Issuu

NFG

PSC

Oktober 2012 • 2e jaargang • www.pscmagazine.nl

Informatie- én inspiratiebron voor professionals

aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg en Adiona, platform voor kindercoaching

Het vorkmodel, verbindt het individu aan het grotere geheel Labyrint lopen, de weg naar jezelf • Elk kind mag stralen! Geweldloos optreden • Samengestelde gezinnen

Spoorzoeken 1

en de lichaamseigen geneeskracht

uwe e i N tie a r e gen n! e m y enz

De in Innovazym gericht samengestelde combinatie van natuurlijke enzymen en de uitgebalanceerde combinatie met vitaminen, mineralen en Co Q10, activeren het immuunsysteem tot zelfgenezing. Stystemische Enzymtherapie met Innovazym is daarmee een veilige en natuurlijke behandelvorm. De werking is bovendien wetenschappelijk onderbouwd. Meer weten? Bel 0342-420714 of kijk op www.sanopharm.com * Bron. Medizinische Enzym-Forschungsgesellschaft - Germany

100% natuur. 100% puur.

P r i n s H e n d r i k w e g 2 - 3 7 71 A K B a r n e v e l d T 0 3 4 2 - 4 2 0 714 - F 0 3 4 2 - 4 2 0 6 4 6 w w w. s a n o p h a r m . c o m - i n f o@s a n o p h a r m . c o m

Voorwoord

Beste lezer, Spoorzoeken doet mij aan vroeger denken. Zo probeerden wij altijd uit te vinden van welke vogel de afdrukken in het zand afkomstig waren. Of we liepen in het weekend de speurtocht die onze ouders voor ons hadden uitgezet. Dan hadden zij aanwijzingen achtergelaten en zo een hele route uitgestippeld. Degene die het eerst bij het einde aankwam, won een prijs. Eigenlijk kregen we allemaal een prijs, alleen de winnaars mochten als eerste hun prijs kiezen. Ook de droppings in het donker vonden we geweldig. Ergens afgezet worden en dan je weg weer terugvinden met een kompas en logisch nadenken. Zo hebben we heel wat weekenden plezier gehad. Eigenlijk lijkt ons huidige leven best veel op die speurtochten en droppings van vroeger. Alleen is er niemand die vooraf de speurtocht voor ons heeft uitgezet. Ook krijgen we er over het algemeen geen routebeschrijving of kompas bij. Wel kunnen we hulp inschakelen van bijvoorbeeld een coach of counselor als we echt de weg kwijt zijn of die dreigen kwijt te raken. Als coach of counselor kun je iemand uitstekend begeleiden bij zijn speurtocht. Niet alleen kun je samen bepalen waar de speurtocht naartoe leidt. Ook de route en de hulpmiddelen, beschikbaar tijdens de tocht, kun je samen helder krijgen. De route in de speurtocht van het leven ligt niet vast en de keuzemogelijkheden kun je samen verkennen. Rudy Vandamme heeft hier een heel praktisch model voor ontwikkeld: het vorkmodel. De vork met zijn vier tanden staat hierbij voor de vier sporen die iemand kan bewandelen. Het eerste spoor is het project of doel dat iemand heeft. Dit kan een vraag zijn of een klacht. Het tweede spoor is de zelfsturing, de aansturing van het project. Hoe is iemand bezig met zijn project? Het kan allemaal soepel verlopen, maar er kunnen zich ook hindernissen voordoen onderweg. Het derde spoor wordt gevormd door de identiteit. Sluit dit project aan bij de identiteit? Past het bij hem of haar? Het vierde spoor is het grotere geheel. Hierbij ga je als coach het grotere geheel aan het project toevoegen. Dit kunnen collegaâ€™s zijn, een gezin of de maatschappij in het algemeen. Deze vier sporen geven een mogelijkheid tot zinvolle en duurzame ontwikkeling. Het is fijn als je iemand kunt helpen met zijn speurtocht. Zeker als je daar een heel praktische methode voor hebt. Een andere praktische methode van je weg zoeken is het lopen van een labyrint. Eigenlijk hoef je in een labyrint je weg niet te zoeken zoals in een doolhof. In een labyrint hoef je je weg alleen maar te volgen. En tijdens het aandachtig lopen kan er van alles bovenkomen: antwoorden op vragen, oplossingen voor problemen en manieren om iets los te laten. Het mooie is dat je die eigenlijk gewoon bij je had. Je hoefde eigenlijk alleen maar aandacht te hebben voor je innerlijke wereld. Een aantal jaar geleden heb ik voor het eerst een labyrint gelopen. Sindsdien zie ik om me heen dat er op allerlei plekken labyrinten zijn. Een mooi voorbeeld van een labyrint is te vinden in de Sint-Servaas in Maastricht. Maar ook in de openlucht zijn labyrinten te vinden, zoals in Nijmegen langs de Waal of in Amsterdam in het Vondelpark. Het is fascinerend dat labyrinten overal ter wereld te vinden zijn en dat de vorm universeel is. Ik wens u veel leesplezier en hoop dat we met de artikelen in deze editie van PSC Magazine nieuwe wegen verkennen in de speurtocht van het leven.

Sacha van den Ende Hoofdredacteur

redactie@pscmagazine.nl

Colofon

PSC sponsors

PSC Magazine wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de zeer gewaardeerde bijdrage van onze sponsors

Hoofdsponsor VSM Geneesmiddelen bv www.vsmprofessional.nl

Co-sponsors SanoPharm Nederland bv www.sanopharm.com

Nutrilogic Benelux www.nutrilogic.nl

Colofon

PSC Magazine, informatie- én inspiratiebron voor professionals aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg en Adiona, platform voor kindercoaching Hoofdredactie Sacha van den Ende E-mail: sacha@pscmagazine.nl Bladmanager: Doriene van Luttervelt E-mail: doriene@pscmagazine.nl Redactie Sandrine Baaij Maartje Albert Doriene van Luttervelt Eindredactie: Marianne Smits Redactieadres Sabangstraat 14 2612 BK Delft Telefoon: +31 (0)15 88 71 276 Fax: +31 (0) 84 74 40 468 Uitgever Inspired Publishing Contactpersoon: Sacha van den Ende Sabangstraat 14 2612 BK Delft Telefoon: +31 (0)15 88 71 276 info@inspiredcommunications.nl Vormgeving Eefje Kleijweg, grafisch ontwerp en illustraties Druk Drukkerij Bestenzet bv, Zoetermeer

Lezersservice PSC Magazine verschijnt zes keer per jaar. Het wordt in 2012 toegezonden aan alle leden van beroepsorganisatie NFG (Nederlandse Federatie Gezondheidszorg) en alle leden van Adiona, platform voor kindercoaching. De volgende editie verschijnt in december 2012. Kopij voor editie 6/12 dient uiterlijk 12 november 2012 in het bezit te zijn van de redactie. Abonnementen Jaarabonnementen per zes nummers: € 39,95 De abonnementsprijs dient bij vooruitbetaling te worden voldaan. U ontvangt hiervoor een factuur. Nieuwe abonnementen kunnen op elk moment van het jaar ingaan. Opzegging dient schriftelijk, ten minste 2 maanden voor afloop van de abonnementsperiode, te worden ingediend bij de uitgever. Adreswijzigingen Adreswijzigingen graag zo spoedig mogelijk schriftelijk indienen bij de uitgever per post of per e-mail: abonnement@pscmagazine.nl

Losse edities Kijk voor losse edities op www.pscmagazine.nl Disclaimer De informatie in dit blad is uitermate zorgvuldig opgesteld en gecontroleerd. De uitgever is evenwel niet aansprakelijk voor de inhoud van ingestuurde c.q. aangeboden artikelen, productinformatie en voor eventuele schade als gevolg van vermeende (medische) adviezen, onverhoopte onjuistheden en/ of onvolledigheden. De uitgever draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van advertenties. ©Copyright Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Inspired Publishing. Alle rechten voorbehouden.

Inhoudsopgave

3 6

In deze editie

26 29 30 31 32 35 36

Voorwoord - Sacha van den Ende Interview - Het vorkmodel Verbindt het individu aan het grotere geheel

10 13 14 15 16

Elk kind mag stralen! - Fijke Willemse

NFG-nieuws - Carry Huijink-Jansen

Tien oorzaken waardoor professionele hulpverleners niet zo empathisch zijn als ze vaak denken Trudy van Bochove

18 21 22 24

Lifestyle - Phia Vermeij

Van spoorzoeken naar cliënten vinden - Marijke Eggink Lichttherapie - Marijke van den Berg

Van de voorzitter - Rick Denkers

Update je onderbewustzijn - Rita Capitein

Column - Marijke van den Berg

It takes a village – René de Boer

Column - Martine Clausen

37 38 40 41 42

Het moet uit jezelf komen - Adiona Fytofacts

Samengestelde gezinnen Nellie Timmermans-van de Kamp

De P van Plaats - Anneke Hulsbosch

Zintuigenprikkels

Patiënten staan te vaak in de kou - Marja den Otter

Zintuigenprikkels

Labyrint lopen, de weg naar jezelf - Maartje Albert

NFG-cursussen NFG-opleiding - Gradatim

Het Vorkmodel

“In een coachingstraject ontwikkelt een cliënt niet alleen een persoonlijk voortgang, maar ook een visie op de wereld.” 6

Interview

HET VORKMODEL Verbindt het individu aan het grotere geheel

Een interview met Rudy Vandamme

Door: Maartje Albert, redactie PSC Van oorsprong is Rudy Vandamme psychotherapeut. Hij behaalde in 1980 zijn master in de psychologie en daarna volgde een master in wijsbegeerte en socioculturele antropologie. Als zelfstandig onderzoeker, schrijver en leraar werkt hij mee aan het ontwikkelen van vernieuwde vormen van communicatie, samenleven, hulpverlening en management die bijdragen aan een duurzame samenleving. Dat hij enorm gedreven is, blijkt uit zijn hele persoon. Zijn lezing tijdens de PSC-dagen was niet voor niets een druk bezocht onderdeel en ook uit alle filmpjes op internet blijkt dat hij een enthousiast en begenadigd spreker is. In de jaren ’90 van de vorige eeuw werd zijn naam vooral verbonden aan de NLP. In 1995 richtte hij De School voor NLP op. De laatste drie jaar treedt hij vooral naar buiten met het vorkmodel.

Het ging erover dat medewerkers de regie over zichzelf in eigen handen moeten houden. Kortom, het ging over zelfsturing. En dit was precies waar het mij om ging. Ik wilde mensen helpen met het verbeteren van hun zelfsturing. Ik wilde scheppend bezig zijn en ontwikkeling stimuleren. Door dit boek leerde ik de term ‘coach’ kennen en het heeft even geduurd voor ik met deze term ben gaan werken. Niet alleen ík moest aan de term wennen, maar ook de buitenwereld. De term was zo onbekend dat ik wel eens rare gesprekken heb gehad hierdoor. Zo dacht iemand dat ik als coach mee zou kunnen helpen met het opruimen van de zolder. Iemand anders wilde ook wel een coach en sprak het uit als co-ach. De laatste 10 jaar zijn mensen pas echt bekend met de term coach en coaching.” Dus element 1 is de client centered-aanpak, element 2 NLP en element 3 het coachen. Welk element volgde hierop? “Het vierde element ontstond eigenlijk begin van deze eeuw. Als coach werk je met personen. En mensen zijn complexe wezens. Met coaching werd vooral resultaatgericht gewerkt. Bijsturing van gedrag stond centraal, liefst zo snel mogelijk en ‘evidence based’. Werken met de totale persoon was er nog niet bij. Dat miste ik. En daarom ben ik toen begonnen met het spreken van ontwikkelingsgericht coachen. Het gaat in coachen niet alleen over resultaten en gedragsverandering, het gaat over de ontwikkeling van de totale persoon. Patronen zijn hierbij heel belangrijk. Ieder mens heeft patronen en die zijn al heel vroeg in het leven ontstaan. Het duurt jaren om te werken aan deze patronen. Voor mij zijn patronen en ontwikkeling onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het vierde element is dus de koppeling van alles wat een mens meemaakt in zijn leven aan persoonlijke ontwikkeling.”

Hoe is je interesse gewekt in de NLP? Vandamme: “In 1991 ben ik begonnen als psychotherapeut. Ik had mijn eigen praktijk en werkte voornamelijk ‘client centered’ . ‘Client centered therapie’ is een therapeutische aanpak die in de jaren ‘60 van de vorige eeuw werd geïntroduceerd door de Amerikaanse psycholoog Carl Rogers. Bij deze aanpak staat de cliënt centraal. Als therapeut heb je geen vooroordelen, ga je uit van het positieve en luister je vooral heel goed naar de cliënt. Vragen als: ‘Als ik je goed begrijp…’ zijn bij deze aanpak vaak gesteld. Maar voor mij bleek dit niet voldoende. Ik had mooie contacten met mijn cliënten, maar ik miste de bagage. Ik miste een methodiek. Via een vriend ben ik toen in contact gekomen met NLP. Ik heb een opleiding NLP gevolgd en daarna een opleiding tot NLP-trainer en tot Master Trainer. Voor mij was NLP een manier om met behulp van modellen en technieken mensen te helpen in hun voortgang.”

In 2003 kwam jouw boek Handboek ontwikkelingsgericht coachen uit. Dat is een erg succesvol boek geworden. “Het is een heel technisch boek dat in veel coachings- en counselingsopleidingen als handboek gebruikt wordt. Het hoofddoel van dit boek is het aanreiken van kapstokken om het ontwikkelingsgerichte aspect in coaching methodisch te kunnen hanteren. Het uitgangspunt is dat, als je mensen vooruit wil helpen in hun ervaringen, activiteiten of projecten, je meer moet doen dan ondersteunen of acties opvolgen. Het ontwikkelingsgerichte aspect bestaat eruit na te gaan hoe de persoon alles wat hij doet en meemaakt, kan inbedden in zijn identiteitsontwikkeling en van daaruit een grotere zelfsturing eigen maakt.”

De NLP was voor jou de methodiek die je miste bij de client centered-aanpak. Kun je uitleggen hoe de ontwikkelingsgerichte benadering is ontstaan? “Eigenlijk zie ik in mijn eigen biografie een aantal elementen. Het eerste element is de client centered-aanpak. Deze staat voor het contact met de cliënt. Het tweede element is NLP dat zorgt voor de structuur en het realiseren van een doel. Het derde element is de coachende aanpak. Voor mij ontbrak er namelijk nog iets. Het werken met een cliënt was meer dan goed luisteren, de juiste vragen stellen en een verhaal vertellen. In de jaren negentig wilden we stoppen met ‘therapeutisch’ bezig zijn; we wilden dat mensen scheppend zouden omgaan met hun leven. In die tijd was de term coaching nog heel onbekend. In 1994 kreeg ik een boekje in handen van Verhoeven: De manager als coach.

Toch ben je nu weer een stap verder gegaan? “De laatste drie jaar van mijn leven zijn een reactie op het Hand-

Het vorkmodel

boek en een stap verder in mijn biografie. Wat me in de voorbije periode opviel, was het enorme navelstaren. Het ‘ikke’ werd zo belangrijk. Wat zijn mijn talenten? Wat is mijn passie? Wat is de zin van mijn leven? Dat zijn nu de belangrijke vragen. Op een bepaald moment vroeg ik mij af: ‘Waar zijn we mee bezig? Ben ik nu niet het individualisme juist nog meer aan het versterken met al dat coachgedoe?’ Ik werd ook gevoelig voor wat er in de wereld aan het gebeuren was: de financiële crisis in 2009, maar ook de opwarming van het klimaat en de teloorgang van de natuur. Ik heb toen een sabbatical genomen en dat heeft een hele transformatie teweeggebracht. Deze periode heb ik doorgebracht in Findhorn in een ecocommunity. Deze ecogemeenschap is een voortdurend experiment in bewust leven. Bewoners verbouwen onder andere hun eigen eten, wekken stroom op en zuiveren afvalwater. Deze ervaring heb ik mee naar huis genomen en toegepast in mijn eigen manier van leven, maar ook in mijn visie op coaching. Zo is het vorkmodel tot stand gekomen.”

is haast een etalage. Zo kan ik iedereen zien en iedereen kan mij zien. En ik groet iedereen die voorbij komt. Dit werkt uit op de hele buurt. We leren elkaar als buren kennen en daardoor ontstaat een gemeenschapsgevoel. We helpen elkaar. De buurman brengt mij zijn groenteafval voor de kippen en als ik eitjes over heb, geef ik die weer aan hem. Zo ontstaat een soort ruilgeest. Overigens zit ik ook in het bestuur van de plaatselijke ruilgroep (LETS). Dit is een groep mensen die producten en diensten met elkaar ruilt. Daarnaast doe ik nog ander vrijwilligerswerk, geef ik gratis workshops en ben ik bezig een proefschrift te schrijven. Dit alles doe ik vanuit mijn sterke engagement naar de wereld. En ik krijg er zoveel voor terug. Het brengt me voldoening en tilt me naar een heel ander niveau van geluk in mijn leven. Dit wil ik ook in mijn professionele leven doorvoeren. En ik wil laten zien dat een coach of therapeut zijn eigenheid in mag zetten. Je hoeft jezelf niet uit te schakelen en je mag de zaken opentrekken. Ervan uitgaand dat de therapeut of coach verder is in zijn ontwikkeling, kan hij dit verschil in ontwikkeling inzetten. Dit leidt tot interactie en zo kunnen cliënt en coach in alle veiligheid met elkaar nieuwe mogelijkheden ontdekken.”

Het vorkmodel heeft te maken met bewustzijn en bewustwording? “Ja, het vorkmodel is een coachingsmethode waarin bewustzijn van de wereld, bewustzijn van je omgeving wordt meegenomen. Het verbindt het individu aan het grotere geheel. De coachingsvraag ‘Wat zijn mijn talenten?’ wordt dan ‘Wat ga ik doen met mijn talenten in het grotere geheel?’ Je kunt pas echt je talenten ontdekken als je deel uitmaakt van het grotere geheel en je afvraagt wat de wereld met je doet. De meeste gezondheidswerkers beseffen dit wel en willen hun cliënten ook wel wakker schudden, maar weten niet hoe ze dit op moeten pakken. Daarom heb ik deze visie vertaald in een methodiek. Ik vind het namelijk heel belangrijk om als gezondheidswerker mensen te helpen met het leiden van een zinvol en duurzaam leven.”

“Het vorkmodel is een coachingsmethode waarin bewustzijn van de wereld, bewustzijn van je omgeving wordt meegenomen.”

Ook in je eigen leven is er veel veranderd? “Ja, zo heb ik bijvoorbeeld bij thuiskomst uit Findhorn mijn auto verkocht. Ik doe nu alles met het openbaar vervoer en mijn vouwfiets. Ook heb ik een moestuin aangelegd waar ik allerlei gewassen verbouw en houd ik kippen. Mijn huis is milieuvriendelijk geïsoleerd. Dit doe ik niet alleen om kosten te besparen. Het is vooral bewust en duurzaam leven. Het levert me een ander soort geluk op dan het geluk via succes en consumptie. Mijn werkplek thuis is direct aan het raam aan de straatkant. Het

Hoe ziet het vorkmodel er precies uit? “Het vorkmodel bestaat uit 4 sporen. Eigenlijk heb ik ze allemaal al benoemd. Het eerst spoor is het project of de concrete uitdaging. Dit komt overeen met de klassieke coaching. Het tweede spoor is de zelfsturing. Hoe is iemand bezig met zijn project? Er is veel winst te boeken door te kijken HOE je bezig bent in je leven. Het derde spoor is de identiteit. Dit heeft te maken met de levensloop van de cliënt. Het vierde spoor is de wereld. Wat gebeurt er in de wereld in relatie tot de cliënt.

Interview

Ik zal een voorbeeld geven: een cliënt is zwaarlijvig en wil 20 kilo minder wegen. De cliënt volgt een dieet. Dat is het project. Hoe is deze persoon hiermee bezig? De meeste mensen doen een dieet op karakter. Ze vergeten meestal dat overtuigingen en zelfbeelden ook een rol spelen. Door innerlijke onderhandeling kan zoiets uitvoerbaars als een dieet, duurzamer resultaat opleveren. Dit is de zelfsturing. Om de 20 kilo ook daadwerkelijk kwijt te raken en niet meer terug te krijgen zal iemand zijn levensstijl ofwel identiteit aan moeten passen – levenslang. Het dieet is gedaan na 3 weken, maar de levensstijl en herschikking van waarden moet levenslang verder gaan. Dan is er het vierde spoor: als coach kun je deze cliënt voorleggen dat 25% van de bevolking zwaarlijvig is. Dus, is dit alleen zijn probleem of is het een cultureel patroon? Is deze groep mensen slachtoffer van de voedingsindustrie die mensen zoet wil houden? In wat voor soort wereld wil deze cliënt leven en hoe wil hij zijn kinderen opvoeden? Met deze vragen koppelt de coach het probleem aan het grotere geheel, namelijk de maatschappij en zijn gezin. Door samen met de cliënt te bezinnen op dieperliggende culturele patronen ontstaat er bij de cliënt meer bewustzijn over zijn leven. We moeten ervan afstappen om problemen te individualiseren. Bijna alle problemen zijn eigenlijk maatschappelijke problemen. Als de cliënt dat begint te zien, heeft hij een extra hefboom om met zichzelf aan de slag te gaan. Met zichzelf aan de slag gaan, is dan tegelijk de keuze om het anders te doen dan wat economie en maatschappij ons voorspiegelen.”

deel er wel bij hoort. Eigenlijk is hulpverlening net als onderwijs: ze moet bijdragen aan het ontwikkelen van de maatschappij. In een coachingstraject ontwikkelt een cliënt niet allen een persoonlijk voortgang, maar ook een visie op de wereld. Want het één kan niet los worden gezien van het ander. Het wordt door alle ontwikkelingen in onze wereld steeds duidelijker dat we hiervoor allemaal verantwoordelijkheid moeten nemen. Tijdens de training leren we hoe je dit kunt doen. Senioren in het vak, coaches die veel ervaring hebben met gesprekstraining, kunnen na de Vorktraining direct aan de slag met het vorkmodel. Junioren kunnen het model gebruiken om meer inzicht te krijgen in zichzelf en zichzelf verder ontwikkelen. In Vlaanderen is de Vorktraining geïntegreerd in de tweejarige coachopleiding. In Nederland zijn er al veel meer ervaren coaches die openstaan voor nieuwe methodieken. Vandaar dat de training in Nederland 3 dagen beslaat.” Met dank aan Rudy Vandamme voor het enthousiast delen van zijn kennis, inzichten en zijn visie op de wereld. www.vandammeinstituut.com www.coaching-co.be www.nlp.be Ga voor meer informatie over de Vorktraining op 3, 10 en 31 oktober naar www.nfgcursus.nl. De cursus zal in 2013 herhaald worden.

Op 3, 10 en 31 oktober 2012 vindt de Vorktraining plaats. Kun je hier wat meer over vertellen? “Sinds drie jaar verzorgt het Vandamme Instituut de Vorktraining. Ik heb dit instituut samen met mijn collega Jikke de Ruiter opgericht. De bedoeling is de ontwikkelingsgerichte benadering en, meer specifiek, het vorkmodel te promoten. Tijdens de training willen we de methodiek aanleren. De eerste twee trainingsdagen worden door Jikke de Ruiter gegeven. We zullen uitleggen hoe de vork werkt en gaan oefenen met elkaar. Eigenlijk is de vork heel logisch. Het is een model dat cliënten en hulpverleners helpt. Elk spoor in het model heeft zijn eigen voortgang. Het vierde spoor is het moeilijkste onderdeel van het model. Gelukkig zijn steeds meer hulpverleners het ermee eens dat dit onder-

“Eigenlijk is hulpverlening net als onderwijs: ze moet bijdragen aan het ontwikkelen van de maatschappij.”

Elk kind mag stralen!

In gesprek met Fijke Willemse

Fijke Willemse is genomineerd voor ‘Beste Counselor van het Jaar 2012’. Ze begeleidt kinderen en jongvolwassenen bij hun ontwikkeling, zowel in haar praktijk als op scholen. Kinderen voelen zich al snel op hun gemak bij Fijke. Ze straalt vrolijkheid uit en het is haar talent speels en sensitief met kinderen om te gaan, wat ontwapenend werkt op kinderen en hun ouders. “Kinderen merken het als je een positieve instelling hebt en voelen haarscherp aan of je iets meent of niet”, vertelt Fijke. ‘Kinderen spiegelen…’

kind zich vrij en bekwaam kan voelen. Vanuit haar missie ‘Elk kind mag stralen’ coacht Fijke de kinderen en hun ouders. Het contact is laagdrempelig en plezier beleven en ontspannen zijn voorwaarden waardoor ruimte ontstaat voor rust, creativiteit en meer zelfvertrouwen. “Humor”, vertelt Fijke, “vind ik belangrijk in mijn werk. Er mag gelachen worden, waarbij het van belang is dat kinderen de begeleiding als plezierig ervaren.”

Hoe ben je tot dit werk gekomen? “Op verschillende manieren ben ik altijd betrokken geweest bij kinderen”, vertelt Fijke. “Mijn hart ligt bij kinderen en ik raak enthousiast als ik een stukje van hun leven met hen mee kan lopen. Het is voor mij uitdagend om met andere mensen te kijken hoe je kinderen op school en in de thuissituatie kunt begeleiden en hun zelfvertrouwen kunt vergroten. Naast mijn werk als ambulant begeleider cluster 4 wilde ik de hulpverlening aan kinderen meer vanuit een non-verbale creatieve invalshoek vormgeven. Kinderen vinden het prettig als er niet alleen met hen gepraat wordt, maar willen ook graag actief zijn. Kinderen en jongeren zijn meestal beweeglijk en voelen zich vaak meer aangesproken door een nonverbale benadering. Creativiteit vergroot het welbevinden en het is mijn passie kinderen middels creatieve expressie te begeleiden.”

Dol Fijn! De naamkeuze van de Kinderpraktijk is geïnspireerd door het karakter van dolfijnen en symboliseert de werkwijze waarop Fijke met kinderen werkt. Dol staat voor speels en humor en Fijn voor fijngevoeligheid, voor het fijn hebben, je goed voelen. Het uitroepteken staat symbool voor kracht. ”Ik geloof erin dat ieder mens kracht, inspiratie en creativiteit uit zichzelf kan halen. Dat kinderen het toegankelijke en fijngevoelige karakter van dolfijnen herkennen, bleek wel toen er een meisje van 8 voor het eerst in de praktijk kwam. Ze was openhartig en gaf tijdens het schilderen aan dat ze bij haar vorige therapeute bijna niets zei en nu veel durfde te vertellen. Toen ik vroeg hoe het kwam, was haar antwoord: “Omdat jij ook dolfijnen leuk vindt.” Kinderen kunnen mij nog steeds verrassen over hun manier van denken.”

Creativiteit stimuleert Groeien van kinderen betekent ook groeien van hun zelfvertrouwen. Door middel van creatieve expressie zoals schilderen, tekenen en schrijven, kan het vergroten van het zelfvertrouwen gestimuleerd worden. Ontdekkend gebruik maken van de kracht, de talenten en de mogelijkheden van het kind is het uitgangspunt in Kinderpraktijk Dol Fijn! Dit gebeurt op een speelse manier zodat het

Werkwijze In kinderpraktijk Dol Fijn! heeft Fijke haar eigen werkwijze ontwikkeld waarbij ze uitgaat van de sterke werking van kleur en de kracht van beeldtaal. Daarnaast maakt ze gebruik van cognitieve gedragstherapie en Integrated Energy Therapy (IET). Haar aanpak is oplossingsgericht. “Samen met het kind kijk ik welke kleur extra kan helpen. Ik geef uitleg over de werking en de effectiviteit

In gesprek met Fijke Willemse

van kleur. Ook maak ik de vertaalslag vanuit hetgeen kinderen tekenen en schilderen. Laatst kwam er een jongen in de praktijk die vrij angstig was en soms gepest werd. Door het maken van een schilderij leerde hij positiever te denken, voor zichzelf op te komen en zijn angsten los te laten, waardoor zijn eigenwaarde versterkt werd. Samen hebben we vervolgens het schilderij op een T-shirt afgedrukt. Hij was ontzettend trots op zijn werk en wilde het T-shirt aan naar school. Doordat hij zijn binnenwereld veranderde, veranderde ook zijn buitenwereld. Hij straalde plezier uit, werd niet meer gepest en zijn klasgenootjes wilden ook graag zo’n T-shirt. De aanpak richt zich dan ook op het toepassen van het geleerde in de dagelijkse leefomgeving. Het gaat erom dat het zelfvertrouwen en de eigenwaarde wordt vergroot waardoor de kinderen zich ook buiten de praktijk prettiger gaan voelen.” Nominatie Het Centrum voor Coaching en Counseling in Nederland en België heeft Fijke genomineerd voor Beste Counselor van het Jaar 2012. “De nominatie is een extra stimulans om op deze manier door te gaan”, vertelt Fijke. Ze gebruikt haar nominatie om scholen en ouders te informeren over (hoog)gevoelige kinderen en de kracht van beeldtaal en creativiteit. Onderwijs Ook scholen maken gebruik van coaching en training. Leerkrachten worden o.a. voorgelicht over de omgang met gevoelige kinderen, het stellen van grenzen en de kracht van beeldtaal en kleur. Tevens bemerkt Fijke een toenemende vraag naar coaching voor jongvolwassenen. De opkomst van social media en de keuzemogelijkheden zijn van belang. “We komen in een stroomversnelling en de media ontwikkelen zich steeds sneller. Het omgaan met

“Ik geloof dat elk kind een taak heeft, een eigen talent dat het mag ontwikkelen en het is mijn passie om deze kwaliteiten te zien en te stimuleren.” beeldmateriaal, social media en het selectief blijven in de informatie die wordt aangeboden, is zeker voor gevoelige kinderen essentieel. Als graadmeter gebruik ik vaak de woorden: “voel je je er goed bij of niet?, word je er écht blij van als je er aan denkt?” Waar word jij blij van? Wat zijn je toekomstwensen? “Echt blij word ik van het werken met de kinderen in mijn praktijk. Ik wil blijven genieten van alle leuke momenten met hen. Het is mijn streven om meer volwassenen te coachen. En ik schilder en schrijf graag, waar ik in de toekomst meer vorm aan wil geven. Ik hoop dat mijn werk mensen inspireert en motiveert, maar het belangrijkste is dat je zelf plezier beleeft.” Wilt u meer weten over de mogelijkheden? Neem een kijkje op www.kinderpraktijkdolfijn.nl, mail naar: info@kinderpraktijkdolfijn.nl of bel met Fijke op 06-41955144.

Stimuleert een goede geestelijke gezondheid Werkt ontspannend en rustgevend Tijdens het zoeken naar de oorzaak van je neerslachtig voelen, is het nuttig iets te doen om de meest vervelende verschijnselen (onbestemde onrustgevoelens, je angstig voelen, slecht slapen en dergelijke) op te heffen of zoveel mogelijk te verminderen. Neurapas® balance bevat drie werkzame bestanddelen die elkaar aanvullen en versterken en die daarbij helpen.

De werkzame stoffen in Neurapas® balance zijn Sint-Janskruid, valeriaan en passiflora. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat Neurapas® balance bij neerslachtige, sombere gevoelens snel en zonder bijwerkingen verlichting brengt. Dit bereikt u al door 3x daags 1 tablet in te nemen. 60 tabletten € 17,50

NEURAPAS balance

Prins Hendrikweg 2 - 3771 AK Barneveld www.sanopharm.com - info@sanopharm.com

100% natuur. 100% puur.

Psychodidact Communicatie & Psychologie

NHA en Psychodidact verzorgen in samenwerking de Opleiding Psychosociaal Counselor (OPC). Studenten worden na het behalen van het diploma van deze geaccrediteerde SNRO HBO registeropleiding toegelaten tot het register van de NFG. Meer info over deze unieke opleiding vindt u op www.nha.nl. De onderstaande modules uit deze registeropleiding kunt u ook los volgen. De te behalen certificaten voor deze modules zijn officieel erkend als na- of bijscholing door de NFG: PSCM0312 Sociale Psychologie

Klinische Psychologie 1 en 2

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving. - Contact met medestudenten via onze leeromgeving. - Praktijkdag verzorgd door Hein Heijen. Lesgeld: € 499 of 9x € 60,00

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving. - Contact met medestudenten via onze leeromgeving. - 3 Praktijkdagen verzorgd door Hein Heijen. Lesgeld: € 699 of 12x € 66,00

Medische kennis Anatomie, Fysiologie en Pathologie

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving. - Contact met medestudenten via onze leeromgeving. Lesgeld: € 279 of 9x € 34,00

Bel voor GRATIS studiegids 077-3067000 of www.nha.nl 12 PSC 0312.indd 1

02-02-12 09:26

Zijn hoofdpijn wijst me de weg

Door: Marijke van den Berg

Zijn hoofdpijn wijst me de weg ‘Altijd is Kortjakje ziek, midden in de week maar in het weekend niet.’ Dit gaat zeker op voor cliënt Bart (27 jaar) die tegenover me zit. Door de week lijdt hij aan hoofdpijn, de hoofdpijn is vaak zo erg dat hij onmogelijk naar zijn werk kan. Bart verjaagt zijn hoofdpijn bijna non-stop met zware pijnstillers. Inmiddels is hij in het medische circuit helemaal binnenste buiten gekeerd, maar er is fysiek niks afwijkends gevonden. Vermoed wordt nu dat zijn hoofdpijnklachten psychosomatisch zijn en rest aan mij de schone taak om op te sporen welk onderliggend psychisch probleem in zijn fysieke klacht tot uiting komt.

ik, is de werkdruk veel te hoog. Er worden veel fouten gemaakt die natuurlijk ook weer hersteld moeten worden…. Handen vol tijd kost dat, aan mijn eigen werk kom ik nauwelijks meer toe…..en als ik daarover tegen anderen klaag, wordt er alleen gezegd: ‘Ach jongen, wees blij dat je nog werk hebt.’ Ik vraag of hij weleens overwogen heeft om van werk te veranderen als hij het daar niet naar zijn zin heeft. Hij zucht en zegt: ‘Ik zou wel willen, ik zou zelfs ook wel een heel ander beroep willen, maar daar kan immers geen sprake van zijn, ik zou niet weten hoe ik dat op mijn werk moet zeggen, ik bedoel, zeggen dat ik weg wil.’

Bart vertelt dat hij in het weekend nergens last van heeft, dan lekker uitgaat met zijn vrienden of optreedt met zijn band. Als ik informeer of hij tijdens het muziek maken ook last heeft, zegt hij: ‘Nee, eigenlijk niet.’ Tja…tja… Ik besluit mijn counseling-‘tools’kistje maar eens te openen en leg hem uit dat pijn in het hoofd aan kan geven dat je denken verkeerd is. Je ziet dat ook terug in de symboliek die in de woorden ‘kopzorgen’ en ‘het hoofd breken over’ ligt. Wij breken het hoofd met gepieker. Als we dat in een werksituatie toepassen, zou ik me kunnen voorstellen dat je kunt piekeren over ontslag dat boven je hoofd hangt of over promotiesituaties rond je carrière. Ik vraag hem of hij daar weleens over piekert. Bart: ‘Nou in ieder geval niet over ontslag dat boven mijn hoofd hangt, ik zou eerder denken, was het maar zo.’ ‘Was het maar zo?’ herhaal ik vragend. Hij zegt niks terug en zucht, er volgt een lange stilte. Bart: ‘Ja, was het maar zo. Het werk waar ik zes jaar geleden voor was aangenomen, vond ik toen best leuk, maar dat duurde niet lang, want ik kwam van de ene in de andere reorganisatie terecht en ik heb ze tot nu toe allemaal overleefd.’ ‘Overleefd?’ herhaal ik om hem aan te sporen verder te vertellen. ‘Tja, het is een soort overleven, wie zo’n beleid bedacht heeft…. dat is toch niet te geloven’, zegt hij nu boos. ‘De werksfeer is volledig verpest, er is veel ziekteverzuim en voor de overgeblevenen, zoals

Zo langzamerhand is het niet meer moeilijk op te sporen waar Bart zijn kopzorgen liggen, het symptoom hoofdpijn heeft me hier de weg gewezen. Bart breekt zijn hoofd, Bart piekert zich suf…. wat moet hij doen??? Door de reorganisaties is de werkdruk zo groot geworden, dat het plezier in zijn werk nu geheel ontbreekt. Hij heeft een dilemma: gewoon nog jaren hetzelfde werk blijven doen of op zoek gaan naar iets anders met als gevolg dat hij de confrontatie met zijn baas aan moet gaan…. Angst voor deze confrontatie, angst om daarmee de veiligheid te verliezen, houden hem tot nu toe tegen. Bart heeft nog niet de moed om tot een beslissing te komen. Hij blijft steken in zijn eigen psychische conflict. Pas als hij een beslissing heeft genomen, zal hij zich bevrijd voelen… , wellicht ook van zijn hoofdpijn. Ik denk dat Bart de steun van een counselor hierbij voorlopig nog goed kan gebruiken! Vanwege privacy zijn naam en situatie gewijzigd www.praktijkvoorcounseling.nl

Van de voorzitter

Nederlandse Federatie Gezondheidszorg

Door: Rick Denkers, voorzitter NFG

Van de voorzitter…

EEN MENS KAN TE DUUR ZIJN Een mens kan te duur zijn. Als je de pech hebt om in Nederland met een verkeerde ziekte geboren te worden, kan het zo maar zijn dat je in de categorie ‘te duur’ zit. ‘Wees gerust’, lazen we een paar dagen later. De berichtgeving was een proefballonnetje. Is dat zo? Maar wat dacht u van een jongetje van 11 dat in een speeltuin in coma is geschopt? De enige hoop die de ouders hadden, was een zuurstoftherapie die alleen in de Verenigde Staten gegeven wordt. De kosten liggen in de categorie ‘te veel’. Nog los van de verblijfskosten van de ouders. En dus hebben de ouders van dit jongetje geld ingezameld om de therapie te kunnen betalen.

Juist vanwege de enorme winsten in het verleden werden apotheken behoorlijk wat geld waard en moesten startende apothekers enorme geldbedragen neertellen om een apotheek over te nemen. En die komen nu in de problemen doordat verzekeraars steeds vaker ingrijpen in de prijzen van medicijnen. De apothekers daarentegen zijn niet zo snel bereid om goedkopere medicijnen te verkopen; dat scheelt hun immers fors in hun winstmarge. Zo speelt zich al jaren een soort van kat en muis spel af tussen verzekeraars en apothekers. De politiek staat erbij en kijkt er naar en reageert zo typisch als de politiek dat alleen maar kan: ketelmuziek als het kalf verdronken is.

Moeten we in Nederland alles vergoeden? Moeten we elk medicijn of elke therapievorm maar bekostigen omdat iemand er baat bij kan hebben? Niet eens genezen maar er baat bij hebben? Eigenlijk is de onderliggende vraag er een voor de medische ethici. Wat is de prijs die we als samenleving aan een mensenleven toekennen?

We kunnen niet meer alles vergoeden. Dat is hard om te moeten zeggen. Naast eerlijkheid moet er ook mededogen zijn. We moeten aan deze discussie een element toevoegen. Dat is adequate begeleiding in de vorm van palliatieve (psychische) zorg. Iets dat in Nederland volstrekt in de kinderschoenen staat. Als we naar andere landen kijken, zien we dat een land als bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk vele jaren op ons voorligt.

Die discussie hebben we nog nooit durven voeren in onze samenleving. Daarom gelden nog altijd de christelijke uitgangspunten: het leven is heilig en door God gegeven. Prima als je christelijk bent, maar is onze samenleving niet sterk ontkerkelijkt? Waarom zijn we nog altijd niet aan de herijking gekomen van de normen en waarden van en voor de niet-christelijken?

De NFG kent inmiddels enige tientallen therapeuten die gespecialiseerd zijn in psychische, palliatieve ondersteuning. Die therapeuten helpen bij het geven van een zinvol (restant van het) bestaan. En dat tegen een fractie van de kosten van die er nu vaak gemaakt worden en waarbij we onze ogen sluiten voor het onvermijdelijke: elk mens, hoe jong of oud ook, moet een keer sterven. Laten we als samenleving dat stervensproces met mededogen vormgeven en niet met pillen en poeders (alleen). We merken dat steeds meer mensen er bewust voor kiezen om zich op een waardige manier te laten bijstaan op weg naar de dood. Ervoor kiezen om niet achter een nieuwe ‘hoopvolle’ behandeling aan te gaan.

Als je de cijfers bekijkt, schrik je wel even. Ruwweg is het aantal behandelmogelijkheden met 300 procent gestegen sinds 1980. Maar de kosten zijn vertienvoudigd. Ik juich het proefballonnetje toe. In onze dagelijkse praktijk merken we hoe verzekeraars worstelen met de zware taak die wij hun gegeven hebben: bepalen wat wel en niet vergoed wordt. De vraag is echter of dat een taak is die alleen bij de zorgverzekeraars thuishoort. In mijn opvatting niet. We laten nu – heel handig want ethiek komt ons soms lastig uit – de zorgverzekeraar er maar alleen voor staan. De politiek draait er al jaren omheen.

Het jongetje van 11 had er baat bij, zeiden zijn ouders. Hij is echter niet uit zijn coma ontwaakt. Het wordt tijd dat we die discussie eens een keer met elkaar gaan voeren. Wat is de zorg ons waard? Wat mag een mensenleven kosten? De maatschappij begint er voorzichtig aan.

Daarnaast woedde de afgelopen tijd de discussie over het feit dat voor medicijnen die verzekeraars wel vergoeden, vaak de hoofdprijs betaald dient te worden. Medicijnen die in Spanje bijvoorbeeld maar een fractie kosten van wat ze in Nederland kosten. Duidelijk is hieruit geworden dat we in Nederland niet de beste onderhandelaars op de farmaceutische industrie hebben afgestuurd. Of wellicht is de lobby van de farmaceutische industrie gewoon erg goed. Ook de apothekers spelen in dit spel een rol.

Nu de politiek nog. www.de-nfg.nl

NFG-nieuws

NFG - NIEUWS Door: Carry Huijink-Jansen, 0fficemanager NFG

Geachte lezer, Het is stil op kantoor op dit moment. Een groot deel van Nederland is met vakantie of net thuis en een klein gedeelte (waar ik toe behoor) staat op het punt om te vertrekken. De telefoon van kantoor staat doorgeschakeld naar mijn huis maar meer dan 2 telefoontjes op een dag krijg ik niet. Het postvak van onze postbus blijft vrijwel leeg. Eenmaal in de twee dagen post ophalen is meer dan voldoende. Maar achter de schermen gaan de werkzaamheden wel door. Zo is de deadline van deze PSC om diverse redenen onverwachts naar voren gehaald. Behalve inpakstress heb ik nu ineens ook schrijfstress.

Op dit moment wordt er door een team gewerkt aan een nieuwe database voor onze administratie. Deze gaat gekoppeld worden aan onze website. Dan komt eindelijk het langverwachte (en gewenste) inloggedeelte voor onze leden waar zij bijvoorbeeld zelf diverse formulieren kunnen downloaden. Ook de aanmeldprocedure voor nieuwe leden zal zoveel mogelijk gedigitaliseerd gaan worden. Vlak voor de zomervakantie hebben wij de eerste resultaten van de nieuwe database gezien en het zag er veelbelovend uit. Uiteindelijk zal deze database ons veel tijdwinst en gemak gaan opleverenâ€Ś en dat is ook de bedoeling. De database zal door ons overal waar een internetverbinding is, geraadpleegd kunnen worden net zoals nu al het geval is met onze e-mailboxen en documenten. Maar voor het zover is, zullen er nog bergen werk verzet moeten worden. Zo moeten de dossiers van alle NFG-leden (en dat zijn er inmiddels meer dan 1.100!!) ingescand worden. Dit wordt een helse klus die eerder maanden dan weken in beslag zal gaan nemen. Maar als dit eenmaal is gebeurd, zal iedereen daar profijt van hebben. Dan zou ik u bij wijze van spreken zelfs vanaf onze camping in ItaliĂŤ te woord kunnen staan. www.de-nfg.nl

Tien oorzaken waardoor professionele hulpverleners niet zo empathisch zijn als ze vaak denken

Tien oorzaken waardoor professionele hulpverleners niet zo empathisch zijn als ze vaak denken …en waardoor sommige cliënten zichzelf blijven herhalen

Door: Trudy van Bochove Empathie is het vermogen je in te leven in de gevoelens van anderen. Door empathie voelen mensen zich gezien en gehoord. En daardoor kunnen mensen op verhaal komen en ontstaat er nieuwe bewegingsruimte. Als die ruimte ontstaat, kan er actief verwerkt worden en ontstaat er creatief vermogen. Toch hebben veel hulpverleners en begeleiders moeite met empathisch luisteren. Vaak reikt hun empathisch vermogen, onbewust, maar tot een bepaald niveau. En daarmee loopt de cliënt tegen de beperking aan in hoeverre hij bij de hulpverlener zijn eigen ervaringen mag en kan onderzoeken. Omdat hier veel winst te behalen valt voor de diepgang en effectiviteit van het hulpverleningsproces, zochten Trudy van Bochove en Arjan van Dijk, beiden ervaren coaches/counselors, uit wat de tien oorzaken zijn als empathie stokt. En hoe je jezelf en jouw cliënt daarvoor kunt behoeden.

je bijvoorbeeld jouw eigen boosheid op een bepaald niveau onderdrukt, is het heel moeilijk om alle ruimte te nemen voor iemand die zijn boosheid flink ventileert en het nodig heeft deze te uiten en te onderzoeken. Echt empathisch zijn vraagt dus om tolerantie en acceptatie van jouw eigen gevoelens. Hoe onredelijk of onlogisch die ook kunnen zijn. Dan kun je die ruimte ook aan (de emoties van) anderen geven.

2. Bang om goedkeuring te geven

Soms zijn we bang dat we door te luisteren impliciet toestemming geven aan het gedrag, de gevoelens of de houding van de cliënt. Omdat we een sterke hang hebben naar normatief denken, willen we graag de ander op het rechte middenpad houden. Er ontstaat dan de neiging de ander te gaan corrigeren. Dat kan met woorden of door hen onze aandacht te ontzeggen. Het is moeilijk te luisteren naar een verhaal waar je het niet mee eens bent of een kwestie die je anders zou aanpakken. Of naar gedrag dat je veroordeelt. Maar, echte empathie keurt niet goed of af, je verdiept je in de gedachten, gevoelens en beweegredenen van de ander. Dat kan dus ook bij bijv. daders van geweld.

1. Tekort aan emotietolerantie

Veel mensen zijn bang voor “expressed emotions” en dan vooral voor de emoties die wij als negatief ervaren: angst, boosheid, verdriet. Als mensen die emoties vrijelijk uiten in ons bijzijn, worden we geconfronteerd met hoe wij zelf omgaan met die emoties. Als

Trudy van Bochove 3. Vergelijkingsdrang en leedconcurrentie

om te luisteren naar iemands verdriet omdat hij is ontslagen. Of wat dacht je van de overtuiging “er is altijd een oplossing”? Wat doe je dan met iemand die even geen oplossing ziet? Jouw eigen overtuigingen over emoties bepalen jouw luisterhouding. Zeker als je je er niet van bewust bent.

Het is misschien raar, maar we vergelijken onszelf altijd met anderen. Onze hersenen zoeken automatisch naar zowel herkenning (erbij horen) als onderscheid (individualiteit). We vergelijken onszelf met anderen als het om goede dingen gaat (bijv. heb ik ook zulke mooie ogen?), maar ook als het om nare dingen gaat (bijv. heb ik ook weleens zoiets ergs meegemaakt?). Als we er in de vergelijking minder (of erger) dan de ander uitkomen, ervaren we stress. We focussen ons dan op onszelf en proberen het verlies goed te maken met sussende gedachten en dagdromerij. Daardoor is onze aandacht niet meer bij de gesprekspartner. Dit mechanisme kun je ondergraven door je ervan bewust te zijn. Je hoeft niet te concurreren met je cliënt.

8. Ontoereikend empathisch vocabulair

Als je empathisch luistert, merk je soms dat je woorden tekortschieten. Je komt dan weinig verder dan wat standaardopmerkingen als “goh, wat naar voor je”. Maar dat kun je ook geen tien keer herhalen zonder dat de ander het gevoel krijgt dat hij met een repeteerwekker aan het praten is. Zoek variatie in woorden en manieren om iemand te laten merken dat je meeleeft en probeer zijn/haar verhaal te begrijpen. Vertel de ander regelmatig in een gesprek in eigen woorden wat jij hoort en hoe het verhaal op jou overkomt. Kijk wat het effect is op de ander. Zo ontwikkel je een rijker, empathisch vocabulair.

4. Het supermansyndroom

Je kent hem wel: Superman. Hij zweeft op grote hoogte en als hij onraad ruikt, duikt hij naar beneden en komt als een reddende engel, herstelt de zaken, redt mensen en verdwijnt weer in de lucht. Hij blijft maar even, maar laat omstanders vol bewondering achter. We hebben allemaal een sluimerend supermansyndroom in ons. Als mensen ons hun zorgen vertellen, willen we het liefst meteen aanpakken en helpen. Het nadeel daarvan is dat de ander niets doet en een passieve ontvanger en bewonderaar wordt. Of een aanklager omdat je het niet naar zijn/haar wens hebt gedaan, of omdat je weer verdwijnt en naar een ander slachtoffer gaat. Laat mensen hun eigen oplossingen zoeken in hun eigen tempo. Red niet. Superman is een sprookje.

9. Angst voor intimiteit

Hoe je het ook wendt of keert, als iemand jou zijn verhaal en emoties vertelt, sta je even heel dicht bij elkaar, figuurlijk gezien. Je krijgt een kijkje in iemands hoofd en hart. Dat is best intiem, daarom zijn mensen ook heel kieskeurig om iemand uit te kiezen om hun verhaal aan kwijt te kunnen, zeker als dat verhaal pijnlijk is. Als de ander niet luistert of gaat adviseren, redden, overnemen of vergelijken, ervaren cliënten dat als pijnlijk en kwetsend. Juist omdat hun eigen verhaal zo intiem, van hun diepste zelf, is. Vaak haken, zelfs hulpverleners, af omdat ze terugschrikken van de intimiteit die voelbaar is als iemand echt zijn hart opent. En dat is heel jammer. Respectvol omgaan met die momenten en discreet omgaan met wat jou toevertrouwd is, is een teken van respect voor iemands intimiteit. Je kunt - ook als professionele hulpverlener - leren genieten van die momenten.

“Je kent hem wel: Superman. Hij zweeft op grote hoogte en als hij onraad ruikt, duikt hij naar beneden en komt als een reddende engel, herstelt de zaken, redt mensen en verdwijnt weer in de lucht. ”

10. Jouw eigen reden

Er zijn zoveel redenen op te noemen waarom hulpverleners beperkt worden in hun empathisch vermogen, dat we nog wel even door kunnen gaan. Maar belangrijker is: wat is jouw reden? Herken je wat hierboven staat. Heb je ‘last’ van enkele van deze punten of een cocktail ervan? Dan ben je niet alleen. Wat is bij jou de reden als jouw empathie stokt?

5. Angst voor dissonantie

Soms is het lastig empathisch te luisteren als de ander iets vertelt wat volkomen dissoneert (vals klinkt) met jouw wereldbeeld en verwachtingen. Het kan schrijnend zijn voor slachtoffers van geweld en misbruik dat bijna niemand echt rustig kan luisteren naar de details van wat zij hebben meegemaakt. Gewoonweg omdat de ander het verhaal niet aankan. Het is zelfs voor de luisteraar te pijnlijk. Laat staan hoe pijnlijk het is voor de degene die het zelf heeft meegemaakt! Het kan helpen je te realiseren dat sommige ellende heel moeilijk te verwerken is en dat jij door niet te luisteren dat moeilijker maakt en niet minder. Probeer oprecht te luisteren en blijf zo rustig mogelijk jezelf. Realiseer je dat dit de grootste bijdrage is die jij kunt leveren.

Als je een ruimte durft te nemen voor het verhaal van jouw cliënt, baant dat de weg voor diepere oplossing en zelfhelend vermogen. Oplossingen komen dan voort vanuit de ruimte die de cliënt ervaart. Dat scheelt een heleboel weerstand en duwen trekwerk in het proces. Met empathie bedoelen we heel nadrukkelijk niet het “meehuilen met de wolven”, of alles wat de cliënt zegt beamen en teruggeven in passieve taal (het is jou overkomen…etc.). Nee, empathisch luisteren is heel rustig de tijd nemen om alle facetten van de ervaring van de cliënt te bevragen en de ander te helpen om de eigen ervaring, motieven en wensen te onderzoeken.

6. Resonantie en herkenning

In tegenstelling tot dissonantie kan een verhaal van een ander ook erg gaan resoneren (galmen, meeklinken) met jouw eigen verhaal. Wat iemand vertelt, kan zo lijken op wat jij hebt meegemaakt, dat je niet meer met jouw aandacht bij de ander bent. Je bent dan alleen aan het luisteren naar wat jij erin herkent. Voor je het weet, maak je dan allerlei aannames ten aanzien van het verhaal en de gevoelens van de ander. Heb je teveel herkenning en kun je niet meer open luisteren, dan kun je dat beter eerlijk zeggen en de ander vragen (of helpen) iemand te vinden die wel de ruimte heeft om te luisteren. Of je gaat met jouw supervisor of therapeut/coach met jouw eigen verhaal aan de slag, zodat je het los kunt koppelen van het verhaal van de ander.

Je zou kunnen zeggen: hoe beter je dat doet, hoe duurzamer de oplossingen zijn die daaruit voortkomen. Trudy van Bochove (1960), senior trainer, supervisor en docent counseling. Ze is genomineerd voor de prijs van Counselor van het jaar 2012. www.dagvandecounsellor.nl

7. Overtuigingen over gevoelens

Veel mensen luisteren slecht of niet naar de emoties van anderen omdat ze bepaalde overtuigingen hebben (aangeleerd) over gevoelens. Als je bent opgevoed met de regel “wat er ook gebeurt, altijd blijven lachen”, is het moeilijk om een uur de tijd te nemen

Kindercoach Janneke van Leeuwen is het 100e lid van Adiona

Kindercoach Janneke van Leeuwen is het 100e lid van Adiona ‘Het moet uit jezelf komen’

Door: Tekstbuis I Rob Buisman Begin juli begroette het kindercoachingsplatform Adiona het 100e lid. Kindercoach Janneke van Leeuwen, eigenaresse van Praktijk Zichtbaar in het Brabantse Bergeijk, schreef zich in vanuit haar behoefte aan verdieping en ontwikkeling in het vakgebied kindercoaching, waarin de 27-jarige leerkracht van basisschool Agnetendal in Dommelen sinds januari 2012 actief is.

Je kunt kinderen niet in een hokje duwen en er een standaard programma op loslaten. De truc is om uit te vinden waarmee ze geholpen willen worden en hoe je dat het beste kunt doen. Dat verschilt van kind tot kind.”

“Kinderen zijn van nature vrij, staan open en hebben nog geen (voor)oordelen”

“Ik sta drie dagen in de week voor groep 2/3 in de klas en één dag in de week voor groep 7/8. Het is mijn vijfde jaar als leerkracht en het eerste jaar dat ik met kleuters werk. Ik wil ontdekken hoe het is om met jongere kinderen te werken. De ervaring en expertise met alle leeftijdsgroepen is voor mij als kindercoach belangrijk.” Uitdaging Tijdens haar eerste pabo-stage kreeg Janneke al het idee dat ze in de toekomst meer wilde dan alleen juf zijn. “Lesgeven is leuk, voor mij zijn het vooral de sociale aspecten in de communicatie met kinderen die me aanspreken. Daar wilde ik mezelf in verdiepen. Ik wil kinderen ondersteunen om ze lekker in hun vel te laten zitten. Daarbij ga ik geen oplossingen voor ze verzinnen wanneer ze ergens tegenaan lopen. Ik kan ze wel helpen om die oplossingen zelf te vinden, maar daar is geen vast stramien voor. En dat is nou juist de uitdaging. Ik ben geen voorstander van vaste protocollen.

“Ik word blij als ik kinderen kan helpen. Die zijn van nature vrij, staan open en hebben nog geen (voor)oordelen. Dat maakt het voor mij eenvoudig om contact te maken. Daarbij word ik geholpen door mijn theoretische en praktische vorming. Ik heb een kindercoachopleiding en een HNLP-opleiding bij opleidingsinstituut Inzigd gedaan. HNLP is gericht op het waarnemen zelf en op de verdieping van de waarneming door vragen te stellen. Daar heb ik veel aan gehad. Zo heb ik ook mezelf beter leren kennen. Ik ben me onder meer bewust geworden van mijn rol in het ouderlijk gezin

Adiona, platformEerste voor kindercoaching private kliniek waarin ik ben opgegroeid en ook van de verschillende emotionele behoeftes en belevingen binnen een gezin. Ik ben nu beter in staat om gebeurtenissen te relativeren en rust in mezelf te vinden. Dat komt uiteindelijk ten goede aan mijn relaties met vrienden en op het werk.” Vertrouwen Voor Janneke draait een relatie van welke aard dan ook om vertrouwen. “Ik begin met kinderen niet snel over problemen. Het is belangrijk om een band te creëren. Dus heb ik het over wat hen interesseert, wat zij leuk vinden, wat zij graag doen. Het gaat om het kind, niet om mij als kindercoach. Ik ben hooguit een instrument dat kinderen kunnen gebruiken om hun eigen muziek te maken. En kinderen openen zich bij mij omdat ik een natuurlijk enthousiasme voor hun wereld heb, waardoor ze zich vertrouwd voelen en mij daarin toelaten. Dat vereist van mij dat ik aanvoel waar een kind behoefte aan heeft. Er zijn manieren genoeg om de benodigde openheid te bewerkstelligen, maar je moet wel een behoorlijk empathisch vermogen hebben om die openheid te creëren. Het moet uit jezelf komen, niet uit een boekje.”

Platform Adiona Adiona is geen beroepsvereniging, maar een zelfstandig platform voor kindercoaching. Adiona werkt samen met de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg aan verdere professionalisering van de beroepsgroep ‘kindercoaches’. Adiona houdt zich ook bezig met zingeving, ontwikkeling en kwaliteitsaspecten om kindercoaches bewust om te laten gaan met hun vak. De leden van Adiona moeten allereerst als kindercoach zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast moeten zij voor toelating een casus schriftelijk behandelen, de beroepseed onderschrijven, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanleveren en twee referenties overleggen. Het platform verzekert zich daarmee van coaches die staan voor kwaliteit en professionaliteit. Adiona waarborgt dat de aangesloten leden zich blijven ontwikkelen binnen hun vakgebied.

Bewuste stap In januari 2012 schreef Janneke zich met haar kindercoachpraktijk in bij de Kamer van Koophandel, in juli volgde het lidmaatschap van Adiona. In de tussentijd stonden de kindercoachactiviteiten op een laag pitje. “Ik heb de tijd genomen om erover na te denken. Met zo’n lidmaatschap zet je toch een bewuste stap. Het is me duidelijk geworden dat ik dit écht wil. Ik ben me ook goed bewust van de verantwoordelijkheid die ik neem, nu ik me als zelfstandig kindercoach presenteer. Tegelijk kijk ik er enorm naar uit om aan de slag te gaan.” Acquisitie De eerste ‘cliënt’ heeft zich inmiddels gemeld. “Die is via via bij mij terechtgekomen, zonder dat ik daar iets voor heb hoeven doen. Verder ben ik nog aan het bedenken hoe ik mezelf als kindercoach in de markt zou moeten profileren. Ik moet inderdaad iets aan acquisitie gaan doen. Daar ben ik nooit zo mee bezig geweest. Ik wilde gewoon iets gaan doen waarvan ik voelde dat ik het móest doen. Maar inderdaad, mijn kindercoachpraktijk is wel degelijk een onderneming. Uiteindelijk wil ik hier op termijn mijn hoofdactiviteit van maken. Zo zie je, mijn bewustzijn groeit met de dag...”

www.adiona.nl

Verkorte productinformatie Hyperiplant Hyperiplant tabletten. Samenstelling: Per filmomhulde tablet: 300 mg droog extract van Hypericum perforatum L. [Sint Janskruid] (3-7:1), overeenkomend met 0,36 mg tot 0,84 mg hypericine en 9-18 mg hyperforine. Extractiemiddel: 80% methanol (v/v). Indicatie: Bij milde tot matige depressieve klachten. Dosering: 3 maal daags 1 tablet. De tabletten kunnen het best ´s morgens, ´s middags en ´s avonds met een glas water, in hun geheel, dus zonder te kauwen worden ingenomen. Het innametijdstip is onafhankelijk van maaltijden. Het kan 4-6 weken duren alvorens een duidelijke verbetering van de symptomen optreedt. Indien na deze periode geen merkbare verbetering is opgetreden, heeft verdere behandeling geen zin. Het is niet aangetoond dat langer behandelen dan 6 weken effectief is. Contra-indicaties: Overgevoeligheid voor een van de bestanddelen van het product of een bestaande lichtovergevoeligheid. Niet gebruiken bij kinderen onder de 12 jaar. Waarschuwingen/voorzorgsmaatregelen: zie Interacties. Interacties: Hypericum perforatum extract versterkt de werking van het leverenzym cytochroom P450 en van de P-glycoproteinepomp. Waargenomen is dat geneesmiddelen met Hypericum perforatum extract de werking van de volgende geneesmiddelen kunnen verminderen: antidepressiva zoals nortriptyline en amitriptyline; benzodiazepinen toegepast als hypnotica zoals midazolam; diverse triptanen voor neurologische aandoeningen; remmers van het immuunsysteem bijvoorbeeld ciclosporine, tacrolimus; antistollingsmiddelen van het coumarinetype, zoals acenocoumarol en fenprocoumon; anti-epileptica: fenobarbital, fenytoïne en carbamazepine; luchtwegverwijders: theofylline; hartglycosiden bij hartfalen en hartritmestoornissen: digoxine; remmers van het HIV-virus: dit geldt voor zowel de protease remmers, zoals bijvoorbeeld indinavir, als voor non-nucleotide reverse transcriptase remmers zoals efavirenz en nevirapine; simvastatine; oncolytica zoals imatinib en irinotecan. Gelijktijdig gebruik met geneesmiddelen tegen depressiviteit van het SSRI-type wordt afgeraden, vanwege een mogelijk ontstaan van het serotoninesyndroom. Bij gelijktijdig gebruik van Hypericum perforatum extract en de orale anticonceptiepil, kan er sprake zijn van een verminderde bescherming tegen zwangerschap. Dit is gebaseerd op meldingen van doorbraakbloedingen en zeer incidenteel van gevallen van zwangerschap. Zwangerschap en lactatie: Er zijn onvoldoende gegevens bekend voor gebruik tijdens zwangerschap en lactatie. Hyperiplant behoort niet te worden gebruikt tijdens zwangerschap en gebruik tijdens lactatie wordt afgeraden. Bijwerkingen: Fotosensibilisatie kan optreden, in het bijzonder bij personen met een gevoelige huid. Gastro-intestinale klachten, allergische huidreacties, moeheid of rusteloosheid kunnen in zeldzame gevallen optreden. Afleverstatus: U.A.; RVG 32887 Verkorte productinformatie 201105. Raadpleeg voor meer informatie de geregistreerde productinformatie van VSM Geneesmiddelen bv, Postbus 9321, 1800 GH Alkmaar. www.vsm.nl.

Referenties 1 Szegedi A, Kohnen R, Dienel A et al. Acute treatment of moderate to severe depression with hypericum extract WS®5570 (St John’s wort): Randomised controlled double-blind non-inferiority trial versus paroxetine. BMJ 2005; 330(7490):503-507. 2 Lecrubier Y, Clerc G, Didi R et al. Efficacy of St John’s wort extract WS®5570 in major depression: a double-blind, placebo-controlled trial. Am J Psychiatry 2002; 159(8):1361-1366. 3 Anghelescu IG, Kohnen R, Szegedi A et al. Comparison of Hypericum extract WS®5570 and paroxetine in ongoing treatment after recovery from an episode of moderate to severe depression. Pharmacopsychiatry 2006; 39:213-219. 4 Kasper S, Anghelescu IG, Szegedi A et al. Superior efficacy of St John’s extract WS®5570 compared to placebo in patients with major depression: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multi-center trial. BMC Medicine 2006; 4:16. 5 Kasper S, Anghelescu IG, Szegedi A, Dienel A, Kieser M. Placebo-controlled continuation treatment with Hypericum extract WS®5570 after recovery from a mild or moderate depressive episode. Wien Med Wochenschr 2007; 157/13-14:362-366. 6 Kalb R, Trautmann-Sponsel RD, Kieser M. Efficacy and tolerability of Hypercum extract WS® 5572 versus placebo in mildly to moderatly depressed patients: a randomized double-blind multi-center clinical trial. Pharmacopsychiatry 2001; 34:96-103. 7 Laakmann G, Schüle C, Baghai T, Kieser M. St John’s wort in mild to moderate depression: the relevance of hyperforin for the clinical efficacy. Pharmacopsychiatry 1998; 31:54-59. 8 Schulz V. Safety of St John’s wort extract compared to synthetic antidepressants. Phytomedicine 2006; 13:199204. 9 Kasper S, Gastpar M, Möller H-J, et al. Better tolerability of St John’s wort extract WS 5570 compared to treatment with SSRI: a reanalysis of data from controlled clinical trials in acute major depression. Internat Clin Psychopharmacol 2010; 25:204-213.

050-HYP - 1b-tekst-95x135mm_v1.indd 1

16-03-12 11:2

Fytofacts

Van parfum tot geneesmiddel tegen angst Door: Annelies Klink Angst is van alle leeftijden. Angst is een natuurlijke reactie, die het lichaam waarschuwt voor gevaar. Bij een angststoornis is er geen aanleiding voor de angstgevoelens. Objectief gezien bevindt de persoon in kwestie zich niet in een bedreigende situatie. Desondanks zijn de gevoelens dusdanig dat men bepaalde gewone situaties gaat vermijden. De consequenties van een angststoornis kunnen dan ook behoorlijk zijn; vereenzaming of alcoholmisbruik komen veel voor. Ook de partner en eventuele kinderen lijden hierdoor indirect aan angstklachten. De leeftijd waarop een angststoornis ontstaat, verschilt per type stoornis. Een fobie kan al op jonge, bijvoorbeeld 8-jarige, leeftijd ontstaan. Een paniekstoornis echter komt meer op volwassen leeftijd voor. De prevalentie van angststoornissen onder de bevolking is hoog (7,7% van de mannen en 12,5% van de vrouwen).1 Desondanks gaat een deel van de mensen met een angststoornis niet naar de huisarts of worden de klachten niet als zodanig door de huisarts herkend.

afhankelijk van de ernst van de klachten: voorlichting door de huisarts, cognitieve gedragstherapie in de vorm van zelfhulp of door een therapeut en/of medicatie zoals antidepressiva. Even effectief als lorazepam Een bekende huis-tuin-en-keukenrustgever is lavendel aromatherapie. Hoewel onderzoek positieve effecten van aromatherapie heeft aangetoond, blijft de kwaliteit een aandachtspunt. In Duitsland is het sinds 2010 mogelijk om lavendel als kruidengeneesmiddel te gebruiken. De capsules op basis van 80 mg Lavandula angustifolia olie (WS® 1265) zijn geïndiceerd voor de behandeling van rusteloosheid als gevolg van milde angst. Uit verschillende klinische studies blijkt dat niet alleen de rusteloosheid vermindert, maar dat de kwaliteit en duur van de slaap verbeteren. Daarbij is er ook sprake van een verbetering in de mentale en fysieke gezondheid ten opzichte van de controlegroep.3,4 Ook bij patiënten met een gegeneraliseerde angststoornis bleek de lavendel WS® 1265olie effectief te zijn, zelfs even effectief als het benzodiazepine lorazepam.5 Uit alle studies blijkt de goede verdraagzaamheid van de lavendelolie en de afwezigheid van sederende bijeffecten. Hiermee onderscheid het middel zich van de standaardmedicatie voor de behandeling van angstklachten.

NHG-standaard Angst Begin dit jaar werd de geactualiseerde NHG-standaard Angst gepubliceerd, een richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap voor de behandeling van angst.2 Een belangrijke wijziging ten opzichte van de eerdere versie is de toevoeging van angstklachten aan de nieuwe standaard. Hiervoor is gekozen omdat er meestal eerst sprake is van angstklachten voordat er sprake is van een volledige angststoornis. In de praktijk komen ook patiënten met angstklachten op het spreekuur van de huisarts. Deze klachten dienen tijdig herkend en behandeld te worden, aangezien het hebben van angstklachten een verhoogd risico geeft op een angststoornis. Een angststoornis gaat bijna nooit vanzelf over, daarom is behandeling noodzakelijk. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden,

Lavendel werd al door de Egyptenaren gebruikt om haar geur en bij het mummificeren. In latere eeuwen werd lavendel in parfums gebruikt om zich te vrijwaren van ziekten zoals cholera en de pest. Wordt lavendel in de toekomst gebruikt voor de behandeling van angststoornissen? Fyto Facts wordt mede mogelijk gemaakt door VSM Geneesmiddelen bv

Referenties: 1- www.trimbos.nl Angststoornissen. 2- Hassink-Franke L., Terluin B., Heest van F, et al. NHG-Standaard Angst (tweede herziening). Huisarts en Wetenschap, 2012;5:235-235. 3- Kasper S, Gastpar M, Müller WE, et al. Silexan, an orally administered Lavandula oil preparation, is effective in the treatment of ‘subsyndromal’ anxiety disorder: a randomized, double-blind, placebo controlled trial. Int Clin Psychopharmacol. 2010 Sep; 25(5):277-87. 4- Uehleke B, Schaper S, Dienel A, et al. Phase II trial on the effects of Silexan in patients with neurasthenia, post-traumatic stress disorder or somatization disorder. Phytomedicine, 2012 Jun 15;19(8-9):665-71. Epub 2012 Apr 3. 5- Woelk H, and Schläfke S. A multi-center, double-blind, randomised study of the Lavender oil preparation Silexan in comparison to Lorazepam for generalized anxiety disorder. Phytomedicine, 2010 Feb;17(2):94-9. Epub 2009 Dec 3.

Zintuigenprikkels

ZINTUIGENPRIKKELS BOEKEN DVD’S CD’S

APP’S

De Vork. De steel. En het grote geheel

RECENSIE

Ontwikkelen als levensvisie

Recensie door: Anja van de Weerd Het boek De Vork, een methodiek voor persoonlijke en maatschappelijke ontwikMethodiek voor persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling keling, van de auteur Rudy Vandamme, lag mij al enkele dagen aan te grijnzen. Op de een of andere wijze was de chemie tussen ons aan de magere kant. In de getekende vorken op de voorkant meende ik iets dreigends te bespeuren. En toen ik het boek ook nog eens opensloeg op het onderwerp ‘projecten’, bedacht ik dat het vast voor slimme, wiskundige managers geschreven was. Maar ik had het mis...heel erg mis. De Vork bleek als een blikje doperwtjes te zijn dat na opening een schatkaart bevatte. En als bonus bleek De Vork ook voor mij als mens en hulpverlener te zijn geschreven. Rudy Vandamme leent ons zijn ontwikkelingsgerichte bril zodat we anders kijken naar onszelf, het grote geheel en de keuzes die we daarin kunnen maken. Daaraan zijn twee voorwaarden verbonden: ontwikkeling (voortgang) moet zinvol zijn en Rudy Vandamme men moet oog houden voor het langetermijnperspectief (wat doe ik nu en wat heeft dat voor gevolgen in de toekomst). Het meersporenmodel dat hij heeft ontwikkeld, heeft hij de naam De Vork gegeven. De tanden van de vork vertegenwoordigen vier aandachtsgebieden, de zogenaamde ‘sporen’, waarin je met ontwikkeling bezig kunt zijn. Deze sporen zijn: de projectmatige aanpak (deze bleek veel minder eng te zijn, toen ik las dat het om ‘projecten’ ging als hardlopen en het zoeken van een nieuwe baan), je bekwamen in zelfsturing (hoe ziet mijn regie eruit waarmee ik mijn projecten aanpak), de ontwikkeling van je persoon en de ontwikkeling van het groter geheel. Er is een heel hoofdstuk gewijd aan professioneel ontwikkelingsgericht helpen, waarin de hulpverlener wordt uitgedaagd om het klassieke, lineaire patroon van hulpvraag en antwoord te herkaderen naar een meersporenaanpak van ontwikkeling. Ik ben onder de indruk van de kwaliteit van de vele vragen die er aan de lezer worden voorgelegd. Zij getuigen van wijsheid en stemmen tot nadenken en stellingname. Opvallend is de nauwkeurige en messcherpe formulering van de tekst. Alsof de auteur tot iedere prijs wil voorkomen dat er een misverstand is over wat hij bedoelt. Het boek is direct toepasbaar en te integreren in het leven van een ieder. De Vork is een prachtige manier om je als hulpverlener te laten inspireren en om je eigen visie op je leven en dat van je praktijk of werk verder te ontwikkelen. Auteurs: Rudy Vandamme Uitgeverij: Vandamme Instituut ISBN: 9789 4903 8400 5

Personal Trigger verlengt effect training en coaching Iedere trainer en coach loopt tegen hetzelfde probleem aan: hoe borg je de overgebrachte kennis en vaardigheden? Een trainings- of coachingstraject is als een vuurpijl: het maakt op het moment zelf veel los, maar de drive om te veranderen en het nieuw geleerde in de praktijk toe te passen dooft ook snel weer. De oplossing is Personal Trigger: een laagdrempelig instrument om langdurig met cursisten of deelnemers in contact te blijven via e-mail en sms, zonder dat het een trainer of coach veel tijd kost. De Personal Trigger is een geautomatiseerde tool waarmee een trainer/coach op voorhand kan bepalen wie hij wanneer welke tekst stuurt. Hij kan de tijdstippen aanpassen op de momenten waarop een cliënt het geleerde in de praktijk kan toepassen, bijvoorbeeld tijdens het werk. De geautomatiseerde tool zorgt ervoor dat trainers/coaches eenvoudig triggers kunnen sturen, zonder dat het veel tijd of energie kost. Zij kunnen de boodschappen namelijk vooraf eenmalig schrijven en vaker gebruiken. Bovendien zijn de boodschappen eenvoudig te personaliseren.De triggers worden gestuurd via e-mail en/of sms. Daarin kan een link worden opgenomen naar een website, waar desgewenst een filmpje of audiofragment kan worden geplaatst. Op deze manier maakt Personal Trigger het mogelijk om via tekst, beeld en geluid te communiceren. www.personaltrigger.com

Zintuigenprikkels

Ik ben trots op je!

Recensie door: Anja van de Weerd Problemen omzetten in vaardigheden is een kunst. In het boek Ik ben trots op je legt Ben Furman uit hoe deze kunst binnen handbereik komt door gebruik te maken van oplossingsgerichte psychologie. Door inzet hiervan beschrijft hij hoe je de relatie met kinderen (en volwassenen) kunt verbeteren en opvoeden (nog) leuker kan worden. Wat mij betreft is Ben Furman geslaagd in zijn opzet en mag hij dus ook trots zijn op zichzelf. Uitgebreid gaat hij in op verschillende manieren van complimenteren. De ‘vijf-vingermethode’ geeft een handvat om kinderen te helpen met luisteren. Ieder kind en iedere situatie is uniek. Ook daaraan heeft Ben Furman gedacht bij het schrijven van Ik ben trots op je. Het is buitengewoon handig dat hij met een stappenplan komt, maar gelukkig vertelt hij ook wat te doen als een kind het hele plan linea recta naar de prullenbak verwijst. Voor kinderen die een strengere aanpak nodig hebben, geeft hij suggesties.

RECENSIE

Oplossingsgericht communiceren met kinderen

De verwijzing naar een website waar een programma te vinden is dat kinderen helpt bij het schrijven van een excuusbrief, vind ik een toegift. De lay-out is bijzonder prettig en het leest vlot weg door het gebruik van tekstballonnetjes waarin voor iedereen (thuis, onderwijs) herkenbare situaties worden geschetst. Ik ben trots op je is handig als naslagwerkje en kan door de hulpverlener geadviseerd (of uitgeleend) worden aan ouders, leerkrachten en iedereen die de kunst van oplossingsgericht communiceren wil leren. Auteur: Ben Furman Uitgeverij: Pica ISBN: 9789 0776 7172 6

Bloemen voor Boeddha Geen alcohol drinken, leven in eenvoud, geen dieren doodmaken - dus ook geen muggen! In dit boek legt Marian Henderson uit wat het voor haar betekent om meer dan dertig jaar boeddhist te zijn. Het boeddhisme geeft verdieping aan Hendersons leven, ook al vindt ze het soms lastig om zich aan de regels te houden. Dit boek is niet alleen een persoonlijk verhaal, maar ook een toegankelijke inleiding in het boeddhisme. Zo komt een aantal basisprincipes, bijvoorbeeld de vier edele waarheden en het achtvoudige pad, aan bod. Sogyal Rinpoche, de dalai lama en Thich Nhat Hanh zijn enkele van Hendersons inspiratiebronnen; ze laat hen en vele anderen uitgebreid aan het woord. Een ontwapenend en helder geschreven boek. Met een voorwoord van Erica Terpstra. Zeer persoonlijk relaas van de schrijfster over haar omgang met het boeddhisme de afgelopen dertig jaar, waarbij ze zich vooral baseert op boeken (en een enkele lezing die ze bezoekt) van bijvoorbeeld Tibetaanse boeddhisten als de dalai lama, Sogyal Rinpoche en Pema Chodron. Ze vertelt over de Boeddha en een aantal kernzaken uit zijn leer, bv. de vier edele waarheden, leegte, karma, dood, het belang van aandacht, waarbij ze uitvoerig gebruik maakt van citaten uit de boeken die ze heeft gelezen (die niet allemaal in de literatuurlijst staan). Ze bespreekt op onopgesmukte wijze haar dagelijkse problemen en twijfels, bv. over hoe ze omgaat met alcohol en wiet, naast de boeddhistische opvatting daarover. Het boek bevat een enthousiast voorwoord van Erica Terpstra, een verklarende woordenlijst en een lijst met geraadpleegde literatuur (niet compleet). Vanwege de schrijfstijl en benadering van de lezer wordt de sfeer opgeroepen van een genoeglijk gesprek aan de keukentafel. Voor de lezer die geïnteresseerd is in een dergelijk egodocument, kan het interessante lectuur zijn. Auteur: Marian Henderson Uitgeverij: Ten Have ISBN: 9789 0259 6148 0

Labyrint lopen, de weg naar jezelf

Door: Maartje Albert Het labyrint is al zo oud als de mensheid zelf. Het komt al meer dan tienduizend jaar voor in vrijwel alle culturen en religies en staat symbool voor onze levensweg: via allerlei bochten, onverwachte wendingen en omwegen op weg naar het einddoel. Er zijn labyrinten gevonden in onherbergzame gebieden zoals de Sahara, in Siberië, Peru en in de bergen van China en Scandinavië. Natuurlijk kennen we allemaal de labyrinten uit de Romeinse en Griekse tijd. Maar er zijn ook schitterende labyrinten te vinden in onze westerse beschaving, zoals de middeleeuwse labyrinten in Amiens en Chartres.

nengerichte, soms meditatieve karakter. De klassieke basisvorm van het labyrint behoort tot de zogenaamde ‘heilige geometrie’: grondpatronen met een spirituele dimensie die overal terug te vinden zijn in de natuur. De werking van deze geometrie laat zich niet verklaren door de ratio. De Minotaurus Een bekend labyrint in de geschiedenis is verbonden aan de Minotaurus. De Griekse mythologie vertelt het verhaal van koningin Pasphaë, de vrouw van koning Minos van Kreta. Zij wordt verliefd op een witte offerstier. Koning Minos had Poseidon, God van de Zee, beloofd deze stier te offeren. Minos raakte zo op de prachtige witte stier gesteld dat hij besloot hem te houden en een andere stier te offeren. Als straf voor zijn bedrog betoverde Poseidon Pasphaë, met als gevolg dat zij verliefd werd op de stier en de liefde met hem bedreef. Pasphaë baarde een kind dat half mens en half stier was. In de traditionele samenleving van Kreta was geen plaats voor dit monster en het moest opgesloten en verborgen worden. Hiervoor werd een labyrint ontworpen. De Minotaurus schikte zich niet zomaar in zijn lot en eiste dat hij een prooi zou krijgen. Elke negen jaar kreeg hij daarom zeven jonge mannen en zeven jonge vrouwen die als voedsel dienden. Theseus hoorde over de Minotaurus. Hij had al heel wat heldendaden op zijn naam staan en wilde de Minotaurus verslaan. Bij zijn aankomst op Kreta werd Ariadne, de dochter van Minos, verliefd op Theseus. Ariadne had de taak de jongelingen naar het labyrint te leiden. Ze beloofde Theseus te helpen op voorwaarde dat hij haar zou meenemen en met haar zou trouwen als hij het overleefde. Ze gaf hem een draad mee, zodat hij in het donker de weg terug kon vinden. Theseus ging het labyrint binnen, vond de Minotaurus en doodde hem. Daarna vond hij via de draad de uitweg en vertrok samen met Ariadne en de geredde jongelingen.

Vroeger werden de woorden labyrint en doolhof door elkaar gebruikt, maar er is een duidelijk verschil. In een doolhof kun je verdwalen en in een labyrint niet. Als je door een labyrint loopt, concentreer je je wel op het pad, maar je hoeft niet te beslissen of je links of rechts gaat. Je hoeft alleen maar het pad te volgen. De linkerhersenhelft die acties stuurt die te maken hebben met de rechterkant van het lichaam (verbaal, rationeel, logisch, lineair, abstract), kan rust nemen. De rechterhersenhelft die reacties van de linkerkant van het lichaam stuurt (non-verbaal, irrationeel, intuïtief, creatief, gevoel, emotie), wordt juist gestimuleerd. Omdat je altijd in het midden uitkomt, hoef je niet op te letten of na te denken. Hierdoor kun je je volledig concentreren op wat er zich in jezelf afspeelt. Als je het labyrint ingaat, laat je de aardse beslommeringen achter je en open je jezelf voor nieuwe indrukken. Doolhoven prikkelen juist de linkerhersenhelft, omdat je steeds keuzes moet maken over het verloop van je route. In de 15de en 16de eeuw ontstonden veel doolhoven ter ontspanning en vermaak in Franse en Italiaanse renaissancetuinen. Een reis door een doolhof met zijn naar buitengerichte karakter is iets heel anders dan een reis door een labyrint met zijn naar bin-

Maartje Albert

“Als je het labyrint ingaat, laat je de aardse beslommeringen achter je en open je jezelf voor nieuwe indrukken.”

Het labyrint in ons eigen leven De mythe van de Minotaurus kan ook toegepast worden op ons eigen leven. Natuurlijk kan de mythe op verschillende manieren uitgelegd worden. Het is tenslotte een eeuwenoud verhaal. Maar onderstaande uitleg sluit mooi aan bij de bedoeling van het lopen van het labyrint. Ieder mens heeft kwade en goede kanten in zich. Daardoor staat een zogenaamde gespletenheid. Tegenover de warme en positief gewaardeerde eigenschappen van de mens staan de meer chaotische, destructieve en egoïstische. Deze eigenschappen schermen ons af en maken ons in zekere mate gevoelloos. Vaak vinden we deze ‘monsterlijke’ kant van onszelf niet al te mooi en stoppen deze kant zorgvuldig weg. Net als de Kretenzers met de Minotaurus deden. Zulke gevoelens willen juist niet opgesloten worden. Ze willen erkend worden en aan het licht komen. Als dit niet gebeurt, gaan de meer negatieve eigenschappen zich destructief opstellen en dat vreet energie. In het verhaal wordt dit gesymboliseerd door de jongelingen die het slachtoffer worden van de Minotaurus. Als we het onderdrukte gedeelte van onszelf moedig onder ogen komen, nemen we de verantwoordelijkheid op ons. Het wordt dan onze leermeester. Wanneer de onderdrukte kant aan het licht komt, ontstaat er inzicht, vernieuwing en samensmelting. Het vinden van de balans tussen het kwade en het goede is de beproeving. Naarmate dit beter lukt, dringen we door tot de kern en bereiken we het midden van het labyrint. In het verhaal hoeft Theseus het niet alleen te doen. Hij wordt geholpen door Ariadne, op voorwaarde dat hij haar meeneemt en met haar trouwt. Ariadne staat voor de vrouwelijke kant van de

mens, voor intuïtie en empathie. Theseus staat voor de mannelijke kant, voor verstand, daadkracht en lichaamskracht. Beide aspecten zijn nodig bij deze uitdaging. De een kan niet zonder de ander. Als Theseus geslaagd is in zijn opdracht en zijn schaduwkant onder ogen is gekomen, vindt er vernieuwing plaats. Vanuit het donker komt hij naar buiten, alsof hij opnieuw geboren wordt. Buiten wacht Ariadne op hem. Ze willen trouwen. Zo kunnen het mannelijke en het vrouwelijke samenkomen en vormt de mens een geheel. Het labyrint bewust doorlopen Dit proces van eenwording en samensmelting van de verschillende aspecten van de mens, maken we dagelijks door. Het zorgt ervoor dat we ons staande houden in deze wereld. Maar zelden bereiken we het middelpunt en smelten de verschillende en tegengestelde aspecten in ons samen. We kunnen het proces van eenwording symbolisch doorlopen, maar ook letterlijk. We kunnen letterlijk een labyrint ingaan en net als Theseus de uitdaging aangaan. Het rustig en aandachtig lopen van een labyrint, brengt je in een meditatieve staat, waarin je makkelijk contact maakt met je innerlijke wereld. In psychologische termen is het labyrint een symbool voor het onbewuste. Je betreedt de ruimte in jezelf die zich normaal gesproken bevindt onder de oppervlakte van het dagelijks bewustzijn. Al lopende borrelen de inzichten vanzelf op. “All journeys have secret destinations of which the traveler is unaware.” Martin Buber, godsdienstfilosoof

Boeken en bronvermelding: Het labyrint als inwijdingsweg, Roger Rundqvist Labyrinten, Marion en Werner Küstenmacher Labyrint, een weg naar jezelf, Helen Raphael Sands

Update je onderbewustzijn

Update je

onderbewustzijn Door: Rita Capitein Waarom doe je zoals je doet? Waarom voel je je soms rot of onzeker? Waarom reageer je op bepaalde situaties zo heftig of overdreven? Hoe ontstaan negatieve gevoelens, fobieën, angsten, perfectionisme, eetproblemen, negatieve zelfbeelden en een groot aantal andere gezondheidsproblemen? Waarom is het zo moeilijk om je doelen te bereiken of je dromen waar te maken? Hoe houd je jezelf tegen? En de belangrijkste vraag is: hoe kun je deze dingen veranderen en je innerlijke blokkades die hiermee te maken hebben, oplossen?

methode is, hoe sneller en effectiever deze werkt. Daarom ben ik ook zo blij met EFT. EFT is letterlijk kinderlijk eenvoudig. Iedereen kan het leren. En het werkt direct. EFT staat voor ‘emotional freedom techniques’ en is een methode die is gebaseerd op de ontdekking dat negatieve emoties als bijvoorbeeld faalangst en stress, kunnen leiden tot een verstoring in het energiesysteem van je lichaam. Eigenlijk kun je EFT zien als de emotionele versie van acupunctuur. In plaats van naalden gebruik je een lichte klopbeweging op het lichaam. Verder doe je nog twee andere dingen terwijl je aan het kloppen bent: je concentreert je op je negatieve emotie en je spreekt hardop een korte zin uit die je probleem omschrijft. Door te kloppen op de meridiaanpunten, herstel je de energiestroom. Je opent de energiebanen, waardoor de energie vrij kan circuleren. Je klopt letterlijk de geblokkeerde energie weer in beweging. De herinnering aan de verstorende situatie blijft, maar de emotionele lading is verdwenen. Het is als een geluidsopname. Zolang je de opname speelt, hoor je de boodschap. Is de batterij leeg of haal je deze uit het apparaat, dan hoor je de boodschap niet langer. Het bericht staat er nog op, maar kan niet worden afgeluisterd.

Als jongvolwassene had ik een enorme drive om het antwoord op deze vragen te vinden. Na vele opleidingen en bewustzijnstrainingen zoals NLP, het Enneagram, Sedona, Avatar, voice dialogue, kwantumpsychologie, psych-k, ben ik er wel achter dat HET antwoord niet bestaat. Mijn honger naar kennis over het onderbewustzijn is nog altijd niet gestild. Integendeel. Nog steeds fascineert en intrigeert de werking van ons onderbewustzijn me mateloos. Van mijn passie heb ik meer dan vijfentwintig jaar geleden mijn werk gemaakt. Ik werk met veel plezier en energie vanuit mijn bureau Eclectica met het Enneagram en NLP in het bedrijfsleven als trainer en managementcoach. Mensen en teams meer inzicht geven in wat ze allemaal in zich hebben aan talenten en kwaliteiten maar ook aan innerlijke blokkades, vind ik geweldig. Toch is inzicht alleen niet altijd voldoende om blijvend te veranderen of iets los te laten.

In mijn nieuwste boek ‘Update je onderbewustzijn’ beschrijf ik hoe we als mens geconditioneerd worden. Hoe we ons in het heden door verouderde - veelal onbewuste - overtuigingen laten belemmeren. Misschien zeg je over jezelf: ik kan niet tekenen of ik ben slecht in talen of rekenen. Ongetwijfeld heb je dan een aantal ervaringen meegemaakt die ervoor zorgen dat je dit over jezelf bent

Ik ben een mens van de praktijk. Ik wil weten wat werkt en wat niet en vooral ook, wat werkt direct toepassen. Als ik één ding heb geleerd in mijn zoektocht, dan is het dat hoe eenvoudiger een

Rita Capitein

Geloof niets, test alles Het lastige van EFT is dat het moeilijk te geloven is dat zoiets simpels zo doeltreffend kan werken. Reacties als ‘daar ben ik te nuchter voor’, ‘dat werkt niet bij mij’ of ‘mijn probleem heb ik veel te lang om het in zo’n korte tijd los te laten’, maken dat we EFT onvoldoende de kans geven. Wat dat betreft kunnen wij als volwassenen op onze beurt veel van kinderen leren. Ze staan nog open voor alles. Kinderen hebben veel minder oordelen over EFT. Leg aan een kind uit hoe deze methode werkt. Doe het voor en ze proberen het uit met een open mind. Hoe geweldig is het niet om al op jonge leeftijd op zo’n goede manier met je emoties om te leren gaan? EFT is zeker niet de enige manier om negatieve gevoelens, problemen en beperkingen los te laten. Er zijn ook andere methoden en technieken. Toch is EFT echt een geweldig middel om verouderde overtuigingen en denkpatronen te updaten en aan te passen aan het leven dat je wilt. En belangrijk: je kunt het zelf, je hebt het in eigen handen! Het mooie van EFT vind ik dat je niets onderdrukt, dat je accepteert wat er is en het dan vervolgens loslaat. Geloof niets, test alles. Wees vooral kritisch en ontdek zelf wat EFT voor je kan betekenen. Ik hoop dat steeds meer mensen de proef op de som nemen en zich laten verrassen door deze eenvoudige, maar bijzonder effectieve methode.

gaan geloven. Dit zijn niet van die spannende voorbeelden. Maar stel dat je er diep van binnen van overtuigd bent dat je niets waard bent of dat je een negatief zelfbeeld hebt waardoor je niet durft te doen wat je heel graag zou willen… dan wordt het een andere zaak. Ogenschijnlijk onbelangrijke voorvallen kunnen een enorme, negatieve impact hebben op het leven van kinderen en later volwassenen. Het menselijk brein werkt zo: als je een nare ervaring meemaakt, wordt er in je brein een negatieve associatie gevormd tussen de gebeurtenis en het nare gevoel. Je gevoelens en gedachten zijn het belangrijkste deel van je herinnering. Door vaak aan de herinnering te denken, de beelden te zien en elke keer weer die negatieve emotie te voelen, versterk je dit patroon. Het is een van de taken van je onderbewustzijn om je te beschermen tegen pijn en je te behoeden voor gevaar. Om dat te doen vergelijkt je onderbewustzijn signalen uit je omgeving in het hier en nu met alles wat je hebt opgeslagen in je enorme database. Komt er een match met een soortgelijke eerdere slechte ervaring, dan krijg je de waarschuwing OPPASSEN! Gevaar! Zo kunnen vervelende ervaringen waarvan je je jaren later niet eens meer bewust bent, ervoor zorgen dat je jezelf nu tegenhoudt. Of dat je iets vermijdt. Stel dat je een doel wilt bereiken, maar diep van binnen geloof je niet dat het je lukt. Dan zul je je doel niet of in ieder geval moeizaam bereiken. Dat heeft alles te maken met wat je innerlijk over jezelf bent gaan geloven en wat je overtuigingen en verwachtingen zijn. Overtuigingen zijn gedachten die je vaak hebt gedacht en die je vervolgens voor waar aanneemt. Een overtuiging is niet de waarheid en een overtuiging kun je loslaten. Zo is de overtuiging dat de aarde plat is een collectieve overtuiging die we hebben laten varen. Soms zijn overtuigingen hopeloos verouderd en kun je deze het beste overboord te gooien. Als je als jong meisje van vier leert dat het gevaarlijk is om met vreemde mannen te praten en mee te gaan, is dat op dat moment een prima overtuiging. Maar wanneer je later als volwassen vrouw nog steeds deze overtuiging hanteert en bijvoorbeeld een commerciële functie ambieert, begrijp je de belemmering. Je kunt wat er is gebeurd in je leven, niet veranderen. Wat je wel kunt veranderen, is de manier waarop je in het heden met de situatie omgaat. Je kunt bijvoorbeeld met EFT de intensiteit van een herinnering neutraliseren, waardoor je datgene automatisch anders en veel minder heftig zult ervaren.

Vier van de belangrijkste voordelen van EFT De methode werkt ontspannend. Het geeft vaak al snel een goed gevoel wanneer een emotie of gedachte er gewoon mag zijn en je mag uitspreken wat je voelt. Je ervaart binnen enkele seconden een gevoel van ontspanning en opluchting. Zonder nadelige bijwerkingen. EFT lost negatieve of belastende emoties, gedachten en patronen op zodat je betere en vrijere keuzes voor jezelf kunt maken. Je ervaart innerlijke vrede en vrijheid. Met EFT verzwak je je eigen belemmerende overtuigingen en de onderliggende problemen. Je krijgt meer ruimte voor nieuwe en meer positieve overtuigingen, gedachten en patronen. Je verbetert je oordeelsvermogen. Na een aantal weken ervaar je het positieve en totale effect op je hele persoon waardoor je je in het algemeen optimistischer en sterker voelt. www.eclectica-enneagram.nl

A . Maslow

E. Gendlin

Laat je inspireren door de pioniers in de psychotherapie E. Kübler - Ross

F. Perls

C.G. Jung

R. Assagioli

L. Perls

“

Door het kijken naar inspirerend voorbeeldgedrag leren we vaak meer dan van alleen het bestuderen van literatuur

Regelmatig organiseert de Academie Recresco filmdagen en – avonden waarop pioniers in de psychotherapie getoond worden. Daarop zijn zij te zien terwijl zij aan het werk zijn met hun cliënten of het betreft interviews waarin zij vertellen over hun werk en achterliggende ideeën. Hoewel de opnames dateren uit de vorige eeuw, is de inhoud nog zeer actueel. Al deze films gaan over “hoe wij als therapeut onze cliënten kunnen benaderen en vanuit welke visie”.

“

Via www.recresco.nl kun je op de hoogte worden gehouden van wanneer welke filmactiviteiten worden gehouden. Ook op verzoek kan een filmbijeenkomst worden georganiseerd, waarbij jezelf aangeeft welke pionier(s) je wilt zien. Vraag de gratis filmcatalogus aan. De activiteiten worden gehouden in “De Schaapskooi” te Tynaarlo. Voor meer informatie, o.a. bijscholingsactiviteiten, zie www.recresco.nl

VRO L I JK J IJ S T RA K S M IJ N VA K A N TIE OP?

VRIJWILLIGERS GEZOCHT! In de schoolvakanties organiseert Stichting Wielewaal kinderthemaweken voor kinderen met een beperking in diverse steden. De begeleiding is in handen van enthousiaste vrijwilligers. De kinderen kunnen zich per dag aanmelden, vrijwilligers zijn de hele week aanwezig. Binnen een thema doe je iedere dag allerlei activiteiten. Iets voor jou? Lees verder op: Ingrid (32): “Die ene week heeft mij meer voldoening gegeven dan de 5 jaar die ik als telemarketeer werk.”

GRATIS ADVERTENTIE

C. Rogers

Speuren naar voeding die energie geeft

Chronische stress en je hersenen Eind twintigste eeuw werd langzamerhand bekend wat chronische stress doet met je hersenen. Het bleek dat een aantal stoffen in je hersenen uit balans raken, waardoor je klachten krijgt. Zo vermindert het dopaminegehalte, waardoor je spierklachten en hoofdpijn kunt krijgen en je depressief kunt raken. Uit dopamine maak je adrenaline, dat alles te maken heeft met energie (hoezo moe?). Ook het serotoninegehalte daalt. Serotonine kennen we niet alleen als een hormoon dat te maken heeft met depressies; uit serotine wordt ook je slaaphormoon gemaakt. Er zijn nog veel meer stoffen, waarvan de dysbalans uiteindelijk de klachten veroorzaakt die met chronische stress en burn-out geassocieerd worden. Cortisolstijging leidt tot problemen met geheugen en concentratie en een dysbalans in de vrouwelijke hormoonhuishouding die kan leiden tot menopauze-achtige klachten (zelfs als je nog lang niet de menopauzeleeftijd hebt bereikt!) En last but not least: als je naar politici voor en na hun aantreedperiode kijkt, kun je het zien: chronische stress veroudert. Ze zien er na die vier jaar wel 10 jaar ouder uit. Onderzoekers bereikten een doorbraak in 2004 toen ze ontdekten dat chronische stress ervoor zorgt, dat je meer vrije radicalen in je lichaam hebt. Deze tasten je chromosomen aan, waardoor een cel op den duur niet meer kan delen. Dat speelt zich af door je hele lichaam.

Dieet of voedingsadvies? We worden hype na hype overspoeld met diëten die van alles beloven, maar uiteindelijk water naar de zee dragen. Op korte termijn zijn de resultaten meestal goed. Een goed voorbeeld hiervan is de Belgische politicus Bart de Wever die in no time met een strikt dieet en training onder dokterstoezicht tientallen kilo’s afviel en zijn verkiezingsbelofte om dingen te veranderen als geen ander wist te visualiseren. Op lange termijn haalt het echter niets uit. Een dieet is namelijk niet vol te houden. Waar we naar toe moeten, is een voedingsadvies dat dagelijks vol te houden is, dat gezond is en dat vooral lekker is!

LIFESTYLE

Door: Phia Vermeij Speuren Zolang als ik mij kan heugen ben ik dol op crimi’s, waarbij Agatha Christie en Sherlock Holmes mijn favorieten zijn. Niet zo zeer om het thrillergehalte, als wel om de constante zoektocht naar ‘who’s done it’ en het als een logische puzzel in elkaar vallen op het eind. Ook in mijn beroep ben ik op een soortgelijke wijze bezig. Luisteren naar de patiënt, zoeken naar wat er écht scheelt, wat eronder ligt, wat de échte oorzaak is en vervolgens zoeken naar die oplossing die de patiënt werkelijk beter maakt.

Puzzelen Wat is nu simpeler dan dié stoffen te eten die ervoor zorgen, dat de stoffen in je hersenen weer balans brengen en de vrije radicalen verminderen? Bescherm jezelf dus in tijden van stress door vrije-radicalenremmers ofwel anti-oxidanten te nemen. Deze zitten vooral in fruit en groente. Zorg ervoor, dat je met zo min mogelijk energie zo veel mogelijk energie uit je voeding haalt. En dat doe je door je voeding te scheiden. Eiwitten (vlees, vis) met groente of koolhydraten (rijst, brood) met groente. Van het aminozuur tyrosine maak je dopamine. Als je dopamine verminderd is, eet dan vooral die voedingsmiddelen waar veel tyrosine in zit, zoals vis, noten, zaden, zuurkool. Van het aminozuur tryptofaan maak je serotonine en uiteindelijk je slaaphormoon. Onze grootmoeders wisten het al en gaven ons voor het slapen gaan een glas warme melk. Dat zit boordevol tryptofaan. Dat geldt ook voor o.a. pompoenpitten, noten, linzen en bananen. En vergeet niet: wees lief voor jezelf. Phia Vermeij is arts bij Top Health en mede-auteur van ‘Antiaging: De Steen der Wijzen’, waarin ze beschrijft hoe je vitaal oud kan worden. www.top-health.be

Van spoorzoeken naar cliënten vinden

Door: Marijke Eggink

Van spoorzoeken naar cliënten vinden 7 belangrijke redenen om met een nieuwsbrief te beginnen ‘Waarom zou ik een nieuwsbrief versturen? Er zijn al zoveel mensen die dat doen. Wat heb ik daar nou aan toe te voegen?’ Het is een vraag die mij geregeld gesteld wordt. Mijn antwoord op deze vraag geef ik in dit artikel. Het schrijven van een nieuwsbrief is één van de meest aansprekende manieren om de aandacht van mensen te trekken voor jouw diensten. Zo weten de mensen het “spoor” naar jouw praktijk wel te vinden en hoef je zelf niet meer te zoeken. In feite heb ik daarmee de eerste reden al genoemd voor een nieuwsbrief. Zie het maar als bonus.

4. Je wordt door een E-zine snel gezien als een expert. Uit eigen ervaring kan ik dat beamen. Nog niet eens zolang geleden ben ik begonnen met schrijven voor coaches en therapeuten. Vanaf dat moment zijn er steeds mensen naar mij toegekomen met vragen. Het is ontzettend leuk om reacties te krijgen. Dan weet je dat je artikelen gelezen worden. Iemand kan zijn/haar waardering uitspreken over een bepaald artikel dat hem/haar raakt. 5. Een E-zine versturen is heel goedkoop! Een E-zine versturen is gratis. Het kost je aan geld NIETS. Veel coaches en therapeuten die ik spreek, hebben veel geld uitgegeven aan folders, advertenties, visitekaartjes etc. Ze hebben geen E-zine. Vooral van advertenties is bekend dat ze heel duur zijn en weinig tot niets opleveren. Het is dus alleen maar geldverlies!

Een nieuwsbrief wordt in de huidige tijd veelal E-zine genoemd. Ik gebruik dus deze term in dit artikel. Waarom is het schrijven van een E-zine belangrijk? 1. Door een E-zine laat je mensen steeds weer weten dat je er bent. Je weet wel hoeveel coaches, counselors en therapeuten er zijn. Dat is heel goed, want er zijn veel van deze mensen nodig in deze woelige tijd. Maar als jij niet steeds laat weten dat je er bent, dan vergeten mensen je net zo snel als ze een boodschap vergeten. Dat is met de huidige stroom van informatie onvermijdelijk. Dus laat van je horen.

6. Via je E-zine ben je in contact met jouw klanten en opdrachtgevers. Je kunt hun vertellen over je nieuwe aanbod, je kunt een speciale actie doen, je kunt je lezers vragen stellen en ze belonen met iets speciaals als ze antwoord geven op jouw vraag. Zo leer je je publiek beter kennen en kun je je diensten en producten beter afstemmen op hun behoefte. Jouw (a.s.) cliënten waarderen het enorm als je naar hun mening en ervaringen vraagt. Ze voelen zich gehoord en gezien.

2. Een E-zine is een geweldige manier om je (netwerk-)contacten “warm” te houden Hoe vaak komt het niet voor dat je een visitekaartje uitreikt: op het schoolplein, bij een netwerkbijeenkomst, op een verjaardag, bij een ontmoeting van collega’s. Als je geen E-zine hebt, is het heel moeilijk om zo’n contact dat je gelegd hebt, gaande te houden als je geen communicatie’kanaal’ hebt. Als je dat wel hebt, kun je – met toestemming van de betreffende persoon – zo iemand op je lijst zetten en in het vervolg op regelmatige basis je E-zine sturen.

7. Je bouwt een band op met nieuwe en bestaande cliënten Voortbordurend op het vorige punt: mensen gaan uitkijken naar jouw artikelen. Als voorbeeld dat van een diëtist: een diëtiste die gespecialiseerd is in dikke kinderen, stuurt haar E-zine met tips en artikelen specifiek over dikke kinderen naar de ouders van die kinderen. Zij krijgen bijvoorbeeld tips over wat ze als alternatief voor snoep kunnen aanbieden, hoe ze beter grenzen kunnen stellen en hoe ze op een leuke manier hun kind aan het bewegen kunnen krijgen. Mensen zijn erg blij met zulke informatie.

3. Door je E-zine leren mensen jou kennen. In je E-zine schrijf je altijd een persoonlijk stukje: iets over je eigen ervaring met een onderwerp, of waarom je voor dit vak of deze specialisatie gekozen hebt. Of je beschrijft je visie op een bepaalde manier van coaching. Het hoeven helemaal geen ellenlange stukken te zijn. Zelfs als je niet iets persoonlijks schrijft of durft te schrijven, kun je altijd nog jouw activiteiten promoten. En ook dat leidt tot meer (potentiele) cliënten.

Veel zelfstandige coaches, trainers, therapeuten en andere dienstverleners vinden het eng om te gaan schrijven. Dat is begrijpelijk. Je wordt er zichtbaar door en je kunt je heel kwetsbaar voelen. Toch, als je eenmaal die stap neemt en verder gaat, zul je zien dat het makkelijker wordt. Het drukken op de “send”- knop wordt een gewoonte, zoals het met alle dingen gaat, die in het begin spannend zijn. Op den duur besef je niet eens meer dat het ooit zo eng was.

Marijke organiseert regelmatig teleseminars, workshops en events om coaches en therapeuten te helpen groeien naar een succesvolle praktijk. Wil je wekelijks tips en artikelen over meer klanten en omzet en aankondigingen over de activiteiten ontvangen, meld je dan aan op haar website. In november vindt een spetterend driedaags event plaats met de naam: “Laat je praktijk groeien en bloeien, pokonmarketing voor coaches, therapeuten en andere dienstverleners”. Je bent van harte welkom om hieraan deel te nemen!

Marijke Eggink is gecertificeerd businesscoach. Zij helpt coaches en therapeuten die worstelen met te weinig klanten en omzet om te groeien naar een bloeiende praktijk met minimaal 100.000 euro omzet. Marijke is door de NFG aangesteld als marketingdeskundige. www.watwerktwerkt.nl

Innovaties in de strijd tegen winterdepressies

INNOVATIES IN DE STRIJD TEGEN

winterdepressies

Lichttherapie als oplossing Vooral met lichttherapie worden er steeds betere resultaten geboekt. Om nog effectievere lichttherapielampen te kunnen ontwikkelen is er de laatste jaren veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van specifieke kleuren (golflengtes) van licht op de mens. Er werd ontdekt dat het licht uitgezonden in het blauwe spectrum (462 nanometer) de meest effectieve golflengte is om de aanmaak van het slaaphormoon melatonine te onderdrukken en de biologische klok te beïnvloeden. Met dit innovatieve inzicht werd een compacte en mobiele lichttherapielamp, de Litebook Elite, met speciale leds (licht emitterende dioden) ontwikkeld. Het licht van deze witte leds concentreert zich op de meest effectieve golflengte: blauw licht. Om de veiligheid van de ogen bij blootstelling aan louter blauw licht te waarborgen heeft men ook andere kleuren aan het kleurenspectrum van de leds toegevoegd. Door het handige formaat van de Litebook Elite, dat niet veel groter dan een portable CD speler is, kan je deze overal mee naar toe nemen en gebruiken zo lang het licht van de leds maar op je ogen valt. De hoge lichtefficiëntie maakt dat de benodigde behandeltijd tot slechts 15 minuten per dag verkort kan worden.

Door: Marijke van den Berg Jaarlijks hebben honderdduizenden Nederlanders in meer of mindere mate last van een winterdepressie. Inmiddels is de werking van lichttherapie bij winterdepressies aangetoond en opgenomen in de reguliere behandelingswijze. Er is de laatste jaren veel wetenschappelijk onderzoek gedaan om het gebruik van lichttherapie te verbeteren. Nieuw toegevoegd aan het assortiment lichttherapielampen zijn: de lichttherapiebril en de lichtgevende oordopjes! Oorzaak winterdepressie De grote boosdoener van alle klachten is LICHT, of beter gezegd een TEKORT aan licht. Licht regelt ons dagen nachtritme. Via de oogzenuw worden niet alleen signalen doorgegeven naar het ‘gezichtscentrum’ maar ook naar andere delen van de hersenen. In de hersenen maakt de pijnappelklier het hormoon melatonine aan. Melatonine heeft invloed op onze biologische klok. De pijnappelklier scheidt ’s avonds als het donker wordt melatonine af, waar je slaperig van wordt en bij daglicht, bij zonsopkomst gaat het melatoninegehalte dan weer snel omlaag. Normaal gesproken -als het bioritme goed werkt- verloopt dit proces automatisch. Doordat je nu overdag te weinig zonlicht krijgt blijft deze concentratie melatonine te hoog en raakt je biologische klok ontregeld …..je voelt je overdag moe.

Innovatiever! Maar het kan nog innovatiever en wel met de BlueLight Mobile lichttherapiebril. Het Duitse bedrijf Dr. Hönle Medizintechnik heeft een bril ontwikkeld waarin twee leds zitten. Om schade aan de ogen te vermijden maakt deze lichttherapiebril gebruik van een lage en veilige intensiteit blauw licht. Wellicht is dit de ideale oplossing voor mensen die ’s ochtends geen tijd of zin hebben om voor een lichttherapielamp stil te gaan zitten. Deze bril maakt het namelijk mogelijk om het effect van lichttherapie te ondergaan terwijl je gewoon de dingen kan blijven doen waarmee je bezig bent. Zelfs sporten behoort daarbij tot de mogelijkheden. Een prettige bijkomstigheid is ook dat deze lichttherapiebril in combinatie met je gewone bril gedragen kan worden. Maar het allernieuwste in de strijd tegen winterdepressies is momenteel de in Finland ontwikkelde hersenstimulerende headset –de Bright Light Headset van Valkee. Dit zijn lichtgevende oordopjes die via de gehoorgangen (de oren) intens licht naar de hersenen sturen. Jammer genoeg zijn deze stukjes hightech niet echt goedkoop. Het aller goedkoopste en eenvoudigste is natuurlijk om regelmatig buiten te bewegen. Te genieten van heldere, koude, zonnige dagen en zoveel mogelijk zonlicht op te doen. En … en vergeet daarbij dan niet om je zonnebril af te zetten. Nieuw bij de Praktijk voor Counseling: Telefonische consultatie voor uw persoonlijke vragen over Stress & Burnout Mail gerust voor verdere informatie naar Marijke van den Berg info@praktijkvoorcounseling.nl of kijk op: www.praktijkvoorcounseling.nl

It takes a village to raise a child

IT TAKES A VILLAGE TO RAISE A CHILD

Door: René de Boer In het voorjaar van 2012 is er een tiendaagse opleiding gestart bij Leren over Leven over geweldloos verzet en nieuwe autoriteit. Het door Haim Omer en collega’s ontwikkelde gedachtegoed vormt de inspiratie voor dit traject. De opleiding is bestemd voor iedereen die professioneel in contact komt met jongeren die zich destructief en/of agressief gedragen en met ouders/begeleiders die zich machteloos voelen. Jeugdhulpverleners, ouderbegeleiders en gezinswerkers zijn vanzelfsprekend welkom, maar eveneens deelnemers uit welzijnswerk, hulpverlening, onderwijs, ambtenarij, bedrijfsleven of samenlevingsopbouw. In deze opleiding wordt geleerd zorgvuldig én effectief om te gaan met dit soort gedrag. Niet alleen worden inzichten verworven in de spiraal van geweld en destructieve actie-reactie. Er worden ook concrete interventies aangereikt om deze spiraal te helpen doorbreken. Presentie van ouder/ opvoeder is daarbij cruciaal. De stappen die gezet moeten gaan worden (stoppen van de escalatie, waakzame zorg en doorbreken van isolement), vergen stuk voor stuk moed en kunde.

ondersteunen hen in de gezinssituatie. Uitgangspunt van Omer is herstel van het gezag van de ouders en ontmanteling van de macht van het destructieve gedrag van het kind. Zonder dat de beide partijen het hebben gemerkt, zijn ze in deze onmachtige situatie gekomen. Het is aan de opvoeders om de verantwoordelijkheid te nemen en de deëscalatie in te zetten op een nietgewelddadige manier. Begrip van escalatieprocessen kan een belangrijke bijdrage vormen aan het antwoord op de vraag hoe met dit soort situaties om te gaan. Er zijn twee vormen van escalatie: 1. symmetrische escalatie, waarin de boosheid van het kind en die van de ouder elkaar in een vicieuze cirkel versterken en 2. complementaire escalatie, een interactiepatroon waarin de dreigementen van het kind de ouders ertoe brengen de strijd op te geven waardoor de eisen en dreigementen van het kind verergeren (enzovoort). Deze twee soorten escalatie versterken elkaar bovendien. NVR/NA, een nadere uitwerking van de methodiek Geweldloos verzet biedt een alternatief. De ouders laten het kind weten dat zij zich niet laten provoceren tot vijandige escalatie. Hiermee ligt de nadruk niet langer op de resultaten (bijvoorbeeld het stoppen van beledigingen), maar vinden ouders in plaats daarvan hernieuwd zelfrespect in hun eigen handelen. Door deze opstelling ontstaat een nieuwe situatie. De beledigingen – waarvan het doel is boosheid en gekwetstheid op te roepen – verliezen een groot deel van hun effect. Het verder tegengaan van escalatieprocessen wordt versterkt door het inzetten van bemiddelaars. Dit kunnen leeftijdsgenoten zijn of ouders van vrienden. Het stellen van verzoeningsgebaren wordt door de jongeren niet altijd aanvaard, maar is van levensbelang in het herstel van de relatie.

It takes a village De Israëlische professor Haim Omer, de bedenker van de Non Violence Retraetment (NVR)/ New Autorithy (NA) benadrukt sterk, dat er veel nodig is om een kind op te voeden en door een woelige periode te leiden. Omer ontwikkelde de NVR-methode, deels uit eigen behoefte en ervaring als vader. In de methodiek van Omer staat deëscalatie van de negatieve spiraal voorop, maar dan wel geweldloos. Omer laat zich hierbij inspireren door Gandhi, Martin Luther King jr. en een aantal anderen die in dit spoor van geweldloos verzet hebben gedacht en gehandeld. In de NVR/NA is het netwerk van opvoeders, familieleden en instanties belangrijk. Hulpverleners staan naast de ouders en

RenĂŠ de Boer Kenmerken van NVR/NA: 1. Laat je niet provoceren. Agressieve kinderen zullen blijven provoceren en discussies uitlokken met als doel dat u uw zelfbeheersing verliest. 2. Treed uit het isolement. Stop met het toedekken van de problemen. Geheimhouding houdt het slachtofferschap in de hand. Het verwerven van steun van familie, vrienden en hulpverleners is een essentiĂŤle stap in de overgang naar geweldloos verzet. Door voor openheid te kiezen geven ouders tevens uiting aan de gewenste asymmetrie van middelen: het kind met agressieve of antisociale neigingen zal sneller kiezen voor leugens en het verbergen van dingen. 3. Doorbreek automatische gehoorzaamheid. De kracht van de heerser en de zwakte van de onderdrukte(n) zijn geen onveranderlijke feiten. 4. Stap af van machtsdenken (wie is de baas?) en trap niet in de val van gekrenkte trots en gelijk halen of willen krijgen.

4. Volgen. Uw kind volgen doet u om het contact met uw kind te herstellen, wanneer dit het ouderlijk gezag ontloopt. Het doel is schade te voorkomen en niet toe te laten dat uw kind het contact wil verbreken. 5. De staking. In tegenstelling tot de sit-in neemt de staking een paar dagen (meestal 3) in beslag en wordt deze uitgevoerd in aanwezigheid van zoveel mogelijk helpers. Staking gebeurt na een ernstig incident, weglopen of vanwege criminele feiten. Het vraagt een groot engagement van iedereen. Dreigementen of waarschuwingen moeten uitblijven. Er wordt een schriftelijk verslag gemaakt dat onder alle deelnemers wordt verspreid. Dit verslag is geen contract, maar een overgangsritueel. 6. Weigeren van opdrachten. De gewoonte van automatische gehoorzaamheid moet doorbroken worden. Het is een bewustwording van de vele diensten waartoe u zich verplicht voelt. Het is niet iets wat u doet om uw kind te straffen, wel om een einde te maken aan uw eigen onderworpen gedrag.

In zijn handleiding voor ouders schetst Omer wat hij verstaat onder geweldloos verzet. De principes van geweldloos verzet zijn uitgewerkt in zeven concrete interventies. 1. De sit-in. In een aankondiging stellen de ouders dat ze niet langer het destructief gedrag accepteren. In heldere taal, vrij van dreiging, op een rustig moment, bezoeken ze het kind op zijn kamer en doen de aankondiging. Dit is een keerpunt voor het hele gezin. Het kind wordt gevraagd een oplossing voor te stellen.

7. Verzoeningsgebaren Helpen de relatie met het kind te verbreden, zodat die niet langer alleen uit conflicten bestaan. Uit onderzoek naar escalatieprocessen blijkt, dat door dit soort gebaren de wederzijdse agressie afneemt en de relatie verbetert. Geweldloos verzet ontstaat niet automatisch; het is een proces waarvan het effect cumulatief is. Alle activiteiten versterken elkaar. In de praktijk betekent dit al gauw 3 maanden intensief bezig zijn.

2. De telefoonronde. Betrek anderen bij wat er gaande is. Als het kind te laat is of niets van zich laat horen: Bel iedereen. Maak een lijst met contactpersonen van het kind. Het betekent ouderlijke aanwezigheid en een herbevestiging van uw recht toezicht op het kind te houden. Verzamel adressen en telefoonnummers van vrienden, kennissen van het kind en van de gelegenheden die het bezoekt.

RenĂŠ de Boer, psychosociaal therapeut bij IKOS training en hulpverlening, volgt op dit moment de cursus die gegeven wordt. De eerste reacties zijn uiterst positief. De methodiek is voor hem helpend en ondersteunend in zijn werken met jongeren en hun ouders. De sterke nadruk op geweldloos aanwezig zijn of verzet plegen in escalerende of dreigend escalerende situaties, werkt inspirerend. Naar aanleiding van de cursus zal IKOS niet alleen aandacht geven aan het zgn. lastige gedrag van de jongeren waar zij vaak mee aangemeld worden, maar ook zal IKOS meer aandacht gaan geven aan ouders.

3. Netwerken. Praat met vrienden van het kind, hun ouders en met iedereen binnen het netwerk van het kind.

Door: Auke Herrema

www.aukeherrema.nl

Bloesem-remedies brengen de emoties in evenwicht en bevorderen daardoor indirect de gezondheid. De oorzaak aanpakken op een veilige manier.

De Dr. Schüssler Celzouten van Adler beziien kracht en kwaliteit. Zijn de cellen gezond, dan is ook het lichaam gezond. De mineralen zijn verwreven en niet geschud. Celzouten div. nummers in poedervorm, 10 verschillende mengsels, b.v. combinatie 1 t/m 12, het energie Met de hand verwreven mengsel. Alles in 250 gr. en 1 kg.

Essentïele oliën en producten voor de aromatherapie, biologische cosmetica. Het grootste assortiment biologische oliën, airsprays en massage oliën. Winkel: De 3Vrouwen St.Jansstraat 5 - 5964 AA Meterik Tel: 077-3526885 www.de3Vrouwen.nl

WWW.BLOESEM-REMEDIES.COM Bloesem Remedies Nederland

Tel: 077-3987826 / 077-3989011 E-mail: info@bloesem-remedies.com

Bewegwijzering

Bewegwijzering Door: Martine Clausen, levensvormgever In het prille begin van zijn werkend leven werkte mijn man bij de bewegwijzering van de ANWB. Als je als bestuurder in je auto van hot naar her rijdt, ben je een fervent gebruiker van de verkeersborden zonder dat je je realiseert dat er mensen zijn die uitdenken wat er op de borden komt te staan, mensen die de borden op zichtbare plaatsen ophangen, mensen die in de gaten houden dat de borden leesbaar blijven en zelfs dat er iemand was die het perfecte lettertype voor die borden heeft bedacht. Tegenwoordig zijn we vreselijk verwend met onze TomToms en gps-systemen die maken dat we gemakkelijk onze bestemming kunnen bereiken. Je toetst je vertrekpunt en het eindpunt in en dan hoef je alleen nog maar de aanwijzingen op te volgen, zodat je zo snel mogelijk zo veilig mogelijk aankomt. Spoorzoeken is eigenlijk niet meer nodig. Althans niet met de auto. Van de zomer ben ik begonnen met een lange-afstandswandeling: Offa’s Dyke Path in Wales. Met een kaart en boekje volg ik de route die vrij goed is aangegeven. Zo kom je een heel eind en is er van spoorzoeken geen sprake. Maar soms kom je voor een raadsel te staan, als de wegwijzer een richting aangeeft die niet klopt. Gelukkig voor mij gebeurde dat op een moment dat ik in een dorp was en ik de weg kon vragen. Degene die me hielp, zei: ‘Tja, deze wegwijzer staat ongelukkig genoeg tegenover een pub en waarschijnlijk hebben dronken luitjes in een jolige bui de wijzer gedraaid.’ Dat was niet in mijn hoofd opgekomen, maar ik zal het goed onthouden voor een eventueel volgende keer. Zo ging ik opgewekt verder in de juiste richting. Cliënten komen ook vaak op een kruispunt in hun leven waar ze een richting moeten kiezen. Een punt waar ze eigenlijk niet goed weten welke kant nu op. Eigenlijk zien ze de hulpverlener dan een beetje als wegwijzer. Daar is feitelijk niets op tegen. Hulp vragen als je ergens zelf niet uitkomt, is alleen maar slim. Toch zal een goede therapeut de cliënt slechts leiden van de buitenwereld (de therapeut) naar het beste spoor dat de cliënt kan volgen, namelijk zijn eigen binnenwereld. Daar liggen alle antwoorden. Vaak zeggen cliënten dat ze nu juist niet weten wat ze moeten doen. Dan lijken ze het spoor bijster. Dan gaan we samen luisteren, heel avontuurlijk, net als een stel padvinders. En zodra ze de bewegwijzering van hun innerlijk hebben leren lezen, gaan ze met volle kracht vooruit. Een prachtig moment. Van de week kreeg ik een telefoontje van een meneer uit Frankrijk die een cursus meditatie bij me wilde volgen. We raakten aan de praat en hij vertelde dat hij op zoek was naar innerlijke rust. Ik vertelde hem dat ik op dit moment geen cursus gepland had staan in Parijs, maar wees hem op een meditatiecentrum in Midden-Frankrijk dat wellicht iets voor hem zou zijn. Hij vertelde dat hij ziek was en dat hij op zoek was naar rust en in een boek goede berichten over meditatie had gelezen. Zo spraken we over zijn kanker en vertelde ik hem hoe wij indertijd geholpen waren met verschillende aanvullende behandelingen toen mijn echtgenoot kanker had. De Fransman en ik spraken misschien hooguit twintig minuten. Maar aan het eind van het gesprek gaf hij aan hoe blij hij was met de informatie. Dat deed me plezier. Het was geen moeite. Volgens mij zijn we allemaal bij tijd en wijle spoorzoekers. Net zoals we op andere momenten wegwijzers voor elkaar zijn. Martine Clausen, akela. martineclausen@gmail.com

Samengestelde gezinnen

Samengestelde gezinnen Door: Nellie Timmermans-van de Kamp Samengestelde gezinnen hebben een ingewikkelde dynamiek. Het is logisch dat dit soms problemen geeft. Er zijn (puberende) kinderen uit verschillende relaties, (vervelende) ex-partners en hun families. Waar trek je de grenzen tussen het ene deel van het gezin, ofwel subsysteem, en het andere? Vaak zijn er overlappingen. En wie of wat heeft er dan voorrang? Soms komen er kinderen voort uit de nieuwe verbintenis en komt er nog een subsysteem bij. Kinderen hebben invloed op de relatie en de relatie heeft invloed op kinderen. Dat geldt ook bij kerngezinnen, maar het is eenvoudiger als ouders tegelijk ook partners zijn.

Ook kinderen ervaren hun positie anders. Het eerste kind kan bijvoorbeeld zijn plaats als ‘oudste’ verliezen aan een ouder stiefkind. Ten opzichte van de nieuwe partner kunnen kinderen zich onzeker voelen. Dit kan leiden tot oppositioneel of juist over-aangepast gedrag. Zeker bij oppositioneel gedrag wordt het nóg lastiger voor de niet-ouder om dat gedrag te verdragen. Bovendien denken kinderen vaak de afwezige ouder te kwetsen als zij de nieuwe partner goedkeuren. Dit sterkt hen in hun koppigheid. Communiceren en faciliteren Gezinstherapie leert de ouders te communiceren over rollen en posities én hoe zij de kinderen hiertoe kunnen faciliteren. Wanneer posities en rollen helder worden, ontstaat begrip en zijn gevoelens beter te benoemen waardoor er ook over en weer begrip ontstaat. Men kan het eens zijn over het feit dat men het oneens is bijvoorbeeld. Daarom is het belangrijk om de structuur van het gezin allereerst onder de loep te nemen. Er is niet één oudersubsysteem. Maar de partners moeten wél samen een subsysteem vormen om te voorkomen dat zij uit elkaar worden getrokken. En daarvoor is duidelijke, expliciete communicatie een voorwaarde: niet denken te weten maar zeker weten! Wanneer men begrijpt hoe problemen ontstaan en op welk moment men andere stappen kan zetten, wordt ander gedrag zichtbaar. En dat is het begin van een veilige gezinssituatie waarin ieder gezinslid en subsysteem zich prettig voelt.

Gezag, loyaliteit, structuur en grenzen van subsystemen Gezagskwesties zijn op te lossen door niet het symptoom aan te pakken maar de structuur van het gezin tegen het licht houden: allianties, coalities, grenzen tussen de generaties en hiërarchie. De grenzen tussen subsystemen zijn in samengestelde gezinnen vaak onduidelijk en veel ingewikkelder dan bij een kerngezin. Posities veranderen naar gelang de rol die men heeft en die verandert per situatie. Een genogram is een overzicht van het familiesysteem. Het vormt vaak een eerste stap om inzicht te krijgen en bewust te worden van het familiesysteem. Bij samengestelde gezinnen maakt het genogram zichtbaar dat er niet van één oudersubsysteem sprake is (zoals in een kerngezin), maar van een subsysteem van twee volwassenen die los van elkaar ouders zijn. De ouders kunnen ieder (niet expliciet) een subsysteem vormen met hun eigen kind(eren), waardoor de nieuwe partner zich buitenspel voelt staan. Van de nieuwe partner wordt bovendien verwacht dat hij of zij zich niet bemoeit met de opvoeding. Dit kan het gevoel van buitenspel staan nog versterken. Kinderen en de nieuwe partner strijden om aandacht. Een keuze voor de partner wordt gevoeld als een keuze tegen de kinderen en andersom. De natuurlijke ouder voelt zich verscheurd. De nieuwe partner loopt op eieren óf wordt de kwaaie pier. Als de nieuwe partner er niet in slaagt zich op de achtergrond te houden, gaat de natuurlijke ouder het opnemen voor de kinderen, waardoor de nieuwe partner nog meer gedwongen wordt een stap terug te doen (maar zich ook meer gaat storen). Hierdoor wordt de positie van de nieuwe partner steeds lastiger en kunnen conflicten toenemen.

Gezinstherapie is géén vervanging van de steungroepen voor stiefmoeders en stiefouders. Steungroepen bieden een uitstekende aanvulling op deze vorm van hulpverlening. Erkenning, acceptatie en steun zijn erg plezierig bij problematische gezinssituaties. Nellie Timmermans-van de Kamp heeft zich gespecialiseerd als relatie- en gezinstherapeut in samengestelde gezinnen. Als zodanig is zij als adviseur verbonden aan www.stiefmoeders.nl. Ze heeft haar Praktijk voor psychosociale hulpverlening, relatie- en gezinstherapie en conflictbemiddeling te Veghel. www.interpunctie.nl.

De P van Plaats

Door: Anneke Hulsbosch

De P van Plaats

Marketingprofessionals zijn dol op modellen; 3i model, vijfkrachtenmodel van Porter, 4 E’s en 4 P’s. De laatste is ook de bekendste, zelfs al heb je nog nooit iets aan marketing gedaan. De 4 P’s staan voor Product, Plaats, Prijs en Promotie. Inmiddels is er ook een vijfde (Personeel) en gebruik ik zelf een zesde (Passie). Van al deze P’s wordt er aan de plaats denk ik het minste aandacht geschonken. Althans, dat is mijn ervaring. Graag wil ik de plaats even afstoffen en wat extra euh… ruimte geven.

Heb je een ruimte gevonden? Bekijk dan kritisch hoe de ruimte er van binnen uitziet. Wat jij mooie wanddoeken vindt, kan iemand anders rommelig vinden. Persoonlijkheid is belangrijk, maar het blijft een praktijkruimte. Houd het rustig en neutraal. Met witte muren creëer je ruimtelijkheid. Houtaccenten en subtiele kleur maken het warm en persoonlijk. Kijk naar simpele dingen, zoals dezelfde handdoeken of leuke kopjes voor de thee. Deze zijn niet megaduur in aanschaf, maar geven net de finishing touch. Een verse lik verf of nieuwe stoelen doen vaak wonderen.

Onder plaats verstaan we de fysieke plaats of manier waarop een cliënt jouw diensten ontvangt. Dat kan zijn binnen een praktijk, maar ook via internet, midden in het bos of op een terras. De plaats is altijd van groot belang. Deze is namelijk een belangrijke factor in het vertrouwen en de professionaliteit die je uitstraalt. Een behandeling in een kamer van een woonhuis geeft een totaal andere sfeer dan in een kliniek. Er is hier geen goed of fout in, maar het gaat erom welke uitstraling je wilt geven aan je praktijk. Daarbij zijn praktische oogpunten zoals grootte, wachtruimte, privacy, geluidsoverlast en parkeren net zo belangrijk. En laten we vooral het budget niet vergeten.

Ik spreek vaak over de onderscheidende factor van een praktijk. Ook de plaats kan onderscheidenheid zijn. Kijk eens naar je concurrenten en probeer eens een totaal andere richting in te denken. Misschien een rijdende praktijk of gesprekken in het park. Aan de keukentafel of in combinatie met een work-out. Vooral als een fysieke ruimte een probleem is, heb je nog zoveel andere mogelijkheden. Denk niet te ver, vaak zit het idee dichterbij dan je denkt. Zoek je een externe praktijkruimte? Kijk dan eens op de website van Rupz onder Zorg College. Behalve leuke workshops vind je daar ook advertenties van collega’s die praktijkruimte vrij hebben.

Om te besluiten waar je je praktijk wilt vestigen, kun je het beste jezelf nagaan. Wat doe jij het liefste? Thuiskapper of salon, gezondheidscentrum of huisarts in de garage? Waar heb jij het meeste vertrouwen in en waar zou jouw voorkeur liggen? Wat zou vervolgens goed bij je dienst passen en wat spreekt je doelgroep aan? Maak een lijst van de belangrijkste punten. Afhankelijk van je budget en mogelijkheden kun je vervolgens een keuze gaan maken. Heb je thuis geen mogelijkheden of drukke kinderen over de vloer, dan zul je al snel naar een externe ruimte moeten gaan uitkijken.

Anneke Hulsbosch helpt als eigenares van Rupz-ondernemers in de zorg met het starten, groeien en bloeien van hun eigen praktijk. www.rupzonline.nl

Zintuigenprikkels

ZINTUIGENPRIKKELS BOEKEN DVD’S CD’S

APP’S

Handboek ontwikkelingsgericht coachen Hefboom voor zelfsturing

Dit boek is een longseller geworden. Het hoofddoel van dit boek is het aanreiken van kapstokken om het ontwikkelingsgerichte aspect in coaching methodisch te kunnen hanteren. Het boek bevat veel schema’s, technieken, voorbeelden, cartoons en vier uitvoerige cases uit diverse sectoren. De modellen zijn oorspronkelijk en resultaat van onderzoek. Het uitgangspunt is dat, als je mensen vooruit wil helpen in hun ervaringen, activiteiten of projecten, je meer moet doen dan ondersteunen of acties opvolgen. Het ontwikkelingsgerichte aspect bestaat erin na te gaan hoe de persoon alles wat hij doet en meemaakt, kan inbedden in zijn identiteitsontwikkeling en zich van daaruit een grotere zelfsturing eigen maakt. De modellen en technieken worden stevig onderbouwd met een visie op wat coaching als maatschappelijke trend kan betekenen. Coaching is een nieuwe naam, maar ook een nieuwe gespreksvorm. Het unieke van coaching is dat het aspecten uit het persoonlijke leven van mensen niet als problemen bekijkt, maar plaatst in een educatief en ontwikkelingsgericht kader. Coaching transformeert problemen, gebeurtenissen, patronen en verstrengelingen door ze onder projectmatige zelfsturing te brengen. Deze filosofie is volledig verankerd in de schrijfstijl van de auteur. Het boek bestaat uit 5 modules: Module 1: Typisch coaching: ontdek jezelf als coach Module 2: De verstrengeling tussen de persoon en zijn projecten: zoek het patroon Module 3: De stappen van een coachingsgesprek: reflecteer over de wijze van aanpak Module 4: Fasen in het coachingstraject: volg de persoonlijke ontwikkeling Module 5: Het ontwikkelingsdenken: detecteer het niveau van zelfsturing Auteur: Rudy Vandamme Uitgeverij: Boom/Nelissen ISBN: 9024 4163 02

Omgaan met burn-out

Preventie, behandeling & reïntegratie Dertien procent van de werknemers krijgt burn-outklachten. In Omgaan met burnout geven deskundigen hun visie op de fysieke en psychologische achtergronden van burn-out. Het boek maakt duidelijk dat bepaalde arbeidsomstandigheden ongemerkt tot chronische stress en daardoor tot uitputting kunnen leiden. Ook de juridische valkuilen van burn-out komen aan bod. Het boek is een pleidooi voor een evenwichtige levenshouding en bevat richtlijnen voor individuen en organisaties om het werk anders in te richten. Mr. dr. Carien Karsten is schrijfster en psychotherapeute. Als management-consultant heeft zij B&A/Prometheus opgericht. Dit bureau houdt zich bezig met preventie, behandeling en terugkeer naar het werk bij burn-out en andere arbeidsgerelateerde problemen. Carien Karsten studeerde Nederlands Recht en Klinische psychologie aan de Universiteit van Groningen. Zij promoveerde op de wijze waarop heroïneprostituees zich door het leven slaan. Auteur: Carien Karsten Uitgeverij: Kosmos Uitgevers ISBN: 9789 0215 5186 9

Zintuigenprikkels

Lonely Planet – Happy

Geheimen, wijsheden en ceremoniën uit de hele wereld Hoe bereik je je doelen of hoe vind je het geluk? Het zijn vragen die mensen overal ter wereld al eeuwenlang bezighouden. Lonely Planet verzamelde in het nieuwe boek Lonely Planet – Happy maar liefst 55 wijsheden, geheimen en vieringen waarmee verschillende culturen het geluk proberen te vinden. Een kleurrijk cadeauboek vol waardevolle kennis! Niemand kent de wereld zo goed als Lonely Planet. In Lonely Planet – Happy komen nu niet de praktische kanten van een land of gebied aan bod, maar juist de emotionele en spirituele. Hoe komt het dat Bhutan het gelukkigste land ter wereld is? Waarom zijn Italianen in een dorp bij Rome zo snel over hun overspelige partner heen? En waarom staan veel Chinezen dagelijks voor zonsopgang op voor een tai chi-sessie op straat De geheimen, wijsheden en vieringen in Lonely Planet – Happy zijn verdeeld over de thema’s jeugd, ouderdom, liefde, dood, werk en familie. Ze bieden een fascinerende en inspirerende blik achter de schermen van culturen van over de hele wereld. Lonely Planet – Happy bevat prachtige illustraties en foto’s. Een ideaal cadeauboek voor reizigers én thuisblijvers! Uitgeverij: Kosmos Uitgevers ISBN: 9789 0215 5043 5

Zin om te verdwalen Zin om te verdwalen is een verzameling van korte verhalen, gedichten en foto’s met zingeving en spiritualiteit. Vanuit deze drie dimensies word je meegenomen in de denken gevoelswereld van de schrijver. Dit geeft de kans om mee te verdwalen in een nieuwe wereld vol inspiratie. Anthony Willems zoekt zijn weg in het subtiele en ijle van de spirituele wereld, gezien vanuit onze dagelijkse fysieke wereld. De kracht van zijn observaties schuilt in het feit dat hij hierin heel dicht bij zichzelf blijft. Anthony Willems is haptonoom, fysiotherapeut en wetenschappelijk onderzoeker. Hij studeerde Interreligieuze Spiritualiteit aan de Radboud Universiteit. Als haptonoom/fysiotherapeut werkt hij zowel in de topsport als in de zakelijke wereld aan het optimaliseren van presteren. Auteur: Anthony Willems Uitgeverij: Inmoquest i.s.m. Nachtwind ISBN: 9790 8189 1806

Naamloos-2 1

27-03-12 13:26

Patienten staan te vaak in de kou

Patiënten staan te vaak in de kou

Door: Marja den Otter In ziekenhuizen overlijden jaarlijks 2000 patiënten als gevolg van potentieel vermijdbare medische fouten. En dan zijn er nog de incidenten zonder dodelijke afloop. Voor de partijen die dit aangaat (zowel zorgverleners als patiënten), leveren deze situaties veel stress en verdriet op. Maar veel aandacht voor individuele incidenten is er niet. Wim van der Pol wil met zijn nog jonge praktijk Amiz daarin verandering brengen. Hij helpt patiënten en zorgverleners die met een incident te maken krijgen, waarbij hij zowel oog heeft voor de medisch-inhoudelijke kant als voor de emotionele gevolgen van de zaak.

hem gaan uitzoeken hoe lang die ziekte zou kunnen duren. Daarvoor heb ik literatuur bestudeerd en specialisten geraadpleegd. Het bleek dat de ziekte hooguit vijf tot zes weken zou aanhouden. Dat kon ik hem al heel snel vertellen. Toen de man dit wist, heeft hij geen klacht meer ingediend.” De moraal van dit verhaal is dat hoe eerder dergelijke zaken worden aangepakt en duidelijkheid kan worden gegeven, hoe beter dat is. “De eerste 48 uur na een incident gaat er veel fout en gaan er veel gegevens verloren. In die uren moet je erbij zijn. Men zou mij vlak na een incident moeten inhuren. Maar in de praktijk blijkt dat moeilijk te zijn.” Toch valt er juist dan winst te boeken. Als zaken snel duidelijk kunnen worden gemaakt, zijn de emoties nog niet zo hoog opgelopen. Blijft een zaak vijf, zes weken liggen, wat gebruikelijk is in een klachtenprocedure (tuchtzaken duren nog veel langer), dan hebben mensen zich emotioneel vaak al zo ingegraven dat het veel lastiger is er nog uit te komen.

Wim van der Pol is van origine ziekenhuisapotheker. Van 1974 tot 2011 werkte hij voor enkele algemene ziekenhuizen, psychiatrische instellingen en voor instellingen voor verstandelijk gehandicapten in Nederland. Daarnaast was hij jarenlang betrokken bij meldingsen vertrouwenscommissies en tuchtcolleges. Het directe contact met de patiënt, dat heeft hij tijdens zijn loopbaan het meest gemist, zegt hij. Na zijn pensionering besloot hij daarmee iets te gaan doen en zette een praktijk op voor zowel patiënten als zorgmedewerkers die te maken hebben met een medisch incident. “Ik heb er behoefte aan om mensen te helpen als het fout gaat of fout dreigt te gaan. Patiënten komen nu te vaak in de kou te staan.” Van der Pol wil patiënten en zorgmedewerkers gidsen. Niet alleen medisch-inhoudelijk, maar ook op emotioneel gebied. Voor dat laatste volgde hij een opleiding als counselor/therapeut. Dat deze vorm van hulp nodig is, daaraan twijfelt hij niet. Voorbeelden heeft hij genoeg. Zo werd zijn hulp kortgeleden ingeroepen door een patiënt die in het kader van een kankerbehandeling een overdosis cytostatica had gekregen. Onder meer als gevolg hiervan kreeg de patiënt diabetes. Hij vroeg zich sterk af of hij nu voor de rest van zijn leven diabetespatiënt zou blijven. Binnen het ziekenhuis was er niemand die hem hierop een antwoord gaf. Maar er was ook niemand die zich had verdiept in de achtergrond van deze vraag. De patiënt was namelijk in familiekring geconfronteerd met een ernstig verloop van diabetes. Daaruit kwam zijn ongerustheid voort. “Ik ben voor

“Het counselen is heel erg nodig, dat heb ik wel gemerkt.” Zowel van de patiënt als van de zorgverleners die ook een beroep op Amiz (Advisering Medische Incidenten in de Zorg) kunnen doen. Van der Pol noemt als voorbeeld de ontreddering van een afdeling waar een kind was overleden na toediening van een verkeerd geneesmiddel. “De afdeling was helemaal van slag. De verpleging wist niet hoe zij dit moest aanpakken. Hoe ga je om met een incident? Dat is een complex psychosociaal traject. Ik probeer in het eerste stadium de emotie te kanaliseren, de zaak te analyseren en later ook verbetervoorstellen te doen.” Hiervoor heeft Van der Pol een methode ontwikkeld, het Prismagister. Amiz (een knipoog naar de veel gebruikte term onder medici: amice) wil onafhankelijke, professionele begeleiding bieden, advies en ondersteuning geven en vooral snel werken. “Zorgmedewerkers kunnen desgewenst patiënten of familieleden wijzen op het bestaan van de nieuwe praktijk. Een uitgebreide zorgverzekering dekt zelfs de kosten van de therapeutische gesprekken”, aldus Van der Pol. Kijk voor meer informatie op www.amiz.nl. Het counselen is heel erg nodig, dat heb ik wel gemerkt ‘Patiënten staan te vaak in de kou’

NFG-cursussen

Dit najaar van start!

NFG-cursussen

Huiselijk geweld In de cursus Huiselijk geweld staat centraal hoe je als hulpverlener om moet gaan met huiselijk geweld en het protocol. Veel hulpverleners beseffen (nog) niet wat dit betekent en wat voor een impact het protocol huiselijk geweld kan hebben op de hulpverlener als hij er niet goed van op de hoogte is. Een must voor allen die werkzaam zijn in de psychosociale zorg. De vorkmethodiek De vorkmethodiek is bij uitstek geschikt om op een ontwikkelingsgerichte manier gesprekken te voeren. Rudy Vandamme creëerde dit meersporenmodel gedurende zijn vijftienjarige loopbaan als coach en opleider. Het model stelt professionals in staat om welgevormde ontwikkeling bij hun cliënten systematisch te hanteren. Als je ontwikkeling ‘vorm’ wilt geven en je wilt dit doen op een duurzame en betekenisvolle manier, kun je het vorkmodel gebruiken om de voortgang vast te stellen maar ook om deze in beweging te zetten. Je leert alle aspecten in vogelvlucht kennen en gaat daarna de diepte in.

Praktijkvoorbeelden Een patiënt met een bloedziekte krijgt van de apotheek medicijnen met een veel langere gebruiksperiode dan was voorgeschreven door de specialist. De eigen afweer is sterk verminderd en er is diabetes ontstaan. Amiz onderzoekt in overleg met de familie de oorzaken. Deze worden besproken met de betrokkenen en de voorgestelde verbeteringen blijken voor meer geneesmiddelen te gelden. De patiënt en familie worden goed begeleid in het herstelproces dat maanden nodig heeft. Men is dankbaar voor de duidelijkheid en dient geen klacht in. Een patiënt krijgt maandenlang verkeerde medicijnen door een bereidingsfout van de apotheek. Doordat de patiënt de nieuwe medicijnen steeds bij de oude stopt in een grote doos, valt het niet op dat de medicijnen niet goed werken. Na maanden uitgebreid lichamelijk onderzoek worden de medicijnen onderzocht. Tussen de goede medicijnen zitten heel sterk werkzame medicijnen die aanzienlijke endocrinologische schade aanrichten. Amiz bespreekt de schade, de oorzaak en de gevolgen en stelt een rapport op over de complexe gebeurtenissen. De patiënt krijgt weer vertrouwen en dient geen klacht in.

RET Bij de theorie van RET wordt gebruikgemaakt van de letters ABC. A staat voor aanleiding (oorzaak), B staat voor de bril waardoor je kijkt (overtuiging), C staat voor consequentie (het gevolg). (Engels: Activating event, Belief, Consequence). Dat weet je ongetwijfeld nog vanuit de opleiding. Maar als je RET niet dagelijks gebruikt, kan die kennis wel eens weggezakt zijn. Deze cursus is dé kans om die weer op te halen en verder de diepte in te duiken. Psychosociale hulpverlening vanuit een christelijke identiteit Dat cliënten met een christelijke achtergrond op een andere manier naar bijvoorbeeld zingevingsvraagstukken kijken, weten velen van ons. Maar hoe ermee om te gaan? Natuurlijk scheelt het als je zelf als hulpverlener een christelijke achtergrond hebt, maar stel: je hebt die achtergrond niet. Wat dan? Deze cursus zal op een inspirerende manier laten zien hoe je als (niet) christelijke hulpverlener hulp kunt geven aan mensen met een christelijk achtergrond. Ga voor meer informatie en inschrijven naar www.nfgcursus.nl.

Cursusoverzicht Najaar 2012 TA-academie: •Begrijpen en veranderen (28 en 29 september) •De therapeutische relatie: overdracht en tegen overdracht (29 september)

Een patiënt voelt zich plotseling ernstig ziek en beroerd en belt de huisartsenpost. Deze stelt een paar vragen en adviseert paracetamol. Na een paar dagen wordt de alleenstaande patiënt thuis in deplorabele toestand aangetroffen en belandt op de intensive care. Na wekenlang herstel wordt het voorval met Amiz besproken. Deze adviseert het Tuchtcollege in te schakelen om in het bezit te kunnen komen van alle gegevens van de huisartsenpost. Na het beluisteren van de opgenomen gesprekken wordt zowel voor de patiënt als voor de huisartsenpost duidelijk dat de ernst van de situatie niet helder is verwoord en bevraagd. De patiënt is blij met de begeleiding door Amiz.

Annemiek Beck van Wereldpartners: •Huiselijk geweld (12 en 26 oktober) Rudy Vandamme en Jikke Ruiter van het Vandamme Instituut: •De vorkmethodiek (3, 10 en 31 oktober) Gradatim: •RET (3, 17 en 24 november) Bureau de Roos: •Psychosociale hulpverlening vanuit een christelijke identiteit (data volgen)

Wim van der Pol is apotheker en counselor/therapeut in gesprekstherapie. Hij helpt patiënten en mensen, werkzaam in de zorg, die hulp nodig hebben bij of na risicovolle medische behandelingen of medicatie. www.amiz.nl

NFG-opleiding

STILSTAAN

OM VERDER TE KOMEN Gradatim Academie heeft speciaal voor de NFG een aantal nascholingsactiviteiten ontworpen onder het motto Stilstaan om verder te komen.

Iemands leven kan ingrijpend veranderen na de constatering van een chronische ziekte: naast lichamelijke klachten kunnen ook angst en onzekerheid over de toekomst het dagelijks functioneren sterk beïnvloeden. Soms slagen patiënten en hun naasten er niet in alle problemen zelf het hoofd te bieden. In die gevallen kan ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening hulp uitkomst bieden.

Jezelf verdiepen. Geprikkeld worden door inhoud. Geïnspireerd raken. Gradatim Academie denkt net even wat verder, denkt vanuit ervaring. Deelnemers bij Gradatim leren echt te luisteren naar hun ervaring en toetsen deze aan onderwerpen en thema’s die in de toekomst het verschil gaan maken. Stilstaan om verder te komen dus.

Verdiepingsdag RET en ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening De Rationeel Emotieve Therapie (RET) is als methodiek al jaren ingeburgerd. De insteek is sterk cognitief en vergt veel van het vermogen om logisch te redeneren, van zowel cliënt als hulpverlener. Wat doe je echter als de cliënt wel wéét in z’n hoofd hoe hij moet handelen, maar daar geen gevóel bij heeft. Hoe kun je dan van een gesprek iets anders maken dan alleen maar bij elkaar zitten en praten? Is het de empowerment of het werken in het hier en nu waar de verbinding ligt tussen RET en de ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening?

Voor de NFG heeft Gradatim Academie een betekenisvol nascholingsprogramma samengesteld. Kort samengevat komen onderstaande onderwerpen aan bod. Training Ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening Het methodisch hanteren van jezelf als persoon is de uitdaging voor de ervaringsgerichte psychosociale hulpverlener. Het beroepsmatig handelen door middel van persoonlijk reageren is zijn kracht. Daarbij gaat het zowel bij de cliënt als bij hemzelf om het vinden van een goede balans tussen autonomie en verbondenheid. Autonomie gaat om een vorm van persoonlijke identiteit waarmee ieder zich wil onderscheiden van de ander. Verbondenheid gaat om de wil en het streven van een ieder naar relaties met anderen. Werken vanuit of met de begrippen autonomie en verbondenheid betekent dat de ervaringsgerichte psychosociale hulpverlener voortdurend de dialoog aangaat met de cliënt vanuit een balans tussen identificatie en betrokkenheid aan de ene kant (verbondenheid) en afstand en eigen autonomie aan de andere kant.

Verdiepingsdag Psychodrama en er varingsgerichte psychosociale hulpverlening Psychodrama is een methodiek ontwikkeld door de psychiater Moreno in 1921. Hij creëerde het uit zijn vroegere werk met groepstherapie, sociometrie en improvisatietoneel. Hij bedoelde er veel meer mee dan alleen een therapeutische methode. Eigenlijk is het geschikt voor alle gebieden waar wij in ons leven bij betrokken zijn. Voorop bij psychodrama staat het beleven, ontdekken, herkennen en van daaruit erkennen van de communicatie van jezelf en de ander. Interactie is het belangrijke speerpunt en hierin ligt de verbinding met de ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening.

Training Gestalt en ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening Gestalttherapie is een actieve en ervaringsgerichte vorm van hulpverlenen. Een methodiek van het hier en nu. Open staan voor wat er in je leeft. Het is een methodiek die empowerment hoog in het vaandel heeft staan. Gestalt leidt tot zelfondersteuning; keuzes kunnen maken in overeenstemming met de eigen behoeften en de omgeving. Gestalt richt haar focus op verbondenheid, op het herstel van het contact met jezelf en je omgeving.

Met elkaar stilstaan om verder te komen. Hierin zit de beweging en de dynamiek. Kennis en ervaringen betekenis geven en die te mobiliseren en organiseren voor onszelf in relatie tot die anderen met wie en voor wie wij werken. De trainers en docenten van Gradatim Academie staan garant voor een interessante mix van theorie en praktijkervaring. Deelnemers leren om breder te denken vanuit de eigen kracht en ervaring. Om zaken in een ander en soms nieuw en verrassend perspectief te plaatsen. Dat verrijkt jezelf en de cliënt en geeft een bredere kijk op het beroepsveld. Stilstaan om verder te komen!

Verdiepingsdag Ervaringsgerichte psychosociale hulpverlening bij chronisch somatische aandoeningen Een behoorlijk deel van de Nederlandse bevolking lijdt aan één of meer chronisch somatische aandoeningen. Volgens het CBS lijdt ongeveer 20% van de jongeren tot 18 jaar aan een chronische ziekte en met het stijgen van de leeftijd neemt dit percentage alleen maar toe.

Wilt u meer informatie of wilt u zich opgeven voor deze cursus? Ga naar www.nfgcursus.nl

Inst1_Layout 1 8-5-2012 15:08 Page 1

Instituut voor Eclectische Energetische Natuurgeneeskunde Secretariaat: Mariet van Buuren BNG®, Thornerweg 3A, 6097NC Panheel, telefoon 0475-572988 Email: info@instituuteen.nl website: www.instituuteen.nl

Geaccrediteerd door het SNRO, KTNO, VIV, VBAG, LVNG, De NFG, BATC, RING, ZHONG etc. HBO Opleidingen HBO Registeropleiding Eclectisch Energetisch Natuurgeneeskundig Therapeut HBO Registeropleiding Basis Medische Vakken HBO Opleiding Psychosociale vakken Bijscholingen, cursussen en workshops (Geaccrediteerd door KTNO) Klassieke Homeopathie, Feng Shui, Ankhtherapie, Voetreflexologie Dolfijnenergie, Communicatie en NLP binnen de hulpverlening Werken met de E.E.N.® Energetica, EHBO, BLS, PBLS en AED

RUIM 40 MILJOEN MENSEN OP DE VLUCHT IN LANDEN ALS CONGO, KENIA, DARFUR IN SOEDAN, SRI LANKA EN COLOMBIA ZIJN MILJOENEN MENSEN OP DE VLUCHT.

GEEF VANDAAG NOG OP GIRO 999

of doneer online op www.vluchteling.nl

Ondersteund het collageen Houdt de vaatwand sterk en de bloedvaten soepel Beschermt bij veroudering door vrije radicalen

Beschermt bij veroudering door vrije radicalen

MASQUELIER’s Anthogenol ®

Bevordert de doorbloeding o.a. ogen, benen en huid

Houdt de bloedvaten soepel en de vaatwand sterk

‘Als zorgprofessional wilt u voor uw patiënten bewezen effectiviteit en wetenschappelijke kwaliteit. Kunt u zich minder permitteren?’ Anthogenol® bevat dé unieke combinatie van MASQUELIER’s® Original OPC-85® en french Pine Bark Extract®. Dit houdt de bloedvaten soepel en de vaatwand sterk. Anthogenol® is goed voor de doorbloeding waardoor voedingsstoffen goed worden opgenomen en afvalstoffen snel en effectief worden afgevoerd. Schade door vrije radicalen wordt voorkomen door de hoge concentratie anti-oxidanten. Anthogenol® geeft meer energie en zorgt voor een snel herstel na inspanning. Zo helpt Anthogenol® vitaal en gezond te blijven, zelfs op hogere leeftijd.

Anthogenol is verkrijgbaar bij Holland Pharma, de NatuurApotheek en de Roode Roos. Voor meer informatie kijk op www.nutrilogic.nl

Milde tot matige depressieve klachten?

Start met Hyperiplant

Geregistreerd U.A. geneesmiddel

Ervaar het verschil •

Bewezen effectief 1-7

•

Goed verdraagbaar, zelden bijwerkingen werkingen8-9

•

Gestandaardiseerd sint-janskruidextract uidextract WS® 5570

•

Uitsluitend verkrijgbaar bij de (internet-)apotheek nternet-)apotheek

•

Zonder recept

Zie voor referenties en verkorte productinformatie elders in dit blad. U kunt deze ook vinden op de website www.hyperiplant.nl