Dama med hunden – og andre forteljingar.

anton

tsjekhov

dama med hunden og andre forteljingar

a n ton t sjekhov

DAMA MED HUNDEN o g a n d r e f o r t e lj i n g a r frå rus s i s k ve d Ge i r Polle n

s ka l d 2020

A n d r e bø ker i ser i en : franz ka f ka: Forvandlinga og andre forteljingar (2016) mary Sh e lley: Frankenstein, eller den moderne Prometevs (2016) jam es joyc e : Dei døde (2017) gu stave f lau bert : Madame Bovary (2017) ro bert m u sil : Tre kvinner (2017) sa mu e l b ec kett : Fyrste kjærleik og annan kortare prosa (2018) G e rt r u d e Stein: Alice B. Toklas’ sjølvbiografi (2018) Geo rg Bü c hner : Lenz (2018) st e fa n zw eig : Sjakknovelle og andre tekstar (2019) j o h a nn wo l fgang vo n g o ethe: Valskyldskapane (2019) e mi ly bro ntë: Stormfulle høgder (2019) Skrifttypane i denne boka – Skald antikva, Skald kursiv og Skald grotesk – er ut­ vikla spesielt for skalds klassikarar av skriftdesignaren Stefan Ellmer. Dei er ei indirekte omsetjing av dei ikoniske skrifttypane Nicolas Jenson utvikla i Venezia rundt 1470, med inspirasjon frå den britiske og amerikanske rørsla av uavhengige forlag som tidleg på 1900-­talet utvikla sine eigne versjonar av desse gamle skrift­ typane. Målet med skrifttypen Skald er å presentere dei nye omsetjingane i skalds serie på ein klar, unostalgisk, open og inviterande måte, men likevel med særpreg.

Støtta av Norsk kulturfond.

The publication was effected under the auspices of the Mikhail Prokhorov Foundation transcript Programme to Support Translations of Russian Literature.

O r i g i n a lt i t la r : Дама с собачкой (1899), Душечка (1898), В овраге (1899), Мужики (1897), Черный монах (1894) og Палата No 6 (1892) Tekst : Anton Pavlovitsj Tsjekhov Om setjar : Geir Pollen s e r i e d es i gn : Andreas Töpfer & Øystein Vidnes · sats : Øystein Vidnes Illu str asjo n : Andreas Töpfer Fo nta r : Skald antikva, Skald kursiv og Skald grotesk, av Stefan Ellmer Papir : Munken Print Cream 1.8, 90 g T rykk o g innbind ing : Livonia Print

© ska l d 2020 · www.skald.no ISBN 978-82-7959-302-7 ISBN 978-82-7959-302-7

9 7 8 8 2 7 9 5 9 3 02 7

i nnha ld

Dama med hunden • side 7

Elsklingen • side 33

I dalbotnen • side 53 Bønder • side 111

Den svarte munken • side 159

6. avdeling • side 207

dam a med hund en

7

8

I

F

olk

sa at eit nytt andlet var dukka opp på strand­ promenaden: ei dame med ein liten hund. Også Dmitrij Dmitritsj Gurov, som allereie hadde vore i Jalta i to veker og falle inn i vanen der, var byrja å inter­ essere seg for nye andlet. Ein dag han sat i paviljongen hos Vernet, såg han ei ung dame gå forbi på strand­ promenaden, ei kortvaksen blondine med alpelue; bak henne sprang ein liten spisshund.

Og sidan møtte han henne i ein av parkane i byen fleire gonger om dagen. Ho gjekk aleine, alltid i den same alpelua og med den kvite spisshunden. Ingen visste kven ho var, og folk kalla henne berre: dama med hunden.

«Om ho er her utan mann og utan kjenningar», tenkte Gurov med seg sjølv, «så ville det ikkje vere bortkasta å bli kjend med henne.»

Han var ikkje førti enno, men hadde allereie ei dotter på tolv og to søner som gjekk i gymnaset. Han var blitt gift tidleg, medan han framleis var student på andre året, og no verka kona halvannan gong så gammal som han. Ho var ei høg kvinne med mørke bryn, rank, verdig, stødig 9

og, som ho sjølv kalla seg, reflektert. Ho las mykje, var ikkje så nøye med å bruke Ъ-teiknet i breva sine, kalla ikkje mannen sin for Dmitrij, men Dimitrij, og i det stille syntest han at ho var enkel, trongsynt og smaklaus. Han frykta henne og likte ikkje å vere heime. Han hadde lenge vore utru og bedrog henne ofte, og truleg var det difor han nesten alltid talte stygt om kvinner og, når folk snakka om dei i hans nærvær, kalla dei «ein lågareståande rase».

Han meinte at han hadde skaffa seg nok bitre røynsler til å kalle dei det som passa han, men likevel kunne han ikkje leve så mykje som to dagar utan den «lågareståande rasen». I selskap med menn keia han seg, følte seg util­ pass; saman med dei var han fåmælt, kald. Men når han var saman med kvinner, kjende han seg fri og visste kva han skulle snakke med dei om, og korleis han skulle føre seg; saman med dei fall det han til og med lett å teie.

I hans ytre, i veremåten, i heile hans natur låg det noko som tiltrekte kvinner, noko ubestemmeleg som tiltalte og fascinerte dei. Han visste om det, og ei eller anna kraft trekte også han sjølv til dei.

Hyppige og verkeleg bitre erfaringar hadde for lengst lært han at kvar tilnærming som først gjer livet så hygge­ leg og rikt på avveksling, og som verkar som eit behageleg og lett eventyr, blant sømelege folk, særleg dei tunge og trege moskovittane, utan unntak utviklar seg til eit trøyttande og særs komplisert problem som endar i reint slit. Men kvar gong han møtte ei ny spennande kvinne, glei denne lærdomen liksom ut av minnet, alt verka så enkelt og morosamt, og han hadde berre lyst til å leve.

10

Og så ein dag i kveldinga medan han åt middag i parken, kom dama i alpelua langsamt gåande mot han og sette seg ved nabobordet. Mina hennar, måten å gå på, kjolen, frisyren fortalde han at ho høyrde til i det gode selskap, var gift og for første gong i Jalta, at ho var aleine og keia seg her. I forteljingane om all umoralen på staden var det mykje usant, han forakta dei og visste at det meste av slike forteljingar blir dikta opp av folk som med glede ville ha synda sjølve om dei visste korleis. Då dama sette seg ved nabobordet tre steg frå han, kom han til å hugse desse forteljingane om lettkjøpte sigrar, om utflukter til fjells, og den forførande tanken på eit kjapt, flyktig eventyr, ein romanse med ei ukjend kvinne som han korkje visste for- eller etternamnet til, overmanna han plutseleg.

Med mild røyst lokka han til seg spisshunden, og då han kom bort til han, hytta han til han med fingeren.

Hunden sette i å knurre. Gurov hytta igjen.

Dama keik bort på han og slo straks blikket ned.

– Han bit ikkje, sa ho og raudna.

– Kan eg få gi han eit bein?

Og då ho nikka til samtykke, spurde han venleg: – Har De vore lenge i Jalta?

– Fem dagar.

– Og eg er allereie inne i den andre veka.

Dei tagde litt.

– Tida går fort, og likevel er her så keisamt! sa ho utan å sjå på han.

– Det er berre noko ein seier, at her er keisamt. Beste­ borgaren høyrer heime i eit eller anna Beljov eller Zjisdra, 11

og der keiar han seg ikkje, men straks han kjem hit, læt det: «Åh, her er så keisamt, åh, så mykje støv!» Ein skulle tru han kom frå Granada.

Ho lo. Deretter åt dei vidare utan å seie noko, som to framande, men etter middagen gjekk dei ved sida av kvarandre og byrja å samtale på den spøkjefulle, lette måten til frie, tilfredse menneske som ikkje bryr seg om kor dei går, eller kva dei snakkar om. Dei spaserte og snakka om kor merkeleg opplyst havet var; vatnet hadde same farge som ein syrin, like mjuk og mørk, og frå månen fall ei gyllen stripe ned på det. Dei snakka om kor lummert det var etter den varme dagen. Gurov fortalde at han var frå Moskva, utdanna filolog, men tilsett i ein bank, at han ein gong hadde hatt planar om å syngje i ein privat opera, men hadde gitt dei opp, at han hadde to hus i Moskva. Og av henne fekk han vite at ho hadde vakse opp i Sankt Petersburg, men gifta seg i S., der ho hadde budd i to år allereie, at ho skulle vere i Jalta endå ein månad, og at mannen hennar, som også hadde lyst på ferie, kanskje ville kome etter. Ho var ikkje i stand til å forklare kor mannen arbeidde – i den sentrale guvernementsadministrasjonen eller lokalt, og dette syntest ho sjølv var komisk. Dessutan fekk Gurov vite at ho heitte Anna Sergejevna.

Seinare, på hotellrommet, tenkte han på henne, at ho truleg ville møte han i morgon. Det var opplagt. Då han gjekk til sengs, kom han på at ho for ikkje lenge sidan hadde vore elev ved eit institutt, skulejente, akkurat slik dotter hans var no. Han hugsa kor engsteleg og keitete 12

latteren hennar hadde vore i samtalen med ein framand – utan tvil var det første gongen i livet at ho var aleine i ein situasjon då ein følgde etter henne, såg på henne og snakka til henne med det eine hemmelege siktemålet som ho ikkje kunne unngå å gjette. Han hugsa den fine, veike halsen, dei vakre grå auga hennar.

«Likevel er det noko rørande ved henne», tenkte han og sovna.

II Ei veke var gått sidan dei blei kjende med kvarandre.

Det var helgedag. Inne var det varmt, og ute kvervla vinden støvet opp og reiv hatten av hovudet til folk. Ein kjende seg tørst heile dagen, og Gurov gjekk stadig innom paviljongen og baud Anna Sergejevna på limonade eller is. Ein visste ikkje kvar ein skulle gjere av seg.

Om kvelden, då det stilna litt, gjekk dei ut på moloen for å sjå dampbåten kome. Mange spaserande hadde samla seg på kaien, dei var komne for å ta imot nokon og hadde blomebukettar i hendene. I flokken av oppstasa Jalta-­ buarar var det særskilt to ting som fall i auga: Dei eldre damene var kledde som unge, og her var mange generalar.

På grunn av høg sjø kom dampbåten seint, då sola alle­ reie var gått ned, og blei liggjande lenge og dreie før han la til ved moloen. Gjennom lorgnetten såg Anna Sergejevna på dampbåten og passasjerane som om ho leita etter nokon, og når ho vende seg mot Gurov, blenkte auga 13

hennar. Ho snakka mykje, og spørsmåla hennar var utan samanheng, sjølv gløymde ho straks kva ho hadde spurt om, og deretter mista ho lorgnetten i folkevrimmelen.

Den oppstasa flokken gjekk frå kvarandre, til slutt var ingen å sjå, og vinden stilna heilt, men Gurov og Anna blei ståande som om dei venta på at endå nokre skulle gå i land frå dampbåten. Anna Sergejevna tagde og lukta på blomane utan å sjå på Gurov.

– Vêret har betra seg noko mot kvelden, sa han. – Kvar går vi no? Skal vi ikkje køyre ein stad?

Ho svara ikkje.

Då såg han lenge på henne, og plutseleg omfamna han henne og kyssa henne på munnen, og lukta og fukta frå blomane overmanna han, og med det same såg han seg skremd omkring om nokon hadde sett det.

– La oss gå til Dykk, sa han stilt.

Og begge gjekk fort.

På hotellrommet hennar var det trykkjande varmt, det lukta av parfymen som ho hadde kjøpt i den japanske butikken. Gurov såg på henne og tenkte: «Kva møte kan ein ikkje oppleve her i livet!» Frå fortida hadde han bevart minne om sorglause, godhjarta kvinner som kjærleiken gjorde muntre, takksame mot han for lykka, sjølv om ho var aldri så kort, og også om slike – til dømes kona – som elska utan ekte kjensler, med overflødig snakk, affektert, hysterisk, med ei mine som om dette ikkje var kjærleik, ikkje lidenskap, men noko langt viktigare. Likeins hugsa han eit par-tre svært vakre, kalde kvinner som det brått kunne glimte fram eit rovlyste uttrykk i andletet på, eit 14

ubendig ønske om å gripe, rive til seg meir av livet enn det kunne gi. Dette hadde vore kvinner som var over sin første ungdom, lunefulle, ufornuftige, herskesjuke, uklo­ ke, og når Gurov kjølna overfor dei, vekte venleiken deira eit hat i han, og han syntest at blondene på undertøyet deira likna fiskeskjel.

Men hos Anna Sergejevna var det heile tida det same sky og keitete som ein finn hos ein urøynd ungdom, den same usikre kjensla, og ho gav inntrykk av å vere rådvill, som om nokon plutseleg hadde banka på døra. Anna Sergejevna, denne «dama med hunden», reagerte så uvanleg på det som hadde skjedd, særs alvorleg, som til sitt eige fall, slik verka det, og det var underleg og malplas­ sert. Trekka hennar fall saman, visna, og det lange håret hang trist ned på begge sider av andletet, mistrøystig og i djupe tankar sat ho der liksom syndarinna på eit gammalt målarstykke.

– Det er forferdeleg, sa ho. – De er den første som ikkje vil ha respekt for meg no.

På bordet i rommet låg ein melon. Gurov skar seg ein bit og byrja langsamt å ete. Det gjekk minst ein halv time utan at noko blei sagt.

Anna Sergejevna var rørande, om henne stod det eit drag av den ærlege, naive uskulda som den urøynde kvinna eig. Eit einsleg vokslys brann på bordet og lyste så vidt opp andletet hennar, men det var lett å sjå at ho pintest.

– Kvifor skulle eg slutte å respektere deg? spurde Gurov.

– Du veit ikkje sjølv kva du seier.

15

– Må Gud tilgi meg! sa ho, og auga hennar rann fulle av tårer. – Det er forferdeleg.

– Du berre rettferdiggjer deg sjølv.

– Korleis skal eg kunne rettferdiggjere meg? Eg er ei dårleg, simpel kvinne, eg foraktar meg sjølv og tenkjer ikkje på rettferdiggjering. Eg har ikkje svike mannen min, men meg sjølv. Og ikkje berre no, men i lang tid har eg svike. Mannen min er kanskje ein ærleg, god mann, men han er ein lakei! Eg veit ikkje kva han gjer, kva han driv med, men eg veit at han er ein lakei. Eg var tjue år då eg gifta meg med han, eg var pint av nyfikne, eg ønskte noko betre, for det finst jo – sa eg til meg sjølv – eit anna liv. Eg ville leve! Berre leve … Nyfikna brann i meg … De forstår ikkje dette, men eg sver ved Gud, eg klarte ikkje å styre meg, det skjedde noko med meg, det var umogleg å kontrollere meg sjølv. Eg sa til mannen min at eg var sjuk, og reiste hit. Og her gjekk eg rundt som i vilske, som ein galen … og no er eg blitt ei tarveleg, ussel kvinne som alle kan forakte.

Gurov var alt lei av å høyre på henne, den naive tonen irriterte han, denne angeren, så uventa og upassande, om det ikkje hadde vore for tårene i auga, kunne ein ha trudd at ho spøkte eller spela ei rolle.

– Eg forstår ikkje, sa han stilt. – Kva er det du vil, då?

Ho gøymde andletet mot brystet hans og trykte seg inntil han.

– Tru meg, tru meg, eg bønfell Dykk, sa ho. – Eg elskar eit ærleg, reint liv, og synda byd meg imot. Eg veit ikkje sjølv kva eg gjer. Enkle menneske seier: Den vonde førte 16

meg vill. Og no kan også eg seie om meg sjølv at den vonde førte meg vill.

– Hald opp, hald opp …, mumla han.

Han såg inn i dei stive, skremde auga hennar, kyssa henne, snakka stilt og kjærleg, og litt etter litt fall ho til ro, og den muntre stemninga vende attende til henne; begge byrja å le.

Då dei gjekk ut, var det ikkje ei sjel att på promenaden.

Byen med sine sypressar verka fullstendig død, men havet brusa framleis og slo mot stranda. Ein dampslupp vogga på bølgjene, og om bord blenkte ei søvnig lanterne.

Dei fann ein drosje og køyrde ut til Oreanda.

– Eg såg nettopp etternamnet ditt nede i vestibylen.

Det stod «von Dideritz» på tavla, sa Gurov. – Er mannen din tyskar?

– Nei, bestefar hans var visst tyskar, men sjølv er han ortodoks.

I Oreanda sat dei på ein benk ikkje langt frå kyrkja, såg ned på havet og tagde. Jalta var så vidt synleg gjen­ nom morgontåka, på fjelltoppane låg det urørlege kvite skyer. Lauvet rørte seg ikkje på trea, sikadane song, og det einstonige, dumpe bruset frå havet som kunne høyrast nedanfrå, talte om fred, om den evige søvnen som ventar oss. Slik brusa det der nede før det korkje var noko Jalta el­ ler Oreanda, slik brusar det no, og slik kjem det til å bruse når vi ikkje lenger finst, like likesælt og dumpt. Og dette uforanderlege, denne totale likesæla overfor menneskets liv og død, gøymer kanskje pantet på vår evige frelse, livets uavbrotne rørsle på jorda: utvikling mot stadig større 17

Merknad

A n t o n T sj e k h ov h a r ein spesiell plass i mi eiga historie som lesande og skrivande menneske: Den mest kjende novella hans, «Dama med hunden», var den første lengre skjønnlitterære teksten eg las på originalspråket som tjue år gammal russisk­ student i 1973. Sidan har forfattaren følgt meg på vekslande avstand, mest som dramatikar, kanskje, men òg som udiskutabel meister i dei kortare prosaformata: novella, forteljinga og det russarane kallar «povest», det vil seie ein forteljande tekst som er lengre enn ei novelle, men kortare enn ein roman.

Alle dei beste novellene til Tsjekhov – for no å bruke det

upresise norske omgrepet – har det til felles at dei kunne ha vore romanar, om forfattaren hadde vilja det slik. Tsjekhov og den tretti år eldre Tolstoj, som såg på sin yngre kollega «med auga til ein kjærleg far», som det heiter i ei kjelde, skreiv begge med stor innleving om kvinner som er utru mot ein ektemake dei korkje elskar eller aktar. Tolstoj brukte over 900 sider på å fortelje si historie om Anna Karenina, Tsjekhov 17 på si om Anna Sergejevna, eller «dama med hunden», som feriegjestene i Jalta kallar henne. Kvifor det må vere slik, er openbert. Roman­ forfattaren er oppteken av å vise fram alle dei innfløkte etiske 291

og praktiske sidene ved utruskapen – for kvinna, for mannen, for barnet, for samfunnet. Handlinga blir sett inn i ein kontekst som ikkje er mindre enn heile det russiske samfunnet anno 1870.

Samstundes nøyer Tolstoj seg ikkje med å vere forfattar. Han vil også vere folkeoppsedar og refsar. Når Anna til slutt kastar seg framfor toget, er det også ein dom. Over kven kan disku­ terast, men før den tragiske historia kjem så langt, har mange sider gått med til å halde fram den platoniske kjærleiken, den tradisjonelle familien og det naturlege landlivet som alternativ til det overflatiske, mondene bylivet Anna har ført.

Kvifor skriv eg så mykje om Tolstoj her, i ein tekst som skal

handle om Tsjekhov? Jo, fordi Tolstoj saman med Turgenjev og Dostojevskij er hovudfiguren i den store russiske romantradi­ sjonen som i andre halvdel av 1800-talet for alvor tek russisk litteratur ut i verda. Samstundes er det nettopp denne tradi­ sjonen Tsjekhov med sin kortprosa bryt opp frå. Prosakunsten hans peikar framover mot den litteraturen som blir skapt utover på 1900-talet, heilt opp til vår tid, der mennesket på ein heilt annan måte enn tidlegare er utlevert til tilværet og seg sjølv, utan ferdige religiøse eller ideologiske fluktvegar. «Dama med hunden» rommar mange spørsmål, ei endelaus uro, men ingen svar eller løysingar på den kjærleiken som så plutseleg og utanfor programmet kastar om på livet til Anna Sergejevna og Dmitrij Gurov. Her er ingen dommar som skal fellast, ingen sideærend å utføre. Livet kan også vere slik, og det må like forbaska levast.

Korleis du vil gjere det, må du finne ut sjølv.

Dei same harde vilkåra gjeld når Tsjekhov flyttar skodeplas­

sen ut på landet, inn i bondestova. Sjølv små russiske provins­ byar har gjerne ei Moskovskaja ulitsa, ei «Moskva-gate», som ei 292

konstant påminning om at det finst ei anna verd enn den ein sjølv er lenka til. Nærmare hovudstaden kjem dei fleste ikkje, men det går an å drøyme om å kome dit. Der, i sentrum av det endelause riket, finst framtida; her, i den fjerne provinsen, står livet stille.

Ingen har skildra dette tilværet – fattigdomen i alle tydingar av ordet, keisemda, forfallet, fylla, dagdraumane, men også naturen, stilla, lyset, fargane i landskapet – så inntrengjande, illusjonslaust og realistisk som Tsjekhov. Han var ikkje utdanna lege for ingenting.

Det er den knappe forma, det kliniske blikket, uviljen mot å

stille seg sjølv mellom teksten og lesaren, som har gjort Tsjekhov til ein inspirator for moderne kortprosaistar. Det er også desse særmerka som gjer han til ei utfordring å omsetje. Der den norske setninga krev eit subjekt og eit verbal for å bli skikkeleg setning, har det russiske språket ein nær grenselaus toleranse for ellipsar, det vil seie setningar der eitt eller fleire ledd er utelatne.

Det gjeld særleg i munnleg tale, replikkar, der formuleringar kan vere så komprimerte og knappe at det opnar for fleire tydingar på same tid. Tsjekhov er ein meister i å utnytte den fridomen dette gir. I tillegg kjem bruken av tid- og stadbundne omgrep som alltid er eit problem for omsetjarar av eldre litteratur. Hos Tsjekhov dreiar det seg til dømes om gamle russisk-ortodokse ord og vendingar som særleg bøndene slår om seg med, refe­ ransar til religiøse skikkar og gjenstandar, men også saklege byråkratisk-administrative omgrep. Starosta kan til naud kallast landsbyformann på norsk, og ujezd distrikt, men zemstvo – det lokale sjølvstyreorganet i Russland mellom 1864 og 1917 – må nesten få behalde sitt russiske namn, rett nok skrive med ein norsk s. Omtrentlege løysingar går dårleg saman med ein så 293

presis og detaljmedviten språkkunstnar som Tsjekhov. Når dei gamle konene i «I dalbotnen» vender heim frå soppskogen, har dei ikkje «sopp», men «skjeggrisker og peparrisker» i korgene sine. Begge desse riskene er skarpe i smaken og svakt giftige, men russarane, særleg småkårsfolk, har lang tradisjon for å salte ned sopp, og då går det an å ete sjølv dei skarpe, giftige.

Om omsetjaren ikkje er like lojal mot detaljane som forfattaren sjølv, kan ei heil lita sosial- og kulturhistorie fort gå tapt.

Geir Pollen M o s k va , f e b r ua r 20 2 0

omsett av geir pollen

9 7 8 8 2 7 9 5 9 3 02 7

tsjekhov

dama med hun den

ISBN 978-82-7959-302-7

anton

ts je kh ov

G eir Po lle n (f. 1953) er forfattar og omsetjar, opphavleg frå Målselv i Troms, men har dei siste tolv åra budd i Russland, og undervist ved universiteta i Sankt Petersburg og Moskva. Frå sommaren 2020 er han busett i Oslo. Pollen har skrive og omsett ei rekkje bøker i ulike sjangrar, både på nynorsk og bokmål, og skriv også litteraturkritikk.

I 2004 fekk han Kritikarprisen for beste omsetjing for Austerlitz av W. G. Sebald.

Og det er som om heile verda ser på meg, skjuler seg og ventar på at eg skal skjøne henne.

1899

A n to n Pavlovi tsj Tsjekhov (1860–1904) er eit av dei store namna i russisk litteratur. Prosaen hans har vore med på å forme den moderne litteraturen, og påverka forfattarar som Ernest Hemingway, James Joyce og Virginia Woolf.

Hans enkle, korthogde og tidlause stil i tekstar som dreier rundt det eksistensielle i menneskelivet, vekte stor interesse hos dei som var med på å utvikle den moderne short story-sjangeren.

dama med hunden o g a n d r e f o r t e l j i n ga r

Anton Tsjekhov skreiv over 200 noveller, i tillegg til skodespela som han er mest kjend for. I tekstane sine skildrar han kvardagen i den russiske provinsen og dei vanskelege vilkåra mange levde under. Tsjekhov vaks sjølv opp i tronge kår, som eitt av seks søsken i byen Taganrog sørvest i det russiske riket. Etter at familien flytta til Moskva, måtte den mindreårige guten klare seg sjølv gjennom skulegangen og tene til livets opphald ved å selje lausvarer.

Han fekk seinare stipend til eit medisinstudium i Moskva. Frå slutten av 1880-talet blei skrivinga hovudyrket hans, men han la aldri medisinen heilt frå seg. Tsjekhovs prosa kan i dag lesast som ein presis dokumentasjon av det russiske samfunnet på slutten av 1800-talet, og fleire av tekstane hans har blitt filmatiserte.

SKALDs klassikarar er ein serie av

vellagra, handplukka verk i ny, frisk og nynorsk språkdrakt som skal gi leseglede til folket.