PSC Magazine Editie 4 - 2012

NFG

PSC

Augustus 2012 • 2e jaargang • www.pscmagazine.nl

Informatie- én inspiratiebron voor professionals

aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg en Adiona, platform voor kindercoaching

Narratieve zorg, zorg die persoonlijke verhalen vooropstelt • Schrijf jezelf gelukkig Spiegelen van jezelf zorgt voor verbinding vanuit jezelf Relatietherapie, echt iets van deze tijd • Ontspannen, zet de verdubbelaar in Huiselijk geweld

Levensverhalen 1

spreken zien weten zijn voelen handelen liefhebben

SanoConcept

synergie vanuit de bron

CHAKRA FYSIEK

ENERGIE Onbewuste drijfveren, emoties en predisposities vormen bij veel gezondheidsklachten een factor van belang. Het SanoConcept hanteert een geïntegreerd model waarin drie niveaus worden onder-scheiden: het fysieke, energetische en persoonlijkheids- of psychovegetatieve niveau.

In dit concept spelen de persoonlijkheidskenmerken ofwel de chakra’s een sleutelrol.

Chakra’s komen overeen met de psychovegetatieve stuurcentra in de hersenen. Daar zetelen de fixaties en remmingen die energetische en somatische verstoringen kunnen veroorzaken of beïnvloeden.

Het SanoConcept biedt u een werkbaar medisch-klinisch model en uitgebreide ondersteuning middels diverse opleidingen. Vraag nu het gratis vademecum aan.

Uitgebreide testset van 40 energetische producten is verkrijgbaar voor maar €15,-.

Kijk voor meer informatie op www.SiVAS.nu

SiVAS

Subtiele interventies met behulp van het Vasculair Autonoom Signaal

SanoPharm Nederland bv - Prins Hendrikweg 2 - 3771 AK - Barneveld 2 T 0342-420714 - F 0342-420686 - www.sanopharm.com - info@sanopharm.com

Voorwoord - Sacha van den Ende

Beste lezer, Als kind hebben velen van ons het wel eens gedaan: een dagboek bijhouden. Zo staat er bij ons op zolder een doos van mijn partner. Speciaal voor deze editie hebben we de doos van zolder gehaald en mocht ik een blik werpen in de schriftjes die erin zitten. Het zijn er een heleboel en allemaal verschillend. Het handschrift verandert met ieder schriftje. Ook wat er geschreven staat, verandert. In het begin staat er wat ze die dag gedaan heeft, wat of wie ze wel leuk vindt en wat of wie niet. Er staan tekeningen in en er zitten bonnetjes en andere aandenkens in geplakt. Naarmate de jaren verstrijken, worden de verhalen langer en de onderwerpen diverser. Het gaat niet meer alleen over wat ze heeft meegemaakt, maar ook over hoe ze het beleefd heeft.

Ergens in haar puberjaren houdt het op. In die doos op zolder zit haar levensverhaal, of eigenlijk het verhaal van een jaar of acht van haar leven.

De doos gaat weer terug naar zolder. Op de terugweg naar beneden zijn haar handen niet leeg. Ze neemt een leeg schrift mee om haar oude gewoonte weer op te pakken. Ze is weer helemaal geĂŻnspireerd.

Voor wie op zolder niet zo’n doos met schriftjes heeft staan, vormt deze editie van PSC Magazine misschien een inspiratiebron. Verderop staat bijvoorbeeld een recensie van het boek Op verhaal komen van onder andere Ernst Bohlmeijer. Bohlmeijer studeerde klinische en gezondheidspsychologie en is verbonden aan de Universiteit van Twente waar hij mede het Levensverhalenlab heeft opgericht. Het Levensverhalenlab richt zich op de rol die verhalen spelen bij het bevorderen van de geestelijke gezondheid. Het lab onderzoekt de relatie tussen levensverhalen en geestelijke gezondheid, ontwerpt verhalende interventiemethoden en bestudeert de rol van verhalen in de alledaagse zorgverlening.

In het hoofdartikel van deze editie vertellen Ernst Bohlmeijer en Anneke Sools uitgebreid over hun vakgebied.

Een uitgelezen moment om te oefenen met het schrijven van je levensverhaal of het bijhouden van een dagboek is bijvoorbeeld een vakantie. Dit is een afgebakende en overwegend positieve periode. Bovendien is het tijdens een vakantie makkelijker om tijd te maken voor het schrijven.

Een andere reden om het schrijven tijdens de vakantie op te pakken kan de ontspanning zijn die het geeft. Het schrijven vermindert of stopt het piekeren en het papier is de vriend of vriendin die er altijd is om je verhaal bij kwijt te kunnen. En het papier is de spiegel die we onszelf kunnen voorhouden.

Voor wie er zelf niet aan toekomt zijn levensverhaal op te schrijven, bestaat de mogelijkheid hiervoor een ander te vragen. Ook hierover kunt u verderop in deze editie meer lezen.

Ik ga het zeker proberen, mijn levensverhaal opschrijven. Ik weet niet zeker of er straks op zolder ook een doos komt te staan met mijn schriftjes. Ik ben meer van de moderne technieken en ga een digitaal schriftje volschrijven.

Ik wens u veel leesplezier. En schrijfplezier natuurlijk!

Sacha van den Ende Hoofdredacteur

redactie@pscmagazine.nl

3

Colofon

PSC sponsors

PSC Magazine wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de zeer gewaardeerde bijdrage van onze sponsors

Hoofdsponsor VSM Geneesmiddelen bv www.vsmprofessional.nl

Co-sponsors SanoPharm Nederland bv www.sanopharm.com

Nutrilogic Benelux www.nutrilogic.nl

Colofon

PSC Magazine, informatie- én inspiratiebron voor professionals aangesloten bij de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg en Adiona, platform voor kindercoaching Hoofdredactie Sacha van den Ende E-mail: sacha@pscmagazine.nl Bladmanager: Doriene van Luttervelt E-mail: doriene@pscmagazine.nl Redactie Sandrine Baaij Maartje Albert Doriene van Luttervelt Eindredactie: Marianne Smits Redactieadres Sabangstraat 14 2612 BK Delft Telefoon: +31 (0)15 88 71 276 Fax: +31 (0) 84 74 40 468 Uitgever Inspired Publishing Contactpersoon: Sacha van den Ende Sabangstraat 14 2612 BK Delft Telefoon: +31 (0)15 88 71 276 info@inspiredcommunications.nl Vormgeving Eefje Kleijweg, grafisch ontwerp en illustraties Druk Drukkerij Bestenzet bv, Zoetermeer

Lezersservice PSC Magazine verschijnt zes keer per jaar.

Het wordt in 2012 toegezonden aan alle leden van beroepsorganisatie NFG (Nederlandse Federatie Gezondheidszorg) en alle leden van Adiona, platform voor kindercoaching.

De volgende editie verschijnt in oktober 2012.

Kopij voor editie 5/12 dient uiterlijk 27 augustus 2012 in het bezit te zijn van de redactie.

Abonnementen Jaarabonnementen per zes nummers: € 39,95 De abonnementsprijs dient bij vooruitbetaling te worden voldaan.

U ontvangt hiervoor een factuur. Nieuwe abonnementen kunnen op elk moment van het jaar ingaan.

Opzegging dient schriftelijk, ten minste 2 maanden voor afloop van de abonnementsperiode, te worden ingediend bij de uitgever.

Adreswijzigingen Adreswijzigingen graag zo spoedig mogelijk schriftelijk indienen bij de uitgever per post of per e-mail: abonnement@pscmagazine.nl

4

Losse edities Kijk voor losse edities op www.pscmagazine.nl Disclaimer De informatie in dit blad is uitermate zorgvuldig opgesteld en gecontroleerd. De uitgever is evenwel niet aansprakelijk voor de inhoud van ingestuurde c.q. aangeboden artikelen, productinformatie en voor eventuele schade als gevolg van vermeende (medische) adviezen, onverhoopte onjuistheden en/ of onvolledigheden. De uitgever draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van advertenties. ©Copyright Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Inspired Publishing. Alle rechten voorbehouden.

Inhoudsopgave

In deze editie

3 6

26

Voorwoord - Sacha van den Ende

PSC-dagen 2012: Veelzijdig en inspirerend

NFG nieuws - Carry Huijink-Jansen

Schrijf jezelf gelukkig!

In gesprek met Frauke van Hulten

18

21 22 24

Lifestyle - Maartje Albert

Waarom er zoveel belangstelling is voor de coach en therapeut als ondernemer! - Marijke Eggink

31 32

Van de voorzitter - Rick Denkers

Column - Marijke van den Berg

Relatietherapie, echt iets van deze tijd!

In gesprek met Marcella Hagenaar

29 30

Interview - Narratieve zorg, zorg die persoonlijke verhalen vooropstelt

10 13 14 15 16

NFG-Scholingsaanbod aXiehuis: een uitkomst voor gezinnen in vechtscheiding Maud Schaepkens

35 36 37

Spiegelen van jezelf zorgt voor verbinding vanuit jezelf Adiona

Column - Martine Clausen

NFG-ledenvoordeel bij OHRA

Last van de crisis? Hier ligt een uitdaging!

Anneke Hulsbosch

38 40

Fytofacts

Zintuigenprikkels

Inspirerende locatie - Dominicanenklooster

42

5

Zintuigenprikkels

Ontspannen, zet de verdubbelaar in!

Sietske van der Veen NFG-scholing - Annemieke Beck

Interview

“Naast het aangetoonde belang van het ophalen van herinneringen, zou narratieve zorg ook de weerbaarheid van patiënten versterken.”

6

Narratieve zorg, zorg die persoonlijke verhalen voorop stelt

Narratieve zorg,

zorg die persoonlijke verhalen vooropstelt

Een interview met Ernst Bohlmeijer en Anneke Sools Door: Sandrine Baaij, redactie PSC

doel in het leven, omgevingsbeheersing, autonomie en positieve relaties. Hieraan werd eind jaren ’90 van de vorige eeuw het sociaal welbevinden toegevoegd. Dat omvat sociale acceptatie, sociale actualisatie, sociale contributie, sociale coherentie en sociale integratie. Op basis van diverse bevolkingsonderzoeken naar deze drie vormen van welbevinden, zowel onder volwassenen als onder jongeren, zijn significante relaties ontdekt tussen positieve geestelijke gezondheid en lichamelijke ziekte, het gebruik van de gezondheidszorg en arbeidsproductiviteit. Hoewel meer onderzoek noodzakelijk is, lijkt positieve geestelijke gezondheid een belangrijke beschermende factor voor psychische stoornissen en klachten. De onderzoeken onderbouwen de relevantie van investeren in positieve geestelijke gezondheid.1

Hoewel het principe van narratieve zorg in het buitenland al bekend is, neemt de belangstelling in Nederland voor deze vorm van interventie toe. Door herinneringen op te halen en over het leven te vertellen, wordt de cliënt geholpen in het interpreteren, aanvaarden en zichtbaar maken van zijn of haar levensweg. De cliënt komt ‘op verhaal’ en kan invulling en betekenis geven aan zijn leven. Er wordt een besef van continuïteit en/of integriteit ontwikkeld. Vooral ouderen met een beperkt levensperspectief zoeken op een bepaald moment naar een vorm van ‘closure’ (ook wel reminiscentie genoemd, een psychologisch proces waarbij mensen terugblikken op hun leven om een bepaalde acceptatie te realiseren): mensen vragen zich dan af of zij goed hebben geleefd, of hun leven afgerond is en hoe zij een betere of mooiere invulling aan hun leven kunnen geven. Maar ook jongeren kijken vooruit en blikken terug om grip te houden op hun eigen leven. Gezien de positieve effecten van herinneringen ophalen en het vertellen van levensverhalen, wordt narratieve zorg doelbewust als interventie aangemoedigd met als doel de weerbaarheid van de cliënt te vergroten. Het helpt de cliënt zich narratief te handhaven. Door reconstructie van het levensverhaal kan een vastgelopen situatie in een nieuw perspectief worden geplaatst of kunnen negatieve levenservaringen van een andere betekenis worden voorzien. Met als doel, het ontwikkelen van een positieve geestelijke gezondheid.

Aanvullend detail op het onderzoek naar het welbevinden van het individu is het onderzoek ‘Sociale condities voor menselijk geluk’ van Emeritus Hoogleraar Ruut Veenhoven, verbonden aan de faculteit Sociale Wetenschappen aan de Erasmus Universiteit. Hij is één van de weinige onderzoekers die al meer dan 30 jaar onderzoek doet naar het begrip geluk.

Eén van de huidige investeringen in positieve geestelijke gezondheid in Nederland is geïnitieerd door de Universiteit Twente. In het onderzoekscentrum Levensverhalenlab wordt onderzoek gedaan op het terrein van narratieve psychologie en geestelijke gezondheidszorg. Met het Levensverhalenlab beschikt de universiteit over het derde wetenschappelijke onderzoekscentrum in de wereld, met als doelstelling funderend onderzoek naar de effectiviteit en toepassing van narratieve zorg binnen het Nederlandse gezondheidszorgsysteem. Onderzoekers willen met het Levensverhalenlab een bijdrage leveren aan een persoonsgerichte benadering in de geestelijke gezondheidszorg.

Ook wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het gebruik van levensverhalen in de diagnostiek en hoe therapieverhalen als methode kunnen worden ingezet om processen en uitkomsten van therapie te evalueren. Narratief-psychologische onderzoeksmethoden worden gebruikt bij het bestuderen van de relatie tussen professionals en cliënten en bij het implementeren van vernieuwende zorgvisies.

Mensen hebben een uiteenlopende mening over het begrip gezondheid. Gezondheid is een toestand van niet-ziek-zijn, een goed gevoel, gelukkig en tevreden zijn, een goede lichamelijke conditie. Een combinatie van factoren waarbij het accent op de gemoedstoestand ligt waarin de mens verkeert. Omdat het begrip gezondheid niet zo eenvoudig is te omschrijven, heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO: World Health Organisation) de volgende definitie geformuleerd: ‘Onder gezondheid wordt verstaan het welbevinden of het welzijn op lichamelijk, geestelijk, economisch en sociaal vlak. Gezondheid is niet alleen de afwezigheid van ziekten en gebreken.’

In deze definitie spelen niet alleen lichamelijke en geestelijke aspecten een rol. Ook economische en sociale aspecten kunnen invloed hebben op het fysiek en geestelijk welzijn van het individu.

Hoe zijn jullie op de gedachte gekomen om onderzoek te doen naar het effect van narratieve zorg?

Bohlmeijer: “Ruim 50 jaar geleden is een belangrijk wetenschappelijk artikel verschenen, geschreven door een beroemde Engelse psychiater, over het principe van ‘life review’. Deze psychiater werkte voor een kliniek en wees op het belang van het ophalen van herinneringen. Narratieve zorg sluit ook aan bij de (acht) ontwikkelingsfasen van de mens, zoals beschreven door ontwikkelingspsycholoog Erik Erikson. Mensen willen hun leven ten goede keren en zoeken naar een bepaalde acceptatie. Dit kan aan het eind van een leven zijn, maar ook gedurende het leven, wanneer een breukervaring optreedt. Men ervaart de noodzaak om betekenis te geven aan een bepaalde gebeurtenis. En hoe doet men dat? Door middel van verhalen.

Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw bestaat veel interesse voor het subjectieve of emotionele welbevinden van mensen. Het gaat vooral om het ervaren van positieve gevoelens, de afwezigheid van negatieve gevoelens en het ervaren van levenstevredenheid.

Een andere component die eind jaren ’80 werd uitgewerkt en volgens onderzoekers het welbevinden bepaalt, is het psychologisch welbevinden. Het omvat zelfacceptatie, persoonlijke groei, 1

Bohlmeijer, E.T. (2012) Eudaimonia, voer voor psychologen. Pleidooi voor een heroriëntatie van de geestelijke gezondheidszorg. Universiteit Twente (p.27-28)

7

Interview Naast het aangetoonde belang van het ophalen van herinneringen zou narratieve zorg ook de weerbaarheid van patiënten versterken. Deze gegevens hebben mij getriggerd om verder onderzoek te doen naar het effect van narratieve zorg binnen de psychologie.”

met gezondheid. Het interview start met de vraag om het leven als een boek waar te nemen en in hoofdstukken in te delen. Onderwerpen als hoogte- en dieptepunten, waarden, spiritualiteit en toekomstverwachting komen aan de orde. Levensverhalen kunnen vervolgens systematisch worden geanalyseerd.

Op basis van jarenlange analyse van levensverhalen van Amerikanen vond Dan McAdams twee typerende kenmerken: verlossing (‘redemption’) en besmetting (‘contamination’). Bij het eerste type verhaal zijn mensen in staat om op basis van de vroeg verworven overtuiging van eigen talenten om moeilijke omstandigheden ten goede te keren. Zij gebruiken hun talenten en levenswijsheid om zich in te zetten voor de samenleving. Mensen met deze levensverhalen ervaren in het algemeen meer psychologisch welbevinden. In het tweede type verhaal zijn mensen niet in staat om een moeilijke gebeurtenis (ontslag, echtscheiding, ernstige ziekte) te verwerken. De moeilijke gebeurtenis blijft het centrale negatieve thema in het verhaal. Dit type verhaal is geassocieerd met depressie. Een andere bevinding is dat mensen die levensverhalen vertellen waarin generativiteit (zorg hebben voor de ander en voor de continuïteit van het leven) een rol speelt, meer welbevinden ervaren.

Life Review is een directieve en intensieve therapievorm. Getracht wordt om binnen deze therapievorm -naast positieve- ook negatieve ervaringen (mislukkingen, tegenslagen of onopgeloste problemen) naar boven te halen. Door het ophalen van zowel positieve als negatieve herinneringen kan een gebalanceerd levensverhaal worden gecreëerd. Zo kunnen (onverwerkte) gevoelens alsnog worden verwerkt, met meer afstand worden herzien of worden geherwaardeerd. Uitgangspunt hierbij is dat praten en denken over vroeger helpt om de balans van het leven op te maken om tot aanvaarding te komen en om positieve en negatieve levenservaringen te integreren. Hierdoor wordt de kans op een depressie en andere psychische problemen kleiner.

De gespreksthema’s hebben betrekking op verschillende levensfasen en kunnen chronologisch worden onderverdeeld: van kinderjaren, adolescentie, jongvolwassen naar middelbare en oudere leeftijd. Het is vooral in de laatste levensfase dat integratie en herwaardering van levenservaringen centraal te staan. Life Review kan een zingevingsfunctie vervullen en voortschrijdend inzicht bieden.

Jullie doen ook onderzoek naar toekomstverhalen, de wat-als-verhalen. Met welk doel worden deze verhalen onderzocht?

Bohlmeijer/Sools: “Het doel van toekomstverhalen is het stimuleren van de verbeelding. Hoe kunnen mensen hun leven verbeteren en wat is daarbij nodig? In toekomstverhalen wordt de toekomst als ultiem domein gezien van (nog) onbekende mogelijkheden.

Deze worden in de vorm van toekomstbrieven online verzameld.

Binnen narratief onderzoek wordt (veel) aandacht besteed aan herinneringen en terugblikken, maar vormen verhalen over de toekomst een onderbelicht terrein. Toekomstverbeelding is een gids voor het handelen en denken in het nu. Onderzocht wordt ook wat de psychologische functie is van wat-als-verhalen en hoe deze verhalen gecreëerd kunnen worden. Wat vraagt dit van de verhalenvertellers en hun omgeving? Wat is nodig om deze toekomstverhalen te realiseren?

Door verbeelding/visualisatie kun je je eigen toekomst creëren. Opvallend aspect bij het creëren van toekomstverhalen is dat het individu een boodschap wil nalaten. Bepaald wordt wat de betrokken persoon waardevol vindt. Door de vraag ‘wat als’ kan het individu doelen stellen en bepalen wat de moeite waard is om voor te leven. Duidelijk wordt ook wat de betreffende persoon niet (meer) wil. Wat-alsverhalen sluiten mooi aan bij Oplossingsgericht Werken. De betrokkene weet waar hij naar toe gaat. Zo houdt hij het heft in eigen handen, is hij dé actor in zijn levensverhaal. Actorschap wordt in de narratieve psychologie gezien als een belangrijke voorwaarde voor een zinvol en gezond leven. Actorschap is ook het vermogen om richting te geven aan het eigen leven. Ons levensverhaal wordt van betekenis voorzien en wij nemen zelf de regie in handen.”

Binnen het levensverhaalinterview, waarin gekeken wordt naar de levensindeling van het individu, gebruiken jullie het levensinterview van Dan McAdams. Kunnen jullie hier iets meer over vertellen?

Bohlmeijer/Sools:“Levensverhalen en herinneringen vormen een belangrijk onderzoeksdomein van gerontologen die de persoonlijkheid en identiteit van de ouder wordende mens willen bestuderen. De Amerikaanse psycholoog Dan McAdams, grondlegger van narratieve psychologie, gaf aan dat je binnen de persoonlijkheidspsychologie op drie niveaus naar een persoonlijkheid kunt kijken.

Je hebt: 1. de persoonlijke eigenschappen. Dit zijn de karaktereigenschappen; die liggen vast. Deze worden onderzocht aan de hand van gestandaardiseerde vragenlijsten.

2. een flexibel niveau waarbij gekeken wordt naar de manier waarop het individu heeft geleerd zich aan te passen aan omstandigheden. Dit is het niveau van motivatie. Welke levensdoelen heeft die bepaalde persoon? Onderzoek op dit niveau vindt plaats door het afnemen van interviews.

En tot slot 3. een kernniveau. Dit is het meest persoonlijke niveau van het individu. Op dit niveau wordt onderzoek gedaan naar iemand zijn of haar identiteit. Op dit niveau wordt naast het individu ook gekeken naar de manier waarop het levensverhaal wordt verteld. Het individu, maar ook het verhaal, is in beweging. Dit is een nieuw aspect binnen het psychologisch onderzoek. De scripts die uit het derde niveau ontstaan, beschrijven niet alleen het levensverhaal van de betreffende persoon maar ook de culturele context van de betrokkene.”

Narratieve psychologie legt opnieuw de focus op hoe mensen betekenis geven aan hun ervaringen en daarmee op de mogelijkheid dat gedrag ook spontaan en op basis van verbeelding ontstaat. Narratieve psychologie hanteert als uitgangspunt dat mannen en vrouwen een narratieve grondstructuur hebben: mensen interpreteren gebeurtenissen vanuit een verhaalstructuur en geven vorm aan hun identiteit en leefwereld via verhalen.

Dan McAdams ontwikkelde een systematische methode om aan de hand van interviews de levensverhalen van mensen in kaart te brengen. Volgens McAdams is ons leven (onze identiteit) een verhaal. Vanuit deze benadering is veel onderzoek gedaan naar inhoudelijk en structurele kenmerken van levensverhalen en de relatie

8

Narratieve zorg, zorg die persoonlijke verhalen voorop stelt

Verhalen organiseren de menselijke ervaring. Verhalen verbinden ervaringen en gebeurtenissen tot een coherent geheel.2

heidszorg (de persoonsgerichte benadering), veranderen de focus en het perspectief van de zorg. Het primaire doel is niet langer het opheffen van lijden en specifieker het reduceren van klachten, maar eerder het vermogen om een zinvol leven te leiden.”

Volgens Bohlmeijer zijn drie hypothesen te formuleren. Een belangrijke hypothese is dat het articuleren van intenties en het ontwikkelen van commitments de zelfredzaamheid en veerkracht van mensen versterken. De focus komt te liggen op de (verbeelding van) mogelijkheden binnen de beperkingen. Een tweede hypothese kan vervolgens luiden dat een persoonsgerichte geestelijke gezondheidsbevordering bijdraagt aan de reductie van zorguitga-

Verschillende narratieve onderzoeksmethoden zijn nu nader belicht. Heeft men het belang van levensverhalen kunnen aantonen?

“Verschillende effectstudies hebben aangetoond dat levensverhalen wel degelijk effect hebben op het welbevinden van mensen.

Onderzoek heeft aangetoond dat het welbevinden toeneemt en het aantal psychische klachten (bij een milde depressie) afneemt.”

Een recent overzichtsartikel vond twintig onderzoeken (waaronder 15 RCT’s) naar reminiscentie en Life Review waaruit bleek dat beide methoden een duidelijk positief effect hebben op depressieve klachten of depressies bij ouderen. De effectgrootte is vergelijkbaar met die van antidepressiva of bekende psychotherapievormen. Reminiscentie en Life Review kunnen in geprotocolleerde vorm worden uitgevoerd door (ervaren) verpleegkundigen. Het gaat daarbij overigens niet om behandeling van psychische stoornissen maar om vermindering van depressieve klachten en/of instandhouding van gezondheid.

“Narratieve psychologie legt opnieuw de focus op hoe mensen betekenis geven aan hun ervaringen.”

Narratieve zorg vraagt om een andere aanpak binnen ons gezondheidszorgsysteem. Een meer persoonsgerichte aanpak. Is dit mogelijk binnen ons huidige gezondheidszorgstructuur en betekent dit een andere rol voor de zorgprofessional?

Bohlmeijer/Sools: “De persoonsgerichte aanpak van narratieve zorg zou zeker een aanvulling kunnen zijn op de huidige structuur.

De psychologie als wetenschap heeft zich de laatste jaren zo ontwikkeld dat mensen hun eigen waarden zijn gaan wantrouwen.

Eén van de effecten van levensverhalen is dat het zelfvertrouwen van de verhalenverteller wordt versterkt. Die persoonlijke benadering is juist zo belangrijk in de huidige gedecontextualiseerde geestelijke gezondheidszorg. Zorgprofessionals moeten alert blijven. Classificatie mag niet leidend worden in de zorg. Zorg mag niet worden uitgesloten van onderzoek en financiering. De persoon achter het verhaal doet er nog zeker toe! Wij moeten waakzaam zijn en elkaar aanvullen. Een mooie recente ontwikkeling zijn de diverse samenwerkingsverbanden die zijn ontstaan met onder andere de Universiteit Groningen en de Universiteit Nijmegen, met als doelstelling het belang van narratieve zorg sterker te benadrukken. Zo wordt er ook in maart 2013 een groot landelijk congres georganiseerd waarbij wetenschappers en hulpverleners kennis kunnen uitwisselen over het belang van narratieve zorg en het belang van een persoonsgerichte aanpak binnen de zorg. Ik pleit voor een brede opvatting van geestelijke gezondheid, waarbij het investeren in positieve geestelijke gezondheid geen luxe is, maar een goede investering in de zelfredzaamheid van mensen. Wanneer de persoon centraal wordt gesteld in de geestelijke gezond2

ven. Een tegenkracht voor een gezondheidszorg en psychologie die te cosmetisch wordt. Wat zijn de kosten die worden besteed aan eindeloze pogingen een leven zonder pijn te leiden? Een persoonsgerichte benadering zal leiden tot een betere balans tussen maakbaarheid en aanvaarding in combinatie met zinvolle activiteit. Een derde hypothese tot slot voorspelt dat het investeren in de geestkracht van mensen een goede economische investering is. Mensen met meer mentale vaardigheden kunnen beter voldoen aan hogere eisen die de economie en arbeid aan ons vragen. Mensen die hun talenten willen ontwikkelen en inzetten op een wijze die in harmonie is met de (sociale) omgeving, dragen mogelijk meer bij aan de maatschappelijke ontwikkeling. Mensen met meer mentale vaardigheden zijn beter weerbaar om tegen onredelijke eisen van de omgeving in te gaan en andere vormen van ontwikkeling te creëren. Narratief onderzoek is er (ook) op gericht om counterverhalen te laten horen over mogelijke visies op het goede leven en de goede samenleving.

Met dank aan Prof. Dr. E.T. (Ernst) Bohlmeijer en Dr. A. (Anneke) Sools voor hun visie op micro- en macroniveau over het nut en de noodzaak van narratieve zorg. www.levensverhalenlab.nl

Bohlmeijer, E.T. (2012) Eudaimonia, voer voor psychologen. Pleidooi voor een heroriëntatie van de geestelijke gezondheidszorg. Universiteit Twente (p.11)

9

PSC-dagen 2012

PSC-dagen 2012:

Het waren twee geweldige dagen op 8 en 9 juni in Nijkerk. De opkomst was groot en de sprekers waren aanstekelijk en enthousiast. We zijn nu alweer bezig met het plannen van de PSC-dagen in 2013 op 31 mei en 1 juni. Zet deze data alvast in uw agenda zodat u niets van het bijzondere en gevarieerde programma zult missen.

Uit de vele workshops en lezingen hebben we er op deze pagina een aantal uitgelicht om u een indruk te geven van wat er allemaal aan bod is gekomen tijdens de afgelopen PSC-dagen.

Aleid Schilder:

“God=goed=macht” tegenover “mens=kwaad=onmacht.”

Het polaire denken is diep in ons geworteld en beide polen zijn absoluut geworden. Dat zien we nog steeds om ons heen. Als we de scheidingslijn kunnen loslaten, wordt het een ander verhaal: het besef dat alles één is. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Aleid, opgegroeid in een pittig vrijgemaakt-gereformeerd gezin, heeft zelf ervaren hoe zwaar de moeilijke weg van beklemmende kerkelijke overtuigingen naar een bevrijdend geloof in nieuwe spiritualiteit is.

Aleid Schilder Cees Hamelink:

“De mens is een wonderlijke cocktail van de agressieve chimpansee en het ontwapenende bonobo-aapje.”

Cees Hamelink

De komende decennia zullen er meer en meer diepe conflicten ontstaan. Deze zijn niet op te lossen met communicatie. Sterker nog, communicatie maakt deze conflicten alleen maar erger. Communicatie kan zorgen voor escalatie van een conflict. De vraag is of communicatie ook kan zorgen voor de-escalatie of wel ontwapenend kan werken? Ontwapenende communicatie is mindfull, reflectief, geweldloos, diachroon, dialogisch en gericht op luisteren. Chimpansees communiceren op een agressieve manier. Het bonobo-aapje is vriendelijker, ontwapenender en aardiger. Bij conflicten bedrijven zij de liefde met elkaar. We moeten zoeken naar evenwicht tussen de chimpansee en de bonobo met de nadruk op de B-factor.

Saskia de Bel:

“We willen gelijkwaardigheid binnen onze relatie. Daarvoor moet je kunnen onderhandelen.”

Saskia de Bel

We verkeren in een overgangstijd, op alle vlakken. Vooral op het vlak van relaties. Toch wil tweederde van de mensen nog steeds een lange, duurzame relatie. Maar per dag gaan er driehonderd stellen uit elkaar. Daarbij zijn er nog nooit zoveel singles geweest. Saskia de Bel schreef een praktisch boek Het relatieparadijs, een boek vol ervaringsverhalen, oefeningen en tests voor een betere relatie. Het geeft inzicht in de dingen die we van huis uit meenemen, onze verwachtingen en persoonlijke relatiestijl. Waarom werkt iets wel of juist niet? Wat kun je er zelf aan doen?

10

Veelzijdig en inspirerend

Veelzijdig en inspirerend Rudy Vandamme:

” Veel ontwikkeling is niet zinvol en niet duurzaam.”

Rudy Vandamme

Vandamme is een van de grote namen in coachingsland en daarom was het ook niet verwonderlijk dat de zaal vol zat. Vandamme wist moeiteloos zijn publiek te boeien. Wat als mijn cliënt een ui is? Vandamme legde zijn toehoorders uit hoe je je cliënt als het ware kan ‘pellen’ als een ui. Maar het grootste gedeelte van zijn tijd spendeerde Vandamme aan zijn vorkthereorie, een nieuwe methodiek voor persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling. De kern van zijn boodschap was: veel ontwikkeling is niet zinvol en niet duurzaam. Ontwikkeling is een niet te stoppen virus geworden. Men denkt ééndimensionaal, korte termijn of alleen ‘ikke’. We moeten aanvaarden dat er met verschillende sporen en factoren rekening gehouden dient te worden. Doen we dat, dan bereiken we de gewenste doelen. Dat de boodschap overkwam, bleek na afloop wel. Het Vandamme-instituut verkocht in een mum van tijd tientallen boeken.

Paul Liekens:

“Ik geloof iets direct en dan ga ik het uittesten.”

Er is één wet belangrijk bij het bestaan van ons universum: de wet van aantrekken en afstoten. Je trekt aan wat je echt gelooft. Onze overtuigingen zorgen ervoor dat we de capaciteiten op die manier inzetten. Met behulp van NLP kunnen we overtuigingen ombuigen. De coach is er om de mens bewust te maken van zijn capaciteiten.

Paul Liekens

NFG NederlaNdse Federatie GezoNdheidszorG register lid

Muurschild Op de PSC-dagen kon het oude NFG-muurschild kosteloos omgeruild worden voor het nieuwe. Dit kan natuurlijk nog steeds! Stuur uw oude muurschild met naam en adres naar de NFG (Postbus 75, 9430 AB Westerbork) en wij sturen u het nieuwe zo snel mogelijk toe (€12,50 verzend- en administratiekosten).

Punten Het bezoeken van de PSC-dagen levert NFG-leden punten op voor de verplichte bijscholing (6 per dag). Bij binnenkomst is daarom uw inschrijfformulier afgestempeld. Dit formulier met stempel kunt u aan het einde van het jaar, samen met uw andere bewijsstukken, toesturen aan het NFG-secretariaat (per post of mail), zodat de punten bijgeteld kunnen worden in uw status.

Kijkt u ook alweer uit naar de PSC-dagen op 31 mei en 1 juni 2013? Houdt dan regelmatig de website in de gaten. Hier vindt u het laatste nieuws over het programma en andere interessante nieuwsberichten. www.pscdag.nl

11

Stimuleert een goede geestelijke gezondheid Werkt ontspannend en rustgevend Tijdens het zoeken naar de oorzaak van je neerslachtig voelen, is het nuttig iets te doen om de meest vervelende verschijnselen (onbestemde onrustgevoelens, je angstig voelen, slecht slapen en dergelijke) op te heffen of zoveel mogelijk te verminderen.

Neurapas® balance bevat drie werkzame bestanddelen die elkaar aanvullen en versterken en die daarbij helpen.

De werkzame stoffen in Neurapas® balance zijn Sint-Janskruid, valeriaan en passiflora. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat Neurapas® balance bij neerslachtige, sombere gevoelens snel en zonder bijwerkingen verlichting brengt. Dit bereikt u al door 3x daags 1 tablet in te nemen. 60 tabletten € 17,50

NEURAPAS balance

Prins Hendrikweg 2 - 3771 AK Barneveld www.sanopharm.com - info@sanopharm.com

&

100% natuur. 100% puur.

Psychodidact Communicatie & Psychologie

NHA en Psychodidact verzorgen in samenwerking de Opleiding Psychosociaal Counselor (OPC). Studenten worden na het behalen van het diploma van deze geaccrediteerde SNRO HBO registeropleiding toegelaten tot het register van de NFG. Meer info over deze unieke opleiding vindt u op www.nha.nl.

De onderstaande modules uit deze registeropleiding kunt u ook los volgen. De te behalen certificaten voor deze modules zijn officieel erkend als na- of bijscholing door de NFG: PSCM0312 Sociale Psychologie

Klinische Psychologie 1 en 2

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving.

- Contact met medestudenten via onze leeromgeving.

- Praktijkdag verzorgd door Hein Heijen.

Lesgeld: € 499 of 9x € 60,00

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving.

- Contact met medestudenten via onze leeromgeving.

- 3 Praktijkdagen verzorgd door Hein Heijen.

Lesgeld: € 699 of 12x € 66,00

Medische kennis Anatomie, Fysiologie en Pathologie

- Uniek lesmateriaal (gratis 14 dagen op proef) - Studiebegeleiding door vakdocenten via onze digitale leeromgeving.

- Contact met medestudenten via onze leeromgeving.

Lesgeld: € 279 of 9x € 34,00

Bel voor GRATIS studiegids 077-3067000 of www.nha.nl 12 PSC 0312.indd 1

02-02-12 09:26

Column - Marijke van den Berg

Door: Marijke van den Berg

Een gebroken leven Haar jeugd was er eentje vol pracht en praal.

Zij is pas 23 als de oorlog uitbreekt en haar leven een compleet andere wending krijgt.

Met de trein van Amsterdam naar haar grote liefde in Winschoten reizen wordt een steeds hachelijker onderneming.

Zij trouwt en verhuist naar Groningen, waar ze bij haar schoonouders intrekt.

Spoedig raakt zij in verwachting.

Het kindje is nog niet geboren als ze samen met haar man en schoonouders naar Westerbork wordt afgevoerd, waar ze na enkele maanden haar baby verliest.

In Westerbork wordt zij aangewezen voor de verpleging.

Haar schoonouders en man heeft zij voor het laatst in kamp Westerbork gezien. Op een van de laatste transporten gaat ook zij richting Auschwitz.

Na bevrijding door de Russen gaat de reis deels lopend terug richting Nederland.

Zij heeft oedeem en is kaalgeschoren.

In Winschoten aangekomen wordt zij daar niet met open armen ontvangen, er zijn mensen in hun huis getrokken in de veronderstelling, dat er toch niemand terug zou komen.

Ontgoocheld, ziek, in armoe en zonder man gaat ze naar Amsterdam terug om daar de lijsten van het Rode Kruis af te wachten.

Haar ouders, schoonouders en haar oudste zuster staan erop, zij hebben de kampen niet overleefd.

Lichamelijk begint zij te sukkelen.

Met name haar benen, daar heeft zij veel last van, ze zien blauw en zij zegt dat dat komt door de moffen, die hebben haar met stokken tegen de benen geslagen.

Zij wil de dokterskosten vergoed zien, maar de verzekering wil die niet voetstoots vergoeden.

Zij wordt doorverwezen naar een keuring voor oorlogsslachtoffers.

De keuring wordt voor haar een complete ramp.

Ze moet in een rij staan met anderen om gekeurd te worden, dit kan zij niet aan, het brengt haar in één klap terug naar de keuringen in de kampen.

Dagen is zij overstuur, komt haar bed niet meer uit en vecht ‘s nachts met de Duitsers, gilt de boel bij elkaar.

Het is inmiddels 1946, zij is nu 30 jaar.

Op de tramhalte in Amsterdam ontmoet zij een man die voor een half jaar uit Indonesië met verlof is.

Zij vindt hem aardig.

Hij heeft in de Jappenkampen gezeten en zijn vrouw daar verloren.

Hij moet terug naar Indonesië om nog lopende zaken af te ronden.

Hij is rechter.

Hij vraagt haar mee te gaan en met hem te trouwen.

Zij twijfelt, hoopt aan de andere kant ook nog dat haar man terugkomt, hij komt immers niet op de Rode Kruis-lijsten voor, maar wil ook niet met de handschoen trouwen en vertrekt met hem mee naar Indonesië.

Het loopt tegen de soevereiniteitsoverdracht. Het wordt daar te gevaarlijk. In 1949 vertrekken ze terug naar Nederland.

Het is 1971, zij is 55 jaar en woont nu helemaal alleen, niemand meer om voor te zorgen –de kinderen zijn het huis uit.

Zij raakt in een zware depressie, slikt slaaptabletten tegen de nachtmerries.

Het teveel aan voorgeschreven tabletten spaart zij op.

Het is 1985, zij hoest al een tijdje vreselijk, de dokters constateren longkanker. Zij heeft geen zin in een lang ziekbed. “Moffen noch kanker zullen mij er onder krijgen”, zegt ze.

Met de door haar opgespaarde pillen besluit zij er zelf een eind aan te maken.

Samen krijgen ze drie kinderen.

Voor de buitenwereld is het een gezellig, goed gezin. Over de verschrikkingen van de oorlog wordt in het gezin nooit gesproken, er wordt over gezwegen.

Het huwelijk is een verstandshuwelijk.

Zij verwijt zich zelf geregeld dat ze van niemand kan houden en vraagt zich ook vaak af of zij wel kinderen had mogen nemen.

Een door de oorlogsjaren gebroken leven Een gebroken vrouw Een strijdbare vrouw Mijn moeder

Het is 1964, zij is 47 jaar als ze op een ochtend te horen krijgt dat haar man op de rechtbank een hartaanval heeft gehad.

Voor de tweede keer is zij weduwe.

info@praktijkvoorcounseling.nl

13

Van de voorzitter - Rick Denkers

Nederlandse Federatie Gezondheidszorg

Door: Rick Denkers, voorzitter NFG

Van de voorzitter…

Bij de NFG geen zomerstop!

De regen tikt zachtjes tegen het zolderraam. Het schijnt zomer te zijn. Het schijnt.... maar niet de zon, hooguit de tl-verlichting.

Maar ondanks de sombere weersverwachtingen blijven we met veel plezier terugkijken op het afgelopen half jaar en we kijken met goede verwachtingen uit naar dat wat na de zomervakantie gaat gebeuren.

plegen. En, indien nodig, zelf kunt wijzigen. U hoeft daarvoor niet meer te bellen of te mailen.

Dat systeem biedt meer voordelen. Het is op dit moment een arbeidsintensieve klus om een heel dossier bij elkaar te krijgen bij een inschrijving. Vaak gaan daar een paar weken overheen. Een paar weken waarin wij tijd en aandacht moeten schenken aan het dossier, voordat we tot de daadwerkelijke inschrijving (of afwijzing) kunnen overgaan. Het nieuwe systeem gaat dat helemaal van ons overnemen. Inschrijven zal in het vervolg geheel via het internet gaan. Het grote voordeel voor ons is dat wij het ‘virtuele’ dossier pas krijgen op het moment dat dit geheel compleet is. Zo blijft de verantwoordelijkheid bij de aanvrager.

De PSC-dagen waren dit jaar een absoluut hoogtepunt. Honderden leden, belangstellenden, genodigden en studenten kwamen daar dit jaar op af. Daar hadden we op gehoopt, en dat is ook uitgekomen. We hadden dit jaar ‘zwaar’ ingezet op kwalitatief goede sprekers. Paul Liekens, Rudy Vandamme en Cees Hamelink; alle drie heel grote namen op hun respectievelijke vakgebieden. Maar ook sprekers die de andere zalen ‘bemensten’, mochten er dit jaar zijn. Het enthousiasme bij u mocht er overigens ook zijn, we hebben zelden zoveel complimenten gehoord. Eigenlijk om een beetje verlegen van te worden. Volgend jaar gaan we in ieder geval een nog beter programma neerzetten. Het enthousiasme van u is een beetje overgeslagen op ons.

Een ander punt waar we hard aan werken, is het plusabonnement. We merken dat heel veel leden vragen of problemen hebben. Vooral rondom rekeningen die niet betaald worden. Maar ook heel andere vragen zoals: hoe stel ik deugdelijke algemene voorwaarden op? Of: hoe moet mijn contract eruit zien?

Daarom heeft de NFG inmiddels samenwerkingsovereenkomsten gesloten met een fiscalist, een accountant, een advocatenkantoor en een notaris. En niet te vergeten, een incassobureau.

Op die manier willen we de leden nog meer gaan bedienen; met een weinig Nederlandse uitdrukking: een one-stop-shop.

Komend halfjaar zitten we zeer zeker niet stil. Verderop in dit blad kunt u lezen wat de NFG u zoal te bieden heeft op cursusgebied. Nu gaat het er echt van komen. Twee locaties hebben we voor u: ons pand in Assen en een leslocatie in Waalwijk. Zo hopen we dat afstand voor niemand meer een belemmering is. Wij zullen binnenkort een nieuwe website in gebruik nemen waarop alle cursussen staan en waar u ook digitaal uw plekje kunt reserveren!

We houden u op de hoogte van alle ontwikkelingen. O ja... vergeet ik nog bijna de voordeelpas te noemen. Ook daar zijn we mee bezig. Maar daar leest u in een ander nummer van de PSC meer over!

Een andere ontwikkeling betreft ons computersysteem.

Het komend half jaar zal de NFG een nieuw systeem in gebruik gaan nemen. Het grote voordeel is dat het via internet werkt. Voor u betekent het dat u via internet uw eigen gegevens kunt raad-

www.de-nfg.nl

14

NFG-nieuws - Carry Huijink-Jansen

NFG - Nieuws Door: Carry Huijink-Jansen, 0fficemanager NFG

Geachte lezer, Wanneer ik dit stukje schrijf, zijn de PSC-dagen van 8 en 9 juni al weer ruimschoots achter de rug. Maar toch zijn wij er hier op kantoor nog dagelijks mee bezig. We kijken terug met een zeer tevreden gevoel.

Maar we blikken zeker ook vooruit en kijken hoe we de dagen nog beter kunnen laten verlopen. Het draaiboek zal op een aantal punten worden aangepast.

Voor uw informatie. Dit was de eerste keer dat wij de PSC-dagen op deze manier zelfstandig hebben georganiseerd. Het was dus best spannend of de dagen zouden verlopen zoals gepland. Veelal was dit wel het geval.

De vrijdag verliep naar mijn idee toch wat te rommelig. Dit kwam met name door wijzigingen in het programma die op voorhand niet te voorzien waren. We hadden het gedrukte programma (dat inmiddels niet meer volledig klopte) beter niet kunnen uitreiken. Maar ondanks dat was de sfeer goed en bleken de bezoekers zeer flexibel wanneer er van zaal of spreker geruild werd. Daarvoor hartelijk dank! De zaterdag verliep een stuk rustiger. Maar op beide dagen was de sfeer fantastisch en ik heb weer veel NFG-leden mogen ontmoeten. Het was mij een waar genoegen.

“Neem van mij aan dat wij er alles aan zullen doen om u volgend jaar weer geweldige PSC-dagen te bezorgen!”

Uitslag enquête PSC-dagen Op de enquête die wij hebben verspreid, is zeer goed gereageerd. Ook daarvoor hartelijk dank. Op dit moment heb ik zo’n 160 reacties ontvangen. Zoals beloofd zou ik de uitslag met u delen. Duidelijk is dat de contactdagen met name zijn bezocht uit interesse voor het vakgebied (91,8%). Uit de enquête blijkt verder dat de tevredenheid onder de bezoekers over de verschillende aspecten van de contactdagen zeer groot is.

De gemiddelde score ligt hierbij tussen de 1.6 en 2.1 (1 staat voor zeer tevreden, 2 voor tevreden, 3 voor neutraal). Ook hebben wij de bezoekers gevraagd wat zij het meest waardeerden aan de PSC-dagen. Hier werden vooral de locatie (kleinschalig), lunch, het gevarieerde aanbod van lezingen/workshops en de keynotesprekers genoemd. Vervolgens hebben wij gevraagd naar de suggesties en verbeterpunten voor de volgende PSCdagen. Duidelijk is dat het programma en de aanvangstijden duidelijker/ eerder aangegeven moeten worden. Ook werd meerdere malen genoemd dat de invulling van de PSC- dagen (inter)actiever mag zijn. Volgend jaar willen de bezoekers graag (weer) workshops/lezingen over algemene psychologie (58,5%), relatiepsychologie (63%) en communicatie (65,6%).

89,4% van de bezoekers zou de PSC-dagen aanbevelen aan een collega of studiegenoot. En op de vraag of u van plan bent de contactdagen volgend jaar weer te bezoeken, heeft 85%!! positief gereageerd. 3,7% van de bezoekers heeft aangegeven volgend jaar niet meer te komen en 9,9% is hier nog niet zeker van.

Een geweldige score waar wij uiteraard ontzettend blij mee zijn!

Neem van mij aan dat wij er alles aan zullen doen om u volgend jaar weer geweldige PSC-dagen te bezorgen. Deze zullen gehouden worden op 31 mei en 1 juni 2013 op onze vertrouwde locatie in Nijkerk. www.de-nfg.nl

15

Schrijf jezelf gelukkig!

Schrijf jezelf gelukkig!

In gesprek met Frauke van Hulten

Schrijven is een steeds terugkerend thema in het leven van Frauke van Hulten (36). Het begon ooit met het bijhouden van een dagboek. Die bezigheid heeft ze er altijd in gehouden. Na haar studie sociologie is Van Hulten gaan schrijven voor verschillende tijdschriften en magazines. De stukken die ze schrijft, gaan over wat mensen beweegt, wat ze meemaken en wat daar de achterliggende drijfveer bij is. Omdat ze zelf overtuigd is van de positieve effecten van schrijven, geeft ze sinds twee jaar coaching aan mensen die via de weg van het schrijven meer inzicht willen krijgen in hun vraagstukken of problemen. Volgens Van Hulten is schrijven (in een dagboek) als een ontdekkingsreis in jezelf. Het heeft tal van voordelen en bovendien is het ontzettend simpel, het enige dat je nodig hebt, is een pen en een stuk papier. Sinds anderhalf jaar heeft Van Hulten zich ook toegelegd op het schrijven van

levensverhalen. Het laten optekenen van je levensverhaal is een prachtige manier om terug te kijken op je leven, aldus Van Hulten.

Waarom ben jij ooit begonnen met het bijhouden van een dagboek?

Van Hulten: “Toen ik een jaar of 11 was, ben ik begonnen met het bijhouden van een dagboek. Dan denk je er echt niet over na of dat een doel dient. Je doet het omdat het leuk is. Of gewoon omdat je een dagboek hebt gekregen voor je verjaardag. In het begin schreef ik over wat ik zoal deed op een dag. Naarmate ik ouder werd, schreef ik ook hoe het voor me voelde. In de puberteit zijn er veel dingen om erg onzeker van te worden. Die onzekerheid kon ik niet delen, althans dat was mijn overtuiging. Dus schreef ik alles maar op. En voor mij werkte dat bevrijdend. Ik schreef gedachten,

16

In gesprek met Frauke van Hulten problemen en issues van me af. Soms kwamen door het schrijven oplossingen in me op of zag ik ineens het grappige in van een bepaalde situatie waardoor ik die kon relativeren. Ik ben altijd blijven schrijven. Op sommige momenten vaker dan op andere momenten. Ik zie het als een oefening om bij jezelf blijven, in het hier en nu. Tijd te nemen voor je gevoelens en gedachten en tegelijkertijd in liefde naar jezelf te blijven kijken.”

staan. Daarnaast is het belangrijk dat je je pen op je papier houdt.

Dus als je niet weet wat je moet schrijven schrijf je letterlijk: “Ik heb geen idee wat ik nu moet schrijven. Ik weet het echt niet….”

Er komt vanzelf een nieuwe gedachte in je op die wél betekenisvol is. Na het schrijven is er gelegenheid je stuk hardop voor te lezen.

Je geeft jezelf daarmee het signaal af dat wat je geschreven hebt (en dus wat je gedacht of gevoeld hebt), mag bestaan. Bovendien krijg ik daardoor de gelegenheid vragen te stellen over hetgeen is opgeschreven. Naar een achterliggend idee, of de reden waarom nou juist dat op papier is gekomen. Een sessie duurt maximaal anderhalf uur. De cliënt krijgt thuisopdrachten mee. En we maken een nieuwe afspraak. Mijn streven is dat ik iedereen in ongeveer 5 sessies een heel eind op weg kan helpen. Het gebeurt me ook wel eens dat iemand na één keer weet wat hem of haar te doen staat en nooit meer terugkomt. Geweldig!”

Hoe kwam je op het idee om coach dagboekschrijven te worden?

“Ik kreeg een aantal jaren geleden voor mijn verjaardag het boek: The Artist Way van Julia Cameron. Het boek is oorspronkelijk geschreven met het doel blokkades bij kunstenaars op te heffen.

Uiteindelijk bleek het voor heel veel mensen, en niet alleen voor kunstenaars, een boek voor creativiteit en inspiratie voor een meer vervullend leven. Het boek beschrijft verschillende oefeningen in 12 weken. In de eerste week legt Cameron uit wat het nut is van het schrijven van drie pagina’s per dag. Meteen na het opstaan. Zonder doel. Gewoon jezelf ‘leeg’ schrijven. Ik dacht: ‘wow’, mijn tactiek is al eens eerder door iemand opgemerkt. Toen ben ik verder gaan zoeken naar meer artikelen en boeken over schrijven. En dan heb ik het specifiek over helend schrijven in plaats van technisch schrijven. Er bleken meer mensen die het helend schrijven, ofwel het bijhouden van een dagboek, zagen als een creatieve manier om jezelf te ontwikkelen. Geïnspireerd door verschillende mensen als Natalie Goldberg, Sandy Grason en Christiene de Vries ben ik

Naast je werk als schrijfcoach ben je levensverhalen gaan optekenen. Is er een overeenkomst?

“Ik schrijf al jaren voor verschillende tijdschriften en magazines artikelen over mensen en wat hen beweegt. Dat is geweldig om te doen. Alleen krijg je nooit het hele verhaal. Die stukken zijn vaak kort en vluchtig; ze beslaan een episode uit iemands leven. Ik wilde ook wel eens het hele verhaal. Toen ik begon met mijn coachingspraktijk ‘Schrijf in je dagboek’, belde een dame mij op om te vragen of ik haar dagboek wilde schrijven. Ik begreep eerst niet wat ze bedoelde. Na doorvragen bleek dat ze haar eigen levensverhaal op papier wilde hebben; met terugwerkende kracht het dagboek dat ze zelf nooit had bijgehouden. Ze wilde haar geschiedenis op die manier aan haar kinderen en kleinkinderen nalaten. Ik vond het een mooi idee en ik ben me gaan verdiepen in ‘life review’ zoals dat heet. Belangrijk is hoe je het fijn maakt voor de verteller. Een heel leven oplepelen is niet altijd makkelijk. Een leven bestaat nou eenmaal niet uit alleen mooie momenten. Mevrouw Verheijen was bijna 90 jaar toen ik haar verhaal opschreef. Ze had een prachtig en vervullend leven gehad. Maar ook de oorlog meegemaakt en ze is geconfronteerd met een ernstig zieke dochter. Het is niet makkelijk daarover te vertellen.

Net als het schrijven in je dagboek is je leven vertellen en op (laten) schrijven een heilzaam proces. Het biedt je de mogelijkheid terug te kijken en gebeurtenissen in een nieuw perspectief te plaatsen. Mevrouw Verheijen had altijd veel moeite met de ziekte van haar dochter. Ze had het gevoel gehad machteloos aan de zijlijn te hebben gestaan. Tijdens het vertellen erover kwam ze erachter dat ze ook heel veel voor haar heeft kunnen betekenen. Dat is een mooi inzicht. Behalve dat je nieuwe inzichten krijgt over je eigen geschiedenis, is het ook helend aandacht te vragen en te krijgen voor je verhaal. Ik ben een aantal maanden bezig met het schrijven van iemands leven. Ik kom langs voor verschillende interviews. Het resultaat is een prachtig boek met jouw geschiedenis geïllustreerd met foto’s.”

“Schrijfcoaching is voor iedereen die behoefte heeft aan meer verdieping en inzicht. In verschillende levensfasen komen levensvragen bij je op.” begonnen met het ontwikkelen van schrijfoefeningen die passen bij een bepaald vraagstuk. Ik heb nu zo’n honderd schrijfoefeningen ontwikkeld en die ben ik op vriendinnen gaan uitproberen.

En ze waren heel erg enthousiast. De volgende stap was een pilot van een serie workshops dagboekschrijven (vijf sessies van anderhalf uur, om de week) voor meerdere vrouwen die ik niet kende en ook van hen ontving ik mooie reacties. De keuze om het professioneel aan te gaan pakken was toen snel gemaakt. Ik geef nu groepsworkshops dagboekschrijven en individuele coaching. In de groepsworkshops gaat het over algemene levensvragen. We doen verschillende inspirerende schrijfoefeningen en we ontwikkelen onze creativiteit. Bij individuele coaching gaat het veel meer om persoonlijke levensvragen. Individuele sessies lenen zich ervoor veel dieper in te gaan op de materie.”

Voor wie is schrijfcoaching bedoeld?

“Voor iedereen die behoefte heeft aan meer verdieping en inzicht.

In verschillende levensfasen komen levensvragen bij je op. Wat wil je studeren? Wat voor werk wil je gaan doen? Waar wil je wonen?

Wil je een partner en wat zoek je in een partner? Wil je kinderen?

Ben je gelukkig? Doe je dat waar je blij van wordt? Door te schrijven aan de hand van verschillende oefeningen werk je direct aan deze vragen. De wijsheid en antwoorden zitten tenslotte in jezelf.

Schrijven is een manier om jezelf naar een hoger plan te tillen.

Inmiddels wordt het heilzame effect van schrijven ook onderkend door wetenschappers.”

Voor meer informatie over de workshops van Frauke van Hulten en over het laten optekenen van je levens verhaal kun je haar website bekijken: www.mijnpersoonlijkeglossy.nl en www.schrijfinjedagboek.nl.

Hoe ziet een schrijfsessie eruit?

Dat ligt helemaal aan de vraag die op tafel ligt. Schrijven werkt heel goed om je gedachten te ordenen en daardoor te leren focussen. Om je doelen helder te krijgen en om gevoelens te onderzoeken. Je leert luisteren naar je intuïtie waardoor het makkelijker wordt dromen en wensen in kaart te brengen. En schrijven is ook een manier om los te laten wat losgelaten moet worden. Het grote verschil met andere coaching is dat er weinig gepraat wordt en vooral veel geschreven. Er is een aantal do’s en dont’s bij schrijven.

We schrijven altijd een bepaalde tijd. Onbewust weet je dan dat het antwoord (of een deel ervan) binnen die tijd op papier moet

17

Spiegelen van jezelf zorgt voor verbinding vanuit jezelf

Spiegelen van jezelf zorgt voor verbinding vanuit jezelf ‘Bewust zijn van wie je bent en hoe je iets doet’

Door: TekstBuis | Rob Buisman In het coachen is spiegelen een beproefde methode om de ideeën van de gecoachte terug te koppelen en vragen te stellen waardoor deze zelf tot een groter inzicht komt. De leden van de stuurgroep van kindercoachplatform Adiona vinden het niet meer dan logisch dat kindercoaches zichzelf ook regelmatig spiegelen. Door onbevangen naar jezelf te kijken, creëer je bewustzijn en dat is nou net waar het allemaal om draait.

“Je moet jezelf leren kennen, zodat je een ander kunt leren kennen”, vult Jeannette Bakker aan. “Spiegelen is een vorm waarmee je dat kunt bereiken. Zo kun je ook het beeld dat anderen van je hebben vergelijken met het beeld dat je van jezelf hebt.”

“Alles wat je als kindercoach doet, doe je vanuit een innerlijke overtuiging’’

“Bewust of onbewust, ieder mens kijkt de hele dag in spiegels”, vertelt Bart van Vliet. “Soms doe je dat letterlijk en bewust, maar veel vaker gebeurt dat onbewust wanneer je bijvoorbeeld een huis passeert en door het raam even naar binnen kijkt of wanneer je voor de etalage van een winkel staat. Maar door bewust in een spiegel te kijken, creëer je voor jezelf de gelegenheid om echt naar jezelf te kijken en daadwerkelijk te ervaren wat je ziet. Daarmee doe je zelfkennis op die je meer inzicht geeft in jezelf.”

Voor Eleonore Fleur is spiegelen essentieel. “Door jezelf te spiegelen, sta je stil bij je eigen identiteit en de onderliggende processen die zich in jou afspelen. Alles wat je als kindercoach doet, doe je vanuit een innerlijke overtuiging. Het spiegelen zorgt ervoor dat je je bewust bent van die overtuiging en dat is vooral belangrijk omdat je zelf het instrument bent om kindercoach te zijn. Dat maakt het extra noodzakelijk om te begrijpen hoe dat instrument werkt, zodat je de juiste muziek op het juiste moment kunt produceren.”

Twee manieren “Je kunt op verschillende manieren naar jezelf kijken”, vervolgt Bart. “Maar in feite zijn er maar twee manieren: oordelend en observerend. Hoe je ook kijkt, je komt eigenlijk altijd bij één van die twee terecht. In beide gevallen is dat alleen mogelijk wanneer je je bewust bent van je eigen oordelen en overtuigingen. Die zijn vaak tot stand gekomen op basis van meningen die anderen over jou hebben. Het is enorm verhelderend wanneer je die vergelijkt met jouw zelfbeeld en misschien zelfs wel met het beeld dat je van jezelf wilt creëren.”

18

Adiona, platformEerste voor kindercoaching private kliniek Contact Bewustzijn en bewustwording. Het zijn steeds terugkerende thema’s bij Adiona. Eleonore: “Dat is nu eenmaal waar het om gaat bij kindercoaching. Als kindercoach moet je je bewust zijn van wie je bent en hoe je iets doet. En kinderen bewust maken van hun talenten en mogelijkheden. In feite zijn we elkaars spiegel. We verbinden ons met elkaar en leren van elkaar.”

“Bewustzijn is een absolute voorwaarde voor spiegelen en gespiegeld worden”, weet Jeannette. “Daarbij hoort ook de openheid en bereidheid om confrontaties aan te gaan; of dat nu met jezelf of met een ander is. Maar je moet eerst in contact met jezelf zijn, weten hoe je jezelf kunt bereiken. Wanneer dat het geval is, kun je ook anderen bereiken.”

‘‘Op een bepaald moment wordt spiegelen een soort tweede natuur” Platform Adiona

De stappen naar bewustzijn doen denken aan een proces waarin mensen van onbewust onbekwaam via bewust onbekwaam en bewust bekwaam aankomen bij onbewust bekwaam. Wanneer je iets nog nooit gedaan hebt, lijkt het eenvoudig. Daarna kom je erachter dat iets meer inspanning vraagt dan gedacht maar krijg je het uiteindelijk toch onder de knie. Uiteindelijk lijken dingen vanzelf te gaan.

“Zo is het met spiegelen ook”, heeft Jeannette gemerkt. “Op een bepaald moment wordt spiegelen een soort tweede natuur. Dan lijken je handelingen steeds minder bewust plaats te vinden, maar lijken ze voort te komen uit je intuïtie. De grap is alleen dat je ook daar iets van kunt leren. Door je bewust te zijn van wat het vertrouwen op je intuïtie voor gevolgen heeft, leer je ook weer iets over jezelf. Ook dat is spiegelen.”

Adiona is geen beroepsvereniging, maar een zelfstandig platform voor kindercoaching. Adiona werkt samen met de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg aan verdere professionalisering van de beroepsgroep ‘kindercoaches’. Adiona houdt zich ook bezig met zingeving, ontwikkeling en kwaliteitsaspecten om kindercoaches bewust om te laten gaan met hun vak. De leden van Adiona moeten allereerst als kindercoach zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast moeten zij voor toelating een casus schriftelijk behandelen, de beroepseed onderschrijven, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanleveren en twee referenties overleggen. Het platform verzekert zich daarmee van coaches die staan voor kwaliteit en professionaliteit.

Adiona waarborgt dat de aangesloten leden zich blijven ontwikkelen binnen hun vakgebied.

Verbinding In de ervaring van Bart, Eleonore en Jeannette leidt het spiegelen van jezelf tot het besef dat iedereen deel uitmaakt van een groter geheel. Eleonore: “Je wordt je niet alleen bewust van de verbinding met jezelf, maar ook van verbindingen met anderen en met de ruimte waarin je je bevindt. Zonder verbinding met je omgeving doe je je werk, voer je een kunstje op. Juist die verbinding maakt het verschil.”

“En als je je bewust bent van die verbindingen, kun je die zelfs beïnvloeden”, meent Bart. “Dat kan zover gaan dat je als kindercoach je eigen cliënten kiest op basis van aansluiting bij wie je bent en je eigen ontwikkeling. Door jezelf te spiegelen, ben je in staat om vanuit jezelf de verbinding te maken. Niets is sterker dan dat.”

www.adiona.nl

19

Verkorte productinformatie Hyperiplant Hyperiplant tabletten. Samenstelling: Per filmomhulde tablet: 300 mg droog extract van Hypericum perforatum L. [Sint Janskruid] (3-7:1), overeenkomend met 0,36 mg tot 0,84 mg hypericine en 9-18 mg hyperforine. Extractiemiddel: 80% methanol (v/v). Indicatie: Bij milde tot matige depressieve klachten. Dosering: 3 maal daags 1 tablet. De tabletten kunnen het best ´s morgens, ´s middags en ´s avonds met een glas water, in hun geheel, dus zonder te kauwen worden ingenomen. Het innametijdstip is onafhankelijk van maaltijden. Het kan 4-6 weken duren alvorens een duidelijke verbetering van de symptomen optreedt. Indien na deze periode geen merkbare verbetering is opgetreden, heeft verdere behandeling geen zin. Het is niet aangetoond dat langer behandelen dan 6 weken effectief is. Contra-indicaties: Overgevoeligheid voor een van de bestanddelen van het product of een bestaande lichtovergevoeligheid. Niet gebruiken bij kinderen onder de 12 jaar. Waarschuwingen/voorzorgsmaatregelen: zie Interacties.

Interacties: Hypericum perforatum extract versterkt de werking van het leverenzym cytochroom P450 en van de P-glycoproteinepomp. Waargenomen is dat geneesmiddelen met Hypericum perforatum extract de werking van de volgende geneesmiddelen kunnen verminderen: antidepressiva zoals nortriptyline en amitriptyline; benzodiazepinen toegepast als hypnotica zoals midazolam; diverse triptanen voor neurologische aandoeningen; remmers van het immuunsysteem bijvoorbeeld ciclosporine, tacrolimus; antistollingsmiddelen van het coumarinetype, zoals acenocoumarol en fenprocoumon; anti-epileptica: fenobarbital, fenytoïne en carbamazepine; luchtwegverwijders: theofylline; hartglycosiden bij hartfalen en hartritmestoornissen: digoxine; remmers van het HIV-virus: dit geldt voor zowel de protease remmers, zoals bijvoorbeeld indinavir, als voor non-nucleotide reverse transcriptase remmers zoals efavirenz en nevirapine; simvastatine; oncolytica zoals imatinib en irinotecan. Gelijktijdig gebruik met geneesmiddelen tegen depressiviteit van het SSRI-type wordt afgeraden, vanwege een mogelijk ontstaan van het serotoninesyndroom. Bij gelijktijdig gebruik van Hypericum perforatum extract en de orale anticonceptiepil, kan er sprake zijn van een verminderde bescherming tegen zwangerschap. Dit is gebaseerd op meldingen van doorbraakbloedingen en zeer incidenteel van gevallen van zwangerschap. Zwangerschap en lactatie: Er zijn onvoldoende gegevens bekend voor gebruik tijdens zwangerschap en lactatie. Hyperiplant behoort niet te worden gebruikt tijdens zwangerschap en gebruik tijdens lactatie wordt afgeraden. Bijwerkingen: Fotosensibilisatie kan optreden, in het bijzonder bij personen met een gevoelige huid. Gastro-intestinale klachten, allergische huidreacties, moeheid of rusteloosheid kunnen in zeldzame gevallen optreden. Afleverstatus: U.A.; RVG 32887 Verkorte productinformatie 201105. Raadpleeg voor meer informatie de geregistreerde productinformatie van VSM Geneesmiddelen bv, Postbus 9321, 1800 GH Alkmaar. www.vsm.nl.

Referenties 1 Szegedi A, Kohnen R, Dienel A et al. Acute treatment of moderate to severe depression with hypericum extract WS®5570 (St John’s wort): Randomised controlled double-blind non-inferiority trial versus paroxetine. BMJ 2005; 330(7490):503-507. 2 Lecrubier Y, Clerc G, Didi R et al. Efficacy of St John’s wort extract WS®5570 in major depression: a double-blind, placebo-controlled trial. Am J Psychiatry 2002; 159(8):1361-1366.

3 Anghelescu IG, Kohnen R, Szegedi A et al. Comparison of Hypericum extract WS®5570 and paroxetine in ongoing treatment after recovery from an episode of moderate to severe depression. Pharmacopsychiatry 2006; 39:213-219.

4 Kasper S, Anghelescu IG, Szegedi A et al. Superior efficacy of St John’s extract WS®5570 compared to placebo in patients with major depression: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multi-center trial. BMC Medicine 2006; 4:16. 5 Kasper S, Anghelescu IG, Szegedi A, Dienel A, Kieser M. Placebo-controlled continuation treatment with Hypericum extract WS®5570 after recovery from a mild or moderate depressive episode. Wien Med Wochenschr 2007; 157/13-14:362-366. 6 Kalb R, Trautmann-Sponsel RD, Kieser M. Efficacy and tolerability of Hypercum extract WS® 5572 versus placebo in mildly to moderatly depressed patients: a randomized double-blind multi-center clinical trial. Pharmacopsychiatry 2001; 34:96-103. 7 Laakmann G, Schüle C, Baghai T, Kieser M. St John’s wort in mild to moderate depression: the relevance of hyperforin for the clinical efficacy. Pharmacopsychiatry 1998; 31:54-59.

8 Schulz V. Safety of St John’s wort extract compared to synthetic antidepressants. Phytomedicine 2006; 13:199204. 9 Kasper S, Gastpar M, Möller H-J, et al. Better tolerability of St John’s wort extract WS 5570 compared to treatment with SSRI: a reanalysis of data from controlled clinical trials in acute major depression. Internat Clin Psychopharmacol 2010; 25:204-213.

050-HYP - 1b-tekst-95x135mm_v1.indd 1

16-03-12 11:2

Fytofacts

De verantwoordelijkheid van de patiënt

Een kanttekening Hoewel de effectiviteit van enkele Hypericum-extracten inmiddels in verschillende studies is aangetoond, betekent dit niet dat álle Hypericum-extracten effectief zijn. Onderzoek laat zien dat niet alle extracten inhoudelijk vergelijkbaar zijn.3 Dit betekent dus ook dat de resultaten, behaald met een bepaald Hypericumextract, niet zomaar geëxtrapoleerd mogen worden naar een ander extract. Daarbij kan ook per merk de kwaliteit van de verschillende productiecharges verschillen. 4 Voorkeur gaat uit naar de (UA-)geregistreerde Hypericum-extracten. Deze geregistreerde extracten zijn niet alleen op effectiviteit en veiligheid beoordeeld, maar óók op kwaliteit. Belangrijk, omdat van inhoudstoffen zoals hyperforine en rutine is aangetoond dat ze essentieel zijn voor de werking of een bijdrage hieraan leveren (hypericine).5,6

Door: Annelies Klink Sinds mei is er een nieuwe richtlijn van het Nederlands Huisartsgenootschap (NHG) voor de behandeling van depressie.1 In deze richtlijn wordt gesteld dat het voor een effectieve aanpak van belang is dat de patiënt gemotiveerd is voor de behandeling en de (mede-)verantwoordelijkheid neemt voor zijn herstel. Hiernaast beperkt de richtlijn zich niet tot alleen depressie maar ook tot depressieve klachten. Immers in de dagelijkse praktijk ziet de huisarts meer mensen met depressieve klachten dan met een depressie. Een derde belangrijke wijziging is de terughoudendheid in het initieel voorschrijven van geneesmiddelen. In de nieuwe standaard wordt een grotere plaats toegekend aan kortdurende psychologische behandeling. Behalve indien de patiënt een voorkeur heeft voor een antidepressivum. Opvallend genoeg is er in de standaard géén plaats voor natuurlijke middelen. Vreemd, omdat veel consumenten hier in de praktijk een voorkeur voor hebben (3,2 miljoen euro omzet natuurlijke middelen in 2011).

Nederlands beleid De effectiviteit van een aantal gekwantificeerde hypericumextracten is goed onderzocht. Dit maakt dat deze speciale Hypericum perforatum-extracten inmiddels in verschillende landen erkend worden als een veilige en effectieve behandeling voor milde tot matige depressie. In Nederland is men nog niet zo ver.

In de recent herziene NHG-standaard voor depressie worden de Hypericum-extracten niet genoemd. Daarentegen wordt Hypericum wél in de multidisciplinaire richtlijn voor depressie genoemd als een alternatief voor patiënten die terughoudend zijn om reguliere antidepressiva te gebruiken en/of om aan psychotherapie te beginnen.7

Hypericum in de depressierichtlijn Een bekend natuurlijk middel bij depressieve klachten is Hypericum perforatum (sint-janskruid). De effectiviteit van kwalitatief hoogwaardige Hypericum-extracten bij depressie is onomstotelijk bewezen. Opmerkelijk genoeg wordt de betekenis van dit bewijs in diverse landen verschillend geïnterpreteerd, aldus prof. Volz, psychiater én onderzoeker, tijdens het recente AT&ABC 2012.2 De Duitse Vereniging voor Psychiatrie, Psychotherapie en Neurologie noemt Hypericum als therapie voor patiënten met een milde tot matige depressie in de S3-richtlijn (2010); het Canadese Netwerk voor stemming- en angstbehandelingen (CANMAT) adviseert het in haar behandelrichtlijn voor depressie (2009) en het is een aanbeveling in het rapport over complementaire en alternatieve geneesmiddelen bij depressieve stoornis (2010) van de Amerikaanse Psychiatrie Vereniging.

Een kans voor de Hypericumproducten?

In de nieuwe NHG-richtlijn speelt de verantwoordelijkheid van de patiënt en de ondersteuning van het zelfmanagement een grote rol. Er lijkt dus meer ruimte te zijn voor de voorkeur voor natuurlijke middelen van de patiënt. Jammer dat de richtlijn hier niet meer op anticipeert en zowel de arts als de patiënt handvaten geeft om een onderbouwde keuze hierin te maken.

Referenties: 1. Weel-Baumgarten van E et al: NHG-standaard Depressie (tweede herziening). Huisarts & Wetenschap 2012.

2. http://www.ata.nl/atabc2012/brain 3. Schulte-Löbbert et al Comparison of the synaptosomal uptake inhibition of serotonin by St John’s wort products. : J Pharm Pharmacol.

2004.

4. Wurglics et al: Comparison of German St. John’s wort products according to hyperforin and total hypericin content. J Am Pharm Assoc. 2001.

5. Müller WE et al: Hyperforin – antidepressant activity by a novel mechanism of action; Pharmacopsychiatry 2001 6. Nöldner and Schötz: Rutin is essential for antidepressant activity of St. John’s wort extracts (forced swimming test); Planta Med.2002.

7. http://www.cbo.nl/Downloads/1065/rl_depr_update_10.pdf Fyto Facts wordt mede mogelijk gemaakt door VSM Geneesmiddelen bv

21

Zintuigenprikkels

ZINTUIGENPRIKKELS BOEKEN DVD’S CD’S

APP’S

Herinneringen als bron van wijsheid Recensie door: Anja van de Weerd Iedereen heeft ze: herinneringen. Herinneringen van lang geleden, dierbare herinneringen, pijnlijke herinneringen en herinneringen die een belangrijk punt markeren in ons leven.

In het hulpboek Op verhaal komen van Ernst Bohlmeijer & GerbenWesterhof wordt gebruik gemaakt van die herinneringen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat reflecteren op het eigen leven door de voorraad aan herinneringen aan te spreken voor veel mensen behulpzaam kan zijn bij het creëren van een bevredigend leven. Dit is de aanzet geweest tot het ontstaan van dit werkboek.

In de basis is Op verhaal komen geschreven om individueel mee aan het werk te gaan.

Het boek fungeert dus als coach en neemt de lezer mee naar zijn geheugen om daar af te dalen naar verborgen keldertjes en intieme zoldertjes op zoek naar de, soms onder een dikke laag stof liggende, herinneringen. Herinneringen die vaak, zonder dat we dat beseffen, enorme bronnen van wijsheid bevatten.

REceNSIE

Op verhaal komen

Toch is dit werkboek voor de hulpverlener interessant om ‘in huis’ te hebben. Met wat aanpassingen zijn sommige hoofdstukken prima te integreren in een behandeltraject (‘huiswerk’-opdracht?). Het boek is rijk gevuld met: casussen, handige (inzichtgevende) invulschema’s, veel oplossingsgerichte vragen, terugkoppeling naar wetenschappelijke onderzoeken en creativiteitsoefeningen. Bij dat laatste vond ik de oefening De levensloop van je handen een inzichtgevende en een prikkelende vondst. Als ‘cream op de pudding’ werd ik weer helemaal vrolijk van de ‘reparatieset’ bij depressieve klachten of piekeren. Een cd-rom met oefeningen complementeert het geheel.

Het boek is overzichtelijk vormgegeven en helder in uitleg. De structuur van het geheel wordt benadrukt doordat er wordt gewerkt met rode en zwarte tekst.Hierbij zou ik als aandachtspuntje, in een eventuele herdruk, willen pleiten voor de vervanging van de kleur rood in verband met de vele kleurenblinde mensen die de prettige vormgeving geheel zal ontgaan.

Auteurs: Ernst Bohlmeijer en Gerben Westerhof Uitgeverij: Boom ISBN: 9789 0850 6900 3

Zin, lust in je leven door schrijven ‘Laat ik eerlijk zijn. Ik ben niet de beste schrijver ter wereld. Ik maak nog steeds d- en t- fouten. Ik ben niet opgeleid als auteur. Ik breng niet al twintig jaar boeken uit. Er is één reden waarom ik dit boek heb gemaakt: ik ben hartstochtelijk en kansloos verliefd op schrijven.

Ik geloof in schrijven om zin te krijgen in dit waanzinnige en soms onzinnige leven.’

-Geertje CouwenberghZIN is niet zomaar een boek over schrijven. Dit is een boek over zin krijgen in je leven. Een pen, papier, je huid en haar: je hele wezen. Meer niet? Nee, meer heb je niet nodig. Ik beloof je dat je niet teleurgesteld zult zijn. Wat je zoekt, ligt letterlijk binnen handbereik. We gaan voor de jackpot. Ben je klaar om alles te vergeten wat je ooit hebt geleerd en je te herinneren wat je allang wist? Pak je pen, een stuk papier en laten we beginnen.

Auteur: Geertje Couwenbergh Uitgeverij: Ankh-Hermes ISBN: 9789 0202 0516 9

22

Zintuigenprikkels

De laatste overdenkingen van David Servan-Schreiber Recensie door: Anja van de Weerd Het voelt intiem aan om de laatste gedachten van iemand die de dood onder ogen ziet, te lezen. In Je kunt verschillende keren afscheid nemen geeft David Servan- Schreiber antwoord op een aantal vragen die hij zichzelf stelt aan het einde van zijn 50-jaar durende leven. Daarnaast vertelt hij hoe hij zich voorbereidt op een “geslaagde” dood. Hij doet dat met de nodige humor, zelfspot, maar ook met mildheid, weemoed en diep verdriet om wat misschien nog had kunnen zijn.

David is tevens auteur van de bestsellers: Uw brein als medicijn en Antikanker, een nieuwe levensstijl. Hierin brengt hij een aantal methoden onder de aandacht die het zelfhelend vermogen van het lichaam stimuleren en daardoor bijvoorbeeld bescherming bieden tegen kanker. Het feit dat hij zelf, na weer 19 jaar vrij te zijn van kanker, een recidive kreeg waarvan de prognose onomkeerbaar was, weerhield hem er niet van om een kritisch gewetensonderzoek naar zijn eigen methoden te doen. Hij komt in zijn boek tot een verrassende en voor hem confronterend pijnlijke conclusie.

REceNSIE

Je kunt verschillende keren afscheid nemen

Natuurlijk is het boek waardevol voor de hulpverlener die in aanraking komt met terminaal zieken of werkt in een hospice. En natuurlijk is het interessant om te lezen waarom integratieve geneeskunde wellicht een antwoord is op veel vragen. Maar is sterven niet een thema waar we allemaal, vroeg of laat, mee te maken zullen krijgen?

Al met al, een gedenkwaardig afscheidsgeschenk als afsluiting van een doorleefd mensenleven.

Auteur: David Servan-Schreiber Uitgeverij: Kosmos

REceNSIE

ISBN: 9789 0215 5131 9

Kinderen verwaarloosd door verwenning Het verwende kind-syndroom

Recensie door: Anja van de Weerd Voor me ligt het boek Het verwende kind-syndroom geschreven door Willem de Jong. Het boek waarvan ik al heel lang hoopte dat het ooit door iemand geschreven zou worden. Geschreven voor de hulpverlener, leerkracht en iedere professional die met kinderen te maken heeft.

Niet in de laatste plaats is Het verwende kind-syndroom bedoeld voor ouders, die er al lezende achter gaan komen dat ver doorgevoerde (goed bedoelde) verwenning een soort van bom is onder het vloerkleed dat we liefdevolle opvoeding noemen.

Want: Te veel verwennnen van een kind? Kan dat dan?

Is er causaal verband tussen het gedrag van kinderen (oppositioneel-opstandig gedrag, een lage frustratietolerantie of manipulatie) en ouders die hun kinderen grenzeloos opvoeden, ouders die kinderen alles geven wat hun hartje begeert, die hun kinderen bijvoorbeeld de ervaring onthouden om een teleurstelling te doorleven? Als opvoeders hun eeuwenoude rol niet op zich nemen, maar in plaats daarvan vervallen in een symbiotische ouder-kindrelatie, wat is dan het merkbare effect daarvan? Wat heeft grenzeloze toegeefelijkheid eigenlijk voor effect op de ontwikkelingstaken zoals, gewetensvol met anderen omgaan, onderhouden van vriendschappen van een kind? Beseffen we eigenlijk wel genoeg dat problematische verwenning, want zo noemt de auteur verwenning die uit de hand is gelopen, iets is waar we eigenlijk wat constructiefs mee moeten doen? Gelukkig heeft de auteur daar ook ideeën over. Naast de handige tabellen over opvoedstijlen, opvoed- en ontwikkelingstaken is een deel van het boek gewijd aan de rol van de leerkracht en de professional.

Zoals ieder boek heeft ook dit boek een voorkant. Een voorkant met een afbeelding die voor zich spreekt. Het is me opgevallen dat er mensen zijn die hier een dusdanig negatieve associatie mee hebben dat het niet uitnodigt tot een sprintje zetten naar de dichtsbijzijnde boekhandel. En dat is echt jammer...want dit boek is de moeite van dat sprintje waard.

Auteur: Willem de Jong Uitgeverij: Pica ISBN: 9789 0776 7168 9

23

Inspirerende locatie

Dominicanenklooster: bezinning, bezieling, beweging

Het Dominicanenklooster in Huissen is een bijzondere, unieke plek voor een verblijf of bijeenkomst. Een idyllisch rustpunt in de hectiek van alledag. De authentieke kloostersfeer, de persoonlijke benadering en klassieke gastvrijheid maken het klooster tot een zeer prettige plek voor een training, workshop of retraite.

bezittingen en stellen hun huis open voor mensen die op zoek zijn naar rust, innerlijke vrijheid en waarachtigheid. Tevens begeleiden zij programma’s voor mensen en organisaties in het klooster en ontvangen zij gasten in het gastenverblijf in het klooster.

Het kloosterritme Het kloosterritme bepaalt het dagelijkse leven in het dominicanenklooster. Meerdere keren per dag worden de getijden gezongen. Dagelijks is er om 08.00 uur een ochtenddienst en om 18.30 uur is er een avonddienst. Op werkdagen is er een korte middagdienst, behalve in de maanden juli en augustus. Iedere zondag wordt om 10.00 uur de eucharistie gevierd. In de dienst is er veel aandacht voor de liturgie, de verkondiging en de muziek.

Op dinsdagmorgen is er van 09.00 tot 10.00 uur en op donderdagavond van 19.00 tot 20.00 uur een zenmeditatie (behalve in juli en augustus), waaraan gasten kunnen deelnemen.

Dominicanen in Huissen In 1216 stichtte Dominicus de Guzman de Dominicaanse Orde van Predikbroeders. De Orde vormde destijds een nieuwe beweging binnen kerk en samenleving en wil dat in de huidige tijd nog steeds zijn. Het dominicaanse kloosterleven kenmerkt zich door een leven van eenvoud, verstilling en verkondiging met bijzondere aandacht voor de kwetsbaren en sociaal en kerkelijk ontheemde mensen.

Dominicanen verbinden contemplatie met actie en zoeken naar innerlijke vrijheid en waarachtigheid.

In 1858 betrokken de eerste dominicanen het toenmalige landhuis aan de dijk in Huissen. In de loop der jaren werd het huis uitgebouwd tot het klooster zoals het nu is. Gedurende vele jaren heeft het klooster meer dan zeventig bewoners geteld. Momenteel wonen er tien religieuzen. Het gemeenschappelijke leven is een ‘oefenplaats’ voor bezinning door gebed en studie en voor de prediking van het evangelie in deze tijd. Het gemeenschappelijke kloosterleven wordt gekenmerkt door de viering van de liturgie, het koorgebed, de schriftenstudie en het gesprek.

De dominicanen zijn actief met verkondigen, schrijven en dichten of zijn werkzaam in het pastoraat. Zij delen hun leven en hun

Accommodatie Het dominicanenklooster beschikt over negen zalen met een capaciteit van 12 tot 75 personen. Voor lezingen, muziek en congressen beschikt het klooster over de sfeervolle kapel die geschikt is voor 300 personen. Daarnaast kunt u terecht in de binnenkamer, een bijzondere meditatieruimte of in de kloostertuin. In de 32 slaapkamers kunnen 58 personen overnachten. Hierdoor is het dominicanenklooster ook zeer geschikt voor meerdaagse bijeenkomsten. De slaapkamers kijken uit op de kloostertuin of op de uiterwaarden

24

Dominicanenklooster

“Het gemeenschappelijke kloosterleven wordt gekenmerkt door de viering van de liturgie, het koorgebed, de schriftenstudie en het gesprek.”

Gezamenlijk bezinnen op bijzondere momenten Het dominicanenklooster organiseert tevens bezinningsdagen rond de belangrijkste momenten in het jaar en rond de christelijke feestdagen. Hierbij wordt stilgestaan bij de seizoenen.

Met de gang van de seizoenen worden ook de grote momenten gevierd, zoals verwachting, geboorte, lijden, dood, opstanding en een nieuw begin. De bezinningsdagen duren soms één dag, soms een weekend of een week. Het zijn dagen waarin het accent ligt op stilte, rust en persoonlijke bezinning.

Het ritme van de dagelijkse vieringen markeert de bezinningsdagen. Er is een korte inleiding of meditatie als opstap voor de dag.

De dagen bieden u de gelegenheid om stil te staan, om tot bezinning te komen, bezield te raken en weer in beweging gezet te worden om bezield te leven en te werken.

De bezinningsdagen zijn in de verschillende jaargetijden en op de belangrijke momenten in het jaar zoals Herfst, Allerzielen, Midwinter, Advent, Kerst, Oud en Nieuw, Aswoensdag, Veertig- dagentijd, Goede week, Lente, Pinksteren en Midzomer.

van de Rijn. Ontbijt, middag- of avondmaaltijd worden gebruikt in de refter, de gemeenschappelijke eetzaal van het klooster.

Afwisselende programma’s Het klooster biedt inspirerende één- en meerdaagse programma’s voor individuen, bedrijven en instellingen voor meer bezinning en bezieling. In de programma’s gaat het om werken met hart en ziel en om authentiek zijn, innerlijke vrijheid, intuïtie en verbinding.

Kernwoorden zijn verstilling, bewustwording, inspiratie, verdieping, reflectie én vertaling naar het dagelijks leven.

In de programma’s vormen het kloosterritme en de kloostertradities de basis. U kunt ervaren hoe krachtig en actueel dit in de huidige tijd is. Tijdens de programma’s komen verschillende vormen aan bod zoals meditatie, oefeningen, tekstmeditaties, muziek, theater en creativiteit.

Ook organiseert het klooster in samenwerking inspiratieprogramma’s voor kwetsbare doelgroepen in onze maatschappij, zoals mensen met een minimum inkomen, mensen met een beperking, chronisch zieken en jongeren die het moeilijk hebben en dreigen af te haken in de maatschappij.

Adres Dominicanen Klooster Huissen Stadsdam 1 6851 AH Huissen

Gastenverblijf Als u alleen of met een paar mensen tot rust wilt komen, zich wilt bezinnen, wilt schrijven of studeren, kunt u ook enige dagen of weken te gast zijn in het dominicanenklooster. U ervaart het kloosterritme en bent welkom bij de dagelijkse vieringen. U deelt het middagmaal met de bewoners van het klooster. Verder bepaalt u uw eigen dagritme. U bent welkom bij het gezamenlijke koffie- en theedrinken en er is gelegenheid voor een persoonlijk gesprek.

Ga voor meer informatie naar www.kloosterhuissen.nl. Hier vindt u arrangementen en prijzen en het volledige programma.

25

Relatietherapie, echt iets van deze tijd!

Relatietherapie, echt iets van deze tijd!

De relatietherapiepraktijk anno nu

In gesprek met M arcella Hagenaar

Op haar zestiende ontvangt ze een klasgenote op haar slaapkamer voor raad en advies. Ze zijn geen vriendinnen. De verhouding verloopt eerder stroef. Haar klasgenote, die uit een streng gereformeerd gezin komt, blijkt zwanger te zijn.

De gang naar de abortuskliniek vindt uiteindelijk in het geheim plaats.

goed te focussen op een doelgroep. Ze plaatst een oproep op Hyves, waarvan ze haar eerste drie cliënten krijgt. Vanaf dat moment weet ze het zeker: ze heeft haar passie gevonden, het is relatietherapie!

Marcella laat je niet snel gaan. Het is te merken aan de manier waarop ze naar je luistert en de specifieke manier van vragen stellen. “Ik hoor regelmatig dat ik moeilijke vragen stel. Gelukkig, denk ik dan, want daarom ben je hier. Het is de bedoeling dat mensen aan het denken worden gezet. Soms doe ik dat door extra chaos te scheppen om van daaruit problemen, argumenten en gedachten te scheiden. De toetsing naar de waarheid is daarbij het meest confronterend. Het is zeker niet altijd prettig. Vaak is het zelfs pijnlijk om onder ogen te zien dat sommige gedragingen en overtuigingen je tegenhouden in je leven.”

Na de studies economie en Italiaans stapt Marcella Hagenaar in de vliegwereld van KLM. Daar heeft ze haar luisterend oor verder weten te ontwikkelen. Collega’s vertellen haar meer dan zij gewend zijn of zelfs willen. De vragen die zij stelt, blijken bij veel mensen iets naar boven te halen. Marcella gaat ervan uit dat iedereen het ongetwijfeld zelf wel weet. Het is voor haar dan ook de kunst om de antwoorden die verscholen liggen aan de oppervlakte, te krijgen. De KLM-jaren waren een goede basis om het er een veel meer wetenschappelijke onderbouwing, waardoor zij naast de ruime ervaring ook theorie weet in te zetten. Tijdens haar studiepad is ze begonnen met haar praktijk. In eerste instantie durft zij zich niet

Bij de intake geeft ze aan, dat het juist belangrijk is dat er stappen gezet gaan worden, in welke richting dan ook. “Door nietwerkende mechanismen, die meestal onbewust zijn, zitten jullie

26

In gesprek met Marcella Hagenaar

“

Naarmate ik meer cliënten zie, kom ik er steeds meer achter dat een relatie niet maakbaar is.

“

nu hier tegenover mij. Als het allemaal zou werken, hebben jullie mij niet nodig.” Niet iedereen is geschikt voor relatietherapie.

Het onderscheid bestaat uit drie situaties: werken aan de relatie met de nodige veranderingen, status quo zonder verandering en scheiden.

De tweede situatie is de meest problematische, omdat mensen gevangen blijven in hun eigen patronen zonder daarin gelukkig te zijn. Ze leven als het ware voort. Aan scheiden wordt niet gedacht of het is uit den boze. Partners kunnen gevangen zitten in familiale, economische of sociale banden. De relatietherapeut is niet diegene die de situatie leefbaar(der) kan maken. Hierbij is relatietherapie dan ook niet aan de orde.

Soms is het zelfs zo, dat de wil er wel is maar dat partners het gewoonweg niet kunnen om te veranderen. Het ligt niet in het vermogen of aan de capaciteiten van de echtelieden. “Naarmate ik meer cliënten zie, kom ik er steeds meer achter dat een relatie niet maakbaar is.”

Bij een voorgenomen scheiding kan de relatietherapeut de emotionele rollercoaster begeleiden door onpartijdig te luisteren naar beide partners. Niemand wordt voorgetrokken, waardoor openheid kan ontstaan om emoties te tonen. Dit kan een mooie aanvulling zijn op de financiële gang die wordt gemaakt.

De eerste situatie biedt hoop, de wil om te veranderen is aanwezig. Partners komen tot de ontdekking dat de relatie hen uitput en verdrietig maakt. Er moet echt iets gaan gebeuren. Motivatie is een belangrijk element voor het slagen van therapie in het algemeen en in het bijzonder voor relatietherapie. Je wordt gedwongen eerst naar jezelf te gaan kijken. Wat is jouw aandeel? Wat doe jij om de relatie inhoud te geven? Zodra je jezelf meer in kaart hebt gebracht, begint het pas echt. De relatie bestaat uit twee mensen die ervaringen uit de jeugd meebrengen, onverwerkte trauma’s meedragen of tekort gekomen zijn aan basale behoeften zoals liefde, warmte en aandacht.

keerd woord is zo gezegd, laat staan een verkeerde blik. Genoeg voer voor een discussie of ruzie.

Om meer te begrijpen van de onbewuste emoties en gedragingen heeft Marcella schematherapie toegevoegd aan haar praktijkactiviteiten. Inherent aan de opleiding is zelf leertherapie te ondergaan. Marcella geeft aan, dat dit voor haarzelf een heftige ervaring is geweest. “Ik heb ontdekt dat mijn verlatingsangst mede gevoed werd door mijn toenmalige partner in combinatie met ervaringen uit mijn jeugd. Na de leertherapie en in mijn huidige relatie heb ik geen reden meer om enige angst te voelen.”

Schematherapie is opgebouwd vanuit de cognitieve gedragstherapie met experiëntiële en gedragstechnieken. Hierdoor wordt verandering tot stand gebracht op zowel cognitief als gevoelsniveau. In deze therapie staat de therapeutische relatie met de client centraal. Dat is de reden van Marcella om te kiezen voor deze therapie. “Ik voel me altijd dicht bij de cliënt staan. Ik bouw met hem/ haar een persoonlijke, warme band op zodat hij/zij makkelijker tot verandering in staat is.” De valkuilen ofwel schema’s zoals verlatingsangst, emotionele verwaarlozing en hoge eisen, zijn niet-werkende schema’s zowel voor jezelf als voor je omgeving. Er zijn drie mechanismen om het schema onbewust tegen te gaan: overgave, overcompenseren en vermijden. In relaties komen deze manieren aan de oppervlakte in gedrag, naast gevoel en gedachten. Het is belangrijk om na bewustwording de schema’s met zogeheten imaginatieoefeningen te doen verminderen of te doen verdwijnen. Binnen schematherapie is er veel ruimte voor experiëntiële technieken, zoals meerstoelentechniek, historisch rollenspel en rescripting.

Systemisch werken is onmisbaar binnen relatietherapie. Marcella geeft aan dat het werken met de achtergronden en gevoelens van familieverbanden een intense verrijking is voor zowel de cliënt als het familiesysteem. Met behulp van opstellingen kom je bij cliënten op een diepere laag terecht, het zogenoemde zielsniveau.

Situaties zijn geweest of blijven bestaan. Bij een opstelling word je uitgenodigd met andere ogen en met een hernieuwd gevoel te kijken naar wat zich voordoet. Door de vele inzichten kan er naast acceptatie, die in het cognitieve blijft, ook aanvaarding ontstaan. Marcella maakt in haar praktijk gebruik van poppetjes die gemaakt zijn door een sociale werkplaats. Daarnaast is het mogelijk om lucifers, gekleurde blaadjes, playmobil-poppetjes enz. te gebruiken.

In relatietherapie gaat het over bewust worden in een vertraagd tempo. Er wordt wel gezegd, dat het bezig zijn met je relatie een vertraging van de tijd is. Bewustwording kost namelijk tijd. Voor relatietherapie moet je tijd maken, net als voor je relatie zelf. Als je echt iets wilt veranderen aan jezelf of in je relatie, zul je stappen moeten ondernemen. “Soms denken cliënten weleens dat ze hun partner kunnen veranderen. In eerste instantie komt de cliënt voor zichzelf, maar na twee sessies geeft deze aan dat ik niets meer voor hem/haar kan betekenen, omdat er met hem/haar niets aan de hand is.” Het gebeurt ook dat iemand belt voor zijn/haar partner. Als de therapeut niet goed oppast, wordt deze een pion in een schaakspel. De therapeut is niet in staat om iemand te veranderen.

Dat zal de cliënt toch echt zelf moeten doen. Wel kan de relatietherapeut gericht de nodige begeleiding en handvatten aanreiken.

Zoals Bert Hellinger de pionier is van familieopstellingen is dr. Sue Johnson de drijfveer achter Emotionally Focused Therapy. Deze therapie is gestoeld op schematherapie en richt zich vooral op de emoties van partners en op de interactie, zowel de interactie tussen hen als hun emoties. Tijdens de therapie ligt de focus op verbindingen die er nog zijn om deze te verstevigen. Tevens wordt gekeken naar mogelijkheden om verbindingen weer tot stand te brengen. Vele oefeningen worden gedaan op het gebied van de hechtingstheorie, systemisch werk en intrapersoonlijk perspectief.

Relatietherapie gaat over luisteren en observeren. Het is voor de therapeut vooral belangrijk om non-verbale uitingen te signaleren bij zijn/haar cliënten. “Het is boeiend te zien wat mensen non-verbaal elkaar duidelijk willen maken. Er wordt vanuit gegaan dat de ander dat wel opvangt na al die jaren.” Communicatieproblemen staan met stip op nummer één. De theorie is meestal wel bekend maar deze daadwerkelijk in te zetten blijkt veel lastiger. Een ver-

www.bijmijrelatietherapie.nl.

27

Gradatim

@-coaching is booming en dat is niet voor niks, want online-coaching werkt! de module Interventies in het psychosociale werkveld. In deze module wordt @-coaching, Transactionele Analyse en Ontwikkelingsgericht Coachen als een geïntegreerd pakket aangeboden. Zo wordt @-coaching meer dan even mailen!

Waarom werkt het dan? We hebben toch geleerd dat communicatie voor 80% non-verbaal gaat? Je moet elkaar toch in de ogen kunnen kijken? Waarschijnlijk is dat nu juist de reden. Want elkaar niet kunnen zien, biedt ook veel voordelen. Er is geen ruis. Je kunt de sociale omgangsvormen achterwege laten. Je kunt gelijk ter zake komen. Je zit achter je scherm, alle verantwoordelijkheid ligt bij jou. Doe jij niks, dan gebeurt er niks. Er is geen coach die je helpt of stuurt. Dus wat je schrijft, is helemaal van jou, de werkelijkheid zoals jij die op dat moment beleeft. En dat is het enige waar de online-coach vervolgens mee aan het werk gaat.

De Transactionele Analyse is een persoonlijkheidstheorie en een communicatiemodel. Dit model is tijdens een @-coachingstraject bruikbaar om antwoord te krijgen op de volgende drie vragen:

Deze module is bijzonder geschikt voor hulpverleners die meer op afstand willen begeleiden en de zelfstandigheid van hun cliënten koesteren, maar ook voor docenten die een mentor- of begeleidingstaak hebben.

Meer informatie, bellen, aanmelden of bezoek de site: www.gradatim.nl

• Hoe steek ik als mens in elkaar?

Dat leidt tot zelfinzicht.

• Hoe communiceer ik op een effectieve manier?

Dat leidt tot samenwerking.

• Hoe kan ik de ervaringen ten goede aanwenden?

Dat leidt tot het realiseren van succes.

Transactionele Analyse vooronderstelt en zoekt de eigenheid.

Welke thema’s zijn in jouw leven een rode draad? Wil je dit alles zo behouden of ben je toe aan veranderingsprocessen?

Gradatim Academie start in week 37 op diverse plaatsen met

Module @-Coaching, ontwikkelingsgericht coachen en TA

START WEEK 37 IN DIVERSE PLAATSEN

Geen non-verbale mis-interpretaties, vanuit dit gegeven werkt de @-coach. Hoe zet ik de cliënt in zijn ontwikkeling hoe kan ik online de cliënt ondersteunen in zijn proces.

Transactionele Analyse biedt inzicht, kennis en vaardigheden om te komen tot de meest optimale vorm van communicatie en ontwikkeling.

Deze module is een onderdeel van de Hbo-opleiding psychosociaal werk.

www.gradatim.nl 28

Lifestyle - Maartje Albert

Hollen of stilstaan Positieve invloed Hardlopen heeft een positieve invloed op onze stemming. Er is veel wetenschappelijk bewijs dat bewegen, en hardlopen in het bijzonder, een gunstig effect heeft op het verminderen van depressieve klachten en burn-outverschijnselen.

Hiervoor zijn meerdere verklaringen. Een populaire verklaring is, dat tijdens het hardlopen bepaalde stoffen vrijkomen in de hersenen (endorfine, serotonine), die zorgen voor een goed gevoel en een vermindering van de klachten van een depressie. Een andere verklaring is dat hardlopen zorgt voor een doorbreking van de depressieve spiraal, het negatieve zelfgevoel wordt doorbroken en het hardlopen in een groep zorgt bovendien voor meer sociale interactie; allemaal factoren waarvan is aangetoond dat ze een gunstige invloed hebben op een depressie.

Hoofddoel van de therapie is het positief beïnvloeden van de stemming. De verbetering van de conditie en van de vitaliteit is een gunstig nevendoel. Daarnaast kunnen er met de deelnemers ook individuele doelen afgesproken worden. Een nevendoel kan zijn: het leren stellen van grenzen of, meer in de sportieve sfeer, na tien weken een half uur kunnen lopen.

In eerste instantie is de runningtherapie ontwikkeld voor mensen met depressieve klachten. In de praktijk is gebleken dat de therapie ook een gunstig effect heeft op klachten die kunnen samengaan met depressie zoals angststoornissen, psychosomatische klachten (lichamelijke klachten

waar geen duidelijk aanwijsbaar lichamelijke oorzaak voor te vinden is), agressieregulatieproblemen, problemen in sociale situaties en bij de omgang met andere mensen en gevoelens van minderwaardigheid.

lifestyle

Door: Maartje Albert Moe, maar met een goed gevoel. Dat is ongeveer de meest gehoorde uitspraak van deelnemers aan runningtherapie.

Hardlopen geeft een goed gevoel. Het verbetert de stemming en de zelfwaardering neemt toe. Tijdens het lopen komen mensen los van dagelijkse (negatieve) beslommeringen doordat ze hun gedachten meer op het lichaam richten.

Rennen als therapie: hoe werkt dat?

Wanneer iemand zich aanmeldt bij een runningtherapeut, wordt allereerst de balans opgemaakt van de startsituatie.

Dit kan bijvoorbeeld door een kennismakingsgesprek, het invullen van een vragenlijst en het afleggen van een conditietest. Vervolgens stellen de therapeut en de deelnemer samen een persoonlijk plan op.

Iedere therapiesessie start met opwarmoefeningen. Het hardlopen zelf gebeurt meestal in kleine groepjes onder begeleiding van de runningtherapeut. Iedere deelnemer loopt in zijn eigen tempo.

Na het lopen word de stemming geëvalueerd. Dit kan via een formulier of door het uitwisselen van ervaringen met de andere deelnemers en de therapeut.

Meer weten over runningtherapie?

Het boek Runningtherapie van Bram Bakker en Simon van Woerkom is een informatiegids voor iedereen die hardlopen wil inzetten om zichzelf beter te voelen of om een ander zich beter te laten voelen.

Simon van Woerkom is fysiotherapeut en runningtherapeut en een van de pioniers op het gebied van runningtherapie. Hij ontwikkelde in 2003 de post-hbo-cursus ‘Runningtherapie’.

Bram Bakker schreef eerder Liever een marathon dan een burnout, tevens zijn motto. Hardlopen is zijn middel tegen tics en depressies.

Bronnen: GGZ, Stichting Runningtherapie Nederland www.runningtherapie-nederland.nl en Runningtherapie www.runningtherapie.nl

29

Marijke Eggink

Door: Marijke Eggink

Waarom er zoveel belangstelling is voor de coach en therapeut als ondernemer!

Geïnspireerd door het thema levensverhalen wil ik je graag het verhaal vertellen van de bijzondere presentaties die ik mocht geven tijdens de PSC-dagen in juni.

Wat waren er inspirerende sprekers trouwens!

Mij was gevraagd om drie presentaties te geven over het onderwerp: “Ben jij als coach of therapeut al ondernemer?” Deze werden drukbezocht. Het onderwerp leeft enorm onder coaches en therapeuten. In totaal waren er maar liefst 70 mensen op afgekomen! En wat nog veel opmerkelijker was: 50% van deze mensen wilden een vervolgafspraak met mij maken! Maar liefst 4 mensen besloten om mee te doen aan mijn jaarprogramma “in-5-stappeneen-bloeiende-praktijk”, dat twee weken later al begon. Ik houd je in de loop van dit jaar graag op de hoogte van de resultaten die zij boeken.

ting een vak apart is en bepaalde natuurlijke wetten kent. Als je je die wetten eigen maakt, kun je heel makkelijk veel meer mensen naar je toetrekken. Je bereik wordt groter en je krijgt meer omzet.

En was dat niet juist wat je voor ogen had toen je begon met je praktijk?

Vervolgens heb ik 2 van de 5 stappen “verklapt” die je volgens mijn aanpak nodig hebt om een succespraktijk te creëren.

De eerste stap is dat je ontdekt dat je een expert bent. Vaak heb je veel meer in huis dan je zelf beseft: je kennis, je vaardigheden, je (levens-)ervaring en je eigen unieke kwaliteiten. Daarmee kun je jezelf helder in de markt zetten.

De tweede stap is dat je inkomen kunt krijgen door niet alleen maar 1-op-1 gesprekken aan te bieden, maar bijvoorbeeld ook presentaties en groepscoaching. Ook een (online) cursus behoort tegenwoordig tot de mogelijkheden. Ik heb de mensen uit het publiek daarna meteen aan het werk gezet met oefeningen om beide stappen in de praktijk te brengen. Er waren mensen bij die er ter plekke achter kwamen op welke doelgroep ze zich willen richten!

Waarom is de belangstelling zo groot?

Coaches en therapeuten zijn vakinhoudelijk meestal heel goed Coaches en therapeuten zijn vakinhoudelijk meestal heel goed opgeleid. Ze hebben gekozen voor hun vak, vaak vanuit de motivatie om iets te betekenen voor mensen. Maar tijdens hun opleidingen worden ze weinig tot helemaal niet voorbereid op het zelfstandig ondernemerschap, waar heel wat meer bij komt kijken dan alleen vakinhoudelijk goed zijn.

Gebrek aan kennis over hoe je je praktijk en jezelf kunt “vermarkten” heeft veel gevolgen voor het succes van de praktijk. Wist je bijvoorbeeld dat 40% van de coaches en therapeuten onder de armoedegrens presteert? (Bron: ZZP Nederland).

Al met al was het zeer de moeite waard om met zoveel leden van de NFG in contact te komen en mee te maken hoezeer het onderwerp leeft. Ik hoop nog veel meer leden te mogen begeleiden op weg naar een succesvolle praktijk. Ik raad belangstellenden aan om zich aan te melden op mijn website om mijn wekelijkse tips en artikelen voor hun succespraktijk te ontvangen. Je blijft dan tevens op de hoogte van de activiteiten dit najaar.

In september en oktober geef ik, speciaal voor NFG-leden, twee GRATIS teleseminars over heel belangrijke onderwerpen die iedere coach of therapeut, die succesvol wil zijn, moet weten. In november houd ik een driedaags event: “Laat je praktijk groeien en bloeien, Pokon-marketing voor coaches en therapeuten” waar ik je van harte voor uitnodig.

Het is dus van groot belang dat coaches en therapeuten ook leren ondernemen en daar vaardigheden in ontwikkelen, waardoor ze veel meer kunnen bereiken. Het goede nieuws is dat het KAN! En gelukkig worden coaches en therapeuten zich hiervan steeds meer bewust en willen ze die vaardigheden leren. Juist in deze tijd zijn er veel goede coaches en therapeuten nodig, met ieder hun eigen specialisme. Het specialisme maakt dat ze makkelijk vindbaar worden op die grote markt van de wereld waarin wij leven.

Marijke Eggink is gecertificeerd businesscoach. Zij helpt coaches, therapeuten en andere dienstverleners die worstelen met te weinig cliënten en omzet om te groeien naar een bloeiende praktijk met minimaal 100.000 euro omzet.

Marijke is door de NFG aangesteld als marketingdeskundige.

Over de inhoud van de presentaties Ik heb het publiek eerst over mijzelf verteld. Over hoe ik jarenlang geworsteld heb met te weinig klanten en een te lage omzet en hoe dat veranderde toen ik me bezig begon te houden met marketing. En hoe ik ontdekte dat marketing heel leuk is. Dat marke-

www.watwerktwerkt.nl

30

NFG-cursusaanbod

NFG-cursusaanbod Najaar 2012 De NFG organiseert in samenwerking met diverse opleidingsinstituten cursussen en workshops voor leden, maar ook voor geïnteresseerden. De NFG vindt het belangrijk dat leden gebruik kunnen maken van scholing om hiermee hun kennis te vergroten. Naast het opdoen van meer kennis en vaardigheden, is het volgen van een cursus ook een manier om het netwerk uit te breiden en een impuls om werk te maken van het succesvol op- of uitbouwen van de praktijk.

Het is ons in de loop van de jaren opgevallen dat een cursus of een opleiding een weloverwogen keuze is. Dikwijls krijgen wij de vraag wat wij van opleidingsinstituut X of Y vinden. Daarom hebben we samenwerking gezocht met een aantal instituten.

van RET wordt gebruikgemaakt van de letters ABC. A staat voor aanleiding (oorzaak), B staat voor de bril waardoor je kijkt (overtuiging), C staat voor consequentie (het gevolg). (Engels: Activating event, Belief, Consequence). Dat weet je ongetwijfeld nog vanuit de opleiding. Maar als je RET niet dagelijks gebruikt, kan die kennis wel eens weggezakt zijn. Deze cursus is dé kans om die weer op te halen en verder de diepte in te duiken. De cursus zal gegeven worden in Assen op 3, 17 en 24 november.

Bureau de Roos is voor veel hulpverleners geen onbekende meer.

Het is (bij ons weten, dat schrijven we er voorzichtig bij) het enige instituut dat psychosociale hulpverlening vanuit een christelijke identiteit benadert. Dat cliënten met een christelijke achtergrond op een andere manier naar bijvoorbeeld zingevingsvraagstukken kijken, weten velen van ons. Maar hoe ermee om te gaan? Natuurlijk scheelt het als je zelf als hulpverlener een christelijke achtergrond hebt, maar stel: je hebt die achtergrond niet. Wat dan?

Bureau de Roos zal op een inspirerende manier laten zien hoe je als (niet) christelijke hulpverlener hulp kunt geven aan mensen met een christelijk achtergrond. Ter perse van dit blad zijn de data van deze cursus nog onbekend.

Dit najaar gaan we van start. In een van de vorige PSC’s heeft u al kennis kunnen maken met de TA-academie. De TA-academie verzorgt sinds twee jaar workshops op de PSC-dagen. En iedere keer weer zit de ruimte bomvol. Voor ons reden om deze samenwerking in een mooiere jas te gieten. Op 28 en 29 september zal in Waalwijk de workshop Begrijpen en veranderen van start gaan.

Op 29 september is tevens de workshop De therapeutische relatie: overdracht en tegenoverdracht te volgen. Ook in Waalwijk.

Ook – en daar zijn we trots op – hebben we Annemiek Beck van Wereldpartners weten te strikken. Zij zal in Assen op 12 en 26 oktober een cursus geven over hoe als hulpverlener om te gaan met huiselijk geweld en het protocol. Veel hulpverleners beseffen (nog) niet wat het betekent en wat voor een impact het protocol huiselijk geweld kan hebben op de hulpverlener als hij er niet goed van op de hoogte is. Een must voor allen die werkzaam zijn in de psychosociale zorg. Verderop in dit blad vindt u een uitgebreide toelichting op deze cursus. Deze cursus zal overigens in het voorjaar herhaald worden.

Om je op je wenken te bedienen hebben we een nieuwe website in de lucht gebracht: www.nfgcursus.nl. Op deze site -en bezoek hem regelmatig- vind je alle nieuwtjes en overzichten van ons cursusaanbod, en kun je ook een plekje reserveren bij één van de cursussen!

Cursusoverzicht Najaar 2012 TA-academie: •Begrijpen en veranderen (28 en 29 september) •De therapeutische relatie: overdracht en tegen overdracht (29 september)

Rudy Vandamme en Jikke Ruiter. Het Vandamme Instituut was op de afgelopen PSC-dagen een absolute publiekstrekker. Ook de NFG was diep onder de indruk van de kwaliteit en het bijna speelse gemak van de kennisoverdracht van Rudy en Jikke. Daarom hebben we ze pijlsnel benaderd om voor de NFG cursussen te verzorgen. En dat wilden zij!

Op 3, 10 en 31 oktober zal in Utrecht (voorlopige locatie) een training gegeven worden in de vorkmethodiek. Deze methodiek is bij uitstek geschikt om op een ontwikkelingsgerichte manier gesprekken te voeren. Rudy Vandamme creëerde dit meersporenmodel gedurende zijn vijftienjarige loopbaan als coach en opleider. Het model stelt professionals in staat om welgevormde ontwikkeling bij hun cliënten systematisch te hanteren. Als je ontwikkeling ‘vorm’ wilt geven, voor jezelf, je medewerker, voor je team of voor je organisatie en je wilt dit doen op een duurzame en betekenisvolle manier, kan je het model van de VORK gebruiken om de voortgang vast te stellen maar ook om deze in beweging te zetten. Je leert alle aspecten in vogelvlucht kennen en gaat daarna de diepte in.

Annemiek Beck van Wereldpartners: •Huiselijk geweld (12 en 26 oktober) Rudy Vandamme en Jikke Ruiter van het Vandamme Instituut: •De vorkmethodiek (3, 10 en 31 oktober) Gradatim: •RET (3, 17 en 24 november) Bureau de Roos: •Psychosociale hulpverlening vanuit een christelijke identiteit (data volgen)

Gradatim is voor velen onder ons een bekende naam. Zij hebben op ons verzoek een speciale RET-cursus ontwikkeld. Bij de theorie

31

aXiehuis

aXiehuis

een uitkomst voor gezinnen in vechtscheiding Door: Maud Schaepkens Vechtscheidingen zijn een steeds vaker voorkomend fenomeen.

Meestal zijn kinderen de dupe van de stukgelopen relatie tussen ouders. Het aXiehuis biedt voor deze kinderen de unieke gelegenheid om het contact met hun beide ouders op goede wijze te onderhouden.

pleegt aXnaga momenteel overleg met gemeenten of zij financieel willen bijspringen voor ouders die het echt niet kunnen betalen.

Omgangsregeling met beide ouders nakomen Voorafgaand aan een traject voor omgangsbegeleiding vindt met iedere ouder afzonderlijk een intakegesprek plaats. Hierna start de omgangsbegeleiding, waarbij de niet-verzorgende ouder (onder begeleiding) zijn of haar kind ontmoet. Wanneer het kind de ouder gedurende lange tijd niet heeft gezien, wordt het kind intensief voorbereid op de ontmoeting. “Het is nooit te laat om contact te willen met je kind”, adviseren de aXnaga-coaches.

In het omgangshuis heerst een gezellige, huiselijke sfeer. “We geven ouders en kinderen de privacy om te genieten van hun tijd samen.” Al naar gelang wordt het contact hersteld en wordt er naartoe gewerkt dat de ontmoetingen zonder begeleiding plaatsvinden, met als uiteindelijk doel ontmoetingen in de thuissituatie van de niet-verzorgende ouder. Ook in die laatste ambiance biedt aXnaga hulp. “Sommige ouders weten door langdurige afwezigheid niet hoe ze een luier moeten verschonen, hoe ze moeten voorlezen, koken, of hoe om te gaan met huilende kinderen. Onze begeleiding biedt rust en vertrouwen.”

aXnaga en aXiehuis Ruud en Monique Jansen startten zes jaar geleden aXnaga, een bedrijf dat onder andere coaching verzorgt aan kinderen en volwassenen. aXnaga is de samenvoeging van Ax, dat vaardigheden betekent, en Naga, dat voor kennis staat. Samen met kinder- en jeugdcoach Wilma Schrijen richtten zij in december 2011 het aXiehuis op. In dit zogenaamde omgangshuis kunnen gescheiden gezinnen de omgangsregeling voor hun kinderen (tot 12 jaar, daarna geldt eigen keuzerecht) nakomen. “Mensen zien het vaak als een grote stap om een psycholoog te bezoeken”, weet Ruud Jansen. “Wij bieden een goed alternatief. Onze coaching is gericht op omgang met de scheiding. Vaak zijn mensen met een kort traject al geholpen.” Jaarlijks komen maar liefst zo’n 100 (gescheiden) gezinnen uit de regio in aanmerking voor deze vorm van begeleiding.

Partners in scheiding zijn vaak ten einde raad. Regelmatig heerst een hevige onderlinge strijd, waardoor een van de ouders het kind nauwelijks ziet. “Het zijn veelal vaders die hun kinderen gedurende lange tijd niet zien of spreken. Dit is niet alleen moeilijk voor de vader in kwestie; de kinderen raken verstrikt in een loyaliteitsconflict en zitten er vaak middenin. Het aXiehuis maakt het mogelijk dat ouders op verschillende tijdstippen hun kinderen brengen en halen, waardoor de niet-verzorgende ouder op zijn of haar gemak tijd kan doorbrengen met de kinderen.” De begeleiding van het aXiehuis kan worden betaald vanuit een PGB en in sommige gevallen wordt de coaching vergoed door de zorgverzekering. Daarnaast

Systemisch coachen Monique Jansen is Kies-coach, waarbij ‘kies’ staat voor kinderen in echtscheidingssituaties. Zij biedt zowel individuele als groepsbegeleiding, waarbij ze kinderen leert om te gaan met de moeilijke situatie waarin zij verkeren. De kern en kracht van het aXiehuis liggen in het systemisch coachen. “Wij nemen het volledige systeem rond een persoon mee in de begeleiding: het kind, de beide ouders, leerkrachten en andere belangrijke partijen.” Op die manier krijgen de coaches een breed beeld van de situatie en wordt geen enkel zichtpunt vergeten. “Dat zorgt voor een zo groot mogelijke slagingskans.” Voor de ontwikkeling van het kind is het belang-

32

Maud Schaepkens rijk dat beide ouders worden betrokken bij de opvoeding. Wilma Schrijen: “De twee mensen van wie het kind het meest houdt en die hij het beste zou moeten kunnen vertrouwen, voeren vaak een hevige strijd met elkaar.” Het ultieme doel van het aXiehuis is dan ook niet alleen kinderen in staat te stellen contact te onderhouden met de beide ouders, maar ook om de ouders weer met elkaar te laten praten over hun kinderen. Enkele maanden na de geboden hulp informeren de begeleiders van het aXiehuis standaard hoe het gaat met de gezinsleden. aXagna fungeert meer dan eens als de lijm tussen gezinsleden.

Naast omgangsbemiddeling verzorgt het aXiehuis ook preventieve begeleiding voor echtparen die nadenken over een scheiding.

Dit leidt in sommige gevallen zelfs tot hereniging tussen beiden. “Met koppels werk ik veel aan bewustwording en communicatie”, aldus Ruud Jansen.

“Onuitgesproken verlangens, frustratie en jaloezie spelen vaak grote rollen binnen relaties. Het is belangrijk dat kinderen een goed voorbeeld krijgen.

Wanneer niet direct wordt ingegrepen, wordt het een intergenerationeel probleem, waarbij de problematiek zich mogelijk herhaalt van generatie op generatie.”

de beide ouders en kunnen de kinderen genieten van meer rust.

“We blijven dit de komende tijd zeker voortzetten”, aldus Marleen.

Daarnaast start een van haar kinderen binnenkort met kindercoaching, omdat hij moeite heeft met de verwerking van wat er in het verleden is gebeurd.”Het is heel fijn dat het aXiehuis dit totaalpakket aan hulpverlening aanbiedt.”

Ervaring van een gescheiden vader Jan zocht naar een mogelijkheid om zijn kinderen te kunnen blijven zien gedurende zijn (v)echtscheiding. “Mijn ex-partner en ik waren niet in staat om rechtstreeks met elkaar te communiceren en het wederzijdse vertrouwen was weg. Zij vond mij als vader incapabel, waardoor ik mijn kinderen uiteindelijk niet meer zag. Begeleide omgang met de hulp een onafhankelijke derde was voor mijn ex-vrouw de enige optie.”

Het geeft Jan een goed gevoel dat hij contact heeft met zijn kinderen, juist op het moment dat hun ouders lijnrecht tegenover elkaar staan. “Jammer genoeg delven Nederlandse vaders meestal het onderspit wanneer ouders geen overeenkomst kunnen treffen.

De kinderen blijven bij moeder en het contact wordt regelmatig afgehouden. Als vader kun je dan enkel procederen. Vaak kost dat een hoop geld.” In het begin was Jan sceptisch. “Het voelde voor mij als een grote vernedering om mijn eigen kinderen onder toezicht van een vreemde te zien. Ik kreeg regels opgelegd en ik moest een contract tekenen. Ik voelde me net een ‘crimineel’.”

Nadat hij zijn kinderen weer voor het eerst had gezien, besefte hij hoeveel het aXiehuis betekent. De begeleiding in de huiselijke sfeer doet zowel hem als de kinderen veel goed. “Gelukkig staan nu de kinderen weer centraal en niet langer de ruziënde ouders.”

“Het geeft Jan een goed gevoel dat hij contact heeft met zijn kinderen, juist op het moment dat hun ouders lijnrecht tegenover elkaar staan.”

Ervaring van een gescheiden moeder Marleen, gescheiden en moeder van drie kinderen, vindt het aXiehuis een ware uitkomst. In het verleden is er sprake geweest van huiselijk geweld, waardoor vader een contact- en straatverbod werd opgelegd. “Daarbij was er in het contact met mijn ex-partner altijd sprake van ergernissen. Niet bevorderlijk voor de kinderen.”

Marleen is erg tevreden over de veilige omgeving die het aXiehuis biedt. “Ik breng de kinderen er één keer per maand naartoe.” Vader haalt hen even later op, brengt de dag met hen door en zet hen vervolgens weer af bij het aXiehuis. “De kinderen kunnen na afloop tot zichzelf komen en de begeleiders houden in de gaten of alles goed met hen gaat.” Eindelijk zijn er geen spanningen meer tussen

Wegens privacyredenen zijn de namen van Marleen en Jan gefingeerd. www.axnaga.nl

33

Door: Auke Herrema

www.aukeherrema.nl

Bloesem-remedies brengen de emoties in evenwicht en bevorderen daardoor indirect de gezondheid.

De oorzaak aanpakken op een veilige manier.

De Dr. Schüssler Celzouten van Adler beziien kracht en kwaliteit. Zijn de cellen gezond, dan is ook het lichaam gezond. De mineralen zijn verwreven en niet geschud.

Celzouten div. nummers in poedervorm, 10 verschillende mengsels, b.v. combinatie 1 t/m 12, het energie Met de hand verwreven mengsel. Alles in 250 gr. en 1 kg.

Essentïele oliën en producten voor de aromatherapie, biologische cosmetica.

Het grootste assortiment biologische oliën, airsprays en massage oliën.

Winkel: De 3Vrouwen St.Jansstraat 5 - 5964 AA Meterik Tel: 077-3526885 www.de3Vrouwen.nl

WWW.BLOESEM-REMEDIES.COM Bloesem Remedies Nederland

Tel: 077-3987826 / 077-3989011 E-mail: info@bloesem-remedies.com

34

Column - Martine Clausen

Ervaringen

Door: Martine Clausen, levensvormgever De boeken die ik momenteel het liefste lees, zijn biografieën en autobiografieën. Het lezen van levensverhalen van mensen vind ik boeiend. Neem bijvoorbeeld het leven van Agatha Christie. Haar boeken worden, als tweede na de Bijbel, het meest gelezen in de hele wereld. Ik was geïntrigeerd door deze vrouw en las met stijgende verbazing en bewondering haar biografie. Als lezer romantiseer je tijdens het lezen waarschijnlijk volgens je eigen imaginatie het gelezene. Zo zie ik in Christies leven iets avontuurlijks, iets excentrieks en zeker iets gedurfds. Dat las ik terug in haar autobiografie.

Bovendien viel me op hoe gemakkelijk ze schrijft. Haar stijl is zo toegankelijk, zowel in haar detectives als in haar autobiografie. Alsof ze geen enkele moeite hoefde te doen om te schrijven en alsof de woorden zich als vanzelf na elkaar rangschikten op een voor de lezer zeer aangename manier. Als je je dan bedenkt dat Agatha Christie eigenlijk vrij verlegen en stil was in gezelschap, dan lijkt dat wel een heel groot contrast met Agatha Christie, de schrijfster van 105 (!) boeken.

Onlangs tikte ik een boek op de kop van een travel-writer die de treinreis van Londen naar Bagdad maakte in navolging van de reis die Agatha Christie in 1928 maakte, deels met de Oriënt-Express. Zij was toen 38 en ging na haar echtscheiding in haar eentje naar het Midden-Oosten, dochterlief veilig onder de pannen in een internaat, zoals in Engeland gebruikelijk was. Ook in zijn boek kwamen veren bewondering tot uiting over deze bescheiden, persschuwe dame, die op een gegeven moment in haar leven voor zichzelf moest kiezen en dat ook deed. En dat in die tijd!

Ik vind dat inspirerend. Fictie is ook leuk, ik geniet ook van detectives, maar het ware leven is vaak nog miraculeuzer dan romans.

Van de week sprak ik met mijn zoon zijn reis door. Hij staat nog aan het prille begin van zijn leven. Hij is 16 en gaat voor een maand naar een ashram in India. Alleen. Uiteraard bereidde moeder zijn traject voor, veilige luchtvaartmaatschappij, opvang op het vliegveld door een ashram-taxi en opvang in de ashram door vrienden. Vorig jaar gingen we gezamenlijk, maar wegens omstandigheden kunnen zijn vader en ik dit jaar niet mee.

We zaten buiten en ik vroeg hem hoe hij zich voelde nu hij daar dit keer alleen naar toe zou reizen.

‘Echt mam, ik vind het prima. Maak je maar geen zorgen,’ zei hij en hij meende het. ‘We zouden graag met je meegegaan zijn, net als vorig jaar,’ vervolgde ik. ‘Weet ik mam, maar ik red mezelf alleen ook wel hoor. Allerlei vrienden van vorig jaar zijn er dit keer ook weer. Ik heb er ontzettend veel zin in.’

We lachten naar elkaar. Het is heerlijk om met je kind een goede verstandhouding te hebben waarbij je elkaar aanvoelt en weet dat je allebei je eigen waarheid kan uitspreken. Ik vroeg hem of hij zich realiseerde dat hij op deze manier zijn levenspad aan het uitstippelen was. Hij keek me vragend aan.

‘Ja,’ zei ik, ‘als je straks 50 bent en je zit met iemand die je zojuist ontmoet hebt te praten, dan zal je vertellen dat je op je 15de voor het eerst naar India ging met je ouders. En dat je op je 16de in je eentje ging. De ervaringen die je nu opdoet, vormen je karakter en je leven. Is het niet heerlijk dat je een groot deel van die ervaringen zelf kunt kiezen?’

Hij lachte. Ja, zo had hij het niet bekeken.

Ervaringen in het leven hebben een begin, een midden en een eind, maar in het geheugen gaan sommige ervaringen lang mee. Wanneer we steeds bewuster onze ervaringen kiezen, kunnen we ervoor zorgen dat ons levensverhaal bruisend en vreugdevol zal zijn. Het overwegen waard lijkt mij. martineclausen@gmail.com

35

NFG-ledenvoordeel bij OHRA

Profiteer van Ohra Pakketkorting De Nederlandse Federatie Gezondheidszorg biedt haar leden een aantrekkelijk verzekeringspakket bij OHRA. Met de hoge kortingen die de NFG voor u heeft afgesproken, bent u bij OHRA al snel voordeliger uit.

Alle leden van de NFG profiteren van pakketkorting. Het principe is heel eenvoudig: hoe meer verzekeringen u afsluit, hoe hoger uw korting.

U heeft recht op de volgende kortingen:

Aantal verzekeringen:

Korting

• aansprakelijkheidsverzekering • autoverzekering • caravanverzekering • inboedelverzekering • kostbaarhedenverzekering • motorverzekering • ongevallenverzekering • opstalverzekering • permanente reisverzekering

Bij 3 verzekeringen

3% korting

10% 10% 10% 10% 10% 5% 10% 10% 10%

Bij 4 verzekeringen

4% korting

Bij 5 verzekeringen

5% korting

Bij 6 verzekeringen

6% korting

Bij 7 verzekeringen

7% korting

Bij 8 verzekeringen

8% korting

Bij 9 verzekeringen

9% korting

Bij 10 of meer verzekeringen

10% korting

Ook verzekeringen die u nu aanvraagt maar die pas later ingaan omdat u ergens anders nog verzekerd bent, tellen direct mee voor de hoogte van uw pakketkorting!

Bij OHRA kunt u uw verzekeringen heel gemakkelijk per maand betalen zonder dat u daarvoor extra betaalt.

Wilt u meer informatie of direct uw verzekering afsluiten?

Ga dan naar de speciale internetsite www.ohracollectief.nl/nfg of bel ons via 026 400 40 40. Wij zijn bereikbaar op werkdagen van 8.00 tot 21.00 uur en op zaterdag van 9.00 tot 15.00 uur.

Het is handig om uw collectiviteitsnummer, 922, bij de hand te houden.

36

Last van de crisis? - Anneke Hulsbosch

Door: Anneke Hulsbosch

Last van de crisis?

Hier ligt een uitdaging!

2012 is voor veel mensen tot nu toe een lastig jaar geweest. Praktijken die vergeefs op vergoedingen wachten, terugloop in het cliëntenbestand en veel slechte betalers. Zelf spreek ik niet zo graag van een crisis, welke dan ook. Als er naar gevraagd wordt hoe het bij Rupz gaat in deze tijden, zeg ik standaard dat we niet aan de crisis meedoen. Dat betekent niet dat we ook geen mindere periodes kennen, natuurlijk zijn die er zoals bij elk ander bedrijf. Het gaat erom wat je ermee doet.

periode. Probeer daadwerkelijk de oorzaak te vinden van het probleem, zonder de schuld aan iets of iemand te geven. Door dit zo te doen, haal je al een stukje emotie weg. Misschien is de situatie wel helemaal niet zo erg als je aanvankelijk dacht.

Stap twee is het ombuigen van de negatieve spiraal waarin je zit naar een positieve. Dat is makkelijker dan je denkt. Een eurocrisis of een declaratieprobleem is geen reden tot stoppen. Er zijn altijd andere wegen die je naar je doel kunnen leiden. Soms zijn ze moeilijker te vinden, maar juist in een crisistijd word je gedwongen creatief te denken en te zoeken naar mogelijkheden. En het is niet voor niets een Yinne tijd, soms moet je erg diep en donker gaan.

Door te zoeken kun je pas de ‘gaten in de markt’ vinden. Misschien heb je het nog nooit gedaan of hoeven doen. In dat geval is het helemaal goed om dit traject door te maken, het zal je praktijk meer richting geven.

Om terug te komen naar het ombuigen, zodra je de eerste stap zet in je nieuwe richting, zie je dat er dingen gaan veranderen. Het werkt altijd zo makkelijk. Dit is ook de reden waarom mensen bij mij vaak maar één keer komen voor begeleiding, het buigt vanzelf!

Je hebt soms alleen even iemand nodig die mee zoekt.

Laat je het een crisis zijn of grijp je deze kans met beide handen aan?

Ik leen even een theorie uit de Chinese filosofie. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat alles twee tegengestelden heeft, Yin en Yang.

Zonder het een, heeft het ander geen bestaansrecht. Zo is het ook met mindere of crisisperiodes (Yin). Deze maken het mogelijk dat er ook expansies (Yang) zijn. Kortom, deze crisis geeft je juist de kans om te groeien. Idealiter werk je natuurlijk naar een vorm waarbij de twee uitersten zo min mogelijk uit elkaar liggen. Dit geeft continuïteit en stabiliteit aan je praktijk.

Ik daag je uit om die eerste stap te zetten!

Stel, je zit in zo’n Yinne periode. Hoe kom je dan terug in de balans?

De eerste stap is daarbij bewustwording. Negen van de tien keer wordt deze stap overgeslagen. Je wordt geconfronteerd met je angsten en je tekortkomingen en de meesten willen die uit de weg gaan. Inventariseer feitelijk wat er aan de hand is. Hoeveel rekeningen staan er nog open, wat is je banksaldo, hoeveel staat er nog open bij je debiteuren, wat is er voor nodig om alle openstaande rekeningen te betalen, hoeveel afspraken heb je in een week, hoeveel moeten het er zijn. Hoe was de omzet vorig jaar rond deze

Speciaal voor praktijken die het moeilijk hebben, organiseert Rupz het crisisoverleg. In twee gratis sessies ga je onder leiding van Anneke Hulsbosch de eerste stap zetten naar verandering.

Meer informatie en de voorwaarden voor deelname vind je op: www.rupzonline.nl/crisisoverleg

37

Zintuigenprikkels

ZINTUIGENPRIKKELS REceNSIE

BOEKEN DVD’S CD’S

APP’S

Beer op de weg

Als kinderen bang zijn voor datgene waarvan ze denken dat het gaat gebeuren

Recensie door: Anja van de Weerd Angst voor onweer, angst voor monsters, angst om alleen thuis te zijn en angst voor een spreekbeurt.

Onze kindertijd is een heuse broedkamer voor het ontstaan van angsten. Angst is een gezond waarschuwingssysteem dat ons helpt te overleven. Soms kan deze emotie een kind behoorlijk belemmeren in het dagelijks leven. En dan? Hoe kun je een kind duidelijk maken dat het toegeven aan die angst niet altijd even ‘handig’ is?

Chantal Meijerink-Jacobs, kindercoach en kinder- en jeugdtherapeut, heeft rond het thema angst en (zelf)vertrouwen het prentenboek Beer op de weg geschreven.

De inhoud sluit aan op kinderen in de leeftijd van 6-9 jaar.

Het verhaal gaat over een beer (genaamd Beer...) die midden op een weg gaat zitten wachten, omdat hij bang is voor datgene wat gaat komen. Een aantal dierenvrienden proberen hem te helpen. Uiteindelijk komt Beer erachter dat de oplossing in hemzelf te vinden is.

Volgens de auteur is Beer op de weg geschikt voor professionals in de psychosociale hulpverlening, leerkrachten, ouders en opvoeders.

Ik kan me voorstellen dat het boekje ook tot zijn recht komt in een ziekenhuis, bij een tandarts of iets dergelijks. Ook als metafoor bij volwassenen zal het thema herkenbaar zijn.

Een pre is dat het uitgebreide voorwoord goed te gebruiken is als psycho-educatie voor opvoeders en leerkrachten. Handig is dat een 6-tal (les)ideeën rond het boekje is te downloaden via uitgeverij Pica. De aandoenlijke illustraties zijn van de hand van Verna Rood.

Auteur: Chantal Meijerink-Jacobs Uitgeverij: Pica ISBN: 9789 0776 7165 8

Schrijven vanuit je hart De kunst van creatief schrijven

Dit veelgeprezen boek is een gepassioneerde oproep om zo intens mogelijk te schrijven vanuit je essentie. Het boek is opgebouwd uit 64 hoofdstukjes van hooguit drie pagina’s, waarin een advies wordt uitgewerkt. Het zijn zonder uitzondering pittige teksten die tot de verbeelding spreken en de lezer stimuleren om zijn dromen waar te maken: schrijven alsof je leven ervan afhangt.

‘De.Schrijf.Bijbel. Onmisbare klassieker.’ – Geertje Couwenbergh, auteur van Zin: lust in je leven door schrijven ‘Elk hoofdstukje van deze “schrijfcursus” bevat wel een treffende aanwijzing, een advies dat navolging verdient.’ – NBD Auteur: Natalie Goldberg Uitgeverij: Altamira ISBN: 9789 4013 0044 5

38

Zintuigenprikkels

Doorbreek de Cirkel!

De Transformatiecirkel

Doorbreek de Cirkel is een onmisbaar boek voor therapeuten die willen begrijpen waarom hun cliĂŤnten niet in staat lijken de situatie waarin ze zitten, te veranderen.

Ook helpt het te begrijpen waarom je zelf soms niet verder komt. Doorbreek de Cirkel laat op een heldere manier zien dat het ronddraaien in een cirkel alles te maken heeft met de manier waarop je naar jouw leven en jouw omgeving kijkt.

Dit boek gaat over het ontdekken van je eigen kracht en het doorbreken van de cirkel waarin jij je soms lijkt te bevinden. Het gaat over de kracht die je in je hebt om situaties en omstandigheden te veranderen waar je al tijden middenin zit, maar ook over diepe dalen en bereikbare toppen, over de waarde van loslaten en het hebben van absoluut vertrouwen.

Vaak ben je geneigd om niet je eigen pad te lopen, maar dat van je ouders, je partner of anderen in jouw omgeving. Wijk je van dit pad af, dan kunnen er schuld- en schaamtegevoelens bovenkomen. Wanneer je echter niet je eigen weg loopt, ben je ook niet bezig met jouw bestemming in het leven. Door de kracht van de Cirkel te ontdekken leer je jezelf te bevrijden.

De Transformatiecirkel bestaat uit negen stappen. Het is belangrijk om elke stap te aanvaarden, te beleven en weer af te ronden voordat je naar de volgende stap kunt.

Het is niet mogelijk een van deze stappen over te slaan, maar wanneer je ze alle negen doorloopt, kun je ervaren dat je echt gegroeid bent.

De negen stappen hebben bijzondere namen: Inwijding, Openbaring, Beproeving, Bevrijding, Verwachting, Bezinning, Verlossing, Bestemming en Transformatie.

Iedere stap betekent iets voor je lichamelijke, geestelijke en energetische gesteldheid.

Caroline is therapeut en medium. Haar boek is het resultaat van ervaringen uit beide werelden.

Auteur: Caroline Dijkstra Uitgeverij: SAndromedia ISBN: 9789 0559 9276 8

DreamWeb verbindt jongeren Inspirerend vredesonderwijs zorgt voor actie!

DreamWeb brengt jongeren met verschillende achtergronden samen en gaat op zoek naar gemeenschappelijke dromen om deze daadwerkelijk te realiseren. Zo worden tegenstellingen overbrugd, sterktes ingezet en helden ontdekt.

De non-profit organisatie is al sinds 2008 actief in Nederland en vanaf februari 2012 ook in Kaapstad.

Met het Desmond Tutu Peace Centre hebben Nederlandse en Zuid-Afrikaanse jongeren samen het DreamWeb-programma gevolgd.

Terug in Nederland is Dreamweb op zoek naar docenten en/of begeleiders van jongeren die het “DreamWeb Peace College� in Nederland willen volgen.

Meer informatie is te vinden op www.DreamWeb.nu of neem contact op via: dreamweb.nu@gmail.com.

39

Sietske van der Veen

Ontspannen: zet de verdubbelaar in!

Ontspannen voor cliënt én therapeut

Door: Sietske van der Veen Het lichaam is een prachtig richtpunt bij de aanpak van gezondheidsklachten. De taal van het lichaam geeft feilloos aan wie we zijn en hoe het met ons is. Of het gaat om lopen, staan, zitten, liggen, elkaar de hand schudden, dansen of weer anders bewegen, we drukken ons wezen erin uit en leren elkaar erdoor kennen.

Vaak heel wat beter dan we zelf weten.

Een therapeut die een cliënt behandelt, kan aan diens lichaam de perfecte leidraad hebben. Als de therapeut hierbij zelf beschikt over een goed ontwikkeld lichaamsbewustzijn en zorgt dat hij of zij goed gegrond en gecenterd is, kunnen zeer heilzame processen op gang komen. In dit artikel pleit ik ervoor dat therapeuten de verdubbelaar inzetten als het gaat om hun eigen ontspannen (werk)houding.

Steun Onze lichaamshouding weerspiegelt onze innerlijke houding. De taal staat bol van de verwijzingen naar de mentale lading van allerlei lichaamshoudingen. Wie ‘staat als een huis’, komt krachtig voor zichzelf op. Iemand die ‘ je zo omver blaast’, is juist onzeker. ’Sterk op je benen staan’ wordt in het algemeen verbonden met mentaal sterk zijn. Als therapeut ben je pas een echte steun, als je zelfbewust bent en zelfvertrouwen uitstraalt. Al heb je nog zoveel kennis en techniek in huis, ze worden pas echt effectief wanneer ze vol zelfvertrouwen worden ingezet. Een cliënt zal op zijn gemak zijn bij een therapeut die als een rots in de branding is. Net zoals ieder mens de waarde kent van een vriend op wie hij bouwen kan.

Ontspanning is de X-factor wanneer je een ander tot steun wilt zijn.

40

Kracht en rust In Oosterse vechtsporten vormt de harahouding een centraal uitgangspunt. Met hara wordt bedoeld: het krachtscentrum van het lichaam, gelegen rond het lichaamszwaartepunt. Denk aan een lachende boeddha met een machtige buik, en het is duidelijk wat met lichaamszwaartepunt bedoeld wordt. Wie goed met dit centrum verbonden is, staat stevig, is sterk en zelfstandig. De hara is centrum van kracht én rust. Als het gaat om ontspannen, of je nu staat, zit of ligt, is aandacht voor de hara essentieel.

Door eenvoudige oefeningen kan iedereen leren zich bewust met dit centrum te verbinden. Juist op momenten van spanning of onrust is dit belangrijk. Vergroting van het lichaamsbewustzijn zal leiden tot meer emotioneel bewustzijn. Emoties drukken zich immers in het lichaam uit in de vorm van spierspanningen, een hoge adem, de grond onder je voeten kwijtraken etc. Ben je je door de signalen van je lichaam meer bewust van je emoties, dan zal je daar anders mee om kunnen gaan. Je krijgt meer mogelijkheden om te kiezen hoe je in bepaalde situaties reageert, soms ontdek je nu pas dát er een keuze is. Groter emotioneel bewustzijn laat meer ruimte voor reflectie toe. Zo groeit door meer aandacht voor ontspannen ook ons zelfbewustzijn.

Wiebelende tenen Tijdens het geven van behandelingen is het goed om steeds bewust de adem te verbinden met je eigen centrum van kracht en rust. Onwillekeurig raak je hiervan soms afgeleid, maar door er aandacht aan te besteden kun je voor jezelf steeds blijven werken aan ontspanning. Hoe is het in je eigen lichaam? Hoe voelen je

Ontspannen, zet de verdubbelaar in!

mond en tong, je schouders, je buik, billen en benen? Kun je in je werkhouding losjes de tenen bewegen?

Met deze innerlijke vrede en kracht als beginpunt, stelt de therapeut zich open voor de essentie van de cliënt. Er is aandacht voor zijn of haar gehele wezen. Dit is heel iets anders dan ons afstemmen op alleen zijn of haar klachten. Het gaat veel dieper en omvat veel meer. ‘We stemmen ons niet af op ziekte maar op een innerlijk streven naar orde: op het genezingsproces.’

Werk je met je handen, dan kun je vanuit deze houding contact maken met je cliënt, en wachten totdat eventuele bewegingen zichzelf openbaren. Je past je aan deze bewegingen aan en volgt ze. Zo help je het lichaam zijn eigen weg te gaan, je cliënt om zichzelf te zijn.

Ik wil hiermee natuurlijk niet stimuleren dat therapeuten tijdens een sessie voornamelijk met zichzelf bezig zijn. Een gezonde dosis aandacht voor de eigen ontspanning is echter altijd heilzaam voor de cliënt. Als we kunnen leren onszelf tot rust te brengen, wordt ons bewustzijn niet overheerst door onze eigen angsten en emoties. We mogen niet vergeten dat onze gedachten en emoties niet binnen onszelf blijven, maar als het ware overstromen naar de atmosfeer en andere mensen in de omgeving beïnvloeden. Stoornissen in ons eigen energieveld versterken stoornissen in het veld van de cliënt.

Aanwezigheid Wie zo afgestemd, ontspannen, open en vol vertrouwen een ander behandelt, heeft aan diens lichaam de perfecte leidraad en aan het eigen lichaam een ijkpunt en wegwijzer. Verbetering van je behandelingen is veelal niet te vinden in het toepassen van nieuwe technieken of andere handgrepen. ‘Niet het proberen te helpen, maar je aanwezigheid is de sleutel.’

“Spanning is wie u meent dat u moet zijn, ontspanning is wie u bent”

Sietske van der Veen is natuurgeneeskundig therapeut. Ze heeft ruim twintig jaar ervaring met lichaamswerk en heeft vanuit allerlei technieken haar eigen stijl ontwikkeld. Voor kleine groepen verzorgt zij de tweedaagse cursus ‘Ontspannen voor therapeuten…’ Ontspanning en vertrouwen staan er centraal. Voor therapeuten zijn dit leerzame dagen van zelfreflectie waarop men ook zelf eens bij kan tanken.

Chinees spreekwoord Innerlijke vrede Een goed hulpmiddel om onze gedachten en emoties tot rust te brengen en lichamelijk te ontspannen is het centeren zoals dit via Therapeutic Touch bekendheid kreeg. Hier begint de voorbereiding op een behandeling door in een ontspannen houding de adem tot rust te brengen. Vervolgens concentreert de behandelaar zich op een beeld uit de natuur, zoals een boom, bloem of berg. Het is een beeld dat hij of zij spontaan in zichzelf laat opkomen. Het geeft een gevoel van innerlijke vrede en heelheid.

www.praktijksietskevanderveen.nl

41

NFG-opleiding

Dilemma’s bij vermoedens van gezinsgeweld ‘zomaar’ hoort te bemoeien met andermans relatie en andermans opvoeding. Kortom, met wat zich achter de voordeur afspeelt.

Door: Annemiek Beck Ruim 9% van de Nederlandse bevolking was de afgelopen vijf jaar slachtoffer van huiselijk geweld. Daarmee is geweld in de privésfeer de omvangrijkste geweldsvorm in onze samenleving. De Wet Meldcode verwacht vanaf januari 2013 van alle zorgen welzijnsprofessionals dat zij handelen bij huiselijk geweld, ook bij vermoedens!

Niet eenvoudig! Hoe jij een bijdrage kunt leveren aan het stoppen of voorkomen van gezinsgeweld leer je tijdens de tweedaagse training Omgaan met dilemma’s bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling op 12 en 26 oktober in Assen.

Inmiddels is de aanpak van huiselijk geweld echter een speerpunt geworden voor de overheid. De Wet Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling die per januari 2013 van kracht wordt, is daar onderdeel van. De wet geldt voor alle professionals die in de sectoren zorg, welzijn en onderwijs werken.

Maar professionals hebben twijfels. Het woord “melden” roept weerstand op. Professionals willen hun cliënten niet in problemen brengen. Zij willen zorgvuldig omgaan met hun geheimhoudingsplicht en dat lijkt zich moeilijk te verhouden tot een meldcode.

Daarbij zijn signalen van huiselijk geweld meestal vaag, berusten ze op vermoedens en zijn professionals huiverig om mensen onterecht beschuldigen.

Rosa komt bij je met werkgerelateerde stressklachten. Gedurende de gesprekken begin je echter te vermoeden dat Rosa door haar man geslagen wordt. Je maakt je zorgen, ook omdat er twee kleine kinderen in het gezin zijn. Als je het ter sprake brengt, is het goed mogelijk dat Rosa stellig ontkent, dat Rosa toegeeft dat het af en toe gebeurt maar dat dat komt omdat zíj hem tot woede drijft, óf dat ze je smeekt om het tegen niemand te vertellen.

Training Het kennen van de stappen van de meldcode is dus niet genoeg.

Het is essentieel om te kunnen gaan met je eigen twijfel en met ontkenning van betrokkenen, want dát is de realiteit van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Daarom heb ik een tweedaagse training ontwikkeld die zich richt op het omgaan met dilemma’s bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Knagen Bij elke van bovenstaande reacties is het lastig te bepalen wat je vervolgens moet doen. De kans is groot dat je verder geen actie onderneemt.

Is de kous daarmee af? Nee, want aan veel professionals blijven dergelijke gevallen knagen. Het is heel begrijpelijk dat je je toch zorgen maakt over Rosa en haar gezin. Bovendien is het waarschijnlijk dat veel van Rosa’s klachten maar moeizaam verbeteren als de oorzaak niet wordt aangepakt.

En Rosa en haar kinderen? Zij blijven vervolgens leven in een omgeving waar geweld dreigt.

Huiselijk geweld en kindermishandeling komen overal voor, in alle lagen van de samenleving, en het komt ook de praktijk van de zorgprofessional binnen. Maar het is zelden direct zichtbaar, want gezinsgeweld speelt zich bij voorkeur af in het geniep en betrokkenen schamen zich diep. Je hebt dus als professional vooral te maken met vermoedens van geweld, met een ‘niet pluis’ gevoel en dat maakt het lastig.

Wat levert deze training jou op?

Na afloop: • begrijp je hoe geweld kan ontstaan in een gezin en waarom het zo lang kan duren. Je kent de signalen en de gevolgen en realiseert je de ernst van de problematiek, • weet je wat je kúnt doen en dient te doen als je huiselijk geweld of kindermishandeling vermoedt en welke instanties je kunt inschakelen, • kun je op een zelfverzekerde en zorgvuldige manier het gesprek aangaan met je cliënt over ( je vermoedens van) gezinsgeweld, • liggen zaken niet meer langer op je bord dan nodig is, • heb je een stappenplan om de geleerde kennis en vaardigheden onmiddellijk toe te passen bij actuele casuïstiek in je eigen beroepspraktijk, • voldoe je aan eisen die de Wet Meldcode vanaf 2013 aan je stelt en heb je een certificaat dat daarvan getuigt, • kun je écht een bijdrage leveren aan het voorkomen, of stoppen van geweld in een gezin.

“Aan veel professionals blijven dergelijke gevallen knagen”

De training zal plaatsvinden op 12 en 26 oktober 2012 in Assen (herregistratiepunten: 16). Ga voor meer informatie én aanmelding naar www.nfgcursus.nl. Ga voor meer informatie over trainer Annemiek Beck naar haar LinkedIn-pagina: http://tinyurl.com/dyg8leo

Huiverig We zijn huiverig om aan de bel te trekken als we nog niet zeker zijn van onze zaak. Immers, we zijn opgevoed met het idee dat je je niet

42

Inst1_Layout 1 8-5-2012 15:08 Page 1

Instituut voor Eclectische Energetische Natuurgeneeskunde Secretariaat: Mariet van Buuren BNG®, Thornerweg 3A, 6097NC Panheel, telefoon 0475-572988 Email: info@instituuteen.nl website: www.instituuteen.nl

Geaccrediteerd door het SNRO, KTNO, VIV, VBAG, LVNG, De NFG, BATC, RING, ZHONG etc.

HBO Opleidingen HBO Registeropleiding Eclectisch Energetisch Natuurgeneeskundig Therapeut HBO Registeropleiding Basis Medische Vakken HBO Opleiding Psychosociale vakken Bijscholingen, cursussen en workshops (Geaccrediteerd door KTNO) Klassieke Homeopathie, Feng Shui, Ankhtherapie, Voetreflexologie Dolfijnenergie, Communicatie en NLP binnen de hulpverlening Werken met de E.E.N.® Energetica, EHBO, BLS, PBLS en AED

Ondersteund het collageen Houdt de vaatwand sterk en de bloedvaten soepel Beschermt bij veroudering door vrije radicalen

Beschermt bij veroudering door vrije radicalen

MASQUELIER’s Anthogenol ®

Bevordert de doorbloeding o.a. ogen, benen en huid

®

Houdt de bloedvaten soepel en de vaatwand sterk

‘Als zorgprofessional wilt u voor uw patiënten bewezen effectiviteit en wetenschappelijke kwaliteit. Kunt u zich minder permitteren?’

Anthogenol® bevat dé unieke combinatie van MASQUELIER’s® Original OPC-85® en french Pine Bark Extract®. Dit houdt de bloedvaten soepel en de vaatwand sterk. Anthogenol® is goed voor de doorbloeding waardoor voedingsstoffen goed worden opgenomen en afvalstoffen snel en effectief worden afgevoerd. Schade door vrije radicalen wordt voorkomen door de hoge concentratie anti-oxidanten. Anthogenol® geeft meer energie en zorgt voor een snel herstel na inspanning. Zo helpt Anthogenol® vitaal en gezond te blijven, zelfs op hogere leeftijd.

Anthogenol is verkrijgbaar bij Holland Pharma, de NatuurApotheek en de Roode Roos.

Voor meer informatie kijk op www.nutrilogic.nl

Milde tot matige depressieve klachten?

Start met Hyperiplant

®

Geregistreerd U.A. geneesmiddel

Ervaar het verschil •

Bewezen effectief 1-7

•

Goed verdraagbaar, zelden bijwerkingen werkingen8-9

•

Gestandaardiseerd sint-janskruidextract uidextract WS® 5570

•

Uitsluitend verkrijgbaar bij de (internet-)apotheek nternet-)apotheek

•

Zonder recept

Zie voor referenties en verkorte productinformatie elders in dit blad.

U kunt deze ook vinden op de website www.hyperiplant.nl

44