Page 1

SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 1

το

Σκινοφάραγγο

ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ “Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ”

ΤΕΥΧΟΣ 39 Mάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ πως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος γιορτάστηκε με κάθε επισημότητα ο προστάτης του χωριού μας Άγιος Αντώνιος. Το γεγονός ότι έγινε Σάββατο ο πανηγυρικός εσπερινός, έδωσε την δυνατότητα σε πολλούς να βρεθούν στον Ιερό Ναό του Αγίου να προσκυνήσουν και να φέρουν τα τάματά τους. Ο κόσμος ήταν πολύς, χωριανοί και πιστοί από τα περίχωρα αλλά και, αρκετοί επίσημοι, βουλευτές και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο Εσπερινός πραγματοποιήθηκε φυσικά με την παρουσία του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου – Καστελλίου και Βιάννου κ.κ. Ανδρέα και ιερέων της περιοχής. Ήταν πραγματικά πολύ συγκινητική η παρουσία του κόσμου και πλήθος οι άρτοι και οι λαμπάδες τόσο την παραμονή όσο και ανήμερα της εορτής. Μετά το πέρας του εσπερινού παρατέθηκε από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο δείπνο στο Πνευματικό Κέντρο για όλους τους επισήμους και τους πιστούς που παραβρέθηκαν στον Εσπερινό. Ο φετινός εορτασμός του αγίου μας συνοδεύτηκε και από μια συγκινητική εκδήλωση. Ο Μητροπολίτης κ.κ. Ανδρέας απένειμε στον αγαπημένο μας ιερέα, τον παπά-Γιάννη Παπαδάκη αναμνηστική πλακέτα με την ευκαιρία της συνταξιοδότησής του. Η πλακέτα αυτή αποτελεί ένα ελάχιστο “ευχαριστώ’’ σ’ αυτόν τον ποιμένα που για πλέον από σαράντα χρόνια υπηρέτησε με αγάπη και ζήλο τους Σκινιανούς. Εμφανώς κατασυγκινημένος παρέλαβε την πλακέτα ο παπά-Γιάννης για τον οποίο ο ναός του Αγίου Αντωνίου ήταν για τόσα πολλά χρόνια, το δεύτερό του σπίτι. Στην συνέχεια ο Σεβασμιώτατος απευθύνθηκε στον νέο ιερέα του χωριού μας, τον πατέρα Νικήτα Καπελάκη με ευχές για καλή θητεία στο νέο του ποίμνιο και του επισήμανε ότι συνεχίζει το σπουδαίο έργο του προκατόχου του. Σίγουρα από την μεριά των πιστών, θα μας λείψει ο παπά-Γιάννης αλλά είμαστε σίγουροι και ήδη φαίνεται πως ο παπά-Νικήτας θα είναι άξιος συνεχιστής. Εξάλλου έχουμε δείξει και στο παρελθόν πως μπορούμε να είμαστε αρωγοί σε κάθε θεμιτή προσπάθεια για το καλό της ενορίας μας και του χωριού μας και ο νέος ιερέας μας να είναι σίγουρος πως θα είμαστε δίπλα του. Εύχομαι καλή διακονία στον πατέρα Νικήτα αλλά και στο νέο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο. Μαρία Γαλανάκη Δασκάλα

Ό

ΠΑΠΑΓΟΥ 8

ΚΩΔΙΚΟΣ 5900

17 Ιανουαρίου 2010 Γιορτή του Αγίου Αντωνίου – Κοπή Βασιλόπιτας – Αρχαιρεσίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Την 25 Απριλίου 2010 θα επισκεφθούμε το Πλανητάριο Ευγενίδειο Ίδρυμα για την παρακολούθηση της παράστασης “Ο Μικρός Πρίγκηπας’’. Οι επιθυμούντες να έρθουν παρακαλούμε να μας ενημερώσουν μέχρι 20 Μαρτίου 2010 για να προλάβουμε να κλείσουμε εισιτήρια γιατί υπάρχει μεγάλη ζήτηση. Τιμή εισιτηρίου 4 ευρώ. Το Διοικητικό Συμβούλιο

Λαό που δε βαστά γερά, θεό και παραδόσεις δεν έχει ρίζες κι εύκολα θα τόνε ξεριζώσεις

ην 17 Ιανουαρίου 2010 γιορτάσαμε τον πολιούχο του χωριού μας στον Ιερό Ναό του Αγ. Αντωνίου Περιστερίου όπου προσφέραμε “Αρτοκλασία’’. Στην συνέχεια πήγαμε στο θέατρο Ξυλοτεχνία του Δήμου και κόψαμε την βασιλόπιτα. Τυχερή της χρονιάς η κυρία Χρυσούλα Γαρεφαλάκη του Γεωργίου. Από τον Σύλλογο προσφέρθηκαν ρακή με διάφορα ορεκτικά – ξεροτήγανα και αρτουλάκια. Επακολούθησε Γενική Συνέλευση κατά την οποία έγινε ανάγνωση των πεπραγμένων της διετίας από τον Πρόεδρο, απαλλαγή του Διοικητικού Συμβουλίου από κάθε ευθύνη όπως προβλέπει το καταστατικό και επακολούθησε ψηφοφορία για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου. Εκλέχτηκαν για το Διοικητικό Συμβούλιο: Γαρεφαλάκης Ιωάννης του Δημ. Ζαμπουλάκης Νικήτας του Γεωργ. Ζαμπουλάκης Στέφανος του Αντωνίου Ζαμπουλάκης Γεώργιος του Εμμ. Θεοδοσάκη Χρύσα του Νικολ. Βουλγαρέλης Εμμανουήλ Πανακάκης Νικόλαος του Σταύρου Ζαμπουλάκης Αντώνιος του Δημ. Για την Εξελεγκτική Επιτροπή:

Τ

Πάγκαλος Κων/νος Νικολουδάκης Μιχάλης Σιδηρόπουλος Κυριάκος Στην συνέχεια παραθέτουμε την έκθεση πεπραγμένων Αγαπητά μέλη του Συλλόγου μας, κυρίες και κύριοι. Πέρασαν χωρίς να το καταλάβουμε άλλα δύο χρόνια από τις προηγούμενες αρχαιρεσίες και σήμερα είμαστε εδώ στον γνώριμο χώρο του θεάτρου ΞΥΛΟΤΕΧΝΙΑ που ευγενώς μας παραχωρείται από τον Δήμο Περιστερίου για τις συγκεντρώσεις μας για να σας ενημερώσουμε για όλα όσα σαν Διοικητικό Συμβούλιο κάναμε τα δύο προηγούμενα χρόνια και για να εκλέξουμε νέο Διοικητικό Συμβούλιο που θα αναλάβει τις ευθύνες για την λειτουργία του Συλλόγου για τα επόμενα δύο χρόνια. Έτσι στις 3 Φεβρουαρίου 2008 πραγματοποιήσαμε την ετήσια συνάντηση των μελών και των φίλων μας στο κέντρο “ΒΑΡΒΑΚΕΙΟΣ’’ με μεγάλη επιτυχία. Συνέχεια στη σελ. 3

Αποκριές 2010 ομίζω πως μόλις χθες ήταν που έγραφα, εδώ στον ίδιο υπολογιστή τα σχόλιά μου για το καρναβάλι του Σκινιά το 2009 κι όμως πέρασε κιόλας ένας χρόνος! Πως περνά τόσο γρήγορα ο καιρός! Μάλλον οι ρυθμοί της ζωής μας έχουν αποκτήσει τόση ένταση που έχουμε αρχίσει να μην τους προλαβαίνουμε. Αυτό όμως είναι ένας λόγος παραπάνω για να ζούμε την κάθε στιγμή που περνά με ένταση και πάθος γιατί η ζωή είναι πιο γρήγορη και απ’ το να ανοιγοκλείσεις τα βλέφαρά σου. Φαίνεται όμως πως αυτό το σπουδαίο μυστικό εμείς οι Σκινιανοί το έχουμε μάθει κι έτσι όταν μας δοθεί η ευκαιρία να εκτονωθούμε, το κάνουμε. Η πιο αγαπημένη μας μορφή εκτόνωσης και έκφρασης είναι το καρναβάλι. Χρόνια και χρόνια τηρούμε αυτή την παράδοση με αυτάρκεια και αυτοδυναμία. Αφήστε δε που έχουμε αποκτήσει και φήμη και ολοένα αποκτούμε και περισσότερους θεατές οι οποίοι άρχισαν να απαρνιούνται τα τυποποιημένα και ξενόφερτα στημένα καρναβάλια και προτιμούν τα αυθεντικά αυτοσχέδια μασκαρέματα. Η αλήθεια είναι πως φέτος ήταν τόσο νωρίς οι Απόκριες που καλά καλά πριν κατακά-

Ν

τσει ο απόηχος των Χριστουγέννων και του Αγ. Αντωνίου άρχισε μέσα μας ο αναβρασμός του Καρναβαλιού και οι ψίθυροι στις παρέες. «Θα ντυθείς φέτος;» «Τι άρμα θα φτιάξου-

με;». «Δε θα συμμετέχω φέτος» «Θα κάνει καλό καιρό;» Ώσπου φτάσαμε στην τελευταία εβδομάδα. Άρχισε ένας αναβρασμός ένα ασταμάτητο πήγαινε έλα στο Γυμνάσιο όπου βρίσκεται το «Βεστιάριο» μια αναστάτωση στο νέο Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου που και φέτος ήταν ο διοργανωτής του καρναβαλιού. Συνέχεια στη σελ. 4


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 2

2

το Σκινοφάραγγο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΑΝΑΤΟΙ ― 19/1 Ανθούλα Χαλαμπαλάκη-Μαυριτσάκη, ετών 75. ― 21/1 Μπορμπαντωνάκης Θεόφιλος, ετών 76.

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ Σακαβέλη Ειρήνη Γιάννης & Ολυμπία Γαρυφαλάκη Σακαβέλη Ναυσικά Χατζάκης Μιχαήλ Παπαδάκη Νίτσα Μαυριτσάκη Ανθούλα Γοργομύτης Νικόλαος Παπαδάκης Βλάσης Ζαμπουλάκη Μαρία του Εμμ. Γαρεφαλάκης Γιώργος Κρίτη Μαρία Ζαμπουλάκης Στέφανος Φωτίου Ελένη Καρτσάκης Ιωάννης Πανακάκης Νικόλαος Ρουσοχατζάκης Μάνος Σιδηρόπουλος Κυριάκος Νικολουδάκης Μιχάλης Σηφάκη Σταυρούλα Νικολουδάκης Μιχάλης Ανδρουλάκη Κλειώ Χανιαλάκη Κυριακή

€40 50 50 50 50 30 50 30 20 30 30 20 20 50 20 20 50 50 10 50 50 50

Α18 Α19 Α20 Α21 Α22 Α23 Α24 Α25 Α26 21/1/10 Α27 »Α28 »Α29 »Α30 »Α31 »Α32 »Α33 »Α34 »Α35 »Α36 »Α37 »Α38 26/2/10 ΜΓ13

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

Ο Ελευθέριος Εμμ. Συμισακάκης ένας Σκινιανός αθλητής Τις πρωταθλητικές ικανότητες του 17χρονου Σκινιανού μαθητή της Γ’ τάξης Λυκείου, διέγνωσε εγκαίρως ο συγχωριανός μας γυμναστής και προπονητής του, Θανάσης Σπανός (σύζυγος της Σοφίας Μιζεράκη) και τον παρότρυνε να συνεχίσει τις αθλητικές προσπάθειές του. Με τις προπονητικές οδηγίες και με συνεχείς και επίμονες προσπάθειες και προπονήσεις, ο Λευτέρης ανεδείχθη πρωταθλητής στον δρόμο των 400 μέτρων στους Νομαρχιακούς – Παγκρήτιους και Πανελλήνιους μαθητικούς αγώνες της ηλικίας του. Τελευταία ως Πρωταθλητής και εκπρόσωπος της Ελλάδας, της ηλικίας του, στα 400 μέτρα, την 8η

έως την 12η Δεκεμβρίου 2009, στο Κατάρ της Αραβίας πήρε μέρος και με χρόνο 49,36 δευτερόλεπτα ήλθε δέκατος σε όλο τον κόσμο. Λευτέρη δέξου τα θερμά συγχαρητήρια και την ευχή μας, γρήγορα παγκόσμιος πρωταθλητής. Πιστεύω ότι η Αθλητική Ένωση Σκινιά, το Δημοτικό Διαμέρισμα Σκινιά και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σκινιά σε κοινή πανηγυρική εκδήλωση, οφείλουν να τιμήσουν τον εν λόγω αθλητή μας, αλλά και τον προπονητή του. Σκινιάς την 18η Ιανουαρίου 2010 Γεώργιος Εμμ. Μιζεράκης Αντ/ρχης Χωρ/κης ε.ά.

“ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ - ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ”

Στην μνήμη Μπορμπαντωνάκη Θεόφιλου 21-2-2010 Γαλανάκη Μαρία της Ευανθίας 20 ΜΓ123 Ζαμπουλάκης Νικήτας του Γεωργ. και της Καλλιόπης 20 ΜΓ124 Ζαμπουλάκης Γεωργ. του Εμμ. 20 ΜΓ125 Αεράκης Γεώργιος και Μαρία 50 ΜΓ126 Πανακάκης Εμμ. & Φρόσω 20 ΜΓ127 Γαρεφαλάκης Γεώργιος του Αντ. 20 26/2/10 ΜΓ130 Στην μνήμη Βασιλάκη Γεωργίου Ζαμπουλάκης Γιάννης & Ντίνα 21/1/10 Ζαμπουλάκη-Βασιλάκη Χρυσούλα » Για την εφημερίδα Κρουσανιωτάκης Σοφοκλής Μάρτιος 2009 Κρουσανιωτάκη Δήμητρα » Κρουσανιωτάκη Ευαγγελία »

το Σκινοφάραγγο ΤΡΙΜΗΝΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΚΙΝΙΑΝΩΝ - ΛΑΓΟΥΤΙΑΝΩΝ - ΒΑΚΙΩΤΙΑΝΩΝ «Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ» Δημητρακοπούλου 2, Α. Πατήσια Τ.Κ. 11141 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: 210 6515701 FAX: 210 6546544 39ο ΦΥΛΛΟ - 10ο ΕΤΟΣ Μάρτιος - Απρίλιος - Μάιος 2010

Εκδότης - Διευθυντής: Ιωάννης Δ. Γαρεφαλάκης Επιτροπή Σύνταξης: Εργαζάκης Αντώνης

30€ ΜΓ128 30€ ΜΓ129 50€ ΜΓ107 50€ ΜΓ108 20€ ΜΓ109

Πάγκαλος Κώστας Σηφάκη Σταυρούλα Ζαμπουλάκης Στέφανος Διόρθωση Κειμένων: Σηφάκη - Χριστόφη Μαρία Αντιπρόσωπος Σκινιά: Γαλανάκη Μαρία Αντιπρόσωπος Λαγούτας: Παναγιωτάκη Φρειδερίκη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΝΤΥΠΟΥ: Εκδόσεις - Γραφικές τέχνες Καρπούζη Αριστέα & Υιοί Ο.Ε. Θεοδοσίου 23 Ίλιον Τηλ./Fax: 210 2619003 • e-mail: karpouzi@otenet.gr

Αντίσταση κατά των Γερμανών 1943, όταν όλα «τά ’σκιαζε η φοβέρα, και τα πλάκωνε η σκλαβιά». Αυτό τον καιρό είχαν πάει στο Καϊρο και οι τρείς Σκιανιανοί. Έβγαλαν λοιπόν φωτογραφία για να τους θυμούμαστε όλοι εμείς, τώρα που δεν έχουμε πόλεμο και αντίσταση. Από αριστερά βλέπουμε τον Αριστόδημο Χαλαμπαλάκη, και δίπλα του τον Σιμισακάκη τον Γιάννη. Καθιστός είναι ο Ανδρέας Γαλανάκης. Κάϊρο 1943. Κώστας Πάγκαλος


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 3

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

3

το Σκινοφάραγγο

2009 έτος Γιάννη Ρίτσου 100 χρόνια από την γέννησή του Γράφει ο Π. Μιχαηλίδης Ένα έργο που δεν μπορεί να ανθολογηθεί γιατί είναι τεράστιο, δεν μπορεί να παρουσιαστεί και σε ένα μόνο άρθρο. Αποτελείται από 100 ποιητικές συλλογές (χωρίς να λογαριάσουμε άλλες 50 ανέκδοτες). Είναι αμφίβολο αν υπήρξε στον κόσμο άλλος ποιητής με τέτοιον όγκο δουλειάς. Ο Νερούντα, παρήγαγε ένα τερατωδών διαστάσεων ποιητικό έργο, αλλά ακόμη και τα 2.800 κομμάτια του Πο Τσου Γι, κορυφαίου Κινέζου ποιητή, είναι λιγότερα από τα ποιήματα του Ρίτσου. Εκτός όμως από την ποσότητα, εδώ έχουμε θεματική και αισθητική πολυμορφία ενός δημιουργού, η παραγωγή του οποίου καλύπτει πάνω από 60 χρόνια της πνευματικής μας ζωής. Μολονότι τα κυριότερα έργα του Ρίτσου είναι οι μεγάλες συνθέσεις που αναφέρονται σε όλο τον χώρο (σ’ όλα τα μέρη της γης) και τον χρόνο (από αρχαία χρόνια ως το μέλλον), έχει γράψει και πλήθος ποιήματα που περιγράφουν μέσα σε ελάχιστες λέξεις μια εμπειρία. Ο Ρίτσος λοιπόν είναι προπάντων και ποιητής μεγάλων συναισθηματικών εντάσεων. Είναι βεβαίως πασίγνωστο ότι ο Ρίτσος έθεσε το ταλέντο του στην υπηρεσία της Αριστεράς και στην υπόθεση της επανάστασης. Όπως όμως δεν είναι δίκαιο να εξετάζεται η ποίηση του Ρίτσου ξεχωριστά από την ιδεολογία του, έτσι και η άποψη ότι κάθε κείμενό είναι επηρεασμένο από την κομματική του άποψη δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει έναν ποιητή τέτοιου μεγέθους. Πόσο λοιπόν πολιτικός ποιητής είναι, ο πολύ δραματικός και στην ουσία λυρικός Ρίτσος; Κρίνοντας κανείς από το γεγονός ότι το ση-

μαντικότερο μέρος του έργου του, εκείνο που έχει αντέξει στον χρόνο, είναι αυτό που έχει ελάχιστες πολιτικές αναφορές, συμπεραίνει ότι ο Ρίτσος όπως και κάθε πραγματικός λογοτέχνης σκέφτεται, ονειρεύεται και δημιουργεί πολύ πιο πέρα από τις πολιτικές πεποιθήσεις (όπως θα έπρεπε άλλωστε). O Επιτάφιος, η Ρωμιοσύνη, το Καπνισμένο τσουκάλι ή τα Λιανοτράγουδα που έχουν μελοποιηθεί έφεραν πιο κοντά τον Ρίτσο στο πλατύ Ελληνικό κοινό. Όλοι μας συγκινηθήκαμε ακούγοντας “Γιέ μου σπλάχνο των σπλάχνων μου, καρδούλα της καρδιάς μου, πουλάκι της φτωχειάς αυλής, ανθέ της ερημιάς μου” Είναι του Ρίτσου, και ας μην αναρωτηθήκαμε ποτέ !!! Στην «γενιά του 30» ανήκει και ο Ρίτσος, μια γενιά που χάρισε στην Ελλάδα 2 Νόμπελ ποίησης (με τον Σεφέρη και τον Ελύτη) και ένα Lenin Ειρήνης στον Ρίτσο. Πέρα όμως απ’ αυτήν την τεράστια διάκριση πραγματικά δεν υπάρχει σημείο της γης (από την Αμερική την Ευρώπη την Ανατολή) όπου να μην έχει βραβευθεί ο Ρίτσος, με όλων των ειδών τα βραβεία, που τίμησαν την χώρα μας. Το μεγαλύτερο και το σημαντικότερο μέρος του έργου του ο Γιάννης Ρίτσος μας το έδωσε τις δεκαετίας του ’50, του ‘60΄και του ’70. Σήμερα, 100 χρόνια από την γέννηση του, ο ποιητής, έχοντας αφήσει πίσω του ένα έργο-ποταμό ασύλληπτο στην έκτασή του, έχει να αναμετρηθεί πια μόνο με τον χρόνο, που είναι και ο πραγματικός αντίπαλος του κάθε δημιουργού. Στο έργο του ο ίδιος φιλοδόξησε να εκφράσει το μέλλον, και μέσα από αυτό το «εν και το

άπαν». Στο πρόσωπό του η Ελλάδα ευτύχησε να αποκτήσει τον μεγάλο της βάρδο. Ο Ρίτσος έχει δικαιωματικά θέση ανάμεσα στους μεγάλους Έλληνες ποιητές. Δεν θα μπω σε πειρασμό να σημειώσω την άποψή μου για την ποίηση του Ρίτσου. Είναι άλλωστε περιττό μετά απ’ τα τόσα που έχουν γραφεί γι’ αυτόν από άλλους. Θα περιοριστώ να αναφέρω ελάχιστα σχόλια όπως τα σημείωσαν τεράστιες μορφές της διανόησης. Με τίτλο «Ένας λαός ο Ποιητής» γράφει ο Βάρναλης για τον Ρίτσο : Ένας λαός ο Ποιητής και το ποίημά του όρκος. Λεύτερος στίχος δίχως ρύμες - που απλώνεται εκεί όπου το αληθινό αίσθημα, η αγάπη, η ελπίδα και το Δίκαιο οδηγούνε τα μελλούμενα όλων των ανθρώπων. Ένας ποιητής με καρδιά και φλέβα και φτερά Η Ελένη Ν. Καζαντζάκη σημειώνει : Πως ο Ρίτσος είναι μεγάλος δεν χρειάζεται να το λέμε. Μόνο οι μεγάλοι ποιητές μπορούν να θωρούν πράγματα που εμείς δεν μπορούμε να δούμε, να ανοίγουν πόρτες κλειστές για μας, να απιθώνουν στην ποδιά μας πλούσια τα ελέη της ποίησης. Όποιος διαβάζει Ρίτσο νιώθει σιγά σιγά νέους σπόρους να φυτρώνουν και να ανθίζουν στο σπλάχνο του. Η ματιά του οξύνεται και η καρδιά του μερεύει. Και ολοκληρώνοντας, το απίστευτο πούγραψε ο μεγάλος μας Παλαμάς για τον Ρίτσο και δείχνει την φανταστική αποδοχή που του επιφυλάσσει. «Το τραγούδι σου είναι από ιχώρ κι είναι από αιθέρα. Όρθρος καθαράς αυγής φέρνει την ημέρα. Γλήγορο αργοφλοίσβιμα της γαλάζια πλάσης. ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΡΙΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙΣ.»

17 Ιανουαρίου 2010 Γιορτή του Αγίου Αντωνίου – Κοπή Βασιλόπιτας – Αρχαιρεσίες Συνέχεια από τη σελ. 1 Την 19-8-2008 ο Πρόεδρος εκπροσώπησε τον Σύλλογο σε ανοιχτή συνεδρίαση του Τοπικού Δημοτικού Συμβουλίου που έγινε στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου της Ενορίας Σκινιά παρουσία του Δημάρχου κ. Γιαννόπουλου Χαράλαμπου και παρεμβαίνοντας επεσήμανε πολλά από τα χρονίζοντα προβλήματα της περιοχής μας. Την 21 Δεκεμβρίου 2008 οργανώσαμε χριστουγεννιάτικο πάρτι για τα παιδιά. Σ’ αυτό παρευρέθηκαν 23 παιδιά με τους γονείς ή με τους παππούδες και για τρείς ώρες έπαιζαν και χόρευαν ενώ οι γονείς καμάρωναν πίνοντας τον καφέ τους. Την 15 Φεβρουαρίου 2009 πραγματοποιήσαμε τον ετήσιο χορό μας στο κέντρο Γαλάζιο στην οδό Καυτατζόγλου 46 στα Πατήσια με πλήρη επιτυχία. Κάναμε παρέμβαση στον Δήμαρχο Αρκαλοχωρίου για την διευθέτηση του δρόμου προς το νεκροταφείο του Σκινιά που είναι σε εξέλιξη. Συνεχίζουμε την έκδοση της εφημερίδας μας για 10ο χρόνο.

Με επιτυχείς ενέργειες ενισχύσαμε τα οικονομικά μας και έτσι σήμερα το ταμείο είναι σε ικανοποιητική κατάσταση. Με αίτησή μας και παρεμβάσεις του μέλους μας κ. Κων/νου Παπαδάκη αναμένουμε την χορήγηση από την Εμπορική Τράπεζα ενός computer, ενός φωτοτυπικού και μιας βιβλιοθήκης. Την διετία αυτή η ζωή του Συλλόγου σημαδεύτηκε από την απώλεια του αγαπητού σε όλους Ζαμπουλάκη Στέργιου, ιδρυτικού μέλους του Συλλόγου μας με μεγάλη προσφορά, του Γιώργη Ρερεράκη, γιού του μέλους μας Μανώλη Ρερεράκη σε ηλικία μόλις 43 ετών. Είχαμε όμως και ευχάριστα. Την 1η Μαρτίου 2008 παντρεύτηκε ο Κων/νος Εργαζάκης, γιός του Αντώνη και της Τάνιας Εργαζάκη, μελών μας με την Στεφανία Χαντζιάρα. Την 22 Αυγούστου 2009 παντρεύτηκε ο Μανώλης Νικολουδάκης του Μιχάλη και της Σωτηρίας, μελών μας, με την Άννα Κατσουλάκη στο Αρκαλοχώρι. Γενικά οι δραστηριότητές μας είναι ικανοποιητικές, αυτό όμως θα το κρίνετε εσείς. Θα θέλαμε να κάνουμε περισσότερα, όμως γι’ αυτό χρει-

άζονται αφ’ ενός η αυθόρμητη συμμετοχή σας στις εκδηλώσεις του Συλλόγου χωρίς πίεση και ανάγκη επανειλημμένων τηλεφωνημάτων και αφ’ ετέρου η υλική συνεισφορά σας ώστε να συγκεντρώνονται χρήματα για την χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του Συλλόγου. Σύλλογος σημαίνει Εθελοντισμός, προσφορά του χρόνου μας από τον λίγο ελεύθερο που διαθέτουμε προσφορά πόρων από τους λίγους που ο καθένας, ανάλογα με τις δυνατότητές του μπορεί. Όταν τα βάρη μοιράζονται είναι λιγότερο δυσβάσταχτα. Η καθημερινότητα είναι δύσκολη για όλους, ίσως για μερικούς δυσκολότερη. Ο αγώνας για την επιβίωση δεν μας αφήνει και πολλά περιθώρια. Όμως αν θέλουμε να το πιστέψουμε μπορούμε να βρούμε χρόνο να έρθουμε πιο κοντά και χωρίς σκοπιμότητες να μοιρασθούμε τους καημούς και τους πόθους μας. Τελειώνοντας σας εύχομαι καλό χειμώνα και καλή συνέχεια. Να είστε όλοι και όλες γεροί. Γ. Γαρεφαλάκης


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 4

4

το Σκινοφάραγγο

ΣΚΙΝΙΑΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Αποκριές 2010 Συνέχεια από την σελ. 1

Το καρναβάλι έμπαινε στην τελική ευθεία, οι δηλώσεις συμμετοχής άρχισαν να πληθαίνουν αλλά μια σχετική αγωνία για την έκβαση των πραγμάτων υπήρχε ως την τε-

λευταία ώρα της προετοιμασίας. Και ξαφνικά τα άρματα άρχισαν να επανδρώνονται οι συμμετέχοντες να πληθαίνουν και το χαμόγελο στα χείλη μας να γίνεται διάπλατο. Η μόνη αγωνία που υπήρχε ακόμη ήταν αν θα έχουμε θεατές αν οι χωριανοί και μη θα μας τιμούσαν με την παρουσία τους. Η έναρξη της παρέλασης έγινε φέτος από τη νότια είσοδο του χωριού προς το κέντρο και όταν άρχισαν τα άρματα να πλησιάζουν η αγωνία και ο δισταγμός αντικαταστάθηκαν με χαμόγελα αισιοδοξίας και ικανοποίησης γιατί όλα τα πεζοδρόμια ήταν γεμάτα με χαρούμενα πρόσωπα που περίμεναν να παρακολουθήσουν την καμήλα να γελάσουν με τους μασκαρεμένους και να ξεχαστούν για λίγο απ’ την καθημερινότητα. Τα θέματα όπως πάντα ήταν κλασσικά παραδοσιακά και αγαπημένα όπως νύφη και γάμπρος, κρητικοί μερακληδες, φορητό ιατρείο, νεκρός με την χήρα του να θρηνεί, πασάς με χανούμισσες, νοικοκυρές νιες και γρές παραδοσιακές, αλλά και παρμένα από την επικαιρότητα όπως «γρίπη των χοίρων» «Next top model” «Βουλγαρομαζώματα ελιών» αλλά και δυό γαϊδάρους - άρματα και

άλλους πολλούς στα διάφορα καρναβαλικά. Ίσως να μου διαφεύγουν κάποιοι και ζητώ συγνώμη αλλά αυτό που έχει σημασία είναι πως όλοι ήταν απολαυστικοί με κέφι πολύ ζωντάνια με ευρηματικότητα.

Οι θεατές πραγματικά το απόλαυσαν, ενθουσιάστηκαν, λικνίζονταν στους ρυθμούς της μουσικής, και για άλλη μια φορά χαρήκαν και τρόμαξαν με τα καμώματα της γριάς καμήλας που ακόμα μυαλό δεν έβαλε μα εξακολουθεί να είναι το καμάρι μας αλλά και η απόδειξη πως το καρναβάλι του Σκινιά έχει βαθύ παρελθόν και ελπίζουμε μέλλον Υποσημείωση: Επιτρέψτε μου να προσθέσω για όσους δεν το γνωρίζετε πως το κεφάλι της καμήλας είναι φτιαγμένο από το κρανίο γαϊδάρου με επένδυση δέρματος προβάτου με το τρίχωμα για να μοιάζει αληθινό. Η κίνηση του σαγονιού γίνεται με αυτοσχέδιο μηχανισμό από μέσα. Θέλει μια ιδιαίτερη τεχνική. Η συγκίνησή μου ήταν μεγάλη όταν έμαθα ότι κατασκευαστής της κεφαλής αυτής πριν από είκοσι πέντε χρόνια ήταν ο παππούς μου Μιχάλης Καρπαθιωτάκης όταν άρχισε να αναβιώνει το καρναβάλι του Σκινιά την δεκαετία του 1980. Από τότε το φυλάμε ως “κόρη οφθαλμού” γιατί από μόνο του αποτελεί πια μια πολιτιστική κληρονομία και ιστορικό κειμήλιο δεμένο με την ιστορία και την ταυτότητα του Σκινιανού Καρναβαλιού. Μαρία Γαλανάκη Δασκάλα

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

ια 11η συνεχή χρονιά και με διοργανωτές τα μέλη και τους φίλους του Πολιτιστικού Συλλόγου Σκινιά, πραγματοποιήθηκε και φέτος με εξαιρετική επιτυχία το Καρναβάλι του Σκινιά το μεσημέρι της 14ης Φεβρουαρίου 2010. Το καρναβάλι μας, θεσμός πιά, οργανωμένο αυθόρμητα με περισσή αγάπη με έθιμα εμπνευσμένα από τις παραδόσεις, τις καθημερινές συνήθειες και τα έθιμα του τόπου μας εμπλουτισμένο από το πηγαίο χιούμορ τα αστεία και τα πειράγματα των απλών ανθρώπων, κέρδισε τις εντυπώσεις και την αποδοχή του κόσμου προσφέροντάς του ένα ευχάριστο και διασκεδαστικό διάλειμμα στη ρουτίνα της καθημερινότητάς του. Συνολικά παρήλασαν 23 πληρώματα 19 άρματα και 200 μέλη καρναβαλικών πληρωμάτων. Ήταν η μεγαλύτερη παρέλαση που έχει γίνει μέχρι σήμερα. Τα θέματα ήταν εμπνευσμένα από την καθημερινή, την κοινωνική ζωή, την πολιτική επικαιρότητα, την οικονομική κρίση, και το life style της εποχής μας. Τα πληρώματα ντυμένα με πρωτότυπες και πολύχρωμες στολές αναπα-

Γ

ριστούσαν τα θέματα με πολύ κέφι, χαρά και ανεξάντλητη καρναβαλική διάθεση. Πολλοί οι επισκέπτες υπολογίζονται σε 1.500 περίπου ενθουσιάστηκαν με τα δρώμενα και συμμετείχαν και αυτοί στην χαρά και το ξεφάντωμα με κάθε είδους εκδηλώσεις. Μετά το τέλος της εκδήλωσης στο Σκινιά δύο ομάδες με τα αντίστοιχα άρματα πήγαν στο ΑΡΚΑΛΟΧΩΡΙ όπου συμμετείχαν στο ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ του Δήμου με θέματα. (1) Πολιτικοί με οράματα λαός για κλάματα και (2) το σαράι του Καραγκιόζη. Το ίδιο βράδυ το γλέντι συνεχίστηκε και κορυφώθηκε στο Πνευματικό Κέντρο με ξέφρενους ρυθμούς, μουσική, χορό και φαγοπότι μέχρι τις πρωινές ώρες. Μασκέ πάρτι - το παιχνίδι «μπιζ» και το σήμα κατατεθέν η ΚΑΜΗΛΑ ήταν τα σπουδαιότερα γεγονότα της βραδιάς μα πάνω απ’ όλα ήταν το κέφι του κόσμου, που λες και ήθελε να βγάλει από μέσα του, να πετάξει από πάνω του όλα τα άγχη του και την ψυχολογική καταπίεση που δέχεται καθημερινά από την πολυδιαφημισμένη οικονομική κρίση και τα αδηφάγα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Δημήτρης Καρτσάκης Μαρία Καλογιαννάκη - Ζαμπουλάκη

Κούλουμα - Καθαρή Δευτέρα 15 Φεβρουαρίου 2010 Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η προσέλευση του κόσμου στα “ΚΟΥΛΟΥΜΑ”. Από νωρίς το πρωί της Καθαρής Δευτέρας με σύμμαχο τον καλό καιρό, πάρα πολλοί πολίτες από όλα τα μέρη

χωριού μας. Ονειρευόμαστε με την βοήθεια του Δήμου να μετεξελίξουμε τον χώρο σε ΠΟΛΥΧΩΡΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ όπου θα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις που

του Νομού κατέκλυσαν τον εξωτερικό χώρο του Γυμνασίου Σκινιά όπου ο Πολιτιστικός Σύλλογός μας σε συνεργασία με το Δήμο είχε διοργανώσει γιορταστική εκδήλωση. Ο χώρος αυτός έχει ανακαινισθεί πρόσφατα με φροντίδα του Δήμου και έχει παραχωρηθεί στον Σύλλογό μας για την στέγαση των δραστηριοτήτων του. Υπενθυμίζουμε ότι ο χώρος αυτός είναι δωρεά του Δημήτρη Κατσουλάκη και έχει κτισθεί με χρήματα και προσωπική εργασία των κατοίκων του

θα αναδεικνύουν την πολιτιστική μας κληρονομιά. Η παραδοσιακή φασολάδα, η λαγάνα, το άφθονο τσίπουρο και κρασί, η λύρα και το λαούτο, ο ζεστός καιρός και η διάθεση για ξεφάντωμα συνέθεσαν ένα ξεχωριστό γλέντι. Για τους μικρούς φίλους είχαμε κλόουν και ξυλοπόδαρους. Θα πρασπαθήσουμε να καθιερώσουμε την γιορτή αυτή. Δημήτρης Καρτσάκης Μαρία Καλογιαννάκη - Ζαμπουλάκη


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 5

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

5

το Σκινοφάραγγο

ΠΑΠΑΤΖΙΡΙΤΙΟΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΓΩΝΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΚΙΝΙΑ

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ Το Διοικητικό Συμβούλιο αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει όλους όσους συνέβαλαν να πραγματοποιηθούν με επιτυχία όλες οι καρναβαλικές εκδηλώσεις. Ιδιαίτερα ευχαριστούμε την Γαλανάκη Καλλιόπη, τον Γαλανάκη Μιχάλη, τον Ζαμπουλάκη το Στέλιο, τον Γερακάκη Μανώλη, την Ρερεράκη Πόπη, τον Μπριτζολάκη Μανώλη, την Γοργομύτη Πόπη, τον Μανόλη Ζαμπουλάκη, Αρτοποιείο “Σίτος’’, φούρνο κ. Κοτζαμάνη, όλα τα Μίνι Μάρκετ του χωριού μας, το DIA Αρκαλοχωρίου, Elite, Αριάδνη, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μαλλίων για τα άρματα που μας παρεχώρησε, τα παιδιά που συμμετείχαν σαν καρναβαλιστές και όλους τους ξένους εργαζόμενους του χωριού μας. Επίσης ευχαριστούμε όλους τους επισκέπτες για την αυθόρμητη παρουσία τους και την ζεστή συμμετοχή τους. Ιδιαίτερα τους Βουλευτές Μαρία Σκραφνάκη και Μανώλη Στρατάκη, τον Δήμαρχό μας Γιαννόπουλο Χαράλαμπο, τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Κασσαπάκη Ιωάννη, τον Αντιδήμαρχο Γεώργιο Μερκουλίδη και Ρολάκη Μανώλη. Τέλος ευχόμαστε σε όλα τα μέλη μας και τους φίλους μας Καλή Σαρακοστή – Καλό Πάσχα και του χρόνου όλοι πάλι παρόντες.

Με απόλυτη επιτυχία έγινε η 13η διοργάνωση του Παπατζιρίτιου Ημιμαραθώνιου Αγώνα την 13 Δεκεμβρίου 2009 στο χωριό Κασσάνοι του Δήμου Αρκαλοχωρίου που συνδυάστηκε με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Παπά-Τζιρίτη. Έγιναν αγώνες σε δύο κατηγορίες η μία παιδιών του Δημοτικού και η άλλη παιδιών του Γυμνασίου. Στην κατηγορία των παιδιών του Δημοτικού έτρεξαν 30 παιδιά και ο Κωστής Ζαμπουλάκης του Στυλιανού και της Μαρίας ήρθε δεύτερος και πήρε το Ασημένιο Μετάλλιο.

ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΑ ο κέντημα από τους σημαντικότερους και πιο διακοσμητικούς κλάδους της ελληνικής χειροτεχνίας το χαρακτηρίζουν τα πλούσια διακοσμητικά και παραδοσιακά στοιχεία μιας πανάρχαιας κληρονομιάς, που εκφράζεται με μια εξαιρετικά μεγάλη ποικιλία στα σχέδια των θεμάτων και την τεχνική της επεξεργασίας τους. Την ποικιλία αυτή ερμηνεύουν οι διαφορές που παρουσιάζει κατά τόπους, το κλίμα, τα ήθη και τα έθιμα και οι παραδόσεις. Τα ελληνικά κεντήματα χαρακτηρίζονται από ένα σεβασμό στην αυστηρή διατήρηση των σχεδίων και τις βελονιές που επαναλαμβάνονται σταθερά από γενιά σε γενιά μέσα στην ίδια γεωγραφική περιοχή, ακόμη και στο ίδιο χωριό. Τα περισσότερα από τα διακοσμητικά θέματα των ελληνικών κεντημάτων, είναι οι έλικες, τα τρίγωνα, οι μαίανδροι, ο ήλιος. Οι αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν τα δένδρα: η γλάστρα η κρήνη ανάμεσα σε δύο παγώνα (το παγώνι στην αρχαιότητα και την Βυζαντινή εποχή ήταν σύμβολο αθανασίας), το κλαδί με τα αντικρυστά πουλάκια, ο γάμος, ο χορός, τα καράβια. Οι κεντήστρες αντλώντας τα θέματά τους από το πλούσιο απόθεμα του παρελθόντος μας άφησαν εκτός από αξιόλογα δείγματα της τέχνης τους και νέες μαρτυρίες αδιάσπαστη συνέχεια της ελληνικής ζωής. Συνηθέστερα είδη κεντήματος είναι αυτά που διακοσμούν τα Κρητικά σπίτια «τραπεζομάντηλα, κουρτίνες, σεντόνια, μαξιλάρια, chain karre, το άσπρο κέντημα, ανεβατό, κοφτό, απλικασιόν, ροκοκό, φιλτιρέ, σταυροβελονιά (η αρχαιότερη βελονιά), ριζοβελονιά, αλυσιδοβελονιά, ψαροκόκαλο, πεταχτή κ.ά.). Φαίνεται ότι το κέντημα ανθίζει στον ελληνικό χώρο από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας κυρίως όμως τον 17ο και 18ο αιώνα. Τα ελληνικά κεντήματα κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τα αποκλειστικά γυναικεία δημιουργήματα της οικιακής τέχνης και εκείνα που οφείλονται στην ανεπτυγμένη τότε εργαστηριακή τέχνη και βιοτεχνία. Η καλλιέργεια του λιναριού και του βαμβακιού ήταν πολύ διαδεδομένη στην Ελλάδα, η παραγωγή όμως μεταξιού που είχε αναπτυχθεί ιδιαίτερα στην Βυζαντινή εποχή συνεχίζεται μετά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Τα κεντήματα διαιρούνται σε δύο κατηγορίες: Α) στα στολιστικά του σπιτιού και Β) στα κεντήματα φορεσιάς που γίνονται πάνω σε πουκάμισα στα κεφαλομάντηλα, τις ποδιές κ.ά. Η πολυβασανισμένη ψυχή του Κρητικού πλημμύριζε από συναισθήματα και το καλλιτεχνικό μεγαλείο της ψυχής αυτής θέριεψε ανάμεσα στους αιώνες και βρήκε διέξοδο στην τέχνη.

Τ

ΔΑΝΤΕΛΑ Η ιστορία της ξεκινά από τα πανάρχαια χρόνια με την διαπλοκή της κλωστής.

Εάν θέλομε να μελετήσομε και την ετυμηγορία της λέξης δαντέλα θα βρούμε ότι dent (οδούς όδοντος) dentelle σημαίνει στα Γαλλικά (δοντάκια). Δεν υπάρχει καμιά άλλη χειροτεχνία που να έχει τόσο φθηνά υλικά, αλλά όλο της το κόστος να βρίσκεται στην χειρωνακτική εργασία και το προσωπικό γούστο της κεντήστρας. Δύσκολα εντοπίζουμε πότε ακριβώς πρωτοεμφανίστηκε η δαντέλα. Το κοφτό κέντημα στο λινό και το φιλτιρέ είναι και αυτά μια πρώιμη μορφή δαντέλας. Νήμα από χρυσό και ασήμι ήταν το υλικό για τις πρώιμες δαντέλες, μετά προσετέθη το μετάξι το λινό, φυτικές ίνες, το βαμβάκι χρησιμοποιήθηκε πολύ αργότερα. Η δαντέλα με την βελόνα πρωτοεμφανίστηκε με την σημερινή της μορφή στην Βενετία στα τέλη του 15ου αιώνα και ονομάζεται βενίζ. Η μπιμπίλα, είδος δαντέλας με την βελόνα, αναπτύχθηκε στις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου (Ελλάδα, Ασία, Κύπρο) ονομάζεται και βιτ-βιτ. Η τεχνική που στα νεότερα χρόνια ονομάστηκε Κοπανέλι δεν είναι άλλη από την διαπλοκή πολλών κλωστών σε κατακόρυφη διάταξη τοποθετημένων χωρίς κόμπους και δεσίματα. Λέγεται ότι Έλληνες πρόσφυγες που ήλθαν στη Δύση μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Τούρκους έφεραν το Κοπανέλι στην Βενετία και Φλωρεντία. Είναι πολύ πιθανό στα πρώτα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας

να είχε σταματήσει το πλέξιμο της δαντέλας στην Ελλάδα. Το βλέπουμε να αναβιώνει κατά τον 18ο αιώνα με την προτροπή καθολικών καλογραιών. Το συναντάμε περισσότερο στα νησιά, διότι το διέδωσαν οι διάφοροι ναυτικοί που προήρχοντο από την Βενετία. Η πρόσφατη ονομασία Κοπανέλι προέρχεται από το ρυθμικό κτύπημα που κάνουν τα ξυλάκια καθώς μετατοπίζονται κατά την διαπλοκή. Για το πλέξιμό του εκτός από τα ξυλαράκια που ονομάζονται κοπανελάκια, χρειάζονται για μεν το torchon ένα κασελάκι το οποίο ονομάζεται (κούσι) και ένα σχέδιο ξεσηκωμένο σε σκληρό χαρτί σημαδεύεται με καρφίτσες οι οποίες θα χρειαστούν για να συγκρατούν το πλέγμα που σχηματίζουν οι κλωστές. Για δε το Millan ένα μαξιλάρι κυλινδρικό γεμισμένο με άχυρο ή ροκανίδι (κουσούνι) από το Γαλλικό cussin που θα πεί μαξιλάρι. Σε 7 ζεύγη ξυλάκια πλέκονται όλες οι δαντέλες ενώ στο torchon μπορεί να χρησιμοποιήσουμε και 50 ζεύγη. Το σχέδιο ζωγραφισμένο επάνω σε χρωματιστό χαρτόνι. Σχεδόν πάντα χρησιμοποιούμε λινή ή βαμβακερή κλωστή. Με την πλέξη torchon (κουσί) κάνουμε antreden δαντέλες γωνιές ενώ με το Millan (κουσούνι) πλέκουμε δαντέλα κοπανέλι που σχηματίζει ελικοειδείς ταινίες που συχνά καταλήγουν σε λουλούδια, με το MILLAN κάνουμε και μεγάλα κομμάτια εκτός από γωνίες πεσετάκια – καρρέ – hasmin κ.λ.π. Η δαντέλα torchon αναπτύχθηκε στην Γαλλία και είναι πολύ διαδεδομένη στις χώρες της Ευρώπης. Μοναχές της Ιεράς Μονής Χίου διακρίθηκαν και στην τεχνική tosalm γνωστό ως ροζαλί. Μια άλλη τεχνική κοπανελιού είναι dushese με μοτίβα, παραστάσεις και σχέδια από την φύση. Οι βασικές βελονιές είναι (Passe) κανονική ύφανση γίνεται με τρείς κινήσεις (πανάκι) (Ntemipasse) μισή ύφανση γίνεται με δύο κινήσεις (φιλ-τιρέ), Passe τόρντυ, ενισχυμένη ύφανση γίνεται με τέσσερεις κινήσεις (τούλι). Με το MILLAN (ΚΟΥΣΟΥΝΙ) πλέκουμε δαντέλα κοπανέλι που σχηματίζει ελικοειδείς ταινίες που συχνά καταλήγουν σε λουλούδια, με το MILLAN κάνουμε και μεγάλα κομμάτια εκτός από γωνίες πεσετάκια – καρρέ – hasmin κ.λ.π. “Το κέντημα είναι γλέντισμα και η ρόκα είναι σιργιάνι μα το καημένο το κουσί είναι σκλαβιά μεγάλη’’. Πληροφορίες: 1) Βιβλίο Κοπανέλι Τατιάνας Γιαναρά. 2) Πληροφορίες από το βιβλίο «Ελληνικά κεντήματα» Μουσείο Μπενάκη 3) «Η δαντέλα στη Χίο» Δέσποινας Κούτσικα Νίτσα Λ. Παπαδάκη


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 6

6

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

το Σκινοφάραγγο

ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΟΥΣΣΟΥ ΒΙΓΛΗΣ Συνέχεια από το προηγούμενο φύλλο Τα ήθη και έθιμα της Κρήτης, και ιδιαίτερα της περιοχής των Σφακίων, τα χρόνια εκείνα ήταν ιδιαίτερα αυστηρά. Η Σφακιανή κοινωνία είχε ισχυρούς δεσμούς ανάμεσα στα μέλη της, ένα είδος ιδιότυπης τιμής επικρατούσε εκεί. Η φιλοξενία ήταν ιερή και οι άγραφοι κανόνες συμπεριφοράς ήταν σε πλήρη ισχύ. Οι προστριβές ανάμεσα σε κτηνοτρόφους με αφορμή το φαινόμενο των ζωοκλοπών, αλλά και για άλλους λόγους, δημιουργούσε αρκετά δύσκολες καταστάσεις που πολλές φορές έφταναν στα άκρα. Η απουσία κρατικής μέριμνας και η έλλειψη επίσημης δικαιοσύνης εκ μέρους του ανοργάνωτου ακόμα ελληνικού κράτους άφηνε αρκετό χώρο και έδαφος στο θεσμό της αυτοδικίας, που εδώ είχε βαθιές ρίζες αιώνων. Ο καθένας που μπορούσε, έπαιρνε το νόμο στα χέρια του. Την επίσημη δικαιοσύνη δεν την υπολόγιζε κανείς. Η δύναμη των μεγάλων οικογενειών ήταν μεγάλη, και όποιος πείραζε ένα μέλος της, έκανε αυτόματα εχθρούς και τα άλλα μέλη της οικογένειας. Η παραδοσιακή προπολεμική κοινωνία των Σφακίων είχε έναν κλειστό χαρακτήρα συνόλου, όπου το άτομο έπρεπε να υπηρετεί την ομάδα και την κοινότητα. Το άτομο δεν είχε τη δυνατότητα να ξεχωρίζει παρά μόνο στο βαθμό που αποδεχόταν τις αξίες και τα συνολικά πιστεύω και πρότυπα της παραδοσιακής κοινωνίας. Η ισχυρή προσωπικότητα του Θοδωρή Βίγλη και η βούληση της απεριόριστης ατομικής αυτονομίας του συνάντησε στη δράση της ισχυρά αδιέξοδα που όρθωναν η οικογένεια και η παραδοσιακή συγκρότηση της Σφακιανής κοινότητας. Υποθέσεις ζωοκλοπών, προσωπικών και οικογενειακών διαφορών έφεραν τον Θοδωρή σε αντιπαλότητα με το νόμο σε μικρή ηλικία. Το 1926 βρισκόταν φυλακισμένος στις φυλακές Ιντζεδίν-Καλαμίου, καταδικασμένος σε 18 χρόνια για τραυματισμό. Τις μέρες εκείνες τη φυλακή επισκέφθηκε ο στρατηγός Θεόδωρος

Πάγκαλος, δικτάτορας της χώρας. Ο Βίγλης βγήκε στην αναφορά και παρουσιάσθηκε στον Πάγκαλο και του εξήγησε το παράλογο της καταδικαστικής απόφασης των 18 χρόνων για ένα τέτοια αδίκημα, και ζήτησε τη μείωση της ποινής του. Ο στρατηγός Πάγκαλος εντυπωσιάστηκε από το θάρρος, την εξυπνάδα και το λεβέντικο παρουσιαστικό του και του είπε: «Έχεις το λόγο μου, Βίγλη, ότι γυρνώντας στην Αθήνα θα σου δοθεί χάρη». Ο Πάγκαλος γυρνώντας στην Αθήνα ανατρέπεται από τον Γεώργιο Κονδύλη στις 27 Αυγούστου του 1926. Καταδικάζεται και κλείνεται στις φυλακές Ιντζεδίν-Καλαμίου και έμεινε εκεί έως τις 10 Ιουλίου 1928, όπου και αμνηστεύθηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Το 1928 ο Βίγλης βρίσκεται πάλι στις φυλακές Ιντζεδίν-Καλαμίου. Η διεύθυνση των φυλακών, έχοντας πληροφορίες για σχέδιο δραπέτευσης των κρατουμένων, ζητάει από τα κεντρικά άδεια για μεταγωγή 100 κρητικών κατάδικων. Πράγματι, έρχεται ειδικό μεταγωγικό σκάφος στο λιμάνι της Σούδας για την παραλαβή των 100 καταδίκων. Ο Θοδωρής, με τη βοήθεια φίλων του, έχει σχεδιάσει ειδικό σχέδιο ανταρσίας και κατάληψης του μεταγωγικού με σκοπό να το οδηγήσουν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Το σχέδιο ανατρέπεται για άγνωστους λόγους και το πλοίο φτάνει στο λιμάνι του Πειραιά. Το γεγονός έχει γίνει γνωστό και οι εφημερίδες της εποχής το έχουν πρωτοσέλιδο μαζί με φωτογραφίες του Βίγλη. Ο Θοδωρής Βίγλης στέλνεται στις φυλακές της Αίγινας. Ο πρώτος από τους φίλους του, Λιλίκος από τα Αποκόρωνα Χανίων, στέλνεται στις φυλακές της Πύλου, όπου αργότερα σκοτώνεται από συγκρατούμενούς του. Ο δεύτερος φίλος του λέγεται Σφηνιάς, από το χωριό Καλλικράτη Σφακίων, και στέλνεται σε άλλη φυλακή. Ο Σφηνιάς έμεινε συνολικά 33 χρόνια φυλακή και κάποτε, σε μεγάλη ηλικία, βγήκε από τις φυλακές Αλικαρνασσού-Ηρακλείου Κρήτης για λόγους υγείας. Γύρισε σε ένα χωριό της Μεσαράς Ηρακλείου, όπου η οικογένειά του είχε μετόχι, αλλά εκεί ένας

Κλιματικές αλλαγές και ενέργεια

Κάθε χρόνο, κάθε μέρα που περνάει, οι κλιματικές αλλαγές έρχονται όλο και πιο κοντά μας. Το καλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στο περιβάλλον, στη χώρα μας και κυρίως στους εαυτούς μας είναι να κάνουμε την εξοικονόμηση ενέργειας καθημερινή συνήθεια! Μάθε περισσότερα: www.greenpeace.org/greece/climate

κτηνοτρόφος – άγνωστο αν ήταν Σφακιανός ή όχι – που είχε παλιές διαφορές με τον Σφηνιά, θεώρησε ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να ξεκαθαρίσουν τους παλαιούς λογαριασμούς. Το περιβάλλον και η ηλικία του γέρου πια Σφηνιά θεωρήθηκε από τον κτηνοτρόφο ως ευνοϊκός παράγοντας για να τον σκοτώσει. Φαίνεται όμως ότι λογάριαζε χωρίς τον ξενοδόχο. Ο Σφηνιάς δέχθηκε την επίθεση, έγινε μεταξύ τους πάλη και ο Σφηνιάς, βρισκόμενος σε άμυνα, σκότωσε με μαχαίρι τον κτηνοτρόφο. Κι έτσι ξανακλείστηκε στη φυλακή, όπου και τέλειωσε τη ζωή του. Με τον ερχομό του Βίγλη στις φυλακές της Αίγινας έγινε το «έλα να δεις». Δεκάδες άνθρωποι, άντρες, αλλά πολύ περισσότερες γυναίκες, πολλές εκ των οποίων αποτελούσαν μέρος της ονομαζόμενης καλής κοινωνίας των Αθηνών, πολιόρκησαν τη φυλακή ζητώντας την άδεια να επισκεφθούν και να γνωρίσουν τον Θοδωρή. Η διεύθυνση των φυλακών αναγκάστηκε να πάρει σχετική άδεια από την εισαγγελία να μπορούν να επισκέπτονται τον Βίγλη, με την απαραίτητη προϋπόθεση να φορεί ο Βίγλης την κρητική παραδοσιακή στολή, φωτογραφίες του οποίου είχαν δημοσιευθεί σε εφημερίδες των Αθηνών και αποτέλεσαν την αφορμή να δουν όλοι την λεβεντιά του Κρητικού. Ο Θοδωρής τότε ήταν 27 χρονών και, όπως λέγεται, ήταν για μια τουλάχιστον 10ετία ο ωραιότερος άντρας της Κρήτης. Εκείνες τις μέρες, μια πλούσια και ισχυρή κόρη στρατηγού μαζί με τη μάνα της, κυρία επί των τιμών, τον επισκέφθηκαν στις φυλακές και η κόρη ζήτησε από τον Βίγλη να την παντρευτεί και αυτή θα μεσολαβούσε να του δοθεί χάρη. Ο Θοδωρής αρνήθηκε ευγενικά την πρόταση, την ευχαρίστησε λέγοντάς της ότι δεν μπορεί να δεχθεί κάτι τέτοιο και ότι είναι κάτι που δεν του ταιριάζει. Η κοπέλα επέμενε και τότε ο Θοδωρής τής είπε: «Άκου, κοπέλα μου, εγώ έχω χαράξει άλλη πορεία στη ζωή μου, διαφορετική από εσένα, που εσύ δεν μπορείς και ούτε πρέπει να την ακολουθήσεις. Θέλω κι εγώ να ησυχάσω, να παντρευτώ και να κάνω οικογένεια με μια κοπέλα που θα αγαπήσω, αλλά οι καταστάσεις δεν με αφήνουν», της δώρισε μια φωτογραφία του, την ευχαρίστησε κι εκείνη έφυγε. Εκείνο τον καιρό τού γίνεται πρόταση από τον Παύλο Γύπαρη, υπεύθυνο ασφαλείας του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, να τον πάρουν στην προσωπική του ασφάλεια. Ο Θοδωρής τούς ευχαρίστησε για την πρόσκληση, αρνήθηκε όμως ευγενικά, λέγοντάς τους ότι θα είναι πάντα πρόθυμος να τους βοηθήσει και να τους συμπαρασταθεί στη διαμάχη με τα ανάκτορα και τους βασιλόφρονες. Τους είπε δε χαρακτηριστικά: «ΘΑ ΕΙΜΑΙ ΠΑΝΤΑ ΔΙΠΛΑ ΣΑΣ ΟΠΟΥ ΜΕ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΤΕ ΑΛΛΑ ΠΟΤΕ ΜΑΖΙ ΣΑΣ». Το 1935, ελεύθερος πια στην πόλη των Χανίων, ερωτεύεται μια μικρή Χανιωτοπούλα, κόρη γιατρού και Νομάρχη αργότερα, και αποφασίζουν από κοινού να κλεφτούν. Ο Θοδωρής, με τη βοήθεια ενός φορτηγού αυτοκινήτου και δύο φίλων του, οργανώνουν την απαγωγή μέρα μεσημέρι σε κεντρικό παραλιακό δρόμο των Χανίων. Η απαγωγή όμως γίνεται έγκαιρα αντιληπτή, ειδοποιείται η χωροφυλακή, της οποίας τυγχάνει να είναι ανώτερος αξιωματικός θείος της κοπέλας. Η χωροφυλακή, με τη βοήθεια ανδρών της νομαρχίας και μηχανημάτων, κλείνουν τα λίγα περάσματα εξόδου από την πόλη των Χανίων που οδηγούν στα Σφακιά και οι απαγωγείς συλλαμβάνονται. Συνεχίζεται…

Ιστορική έρευνα-Επιμέλεια Αντώνης Εργαζάκης


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 7

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

7

το Σκινοφάραγγο

ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΙΝΙΑ Ο Νιερέ Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας σε ένα παιδομάζωμα οι κατακτητές Τούρκοι με την βία άρπαξαν στον Σκινιά ένα μικρό αγόρι από την οικογένεια των Ζαμπουλάκηδων. Το παιδί αυτό, παρά τις αναζητήσεις των γονιών του, των συγγενών και των χωριανών, δεν μαθεύτηκε ποτέ τι απέγινε. Πέρασαν τα χρόνια, οι γονείς του και πολλοί συγγενείς και χωριανοί πέθαναν και το μικρό αγόρι ξεχάστηκε. Ακόμη και το όνομά του ξεχάστηκε. Μετά από πολλά χρόνια και ενώ η Κρήτη ήταν ακόμη σκλαβωμένη στους Τούρκους, ένα ζευγάρι ηλικιωμένων ανθρώπων ήλθε στον Σκινιά και ο άνδρας είπε ότι ήταν αυτός που πριν πολλά χρόνια τον είχαν αρπάξει από την οικογένειά του οι Τούρκοι οι οποίοι και τον αλλαξονομάτισαν και του έδωσαν το όνομα Νιερέ. Δεν θυμούνταν το χριστιανικό όνομά του και το όνομα της γυναίκας του, δεν το διατήρησε η παράδοση. Ο Νιερέ είπε ότι, τόσο αυτός όσο και η γυναίκα του εξακολουθούσαν να είναι χριστιανοί και εγκαταστάθηκαν στο παλαιό πατρικό του σπίτι, λίγα μέτρα βορειοδυτικά από τον Ιερό Ναό του Αγίου Αντωνίου, στο σπίτι που αργότερα κατοικούσε ο Ιωάννης Κων/νου Ζαμπουλάκης που είχε το παρατσούκλι «Ζαμπέτης». Το ηλικιωμένο ζευγάρι δεν είχε παιδιά και ζούσε μια κλειστή και ήσυχη ζωή. Ποτέ όμως δεν μιλούσαν για τα περασμένα χρόνια, για τους τό-

πους που έζησαν, για τα βάσανα της ζωής τους. Ήταν και οι δύο άνθρωποι καλοσυνάτοι και πολύ θρησκευόμενοι. Μόλις σήμαινε η καμπάνα του ναού του Αγίου Αντωνίου πρώτοι-πρώτοι πήγαιναν στην εκκλησία και με πολλή ευλάβεια παρακολουθούσαν την θεία λειτουργία. Ο Νιερέ για να απασχολείται και για να έχουν και λίγα κηπευτικά, δυτικά από το σπίτι του και σε απόσταση εκατό περίπου μέτρων, εκεί που ακόμη και σήμερα ακούγεται ως τοπωνύμιο «στου Νιερέ τις πεζούλες» καλλιεργούσε ένα περιβολάκι που το πότιζε από το λιγοστό νερό της τότε εκεί μικρής πηγής. Η παράδοση λέει ότι η γυναίκα του Νιερέ μια Κυριακή, πολύ πρωί άκουσε την καμπάνα του ναού του Αγίου Αντωνίου να σημαίνει. Παραξενεύτηκε γιατί ο ιερέας σχεδόν νύχτα εσήμανε την καμπάνα. Ετοιμάστηκε όμως και όπως πάντα, πρώτη πήγε στην Εκκλησία. Η πόρτα του ναού ήταν μισάνοικτη. Μπήκε μέσα μα δεν υπήρχαν ούτε ψάλτες, ούτε άλλοι εκκλησιαζόμενοι. Προσκύνησε την εικόνα του Αγίου, άναψε το κεράκι της και στάθηκε στην θέση που στέκονταν και τις άλλες μέρες. Ο ιερέας στο ιερό έψαλλε τα ιερά γράμματα που έπρεπε να ψάλλει και στην συνέχεια πήγαινε και στο αναλόγιο και έψαλλε τα τροπάρια που θα έψαλλαν οι ψάλτες. Έτσι τελείωσε η λειτουργία και η γυναίκα του Νιερέ πλησίασε, πήρε αντίδωρο κι έφυγε για το σπίτι της. Δεν είχε καλά-καλά μπεί στο σπίτι της και άκουσε να σημαίνει και πάλι η καμπάνα του Αγίου Αντωνί-

ου. Ξαφνιάστηκε η γυναίκα. Επέστρεψε στον ναό, για να μάθει τι συνέβαινε. Τότε είδε τους χωριανούς με τις οικογένειές τους, να προσέρχονται στον ναό. Μπήκε και αυτή μέσα και είδε τον ιερέα, μπροστά στην Αγία Τράπεζα, τους ψάλτες στο αναλόγιο και πολλούς χωριανούς να προσέρχονται. Προσκύνησε ξανά την εικόνα του Αγίου και στάθηκε στη θέση της. Όταν τελείωσε η λειτουργία πήρε αντίδωρο, αλλά δεν έφυγε. Παρέμεινε στον ναό και όταν έμειναν αυτή και ο ιερέας τον ρώτησε: «Παπά-Γιάννη, ένας ιερέας μπορεί να κάνει στον ίδιο ναό, την ίδια ημέρα δύο λειτουργίες;» Και η απάντηση του ιερέα ήταν: «Όχι». «Τότε γιατί ετουλόγουσου σήμερον έκανες δυό λειτουργίες; Δεν ήλθες πρωί-πρωί, σχεδόν νύκτα και χωρίς ψάλτες και μόνο με εμένα εκκλησίασμα, ελειτούργησες και μου έδωσες και αντίδωρο;» Ο ιερέας κατάλαβε το τι είχε συμβεί και της σύστησε να το κρατήσει μυστικό, γιατί παρακολούθησε θαυματουργική θεία λειτουργία. Ο Νιερέ και η γυναίκα του έμειναν στον Σκινιά κάμποσα χρόνια. Αγάπησαν τους χωριανούς μα και οι χωριανοί τους αγαπούσαν, τους σεβόντουσαν και τους βοηθούσαν γιατί ζούσαν φτωχικά. Όμως μια ημέρα χωρίς καμιά αιτία ή αφορμή, έφυγαν από το χωριό και δεν ξαναγύρισαν. Κανείς δεν έμαθε που πήγαν και τι απόγιναν. Υποθέσεις μόνο ακούγονταν από τους χωριανούς. Ίσως πήγαν στο χωριό της γυναίκας του Νιερέ. Ίσως

πήγαν σε κανένα μακρινό Μοναστήρι, αλλά καμιά συγκεκριμένη είδηση δεν έφθασε ποτέ στο χωριό, στον Σκινιά. Ο Νιερέ είχε ως κληρονομιά από τους γονείς του, αγροτική περιουσία στις τοποθεσίες, στα Δυσκά – στου Σερίφη – στα Λενικά – στις Ρουσές και στις Γωνιές. Την περιουσία αυτή την καλλιεργούσε ο τότε Δήμαρχος Γαλανοδημήτρης ως μπεϊλίκικα, δηλαδή ως κτήματα του Δημοσίου. Όμως οι Νικόλαος Εμμ. Ζαμπουλάκης και Κων/νος Εμμ. Ζαμπουλάκης, συγγενείς του Νιερέ, έκαναν αγωγή κατά του Δημοσίου, με Δικηγόρους τους Κοσμαδάκη και Μεϊμαράκη επέτυχαν με δικαστική απόφαση ν’ αναγνωριστούν κληρονόμοι του Νιερέ. Οι Δικηγόροι ως αμοιβή αντί χρημάτων πήραν αγροτεμάχια στις Ρουσές και στις Γωνιές. Πριν την διανομή των επιδικασθέντων αγροτεμαχίων στις Ρουσές παραχωρήθηκε ένα μεγάλο κομμάτι στην ενορία του Σκινιά, στο οποίο και έγινε το σημερινό νεκροταφείο του χωριού. Στο νέο νεκροταφείο, πρώτος ενταφιάστηκε το 1910 ο Νικόλαος Γεωργ. Χανιαλάκης. Οι Δικηγόροι επώλησαν τα αγροτεμάχιά τους και τα αγόρασαν ο Γιατρός Ιπποκράτης Παπαδημητρόπουλος και ο έμπορος Ζαχαρίας Πετράκης. Ο Νιερέ και η γυναίκα του δεν ξανακούστηκαν μέχρι και σήμερα. Σκινιάς την 18η Ιανουαρίου 2010 Γεώργιος Εμμ. Μιζεράκης Αντ/ρχης Χωρ/κής ε.ά.

ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ – ΘΥΜΗΣΕΣ ΤΟΥ Γ.Φ. Αφιερωμένο στην ανώνυμη μάνα - αδελφή - σύζυγο εν έχω αμφιβολία ότι είναι συγκίνηση να βρίσκεσαι με γονείς, αδελφούς, αδελφές, ανίψια, φίλους, με αγαπημένους ανθρώπους τελικά, γύρω από ένα τραπέζι, αδιάφορο αν σε σπίτι, ταβέρνα, εξοχή, να αγκαλιάζεσαι ανοικτά ή με τα μάτια με πρόσωπα αγαπημένα, να σκορπάς αισθήματα αγάπης, χαράς, συγκίνησης, ικανοποίησης. Θυμάμαι την μάνα και τις αδερφές, καλόγνωμα να σκοτώνονται να κάνουν το τραπέζι σε συγγενείς και φίλους, να σκορπάνε ζωντάνια και αγάπη, ώσπου να πάμε να έχουν ήδη ετοιμάσει τους λαχταριστούς μεζέδες απλωμένους με αγάπη στα τραπέζια, να σκοτώνονται να περιποιηθούν, να προσφέρουν, να δώσουν. Η ίδια ατμόσφαιρα σε όλα τα σπίτια, περιποιητική και γευστική να επιβάλλεται σε όλους, όπως το ρηθέν «αν δεν ταιριάξεις δεν συμπεθεριάζεις» δεν ταίριαζες; Έφευγες για τόπους με ανωνυμία, ήταν όλοι τους ξεχωριστοί! Μα όλοι “ίδιοι’’; Δεν ήθελαν, δεν θέλουν να αρέσουν, μόνο να αντέχουν. Ανιδιοτέλεια, ετοιμότητα, θυσιαστική προσφορά. Από πάντοτε η Εστία ήταν Θεά της φωτιάς και της οικογένειας. Όπως το ότι η εστία είναι και το σημείο σύγκλισης των ακτίνων του φωτός, που περνούν μέσα από ένα φακό (την ζωή μας), εκεί σχηματίζεται και η εικόνα πιο ευκρινής, πιο λαμπερή, ξεκάθαρη. Εξ’ άλλου στο χωριό το τζάκι, η φυσική φωτιά, οι φλόγες, τα κάρβουνα, μισοσβησμένα ή χωνεμένα συμβόλιζαν το κρύψιμο της σπίθας των ευχάριστων στιγμών, αισθημάτων, καημών, πίκρας, πόνου, απογοήτευσης όλων των βιωμάτων μας. Ακόμη και μισοχωνεμένα κάτω από την στάχτη μπορούσαν να ξανανάψουν, να τονώσουν την χαμένη φιλία, την απομακρυσμένη συγγένεια, να απαλύνουν την πίκρα και τους καημούς φίλων, αγαπημένων, μπορού-

Δ

σαν είχαν την δύναμη να σπιθίζουν υποσχετικά ελπίδα, όραμα, γαλήνη, θέρμη, όνειρα, ανασαμό, δύναμη. Η φιλοξενία ήταν απτή, την γευόσουν με όλες σου τις αισθήσεις, η φιλία, τα φιλιά, ο έρωτας, το γέλιο, η αγάπη, η πίκρα, ο πόνος, όλα και όλοι γύρω από ένα τραπέζι: ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ. Σπίτια ζεστά, άνθρωποι με χωρατά, με έξυπνα πειράγματα σε στίχους, με κρασί διαλεγμένο πάντα από τον πατέρα να βγάζει ατόφια την μυρουδιά της κρητικής γης. Θυμάμαι επίσης ότι με μία ρέγκα, δυο σαρδέλλες, δυο ελιές, ένα κομμάτι μπακαλιάρο αλμυρό, που γίνεται πιο λύσσα όταν τον ψήσεις στα κάρβουνα και άφθονο κρασί, στο καφενείο (Τοπική Βουλή) ατέλειωτες συζητήσεις για πολιτική, κοινωνική αδικία, λόγια σοφά, πονεμένα και γελαστά. Ασπρόμαυρα μεθυσμένα κομμάτια μιας λαχανιασμένης ζωής που ξεκουράζονταν μόνο εκεί και ανάσαιναν μόνο με την εκδοχή του βαρελίσιου κρασιού. Ευωχίες και πνευματώδεις κουβέντες κρητικής ατμόσφαιρας. Θυμάμαι πιο πολύ την φιλόξενη διάθεση, αλλά και την θυσιαστική προσφορά, από μάνες, αδερφές, άφανες, αλλά με φιλότιμη λεβεντιά. Αναρωτιέμαι ακόμα τι τις έκανε να δίνονται, να δίνουν έτσι αλογάριαστα, αφτιασίδωτα, ανυπόκριτα. Αγιασμένες με θέληση, με ηρωισμό υπακούοντας σε ένα κραδασμό της ψυχής τους υπέρλογο και όχι να δείξουν στους γύρω τους τις καινούριες κουρτίνες και χαλιά της νεόπλουτης φιλοδοξίας μας που γίνεται σήμερα. Οι γυναίκες αυτές δεν έδιναν, δεν δίνουν για να τις ευχαριστήσουμε, ούτε αγαπούσαν για να αγαπηθούν, αγαπούσαν και έδιναν, δίνουν, προτού καν σκεφτούν και λογαριάσουν. Είναι αυτές οι ΔΥΝΑΜΕΙΣ που επέτρεπαν, επι-

τρέπουν την συμμετοχή στην ιδανική για μένα, ομορφιά του Συμποσίου, που είναι σε θέση να πλησιάσουν και να δώσουν την δύναμή τους σε όλους μας. Μόνο το γέλιο τους και το φιλί τους έχουν την δύναμη να απαλύνουν και καταλύσουν τον πόνο, είναι οι άνοιξες της ψυχής στην θέα τους μόνο. Μας γελάνε με την ψυχή τους στο πρόσωπο όπως μας φιλάνε με την ψυχή στο στόμα. Το γέλιο τους και το φιλί τους, ύψη μεταφυσικά στη ζωή μας, μοιάζουν σαν δύο σταγόνες νερό, από την ίδια μάλιστα πηγή. Με την μία μας δίνουν την ψυχή τους με την άλλη την αγάπη τους. Σήμερα γελάμε γιατί δεν λογαριάζουμε το τέλος (είμαστε όλοι αθάνατοι) και σκοτεινιάζουμε όταν το μετράμε. Θυμάμαι ότι στο χωριό υπήρχε αυθόρμητος σεβασμός στα υλικά αγαθά, τα λιγοστά τότε, ιδιαίτερα σε αυτά της τροφής. Γνώριζαν ότι η στέρηση ενισχύει την προσδοκία της απόλαυσης, ότι δίνει νοστιμιά και γεύση στην ίδια την απόλαυση. Σήμερα όμως η ατμόσφαιρα από το “μεγάλο φαγοπότι’’ γίνεται όλο και πιο αισθητή. Μαγειρεύουμε περισσότερα απ’ ότι μπορούμε να φάμε. Στην έξοδό μας παραγγέλνουμε περισσότερα απ’ ότι ως οργανισμός έχουμε ανάγκη. Δεν τρώμε, καταβροχθίζουμε, αφήνοντας πίσω μας μεγάλες ποσότητες τροφής. Εξ’ άλλου για το “αστείο’’ πόσες φορές δεν αγοράζουμε «τρία στην τιμή των δύο» ενώ στην ουσία έχουμε ανάγκη ένα!!! Αυτές τις μέρες ας ξεχάσουμε την ανηθικότητα της αφθονίας και ας σκεφτούμε λίγο την ηθική της πείνας, πνευματικής και υλικής και ας πράξουμε λίγο όπως οι μάνες και αδερφές του τότε ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ! Γ.Φ.


SKIΝOFARAGGO 39_Σχέδιο 1 10/03/2010 6:43 μ.μ. Page 8

8

το Σκινοφάραγγο

Μάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (1827-2009) Επιμέλεια: Κ. Πάγκαλος Συνέχεια απ’ το προηγούμενο φύλλο 1900 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93

2/4/99 – 12/11/1901 12/11/01 – 24/11/02 24/11/02 – 14/6/03 14/6/03 – 28/6/03 28/6/03 – 6/12/03 6/12/03 – 16/12/04 16/12/04 – 31/5/05 9/6/05 – 8/12/05 8/12/05 – 7/7/09 7/7/09 – 15/8/09 15/8/09 – 18/1/10 18/1/10 – 6/10/10 6/10/10 – 25/2/15 25/1/15 – 10/8/15 10/8/15 – 24/9/15 24/9/15 – 25/10/15 25/10/15 – 9/6/16

Γεώργ. Θεοτόκης Αλέξ. Ζαΐμης Θεόδ. Δηλιγιάννης Γεώργ. Θεοτόκης Δημήτριος Ράλλης Γεώργ. Θεοτόκης Θεόδ. Δηλιγιάννης Δημήτριος Ράλλης Γεώργ. Θεοτόκης Δημήτριος Ράλλης Κυριακ. Μαυρομιχάλης Στέφαν. Δραγούμης Ελευθ. Βενιζέλος Δημήτρ. Γούναρης Ελευθ. Βενιζέλος Αλέξ. Ζαΐμης Στέφαν. Σκουλούδης

ΚΡΑΤΟΥΣΕ ΚΡΥΦΟ ΧΑΡΤΙ Μπαίνει κάποιος τύπος στο μπαρ, παραγγέλνει ένα διπλό ουίσκι. Το πίνει, ρίχνει μια ματιά στην τσέπη του πουκάμισού του και παραγγέλνει πάλι διπλό το ουίσκι. Ξαναρίχνει πάλι τη ματιά στην τσέπη του πουκάμισού του και παραγγέλνει πάλι διπλό το ουίσκι. Αυτό γίνεται για πολλές φορές. Κάποια στιγμή κι ενώ ξανακοίταζε την τσέπη και παρήγγειλε πάλι το διπλό του ουίσκι, τον ρώτησε ο μπάρμπαν: ― Μπορείς να μου πείς γιατί κοιτάζεις στην τσέπη του πουκάμισου και μετά παραγγέλνεις ποτό; Και ο τύπος απαντάει: ― Έχω μια φωτογραφία της γυναίκας μου στην τσέπη και μόλις αρχίσει να μου φαίνεται ωραία ξέρω ότι είναι καιρός να πάω σπίτι.

ΠΑΛΙ ΤΑ ΙΔΙΑ Λέγε-λέγε ο πατέρας κάθε μέρα, εκεί που βλέπανε τα πρόβατά τους πάνω στο Ψηλορείτη, κατάφερε τον γιό του να τον παντρέψει. Ο γιός βέβαια δεν ήξερε από τέτοια, γυναίκες, γάμους, αλλά ο πατέρας του λέει ότι, από την ώρα που είπες το ναι εγώ στα έχω κανονίσει όλα. Μετά τον αρραβώνα τον βάλανε και κοιμήθηκε με την κοπελιά. Φαίνεται άρεσε πολύ του γαμπρού ο ύπνος με γυναίκα και ο γάμος έγινε νωρίς. Την άλλη μέρα του γάμου η μάνα ενώ αποχαιρετούσε τον γιό της του έδινε συγχρόνως και τις συμβουλές της. ― Να αγαπάς την γυναίκα σου να μη μαλώνετε, να σέβεσαι τα πεθερικά σου και να είσαι καθαρός. Να πλένεις τα πόδια σου. Και ο γαμπρός όλο απορία. ― Πάλι βρε μάνα; Δεν τα έπλυνα στην αρραβώνιαση;

ΔΙΨΑΓΕΣ, ΔΕΝ ΠΕΙΝΑΓΕΣ Άδεια, να σχολάσει πιο νωρίς από τη δουλειά γιατί πεινούσε πολύ, ζήτησε κάποιος υπάλληλος από το αφεντικό του. ― Πεινάς πολύ; ρωτά τ’ αφεντικό. ― Πεινάω, απαντά ο υπάλληλος. ― Τότε πιές ένα ποτήρι νερό. Πίνει το πρώτο ποτήρι το νερό. ― Πιές και δεύτερο. Το πίνει ο υπάλληλος, αλλά το αφεντικό του λέει να πιεί και τρίτο και τέταρτο, μέχρι δέκα. Κάποια στιγμή ο κακόμοιρος φούσκωσε τόσο πολύ που κόντεψε να σκάσει. Οπότε τον ρωτάει το αφεντικό αν πεινάει ακόμη. ― Όχι, του απαντά ο φουκαράς. ― Είδες; Διψούσες, δεν πεινούσες. Αντωνάκης Μανώλης

9/6/16 – 3/9/16 3/9/16 – 27/9/16 19/9/16 – 27/6/17 27/9/16 – 21/4/17 21/4/17 – 14/6/17 14/6/17 – 4/11/20 4/11/20 – 24/1/21 24/1/21 – 3/5/22 26/3/21 – 3/5/22 3/5/22 – 9/5/22 9/5/22 – 28/8/22 28/8/22 – 16/9/22 16/9/22 – 17/9/22 17/9/22 – 14/11/22 27/11/22 – 11/1/24 11/1/24 – 6/2/24 6/2/24 – 12/3/24

Αλέξ. Ζαΐμης Νικ. Καλογερόπουλος Ελευθ. Βενιζέλος Σπυρίδων Λάμπρος Αλέξ. Ζαΐμης Ελευθ. Βενιζέλος Δημήτριος Ράλλης Νικ. Καλογερόπουλος Δημήτρ. Γούναρης Νικόλ. Στράτος Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης Νικόλ. Τριανταφυλλάκος Αναστάσιος Χαραλάμπης Σωτήριος Κροκιδάς Στυλιανός Γονατάς Ελευθ. Βενιζέλος Γεώργ. Καφαντάρης

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 111 12/3/24 – 24/7/24 112 24/7/24 – 7/10/24 113 7/10/24 – 26/6/25 114 25/6/25 – 19/7/26 115 19/7/26 – 23/8/26 116 23/8/26 – 4/12/26 117 4/12/26 – 4/7/28 118 4/7/28 – 26/5/32 119 26/5/32 – 5/6/32 120 5/6/32 – 3/11/32 121 3/11/32 – 16/1/33 122 16/1/33 – 6/3/33 123 6/3/33 – 10/3/33 124 10/3/33 – 10/10/35

Αλέξ. Παπαναστασίου Θεμιστοκλής Σοφούλης Ανδρέας Μιχαλακόπουλος Θεόδωρος Πάγκαλος Αθανάσιος Ευταξίας Γεώργιος Κονδύλης Αλέξ. Ζαΐμης Ελευθ. Βενιζέλος Αλέξ. Παπαναστασίου Ελευθ. Βενιζέλος Παναγής Τσαλδάρης Ελευθ. Βενιζέλος Αλέξανδρος Οθωναίος Παναγής Τσαλδάρης

ΒΑΣΙΛΕΙΑ 125 10/10/35 – 30/11/35 126 30/11/35 – 12/4/36 127 13/4/36 – 29/1/41 128 29/1/41 – 18/4/41

Γεώργιος Κονδύλης Κων/νος Δεμερτζής Ιωάννης Μεταξάς Αλέξανδρος Κορυζής

Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 129 21/4/41 – 14/4/41 130 14/4/41 – 26/4/44 131 26/4/44 – 3/1/45

Εμμ. Τσουδερός Σοφοκλής Βενιζέλος Γεώργιος Παπανδρέου

94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110

ΒΑΣΙΛΕΙΑ 132 3/1/45 – 8/4/45 133 8/4/45 – 11/8/45 134 11/8/45 – 17/10/45 135 17/10/45 – 1/11/45 136 1/11/45 – 22/11/45 137 22/11/45 – 4/4/46 138 4/4/46 – 18/4/46 139 18/4/46 – 2/10/46 140 2/10/46 – 24/1/47 141 24/1/47 – 29/8/47 142 29/8/47 – 7/9/47 143 7/9/47 – 18/11/48 144 18/11/48 – 20/1/49 145 20/1/49 – 14/4/49 146 14/4/49 – 24/6/49 147 30/6/49 – 6/1/50 148 6/1/50 – 23/3/50 149 23/3/50 – 15/4/50 150 15/4/50 – 21/8/50 151 21/8/50 – 13/9/50 152 13/9/50 – 3/11/50

Νικολ. Πλαστήρας Πέτρος Βούλγαρης Πέτρος Βούλγαρης Αρχ/πος Δαμασκηνός Παναγιώτης Κανελλόπουλος Θεμιστοκλής Σοφούλης Παναγιώτης Πουλίτσας Κων/νος Τσαλδάρης Κων/νος Τσαλδάρης Δημήτριος Μάξιμος Κων/νος Τσαλδάρης Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεμιστοκλής Σοφούλης Θεμιστοκλής Σοφούλης Αλέξ. Διομήδης Ιωάν. Θεοτόκης Σοφοκλής Βενιζέλός Νικόλ. Πλαστήρας Σοφοκλής Βενιζέλος Σοφοκλής Βενιζέλος Συνέχεια στο επόμενο φύλλο

το Σκινοφάραγγο - Τεύχος 39  

ΤΕΥΧΟΣ 39 Mάρτιος - Απρίλιος - Μάϊος 2010

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you