 heeft u het ruimste assortiment van de Benelux in handen. U vindt er zowel traditionele als elektronische kantoorartikelen en zelfs tussendoortjes, frisdranken, koffie, thee, water, hygiëneproducten en meubilair.

Persoonlijke service*

Contacteer ons voor een exemplaar van onze catalogus.

Bestelt u graag online? Op onze webshop kan u uit een nóg groter aanbod kiezen.

detailfilter

op al uw mobiele apparaten

makkelijk producten vergelijken

Nog niet geregistreerd? Surf snel naar onze webshop en ontdek hoe gemakkelijk u kan bestellen!

Levering binnen 24 uur Uw bestelling wordt onmiddellijk verwerkt en binnen 24 uur geleverd. Bovendien ontvangt u vanaf een bepaald bedrag ook regelmatig een cadeautje bij uw online bestellingen.

Persoonlijke service is ons handelsmerk Vindt u op onze webshop toch niet wat u zoekt? Wij bieden u steeds een persoonlijke service met de nodige aandacht voor uw specifieke wensen en met de nodige flexibiliteit.

Untitled-2 1

Eerlijke prijzen

Uw succesverhaal begint bij Calipage Wil u graag advies of een offerte op maat? Wij staan voor u klaar. Onze ambitie: u het leven gemakkelijker maken en meewerken aan uw succes van morgen. Uw Calipage verdeler

Meer dan 25 000 producten

U koopt lokaal

Klantentevredenheid

28/01/2021 14:36:42

4 WORK-LIFEBALANCE

FOKUS-ONLINE.BE

Facultatieve productiviteit, verplichte vrijheid? Telewerk is hier om te blijven. In een geslaagde scheiding tussen werk en privé spelen ook werkgevers een grote rol. Hoe kunnen we samen waken over een gezonde work-lifebalans?

nn De Bisschop begon haar carrière bij grote mediabedrijven als Roularta en VT4 en werkte daarna 18 jaar bij Medialaan, het huidige DPG Media. Daar hielp ze mee aan de opstart van Qmusic en werd ze uiteindelijk commercieel directeur. Maar plots kwam ze zichzelf tegen: de job voelde niet meer goed voor haar. “Ik kreeg last van slapeloosheid en hyperventilatie, een heel duidelijk signaal dat het anders moest. Ik pleitte daarom bij onze toenmalige CEO voor een nieuwe functie die zou draaien om het grootste kapitaal binnen het bedrijf: de medewerkers. Zo werd ik de allereerste Wellbeing Director in België.” Ondertussen trok De Bisschop de deuren van DPG achter zich dicht en focust ze zich op haar grote passie: spreken en schrijven over welzijn op het werk. “Sommige mensen willen dat hun werk en privéleven strikt gescheiden blijft, anderen voelen zich goed wanneer ze op eender welk moment een taak kunnen doen. Het komt erop aan jezelf te leren kennen en aan te voelen wat voor jou het beste werkt. Sinds de coronacrisis kunnen we zelf kiezen wanneer we een bepaalde taak uitvoeren. Vind je structuur in een 9-to-5-ritme? Prima. Ben je productiever in de vroege uurtjes of juist als

de kinderen net gaan slapen zijn? Ook goed.” Vrijheid betekent energie, volgens De Bisschop. “We evolueren langzaam maar zeker van controlemanagement naar outputmanagement. Als het werk maar gedaan is. Dat betekent

Peoplemanagementskills zijn cruciaal in outputmanagement. Als manager moet je goed inschatten wie met welke hoeveelheid vrijheid omkan. De Bisschop: “Dat kom je te weten door te vragen hoe het met je mensen gaat. In

Als manager moet je goed inschatten wie met welke vrijheid omkan. Dat kom je te weten door simpelweg te vragen hoe het met je mensen gaat. — Ann De Bisschop, keynote speaker wellbeing

dat we ook afstappen van die verplichte productiviteit tussen 9 en 5. Maak duidelijke afspraken met je werknemers in wederzijds vertrouwen. Verwacht niet dat iedereen continu bereikbaar is: dat zorgt voor stress. Afgebakende taken, duidelijke deadlines én het goede voorbeeld geven: walk your talk. Wil je toch ’s avonds mailen? Maak dan duidelijk dat je niet meteen een antwoord verwacht.” De experts van Telewerken.be, een initiatief van Vias Institute en de FOD Mobiliteit en Vervoer, raden aan om die afspraken op papier te zetten, om zo verwarring te vermijden. Een werkplanning zorgt volgens hen dan weer voor efficiëntie en voldoende variatie.

HOME SWEET OFFICE! 2020 was het jaar van het thuiswerk, in 2021 gaan we op zoek naar een nieuwe balans. Maar wat zijn de toekomstige uitdagingen, behoeften en kansen die u moet overwegen? Op basis van inzichten die we hebben verkregen uit een reeks interviews met verschillende professionals in Europa, hebben we deze voortdurende verschuiving bestudeerd en bekeken wat u kunt doen om deze veranderingen te benutten. Zo stimuleren we het welzijn en de individuele en organisatorische groei op de lange termijn.

Bezoek ons op kinnarps.be

het begin kan dat wat stroef aanvoelen, maar hou zeker vol. Stimuleer de interactiviteit in een meeting bijvoorbeeld met een verkeerslicht waarvan de kleuren het gevoel van je team aangeven. Na een tijdje pluk je vanzelf de vruchten van je empathisch leiderschap.” Dat pauzes cruciaal zijn is een bekend credo. Maar De Bisschop pleit voor meer lichaamsbeweging tijdens die pauzes én tijdens de uren. “Las eens een wandelvergadering in. Woon je bij elkaar in de buurt? Hou je bespreking dan al wandelend. Wonen jullie te ver, maar moet je niet per se je scherm delen? Telefoneer

dan terwijl je je benen strekt. Een frisse neus en een betere bloeddoorstroming dragen bij aan je productiviteit.” Echte energievreters zijn ‘zoomdagen’ vol onlinemeetings. “Waak erover dat je telkens minstens 20 minuten tussen elke videocall hebt. En bekijk ook hier de optie om een deel van de calls al wandelend te doen. Je zal zien: die 10.000 stappen per dag behalen wordt een makkie.” De ochtend blijkt voor de meeste mensen het productiefst. Vermijd daarom virtuele vergaderingen tussen 9 en 11 uur. Telewerken.be hamert bovendien op het belang van een rustige werkruimte waar je ongestoord kunt werken. Bij telewerk stijgt immers de hoeveelheid familiegerelateerde stress. Een goede work-lifebalans draait dus ook om afspraken met je huisgenoten. Een goede balans zit ook in je sociale contacten. We missen onze collega’s ook voor die informele babbel. De koffiemachine op kantoor is van onschatbare waarde voor ons mentaal welzijn, maar dat hoeft geen vijf dagen per week te zijn. Op tijd en stond ongestoord van thuis iets afwerken zorgt voor rust... en balans, natuurlijk. Door Evelien Jansen

de ideale ondernemer is een ondernemer met idealen Wetenschap, sociologie, mentale gezondheid, relaties of een in-depth uiteenzetting van Game of Thrones: de thema’s van podcasts zijn extreem uiteenlopend, en ondertussen vind je gemakkelijk voor ieder wat wils. Ook business lijkt de laatste tijd een populair topic te zijn. Podcast is alive and kicking. Het medium wint al enige tijd aan populariteit, en dat bij zowat iedere leeftijdsgroep. De cijfers van de laatste Digimeter van imec toonde aan dat zowel millennials (23 procent), veertigers (18 procent) én vijftigers (15 procent) maandelijks naar een podcast luisteren. Een groot deel van die groepen doet dat zelfs wekelijks. Het zijn percentages die ongetwijfeld in een stijgende lijn zullen blijven gaan – zeker na enkele lockdowns en een stevige winterprik. Inspirerende luistersessies Van een gortdroge natuur en wetenschapbabbel tot sappige en hyperkinetische celebrity talks: je kunt met alle gemak eender welke matige interesse aanwakkeren door naar de ontelbare podcasts in binnen- en buitenland te luisteren. Tussen enkele adempauzes op het thuiskantoor door, tijdens de grote kuis of andere huishoudmomenten, of wanneer je een zoveelste wandeling maakt als een van de coronaproof tijdbestedingen. In eigen land zien we ondertussen veel podcasts opkomen die het ondernemerschap onder de loep leggen. De reden daarvoor is simpel: ondernemers hebben niet enkel een uniek verhaal over het ontstaan van hun product of dienst, maar vooral ook de

passie om erover te vertellen – van het vallen tot het opstaan, en vooral alle leermomenten daartussenin. Vooral jonge ondernemers die de stap naar het autonome leiderschap nemen, brengen de laatste jaren een frisse wind doorheen het ondernemerslandschap. Winst maken is voor een groot deel van hen niet langer prioriteit numero uno, wél het creëren van een positieve impact op hun omgeving. Zowel op vlak van milieu, mens en maatschappij. 80 procent zegt zelfs het gevoel te hebben dat hun onderneming een zekere mate van maatschappelijke verantwoordelijkheid draagt. Ongeveer de helft zet die woorden ook daadwerkelijk om in daden (studie van Etion en Acerta, 2018). Generatie gelijkheid en diversiteit De jonge – lees: millennial – werker staat dan ook al een tijdje bekend als een nieuwe generatie die de arbeidsmarkt betreedt en de werkvloer met een heel ander paar ogen bekijkt. Of in dit geval: een geheel eigen werkvloer creëert. Voor deze generatie ondernemers staat gelijkheid en inclusie, vrijheid, flexibiliteit en diversiteit uiterst centraal.

podcast ‘In de Lift’ powered by fokus Wij zouden geen volwaardige storytellers zijn als we niet zelf in de kracht van de podcast geloven. Fokus/Smart Media Agency heeft daarom sinds vorig jaar een eigen podcast in het leven geroepen: ‘In de Lift’. De doelgroep? Je kunt het al raden: de jonge ‘millennial’ ondernemer. Seizoen 1, bestaande uit dertien afleveringen, is ondertussen al achter de rug en vind je terug op alle grote podcastkanalen zoals Spotify, Apple Podcast, Google Podcasts en ook SoundCloud. Je hoort er inspirerende verhalen over duurzaamheid, worklifebalance, financiering en zelfs hoe je moet ondernemen met je liefdespartner. Voor seizoen 2 gaan we ons helemaal focussen op de ondernemer die de voorname wens heeft om van de wereld een betere plek te maken. Want ondanks de coronacrisis, ziet het er niet naar uit dat het aantal ondernemers zal verminderen – integendeel. Door dit alles hebben jonge ondernemers geleerd te luisteren naar hun buikgevoel, om te doen wat hen gelukkig maakt en tegelijkertijd ook om meer aandacht te schenken aan het welzijn van anderen. In het nieuwe podcastseizoen krijg je met andere woorden inspirerende verhalen te horen van ondernemers die ondernemen voor zichzelf, maar vooral een duidelijke maatschappelijke rol willen vervullen. Zowel hun onderneming als hun persoonlijke visie is gericht naar het maken van een positieve impact op de samenleving. Ben jij of ken jij zo iemand? Contacteer ons dan via podcast@indelift.be of vind ons terug op de socials @__indelift.

Dat die termen niet slechts holle woorden zijn, bewijzen ze door er een aanzienlijke pijler van te maken binnen hun onderneming. Op de website ondernemenvooriedereen.be vind je bijvoorbeeld een heel aantal testimonials en voorbeelden terug van ondernemers die hun zaak startten vanuit een persoonlijke beweegreden, die zich doortrekt naar hun omgeving en de samenleving in haar geheel. Het jong ondernemerschap zet met andere woorden dromen en aspiraties, en een zekere vorm van collectivisme, om in corebusiness. Een nooit aflatende passie voor het ondernemen combineren deze entrepreneurs met de gedrevenheid om van de wereld een betere plek te maken. En in het licht van sharing is caring speelt de podcast natuurlijk een belangrijke rol. Al sinds het begin der tijden is storytelling een ongelooflijke kracht om kennis te vergaren, om je eigen waarden en normen te vormen en anderen te inspireren. Want niet iedereen hoeft te ondernemen om van de wereld een betere plek te maken, natuurlijk. Door te luisteren naar de verhalen van anderen – of dat nu in print-, video- of audiovorm is – kun je er zelf voor kiezen om het verschil te maken. Op je eigen tempo en op jouw manier.

6 OVERNAMEMARKT

FOKUS-ONLINE.BE

De jojobeweging van de overname- en fusiemarkt 2020 was niet bepaald een grand cru-jaar voor de markt van fusies en overnames, al lijken we aan het ergste onheil ontsnapt te zijn. De reden ligt uiteraard voor de hand: corona. Welke invloed had de pandemie op het aantal dossiers, de betrokken bedrijven en de overnamebedragen?

Z Wereldwijde overnamemarkt hield stand… In 2020 zijn er wereldwijd voor 3.600 miljard dollar aan fusies en overnames gebeurd, zo becijferde de financiële informatieleverancier Refinitiv. Dat schrijft de Financial Times. Dat is ongeveer 5 procent minder dan in 2019. In de eerste helft van het jaar viel de markt quasi stil om dan zeer sterk terug te komen. De remonte van de beurzen, de hoop op een coronavaccin en de verkiezing van Joe Biden gaven de markt weer vertrouwen.

…maar België bleef achter Een wereldwijde stijging in het aantal fusies en overnames, maar specifiek de Belgische overnamemarkt bleef wel achter, zo schrijft De Tijd. Met 20 miljard was die zowat de helft zwakker dan het jaar daarvoor. Het is meteen ook het laagste bedrag van het voorbije decennium. De grootste Belgische deal was de verkoop van de helft van de Amerikaanse blikjesfabrieken van AB InBev aan het fonds Apollo (2,46 miljard euro).

owel bij Oaklins KBC Securities – dat zich vooral op grote dossiers richt – als O.B.A., dat eerder de kmo-markt bedient, beschrijft men grotendeels dezelfde tijdlijn: na de eerste lockdown werd op het rempedaal geduwd en lastte de markt een pauze in. In het derde en vierde kwartaal echter schoot het aantal transacties weer de hoogte in waardoor de achterstand voor een stuk goedgemaakt werd. “Wij mogen niet klagen”, zegt Michiel Dejaegher, overnamebemiddelaar bij O.B.A. “Veel hing natuurlijk wel af van de activiteit van de bedrijven. Was dat in een sector die coronaproof was, dan bleek het vaak zelfs een extra drijfveer voor potentiële kopers. Zat je echter pakweg in de evenementensector, dan had je wel een probleem.” Bij Oaklins KBC Securities horen we eenzelfde geluid. “Wij waren 2020 gestart ongeveer zoals we 2019 afsloten. Met een aantal grote transacties, zoals Studio 100, dat we net voor corona hebben afgesloten”, zegt Thomas Roelens, Co-Head M&A. “In het tweede kwartaal keken zowel kopers als verkopers de kat uit de boom en was het héél kalm. Ook de banken, die veel deals financieren, gingen toen op de rem staan. Gelukkig is vanaf het derde kwartaal de remonte begonnen.” Jo Decoutere van O.B.A. noemt de accountantskantoren, verzekeringskantoren, bouwgerelateerde bedrijven, de chemie, farma en de hobby- en doe-het-zelfcentra als typische sectoren waarin zijn bedrijf veel deals kon sluiten. “Het gaat om stabiele bedrijven met stabiele cijfers die ook tijdens de crisis nog goede zaken hebben gedaan, en zelfs nog groei konden optekenen. Corona was meestal ook niet de belangrijkste reden voor bedrijfsleiders om te verkopen. In sommige gevallen was het de laatste

In technologie, media, telecommunicatie en farma waren kopers bereid om hogere multiples te betalen. — Thomas Roelens, Oaklins KBC Securities

push die ze nodig hadden, maar meestal speelden er andere redenen. Een nakend pensioen bijvoorbeeld. Of zelfs de meerwaardetaks op aandelen die in de lucht hangt. Er zijn ondernemers die eieren voor hun geld kiezen.” Nog een reden waarom de markt snel weer aantrok, is dat er (al jaren) veel geld in de markt beschikbaar is. “Er is inderdaad

geld beschikbaar en er zijn vaak een heleboel geïnteresseerde kopers”, zegt Roelens. “Mensen die voortdurend op zoek zijn naar een goede opportuniteit om hun geld te laten renderen. In België valt bijvoorbeeld de opkomst van de family offices (investeringsvehikels van vermogende families, red.) op. Daar zitten er tussen die honderden miljoenen euro’s te besteden hebben.”

“Dat is inderdaad een groot verschil met de financiële crisis van 2008”, stipt Martijn Coucke van O.B.A. aan. “Toen was er gewoonweg geen geld beschikbaar, de banken waren toen zeer terughoudend. Nu worden er wel nog overnamekredieten verschaft, al zien we toch ook een verstrenging in vergelijking met de periode voor de pandemie. Daarbovenop is de rente ook historisch laag, en zelfs negatief. Hierdoor is het aantrekkelijk om geld te investeren in vastgoed of in een bedrijf.” De coronapandemie had ook invloed op de prijzen die betaald werden voor bedrijven. Al moet die invloed ook niet overdreven worden, zegt Roelens. “Er zijn indexen die prijzen van transacties bijhouden en in het tweede kwartaal zijn die zeker gezakt, maar die hebben zich ook snel weer hersteld. Alweer: het had veel te maken met de sectoren waarin ondernemingen actief zijn. In technologie, media, telecommunicatie en farma waren kopers bereid om hogere multiples te betalen dan in sectoren waarin corona meer huis heeft gehouden. Zat je in sectoren waar de groei en de marges onder druk staan, dan was dat al veel minder het geval.” Tot slot: een blik op de toekomst. Hoe zien onze gesprekspartners 2021 evolueren? “Bij ons zit de pijplijn behoorlijk vol”, zegt Roelens. “Het is hier momenteel behoorlijk druk. Ik zie het rooskleurig in.” Met een goed gevulde verkoopportefeuille zijn ze ook bij O.B.A. positief, zegt Decoutere. “Al zal veel natuurlijk afhangen van de economische ontwikkelingen. Desondanks mogen we toch niet uit het oog verliezen dat er een aantal sectoren het nu zeer moeilijk hebben. Ik hoop dat de overheid beseft dat we die niet mogen laten doodbloeden.” Door Frederic Petitjean

Een bedrijf overlaten of overnemen? Met de expertise van

Overnamemarkt.be! Op 14 jaar tijd is Overnamemarkt.be uitgegroeid tot hét Vlaamse internetplatform waar overlaters en overnemers van een bedrijf elkaar kunnen vinden. Wat zijn de troeven van deze site die onder de paraplu van UNIZO werkt? En welke meerwaarde biedt ze voor koper en verkoper? Manager Guido Seghers legt uit. Op elk moment staan er gemiddeld zo’n 500 bedrijven te koop op Overnamemarkt.be Daarmee is de site allicht de grootste in zijn soort in België. “We focussen ons vooral op kmo’s met een waarde tot 1 à 2 miljoen euro”, zegt Guido. “Er zitten soms ook wel echt grote bedrijven tussen, maar dat is niet onze corebusiness. Bij de oprichting was het eerst de bedoeling om kopers en verkopers van ondernemingen rechtstreeks met elkaar in contact te brengen, zegt Guido. Maar ondertussen wordt al meer dan de helft van het aantal bedrijven aangebracht door overnamebemiddelaars, tussenpersonen, brokers en financiële dienstverleners. Die werken immers veelal lokaal en kunnen via Overnamemarkt.be een breder publiek aanspreken.” Overnamemarkt.be bereikt ongeveer 30.000 unieke bezoekers per maand. Allemaal mensen die dus heel gericht op zoek zijn naar een overname. “We hebben gemiddeld een 500 bedrijven online staan en ontvangen zowat 1.000 contactformulieren per maand”, zegt Guido. “Gemiddeld zien we dus minstens twee geïnteresseerden per bedrijf, per maand. Dat is zelfs nog een onderschatting, want de bedrijven die

via professionals werden aangebracht kunnen ook telefonisch gecontacteerd worden via die tussenpersonen. Grosso modo wordt uiteindelijk ongeveer 1 op de 3 bedrijven daadwerkelijk verkocht. We streven om dat getal naar 1 op 2 te krijgen.” Gewoon een advertentie op Overnamemarkt. be plaatsen, kost 99 euro per drie maanden (75 euro voor UNIZO-leden). Daarnaast biedt de site ook een intensief begeleidingstraject UNIZO Bedrijfsoverdracht aan, voor 1.495 euro. “In dat geval gaan we samen met onze partner KBC Bank een basisanalyse van het bedrijf doen om te kijken wat het overnamepotentieel is. Daarna maken we een waardebepaling en ten slotte zetten we het bedrijf op de site. We bieden bezoekers van de site trouwens ook heel veel informatie en dossiers die hen kunnen helpen bij een overdracht of aankoop van een onderneming. Een klassieke vraag die we zo beantwoorden is bijvoorbeeld: Verkoop ik de handelszaak of de aandelen?” Tot slot: wie zijn nu eigenlijk de typische kopers die op Overnamemarkt.be komen zoeken? “We zien twee profielen regelmatig voorbijkomen”, zegt Guido. “Starters die niet van nul willen beginnen, maar op zoek zijn naar een bedrijf dat al actief is en bijvoorbeeld al personeel in dienst heeft. En daarnaast ook ‘snelle groeiers’: bedrijven die op zoek zijn naar interessante overnames om hun werkgebied uit te breiden, zowel geografisch als in termen van nieuwe markten.”

DaVinci is een onafhankelijk Belgisch corporate finance huis gespecialiseerd in advisering & bemiddeling bij bedrijfsoverdracht. Met een omzet die de voorbije jaren telkens verdubbeld is, is DaVinci een dynamisch groeibedrijf. Het team bestaat uit ervaren en gemotiveerde dealmakers die meer dan 30 jaar M&A ervaring en sterke referenties kunnen voorleggen. vlnr. Jo Maris, Bart Vingerhoedt, Kris Van Deun

DaVinci focust op rendabele (familie)bedrijven en biedt maatwerkoplossingen: •

Overnamebemiddeling: verkoop- en aankoopmandaten, management buyout/ buyin (MBO/MBI), leveraged- en owner buyout (LBO/OBO)

•

Advisering bij familiale bedrijfsoverdracht

•

Waardebepaling, aantrekken groeikapitaal, value coaching

Gepersonaliseerd en tijdig overnameplan Vlerick MBA’er Kris Van Deun: “DaVinci voorziet een helder en gepersonaliseerd overnameplan met waardebepaling om de overdracht optimaal voor te bereiden waarbij alle strategische opties worden afgewogen zodat de juiste keuze inzake type bedrijfsoverdracht wordt gemaakt. Vaak starten we al met value coaching enkele jaren vóór het effectieve startschot tot verkoop”.

Adviseur en dealmaker Bart Vingerhoedt: “DaVinci adviseert objectief en is op geen enkele manier gebonden aan één bepaalde investeerdersgroep, accountant, auditor of bank, u bent als ondernemer bijgevolg zeker dat u onafhankelijk advies krijgt. Een uitgebreid nationaal en internationaal netwerk van strategische en financiële kopers wordt zorgvuldig onderhouden. Dealmaking bij ieder type van overnamescenario is mogelijk: volledige of gedeeltelijke verkoop aan derden, management buyout of -buyin, familiale overdracht of een combinatie. Dit maakt ons uniek in de markt.” Innovatieve bedrijfsoverdracht: owner buyout (OBO) met smart capital DaVinci ziet veel potentieel in een ‘hybride’ vorm van bedrijfsoverdracht, de owner buyout. Van Deun verduidelijkt: “De eigenaar blijft hierbij vaak nog enkele jaren een operationele functie bekleden en voor een stuk in het kapitaal na overname. Dit heeft een gunstig effect op het vertrouwen van de koper

en bijgevolg op de waardering. De eigenaar stelt een stuk van zijn risicodragend bedrijfskapitaal privé veilig maar blijft toch meegenieten van de toekomstige waardecreatie. Beheer als een goed huisvader maar dan toegepast op de KMO zeg maar.” Vingerhoedt: “Bovendien wordt de groei door extra kapitaal vaak geaccelereerd. Naast de private equity huizen kennen wij heel wat vermogende families met lange termijn perspectief die ‘smart capital’ leveren. Deze sluiten qua visie vaak beter aan bij de familiale KMO gezien zij op lange termijn denken en extra kennis bieden vanuit ‘holding’ perspectief. Wij zorgen voor een (voor) selectie van partijen die best aansluiten. Onze objectieve bril en marktkennis zorgen zo voor een vlotter, efficiënt en discreet overnameproces zonder belangenconflicten.” Met hun hoofdkantoor te Antwerpen en uitvalsbasissen te Oudenaarde en Turnhout combineert DaVinci een uitgebreid Vlaams netwerk met een sterke lokale verankering. www.davinci-cf.be | info@davinci-cf.be

8 SKILLSET IN BEWEGING

FOKUS-ONLINE.BE

Duurzame inzetbaarheid is een gedeelde verantwoordelijkheid Het volstaat vandaag niet langer om in een bedrijf aan de slag te zijn en de status-quo na te streven. Wie niet bereid is aan de eigen (of nieuwe) skills te werken, is in deze snel veranderende tijden een vogel voor de kat. Wat is hierbij de verantwoordelijkheid van werkgever en medewerker?

et bedrijfslandschap is de laatste jaren grondig veranderd. Vooral de digitale transformatie heeft de menselijke inbreng danig hertekend. Eén gevolg daarvan is dat ondernemers en hun medewerkers mee moeten met de snelheid waarmee veranderingen zich vandaag voltrekken. En dat kan alleen maar door nieuwe skills voor de eigen job te blijven aanscherpen (upskilling) of skills voor een andere job te ontdekken en ontwikkelen (reskilling). Alleen door zelf voortdurend te evolueren kan men vandaag duurzaam inzetbaar blijven en de eigen marktwaarde op peil houden. “In deze uitdagende tijden leren werknemers dat zij hier zelf een belangrijke verantwoordelijkheid in dragen”, vertelt Elke Geraerts, CEO van Better Minds at Work en auteur van het boek Authentieke Intelligentie. “Zo heeft de coronacrisis heel sterk duidelijk gemaakt hoe wendbaar we als mens moeten zijn. We zijn uit onze comfortzone getrokken. Daarenboven zien we hoe onze jobs door automatisering helemaal veranderen. Inzetten op de eigen duurzame inzetbaarheid is een must om je als mens te kunnen blijven onderscheiden. Ten opzichte van robots én van andere medewerkers.” Opleidingen zijn hierbij cruciaal. Olivier Lambert is directeur van Cevora, dat jaarlijks (gratis) opleidingen aanbiedt aan 450.000 werknemers uit 55.000 bedrijven. “De helft van de jobs die in 2030 zullen worden uitgeoefend, bestaat vandaag nog niet. En alle jobs die nu al bestaan, de volle 100 procent, zullen inhoudelijk veranderen. Tel daarbij op dat we de opkomst meemaken van volledig nieuwe profielen als mobiliteitsplanner of consumptiecoach, en je weet: opleiding is key. De belangrijkste vaardigheden met het oog op de toekomst is om jezelf te kunnen aanpassen

Iedereen moet werken aan zijn duurzame inzetbaarheid. Je bent letterlijk nooit te oud of te jong om te leren. — Elke Geraerts, Better Minds at Work

aan een wereld die heel snel verandert. Daarom moet je vandaag altijd en overal leren. Zeker wat digitale tools betreft.”

rond werken met Excel. Hoe kan dat een tool zijn om samen te werken, of om creatief mee te zijn?”

Lambert noemt nog vier andere cruciale vaardigheden, die hij ‘de vier C’s’ noemt: “Collaboration, Creativity, Communication en Critical sense. Die C’s proberen we in al onze opleidingen zo organisch mogelijk te integreren. Ook bijvoorbeeld in een training

Tijdens de lockdown overlegde Cevora met werkgevers en andere stakeholders om te weten te komen wat de impact van de crisis was én welke behoeften er zoal leefden. “Daaruit kwamen drie grote noden”, verduidelijkt Lambert, “waarvan welzijn er één van was.

Dat kun je interpreteren als: een werknemer moet zich goed voelen in de organisatie waar hij of zij aan de slag is. Dat doe je ook door opleidings- en groeikansen aan te bieden. Opleidingen zijn in mijn ogen de nieuwe bedrijfswagens, even belangrijk als financiële voordelen. Mijn oproep is dan ook om te kiezen voor werkgevers met een uitgebreid opleidingsaanbod. En omgekeerd spoor ik bedrijven en hr-managers aan om daar werk van te maken, als ze hun werknemers willen behouden. Opleidingen zijn een gedeelde uitdaging én verantwoordelijkheid voor werkgever en werknemer.” Die opleidingen mogen werkgevers echter niet voorstellen als een plicht: ze zijn een recht, een opportuniteit én een noodzaak. “Het is daarom belangrijk dat je als organisatie de focus legt op de growth mindset”, verduidelijkt Elke Geraerts. “Die heb je namelijk nodig om je talenten en vaardigheden te blijven bijspijkeren. En ervan overtuigd te zijn dat je echt alles kunt aanleren.” Het idee dat werken aan de eigen (digitale) skills leeftijdsgebonden is, kan overigens de vuilnisbak in. “Iedereen moet werken aan zijn duurzame inzetbaarheid”, benadrukt Elke Geraerts. “Je bent letterlijk nooit te oud of te jong om te leren. Zowel de schoolverlater als vijftigplusser moet non-stop op de eigen vaardigheden inzetten.” En dat vanuit het besef dat flexibiliteit en wendbaarheid de enige antwoorden zijn op de veranderende wereld. “Het idee dat alleen digital natives kunnen gebruikmaken van digitale tools is bovendien onjuist”, besluit Olivier Lambert. “Integendeel zelfs: de ervaring leert ons dat net zij minder goed met Microsoft Office kunnen omgaan. Kortom, leren, leren, leren, ongeacht de leeftijd.”

Door Hannes Dedeurwaerder

Blik op Azië Agio betekent letterlijk het bedrag of de meerwaarde dat een investeerder boven de nominale waarde van een aandeel betaalt. Dat is exact wat de consultants en advocaten van AGIO voor jou kunnen betekenen: een meerwaarde voor je onderneming.

ten – en Agio Capital & Business Solutions – dé matchmaker tussen ondernemers, investeerders en businesspartners – anderzijds.

bij niet zelden ook een tandem met Aziatische investeerders wordt gezocht.

AGIO is de overkoepelende naam van drie verschillende businesspartners die als een ecosysteem samenwerken: Agio Capital & Business Solutions, Agio Law en Agio Finance. In deze reportage zoomen we in op Agio Law enerzijds – een ervaren team van een twintigtal advoca-

Agio Capital & Business Solutions is vandaag voornamelijk werkzaam in drie door technologie gedreven sectoren: Lifescience & Healthcare, Industry 4.0 en Digital Innovations. Ze helpen bedrijven om kapitaal te vinden en daarnaast ook om commerciële structuren op te zetten zoals een joint venture, een licentie-overeenkomst, enzovoort. Hun belangrijkste actieterrein zijn Europese bedrijven, waar-

De gebruikelijke taal-, cultuur- en andere verschillen ziet AGIO als een uitdaging, niet als een hindernis. “Het zijn gelijkaardige uitdagingen die zich enkele decennia geleden ook afspeelden bij het verkennen van de Amerikaanse markt”, aldus AGIO zelf. “Daar waar er nog vaak gezocht wordt naar kapitaal in Europa of Amerika, zijn wij ervan overtuigd dat in deze denkoefening Azië niet mag worden overgeslagen.”

Henk Joos, directeur van de tak Lifescience en Healthcare:

Roel Van Ranst, directeur van de tak Industry 4.0:

Philippe Van den Broecke, managing partner bij Agio Law:

“Azië wordt vandaag, net als de westerse wereld, met verouderingsziektes of ziektes als diabetes geconfronteerd. De bewoners – maar ook investeerders – worden steeds kapitaalkrachtiger, wat maakt dat de Chinese overheid steeds meer onder druk komt te staan om betere geneesmiddelen op de markt te brengen. De verwachting is dat Azië over ongeveer twintig jaar de Verenigde Staten achter zich laat in grootte van de geneesmiddelenmarkt. AGIO Capital helpt dan ook Europese bedrijven om China naast de Verenigde Staten en Europa aan te bieden als optionele eindmarkt en bron van investeringsgeld. We hebben in 2020 verschillende transacties gerealiseerd, ook voor twee Belgische bedrijven: eTheRNA Immunotherapies en Miracor Medical. We hebben hen geholpen bij het aantrekken van investeerders en businesspartners uit ‘Greater China.’”

“Industry 4.0 is een snel evoluerende markt: wat vandaag ‘hot’ is, is morgen weer ‘not’. Aan het begin van de lockdown zagen we dat er overal gigantisch aan de rem werd getrokken, terwijl er vandaag weer meer durf voelbaar is. In Azië verloopt het leven min of meer zoals vóór corona en dat merk je ook aan de investeringsdrang. In mijn branche werken we niet zelden samen met jonge start- of scale-ups die naast financiering ook nog heel wat andere ondersteuning kunnen gebruiken. We coachen onze klanten dan ook in het gehele proces. Van procedures tot cultuurverschillen, van contracten tot samenwerkingsvormen, dankzij ons ecosysteem hebben we alle knowhow in huis. Bij ons kun je rekenen op een doorgedreven technische kennis, slim inzicht in de commerciële markt en juridische bijstand via onze businesspartner Agio Law.”

“Juridische skills en ervaring slim inzetten leiden tot een op maat gemaakte oplossing en een return on investment die elke onderneming begrijpt. Elk teamlid bij Agio Law draagt in zich een mix van advocaat, consultant en ondernemer. Voor ieder aspect van een dossier hebben we een specialist in huis, zodat we complementair en multidisciplinair samenwerken. Onze insteek? Vaak kun je een probleem niet alleen oplossen en zelden kent een probleem maar één oplossing.”

Agio Capital & Business Solutions zijn early birds wat betreft hun kijk op de Aziatische investeringsmarkt. Want niet alleen hun healthcare-tak kijkt naar het Oosten, ook hun afdeling Industry 4.0 en Digital Innovations ziet het potentieel van de Aziatische markt.

www.agiocapsol.com

Joos en Van Ranst kennen net als hun collega's uit eigen ervaring de pijnpunten van kleine bedrijven, de logheden van grote bedrijven én runnen op dit moment Agio Business & Capital als echte ondernemers. Met Agio Capital & Business Solutions wandelt er dus een partner gedurende het hele proces mee die jouw bedrijf begrijpt en wéét waar het over gaat. En daarbij wordt samengewerkt met Agio Law, de juridische businesspartner.

AGIO biedt een compleet pakket aan als je plannen hebt om jouw onderneming naar een hoger niveau te tillen. Maar je kunt evengoed beroep doen op slechts enkele specialisten (juridisch advies, economisch inzicht...) van dat totaalpakket, of je laat AGIO samenwerken met je eigen adviseurs. Jij runt je bedrijf, jij neemt de beslissingen. Maar weet dat AGIO graag met jou meewandelt.

www.agiolaw.be

10 INTERVIEW

FOKUS-ONLINE.BE

Rika Coppens

‘Knelpuntberoepen en arbeidstekorten zullen nog sterker zichtbaar worden’

Welke veranderingen heeft de coronapandemie aangericht op onze arbeidsmarkt? Hoe zijn de werkomstandigheden veranderd? En uiteraard: gaat dit sporen nalaten in 2021? Als CEO van House of HR, een van de grootste hr-groepen van Europa, zit Rika Coppens op de eerste rij om alle evoluties in de gaten te houden. Door Frederic Petitjean

Foto Klaas Verdru

#FOKUSBUSINESS

INTERVIEW 11

Uitzendarbeid is de kanarie in de koolmijn en voelt als eerste de impact van grote economische schommelingen.

iteraard ontmoeten we Rika Coppens niet persoonlijk, maar verloopt het interview, zoals dat tegenwoordig gaat, via Zoom. Onze eerste vraag was dus vlug gevonden:

Zijn telewerken en videoconferencing nu het nieuwe normaal geworden?

de job van pakweg verkoopsters een nieuwe invulling krijgen. Zij zullen zich meer moeten bezighouden met verzending, logistiek, online klantencontacten, met dienst-na-verkoop, shopping als experience… Dat vraagt een serieuze switch van zowel de bedrijven als de werknemers.”

“Telewerken is op dit moment niet meer weg te denken bij de bedrijven, zeker voor bedienden. Ik denk ook dat het een blijvende impact zal hebben, en dus niet plots verdwijnt wanneer we gevaccineerd zijn. In het begin heerste er een beetje een ‘hoerastemming’ rond telewerken, maar de laatste tijd krijg je toch meer nuance te horen. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer een derde van de medewerkers niet zo tevreden is met telewerk. Ze missen contact met collega’s en hebben minder werkplezier. Daarom denk ik ook niet dat we met zijn allen fulltime zullen telewerken, maar dat het zal evolueren naar maximaal een of twee dagen per week. Ik denk ook dat hybride werken een trend wordt: een deel op kantoor, een deel thuis en een deel in satellietkantoren, met het kantoor als ‘ontmoetingsplaats’.”

House of HR is specifiek heel actief in uitzendwerk, wat zijn daar de trends?

Wat is de algemene impact van corona op onze werkgelegenheid?

“Ja, dat is zeker zo. En ik zou willen dat dit hoger op de politieke agenda kwam. Ik denk dat reskilling en levenslang leren de enige oplossingen zijn. We moeten ook beseffen dat dit de verantwoordelijkheid is van iedereen: van de bedrijven, maar ook van de werkzoekenden, werknemers én van de overheid. Er is nog enorm veel werk aan de winkel. Uit een onderzoek van Federgon (beroepsfederatie van de uitzendkantoren, red.) blijkt dat acht op tien Vlamingen het niet nodig vindt om zich voortdurend bij te scholen. Dat zijn geen mooie cijfers. Vaak denken arbeiders ook dat dit alleen iets is wat bedienden aangaat. Tja, vergeet het maar, hoor. Ook blue collars zullen in de toekomst te maken krijgen met IT, met robots en AI. Veel meer dan ze nu vermoeden.”

“Tot nog toe lag het aantal faillissementen opmerkelijk genoeg lager, maar dat kwam vooral door de steunmaatregelen van de overheid. Er zijn in het afgelopen jaar meer mensen werkloos geworden en op korte termijn zal deze trend zich zeker nog doorzetten. De voorspellingen zijn wel dat we dat snel weer achter ons zullen laten: de verwachting is dat tegen eind 2021 het aantal vacatures weer groeit. Op lange termijn zullen fenomenen als knelpuntberoepen en arbeidstekorten zeker terugkomen, misschien zelfs nog sterker dan vroeger. Bedrijven zijn zich bijvoorbeeld heel erg bewust van de digitaliseringsgolf. De vraag naar pakweg IT’ers en ingenieurs zal dus zeker niet afnemen.” Sommige jobs zullen er in de toekomst ook anders gaan uitzien, hoor je vaak.

“Absoluut, in de retail bijvoorbeeld verwacht ik een enorme verschuiving. Dat is ook een van de sectoren die door corona zwaar is dooreengeschud. Door onlineshopping zal

“Uitzendarbeid is de kanarie in de koolmijn, dat is een van de sectoren die als eerste de impact voelt van grote economische schommelingen. In maart bijvoorbeeld zakte het aantal vacatures met meer dan 40 procent in. Het goede nieuws is dat het ook de sector is die het eerst weer opveert als er een heropleving is. In september zaten we bijvoorbeeld weer op een activiteitsgraad van 90 procent tegenover het jaar voordien. De impact van de tweede lockdown daarna was ook veel kleiner.” Zoals je al aanhaalde: tegelijk met corona blijven we met die beruchte mismatch zitten tussen vraag en aanbod op de Belgische arbeidsmarkt. Wat moeten we daaraan doen?

Was het altijd al je droom om zo’n groot bedrijf als House of HR te leiden?

“Goh, mijn stelling is: Size doesn’t matter (lacht). Het is niet zozeer de grootte die me aanspreekt, maar wel de filosofie hier. Wij zijn gegroeid uit Accent Jobs, wat ooit begonnen is met één kantoortje in Roeselare. Die groei

is heel organisch verlopen en die sfeer zit nog altijd in het bedrijf. Wij proberen echt dicht bij de klant én bij de kandidaten te staan. Megacontracten waarbij we 400 of 500 man tegelijk bij een bedrijf plaatsen doen wij bijvoorbeeld zelden of nooit. Op die manier kun je immers dat contact en die persoonlijke touch nooit echt verkrijgen.” Wat is het leukste aan je baan?

“Kandidaten aan werk helpen, natuurlijk (lacht). Daaraan kunnen bijdragen is echt enorm fijn. Het is ook een heel sociale baan, je bent voortdurend met mensen in contact. We proberen dat ook breed uit te dragen. Binnen House of HR hebben we bijvoorbeeld een interne vzw, Jobroad, die zich speciaal richt op de re-integratie van ex-gevangenen. Daarnaast hebben we ook projecten die vluchtelingen aan een job proberen te helpen. Daar zitten ook hooggeschoolde mensen tussen die we perfect kunnen inzetten, maar die niet makkelijk hun weg naar de arbeidsmarkt vinden. Dan zijn wij er om hen te begeleiden.”

Minder faillissementen in 2020 In 2020 zijn er in ons land 7.935 ondernemingen failliet gegaan. Dat blijkt uit cijfers van handelsinformatiekantoor Graydon. Dat is 33 procent minder dan vorig jaar en het laagste aantal in tien jaar tijd. Het is vooral de overheidssteun die bedrijven kunstmatig in leven houdt, zegt Graydon, ook al zitten ze in slechte papieren. Voor 2021 voorspelt Graydon een faillissementengolf die tot zelfs 50.000 bedrijven kan oplopen.

Hoe zou je je eigen managementstijl omschrijven?

“Heel energetisch, vrees ik (lacht). Ik probeer heel snel vooruit te gaan, kom vaak met nieuwe ideeën af, durf al eens van de hak op de tak te springen. En mijn medewerkers moeten mij maar proberen te volgen, niet altijd gemakkelijk. Tegelijk probeer ik ook heel bereikbaar te zijn voor mijn mensen. Mijn deur staat altijd open, iedereen mag mij gewoon aanspreken, dat heb ik zo het liefst. Ik voel mezelf ook niet boven de medewerkers staan, omdat ik nu toevallig de CEO ben. Ik sta met hen mee in het veld, met mijn laarzen aan.”

Smart Fact. Wat was je droomjob toen je kind was? “Ik ben van de Top Gun-generatie, dus ik droomde er destijds van om F16-piloot te worden. Uiteindelijk ben ik Handelsingenieur gaan studeren, dus het heeft niet mogen zijn. Maar geen seconde spijt van gehad, hoor (lacht).”

Sterkere controle op telewerk De overheid zet 500 inspecteurs van de FOD Werkgelegenheid, de RVA, de RSZ en het RIZIV in om te controleren of er in bedrijven wel voldoende aan telewerken wordt gedaan. Telewerk is een van de verplichte maatregelen om de coronacrisis te bedwingen. De controle was vroeger niet erg intensief omdat dit eerst slechts ‘sterk aangeraden’ was, maar nu is het verplicht. Eerst wordt de dienstensector gecontroleerd, later zullen ook andere sectoren volgen.

CRM Fog blaast virussen de vernieling in Hoe fantastisch zou het niet zijn als we onze omgeving zouden kunnen desinfecteren en ontdoen van alle schadelijke schimmels, bacteriën en virussen? Wel, dat kan. De CRM Fog is een Belgische uitvinding om snel kamers, muren en oppervlakten proper te maken. Zelfs het COVID-19-virus is er niet tegen opgewassen. Het ziet eruit als een minikoelkast, maar de CRM Fog heeft heel andere toepassingen dan het koel houden van broodbeleg of frisdrank. Dit toestel is een ‘fogger’: het vernevelt een droge, onzichtbare en desinfecterende mist en maakt zo korte metten met virussen en bacteriën. Waregemnaar Roland Maes is de geestelijke vader van het apparaat. “Het idee was al lang voor de coronapandemie geboren”, zegt hij. “Eigenlijk was ik een apparaat aan het ontwikkelen om heel snel keukens te ontsmetten. Mijn broer is namelijk een distributeur van grootkeukens en hij zocht een manier om keukens bijvoorbeeld van de salmonellabacterie te ontdoen. Er bestaan al apparaatjes die ontsmettende dampen verspreiden, maar die werken eigenlijk niet goed. Het zijn een soort puffertjes met een veel te kleine druk waardoor de nevel slecht verspreid wordt. Dat probleem proberen ze dan weer op te lossen door er ventilatoren aan te hangen, maar dan nog is het resultaat meestal zeer mager.” De CRM Fog werkt anders. “Wij werken met minuscule druppeltjes, een zogenaamde

droge mist”, legt Roland uit. “Die is onzichtbaar, maar verspreidt ook zeer snel en homogeen en kruipt in de allerkleinste kiertjes en gaatjes. Tafels, stoelen, muren, kasten, alle mogelijke oppervlakten en zelfs de gordijnen kunnen zo ontsmet worden. En dat grondiger én in een fractie van de tijd dan wanneer je de kamer met de hand poetst. Niet alleen schimmels, bacteriën en virussen worden door de CRM Fog vernietigd, ook bijvoorbeeld schurftmijten op beddengoed en kleding, en zelfs fruitvliegjes.”

Waterstofperoxide

Als ontsmettingsmiddel gebruikt de CRM Fog gestabiliseerde waterstofperoxide. “Waterstofperoxide is een ontsmettingsmiddel dat al decennialang in ziekenhuizen wordt ingezet en perfect veilig is”, zegt Roland. “Het wordt ook gebruikt bij bijvoorbeeld ontstekingen in de mondholte of voor het ontsmetten van drinkwater. De FOD Volksgezondheid heeft ons trouwens probleemloos een vergunning gegeven over het gebruikte desinfectiemiddel zodat we het apparaat direct op de markt konden brengen, mits de nodige CE-attesten van het toestel, natuurlijk.” De CRM Fog is nu goed een maand te koop. Typische plaatsen waar hij ingezet wordt zijn bedrijfsruimten, vergaderzalen, woonzorgcentra, fitnessruimten, hotels, scholen, funeraria... “Om hem te gebruiken is er geen voor- of nabehandeling nodig”, aldus Roland. “Je zet hem gewoon in een hoekje van de kamer en hij doet zijn ding. Meestal wordt het apparaat geprogrammeerd zodat de behandeling ’s nachts wordt uitgevoerd.

Tijdens het ‘foggen’ mag er immers niemand in de ruimte aanwezig zijn. Het apparaat detecteert dat trouwens zelf: als er mensen rondlopen, doet het niets. Het is natuurlijk ook weer niet de bedoeling dat je constant in contact komt met waterstofperoxide of het gaat inademen.” Het waterstofperoxide dat door het apparaat verneveld wordt, zit in een speciale recycleerbare fles. Een ruimte van pakweg 250 kubieke meter kan twee weken behandeld worden met één fles. Daarna is de fles leeg en moet die vervangen worden. “Het apparaat geeft zelf aan wanneer dat nodig is”, zegt Roland. “De complete software van het toestel is trouwens door ons ontwikkeld. We kunnen ook alle apparaten over the air voorzien van nieuwe updates en bijvoorbeeld het debiet van de sprays aanpassen. Dat doet geen enkele concurrent ons na.”

5.000 kubieke meter

Blijft natuurlijk de vraag: hoeveel kost zo’n CRM Fog? “De CRM Fog haal je in huis via een huurcontract”, legt Roland uit. “Een apparaat kost 129 euro per maand. Dus voor ongeveer vijf euro per werkdag maak je je bedrijfsruimten brandschoon. Tel daarbij ook nog zo’n één euro per dag aan ontsmettingsmiddel. Hoeveel je in totaal kwijt bent, hangt natuurlijk ook af van de hoeveelheid ruimte die je wilt ontsmetten. Om een idee te geven: een hal van ongeveer 5.000 kubieke meter maak je proper met twee CRM Fogs. Momenteel zitten we nog maar in de opstartfase en doen we de verkoop nog rechtstreeks. Maar het is de bedoeling om zo snel mogelijk op te schalen en de verdeling via partners te regelen. Eerst in België, maar we willen ook gauw in onze buurlanden van start gaan.”

www.crmfog.be 056 15 13 22

Jobsolutions: van adverteren tot rekruteren in enkele kliks

Veel ondernemingen – en zeker KMO’s - beschouwen het proces om personeel in dienst te nemen als tijdrovend en duur. Het softwarepakket JobSolutions (van A&S Solutions) helpt deze perceptie de wereld uit. JobSolutions ondersteunt u bij de complete ﬂow van rekrutering en selectie en maakt van het aanwerven van nieuw talent een snelle, kosteneﬀectieve en zorgeloze operatie.

A&S Solutions is vooral bekend als leverancier van HR-oplossingen voor de publieke sector, maar richt zijn pijlen ook steeds nadrukkelijker op de commerciële markt. Met JobSolutions kunnen ze hiervoor alvast uitstekende kaarten voorleggen.

draait volledig in de cloud, waardoor je, op een kleine vaste fee na, betaalt naargelang het gebruik. Het is ook heel ﬂexibel inzetbaar. De klant kan via de tool alles zelf in handen nemen en waar gewenst beroep doen op onze HR specialisten via de heldpdesk.”

“JobSolutions is ongeveer de enige tool die het volledige aanwervingsproces van A tot Z ondersteunt en digitaliseert”, zegt directeur Steven De Vos. “Van het moment dat je iemand in dienst wil nemen, totdat hij of zij op de payroll staat. We hebben het pakket aanvankelijk eerst voor onszelf ontwikkeld als ondersteuning van onze business unit ‘Rekrutering en Selectie’, maar we merkten al snel dat ook klanten interesse hadden om dit proces zelf in handen te nemen. Wij zijn in sé geen softwareontwikkelaar maar HR-consultants en dat is in deze een voordeel: JobSolutions kan maar één trucje, maar beheerst dat trucje wel tot in de puntjes.” De primaire doelgroep voor JobSolutions zijn vooral middelgrote en grote KMO’s, legt Steven uit. “Bedrijven zonder een eigen recruiter, die niet dagelijks aanwerven maar dat ad hoc doen en op zoek zijn naar een budgetvriendelijke oplossing. Het pakket

Solutions aan de slag te gaan. Ook voor de sollicitant is het zeer laagdrempelig. In drie klikken ben je aan het solliciteren, via je pc, je tablet of smartphone. Ook voor bedrijven zelf zijn de mogelijkheden eindeloos: je kunt eigen ontwerpen van vacatures maken, daar wizards voor inzetten, de tool integreren in je eigen website, noem maar op. Dit alles uiteraard in hun eigen huisstijl.” A&S Solutions heeft een samenwerking opgezet met verschillende uitgevers en social media-kanalen. Zodoende kan JobSolutions gebruikt worden om vacatures zo breed mogelijk in de markt te zetten. Steven: “Met één klik post je vacatures op verschillende job boards, op social media en ook in diverse print-uitgaven als JobAt, Roularta, ... Dit heeft tot gevolg dat alles voor de gebruiker geregeld is. Adverteren kan aan zeer scherpe tarieven, gezien A&S mediaruimte in bulk aankoopt bij zijn partners. Een eenvoudige berekening toont aan dat de software zich op deze manier reeds na 3 publicatiecampagnes terugbetaalt.”

Intuïtieve tool “We hebben ook veel zorg besteed aan het zo intuïtief mogelijk maken van de tool”, zegt directeur Serge Bekaert. “Je hebt geen dagenlange opleidingen nodig om met Job-

“JobSolutions is een software die ontzorgt”, pikt Serge in. “Treffend is bijvoorbeeld de ingebouwde Matching-tool. Interessante profielen worden via Artificiële Intelligentie automatisch aan vacatures gelinkt en de HR-afdeling krijgt meteen ook een lijst van bijvoorbeeld de tien punten die moeten afgecheckt worden tijdens het interview met de kandidaat. Dit omdat het systeem heeft gedetecteerd dat de sollicitant bijvoorbeeld uitgesproken scoort op bepaalde competenties of aandachtspunten heeft ontdekt. Op die manier kan je, zonder over een bedrijfspsycholoog te beschikken, toch op een wetenschappelijk gefundeerde manier aan rekrutering doen.” Wenst u ook met JobSolutions aan de slag te gaan? Of wil u de tool uitproberen? Neem snel contact op met A&S Solutions voor meer informatie of een uitgebreide demo.

www.assolutions.be

14 MOTIVEREN WERKNEMERS

FOKUS-ONLINE.BE

Coördinatie voor wat extra motivatie Leidinggevenden, het afgelopen jaar was zeker geen pretje. In welke sector je dan ook werkzaam bent, de hele werking van het bedrijf moest noodzakelijkerwijs onder de loep worden gelegd. Vooral een blijvende motivatie aanhouden bij werknemers was prioritair, en is dat nog steeds. Enkele tips om motivatie te integreren in de bedrijfsstructuur-op-afstand.

Flexibiliteit is tweerichtingsverkeer.

Bied structuur in de werkdag.

Samen geraak je verder.

Het grote voordeel voor thuiswerkers is dat ze werk en privé gemakkelijker op elkaar kunnen afstemmen. De ene komt bijvoorbeeld helemaal tot rust door een middagwandeling, de andere brengt graag wat extra qualitytime met de kinderen door. Als werkgever is het belangrijk dat je hier flexibel mee omgaat. Even ontsnappen aan alle beslommeringen van het werk geeft je personeel vaak nieuwe energie, waarna ze weer met volle moed aan de slag kunnen. Jouw flexibiliteit betaalt zich op die manier terug via gelukkige en gemotiveerde medewerkers die meer werk kunnen verzetten.

Iedereen heeft behoefte aan een zekere mate van autonomie. Als thuiswerker kun je kiezen wanneer je aan welke taak werkt en hoeveel tijd je daaraan wilt spenderen. Maar autonomie zonder enige structuur kan contraproductief werken. Zorg dus voor die structuur. Geef duidelijk aan wat je van jouw teamleden verwacht, maak concrete afspraken en leg uit waarom bepaalde taken moeten worden uitgevoerd. Verduidelijk bijvoorbeeld hoe bepaalde opdrachten verbonden zijn met andere taken of met het eindresultaat. Geef ook een duidelijke deadline mee. Zo kan iedereen nog steeds beslissen wanneer hij of zij werkt, maar dan is dit wel begrensd in de tijd.

Een belangrijk aspect van motivatie is het gevoel van samenhorigheid. Zorg dat je medewerkers zich altijd onderdeel van een team voelen en een gezamenlijk doel voor ogen hebben. Thuiswerkers zien hun collega’s minder, maar dat wil niet zeggen dat er minder contact moet zijn. Er zijn genoeg tools om virtueel met elkaar in contact te blijven. Maak er als manager dan ook geen al te groot probleem van als de eerste minuten van een virtuele meeting eens wat informeler zijn. Een informele babbel doet veel voor het teamgevoel en zorgt voor verbondenheid, ook op afstand.

Maak ruimte voor eigen projecten.

Meer geld of meer tijd?

Bezint eer ge verbindt.

Misschien zijn er door het coronavirus wel enkele projecten weggevallen of staat het werk momenteel op een lager pitje? Maak van die gelegenheid dan gebruik om werknemers enkele uren per week aan eigen, persoonlijke projecten te laten werken. Op die manier geef je vertrouwen en creëer je zelfstandige teamplayers die van aanpakken weten. Onderzoek toont aan dat dit vooral door jonge werknemers erg gesmaakt wordt. Vergeet niet dat zij in veel gevallen recht van de schoolbanken komen en staan te springen om nieuwe kennis en ervaringen op te doen.

Geld wordt door velen nog steeds gezien als de ultieme motivator. En hoewel het klopt dat onderbetaling demotiveert, spelen andere elementen vaak een meer doorslaggevende rol. Het loon verliest doorgaans aan belang naarmate werknemers ouder worden. Algemeen verkiezen oudere werknemers een beter evenwicht tussen werk en privé boven een hogere wedde. Verlonen op basis van prestaties of resultaten blijkt vooral motiverend voor jongeren en minder voor ouderen. Ken je medewerkers dus en beloon en motiveer hen op maat en minder volgens een procedure ‘dat al jaren zo wordt gedaan’.

De mens is een sociaal beestje. Men moet zich geliefd voelen door anderen en warme, hechte relaties hebben. Zie dit als een kans voor je werknemers om meer tijd met hun gezin door te brengen. Vraag niet om ‘s avonds elk uurtje in te halen dat ze spendeerden aan het spelen met de kinderen of het zorgdragen voor hun gezin. Creëer liever een leuke WhatsApp-groep om de grappige momenten te delen die deze bijzondere situatie van thuiswerken in volle crisis met zich meebrengt. Hebben we immers niet allemaal al kijvende ouders op de achtergrond in onze zoom-meetingen gehad? Sharing is… vooral een beetje kunnen lachen. Door Evelien Jansen

Syntegro: Zeg niet langer ‘prikklok’, maar ‘tijdsmanagement’ De klassieke prikklok mag dan wel stilaan verdwijnen in de meeste bedrijven, tijdsmanagement blijft een belangrijk onderdeel. Meer nog, het is de hefboom voor “het nieuwe werken”. Corona heeft heel dat proces nog een extra zetje gegeven. Syntegro is een Belgische producent van tijds- en toegangsmanagement en werd in 2007 opgericht door vier ingenieurs. Vanuit Beringen bedient een 35tal personeelsleden kmo’s en grote ondernemingen in België en onze buurlanden. Meer flexibiliteit “De 9-to-5-cultuur is voorbij. Werkgevers willen werktijden kunnen afstemmen op de werkdruk binnen de organisatie. Werknemers op hun thuissituatie”, zegt Frank De Weser, managing director van Syntegro. “Personeelsplanning is hierbij cruciaal. Wanneer de een later begint of woensdagnamiddag vrij wil houden, moet een ander dit opvangen om de dienstverlening naar de klant niet in het gedrang te brengen.” De werkplek zelf wordt eveneens flexibeler. Zo is thuiswerken onder corona toegenomen. Frank: “Maar ook door het switchen tussen afdelingen, projectma-

tige kantoorindeling, inzet in meerdere vestigingen of filialen… werkt een werknemer niet elke dag meer op dezelfde plek. Daarnaast zien we een verschuiving van uren naar prestaties: de medewerker registreert wat hij doet veel meer dan wanneer hij aanwezig is. Traditionele tijdsregistratie voldoet dus niet langer. Projectregistratie en personeelsplanning worden eraan toegevoegd. Een hele uitdaging voor hr-afdelingen. Syntegro biedt één totaaloplossing die hen helpt om dit alles in goede banen te leiden.” Onderlinge collegialiteit Corona heeft de flexibiliteit en vrijheid van de werknemers nog meer op de voorgrond gezet. Frank: “De werkgever kan voor verschillende teams in zijn bedrijf bepalen wat de minimumbezetting dient te zijn. Werknemers kunnen vervolgens aangeven wat hun voorkeuren zijn en wanneer ze precies willen werken, rekening houdend met andere collega’s en hun voorkeuren. Het inzetten van de juiste medewerkers op het juiste moment op de juiste plaats, vraagt om een geheel nieuw beheerssysteem met meer zelfstandigheid en wederzijds vertrouwen. De softwareoplossing van Syntegro is cloud-based waardoor hr en werknemers er eenvoudig toegang tot hebben vanaf elke pc, tablet of smartphone.”

Alles volgens de regels Al dat flexibele werken moet natuurlijk blijven passen binnen de algemeen geldende arbeidsreglementen en individuele contractvoorwaarden. Dat is echter geen probleem, volgens Frank De Weser. “Een werknemer die door zijn werkgever naar verschillende sites wordt gestuurd, ontvangt bijvoorbeeld nog altijd een correct berekende fietsvergoeding. Ook met glijdende uren kan probleemloos rekening worden gehouden, net zoals met maaltijdcheques, premies en compensaties voor overwerk. Onze tool is een manier om je hr te automatiseren. Alles is compleet configureerbaar. Dat moet ook in een land als België met zijn soms zeer complexe wetten. De software van Syntegro past zich aan de gewenste werkwijze van het bedrijf aan. Niet omgekeerd. Geen keurslijf dus, iets wat veel bedrijven appreciëren aan onze oplossing”, besluit Frank. Ben je geïnteresseerd in de oplossingen van Syntegro voor tijdsregistratie en personeelsplanning? Wens je meer informatie of een demo? Stuur dan een mailtje info@syntegro.be of bel 011/260.270.

PeopleWare: in alle opzichten een Great Place to Work!

Hoe word je een Great Place to Work? Door je mensen front and center te zetten. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want het vraagt een continue inspanning. Maar dan wel een inspanning die ongelooﬂ�k loont – in betere dynamiek, in echte kameraadschap en wat nog meer. Vraag dat maar aan PeopleWare.

PeopleWare dong in 2020 voor het eerst naar het internationale Great Place to Work (GPtW)-label en kreeg het meteen toegekend. Hiermee mag het softwarebedr�f zich nu ook ofﬁcieel een fantastische werkplek noemen. “Na een anonieme medewerkersbevraging en een doorlichting van het hr-beleid via een culture audit, kregen w� een werknemerstevredenheidsscore van maar liefst 90 procent toegekend, waarb� ‘kameraadschap’ de hoogst scorende dimensie bleek. Die waardering gaf ons een fantastisch gevoel en was voor ons dé erkenning van onze inspanningen om een mensgerichte en fantastische werkplek te z�n”, aldus recruiter Julie De Deken. “Het was in dit vreemde coronajaar bovendien een hart onder de

riem, omdat de afstand tussen de collega’s zo groot en het groepsgevoel zo ver leken.”

groepsgevoel te bestendigen. Op die manier bl�ven we erover waken dat er alt�d een personal touch is.”

“Net daarom z�n w� t�dens de lockdown en het telewerken bl�ven inzetten op samenhorigheid en connectie”, vult hr-directeur Wim Lambrechts aan. “We z�n gestart met de maandel�kse uitgave van De PeopleWare Gazette, met onder meer de rubriek ‘Medewerker in de k�ker’, we hebben remote teambuildings georganiseerd, maar ook een virtuele nieuwjaarsreceptie, online vr�dagavondborrels, wandelmeetings… Voor thuiswerkende medewerkers die dat wilden, was en is er bovendien de mogel�kheid om doorheen de dag in een constante videochat te zitten – niét om te controleren, wel om een directe communicatiel�n te hebben en het

Allemaal bew�zen dat het Great Place to Work-label voor PeopleWare écht wel verdiend is. “We z�n er dan ook heel trots op”, gaat Julie De Deken verder. “Omdat het bew�st dat wat we doen voor onze medewerkers ook echt zin en effect heeft. Met de feedback van de medewerkers willen we trouwens nog meer gaan inzetten op onze mensen. Zo hebben we spontaan een werkgroep opgericht die zich zal focussen op wellbeing, wellicht dé hot topic van dit bizarre jaar. Met die werkgroep willen we nog meer betekenen voor onze topcollega’s, door hen op term�n een model op maat aan te reiken rond ﬁtheid en psychosociaal welz�n.”

16 EXPERTPANEL • DIGITAL CONNECTIVITY

FOKUS-ONLINE.BE

Digitaal verbonden is half gewonnen We werken en leren massaal van thuis uit. Toch blijft contact met collega’s, klanten en/of studenten broodnodig. Gelukkig bestaan er ondertussen allerlei tools om toch digitaal met elkaar verbonden te blijven. Experts aan het woord over digital connectivity.

Sofie Jacobs

Professor HRM bij Antwerp Management School Onderwijs

Joris Brauns

Leo Van de Loock

Bedrijfsleider van The Innovation Crib Werknemers

Transitiemanager Industrie 4.0 voor de Vlaamse Overheid Industrie

Wat versta je precies onder digitale connectiviteit in jouw sector? “Digitale connectiviteit is de verzamelnaam voor synchroon of asynchroon georganiseerde online leeractiviteiten. Online connecteren is nodig om kennis te verwerven, te verwerken én toe te passen. Er zijn verschillende vormen van digitale connectiviteit: uitsluitend online leren – oftewel e-learning –, een mix van online en offline leren, het zogenaamde blended learning en hybrid learning of hyflex learning, waarbij er bijvoorbeeld tegelijkertijd studenten offlinelessen volgen en anderen online aan diezelfde les deelnemen.”

“Als gespecialiseerde IT-consultants liggen we aan de basis van de digitale connectiviteit. Zo zijn we op dit moment bijvoorbeeld voor een klant bezig in de scheepvaart. Die wil dat er communicatie wordt voorzien tussen alle koelcontainers, verspreid over de hele wereld. De containers moeten van de juiste software worden voorzien. Op die manier weten we waar er zaken vanop afstand bijgestuurd moeten worden om de kwaliteit van de goederen tijdens het transport te kunnen garanderen. Dankzij deze software dragen we er onder andere mee aan bij dat de covidvaccins onder de juiste omstandigheden hun einddoel bereiken. Een leuke extra van ons vak momenteel.”

“Connectiviteit – dat wil zeggen dat alle toepassingen digitaal met elkaar communiceren – is de kern van industrie 4.0. De data die hieruit voortvloeien creëren nieuwe mogelijkheden. Industrie 4.0 heeft niet alleen een grote impact op de productie, maar ook op de organisatie en op de interactie met de klant. Dankzij slimme producten, met geïntegreerde IoT-sensoren, ontstaan bovendien nieuwe verdienmodellen. Fabrikanten kunnen naast de verkoop van hun producten bijvoorbeeld extra onderhoudsdiensten aanbieden. Of ze kunnen overstappen op een ‘as a service’-model. Zoals het aanbieden van ‘licht’ in plaats van lampen, of ‘perslucht’ in plaats van compressoren.”

Hoeveel is er veranderd en wat zijn de grootste uitdagingen nu? “De digitale systemen zijn in sneltempo veranderd, providers doen continu aanpassingen die het online lesgeven vergemakkelijken. Door die grote digitale connectie kun je ook veel meer studenten bereiken. Maar we moeten er wel over waken dat er genoeg (offline) informele momenten blijven bestaan om echt met elkaar te verbinden. Qua lesgeven zie ik veel voordelen, hoewel digital connectivity niet betekent dat je gewoon je les kunt ‘omzetten’ naar een virtuele omgeving. Een goede digitale les gaat naar het begin: wat zijn de leerdoelen? Wat wil ik inhoudelijk brengen? Hoe leren studenten online? Aan de hand van deze vragen moet je opnieuw je lesplan ontwerpen, aangepast aan de digitale omgeving.”

“In het begin was het een beetje zoeken hoe en wanneer we iemand konden bereiken. Door de coronacrisis kreeg iedereen plots een ander werkritme. Daarnaast gingen we ook op zoek naar de beste tools voor onze videocalls. Daarbij hielden we rekening met veiligheid en stabiliteit, het feit of we aantekeningen of opnames konden maken, en wat met GDPR? Plots kwamen er veel vragen naar boven die vroeger niet aan de orde waren. Ook merkten we dat het vertrouwen bij de klant of zelfs bij de werknemers af en toe zoek was. Achterdochtige gevoelens of iemand wel aan het werk was staken plots de kop op. Een uitdaging die herkenbaar is in veel sectoren vermoed ik, en waar we collectief toch beter mee moeten leren omgaan.”

“Voor ons ligt de nadruk op drie grote lijnen: het helpen van bedrijven om met nieuwe digitale businessmodellen aan de slag te gaan, de enorme behoefte aan digitaal talent op alle niveaus en tegelijk ook de noodzaak om alle bedrijven mee te krijgen in deze omschakeling. Vanuit de Vlaamse Overheid organiseren we via het Industry Partnership brede dienstverlening voor alle bedrijven. Specifiek rond nieuwe businessmodellen is er de industrie 4.0-proeftuin Digitale Servitisatie waar bedrijven terechtkunnen voor praktisch advies, onder meer rond het bouwen van demo’s. Er gaat ook aandacht naar technologieën voor het ondersteunen en bijscholen van medewerkers. Meer vind je op industrie40vlaanderen.be.”

Hoe zie je de toekomst voor jouw sector? “Er zal meer ingezet worden op blended learning waarbij de echte leerstof online wordt doorgegeven en de face-tofacemomenten meer gebruikt zullen worden voor connectie tussen de studenten onderling of een kritische reflectie tussen docenten en studenten. Ook een meer hybride vorm van lesgeven dringt zich op. Bij deze vorm zijn er studenten fysiek aanwezig in de les, anderen volgen dezelfde les online. Hierbij is het de bedoeling dat iedereen dezelfde leerervaring krijgt. Het is dus niet de bedoeling dat de lessen zomaar gestreamd worden. Docenten en professoren moeten ervoor zorgen dat iedereen interactief kan participeren aan de les.”

“Waar het vroeger de gewoonte was om op kantoor te komen werken, zal er meer gekozen worden om van thuis uit te werken. Bij Innovation Crib laten we onze medewerkers al langer de keuze om remote te werken, we zijn heel blij dat iedereen ondertussen heeft mogen proeven van dit concept. Zo moeten we dit niet telkens opnieuw introduceren bij onze klanten. Wat wij al langer als de toekomst zagen is nu grotendeels tijdelijk verplicht, wat het meteen maatschappelijk aanvaard maakt. Los van het thuiswerken merken we ook steeds vaker de mogelijkheden van hoe we als softwarehuis de wereld van een betere digital connectivity kunnen laten genieten met onze softwareoplossingen. Dat is een fijn vooruitzicht.”

“De relance na corona is groen en digitaal. Dat blijkt uit de projecten die we met de 2,3 miljard euro Europees herstelgeld financieren. Naast investeringen in digitale infrastructuur wordt ingezet op laadpalen en het isoleren van woningen. Maar er gaat ook aandacht naar digitale vaardigheden voor wie werk zoekt of zich bijschoolt. Het is belangrijk dat we iedereen meenemen in de digitale shift. In onze industrie 4.0-werking nemen demonstraties, infosessies en opleidingen een belangrijke plaats in. Verder mogen we de impact van artificiële intelligentie niet onderschatten en is ook cyberveiligheid cruciaal voor geconnecteerde productieprocessen. Samen met de Vlaamse Overheid lanceerden we daarom digitaletoekomst.be.” Door Evelien Jansen

#FOKUSBUSINESSGUIDE

AUXIPRESS • BRAND REPORT 17

Nooit meer dwalen in het doolhof van data Het zijn interessante tijden voor marketeers. Nooit eerder hadden ze zoveel databronnen ter beschikking, nooit eerder was er zoveel technologie beschikbaar om bronnen te ontginnen. Die overvloed brengt dan weer zijn eigen uitdagingen mee, zegt Arnaud Steinkuhler, Head of Solutions bij Auxipress.

erst kranten en magazines, daarna radio en televisie, vervolgens nog het web en dan de sociale media. Er zijn almaar meer plaatsen waar consumenten over merken en bedrijven spreken. “De diversiteit van de informatie is overweldigend”, zegt Arnaud. “Bedrijven zijn daar ook bezorgd over. Het gaat eigenlijk niet meer over de inhoud op zich, maar over data. Hoe hou je de vinger aan de pols van alles wat op Facebook, Twitter, LinkedIn, webfora verschijnt? Twitter trekt een zeer gespecialiseerd publiek aan: opiniemakers, journalisten en politici. Experts die reageren op wat er in de maatschappij gebeurt. LinkedIn is compleet anders. Niet alleen qua publiek, ook qua conversatie: die is veel meer gestuurd. Facebook is dan weer het toppunt van spontaniteit en heeft een heel ander publiek. De beste inzichten krijg je pas als je de verschillende conversaties naast mekaar legt.”

Een bedrijf dat relevante en gedragen conversaties met zijn publiek kan opzetten, profiteert daar in alle divisies en departementen van. Het voor de hand liggende antwoord zou “technologie” kunnen zijn, maar daar komt meer bij kijken dan je denkt. “Er zijn op dit moment ruim 8.000 verschillende soorten software voor marketeers beschikbaar”, zegt Arnaud. “Het resultaat is een wirwar van tools, platformen en databronnen waar ook de juiste expertise voor nodig is om de investering de moeite waard te maken. Technologie is een fantastisch asset, maar nog absoluut niet in staat om de mens te vervangen.”

Hoe zal dit allemaal evolueren, binnen pakweg tien jaar? “Ik denk dat de relatie tussen het publiek en merken nog authentieker gaat worden. Ik ondervind dat er nu nog vaak een verschil is tussen wat er binnen het bedrijf gebeurt en hoe het naar buiten komt. Die muren zullen meer en meer gesloopt worden.”

Niet alleen stijgt het aantal kanalen dat de marketeer in de gaten moet houden. Ook bij de klant wordt de informatie steeds breder ingezet. Arnaud: “Een bedrijf dat relevante en gedragen conversaties met zijn publiek kan opzetten, profiteert daar tegenwoordig in alle divisies en departementen van. De tijd dat Auxipress alleen werkte voor het prdepartement is voorbij. Onze job is nu de juiste informatie voor iedereen boven te halen. Ook voor het marketing- en het salesdepartement, en tegenwoordig zelfs voor de afdeling R&D.”

Arnaud Steinkuhler Head of Solutions

Voor meer info

Auxipress helpt merken hun bekendheid, belangstellingen en betrokkenheid bij hun publiek te ontwikkelen. Het begrijpen van ontwikkelingen in de maatschappij door middel van enerzijds de media en anderzijds de belangen van hun doelpublieken, zorgt ervoor dat communicatie- en marketingprofessionals in staat zijn hun strategieën constant te evalueren en bij te sturen. Klanten van Auxipress profiteren elke dag van unieke dashboards en insights met speciaal voor hen geselecteerd nieuws om hun beslissingen te ondersteunen.

Start met de effectieve beveiliging van je onderneming Met 45% Vlaio-subsidies win je helemaal! Elke digitale verbinding biedt een kans voor hackers. Daarom is proactief beschermen belangrijk. Je zal het maar meemaken dat je je personeel niet tijdig kan betalen. Of dat ERP- of planningssystemen niet meer beschikbaar zijn. Dat je bestellingen niet kan uitleveren of factureren en je mensen technisch werkloos worden. Dit zijn maar een paar voorbeelden van de dagelijkse realiteit waarin we klanten ondersteunen. Reputatieschade is helaas niet te vergoeden met een cybersecurityverzekering. Die komt trouwens pas tussen als de schade al geleden is. Kies daarom voor een effectieve en proactieve beveiliging van je organisatie. Samen met Vlaio bouwt Netcure mee aan je #digitaletoekomst: Vlaio biedt 45% steun aan kmo’s die hun cyberveiligheid versterken. En Netcure is een van de 9 geselecteerde dienstverleners die die kmo’s mogen adviseren en begeleiden.

Ontdek hoe wij jouw organisatie beschermen. Meer info: veiligondernemen@netcure.be of +32 2 712 00 80 netcure.be

De cyberveiligheid in bedrijven verhogen, dat is het doel van de Vlaamse overheid. Daarom heeft Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO) 9 dienstverleners geselecteerd om kmo’s hierin te adviseren en begeleiden met elk hun eigen aanpak en expertise. Netcure is er hier één van. De 9 cybersecurity verbetertrajecten vind je https://www.vlaio.be/cs-verbetertrajecten. Deze maken deel uit van het Vlaams beleidsplan cybersecurity. Meer info over het beleidsplan vind je op www.digitaletoekomst.be.

C ra

ers

e cu

r it

18 NAWOORD

FOKUS-ONLINE.BE

Mark Andries

Zo gaat het goed, zo gaat het beter: groei en innovatie Bedrijven moeten meegaan met de tijd. Maar wat betekent dat vandaag? Het pad van groei en innovatie wordt bewandeld door wie inzet op digitale transformatie, artificiële intelligentie en samen innoveren. Toch blijft het een pad vol maatwerk, want elk bedrijf is anders.

igitalisering is een evidentie in het ondernemerslandschap. Elk bedrijf werkt in zekere mate met digitale tools. De uitdaging ligt bij digitale transformatie, of omschakelen naar een omgeving die volledig gestuurd wordt door digitale processen. Deze transformatie is voor veel bedrijven minder evident, het impliceert immers veranderingen tot op het businessmodel. Maar geen uitdaging zonder opportuniteiten. Een bedrijf dat inzet op digitale transformatie onderscheidt zich op verschillende vlakken. Het vervult een pioniersrol door met nieuwe technologieën te doen wat niemand al deed. Ook zorgt het voor differentiatie naar klanten: een aanbod dat verschilt van de standaard, een service afgestemd op de wensen van klanten. Het laat hen zelden onberoerd. Een one size fits all bestaat echter niet. Elk bedrijf is verschillend en heeft andere uitdagingen. Digitale transformatie is een motor voor groei, maar bedrijven bepalen hun eigen richting en groeiambitie. Groter worden of klein blijven? Langzaam of snel groeien? Nice-to-have of noodzaak

om te overleven op de markt? Bedrijven die willen groeien hebben verschillende opties: nieuwe markten aanboren, overnames, andere doelgroepen bedienen met een nieuw aanbod. Ook groei en innovatie zijn maatwerk.

Alleen innoveren is verleden tijd. Het handelsakkoord rond de Brexit brengt voor veel Vlaamse bedrijven een nieuwe uitdaging met zich mee. Zij die handel voeren met het Verenigd Koninkrijk moeten de impact van de Brexit op hun onderneming grondig in kaart brengen en de nodige strategische transformaties doorvoeren. Ook dat kan een bron zijn voor innovatie. We zien bedrijven die met nieuwe oplossingen komen waarmee ze de markt net dat stukje voor zijn.

Ontdek meer op

Fokus-online.be #fokusbusinessguide

Binnen innovatie zie ik twee trends. Enerzijds speelt artificiële intelligentie een hoofdrol bij digitale transformatie. Er schuilt heel wat groeipotentieel in slim aan de slag gaan met data. Veel projecten die innovatiesteun aanvragen zijn hier mee bezig. Anderzijds is er een trend richting samenwerking over de grenzen van klassieke technologieën en sectoren heen. In de zoektocht naar innovatiepartners kijken bedrijven verder dan hun eigen cirkel. Dat leidt tot onverwachte samenwerkingen tussen bedrijven die in erg verschillende markten actief zijn. Alleen innoveren is verleden tijd. Voor steun en advies op maat kunnen bedrijven terecht bij VLAIO, hét aanspreekpunt van de Vlaamse overheid voor alle ondernemers in Vlaanderen. Zowel voor digitale transformatie, innovatie als bedrijfstransformatie in het kader van de Brexit zijn er steuninstrumenten voorhanden. Ga gerust een kijkje nemen op vlaio.be.

Door Mark Andries,

administrateur-generaal bij het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO)

Vlaanderen ondersteunt ondernemers met Brexitkopzorgen Het is gebeurd: het Verenigd Koninkrijk is begin dit jaar uit de EU gestapt. Zeker voor ondernemers die handeldrijven met de Britten heeft dat verstrekkende en soms onverwachte gevolgen. Gelukkig staat de Vlaamse overheid ondernemers met raad en daad bij. Om Vlaamse bedrijven advies te verlenen rond de Brexit hebben FIT (Flanders Investment & Trade), VLAIO (Agentschap Innoveren & Ondernemen) en Enterprise Europe Network Vlaanderen een Brexitteam opgezet. Een belangrijk onderdeel daarbij is adviesverlening. Bedrijven kunnen naar de helpdesk mailen of bellen met alle mogelijke vragen die ze hebben over de Brexit. Als de specialisten daar het niet meteen kunnen oplossen, worden ondernemers doorverwezen naar de juiste instanties die dat wél kunnen. Als bedrijven zich bijvoorbeeld afvragen of exporteren naar Groot-Brittannië nog de moeite is voor hen, dan kan FIT zeker helpen bij hun exportstrategie. Een tweede groot luik zijn steunmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de ‘Brexitveerkrachtsubsidie’. Die is bedoeld voor bedrijven die hun business willen omvormen omdat zakendoen met het VK te lastig wordt of die hun processen diepgaand moeten aanpassen. Wat de helpdesk betreft, ziet het Brexitteam een verschuiving van vragen over exporteren naar het VK naar vragen over importeren. Het importeren van Britse goederen is in sommige gevallen immers erg lastig geworden. Het “Certificaat van Oorsprong” brengt bijvoorbeeld heel wat problemen mee, zeker als het over producten van een gemengde oorsprong gaat. Na het afsluiten van de deal zijn er ook nog heel veel zaken niet echt volledig uitgeklaard en de regels veranderen vaak, evengoed in de diensten- als de goederensectoren. Het akkoord dat het VK met Europa afsloot over de Brexit telt 2.000 pagina’s. Niet verwonderlijk dus dat dit nog een hele tijd trial and error zal zijn: veel regels zitten nog in grijze zones en voor veel bepalingen gelden overgangsmaatregelen. Dat wil zeggen dat de oplossingen van het Brexitteam bijna altijd maatwerk moeten zijn. De helpdesk werkt voor alle Vlaamse ondernemingen, maar ondersteunt toch vooral kmo’s. Zo is er het voorbeeld van een artisanale kaaswinkel die veel Britse kaas importeerde. De zaakvoerders worden geconfronteerd met een enorme papierwinkel die ze voor de douane moeten opstellen en daar loopt soms al eens iets mis, vooral aan de Engelse kant. Het gevolg was dan wel dat hun kaas verschillende

keren geblokkeerd stond aan de grens, bedierf en dus niet meer verkocht kon worden. Een gelijkaardig verhaal over Schotse zalm kwam ook al in de pers. De voedings- en agrosector zijn dus zeker ‘reguliere klanten’. Maar ook bedrijven uit bijvoorbeeld de logistiek en het toerisme hebben hun weg naar de helpdesk al gevonden. Opvallend is wel dat grotere bedrijven hun voorbereidingen al vrij goed gedaan hebben. Het zijn vooral kleinere ondernemingen die de weg niet meer vinden in de doolhof, net als eerder occasionele exporteurs en importeurs. Een wat vergeten sector is ook die van de eenmanszaken die diensten leveren, genre tolken, kunstenaars, freelancetrainers allerhande… Zij botsen soms onverwachts op stevige muren, bijvoorbeeld over de erkenning die ze voor hun beroep nodig hebben, of over de correcte facturatie van hun diensten. Ook opvallend is dat veel ondernemers melden dat de Britten zelf eigenlijk veel minder voorbereid zijn op een Brexit dan wij in Europa. Het VK heeft lang een afwachtende houding gehad en de reactie van veel Britse bedrijven is vaak om nu gewoon alles een tijdje on hold te zetten. Er is bijvoorbeeld een dossier van een Belgische antiquair die tweedehandsboeken uit Engeland kocht. Zijn handel ligt nu gewoonweg stil omdat zijn leveranciers eerst alles willen uitklaren over importheffingen en het berekenen van btw. Ook sommige pakjesdiensten hebben hun verkeer met het VK tijdelijk stilgelegd tot ze alles bestudeerd en vooral herberekend hebben. Uiteraard is de EU groter dan België, dus heeft het Enterprise Europe Network ook regelmatig contact met andere EU-landen die met gelijkaardige problemen geconfronteerd worden. Er wordt regelmatig met de Nederlandse, Duitse en Franse collega’s samengezeten om van mekaar te leren en elkaar te helpen. Al is het wel duidelijk dat Vlaanderen toch bij één van de “zwaarst getroffen” regio’s van de Brexit is. Het hangt af van sector tot sector, maar de impact is voor ons zeker niet te onderschatten. Heb jij als Vlaamse ondernemer ook Brexitvragen? Blijf er niet mee zitten! Mail de Brexithelpdesk via brexit@vlaio.be of brexit@ fitagency.be. Specialisten van Enterprise Europe Network, Flanders Investment & Trade (FIT) en VLAIO gidsen je graag naar de juiste antwoorden en advies op maat.

Schrijf je in voor Brexitnieuws via vlaio.be/nieuwsbrief FLANDERS INVESTMENT & TRADE

Group-f

Uw betrouwbare schoonmaakpartner

Uitgebreide professionele schoonmaak op maat

Actief in heel Vlaanderen en Brussel

Meer dan 5000 klanten vertrouwen op Group-f

Kantoren, winkels, magazijnen, vliegtuigen en nog zoveel meer

Meer dan 1500 enthousiaste medewerkers

Kwaliteit gegarandeerd

T 0800 96 096

info@group-f.be www.group-f.be