Issuu

D I T D OSS I E R WO R DT G E P U B L I C E E R D D O O R S M A RT M E D I A E N VA LT N I E T O N D E R D E V E R A N T WO O R D E L I J K H E I D VA N D E R E DACT I E VA N H E T N I E U WS B L A D

MAART ‘21

50+ Mie Moerenhout Ouderen komen op voor alle ouderen

Langer leren leven De nieuwe generatie is jong noch oud

Artsen Zonder Grenzen Een bijzonder gebaar voor later

Herman Brusselmans

Lees meer op Fokus-online.be

“60 worden was bijzonder. Ik dacht: alles wat ik vanaf nu meemaak, dat is een bonus.”

si m p

LL o SWA OW /

✹

LER omp rimé à AVA

✹

1 co m

IK SL

et t Licht verteerbaar ✹ é à AVALER / Eenvoudig en praktisch e Si si m pl prim ✹ Betaalbare prijs e l t b / a -t 1 ta bl

Sterke botten en spieren behouden !

le Si s imp

AKA M S R ZONDE EMEN PROBL

Vraag de CNK 3042-074 bij uw apotheker

Vit

+ D amine

Calciu

-tablet / LIK ✹

àA rimé VALER

2 VOORWOORD

FOKUS-ONLINE.BE

LEES MEER. 04 Gezondheid kent geen houdbaarheidsdatum 06 De nieuwe generatie is

jong noch oud

08 Meer ziel in je interieur 10

Interview: Herman Brusselmans

Hoe vitamine D breuken en

fracturen helpt voorkomen

14 In alle woonvormen thuis

Mie Moerenhout

Ouderen komen op voor alle ouderen Nog nooit werd er zo veel over de ouderen gepraat in de media. De boodschap was overwegend negatief met de zorgwekkende toestanden in de woonzorgcentra tijdens de coronapandemie. De bewoners moesten het in het beste geval stellen met wat raamcontacten en videobellen.

Bouwen aan verbinding

Artsen Zonder Grenzen:

Een bijzonder gebaar voor later

COLOFON. COUNTRY MANAGER

CHRISTIAN NIKUNA PEMBA HOOFDREDACTIE & EINDREDACTIE

ELLEN VAN HOEGAERDEN DON VAN DER PUTTEN

OVID-19 stelde de situatie in de woonzorgcentra op de voorgrond. Het leven van de bewoners werd beperkt tot het domein, de afdeling of de kamer, met enkel het personeel als gezelschap. Voor een goede en veilige zorg waren de middelen ontoereikend. Regelmatig gingen er stemmen op om ouderen te beschermen door ze ‘in hun kot’ te laten, of dat vaccinatie voor 80-plussers weggegooid geld was. Crisisberaad, beslissingen en meningen van overheid, experten en directies waren dagelijkse kost en daarbij was samenspraak mét de ouderen niet aan de orde. De verontwaardiging over deze gang van zaken heeft ouderen aangezet om de rechten van alle ouderen beter te beschermen, voor alle aspecten van het leven waarbij die rechten geschonden kunnen worden. Met de algemene mensenrechten als uitgangspunt moet dit mogelijk zijn door de aanstelling van en samen met een ouderenrechtencommissaris. Die kan erop toezien dat beslissingen samen met de betrokkenen worden genomen en dat problemen van onvoldoende goede zorg worden aangepakt. En dat de oudere zelf recht heeft op een menselijke waardigheid, op culturele en maatschappelijke ontplooiing en op participatie aan het maatschappelijk leven. Maar ook dat het recht op informatie wordt gegarandeerd, zeker in deze voorthollende digitale wereld, en dat alle ouderen autonoom keuzes kunnen blijven maken. Beleidsmensen en organisaties opperen dat discriminatie en de bescherming

CREATIVE DIRECTOR

Door overleg en samenwerking kan het waardig ouder worden als een feit worden aanschouwd.

van ouderenrechten kunnen worden opgenomen door Unia, het Interfederaal Gelijkekansencentrum, het toekomstige Vlaamse centrum, de Woonzorglijn, de Zorginspectie en het federale mensenrechteninstituut in oprichting. Theoretisch is de inclusiviteit van deze instellingen een mooi principe, maar in de praktijk werkt het onvoldoende en vinden de ouderen er vaak de weg niet naartoe of ervaren ze deze als hopeloos. Een specifiek naar de oudere leeftijdsgroep gerichte aanpak moet dit kunnen verhelpen. Ouderen, hun familie of vertrouwenspersoon hebben dan één aanspreekpunt voor individuele klachten en problemen in organisaties wat betreft het respect voor hun rechten. Vanwege de specifieke focus op de rechten van ouderen en de noodzakelijke specialisatie op dat vlak, heeft de ouderenrechtencommissaris andere doelen en opdrachten dan de Vlaamse Ouderenraad, die de stem van de ouderen vertolkt naar het beleid toe over alle domeinen heen. Door overleg en samenwerking kunnen beide elkaar versterken en kan het waardig ouder worden als een feit worden aanschouwd. Informatie over het opzetten van een ouderenrechtencommissariaat vind je op Initiatief ORC – coalitie voor ouderenrechten. Vind je een ouderenrechtencommissaris een must, teken dan de petitie. Door Mie Moerenhout, gerontoloog, lid van de Werkgroep Ouderenrechtencommissariaat

BAÏDY LY TEKST

ROSALIE VAN HOOF MARLEEN WALRAVENS HELEEN DRIESEN FREDERIC PETITJEAN COVERBEELD

SANDRA MERMANS DRUKKERIJ

COLDSET PRINTING PARTNERS

SMART MEDIA AGENCY. LEYSSTRAAT 27 2000 ANTWERPEN +32 (0)3 289 19 40 REDACTIE@SMARTMEDIAAGENCY.BE FOKUS-ONLINE.BE

Veel leesplezier!

Matthias Laenen Projectmanager

MAAK VAN UW PENSIOEN EEN LEUKE BELEVENIS GENIET ZONDER ZORGEN VAN UW PENSIOEN IN EEN UNIEKE OMGEVING.

De DOMITYS serviceresidenties zijn afgestemd op actieve senioren die belang hechten aan levenskwaliteit en vrijheid. In onze residenties is aan alles gedacht om u een volstrekt unieke woonomgeving te bezorgen.

In een Domitys-residentie voelt u zich meteen thuis: perfect geïnstalleerd een modern appartement met voldoende licht, met terras of balkon en klaar om u en uw huisdier te verwelkomen. U kunt ook genieten van de privétuin van de residentie.

U bent zelfstandig maar goed omringd. Bij Domitys kunt u te allen tijde rekenen op onze attente en gespecialiseerde teams die 24/7 tot uw beschikking staan. Permanentie, hulp bij noodgevallen ... u bent niet alleen, maar blijft onafhankelijk. U hebt tal van diensten tot uw beschikking die u het dagelijks leven makkelijk maken.

Ideaal gelegen, op een aangename locatie, niet ver van winkels, zijn Emerald Haven Antwerpen, en Vaart der Brouwers Leuven residenties met standing: welzijns- en ontspanningsruimtes, een restaurant, en een onthaal met tal van diensten die 4 sterren waard zijn.

NEEM CONTACT MET ONS OP VOOR MEER INFORMATIE DOMITYS EMERALD HAVEN

www.domitys.be

Léon Stynenstraat 40 2000 Antwerpen

03 304 09 00

DOMITYS VAART DER BROUWERS Vaartkom 45 3000 Leuven

0477 75 10 82

Stannah is dé wereldmarktleider in trapliften Voor iedere trap een betaalbare oplossing, ook buitenshuis Verkrijgbaar met levenslange omniumgarantie Groot aanbod aan jonge tweedehands liften met natrekbare historie

NIEUW!

24/7

Ik wil ook zo’n toverzetel, Opa!

BEREIKBAAR

BEL GRATIS UW RAADGEVER

Compacte huisliften, zonder schacht in ieder huis te plaatsen. Ook beschikbaar voor rolstoelgebruikers.

31201155 WT_Adv_Stannah-BE_Fokus_255x185mm_VL.indd 1

Ja,

stuur me graag alle info.

Stuur de ingevulde bon naar Stannah - Poverstraat 208 - 1731 - Relegem Dhr./Mevr.:

Postcode:

Tel.:

E-mail:

FOKUS

Naast bellen kunt u ook documentatie aanvragen via www.stannah.be, per e-mail via info@stannah.be of per post:

0800 54 104

09-02-21 14:58

4 GEZOND LEVEN

FOKUS-ONLINE.BE

Gezondheid kent geen houdbaarheidsdatum Zelfs wanneer straks de hele wereldbevolking gevaccineerd is, kan een nieuw virus het feestje verstoren. Hoe weren ouderen zich tegen toekomstige kwaaltjes en ziekten? Van stappentellers tot motivatiecoaches en aangepast beleid.

e coronapandemie lichtte een aspect van het leven op dat we liever negeren: onze sterfelijkheid. Vandaag ontspringen we de dans met het vaccin, maar hoe zit het met andere ziekten in de toekomst? “Wat er nog allemaal op ons afkomt kan niemand voorspellen. Toch is het niet onwaarschijnlijk dat er nog meer virusziekten zullen opduiken. Is het niet nu, dan wel binnen tien, twintig of dertig jaar.” Als geriater en adjunct-kliniekhoofd bij het UZ Gent werkt Wim Janssens dagelijks met ouderen, een risicogroep tijdens deze pandemie. “Eigenlijk is COVID-19 voornamelijk een geriatrische problematiek.” De meest zieke patiënten zijn ouderen. “Dat heb ik wat gemist in het beleid.” Janssens hekelt het feit dat we te vaak over ouderen praten, in plaats van mét hen. “De experten die vandaag veel in de media klinken en beleidsadvies geven, hebben eigenlijk weinig patiëntencontact met ouderen. Dat is geen kritiek maar een vaststelling”, zegt hij. Dat we liever niet over het hoofd van ouderen praten wordt bevestigd door Ragnar Van Acker, senior coördinator beweging en sedentair gedrag bij het Vlaams Instituut Gezond Leven. “Veel 50-plussers zijn vitale mensen, maar er zijn risicofactoren die subgroepen kwetsbaar maken, zoals een verminderde gezondheid en mobiliteit, en sociale en emotionele eenzaamheid.” Senioren worden te vaak als één groep afgebeeld in de media, vindt hij. “Ik las verschillende berichten die stelden dat ouderen meer zijn gaan bewegen sinds de lockdown. Dat klopt niet. De motivatiebarometer van de UGent concludeerde in november nog dat 31 procent van de 55-plussers minder beweegt sinds de lockdown, versus 14 procent van de ouderen die wel frequenter naar buiten gaat. Dit zijn gemiddelden, ouderen met de bovengenoemde

hernieuwde aandacht voor nies-, hoest- en handhygiëne ook na de pandemie aanwezig”, zegt dokter Janssens. “Al is het niet de bedoeling om de rest van ons leven alles te gaan ontsmetten.” Want de angst voor het virus mag de zin in het leven niet overschaduwen. “Na de eerste golf is het mij en collega’s opgevallen dat we veel ouderen zagen die ziek werden door de strenge maatregelen en het sociaal isolement. Mensen hebben opnieuw nood aan structuur en sociaal contact, zoals via het verenigingsleven.” Inspirerend advies geeft het Vlaams Instituut Gezond Leven via de interactieve tool ‘Op gezondheid staat geen leeftijd’. “We geven laagdrempelig advies zoals eenvoudige krachtoefeningen om de spiermassa te onderhouden, of hoe je een gezonde lunch bereidt. Daarnaast is er informatie over de bewegingsdriehoek”, vertelt Van Acker. Dit broertje van de voedingsdriehoek stelt dat elke stap telt voor je dagelijkse, gezonde mix van minder zitten en meer bewegen. “Dat hoeft geen tennis te zijn. Bewegen is ook tuinieren, wandelen, poetsen. Een stappenteller kan hier bijvoorbeeld helpen.”

Veel 50-plussers zijn vitale mensen, maar er zijn risicofactoren die subgroepen kwetsbaar maken. — Ragnar Van Acker, Vlaams Instituut Gezond Leven

risicofactoren scoren waarschijnlijk nog minder.” Deze negatieve cijfers zijn geen goede boodschap. “Veel ouderen vrezen dat wanneer ze meer gaan bewegen, ze een groter risico lopen om te vallen. Dat is een misverstand. De kans bestaat dat de gezondheidsongelijkheid zo nog groter wordt.”

Ouderen, 50-plussers, senioren… Stuk voor stuk verzamelwoorden die niet opgaan voor de heterogeniteit van deze bevolkingsgroep. Toch zijn beide kanten van de gezondheidskloof gebaat met het volgende advies: voldoende bewegen, gezond eten, sociale contacten en genieten van het leven. “Hopelijk blijft de

Wie desondanks de motivatie niet voelt, kan aankloppen bij een professionele motivatiecoach van Bewegen Op Verwijzing. Deze bewegingsexpert begeleidt senioren op afstand om meer te bewegen. “De effectiviteit daarvan staat buiten kijf, maar ouderen moeten de weg ernaar nog vinden”, zegt Van Acker. Toekomstige ziekten vermijden is onmogelijk, maar we kunnen ons als maatschappij schrap zetten met een allroundaanpak: “We moeten investeren in goed opgeleid zorgpersoneel, meer samenwerkingen tussen de verschillende zorgdisciplines, en ouderen betrekken in het beleid”, oppert dokter Janssens. “Tijd om out of the box te denken.” Door Rosalie Van Hoof

LAST VAN PIJNLIJKE GEWRICHTEN? Vaak worden pijnlijke gewrichten geassocieerd met de koude winterperiode. Maar wist je dat veel mensen heel het jaar door last van hebben? Bij voorbeeld in de lente kan het namelijk nog erg vochtig en fris zijn, wat zijn weerslag heeft op je gewrichten. Een gewricht is een verbinding tussen twee botten die ervoor zorgt dat die botten soepel kunnen bewegen. Door overbelasting, slijtage, ontstekingen of artrose kunnen er gewrichtsklachten ontstaan met pijn en stijfheid tot gevolg. Zijn currygerechten de oplossing? Gelukkig kunnen bepaalde voedingssupplementen, zoals curcumine, hierbij helpen. In de keuken is kurkuma een van de hoofdingrediënten van currygerechten. Het actieve bestanddeel curcumine is een antioxidant die spieren en gewrichten soepel houdt. Maar pas

nu niet meteen je weekmenu aan naar allemaal currygerechten met een extra portie kurkuma. Curcumine wordt namelijk erg moeilijk opgenomen door het lichaam. Veel currygerechten eten is dus helaas niet de oplossing, hoe heerlijk ze ook smaken. Heel veel curcumine in één pilletje CURCU-FLAM Forte maakt gebruik van het natuurlijke bèta-cyclodextrine om de oplosbaarheid en de opneembaarheid van de gecomplexeerde curcumine te verhogen. Hierdoor zorgt CURCUFLAM Forte voor een 1592 (jawel!) keer hogere oplosbaarheid dan gewoon kurkumapoeder.

Dat zijn héél veel currygerechten in één simpel pilletje. Hierdoor voelen je gewrichten flexibeler aan en kun je weer soepel bewegen. Voor hardwerkende gewrichten CURCU-FLAM Forte is dan ook een uitstekend voedingssupplement voor iedereen wiens gewrichten het hard te verduren krijgen. Als je bijvoorbeeld vaak sport, langdurig moet rechtstaan of veel repetitieve bewegingen maakt, kan CURCU-FLAM Forte je helpen om je gewrichten soepel te houden. Zo kun je vlot van het mooie weer genieten, dat er nu hopelijk snel aankomt!

CURCU-FLAM® Forte houdt je gewrichten soepel en sterk. CURCU-FLAM®Forte is een uitstekend voedingssupplement voor jong en oud wanneer de spieren en gewrichten worden belast. amophar

Meer info: https://curcuflam.be

6 SILVER RESERVOIR

Wim Van Cromphout

partner bij B2Ai Architects

Hoe krijgt wonen op een beperkte oppervlakte toch een meerwaarde? “De trend van kleinere wooneenheden is ingesteld. Maar wanneer jonge mensen of senioren een appartement als woonvorm kiezen, kan hun individuele woonst direct een deel van een bruisende buurt, een groter geheel worden. In veel van onze bouwontwerpen bijvoorbeeld zijn andere functies opgenomen, zoals hotels, scholen, kantoren of een kinderdagverblijf.”

Is wonen met zorgondersteuning mogelijk in een alledaagse omgeving? “Het is belangrijk om de zorg niet af te zonderen maar te integreren in de maatschappij. Bouwprojecten, ook van B2Ai, richten zich meer en meer op een gevarieerde mix van leeftijdsgroepen: van jonge koppels en alleenstaanden, over babyboomers die van het leven genieten, tot ouderen – actief, zelfredzaam of licht tot zwaar zorgbehoevend. Aandacht gaat uit naar interactie met de horeca en andere faciliteiten in de omgeving. Zo ontstaat er een wisselwerking, voordelig voor iedereen.”

Heeft het traditionele woonzorgcentrum nog een toekomst? “Voor mensen met een zwaar zorgprofiel zal opvang in een woonzorgomgeving nodig blijven. Het is belangrijk om deze centra los te koppelen van het bestaande, deels achterhaalde beeld van de steriele instelling en een sfeer te creëren van huiselijkheid met onzichtbare aanwezigheid van de zorg. Een menselijke benadering, geen medische.”

FOKUS-ONLINE.BE

De nieuwe generatie is jong noch oud Iedereen wil oud worden, niemand wil oud zíjn. Al te vaak worden ouderen beschouwd als een zwakke bevolkingsgroep die enkel om zorg vraagt. Maar dat is buiten de waarde van de babyboomers gerekend, nu 55-plussers, die actiever zijn dan ooit.

e vergrijzing van de wereldbevolking is al lang geen geheim meer. Voor het jaar 2100 voorspellen wetenschappers dat er 8,8 miljard mensen op de aarde zullen wonen, waarbij er voor het eerst in de geschiedenis twee keer zo veel 80-plussers zullen zijn als kinderen onder de 5 jaar. In België bedroeg in 2019 de levensverwachting bij de geboorte 81,8 jaar. Oud worden is dus niet meer wat het geweest is. We leven niet alleen langer, we blijven ook langer vitaal. “Deze nieuwe ouderen, de babyboomers, zijn de eerste generatie die met een jongerencultuur is opgegroeid”, vertelt Filip Lemaitre, CEO van bureau50. “Ze willen absoluut uit de voetsporen van hun voorgangers blijven en weigeren zich als ouderen te gedragen.” Forever young is het adagium. Dit verklaart ook hun jongere levensstijl. ‘Granfluencers’ zijn een hype op de sociale media en hebben veel jonge volgers. “Generaties gaan steeds meer op zoek naar elkaar”, bevestigt Filip Lemaitre. “Denk maar aan Parlangi, een site waar jongeren een vreemde taal leren door af te spreken met oudere native speakers. Of de ‘Pasta Grannies’, die recepten van de traditionele pastagerechten op YouTube doorgeven aan de jongere generatie.”

De OESO voorspelt dat voor het volgende decennium deze actieve niet-jongniet-oudgeneratie voor de helft van de economische groei zal instaan. In België is ongeveer de helft van de consumenten ouder dan 50 jaar. Bovendien zijn de ouderen een flink stuk digitaler geworden: skypen, zoomen, swipen... het zijn geen vreemde woorden meer. Ze maken vlotjes gebruik van de sociale media en shoppen regelmatig online. Het huis is afbetaald en de kinderen zijn het huis uit. Ze hebben tijd en geld, en kopen zowel off- als online. “Het is inderdaad vrij recent dat statistieken het koopgedrag van de ouderen meer in detail laten zien”, zegt Sofie Geeroms, algemeen directeur van BeCommerce. “In België is er nog ongelooflijk veel potentie op de onlinemarkt. In ons vierde kwartaalrapport van 2020 groeien de cijfers in digitale aankopen van gezondheids- en schoonheidsproducten, kleding en voeding bij de 50-plussers.” Mobiel betalen is nog niet populair bij de ouderen en V-commerce (voice powered commerce) staat nog helemaal in de kinderschoenen. “In de VS zetten webshops veel meer in op dit demografisch segment. Ze zijn gebruiksvriendelijk voor ouderen en het aanbod is veel ruimer. Daar kunnen we in België echt iets van leren.” “Inderdaad, wie kansen in de vergrijzing ziet, heeft het nooit meer over een grey

tsunami maar over de silver reservoir”, zegt Lemaitre, ook coauteur van het trendrapport De herontdekking van de oudere, dat eerstdaags verschijnt. Leeftijd is uiteindelijk maar de tijd die je geleefd hebt. Je wordt als oud bestempeld door de perceptie van de ander. Zo ga je ook ‘op rust’ als je met 65 met pensioen gaat. Laat dat nu juist het idee zijn waar deze nieuwe senioren zich tegen verzetten. Ze willen duidelijk niet afgeschreven en geïnfantiliseerd worden. Ze willen leven, genieten, hun expertise doorgeven en zich ook actief inzetten voor de samenleving, voor de volgende generaties. Een mooi voorbeeld hiervan is ‘Grootouders voor het Klimaat’, een onafhankelijke burgerbeweging van vrijwilligers die opkomt voor een beter klimaatbeleid. “Toch is er ook een keerzijde aan de medaille”, zegt Filip Lemaitre. “Als we wereldwijd steeds langer leven, zal het nodig zijn om ons af te vragen hoe we onze samenleving hiervoor moeten inrichten. Er zal grootschalig moeten worden ingezet op levensbestendig wonen en age technology. Langer leren leven betekent ook een gezonde levensstijl aanleren. Het wordt de uitdaging van het decennium, zowel voor de samenleving als voor iedere individuele burger.” Door Marleen Walravens

Iedereen kan beleggen, van jong tot minder jong Cijfers van de Nationale Bank geven aan dat er einde 2020 ruim 295,4 miljard euro op de Belgische spaarboekjes lag te slapen. Door de coronacrisis werd er minder gespendeerd en meer gespaard. De aanhoudende lage rentes op het spaargeld, de inflatie en de stijgende levensduurte hebben een verlies aan koopkracht tot gevolg. “Hoog tijd dus om te beleggen”, zegt Ben Granjé, Afgevaardigd Bestuurder bij de Vlaamse Federatie van Beleggers. Beleggen op de beurs is een mooi alternatief voor het spaarboekje en echt wel toegankelijk voor iedereen. “Toch kiezen we dikwijls voor zekerheid”, aldus Granjé.

“Door een gebrek aan financiële opvoeding is onze aversie voor risico groot. Bovendien denken we dat beleggen alleen voor de rijken is weggelegd. Niets is minder waar: er zijn beleggingsinstrumenten op maat voor iedereen, voor elk budget en voor elke leeftijd. Beleggen is het nieuwe sparen. De Vlaamse Federatie van Beleggers biedt een klankbord, gedeelde ervaring en opleiding. Mensen kunnen niet alleen bij ons terecht voor lezingen, webinars en opleidingen maar kunnen hun investeringen ook bespreken met medebeleggers.” Je strategie moet wel aansluiten bij je levensfase en je doelstellingen. “Investeer je voor je eigen pensioen, spaar je voor de volgende generatie of wil je gewoon je hersens actief houden, op het eerste zicht gaat beleggen enkel over

eigenbelang. Maar beleggen heeft ook een maatschappelijke dimensie. Iedereen heeft er baat bij om in een welvarend land te leven met een financieel gezonde bevolking. Door deel te nemen aan het kapitaal draag je bij aan de economie. Bovendien verklein je de sociale kloof door een bredere spreiding van de winst.” Het motto van de Vlaamse Federatie van Beleggers is: ‘Iedereen kan beleggen’. “Wij zouden dat graag ombuigen naar ‘Iedereen wil beleggen’. Registreer je als gast op onze website www.vfb.be/lid-worden of scan alvast de QR-code voor een proefnummer van ons e-magazine in te kijken en een maand gratis toegang te verkrijgen tot onze website.”

Genieten vergt planning Financiële gemoedsrust komt niet uit de lucht vallen. Die garantie maakt u zelf. Met Strategica. We werken voor u een financieel plan uit op maat van uw doelstellingen en begeleiden u graag persoonlijk bij de uitvoering.

Wilt u een hoge erfbelasting vermijden én controle behouden over uw vermogen? Dan is onze gratis infosessie over successieplanning* een goede eerste stap voor u. www.strategica.be/voordrachten *in april via webinar; vanaf mei op een locatie bij u in de buurt

Groendreef 37 bus 1A, 9880 Aalter | Tel. 09 277 03 11 | info@strategica.be | FSMA NR. 115538A

Ontdek het aanbod van Davidsfonds Cultuurreizen Kijk je al uit naar het moment dat je terug mag reizen? Davidsfonds Cultuurreizen lanceert een uitgebreid aanbod groepsreizen voor najaar en eindejaar 2021, waar de reisvooruitzichten gunstig zijn. Het aanbod bestaat bijna uitsluitend uit Europese bestemmingen, met heel wat ‘klassiekers’ zoals Griekenland, Rome, Firenze, Bourgondië, Noord-Duitse Hanzesteden… Maar er zijn zeker ook enkele nieuwkomers, zoals de reis naar Sarajevo & de Balkan, waar we op zoek gaan naar de sporen van de oorlog in Bosnië in de jaren 90 en linken leggen met de toenemende polarisatie in onze maatschappij.

Bij Davidsfonds Cultuurreizen: • • • • •

BLADER DOOR DE BROCHURE OP WWW.CULTUURREIZEN.BE/NL/REISBROCHURE

Reis je met een klein en fijn reisgezelschap, samen met mensen met gedeelde interesses. Zijn reisleiders expert in hun vakgebied of regio ‘die deuren openen’. Krijg je een sterk en cultureel programma, met respect voor erfgoed en de locatie. Draait het om authenticiteit: we tonen hoe mensen, culturen en plaatsen echt zijn. Hebben we veel aandacht voor duurzaamheid

8 WONEN

FOKUS-ONLINE.BE

Meer ziel in je interieur De kinderen staan op eigen benen, het huis krijgt lege kamers. Kleiner wonen lijkt stilaan geen gek plan meer. Op zijn minst verdient dat afgedragen interieur een fikse make-over. Welke keuzes maak je, nu je als vijftigplusser of senior wat bezadigder in het leven staat?

e vraag maakt Hilde Bouchez, kunstwetenschapster en docente vormgeving aan het KASK, in eerste instantie danig kribbig. Zelf is ze nog niet erg lang geleden de vijftig gepasseerd en ze voelt zich hoegenaamd geen senior, klinkt het. “Ik zou zelfs niet weten wat het woord betekent of hoe een woning er voor die leeftijdsgroep specifiek anders zou moeten uitzien. En ik hoop van harte dat je geen ‘10 interieurtips voor senioren’ moet schrijven.” Dat we het zo niet bedoeld hadden (echt!), haasten we ons. Maar hebben leeftijd en stijl dan helemaal niets met elkaar te maken? “Het ligt misschien wat gevoelig”, zalft Bouchez. “Ik zie zelf heel weinig verschil tussen de 50 en de 40, maar de buitenwereld denkt daar blijkbaar anders over. Natuurlijk, het is perfect logisch dat je interieur verandert als je ouder wordt. Toen mijn kinderen het nest uitvlogen, heb ik het zelf ook meegemaakt: je probeert de ruimtes in je huis anders in te vullen en toch het nestgevoel te behouden. Dat is geen gemakkelijke oefening. Het heeft volgens mij veel te maken met loslaten, met onthechting, maar weinig met stijl.” Sommige mensen hebben een bloedeloos interieur vanaf dag één, meent Bouchez. Anderen weten wél hoe ze moeten kiezen voor dingen die hun interieur tot leven wekken. Zelf heeft de designexpert veel handgemaakte spullen in huis, die ze van haar reizen meebracht. “Juist omdat er een ziel aan kleeft. Laat het me proberen uit te leggen: een olifant in de zoo ziet er exact hetzelfde uit als in het wild. Maar

Als ouderen hun interieur opnieuw inrichten of de verhuis maken naar een appartement, dan lijkt dat doorgaans de start van hun tweede leven.

de energie die dat beest uitstraalt, is op beide plekken helemaal anders. Dat heeft te maken met context, maar ook met wat ik ‘overdracht’ noem. Ook objecten dragen dat mysterie in zich, daar geloof ik vurig in. Als iets met liefde en zorgzaamheid gemaakt is, dan zijn wij mensen in staat dat te voelen. En naarmate we ouder worden, begrijpen we het ook beter: dat een object, net zoals een gedicht of een lied, een bepaalde poëzie in zich heeft.”

Maar als ze dan toch een tip moet meegeven? “Laat je niet inpakken door dat perfecte interieur in de blaadjes. Zoek dingen uit waarvan je voelt – niet ziet, maar vóélt – dat ze je gelukkig gaan maken. Dat je er een band mee kunt opbouwen en dat je ze over enkele jaren niet naar het containerpark zal doen. En bovendien: dat jouw kinderen, als je er niet meer zal zijn, ze ook nog willen houden.”

Precies omdat ze voelden dat het hen geluk zou brengen, startten Greg Maes en Marleen Raeymaekers een zevental jaar geleden – op dat moment al even de vijftig voorbij – met een eigen galerie, Art Gallery Mara in Turnhout. “Wij hebben allebei hogere kunstacademie gevolgd in de jaren 80-90, maar hebben onze job uiteindelijk niet gevonden in die wereld. Het is wel blijven kriebelen. En nu leek ons de tijd rijp – en hadden we er ook de middelen voor – om iets te doen met onze passie. We wilden niet in de zetel zitten wachten op ons pensioen, maar nog even doen wat we graag doen. En dat is dit.” “We hebben werken in huis van een vijfentwintigtal moderne kunstenaars”, klinkt het fier, “sculpturen en schilderijen, maar ook grafiek en decoratieve objecten.” Hun publiek? Zowel jong als oud. Jongere mensen kiezen vaker iets in een wat lagere prijsklasse, maar de rode draad is: mensen willen een interieur waar ze blij van worden. “Als ouderen hun interieur opnieuw inrichten of de verhuis maken naar een appartement, dan lijken ze dat doorgaans ook te zien als de start van hun tweede leven. Ze hoeven hun oude spullen niet meer, maar gaan voor een wauw-gevoel in een compleet nieuw interieur. Daar hoort dan ook een kunstzinnig topstuk bij, ergens vanuit het idee: de kinderen zijn de deur uit, ik kan het me nu permitteren. Nu kan en mag er ook écht iets moois in huis komen. Zelf vinden wij het in elk geval fantastisch als we ervaren dat een werk ergens ‘thuiskomt’. Dat kan óns dan weer heel erg blij maken.” Door Heleen Driesen

PAT I S S E R I E

O N W E E R S TA A N B A A R LEKKER ——

HEERLIJK V E R S E TA A R T —— SMAAKVOL ASSORTIMENT ——

Ontdek de steringrediënten van L’Occitane en Provence

op onze website en in onze boetieks. Deze traceerbare en natuurlijke ingrediënten zoals amandel, verbena en lavendel worden gekweekt door onze eigen producenten waarmee we duurzaam samenwerken. be.loccitane.com

Altijd lekkere taart in huis

Scan de QR-code en ontdek ons assortiment.

Iets te vieren, onverwacht bezoek of gewoon zin in lekkere taart, smeuïge appelcake of onweerstaanbare mellow cakes. Kijk voor ons assortiment en een verkooppunt in je buurt op www.tarteletto.be.

N°1 DU SANS PERMIS*

Beschikbaar in thermisch en 100% elektrisch! AIXAM BELGIUM Rue de Roubaix 94 - 7700 Moeskroen 056 / 33.25.00 - info@aixam-belgium.be www.aixam-belgium.be *Geen rĳbewĳs voor mensen geboren voor 14/02/1961. AM rĳbewĳs voor mensen die na deze datum geboren zĳn.

10 INTERVIEW

FOKUS-ONLINE.BE

Herman Brusselmans

‘Ik wil het liefst zo oud mogelijk worden’

Oud worden is voor iedereen een thema. Ook voor Herman Brusselmans. Je moet er af en toe eens bij stilstaan, erover nadenken, maar nog belangrijker: je blijven omringen met mensen en dingen die de moeite waard zijn. Door Marleen Walravens Beeld Sandra Mermans

#FOKUS50PLUS

INTERVIEW 11

ijn literaire doorbraak kende Herman Brusselmans in 1985 met de autobiografische roman De man die werk vond. Louis Tinner is bibliothecaris en slijt zijn dagen met drinken en roken tussen de boeken. Hij wil niet gestoord worden, tenzij door het koffiemeisje, over wie hij maar al te graag fantaseert. Op een cynische, soms absurde manier confronteert de auteur zijn hoofdpersonage én de lezer met de banaliteit van het leven, een thema dat regelmatig terugkomt in het oeuvre van Brusselmans. In het pas verschenen Maanlicht van een andere planeet is Louis Tinner een volwaardige zestiger geworden, met pensioen. Hij leeft een leeg bestaan: hij rookt, drinkt jenever, loopt wat rond op straat, koopt een Vespa uit zijn geboortejaar. Zijn dagen zijn gevuld met verveling en toch is er die levenswil. Louis Tinner stelt zichzelf voor als ‘op rust, maar daarom niet stilzittend’.

“Stilzitten wil niet alleen zeggen stilzitten in je zetel, maar ook niets doen met je dagen. Hij is wel iemand die nog met zijn hoofd bezig is en dat vind ik belangrijk bij het ouder worden. Zelf ben ik van plan om zo lang mogelijk te blijven schrijven. Ik ben nu 63 maar een nieuw boek schrijven geeft mij nog altijd hetzelfde gevoel als toen ik 25 was, dus wat dat betreft is er niet veel veranderd. Ik ga nog altijd met volle goesting aan mijn bureau zitten. Maar ik kan me wel voorstellen dat iemand, die aan de lopende band van jongs af aan werkt, dan de oude mens uithangt als die op rust gaat op zijn zestigste. Zware arbeid kun je niet blijven doen.” Onze held trekt zich bovendien niets aan van zijn leeftijd. Is dit ook op jou van toepassing?

“Ja, eigenlijk wel. Hoe ouder ik word, hoe minder ik het me aantrek. 60 worden was bijzonder, omdat ik dacht dat alles wat ik vanaf dan nog meemaak, een bonus is. Het is niet dat ik constant het zonnetje in huis ben, van: ‘hoera ik leef !’ Maar je moet het toch wel zo bekijken, anders zak je weg. Met de leeftijd komen ook de ouderdomskwalen, maar uiteindelijk is dat allemaal niet zo erg. Het is een kwestie van geluk, genen, een samenloop van verschillende factoren; je moet er een beetje in berusten. De verveling is je ergste vijand.” Omwille van corona zitten we buiten op een bank met masker en afstand in een park niet ver van de woning van Herman Brusselmans. “Dag Herman, alles oké met jou?” “Ha, dag Roger, ja goed, hoe gaat het met jou?” Roger zwaait en stapt met energieke tred verder. Zijn antwoord neemt hij mee. Brusselmans vertelt dat Roger 94 is en nog altijd werkt als gids van de stad Gent.

De verveling is je ergste vijand. Op die manier oud zijn, daar willen we allemaal toch voor tekenen...

“Ja, eigenlijk wil ik het liefst zo oud mogelijk worden. Bewegen, actief zijn en in de wereld zitten, genoeg slapen, gezond eten: dat is het credo, maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Tinner zegt het ook op een bepaald moment: ‘De leeftijd haalt zijn wapens boven. De marathon lopen, als ik het al zou willen, ik zou het niet kunnen. Sigaretten en drank hebben de eindmeet te ver gelegd.’ En in een andere

Bewegen, actief zijn en in de wereld zitten, genoeg slapen, gezond eten: dat is het credo, maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. scène: ‘Lamme spieren en krakende botten, ze komen je niet om toestemming vragen.’” Primeert de kwantiteit dan op de kwaliteit van het leven?

“Ik heb zo’n aantal dilemma’s die ik al eens voorleg aan mensen. Bijvoorbeeld: Zou je liever op je zestigste ineens doodvallen of zou je liever 90 worden, waarbij je de laatste tien jaar van je leven echt op de sukkel bent? Ik zou toch voor 90 gaan, tenzij je veel pijn hebt en het niet meer uithoudt. Maar zolang je nog bij je verstand bent, is het goed. Zelfs als ik in een alzheimerleven nog slechts af en toe heldere periodes heb, dan nog zou ik er niet te snel een einde aan willen maken. Maar goed, dat zijn situaties waarover je misschien heel anders gaat denken op het moment dat je ze echt beleeft.” Tinner heeft geen interesse in internet, ziet zichzelf als een weldoener. Reflecteert dit een beetje de ouderencultuur van vandaag?

“Internet is één ding, maar sociale media zijn voor mij totaal onbestaand. Laat de jonge meisjes maar foto’s posten van zichzelf in bikini en blij zijn dat ze duizenden likes hebben. Dat is debiel en ergerlijk, ik doe daar niet aan mee. Mijn vriendin gaat daar allemaal heel verstandig mee om. We hebben overwogen mijn pas verschenen boek te promoten op Instagram, maar uiteindelijk beslist om het niet te doen. En dan het andere aspect: veel gepensioneerden zetten zich in voor maatschappelijke doelen. Ik heb daar nog geen tijd voor, ik steun de goede doelen financieel. En iets doen voor andere mensen, ik doe dat wel graag, maar dat heeft dan weer niets met leeftijd te maken.”

Heb je heimwee naar een bepaalde periode in je leven?

“De eind jaren negentig, begin jaren 2000. Begrijp me niet verkeerd, ik leef nu graag, maar die jaren rond de eeuwwisseling, dat waren voor mij de hoogtijdagen van de literatuur. Er leefde wat in die wereld: je leerde andere schrijvers kennen, de boekenbeurs was een firmament, je ontmoette elkaar ook meer in de literatuur. Dat ligt allemaal plat, al een paar jaar, los van corona. Nu lezen de mensen veel minder en heb je een bestsellercultuur. Consumptie en sociale media hebben de boel overgenomen. Het is gewoon zo.”

Smart Fact. Moest je geen schrijver zijn, wat dan wel? “Kolonel in het leger. Of polemoloog... Ik ben gefascineerd door alles wat met oorlog en vrede te maken heeft, vooral de Tweede Wereldoorlog boeit me. In die twaalf jaar tijd dat Hitler aan de macht was is er zo veel gebeurd, dat het voor de rest van de geschiedenis heel de wereld heeft veranderd op alle mogelijke gebieden. Dat is toch niet te vatten. Plus, ik ben zelf een kind van mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Daar werd over gepraat, mensen dragen enorme littekens en wonden van die oorlog. Nu is het niet anders. In een van mijn boeken heb ik me voorgesteld als majoor van het menselijk leed. Ik zou eigenlijk graag alle nog levende dictators eigenhandig willen uitroeien. Als je ziet hoe in Afrika miljoenen mensen sterven door de megalomanie van enkele psychopathische idioten… Dat is toch verschrikkelijk.”

Wie is Herman? Herman Brusselmans, geboren in 1957 in Hamme, is een vaste waarde in de Vlaamse literatuur. Zijn romans zijn biografisch geïnspireerd. De existentiële angst voor eenzaamheid en verveling is een vaak terugkerend thema. Zo ook in zijn pas verschenen Maanlicht van een andere planeet, waarin hij beschrijft hoe ouderen met dit gegeven omgaan. Brusselmans schrijft ook regelmatig columns. Bij de jongere generatie is hij vooral bekend door zijn tv-optredens.

Risico op dementie Dankzij betere medische zorgen en een gezondere levensstijl krijgen ouderen van nu minder vaak dementie. Recent onderzoek toont aan dat 40 procent van het risico op dementie wordt bepaald door factoren die beïnvloedbaar zijn. Excessief alcoholgebruik, traumatisch hersenletsel en luchtverontreiniging vergroten de kans op dementie. In Vlaanderen treft dementie vandaag 136.000 personen, tegen 2050 zal dat aantal waarschijnlijk verdubbelen.

12 BRAND REPORT • PIERRE FABRE ONCOLOGY

FOKUS-ONLINE.BE

‘Als je tegenstander darmkanker is, kun je niet ambitieus genoeg zijn’ “Nog te weinig mensen laten zich screenen voor darmkanker. En dat terwijl de overlevingskans meer dan 90 procent is als de ziekte tijdig wordt ontdekt.” Met die alarmerende boodschap trekt dokter Luc Colemont onze aandacht tijdens deze internationale darmkankermaand.

armkanker treft een op twintig Belgen. Elke dag krijgen 23 personen de diagnose en zorgt de ziekte voor tien begrafenissen. Dat maakt het een van de meest voorkomende kankers in ons land. “Onaanvaardbaar in de moderne welvaartsstaat die we beweren te zijn”, klinkt darmkankerspecialist Luc Colemont streng. Met zijn vzw Stop Darmkanker trekt hij al enkele jaren ten strijde tegen de ziekte, met als voornaamste wapens ‘voorlichting’ en ‘preventie’. “Darmkanker is perfect vroegtijdig op te sporen. Het voldoet aan alle criteria die de Wereldgezondheidsorganisatie daarrond stelt: het komt frequent voor, treft zowel mannen als vrouwen, valt eenvoudig te detecteren met een betrouwbare test… Je hebt er trouwens ook alle redenen toe om dat te doen: hoe vroeger je erbij bent, hoe hoger je genezingskansen.” Om de twee jaar ontvangen meer dan 850.000 Vlamingen tussen de 50 en 74 jaar daarom een stoelgangtest om zich te laten screenen op darmkanker. In 2019 ging slechts 51,1 procent daarop in. “Veel te weinig”, zucht Colemont. “Als je tegenstander darmkanker is, kun je niet ambitieus genoeg zijn. In Nederland zitten ze aan 70 procent, wij moeten hetzelfde cijfer nastreven. Ik zou al blij zijn met 60 procent.” Die hogere testgraad zal niet voor dit jaar zijn. Hoewel de cijfers van 2020 nog moeten volgen, heeft Colemont geen hoge verwachtingen. Niet alleen lag het bevolkingsonderzoek een tweetal maanden stil, COVID-19 verminderde ook de aandacht voor andere ziektes. “Tijdens de

Een gezonde levensstijl vermindert het

van 2,8 procent. Daarmee gaan we het niet halen. Daarom blijven we met onze vzw Stop Darmkanker inzetten op lezingen, webinars, acties en socialmediacampagnes.”

risico op darmkanker met 20 procent. Maar het is geen toverformule.

eerste helft van 2020 werd er 20 procent minder darmkankers vastgesteld. Die zijn niet verdwenen, maar gewoon niet gevonden. Dat is onder meer te wijten aan een uitgestelde reguliere zorg en de angst om naar het ziekenhuis te gaan. Dat de ziekte een paar maanden onder de radar blijft, tot daaraan toe, maar na acht maanden bereik je het kantelpunt waarbij een darmkanker die eerst nog perfect te behandelen was met een operatie ook chemotherapie vereist. Op dat punt zitten we.” Geen wonder dat Colemont in deze coronaperiode zijn ‘grote boodschap’ nog luider

verkondigt: “Doe.De.Test. Je krijgt een gratis kans om levens te redden en leed te voorkomen. Grijp die. Ik kan het niet genoeg herhalen. We dachten lang dat er niet getest werd omdat mensen bang waren van het resultaat, maar een Italiaanse studie toont dat een van de hoofdredenen het gebrek aan kennis is. Ook ik hoor nog vaak: ‘Niemand heeft me ooit gezegd dat het zo belangrijk is’. Ons budget voor preventie én communicatie moet dus omhoog. Een recente studie van Eurostat laat zien dat België op dat vlak echt niet goed scoort: 1,7 procent van ons gezondheidsbudget gaat naar preventie, tegenover een Europees gemiddelde

Naast secundaire preventie wordt er ook gehamerd op de primaire – beter bekend als de oude volkswijsheid ‘voorkomen is beter dan genezen’. Zo kun je met een gezonde levensstijl – niet roken, geen overmatig alcoholgebruik, overgewicht vermijden, voldoende bewegen en gevarieerd eten – en met voldoende zelfcontrole al heel wat leed vermijden. “Een gezonde levensstijl vermindert het risico op darmkanker met 20 procent”, bevestigt Colemont. “Maar het is geen toverformule: ik ken mensen van 51 jaar die dat allemaal deden en toch darmkanker kregen. We moeten er dus allemaal alert voor zijn: een vijfde van de darmkankerpatiënten is ouder dan 74 en de ziekte treft ook steeds meer jonge mensen. Zij krijgen die gratis test niet en moeten het dus zelf in het oog houden. Eigenlijk zouden we met ons lichaam moeten omgaan als met onze wagen: elk jaar op controle.” Toch durft Colemont te dromen van een wereld waarin darmkanker een zeldzaamheid is en er niemand aan hoeft te sterven. “Technologische innovaties kunnen ons daarbij helpen. Zo is al sprake van een intelligente wc met sensoren die bloed, dat onzichtbaar is voor het blote oog, kunnen detecteren in de ontlasting, en suikers en eiwitten kunnen meten in onze urine. Maar tot iedereen die heeft, blijven we aangewezen op het gratis bevolkingsonderzoek. Dus, ik herhaal: Doe.De.Test.”

Meer info:

Pierre Fabre heeft meer dan 60 jaar farmaceutische ervaring en bundelt onder zijn vlag zowel voorschriftplichtige geneesmiddelen, oncologische behandelingen als een breed gamma OTC geneesmiddelen. Pierre Fabre is ook gekend om zijn breed gamma dermo-cosmeticaproducten. Voor beide soorten producten hanteert Pierre Fabre daarbij steeds dezelfde filosofie: innovatieve oplossingen zoeken en ontwikkelen die bijdragen tot een beter welzijn. Pierre Fabre zet de patiënt centraal van preventie, over behandeling, tot nazorg. Ze ontwikkelt een begeleidende app rond Lifestyle en darmkanker die focust op preventie en ondersteuning tijdens de behandeling alsook de nazorg van patiënten en hun naasten.

#FOKUS50PLUS

PREVENTIE 13

Hoe vitamine D breuken en fracturen helpt voorkomen Het is een typische ‘ouderen-ziekte’: osteoporose of botontkalking. Wat zijn hier de gevolgen van en hoe kun je het voorkomen? Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de impact van vitamine D-supplementen veel groter is dan het merendeel van de mensen denkt.

iet alleen is osteoporose een typische ouderen-ziekte, het is ook een typische vrouwenaandoening. De reden is snel uitgelegd: hormonale veranderingen die optreden na de menopauze zorgen ervoor dat de botten van vrouwen broos worden door een versnelde ontkalking. En precies dat is osteoporose. De gevolgen daarvan zijn allerminst prettig. Beenderen worden broos en fragiel, spieren worden minder sterk en een val leidt vaak tot breuken. Net die breuken brengen veel pijn mee, lange revalidaties en verlies van autonomie.

voorkomen. En om het helemaal af te maken: hoe ouder we worden, hoe lastiger ons lichaam het heeft om vitamine D aan te maken uit zonlicht. De enige oplossing voor dit probleem is eenvoudig: het innemen van supplementen met calcium en vitamine D. Dat wordt door specialisten trouwens ook aangeraden. De Hoge Gezondheidsraad raadt bijvoorbeeld 400 eenheden vitamine D per dag aan voor

Een combinatie van

Hoe ouder we

calciumen vitamine

worden, hoe lastiger

D-supplementen

ons lichaam het heeft

kan het risico op een

om vitamine D aan te

heupbreuk met een

maken uit zonlicht.

derde laten dalen.

Mannen mogen dan wel minder frequent door osteoporose worden getroffen, ze zijn er absoluut niet immuun voor. In België lijden 600.000 50-plussers aan osteoporose en deze ziekte veroorzaakt 80.000 fracturen per jaar. Na de leeftijd van 50 zal ongeveer een vrouw op drie en een man op vijf minstens één breuk oplopen waarbij osteoporose een rol speelt. Gelukkig zijn er wel enkele manieren om de aandoening te voorkomen. Een belangrijke factor is bijvoorbeeld fysieke beweging. Een (matige!) fysieke activiteit heeft absoluut een positieve invloed op de sterkte van spieren en botten. Daarnaast helpt ook een calciumrijk dieet, bijvoorbeeld door de inname van veel zuivelproducten als melk en kaas. Helaas is het lastig om de dagelijks aanbevolen hoeveelheid calcium enkel via voeding op te nemen. Bij de

meeste vrouwen is de inname van een supplement noodzakelijk. De optimale strategie is de combinatie van twee tot drie zuivelproducten en een supplement van 500 mg calcium per dag. Meer is meestal niet nodig, de doeltreffendheid is dan niet beter en er bestaat een verhoogd risico op nierstenen. Een derde belangrijke factor bij het voorkomen van osteoporose is vitamine D, de ‘zonnevitamine’. Vitamine D helpt om botten sterk te houden, maar zorgt ook voor een goede opname van calcium. Daarnaast werd recent ontdekt dat het ook van belang is voor de spieren. Vitamine D lijkt dus een cruciaal verdedigingsmiddel te zijn in de strijd tegen osteoporose, hoe komt het dan dat deze aandoening toch nog zo vaak voorkomt? En dat veel mensen zelfs aan een vitamine D-tekort lijden?

Een belangrijk deel van de verklaring ligt in het feit dat vitamine D bijna niet voorkomt in onze voeding. Maar 10 procent van de aanvoer van vitamine D gebeurt via de inname van voedingsstoffen. Boter, eieren en vette vis bevatten bijvoorbeeld wel vitamine D maar slechts in lage hoeveelheden. De rest zou ons lichaam zelf moeten aanmaken onder invloed van de uv B-stralen uit zonlicht. En daar wringt het schoentje vaak. De intensiteit van het zonlicht in (noordelijk) Europa is vaak te laag om voldoende grote hoeveelheden vitamine D te produceren. Bovendien brengt de moderne mens ook nog eens het grootste deel van de dag binnenshuis door en blokkeert hij de aanmaak van vitamine D door kleding en zonnecrème – die op zich, voor alle duidelijkheid, zeker wel hun nut hebben om verbranding te

alle kinderen vanaf de geboorte, 600 eenheden voor adolescenten en volwassenen en 800 voor 60-plussers en zwangere vrouwen. Ook mensen met een donkere huidskleur hebben meer dan gemiddeld vitamine D nodig, omdat hun huid de zonnestralen beter filtert. Uit Brits onderzoek van 2017 blijkt dat een combinatie van calciumen vitamine D-supplementen het risico op een heupbreuk bij oudere personen met wel een derde kan laten dalen. Een Zwitsers-Amerikaanse studie van 2019 drukt het nog anders uit: als alle volwassenen in de EU en de VS calciumen vitamine D-supplementen zouden gebruiken, zou dat een half miljoen breuken per jaar in Europa en 300.000 per jaar in Amerika voorkomen. Door Frederic Petitjean

14 WONEN

FOKUS-ONLINE.BE

In alle woonvormen thuis Zo lang mogelijk in je huis blijven wonen, ook als je met pensioen bent en de kinderen het huis uit zijn. Dat is het populaire devies om naar te leven, en terecht. Je voelt je goed in je huis vol herinneringen en veilig in je vertrouwde omgeving. Toch zijn er met het ouder worden andere woonvormen nodig die de verschillende graden van verminderde zelfstandigheid kunnen opvangen.

Zelfstandig wonen.

Kangoeroewoning.

Je eigen woning voorbereiden op je ‘oude dag’ moet niet noodzakelijk gepaard gaan met grote verbouwingswerken. Dikwijls zijn kleine aanpassingen voldoende. Om valpartijen te voorkomen kun je bijvoorbeeld zorgen voor een veilige trap met een extra trapleuning en een goede verlichting. Ook in de keuken en de badkamer kun je de voorwerpen die je regelmatig gebruikt binnen handbereik plaatsen om rug en knieën te sparen. De woning aanpassen is een eerste stap. Een tweede element om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen is een goed georganiseerde thuiszorg. Dat kan gaan om eenvoudige huishoudtaken, aan huis geleverde maaltijden, kinesitherapie en medische zorgen. Belangrijk is om het leven zo comfortabel mogelijk te maken. Je kunt ook afspreken met vrienden of familieleden voor welke taken je op hen kunt terugvallen.

Woonzorgcentrum.

Een woonzorgcentrum is de nieuwe benaming voor het vroegere ‘rusthuis’. Deze woonvorm is een goede oplossing voor ouderen die permanent verzorging en hulp nodig hebben bij hun dagelijkse activiteiten. Als bewoner krijg je een eigen kamer en er zijn gemeenschappelijke ruimtes voor ontspanning, maar je hebt veel minder privacy en inspraak in je tijdsindeling. Maaltijden en verzorging zijn sterk gestructureerd. Je bent wel vrij om te komen en gaan en je kunt bezoek van familie en vrienden krijgen zo veel je wilt. In de woonzorgcentra wordt veel aandacht besteed aan het algemeen welzijn van de bewoners. Het personeel probeert het iedereen naar zijn zin te maken en organiseert allerhande activiteiten en animaties om eenzaamheid tegen te gaan. Aan een woonzorgcentrum kan ook een dagverzorgingscentrum of een centrum voor kortverblijf verbonden zijn.

Cohousing.

Twee gezinnen leven samen in hetzelfde huis: een hoofdwoning en een ondergeschikte wooneenheid. Omdat wettelijk twee gezinnen niet in een ‘eengezinswoning’ mogen wonen, mag de kangoeroewoning maximaal een derde van de totale woonruimte innemen. Beide wooneenheden moeten van dezelfde eigenaar zijn en in de ondergeschikte wooneenheid mogen niet meer dan twee personen wonen, van wie minstens één persoon ouder is dan 65 en/of hulpbehoevend is. Je kunt zelf bepalen wie er in de buidelwoning komt wonen. Het kunnen je ouders zijn, maar ook een broer of zelfs iemand met wie je helemaal geen familieband hebt. Samen oud worden met je naaste familie en vrienden is een fijne formule. Toch is het nodig om goede afspraken te maken: over de gemeenschappelijke kosten en onverwachtse bezoekjes stel je best duidelijke regels.

Cohousing is gemeenschapswonen. Een gezonde demografische mix van gezinnen met kinderen, alleenstaande ouderen en jonge koppels leeft samen in privéwoningen rond gemeenschappelijke ruimtes, zoals een hobbykamer, een keuken, een tuin of een zwembad. Omdat deze woonvorm de laatste dertig jaar meer en meer succes kent, zijn er ook cohousingprojecten ontworpen voor 55-plussers, met bijzondere aandacht voor hun specifieke behoeften. Sommige projectvormen gaan nog een stap verder: ze stellen eerst een groep van gelijkgezinde mensen samen die interesse hebben in cohousing en geven die mensen zo veel mogelijk inspraak in het bouwproject. Cohousing zorgt voor een grotere onafhankelijkheid, minder eenzaamheid en een onderlinge solidariteit. Bij sommige groepswoningen kun je ook beroep doen op begeleiding van professionele hulpverleners.

Assistentiewoning.

Een groep van assistentiewoningen is geen woonzorgcentrum en is bedoeld voor ouderen van minstens 65 jaar die nog zelfredzaam zijn maar in de (al dan niet nabije) toekomst wat extra hulp nodig zullen hebben. Je kunt beroep doen op zorg, zoals medische permanentie of administratieve ondersteuning, die aangeboden wordt maar niet constant aanwezig is. Verder kun je ook gebruikmaken van allerhande diensten die je comfort verhogen, zoals een boodschappendienst, warme maaltijden of een kapper. Je kiest zelf welke dienst je wilt of welke zorg je nodig hebt. Je blijft dus volledige vrijheid behouden, met de zekerheid van een sociaal netwerk. Er is een duidelijke scheiding tussen woonst, zorg en service. De individuele woning is aangepast aan ouderen en je kunt ze inrichten zoals je wilt. Een assistentiewoning wordt soms ook serviceflat genoemd.

Hospitawonen.

Hospitawonen is een vorm van cohousing waarbij je een alleenstaande of een student in huis neemt. Dit is een formule die vooral succes kent in de steden. Dikwijls werken het stadsbestuur, het OCMW en de huisvestingsdienst van de universiteiten samen om studenten een betaalbare kamer en tegelijkertijd wat huiselijke gezelligheid aan te bieden. Veel senioren wonen immers in een groot huis waarvan ze een kamer kunnen verhuren en zo een extra inkomen kunnen genereren. Zij krijgen dan gezelschap en wat hulp bij lichte huishoudelijke taken, voelen zich veiliger met iemand in huis en blijven jonger van geest. Als je deze vorm van samenwonen verkiest, is het van belang dat je de invloed op je belastingen en je eventuele hypothecaire lening nakijkt.

Door Marleen Walravens

matrassen

boxsprings

lattenbodems

hoofdkussens

dekbedden

beschermers

slaapmode

Profiteer nu van onze collectiewissel Hou je van koopjes? Dan zijn de Sleeplife® Outlet Days hét moment om toe te slaan! Wij vernieuwen onze collectie, jij profiteert nog t.e.m. 27/03 van kortingen tot 30% op toonzaalmodellen en op slaapcomfort in uitverkoop.

sleeplife.be

SLEEPLIFE_OUTLET_DAYS_2021_ADV_NIEUWSBLAD_255x380.indd 1

11/03/2021 10:18

16 EXPERTPANEL • SOCIAAL CONTACT

FOKUS-ONLINE.BE

Bouwen aan verbinding ‘Blijf in uw kot’, maar wat als je helemaal alleen bent in dat kot? Voor iedereen, en in het bijzonder voor ouderen, is de lockdown een pittige periode gebleken. Eenzaamheid loert weleens om de hoek. Toch kunnen we ook vandaag timmeren aan verbondenheid.

Sofie Bracke

Mark De Soete

Els Verheyen

Schepen Economie, Handel, Haven en Sport

Algemeen directeur

Teamverantwoordelijke vrijwilligerswerk

Stad Gent

OKRA

Broederlijk Delen

Welke nieuwe ontwikkelingen vielen jou het afgelopen jaar op? “Tijdens de lockdown ontvingen we vanuit verschillende organisaties en diensten signalen dat ouderen geïsoleerd raakten omdat ze geen digitaal toestel en/of internet hebben. Daarnaast zijn er ook heel wat mensen die wel een tablet of laptop bezitten, maar niet weten hoe ermee te werken. Daarbij was digitale hulp aan huis of in een Digipunt niet mogelijk, waardoor mensen sociaal contact misten. Dit toonde pijnlijk aan wat we al langer weten: een toestel hebben is niet voldoende, je moet er ook mee kunnen werken. Daarom zetten we al jaren in op zowel toegang als begeleiding. In niet-coronatijden bieden de stad en het OCMW mogelijkheden op dat vlak, zoals Digicafés, daar komen telkens veel senioren op af.”

“Een onvermijdelijke trend is dat de tweede lockdown zwaarder doorweegt dan de eerste. Met name de beperkingen van de sociale contacten en dus ook de toename van eenzaamheidsgevoelens. Daarnaast zagen we dat ouderen plots beperkingen ondervonden van hun eigen sociale netwerk. Toen er werd aangekondigd dat je een bubbel van vijf mocht hebben, waren er mensen die beseften dat hun netwerk niet zo groot is. We krijgen dat signaal regelmatig van kinderen. Zij informeren bij ons hoe hun vader of moeder kan aansluiten bij OKRA, omdat diens netwerk te beperkt blijkt. Daarnaast zien we dat organisaties en verenigingen overschakelen naar een digitaal aanbod. Dit is door corona in versnelling gegaan.”

“Toen corona uitbrak was onze campagne net van start gegaan. We hebben toen noodgedwongen alle activiteiten afgelast. Er heerste een grote onzekerheid: hoelang zal dit duren? Uiteindelijk hebben we als organisatie echt een mindshift gemaakt en zijn we creatief gaan nadenken. We doen er alles aan om onze achterban digitaal te bereiken en ze zo te betrekken. Niet iedereen, maar veel van onze vrijwilligers zijn gepensioneerden. Voor hen viel die maatschappelijke bijdrage plots weg. Dat heeft hier en daar wellicht tot eenzaamheid geleid. We merkten bij sommigen een drempel om in dat digitale verhaal te stappen. Anderen maakten dan weer heel vlot de sprong.”

Heb je tips om meer verbondenheid te creëren dit jaar? “We moeten ervoor zorgen dat iedereen mee kan in de digitale wereld. En het mooie is dat we allemaal een steentje kunnen bijdragen, want je hoeft geen expert te zijn om iemand iets bij te leren. Leg je (groot)moeder, je oudere collega of je buurman uit hoe te videobellen, hoe een routeplanner werkt of hoe je online een doktersafspraak kunt maken. Je zult het wellicht meer dan één keer samen moeten doen, maar je helpt iemand een belangrijk stapje verder. Elkaar helpen met digitale zaken is extra belangrijk nu we afstand moeten houden. Onlinecontact is natuurlijk niet hetzelfde als elkaar in het echt zien, maar het kan wel voorkomen dat iemand helemaal geïsoleerd raakt.”

“Wacht niet tot een vereniging jou aanspreekt om lid te worden of mee te helpen als vrijwilliger, maar durf zelf stappen te zetten. Dit kan een nieuwe cursus of sport zijn. Verenigingen zijn meer dan evenementenbureaus waar alleen maar activiteiten worden opgezet. Je legt er ook contacten. We noemen het bij OKRA de tweede mantel waarin we zorgen voor elkaar. Ook zelf aan vrijwilligerswerk doen is een goede tip. Een onderzoek van CM, OKRA en nog tal van organisaties toonde aan dat wie vrijwilligerswerk doet, positiever in het leven staat. Het is als maatschappij belangrijk hierin te investeren. Zie het als een soort verzekeringspolis tegen eenzaamheid.”

“Wij hebben echt ingezet op mensen persoonlijk benaderen. Onze regiowerkers bellen de vrijwilligers, gaan eens langs hun deur, sturen een pakketje of kaartje op… En als ze bellen, dan gaat dat natuurlijk niet meteen over de campagne. Dan is het eerst: ‘Jos, hoe gaat het met jou?’ Daarnaast hebben we geleerd dat verbondenheid creëren ook digitaal kan, hoewel we daar aanvankelijk aan twijfelden. Met de online lancering van de campagne bereikten we achthonderd mensen. Er ontbraken zeker vrijwilligers die anders altijd aanwezig zijn, maar anderzijds bereikten we ook nieuwe mensen via de onlinesessies, zoals sommige leerkrachten.”

Welke interessante uitdagingen biedt de toekomst? “40 procent van de Belgische meerderjarigen heeft te weinig digitale vaardigheden om vlot mee te kunnen in de maatschappij. Bij de 55-plussers is dat zelfs 68 procent. We moeten ervoor zorgen dat deze mensen niet uit de boot vallen. Een eerste stap is betaalbaar internet en over een degelijk toestel beschikken. Daarnaast moeten we lessen, workshops en individuele begeleiding voorzien. Met laagdrempelige digitale oefenkansen proberen we ook weigerachtige ouderen te motiveren. In Gent trekken we aan de kar met het project rond e-inclusie Digitaal.Talent@Gent. De stad is een voorloper in Vlaanderen, maar we zijn er nog lang niet.”

“De digitale kloof is een uitdaging. Veel ouderen hebben reeds grote stappen gezet om toch contact te houden met vrienden en familie, maar diegenen die niet meekunnen werden met de neus op de feiten gedrukt. Vooral wanneer we online initiatieven organiseerden waren er mensen die niet meekonden, bijzonder jammer. We moeten daarin investeren, ook voor hun zelfwaarde zodat ze zelfstandig kunnen internetbankieren en dergelijke. Een andere uitdaging én bezorgdheid is het vermijden dat diverse bevolkingsgroepen in onze maatschappij tegenover elkaar worden uitgespeeld. Neem nu de vaccinatiestrategie: jongeren en ouderen worden tegenover elkaar gezet. Dat ondermijnt de solidariteit en polariseert alleen maar.”

“Meer dan ooit zijn we ons bewust van het belang van goede sociale contacten. Ik denk dat veel mensen het afgelopen jaar ook begonnen zijn met relativeren: misschien is een kappersbezoek om de zes weken niet noodzakelijk, of is die verre reis geen vereiste. Dankzij al dat wandelen zien we het belang in van natuur in de eigen nabije omgeving. Ook ondervinden we hoe kwetsbaar ons systeem is. Veel mensen hebben financiële problemen. Een stevig sociaal netwerk en systeem is onontbeerlijk. Juist daarom zet Broederlijk Delen in op systeemverandering. We zijn ervan overtuigd dat we naar een samenleving toe moeten waar niet economische groei, maar wel het welzijn van mensen en de planeet vooropstaat.” Door Rosalie Van Hoof

Krachtgerichte nabijheid Caritas Vlaanderen werkt samen met de meest kwetsbare mensen aan hun toekomst in onze samenleving

ij leven in een samenleving waarin het individu centraal staat: het eigen welzijn en geluk staat voorop. Onder het motto ‘We hebben maar één leven’ maken we er, in de eerste plaats voor onszelf, het beste van. En voor de meesten onder ons lukt dat ook aardig. Maar Caritas Vlaanderen wil ook hen voor wie dat niet het geval is, niet uit het oog verliezen, zeker nu deze groepen met de corona-pandemie alsmaar talrijker worden. Niet vanuit een medeleven met de ‘arme stakkers’, maar omdat we willen dat iedereen kan deelnemen aan de samenleving, vertrekkend vanuit hun eigen kracht. Caritas Vlaanderen is actief op het vlak van armoedebestrijding, vrijwillig engagement en pastoraal & identiteit. Op de Lübecksite in Gent vangen we, in samenwerking met de Stad Gent, mensen op die uit een precaire woonsituatie komen. De Stad neemt de begeleiding naar onderwijs, werk en huisvesting op. Als uitbater staan wij in voor het beheer van de opvanglocatie, een leefbaar woonklimaat en een goede verstandhouding tussen de mensen en met de buurtbewoners. In het Listening Center in Antwerpen voorkomen we dat mensen ‘wegzakken’ in ﬁnanciële, juridische of psychische zorgen door een laagdrempelige eerstelijnszorg aan te bieden: we bekijken hun hulpvraag zorgvuldig en leiden hen toe naar de juiste diensten. Woonwagenbewoners willen we perspectief bieden op een toekomst door voor hen een referentieadres te voorzien, maar ook door met hen mee op stap te gaan, opdat zij hun kinderen in een school kunnen inschrijven en gebruik kunnen maken van hun sociale rechten.

De gemeenschappelijke noemer in onze projecten is dat we de capaciteiten van de mensen niet onderschatten, maar er voor kiezen om krachtgericht met hen aan de slag te gaan zodat ze hun toekomst in eigen handen kunnen nemen.

“

Met de operationele werking van Caritas Vlaanderen, ‘Caritas Hulpbetoon’, willen we een antwoord bieden op de nood aan ondersteuning van mensen in een precaire situatie in Vlaanderen en Brussel. Caritas Hulpbetoon vult daarmee vaak de gaten in de ondersteuning van andere sociale instanties, waarvoor geen reguliere ﬁnanciering voorhanden is. We ondersteunen mensen, ongeacht hun levensbeschouwing, wanneer zij bijkomend, onverwacht tegenslag krijgen. We verlenen ﬁnanciële hulp, via een begeleidende organisatie, wanneer zij in een dringende, uitzonderlijke nood verkeren, waarbij alle andere mogelijke hulpbronnen uitgeput zijn. Financiële nood staat nooit op zich. Onze beperkte bijdrage kan een duw geven aan schuldbemiddeling of budgetbegeleiding. Met een kleine tussenkomst hopen we het verschil te maken en een nieuw perspectief te kunnen bieden. We nemen zelf initiatieven, maar bevragen ook de overheden in hun beleidskeuzes, en organisaties in hun dienstverlening. Welke oplossingen zijn er voor de huisvestingsproblematiek, opdat meer mensen toegang hebben tot een woning? Hoe ga je als gezinsondersteunende dienst om met mensen in armoede? (Ons boek ‘(Ge)zinvol ondersteunen’ komt weldra uit.) We reiken manieren aan van preventief, geïntegreerd en empowerend werken met een laagdrempelig aanbod dat gebaseerd is op voldoende ervaringskennis.

De veerkracht van mensen is groot. We kunnen ook deze pandemie te boven komen. Maar niet als elkeen er alleen voor staat. Het lukt alleen als we het sámen doen.

“

In de Covid-19-crisis zijn vereenzaming en andere mentale zorgen lang onder de mat geschoven. In eerste instantie verzekerden de quarantainemaatregelen vooral ieders fysieke gezondheid. Maar op langere termijn zorgen ze bij velen voor pijnlijk gemis. De vragen waarmee pastores in ziekenhuizen en woon-zorgcentra geconfronteerd worden, benemen de adem. Het maakt de nood aan positieve bemoediging alleen maar belangrijker. Elkaar krachtgericht nabij zijn, in tastbare en warme solidariteit. Zeker nu. Al deze initiatieven zijn maar mogelijk dankzij de warme inzet van onze medewerkers en de gratuite steun van vele vrijwilligers. Voel jij je ook geroepen?

Lees er meer over op www.caritasvlaanderen.be Of help ons helpen.

Dominic Verhoeven Directeur Caritas Vlaanderen

Via onze operationele werking ‘Caritas Hulpbetoon vzw’ BE80 7765 9023 3377 Voor elke gift van 40 € of meer ontvangt u een ﬁscaal attest.

18 NAWOORD

FOKUS-ONLINE.BE

Meinie Nicolai

Een bijzonder gebaar voor later Er zijn veel redenen waarom een testament opstellen een goed idee is. Een van die redenen is dat je op die manier jouw idealen, principes en waarden laat voortleven. Dat bijzondere gebaar kan een verschil maken voor duizenden kwetsbare mensen wereldwijd.

ij kunnen ons moeilijk inbeelden hoe te leven in permanente onveiligheid, laat staan dat we met schotwonden in het hospitaal zouden belanden. Maar op veel plaatsen in de wereld is geweld en onveiligheid legio. Als algemeen directeur bij Artsen Zonder Grenzen had ik onlangs de kans om onze humanitaire interventies in de Centraal-Afrikaanse Republiek te coördineren. Met mijn eigen ogen zag ik hoe groot de medische nood van de bevolking er is. Kwetsbare vrouwen en kinderen op de vlucht, zwaar zieke hivpatiënten, oorlogsslachtoffers… Op dit eigenste moment zijn de teams van Artsen Zonder Grenzen nog steeds hard in de weer – dag in, dag uit – om vele duizenden mensen op de vlucht in de Centraal-Afrikaanse Republiek te verzorgen. De spanningen zijn er sinds enkele maanden weer hoog opgelopen en de bevolking zit gewrongen tussen de strijdende partijen. Door onze neutraliteit en onpartijdigheid hebben we steeds toegang tot de grootste noden. En dat is van levensbelang, want vrouwen moeten veilig kunnen bevallen, zwaar zieke hiv-patiënten moeten hun behandeling voortzetten en kinderen met luchtweginfecties vragen dringende verzorging. Ook

Dankzij jouw solidariteit slagen we erin om te reageren op de meest dringende noden wereldwijd. wanneer er gevechten losbarsten. Dat is zo in de CentraalAfrikaanse Republiek, en in de vele andere instabiele regio’s, conflictgebieden en regio’s met uitbraken van epidemieën. Artsen Zonder Grenzen biedt gezondheidszorg waar de nood het hoogst is. Meer dan 98 procent van onze werkingsmiddelen komt van particulieren, en 30 procent is afkomstig van mensen die Artsen Zonder Grenzen opnemen in hun testament. Dankzij hun solidariteit slagen we erin om te reageren op de meest dringende noden wereldwijd. Daar zijn onze teams en patiënten hen uitermate dankbaar voor.

Overigens voorziet de Vlaamse regering dit jaar een extra stimulans voor het schenken of nalaten aan goede doelen, want vanaf 1 juli hoef je immers hiervoor geen erfbelasting meer te betalen. Dat wordt ook het geval als je bij leven een schenking doet. Een nultarief dus, terwijl dat vandaag 8,5 procent bedraagt voor een nalatenschap en 5,5 procent bij een schenking. Hiermee onderlijnt de Vlaamse regering de meerwaarde van organisaties als Artsen Zonder Grenzen, en gaan giften integraal naar waarvoor ze bestemd zijn. Dit jaar is bijzonder, tenslotte, want Artsen Zonder Grenzen bestaat 50 jaar. Sinds 1971 bieden we hoop aan slachtoffers van humanitaire en natuurrampen. 50 jaar waarin we met de steun van onze schenkers miljoenen mensen wereldwijd verzorgden. Door Artsen Zonder Grenzen op te nemen in je testament, help je mee mensenlevens te redden bij toekomstige crisissen, zoals we vandaag in de Centraal-Afrikaanse Republiek doen. Door Meinie Nicolai, Algemeen directeur Artsen Zonder Grenzen

Je deelt dromen

een glimlach lief en leed de toekomst

Delen doet goed. Ook met het Zuiden. BE12 0000 0000 9292

Uw legaat opent ogen! Elke minuut verliest ergens ter wereld een kind het zicht. In vier op de vijf gevallen is dit het gevolg van een gebrek aan toegankelijke oogzorg. Tegen deze oneerlijke situatie strijdt Licht voor de Wereld al meer dan twintig jaar. Met uw legaat kunnen we kinderen en volwassenen aangepaste oogzorg bieden en zorgen dat zij niet onnodig blind blijven. U schenkt zicht op een betere toekomst.

Licht voor de Wereld is een erkende Belgische ngo. Samen met lokale partners in Afrika bestrijden we vermijdbare blindheid en zorgen we dat kinderen met een visuele beperking naar school kunnen gaan.

Waar was u 23 oktober 1983? Oef, da’s lang geleden … Geen belletje dat rinkelt? Toch kijken velen nostalgisch terug naar de grootste betoging ooit: die tegen de kernraketten. Verontwaardiging en schrik brachten mensen als u op de been. Kort daarna kwam de teleurstelling. De raketten kwamen er toch. Maar uw verontwaardiging heeft zaadjes geplant. Zaadjes die dankzij organisaties als Pax Christi Vlaanderen werden gevoed. En zie, op 22 januari 2021 is het dan zover: een wereldwijd verbod op kernwapens. Setsuko Thurlow, overlever van de atoomaanval op Hirosima, kon haar emoties niet de baas. Eindelijk, na 75 jaar is dat vreselijke wapen illegaal geworden. 75 jaar hadden we daarvoor nodig! Dat is een mensenleven. Gelukkig duurt werken aan vrede niet steeds een mensenleven. Maar soms duurt het langer. Dan kunnen nieuwe generaties wel wat steun gebruiken. Zoals via een nalatenschap. Setsuko, zelf al 89 jaar oud, zal u heel dankbaar zijn als u vredesorganisaties als Pax Christi zou steunen, ook als u er niet meer bent. Pax Christi is lid van Testament.be, uw garantie op een professionele begeleiding bij de opmaak van uw legaat.

Wenst u meer informatie of een vertrouwelijk gesprek? Neem dan zeker contact op met Isabelle Verhaegen, directeur van Licht voor de Wereld. 02 415 97 05 - isabelle.verhaegen@lightfortheworld.be

Contacteer ons vrijblijvend vandaag nog. Bel Annemarie Gielen op 0485-545958 of stuur een mail naar paxchristi@paxchristi.be.

www.lichtvoordewereld.be BE95 5230 4029 2158

Adv_LFTW_Fokus_50+_125x185.indd 1

28/08/19 09:38

Ontdek meer op

Fokus-online.be #fokus50plus

Het

zicht

is van onschatbare waarde... Haar glimlach ook!

MEER DAN EEN GEWONE GIFT... Streef mee naar meer autonomie voor personen met een visuele beperking.

Ik b

Léa lijdt aan een degeneratieve oogziekte. Steun ons met een gift of een legaat zodat we later ook voor Léa een blindengeleidehond kunnen opleiden. Ann Derycke Contactpersoon giften en legaten 058 53 33 05 iksteun@vriendenderblinden.org

en A

Ik ben uw contactpersoon

VRAAG RAAD AAN UW NOTARIS OF BEZOEK ONZE WEBSITE IKSTEUN.VRIENDENDERBLINDEN.ORG VOOR EEN GIFT: BE49 0017 0000 0071 Ondernemingsnummer: 0406.579.854 Smart Media Agency_VRIENDENDERBLINDEN_NL_IWC.indd 1

25/02/2021 11:03:30