Similes-195

NR.

195

TRIMESTRIEEL TIJDSCHRIFT 4 7 STE J A A R G A N G

MAART 2026 APRIL MEI

P910502

SIMILES VLAANDEREN VZW • GROENEWEG 151 • 3001 LEUVEN • AFG.: LEUVEN MASSPOST

voor mensen naast mensen familievereniging geestelijke gezondheid met psychische problemen

Eline over haar mama met een bipolaire stoornis

“Ik wil als naaste een stem geven aan wie niet meer kan spreken”

voorwoord

Beste lezer, Maart... De lente komt eraan, en de dagen worden langer. Het is een periode waarin velen van ons nieuwe energie voelen opborrelen. Maar voor families die leven met iemand met psychische problemen, blijft het vaak een zware strijd - ongeacht het seizoen. Dat besef draag ik elke dag met me mee in mijn rol als directeur van Similes.

Het verhaal van Eline raakt me diep. Twee jaar geleden nam haar moeder haar leven. Vandaag zet Eline haar ervaring om in een boek. "Je doet dat goed," zegt ze tegen andere naasten. "Wat je doet is fantastisch - zorgen voor elkaar in goede en slechte tijden. Maar vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen." Betekenisvolle woorden voor allen die zorg dragen voor een ander.

In de Denderstreek hebben vrijwilligers Linda en Raf een praatgroep opgezet voor familieleden. "Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers," vertelt Raf. Het laat opnieuw zien wat lotgenotencontact kan betekenen: een plek waar je verhaal gehoord wordt, waar je niet alleen staat. Elke keer ik zulke verhalen hoor, ben ik trots op wat we samen als organisatie kunnen betekenen.

Professor Stijn Vanheule legt uit waarom 'de-escaleren' het sleutelwoord moet zijn tijdens een psychotische crisis. Niet beheersen, maar verbinden. Creëer een rustige sfeer, ga rond de tafel zitten met een kop koffie. En betrek de familie - zij zijn geen 'verdachten', maar essentiële partners in de zorg. En dat is wat Similes alleen maar kan beamen.

In dit nummer lees je ook over het meeleven met iemand die aan zelfdoding denkt. Want meeleven betekent ook meelijden. En daar moet ruimte voor zijn, zonder schuldgevoel. Wat me telkens opnieuw raakt, is hoe families dit vaak in stilte dragen. Verhalen delen blijft zo essentieel — niet alleen omdat het lucht geeft, maar het helpt anderen ook die stilte te doorbreken.

2025 was een bewogen jaar voor Similes. Met onze campagne tijdens de 10-daagse bereikten we meer dan 100.000 mensen. Onze 175 vrijwilligers bleven zich onvermoeibaar inzetten, ondanks de besparingen van de Vlaamse regering. Zij zijn en blijven de motor van alles wat we doen. Ik ben hen daar van harte dankbaar voor. In ons jaarverslag delen we graag de cijfers en hoogtepunten.

In 2026 start er een nieuwe gespreksgroep voor ouders die hun kind verloren na euthanasie bij psychisch lijden. Een plek voor een vorm van rouw die vaak nergens past, maar die zeker gehoord moet worden. En daar helpen we graag mee.

Verder in dit nummer kan je kennismaken met onze regionale werking, onze nieuwe lidmaatschappen en activiteitsprijzen, lees je over de familiereflex en vind je ons uitgebreide activiteitenaanbod voor de komende maanden.

Ik wens je een leerzame en verbindende lectuur toe.

Met warme groet, Annouchka Szapinszky Algemeen Directeur Similes

2

similes

Doe een gift aan Similes

:

Jouw steun maakt het verschil voor families die naast iemand staan met psychische problemen. Met een gift aan Similes draag je bij aan onze werking: van lotgenotencontact en informatieverstrekking tot belangenbehartiging voor het familieperspectief in de geestelijke gezondheidszorg.

Giften van 40 euro of meer geven recht op een fiscaal attest. Jouw bijdrage komt volledig ten goede aan naastbetrokkenen van mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Een gift doen? Dat kan nu ook met online betaling via www.similes.be/gift.

LUISTERLIJN Binnen Similes delen familie en vrienden Zoek je informatie, advies of een luisterendvan psychisch kwetsbare mensen ervaringen. oor als naaste van iemand met psychische Ook jij kan bij ons terecht met je verhaal of met een problemen? Onze luistervrijwilligers gaan concrete vraag. graag met jou in gesprek, op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag 10u tot Onze luistervrijwilligers helpenvan je graag verder, elke werkdag van 10u00 tot 12u00 (niet 12u (niet op feestdagen en beperkt tijdensop feestdagen en tijdens schoolvakanties).

Je kanschoolvakanties). je vraag ook mailen Je kan je vraag ook mailen naar naar luistervrijwilligers@hotmail.com. luistervrijwilligers@hotmail.com.

Lidmaatschap Ben je nauw betrokken bij de zorg voor een persoon met psychische problemen? Word lid van onze familievereniging. Je geniet van een ruim aanbod aan informatie en ondersteuning. En je helpt ons om het familieperspectief in geestelijke gezondheid hoog op de agenda te houden. Als lid ontvang je bovendien ons driemaandelijks tijdschrift met programmabrochure, en krijg je korting op tal van activiteiten.

Meer informatie op similes.be Lid worden kan door je te registreren via www.similes.be/lid-worden.

Colofon Similes, voor mensen naast mensen met psychische problemen.

Similes VZW Groeneweg 151 • 3001 Heverlee Getuigenis Eline over haar mama met een bipolaire stoornis

4 7 Boekentip 8 Vrijwilliger in de kijker 10 Jaarverslag 2025 13 Activiteitenkalender 20 Codewoord bij psychotische crisis: de-escaleren

24 Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

Ondernemingsnr 0413.066.283 • RPR Leuven info@similes.be • www.similes.be • 016 244 201 Telefonisch onthaal: 10u00 – 12u00; 13u00 – 16u00 woensdag gesloten Verantwoordelijke uitgever: Stefaan Baeten p/a Groeneweg 151, 3001 Heverlee Redactie: Annouchka Szapinszky, Marc van Rooij, Jaak Poot, Yannick Roosen Coverfoto: Similes vzw Vormgeving & druk: Van der Poorten © Similes 2026

similes

3

Eline over haar mama met een bipolaire stoornis

"Ik wil als naaste een stem geven aan wie niet meer kan spreken" Eline (34) is de oudste van drie kinderen in een gezin waar lang iets onbenoemds hing. Haar mama had een bipolaire stoornis type 1, maar dat werd lang niet uitgesproken. Twee jaar geleden stapte haar mama uit het leven. Vandaag zet Eline haar ervaring om in een boek en pleit ze voor meer betrokkenheid van naasten in de zorg.

4

similes - getuigenis

De mensen die ik het meest apprecieerde waren de drempelovertreders.

EEN GEHEIM IN HUIS

"Als kind voelde ik altijd dat er iets was met mama," vertelt Eline.

"Maar ze hebben mij lang afgeschermd van de ziekte. Om ons een zo normaal mogelijke opvoeding te geven, denk ik. En mama wilde het ook zeker niet gratuit verspreiden."

Pas toen er een computer in huis kwam, ontdekte ze wat er speelde .

Ze zocht de namen op van de medicatie die ze vond. Mama had een bipolaire stoornis. "Vanaf dan ben ik een steun en toeverlaat geworden. Met de jaren steeds meer. Ik kreeg vaak een mediatorrol tussen mama en papa."

Een vriendin in het middelbaar plantte het eerste zaadje van besef. "Zij zei: wat jij thuis doet, dat is niet normaal. Dat is verregaand.

Dat was belangrijk, want ik had het zelf niet door."

EEN SCHIM VAN ZICHZELF

De laatste jaren ging het steeds slechter. Mama zat in een gemengde fase met depressieve ondertoon. "Zij was nog maar een schim van zichzelf. De vrouw die zij ooit geweest is, was ver te zoeken.

Ze was nog amper deel van het gezin, en ruimer de maatschappij."

Mama had haar werk moeten opgeven na de geboorte van Eline’s broer. "Wie ben je dan nog?

Daar worstelde ze heel erg hard

mee. Ze wou mee maar ze kon niet.

Dat is keihard. En toen mijn zus en ik het huis uit gingen groeide het besef dat ook haar rol als mama veranderde. Het lege-nest syndroom, ze was er vaak over aan het tobben.”

Ook voor papa waren de laatste jaren erg zwaar. "Hij zei: Zo hou ik dat niet meer vol." 2021 was echt voor het eerst dat ik dacht: nu weet ik ook niet meer hoe we hieruit geraken. Ook mijn “oplossingenbox” was op.

"Ik heb vaak gedacht dat de enige manier dat dit ooit stopt, is wanneer ze er niet meer is. De ziekte gaat niet weg. Integendeel."

"Ik heb daar als kind soms over gefantaseerd," bekent Eline. "Niet uit wens, maar uit machteloosheid.

Je raakt bij zo'n ziekte alleen maar dieper vast. Je zelfvertrouwen wordt aangetast, je identiteit ook.

En als omgeving kijk je ernaar en onderga je. Vreselijk slopend voor iedereen."

DIE ENE AVOND

"Ik had die avond met haar afgesproken om naar de sauna te gaan. Een half uur ervoor stuurde ze een bericht en zegde ze af. Ik heb toen last minute mijn broer opgetrommeld, omdat hij net zijn laatste examen had gehad."

Toen ze uit de sauna kwam, was er een gemiste oproep van papa.

"Mijn broer belde direct terug.

Papa had mama gevonden en de mug was toegekomen en ze waren aan het reanimeren. Maar we hoorden direct: dit komt niet goed.

Papa had zelf al de reanimatie moeten opstarten. Hij voelde direct dat hij te laat was."

Wat volgt is een waas. Je leeft onder een stolp. Alles draait door en tegelijk wordt alles vreselijk stil.

En die constante herhaling van besef. "Shit, dit is echt gebeurd. Ze komt echt nooit meer terug. Had ik niet dit moeten doen, had ik niet dat moeten doen? Ik kreeg duizend en één traumavragen."

SCHULD, GEEN SCHAAMTE

"Veel schuld, nooit schaamte," zegt Eline. "Schuld dat ik er niet (genoeg) was. Ik zou nog liever thuis gewoond hebben en het allemaal mee-ondergaan met broer en papa."

Ze voelde zich vooral machteloos tegenover haar jongere broer.

"Mijn broer was nog thuis toen ik al uit huis was. Mama leunde heel hard op hem. Eens moest hij voor een examen nog onze nonkel bellen omdat mama voor de deur lag en hij die niet open kreeg."

"Ik kon hem niet beschermen, mama niet, papa niet. Ik was de oppepper, maar op een bepaald moment wist ik het ook niet meer."

similes - getuigenis

5

ZORGEN ZONDER TOOLS

Wat Eline het meest frustreert: het gebrek aan ondersteuning. Mama bleef bijna altijd thuis. De psychiater geloofde in thuisopname. "Heel belangrijk.

Maar zonder tools voor ons.

Eigenlijk is dat waanzin.

Schandalig zelfs, dat je daar nul support in krijgt."

Ze kon wel contact hebben met de psychiater. "Maar mama was zijn patiënt. Hij wilde in alle eerlijkheid naar haar communiceren wanneer hij contact had gehad met ons."

Eén keer was er een zorgoverleg via de CM. Met alle zorgverleners én het gezin samen. "Dat was een gigastap. Je bent dan mee in wat de volgende stappen zijn, waar de grootste noden liggen.

WAT ZOU MOETEN VERANDEREN

Eline heeft een duidelijke visie.

"Als allereerste: betrokkenheid van naasten in het zorgoverleg. Wij hebben dat één keer gedaan via de CM. Met de huisarts, mama’s psycholoog en psychiater, de familietherapeut, en mijn oma.

"Maar dat overleg kwam veel te laat. In oktober, en in januari stapte mama uit het leven."

heeft zijn eigen rouwproces. Papa is veertig jaar met iemand samen geweest. Plots is dat weg. De familietherapie geeft ons een moment om zulke zaken te bespreken."

DREMPELOVERTREDERS

Na de zelfdoding ervoer Eline stilte op haar werk. "Na vier maanden thuisblijven had ik het gevoel dat ik op Aruba had gezeten. Amper uitreiking. Ik heb zelfs geen kaartje gehad van mijn vakgroep."

Maar er waren ook lichtpunten.

"De mensen die ik het meest apprecieerde waren de drempelovertreders. Vrienden die die eerste week gewoon binnenkwamen. Die ook mee begonnen te wenen. Dat samen wenen vind ik iets mega verbindend."

De eerste week woonde het hele gezin terug samen met de plus ones. "De mooiste week van mijn leven. Zo heftig, maar zo mooi.

Vrienden van mama hadden een groep opgericht om eten te maken. Elke dag kwam er iemand langs."

EEN STEM GEVEN EN HOE IS DAT NU MET U?

Eline werkt op dit moment aan een boek, met als werktitel En hoe is dat nu met u? "Ik vind dat eigenlijk een dubbele vraag. Want wil je een Vlaams antwoord of wil je een echt antwoord? Dat is precies wat niemand me vroeg."

Met dit boek hoopt ze een stem te geven aan wat het betekent om naaste te zijn. "Ik hoop dat mensen die in dezelfde situatie zitten, maar ook mensen die het totaal niet kennen, een beter zicht krijgen op wat dat kan zijn."

Op de vraag wat haar boodschap naar naasten is, antwoordt Eline zelfzeker: "Je doet dat goed. Wat je doet is fantastisch – zorgen voor elkaar in goede en slechte dagen.

Maar vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen. En praat erover.

Delen haalt je uit je isolement.

Fuck het sociaal wenselijke: als iemand vraagt hoe het gaat en het gaat niet, zeg dat dan." ■

ANKERFIGUREN

Toch waren er ook steunpunten.

Haar oma, mama's mama, was een rode draad. "Zij was de eerste die zei: het is oké om ook je eigen leven te hebben. Ik vond het zo moeilijk om het huis uit te gaan.

Zij bleef benadrukken: je doet zoveel, je doet te veel. Leef maar" Haar eerste psycholoog gaf haar erkenning. "Zij benoemde: amai, dat is straf dat jij hier nog zit met een universitair diploma en een doctoraat. Niet evident met die bagage."

De familietherapie die ze na mama's overlijden zijn blijven doen, helpt nog steeds. "Iedereen

6

similes - getuigenis

Eline wil zich inzetten als ervaringsdeskundige en is beschikbaar voor lezingen en getuigenissen. Haar contactgegevens kan je opvragen via info@similes.be

Boekentip Redacteur

Marc Van Rooij Mirjam Bijnsdorp, HELP! Mijn kind heeft een depressie.

Hoe steun je jouw kind en blijf je zelf staande?

Mirjam Bijnsdorp (1963) is momenteel directeur van de KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde). Voordien vervulde ze ook al leidinggevende functies bij het ROC Horizon College in Alkmaar, bij GGZ Haagstreek en bij de Nationale Politie (Nederland).

In het hier voorgestelde boek neemt Bijnsdorp de lezer mee op de moeilijke tocht die zij en haar man Ronald aflegden vanaf de dag waarop bij hun (toen zestienjarige) dochter Lisa de diagnose van depressie werd gesteld.

Nauwkeuriger: depressie met suïcidale gedachten.

Na een voorwoord en een korte schets van de beginsituatie volgen tien hoofdstukken, waarin Bijnsdorp telkens vanuit een ander perspectief haar loodzware odyssee belicht. In een eerste hoofdstuk --- “Waarom dit boek?”

--- krijgen we dadelijk een belangrijk inzicht mee: depressie is een ziekte. In hoofdstuk 2 (“Depressie!?”) belicht Bijnsdorp het verschil tussen de theoretischwetenschappelijke benadering van de ziekte, de eigen beleving als familielid, en de talrijke vooroordelen over depressie. De titel van hoofdstuk 3 (“Begrip en

onbegrip”) spreekt voor zich.

Hoofdstuk 4 (“In behandeling”) schetst een aantal moeilijkheden die zich in de loop van een behandeling (kunnen) voordoen.

Bijnsdorp omschrijft kort een aantal therapieën. Verdere hoofdstukken gaan over de situatie op school (hoofdstuk 5), vrienden (6), omgaan met heftige emoties (7), denken over de dood (8), zelfzorg (9), je relatie (met je partner, 10), hoop (11), ADHD (als mogelijke trigger, 12), lessen (13), een tekst van Lisa (14). Een dankwoord en een lijst met inspiratiebronnen sluiten het boek af. Hoofdstukken 2 tot en met 10 worden telkens afgesloten met praktische tips.

Info over het boek: Mirjam Bijnsdorp, HELP! Mijn kind heeft een depressie.

Hoe steun je jouw kind en blijf je zelf staande?, Uitgeverij de Graaff, 2025

Het boek is bestelbaar via je boekhandel of rechtstreeks bij de uitgeverij (ISBN 978-94-9312744-9; kostprijs: 24,99 euro). ■

similes - boekentip

7

Vrijwilliger Linda en Raf vertellen

“Lotgenoten putten kracht uit verbondenheid”

Linda De Muynck is een héél bezige bij. Ze engageert zich in verschillende werkgroepen en nam samen met Raf De Staelen het initiatief om een lotgenotengroep op te starten voor familieleden van mensen met een psychische kwetsbaarheid in de regio Lede-Aalst, zeg maar: de Denderstreek. Raf ondersteunde bij de VDAB de doelgroep van kwetsbare werkzoekenden en richt zich na zijn pensionering op vrijwilligerswerk. Dankzij Linda’s goede contacten met P.C. Ariadne, kunnen de lotgenotencontacten plaatsvinden in het ontmoetingshuis ‘t Evenwicht in Lede.

Linda De Muynck is de steun en toeverlaat van haar zoon, die een psychische kwetsbaarheid heeft.

Ook zij maakte jaren geleden zelf een moeilijke periode door. Linda vertelt: “Toen ik destijds opgenomen was, vond ik het erg jammer dat mijn familie te weinig betrokken werd bij mijn behandeling. Na mijn opname en mijn terugkeer naar huis viel ik in een zwart gat. Nu besef ik dat ik veel sneller vooruitgang had kunnen boeken als mijn familie mee betrokken was geweest bij mijn hersteltraject. Kennelijk blijft het voor ziekenhuizen echter niet eenvoudig om familie actief te betrekken.”

Raf De Staelen werkte met kwetsbare werkzoekenden binnen de VDAB. Raf: “Ik begeleidde mensen met een fysieke, mentale of psychische kwetsbaarheid in hun zoektocht naar geschikt werk.

Later groeide ik door tot teamleider en coachte mijn team in het werken met deze doelgroep. Onze begeleiding verliep vooral individueel en hield rekening met de sociale context, maar familie werd in de gesprekken slechts beperkt betrokken. Wanneer we familie wél betrokken, gebeurde

8

eigen werking similes - Vrijwilliger in de kijker

dat altijd in overleg met de werkzoekenden en met respect voor ieders privacy.

Na zijn pensioen bouwde Raf eerst een jaar rust in om zijn batterijen terug op te laden. Daarna engageerde hij zich als vrijwilliger bij de regionale pleegzorg waar hij meedraait in de bezoekersruimte waar ouders onder toezicht opnieuw contact leggen met hun geplaatste kinderen. En bovendien zet hij zich actief in binnen Similes.

BREDE DOELGROEP

Linda en Raf stelden vast dat er in de regio geen specifiek aanbod bestond voor naasten, hoewel de nood daaraan groot was. Daarom polste Linda bij P.C. Ariadne naar de mogelijkheid om een lokaal ter beschikking te stellen voor het opstarten van een gespreksgroep.

Dat werd de aanzet tot de oprichting van een praatgroep.

“We hebben dat bewust breed gehouden: momenteel zijn alle familieleden en naasten welkom, ongeacht hun betrokkenheid of de psychische kwetsbaarheid waarmee hun naaste worstelt.”

Linda en Raf begeleiden de groep samen.

Linda: “We mogen daarvoor gratis gebruik maken van de ontmoetingsruimte ’t Evenwicht in P.C. Ariadne, een heel laagdrempelige locatie voor onze doelgroep. We komen momenteel één keer per maand samen.

Meestal zijn er acht tot negen deelnemers, soms eens vijf of zes.

In elk geval beperken we het aantal tot maximaal twaalf.”

Raf: “Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers. Ze vertellen in alle eenvoud aan elkaar waarmee ze worstelen. Meer nog: ze luisteren ook heel intens naar elkaar. Uit die verbondenheid haalt iedereen erkenning, begrip en kracht.”

De sessies duren anderhalf tot twee uur. Linda: “We onderzoeken nu een vraag om een gelijkaardige praatgroep op te starten in Opwijk.”

VORMING

Linda: “Ik ben eigenlijk elke dag met iets bezig. Als familievertegenwoordiger bij Similes proberen we de stem van familie zo luid mogelijk te laten klinken in het beleid, door mee aan tafel te zitten bij overlegmomenten binnen het netwerk en met

“Ik ben echt ontroerd door de grote, diepmenselijke openheid van de deelnemers.”

belangrijke actoren in de geestelijke gezondheidszorg. Ik heb ook nauwe banden met het Mobiel Team van Lede, waar ik samen met verschillende hulpverleners deel uitmaak van de werkgroep familiereflex. Daarnaast ben ik actief binnen de regiowerking van Similes. Lokaal proberen Raf en ik Similes zichtbaar te maken door de organisatie voor te stellen aan lokale besturen, zoals de stad Aalst, en door met een stand aanwezig te zijn op verschillende beurzen.”

Raf begeleidt niet alleen mee de praatgroep, hij is ook een van de aanspreekpunten van Similes voor een Warme Babbel, waar babbelzoekers via de website warmebabbel.be terechtkunnen voor een één-op-één lotgenotencontact. “En tijdens de vakantie spring ik soms bij voor de Luisterlijn.”

Tijdens hun lotgenotencontact merkten Linda en Raf dat deelnemers behoefte hebben aan

extra vorming en training. Om hierop in te spelen, organiseert Similes een basisopleiding ‘Help!

Mijn naaste heeft psychische problemen’, gevolgd door een training ‘Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving’ vanaf 12 maart in Lede.

Linda en Raf zien mogelijkheden om hun rol als gespreksbegeleiders nog sterker te maken. “We willen graag extra vorming voor begeleiders van praatgroepen,” zegt Linda. “We hebben enkele suggesties rond onze ondersteuning besproken met Similes, en het team is daar actief mee aan de slag.” Zo is er binnenkort een verdiepende vorming voor gespreksbegeleiding, waardoor ze zich nog beter kunnen voorbereiden.

Raf vult aan: “Ik heb ervaring met het begeleiden van groepen als teamleider binnen de VDAB, maar hier is het toch anders. De deelnemers zijn familieleden die een zware emotionele last dragen.

Elke gespreksgroep is anders, en dat maakt het telkens opnieuw spannend. Ik wil vooral een meerwaarde bieden en de groep

laten groeien. We denken er ook over om thematisch te werken, en steken in de toekomst graag ons licht op bij collegagespreksbegeleiders die hier al ervaring mee hebben” Wie meer wil weten over de regiowerking in de Denderstreek of de praatgroep (de eerstvolgende bijeenkomst vindt plaats op 2 april), kan contact opnemen met Linda De Muynck via 0477 91 44 00 of Raf De Staelen via 0499 54 16 63.

Sinds kort kreeg de regionale werking versterking van Maarten Verbeuren, die met veel enthousiasme werd verwelkomd.

Maarten zet graag zijn organisatorische talenten in bij het plannen van infoavonden en ging meteen aan de slag om de mogelijkheden voor een lezing te verkennen. Daarnaast wil hij ook graag actief worden als warme babbelaar. ■

similes - Vrijwilliger in de kijker

9

Jaarve

Jaarverslag Jaarverslag Jaarverslag

2025

2025 2025 2025

2025 was opnieuw een bewoge waseen opnieuw een een bewogen jaar jaar voorMet Similes.

Met Met een nieuwe directeur aanenaan het roer 2025 was 2025 opnieuw bewogen jaar bewogen voor Similes. een nieuwe directeur aan directeur het roer 2025 was opnieuw voor Similes. een nieuwe het roer een grootschalige folderact en een grootschalige folderactie we onze missie verder: mensen naast mensen metmet en een grootschalige folderactie zetten wezetten onze missie mensen naast mensen met en een grootschalige folderactie zetten weverder: onze missie verder: mensen naast mensen psychische problemen informe psychische problemen informeren, ondersteunen en vertegenwoordigen. de 10psychische problemen informeren, ondersteunen en vertegenwoordigen.

Tijdens deTijdens 10-Tijdens psychische problemen informeren, ondersteunen en vertegenwoordigen. devan 10-de Geestelijke Gezo daagse Gez daagse van van de Geestelijke Gezondheid bereikten we meer danmensen 100.000 mensen metmet onzeonze daagse van dedaagse Geestelijke Gezondheid bereikten we meer dan 100.000 met onze de Geestelijke Gezondheid bereikten we meer dan 100.000 mensen krachtige campagne. Ook kwa om te pleiten voorvoor en rechten voo campagne.

Ookwe kwamen we in bij VRT NWS Laat om te pleiten voor krachtigekrachtige campagne.

Ook kwamen inkwamen de spotlights bij NWS Laat om te pleiten krachtige campagne.

Ook wedeinspotlights de VRT spotlights bij VRT NWS Laat meer aandacht meermeer aandacht envoor rechten voorvoor families.

OokDe de folderactie folderactie was een een succes.

Weverspreidden meer aandacht en rechten Ook de folderactie was een succes.

We aandacht en families. rechten families.

Ook de folderactie was een succes.

We was succes.

We meer dan 28.000 verspreidden dan 28.000 stuks over heelheel Vlaanderen enmet Brussel, met dank aansympathisanten heelheel verspreidden meer dan meer 28.000 stuks over heel Vlaanderen enVlaanderen Brussel, aanmet heeldank verspreidden meer dan 28.000 stuks over endank Brussel, aan wat en organi wat wat sympathisanten en organisaties.

OnzeOnze medewerkers en vrijwilligers ruim 175 175 vrijwilligers bleven wat sympathisanten en organisaties. medewerkers en ruim 175 bleven sympathisanten en Onze organisaties. medewerkers en ruim vrijwilligers bleven zich met volle toewijding inzet zichzich met vollevolle toewijding inzetten.

Zijelke staan er vormen elke dag,de vormen de ruggengraat van Similes zich met volle toewijding inzetten.

Zij staan er ruggengraat Similes met toewijding inzetten.

Zij dag, staan er elke dag, vormen devan ruggengraat van Similes en maken al onze activiteiten m heelheel Vlaanderen Brussel organiseerden zij zij maken al onze activiteiten mogelijk.

Over heelOver Vlaanderen enVlaanderen Brusselen organiseerden zijontmoetingsmomenten, en makenen al onze activiteiten mogelijk.

Over en Brussel organiseerden en maken al onze activiteiten mogelijk. vormi ontmoetingsmomenten, vormingen en gespreksgroepen. een een gewijzigde wetgeving ontmoetingsmomenten, vormingen envormingen gespreksgroepen.

Door een Door gewijzigde wetgeving ontmoetingsmomenten, en gespreksgroepen.

Door gewijzigde wetgeving werkten we aan een vernieuwi werkten wevernieuwing aan een een vernieuwing van van onsrond aanbod rondrond bewindvoering. werkten we aan een van ons aanbod bewindvoering. werkten we aan vernieuwing ons aanbod bewindvoering.

Achter elk cijfer schuilt een mens. Een moeder die niet meer Achter elk cijfer schuilt een een Achter elk cijfer schuilt eencijfer Achter elk schuilt weet hoe ze haar zoon moet mens.

Een die niet mens. Een moeder diemoeder niet moeder meer mens.

Een die meer niet meer bereiken. Een partner die hoe ze haar zoonzoon moetmoet weet hoe zeweet haarweet zoon moet hoe ze haar uitgeput is maar niet durft bereiken.

Een die die bereiken. Een partner die partner bereiken.

Een partner loslaten. Een broer die stilletjes uitgeput maar niet durft uitgeput is maar nietisdurft uitgeput is maar niet durft draagt wat niemand ziet. Voor loslaten.

Een broer die stilletjes loslaten. Een broer die stilletjes loslaten.

Een broer die stilletjes hen is Similes er met een wat niemand ziet. Voor draagt wat draagt niemand ziet.

Voor draagt wat niemand ziet. Voor luisterend oor, een warme Similes er met hen erishen met hen is Similes Similes er een met een iseen gemeenschap luisterend oor, een luisterend oor, een warme luisterend oor,warme een warme PAC en concrete IN MPACTS IE IMPIAECIM ORMINGEN VORMVINOGREM NOTENCON GENOTEEN NCOOTNEN2CO N LIEGEI N L TSES TSES EL T5 VNT 52 52 gemeenschap gemeenschap en concreteen concrete TT gemeenschap en concrete TGE TG MSI ondersteuning.

MI MI ondersteuning. ondersteuning. ondersteuning.

2F A

2F A

2F A

264 LO

S SIE

S SIE

S SIE

TEN AC

TEN AC TEN AC

264 LO 264 LO

416416 416 Activiteiten Activiteiten Activiteiten 5758 5758 5758 Deelnemers Deelnemers Deelnemers

ONZE PRACHTIGE SIMILESGEMEENSCHAP

ONZE PRACHTIGE SIMILESONZE PRACHTIGE SIMILESONZE PRACHTIGE SIMILESGEMEENSCHAP GEMEENSCHAP GEMEENSCHAP

1209 1209 12091159 1159 115945

45 45

W E

W E

W E

42 O NT

42 O NT

42 O NT

5

5

5

A)

A)

A)

R EE

EE R

E ER

E E L N EEM R E E L N EEM E LENRE MEEERL N E M E R naasten E LEeen ER NRE Mluisterend oor via

de website warmebabbel.be of onze luistertelefoon.

Lopende Lopende Lopende dossiers dossiers dossiers

111111 111 100+ & 41& &41 41

560 familiale bewindvoerders 560 familiale bewindvoerders 560 familiale bewindvoerders namen online of telefonisch namen online ofnamen telefonisch online of telefonisch op.deel 34 deel deel aan aan contact op.contact 34 namen aan contact op.namen 34 namen lotgenotencontact en 66 lotgenotencontact en 66 lotgenotencontact en 66 babbels vonden plaats: online, babbels vonden plaats: online, babbels vonden plaats: online, een vorming. volgden eenvolgden vorming. volgden een vorming. of fysiek telefonischtelefonisch of fysiek telefonisch of fysiek

similes - Jaarverslag eigen werking

ITEN ITE ITEN ITE

E

L N E MLEN E M E L N E M E OnzeOnze luistervrijwilligers bieden Onze luistervrijwilligers bieden luistervrijwilligers bieden LNE M E eenoor luisterend oor via naasten eennaasten luisterend naasten eenvia luisterend oor via website warmebabbel.be of of de website de warmebabbel.be of de website warmebabbel.be BEWINDVOERING BEWINDVOERING BEWINDVOERING onzeonze luistertelefoon. onze luistertelefoon. luistertelefoon.

10

WARME BABBEL & LUISTERLIJN

1159 1256 SD1256 1089 SD1089 1159 SDOnze 1256 1089 1159 bieden D D D luistervrijwilligers SD S SD S S S

DE

100+ 100+ 100+

ITEN ITE

N

N

WARME & & WARME BABBEL &BABBEL WARME BABBEL LUISTERLIJN LUISTERLIJN LUISTERLIJN

N

Onze Similes-gemeenschap uit maar liefst 1150 OnzeOnze Similes-gemeenschap DE DE RS DE RS D E D E RSD E RS Dbestaat Onze Similes-gemeenschap Similes-gemeenschap DEE S S S E E L NDEEM R R R E E E E E LEN E M E L N E M E E LEN E M L N E M E E LENRES M E RS LNEM LNEM LNEME gezinnen die lid zijn, 175 uit 1150 maar liefstliefst 11501150 bestaat uit bestaat maarbestaat liefst uit maar (I.SR.M medewerkers en NDENA OMENENDE AC DE A (I.S.M. vrijwilligers, (I.S.M12 N MOMEN FOMOFMOEM S E S S gezinnen die lid zijn, E gezinnen die lid gezinnen zijn, 175 die lid 175 zijn, 175 R O R N N C .

C F A A A N C TEAN TE CEIN TIVIN TIV TEIN TIA N IN ER . CER AN B R8 freelance 2 B BIN 2I lesgevers.

SP V SP SP 12 medewerkers en 2en vrijwilligers,vrijwilligers, 12 medewerkers enmedewerkers vrijwilligers, 12 lesgevers. freelance 8 freelance8lesgevers. lesgevers.

8 freelance

Vrijwillige Vrijwillige Vrijwillige babbels vonden plaats: online, bewindvoerders bewindvoerders bewindvoerders telefonisch of fysiek

Onze Similesgemeenschap bestaat uit maar liefst 1150 gezinnen die lid zijn, 175 vrijwilligers, 12 medewerkers en 8 freelance lesgevers

PROJECT IN DE KIJKER: FOLDERACTIE

VIDEOCAMPAGNE TIJDENS 10-DAAGSE VAN GGZ

SOCIALE MEDIA VAN SIMILES

In aanloop naar de 10-daagse lanceerden we een grootschalige folderactie. We riepen iedereen op om folders en affiches te verspreiden over Vlaanderen en Brussel. Het ging in totaal om

Onze campagne tijdens de 10daagse van de Geestelijke Gezondheid was een groot succes! Met vijf krachtige en herkenbare verhalen van naasten bereikten we maar liefst

Similes zette in 2025 extra in op communicatie. Heel wat mensen herkende zich in de boodschappen die Similes uitdroeg via haar online en offline kanalen.

28599 104.263 stuks (flyers, folders en posters) die mensen naast mensen met psychische problemen de weg laten vinden naar Similes. Dank aan Familieplatform voor de financiële steun voor dit project!

mensen via sociale media. De vijf video's laten zien dat je er als naaste niet alleen voor staat.

+46%

+30%

+42%

7366

2000

1606

Volgers

Volgers

Volgers

De website van Similes werd zo’n 43651 keer bezocht in 2025, een persoonlijk record!

LEDENMAGAZINE Het ledenmagazine van Similes verscheen in 2025 vier keer. Via dit magazine bereikten we minstens 1268 lezers met herkenbare verhalen, praktische informatie en nieuws over onze werking. ■

similes - Jaarverslag

11

Nieuwsflash

over lidmaatschappen en activiteitsprijzen

Twaalf jaar lang bleven onze lidgelden ongewijzigd. Ondertussen stegen onze kosten flink: drukwerk, lokalen, verplaatsingen. Subsidies groeien niet mee. Om onze werking op niveau te houden, pasten we onze lidgelden en sommige activiteitenprijzen aan. Zo werken we vanaf nu met vier lidmaatschapsformules, die Similes voor iedereen toegankelijk houden.

Als lid van Similes geniet je van tal van voordelen, waaronder gratis deelname aan lotgenotencontacten, het Similes-tijdschrift, een voordeeltarief op activiteiten en toegang tot exclusieve evenementen. Sinds januari 2026 kan je kiezen tussen vier lidmaatschapsformules. Als digitaal lid lees je het tijdschrift online en alle communicatie via mail. Het standaard lidmaatschap omvat ook het Similes-tijdschrift op papier en biedt de keuze tussen communicatie per mail of per brief. Wie extra wil bijdragen aan onze werking en zo mee het verschil maakt voor families in moeilijke situaties, kiest het steunend lidmaatschap.

REDUCTIETARIEF Nieuw is het reductietarief voor wie 26 jaar of jonger is, of voor wie de andere tarieven financieel niet haalbaar zijn. We vinden het belangrijk dat een lidmaatschap voor iedereen

12

similes - eigen werking

toegankelijk blijft, ongeacht de financiële situatie. Een lidmaatschap geldt overigens voor het hele gezin: alle gezinsleden die op hetzelfde adres wonen, genieten mee van de voordelen.

WAT ALS JE AL LID WAS? Als lid werd je automatisch standaard lid. Als je dat wenst te behouden, hoef je niets te doen.

Wil je overstappen naar een ander lidmaatschap, dan kan dat altijd via onze website of info@similes.be. Je nieuwe tarief gaat in vanaf de vervaldatum van je lidmaatschap in de loop van 2026.

ACTIVITEITEN Vanaf maart 2026 gelden ook aangepaste prijzen voor activiteiten, met aparte tarieven voor leden, niet-leden, vrijwilligers en een reductietarief. Als lid geniet je steeds van een voordelig tarief, en voor heel wat activiteiten zoals lotgenotencontacten,

wandelingen, infomomenten en basisvormingen betaal je als lid zelfs niets.

ONLINE BETALEN KAN NU Een praktische nieuwigheid: je kan je lidmaatschap voortaan ook online betalen. Ook een gift en ons boek kopen kan al via online betaling. Binnenkort volgt ook de mogelijkheid om voor activiteiten en vormingen online te betalen.

VRAGEN OF TWIJFELS? Veranderingen roepen soms onzekerheid op, dat begrijpen we. Neem gerust contact op via info@similes.be of bel 016/244 201, we helpen je graag verder. ■

Activiteiten maart-april-mei DEELNAMEPRIJS

INSCHRIJVING

We hanteren voor de meeste activiteiten vaste prijzen, namelijk:

Op voorhand inschrijven is voor de meeste activiteiten verplicht bij deelname en mogelijk via onze website.

Ben je niet in de mogelijkheid om je online te registreren?

Contacteer ons dan telefonisch via 016 244 201.

Lotgenotencontact: gratis voor leden en vrijwilligers, € 6 voor niet-leden.

Infomoment: € 8 voor leden, € 6 voor reductietarief, gratis voor vrijwilligers, € 12 voor niet-leden Deze prijs geldt per persoon, per bijeenkomst.

De deelnameprijs kan uitzonderlijk variëren, dit wordt dan uitdrukkelijk vermeld op onze website.

Datum

TYPE ACTIVITEIT Het type activiteit wordt aangegeven met een afkorting: LOT = lotgenotencontact (voor naastbetrokkenen) INFO = infomoment (iedereen welkom) ONTSP = ontspanningsactiviteit (voor naastbetrokkenen) VORM = Vormingen en trainingen (iedereen welkom)

Type

Thema

Begeleider/gastspreker

Locatie

Meer info

elke 2e do v/d maand 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom

Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

elke 3e do v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over narcisme

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom

Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

elke laatste maandag v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor (ex-)partners van mensen met psychische kwetsbaarheden

David Van den Eeckhoudt, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom

David Van den Eeckhoudt, 0478 25 68 89

elke 2e di v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over persoonlijkheidsproblematieken

Ludo Verdyck en Brigit Kennis, vrijwillig medewerkers Similes

Online, via Zoom

Ludo Verdyck, 0474 67 76 98

03/03/2026 19u30 - 21u00

LOT

lotgenotencontact voor KOPP-kinderen (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

Julie Elias, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom

Julie Elias, julie.elias@outlook.com

19/03/2026 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor Mich Jonckheere, vrijwillig ouders van mensen met medewerker Similes psychische kwetsbaarheden

Online, via Zoom

Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

24/03/2026 19u30 - 21u00

LOT

lotgenotencontact voor KOPP (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

Julie Elias, vrijwillig medewerker Similes

Online, via Zoom

Julie Elias, julie.elias@outlook.com

20/04/2026 19u00 - 21u00

LOT

Steungroep familiale bewindvoering

Martine De Moor, vrijwilligerscoach bewindvoering Similes

Online, via Zoom

Martine De Moor, 016 24 42 06, martine.de.moor@similes.be

22/04/2026 18u00 - 19u00

INFO

Familiale bewindvoering: Eenvoudige boekhouding via ROOV-tool

Christophe Verstreken, CEO ROOV

Online, via Zoom

Julie Heyndrickx, 0479 17 05 61

ONLINE

similes - eigen werking

13

23/04/2026 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

Miejeanne Janssens en Marcel Mali, vrijwillig medewerkers Similes

28/04/2026 19u30 - 21u00

LOT

lotgenotencontact voor KOPP (Kinderen van Ouders met Psychische Problemen)

Julie Elias, vrijwillig medewerker Online, via Zoom Similes

Julie Elias, julie.elias@outlook.com

28/04/2026 18u00 - 19u00

INFO

Familiale bewindvoering: Eenvoudige boekhouding via ROOV-tool

Christophe Verstreken, CEO ROOV

Online, via Zoom

Julie Heyndrickx, 0479 17 05 61

28/05/2026 19u30 - 21u00

INFO

Mich Jonckheere, vrijwillig Lotgenotencontact voor medewerker Similes ouders van mensen met psychische kwetsbaarheden

Online, via Zoom

Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

Online, via Zoom

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Antwerpen

14

elke 1e zo v/d maand 14u00 - 17u00

ONTSP Workshop Intuïtief schilderen

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

De Loods, Duffel

Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

elke 1e di v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Familieontmoetingsmoment in Kalmthout

Ludo Verdyck, vrijwillig medewerker Similes

Ontmoetingshuis Kompas, Kalmthout

Ludo Verdyck, 0474 67 76 98

elke 3e di v/d maand 19u15 - 21u00

LOT

Familieontmoetingsmoment in Antwerpen

Ludo Verdyck en Brigit Kennis, vrijwillig medewerkers Similes

Zorggroep Multiversum, Mortsel

Ludo Verdyck, 0474 67 76 98

elke 3e ma v/d maand 18u30 - 20u30

LOT

Babbelstoel Turnhout

Annemie Vloemans en Jan Jacobs, vrijwillig medewerkers Similes

AZ Turnhout, campus Sint-Jozef

Annemie Vloemans, 0495 89 77 42, annemie.vloemans@warmebabbel.be

elke 3e di v/d maand 18u00 - 20u00

LOT

Babbelstoel Geel

Leen Van Rooy en Chris Wouters, vrijwillig Similes Turnhout

OPZ Geel, Geel

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24, similes.turnhout@skynet.be

elke laatste donderdag van de maand 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor Sandra Sterckx, naastbetrokkenen van vrijwillig medewerker Similes mensen met een psychische kwetsbaarheid

Dorpshuis De Pimpernel, Laakdal

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

3/03/2026 18u30

LOT

Ontmoetingsavond 'familie en naasten'

Netwerk GGZ Kempen, Similes en Al-Anon

Technische Schoolstraat 39, Geel

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

09/03/2026 18u30 - 20u00

LOT

Gespreksgroep voor naastbetrokkenen over euthanasie omwille van psychisch lijden

Joke Jacobs en Ulrike Dausel, medewerkers HuisvandeMens

HuisvandeMens Antwerpen

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

11/03/2026 19u30 - 21u00

VORM

Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

Myriam Bergmans, freelancer Similes

Dienstencentrum Het Schoppeke, Lier

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

12/03/2026 19u30- 21u30

LOT

Café Mentaal Welzijn

Mads D'Hulster (OverKop); Nicole Van den Wyngaert (Tejo); Astrid Elst (JAC)

Rosmolen, Lier

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

12/03/2026 13u30- 17u00

LOT INFO

Op weg met het CRBP – digitaal dossier bewindvoering

Martine De Moor, vrijwilligerscoördinator bewindvoering Similes en Lief Vanbael van Gezin en Handicap

Algemeen Martine De Moor, 016 244 206, Secretariaat Gezin en martine.de.moor@similes.be Handicap, Antwerpen

14/03/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

17/03/2026 20u00 - 22u00

ONTSP Filmavond: "No Letting Go"

Jos Deckers

De schijf, Mechelen

Jos Deckers, 0485 35 81 92, similes.mechelen@gmail.com

19/03, 26/03, 02/04/2026 19u30 - 21u30

VORM

Myriam Bergmans, lesgever bij Belgradehuis, Similes Mechelen

similes - eigen werking

Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

21/03/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

24/03/2026 19u00 - 21u00

VORM

26/03/2026 20u00 - 22u00

ONTSP Filmvoorstelling - " Sur L'adamant" van Nicolas Philibert

Jan Vissers, ervaringsdeskundige

Welzijnscampus Constant Janssen, Turnhout

28/03/2026 14u00 - 18u00

ONTSP GOED IN JE VEL carrousel Geef ruimte aan rust

Diverse workshops

CC Binder, Puurs-Sint- Jolien Adriaens, Amands jolien.adriaens@similes.be

04/04/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

9/04/2026 19u30 - 21u30

LOT INFO

Café Mentaal Welzijn

Daan Ceulemans, dichter van Heist-op-den-Berg

Cultuurcentrum Zwaneberg, zaal 4, Heist-op-den-Berg

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

20/04/2026 19u30- 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen van mensen met psychische kwetsbaarheden

Myriam Bergmans, vrijwillig medewerker Similes Kempen

Het Verband, Turnhout

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24

21/04/2026 19u00 - 21u00

VORM

Mantelzorgcafé: praatmoment omgaan met psychische kwetsbaarheid

Corinne van Noorloos, lesgever LDC De Groten Uitleg, dienstencentrum@kalmthout.be bij Similes Kalmthout

21/04/2026 19u30- 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen van mensen met psychische kwetsbaarheden

Myriam Bergmans, vrijwillig medewerker Similes Kempen

Het Verband, Turnhout

Similes Inloophuis Turnhout, 014 41 46 24

24/04/2026 18u00 - 20u00

LOT INFO

Café Mentaal Welzijn & OverKop Taboe-avond

Anouk Heylen (psycholoog); Leen Bogaert en Nicole Van den Wyngaert (therapeuten Tejo)

De Moeve, Lier

Dirk De Caluwé, 0484 91 62 52, dirkdca@gmail.com

25/04/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock.rita@hotmail.be

26/04/2026 14u00 -16u00

ONTSP Café Mentaal Welzijn: wandeling

Dirk De Caluwé, vrijwillig medewerker Similes

Local S (parking), Schelle

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

7/05/2026 20u00 - 22u00

INFO

Alexandre Reynders, auteur van het boek

Bibliotheek Turnhout, Turnhout

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

08/05, 09/05, 10/05/2026

ONTSP Uitwaaiweekend

Sonia Habran, Vrijwillig medewerker Similes

Hof Zevenbergen, Ranst

Sonia Habran, 0477 47 87 48, roosjetw@hotmail.com

13/05/2026 19u30 - 21u30

LOT INFO

Café Mentaal Welzijn

Lien Van Oost (psycholoog)

Pastel, Mechelen

Dirk De Caluwé, dirkdca@gmail.com, 0484 91 62 52

19/05/2026 20u00 - 22u00

INFO

Werken met de 'herstelkoffer' met familie en naasten

Ludmilla Moons, Familiebeleid en Contextondersteuning UPC Duffel; Goedele Miseur, spiritueel verzorger en herstelondersteuner in UPC Duffel

De Schijf, Mechelen

Jos Deckers, 0485 35 81 92, similes.mechelen@gmail.com

23/05/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock. rita@hotmail.be

26/05/2026 19u00 - 21u00

INFO

Infosessie 'Omgaan met beroepsgeheim'

Corinne van Noorloos, lesgever PZ Bethanië, Zoersel bij Similes

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

28/05/2026 19u00 - 21u00

INFO

Infoavond : Belevingsparcours autisme

Joke Van Gils, Hotspot Ondersteuning Handicap Kempen; Karla Da Silva Dias, Begeleiding autisme

Similes Inloophuis Kempen, 014 41 46 24

Workshop 'Het komt voor in Myriam Bergmans, lesgever bij Vrijetijdshuis De Moer, de beste families' Similes Vosselaar

Lezing: mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

Welzijnscampus Constant Janssen, Turnhout

Similes Inloophuis Turnhout, Chris Wouters, 014 41 46 24

similes - eigen werking

15

30/05/2026 14u00 - 15u30

ONTSP Mindful onderweg

Rita De Cock, vrijwillig medewerker Similes

Lientje's Bistro, Niel

Rita De Cock, decock. rita@hotmail.be

elke 1e din, 2e do, 3e vrij en 4de do v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Praatcafé voor naastbetrokkenen

Maurits Knoops, vrijwillig medewerker Similes

CC Hasselt Theatercafé

Maurits Knoops, 089 85 21 08

elke 3e wo v/d maand 20u00 - 22u00

LOT

Lotgenotencontact voor Inès Vallina Grièra, psychologe CC Hasselt nabestaanden na zelfdoding en familietherapeute PZ Asster Theatercafé

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

02/03, 09/03, 16/03/2026 19u00 - 21u30

VORM

Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

Natalie Reynders, lesgever bij Similes

PZ Sint-Truiden, Campus Stad, SintTruiden

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

23/03/2026 19u00 - 21u00

VORM

Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

Corinne van Noorloos, lesgever De Kimpel, Bilzenbij Similes Hoeselt

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

29/06/2026 14u00 - 16u30

LOT

Steungroep bewindvoering fysiek te Hasselt

Anne Boufflette, GriffierHoofd van dienst Vredegerechten Limburg

Gerechtsgebouw Hasselt, Hasselt

Martine De Moor, 016 244 206, martine.de.moor@similes.be

elke 1e wo v/d maand 14u30 -16u00

LOT

Familieontmoetingsmoment in Sint-Niklaas

Manuela Vanhove, vrijwillig medewerkers Similes

Zigzag, Sint-Niklaas

Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

elke ma v/d oneven weken 20u00 - 22u00

LOT

Familieontmoetingsmoment in Kruibeke

Vera Degenaers, vrijwillig medewerker Similes

Dorpshuis 't Klokhuis, Kruibeke

Vera Degenaers, 0470/93.09.94

elke 3e ma v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor familie, naastbetrokkenen in het Liedtskasteel Oudenaarde

Ann, Ingrid en Krista, vrijwillig medewerkers Similes

het Liedtskasteel, Oudenaarde

Ann Artois, ann.a@similesvrijwilliger.be

19/03/2026 19u30 - 21u15

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over borderline

Johan Pertry, vrijwilliger en freelance vormingsgever Similes

Oude Abdij Drongen, Drongen

Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

25/3, 29/4 en 20/5 19u30 - 21u30

LOT

KOPP lotgenotencontact

Els De Smet, vrijwillig medewerker Similes

Oude Abdij Drongen, Drongen

Els De Smet, els.ds@similesvrijwilliger.be

elke 4e do v/d maand 19u30 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen in Lede

Linda De Muynck en Raf De t Evenwicht, Lede Staelen, vrijwillig medewerkers Similes

Linda De Muynck, 0477 91 44 00 Raf De Staelen, 0499 54 16 63

12/03, 19/03, 26/03/2026 19u00 - 21u30

VORM

Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

Isolde Willems, lesgever bij Similes

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

25/03/2026 19u30 - 22u00

LOT

Café P: Ervaringsdeskundigen aan het woord, spring in de kom en zwem mee!

26/03/2026 19u30 - 22u00

INFO

Infoavond OCD: 'Beest in mijn hoofd'

Judith Derykere, auteur boek 'Beest in mijn hoofd'

PC Parothea, Drongen Marianne Claeys, 0496 994741, similes.regiogent@gmail.com

30/03, 20/04, 27/04, 04/05, 11/05, 18/05/2026 17u30 - 19u30

LOT

Gespreksreeks voor studenten die samenleven met familieleden met een psychische en/of verslavingsproblematiek

Maryline Toch en Tomas Vanreybroeck

Zorg Campus, Gent

Limburg

Oost-Vlaanderen

16

similes - eigen werking

t Evenwicht, Lede

Koek & Ei, Sint-Niklaas www.cafep.be

maryline.toch@cggadentro.be en tomas.vanreybrouck@cggadentro.be

02/04/2026 19u30 - 21u00

INFO

Lezing: Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

Alexandre Reynders, auteur van het boek

21/04/2026 19u00 - 21u00

VORM

Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

Corinne van Noorloos, lesgever LDC De verbinding, bij Similes Nazareth-De Pinte

25/04/2026 13u15 - 16u30

ONTSP WBB Warme Babbel Buiten wandeling: Het Maldegemveld

Francisca, vrijwillig medewerker Team Gent

22/05/2026 19u30 - 22u00

LOT

Lotgenotencontact: "Rouwen van ouders na euthanasie bij psychisch lijden"

Henny Burger en Eljakim Blokland, vrijwillig medewerkers Similes

27/05/2026 19u30 - 22u00

LOT

Café P

28/05/2026 19u30 - 22u00

INFO

Relatie tussen voeding en mentale gezondheid

Eric De Maerteleire, dr. Ir. (doctor ingenieur)

PC Parothea, Drongen Marianne Claeys, 0496 99 47 41, similes.regiogent@gmail.com

Zorggroep Guislain, Gent

Alexandre Reynders, alexandre.reynders@odisee.be, 0476 71 07 86 Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

Krakeelparking, Aalter Marianne Claeys, 0496 99 47 41, similes.regiogent@gmail.com Henny Burger, henny.b@similesvrijwilliger.be

Koek & Ei, Sint-Niklaas www.cafep.be

Vlaams-Brabant en Brussel elke 1e ma v/d maand 14u00 - 16u00

LOT

Kaffee Similes Halle

Mich Jonckheere en Sophie Keysers, vrijwillig medewerkers Similes

CGG Ahasverus, Halle

similes.grimbergen@gmail.com

elke 1e wo v/d maand 19u00 - 21u00

LOT

Kaffee Similes Jette

Mich Jonckheere, vrijwillig medewerker Similes

Club Norwest, Jette

similes.brusselnorwest@gmail.com

elke 1e wo v/d maand 15u00 - 18u00

LOT

Similes Salon – Warme Babbel Grimbergen

Mich Jonckheere en/of Sophie PZ Sint Alexius, Keysers, vrijwillig medewerkers Grimbergen Similes

Mich Jonckheere, 0486 34 93 38, similes.grimbergen@gmail.com

elke 1e do v/d maand 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over narcisme

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

Casa Clementina, Leuven

Jimmy Van Opstal, 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

elke 4e do v/d maand 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

Jimmy Van Opstal, vrijwillig medewerker Similes

Casa Clementina, Leuven

Jimmy Van Opstal, tel 0470 68 05 59, jimmyvanopstal1@gmail.com

03/03/2026 19u45

INFO

Infoavond: 'Ik denk dat ik Yasmina Bellen, Klinisch bezeten ben door een djinn' psychologe UZ Brussel dienst psychiatrie

CC 't Vondel, Halle

Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

05/03/2026 19u00 - 21u00

INFO

Waarom een psychose niet zo gek is

prof. Stijn Vanheule, hoogleraar Congrescentrum klinische psychologie en UPC Kortenberg, psychoanalyse aan de Kortenberg universiteit van Gent

Sonja Preud'homme, sonja. preudhomme@upckuleuven.be

05/03/2026 19u00 - 21u30

INFO

In aanraking komen met justitie: wat nu?

Mieke Goyens, netwerkcoördinator internering volksgezondheid

Brussels Platform Geestelijke Gezondheid, Brussel

Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

10/03, 17/03, 24/03/2026 19u00 - 21u30

VORM

Training 'Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving'

Leni Cellini, lesgever bij Similes

Congrescentrum UPC Kortenberg, Kortenberg

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

11/03/2026 14u00 - 16u30

LOT

Steungroep familiale bewindvoering

Martine De Moor, medewerker Similes

Jeugdherberg De Blauwput, Leuven

Martine De Moor, 016 244 206, martine.de.moor@similes.be

12/03/2026 18u30 - 20u30

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

Miejeanne en Marcel, vrijwillig medewerkers Similes

UPC Kortenberg

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

17/03/2026 20u00 - 22u00

INFO

Infoavond 'Hoe ga je om met een naaste met psychische problemen?'

Griet Frère, familieervaringsdeskundige en stafmedewerker bij Similes

LDC Ruelenspark, Heverlee

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

similes - eigen werking

17

31/03/2026 19u00 - 21u00

INFO

Tussen droom en daad.

Over het (on)mogelijke huwelijk tussen herstel, familie en de geestelijke gezondheidszorg' door Stefaan Baeten

02/04/2026 19u00

INFO

11/06/2026 18u30 - 20u30

LOT

20/04/2026 19u00 - 21u30

ONTSP Filmavond: Les Intranquilles Dr. Sabine Wyckaert, psychiater UPC Kortenberg, Kortenberg en supervisor van het dagprogramma voor bipolaire stoornis, UPC KU Leuven

Sonja Preud'homme, sonja.preudhomme @upckuleuven.be

05/05/2026 19u45

INFO

Infoavond: 'Outreachende crisis en UrgentiePsychiatrie (OUP) vs de vernieuwde wet rond gedwongen opname'

Kelly De Maeyer, Projectcoördinator OUP Stefaan Baeten, algemeen directeur PC Sint-Hiëronymus

PZ Sint Alexius, Grimbergen

Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

elke 3e di v/d maand 19u00 - 21u00

LOT

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over verslaving

Rita D'hondt en Petra Van Moorleghem, vrijwillig medewerkers Similes

CLB Weimeersen, Waregem

Suzanne Bol, suzanne.bol@similes.be

03/03/2026 19u00 - 21u00

VORM

Basisvorming 'Help! Mijn naaste heeft psychische problemen'

Kathleen Tacquet, lesgever bij Similes

PPC Pittem, Pittem

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

03/03/2026 19u30 - 21u30

INFO

Infomoment: Is vrijwilligerswerk bij Similes iets voor mij?

Ilse en Suzanne, (vrijwillig) medewerkers Similes

PZ Heilig hart, Ieper

ilse.d@similesvrijwilliger.be

03/03/2026 19u30 - 21u30

LOT

Praatkaffee In Balans: Beweging en verbinding als antwoord op stress

PPC Pittem, Pittem

www.facebook.com/praatkaffee/ events

10/03/2026 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor Johan Depuydt en Liselotte naastbetrokkenen in Brugge Anckaert, vrijwillig medewerkers Similes

VC Mozaïek, Kortrijk

Johan Depuydt, johan.d@similesvrijwilliger.be en Liselotte Anckaert, liselotte.anckaert@gmail.com

31/03/2026 19u00 - 21u30

LOT

Praatkaffee De Stem: Blauwdruk voor herstelondersteunende psychosezorg

De Valkaart, Oostkamp

www.praatkaffee-destem.be

01/04/2026 19u00 - 21u00

INFO

Infosessie 'Omgaan met beroepsgeheim'

Isolde Willems, lesgever bij Similes

Avansa Brugge, Brugge

Griet Frère, griet.frere@similes.be, 016 244 205

23/04/2026 19u30 - 21u30

INFO

Lezing: Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt

Alexandre Reynders, auteur van het boek

Arhus, Roeselare

Alexandre Reynders, alexandre.reynders@odisee.be, 0476 71 07 86

23/04/2026 19u30 - 21u30

LOT

Lotgenotencontact voor Johan Depuydt en naastbetrokkenen in Brugge Liselotte Anckaert, vrijwillig medewerkers Similes

Huis met Vele Kamers, Johan Depuydt, Brugge johan.d@similesvrijwilliger.be Liselotte Anckaert, liselotte.anckaert@gmail.com

05/05/2026 18u30 - 20u00

LOT

Gespreksgroep voor naasten Britt Finaut en Yves Maes, over euthanasie omwille van medewerkers HuisvandeMens psychisch lijden Brugge

HuisvandeMens Brugge, Brugge

26/05/2026 19u00 - 21u30

LOT

Praatkaffee De Stem

De Valkaart, Oostkamp

28-05-2026 19u00 - 21u00

INFO

Infosessie 'Wegwijs in de Isolde Willems, lesgever bij geestelijke gezondheidszorg' Similes

Avansa Mid- en ZuidWest, Kortrijk

Stefaan Baeten, directeur van het Psychiatrisch Centrum Sint-Hiëronymus te SintNiklaas

Congrescentrum UPC Kortenberg, Kortenberg

Sonja Preud'homme, sonja. preudhomme@upckuleuven.be

Infoavond: 'ADHD, de pro’s & Michiel Van Kernebeek, contra’s. Hoe mee (samen) psychiater leven?'

Muntpunt Brussel, Brussel

Mich Jonckheere, michjonckheere@gmail.com

Lotgenotencontact voor naastbetrokkenen over psychose

UPC Kortenberg

Jolien Adriaens, jolien.adriaens@similes.be

Miejeanne en Marcel, vrijwillig medewerkers Similes

West-Vlaanderen

18

similes - eigen rubriekwerking

www.praatkaffee-destem.be

Kempen

Codewoord bij psychotische crisis:

DE-ESCALEREN Mooi toch? Familieleden liggen mee aan de basis van de blauwdruk voor de opvang van patiënten met psychose. De familie achter de schoenenfabriek Cortina in Oudenaarde gaf vanuit hun ervaringen een aanzet tot onderzoek naar de aanpak van psychose. Ze werden hoofdsponsor van Psychosenet België dat het onderzoek opstartte voor de ‘Blauwdruk psychosezorg’ door professor Stijn Vanheule (UGent). Met zijn team ging hij in gesprek met patiënten, familieleden en zorgverleners, op zoek naar standaarden van goede zorg. Dat resulteerde in 13 basisregels.

Stijn Vanheule is psychoanalyticus en hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Gent. Vanuit die functies zit hij ook in het bestuur van Psychosenet.

Dat project ging van start in de zoektocht naar een verbetering van het zorgtraject voor mensen met psychosegevoeligheid, na getuigenissen van een aantal betrokkenen zoals Brenda Froyen (zie ook vorige nummers van ons tijdschrift). Psychosenet legde de basis voor het onderzoek van Stijn Vanheule. Met zijn onderzoeksteam voerde hij een grondige bevraging uit via een steekproef (circa 80 personen) met de helft ervaringsdeskundigen (helft patiënten, helft familiecontext) en de helft professionals (helft mensen die op de vloer in contact staan met patiënten en helft consultants zoals psychiaters en psychologen).

Stijn Vanheule: “Tot nu toe komt het erop neer dat je bij

20

similes - goede praktijk

een psychotische crisis gewoon bijzonder veel geluk moet hebben bij wie of waar je terechtkomt.

Vandaar ons idee dat we een referentiekader nodig hebben dat ons helpt om collectief na te denken over zorgkwaliteit. Voor zo’n denkoefening moet je weten waaruit goede zorg precies bestaat.

Met ons onderzoek brachten we de kenmerken van goede herstelondersteunende zorg in kaart.”

TRAUMA

“Psychotische episodes treden vaak op als je in je leven te maken krijgt met grote veranderingen. De helft van de mensen die in hun leven ooit een psychose meemaken, hebben een eerste episode tussen hun 15 en 25 jaar – dikwijls ook de leeftijd waarop drugproblematiek de kop opsteekt. Het zijn de jaren waar je als adolescent je weg zoekt in de wereld van school, werk, vrienden … Die vormen een uitdaging en soms vind je in die

zoektocht geen houvast voor de vorming van een nieuw wereldbeeld. Dat kan leiden tot een verlies van grip op jezelf en gebrek aan vertrouwen in de wereld rondom. De duidelijkste symptomen van psychose zijn hallucinaties: je neemt dingen waar die er niet zijn, je hoort stemmen.

En dan zijn er de wanen: privéovertuigingen die niet kloppen met onze gedeelde ervaring van de werkelijkheid en leiden tot verwarring, angsten, een zeer diepe ervaring van onveiligheid.”

“Bij een psychotische crisis weten mensen niet wat te doen, ze zijn in paniek, bang, gedesoriënteerd.

Wat is dan het grote probleem?

Als je op dat ogenblik koud en hard reageert, versterk je het onveiligheidsgevoel en dreig je ongewild iemands problematiek nog lastiger te maken. Denk aan situaties waar de politie erbij komt en de persoon hardhandig meevoert naar een ziekenhuis. Of

als ze daar de patiënt in isolement zetten of fixeren. Zoiets heeft een traumatiserende impact, ook op de familie. Wat helpt dan wel? Creëer een rustig klimaat: ga rond de tafel zitten met een kop koffie. Je moet de-escaleren met een warm onthaal, een warm klimaat. Politie die opgeroepen wordt, neemt daarom ook best een hulpverlener mee die ervaring heeft met dit type crisis.”

SAMENSPRAAK

“Psychose vraagt om een professionele aanpak: hulpverleners die je crisis mee helpen dragen. En dat is moeilijk met patiënten die zich soms agressief opstellen. Maar je moet als professional beseffen dat de betrokkene – en ook de familieleden – op het ogenblik van een opname of bij de opstart van een mobiele begeleiding vaak aan het einde van hun latijn zitten, ‘op’ zijn. Het is je taak om iedereen op zijn positieven te laten komen en

dat doe je door de zorg in dialoog te ontwikkelen. Het principe is: samenspraak. Dat staat een beetje tegenover de klassieke topdownbenadering waar de expert een aanpak bedenkt en patiënt en familie in een ondergeschikte rol duwt. De arts blijft natuurlijk wel de eindverantwoordelijke van de zorg: hij hakt knopen door, maar in samenspraak.”

“Uit ons onderzoek puurden we een rode draad van 13 principes, basisattitudes voor goede zorg en herstel. We hebben die blauwdruk begin september 2025 voorgesteld op een studiedag waarop ook minister van volksgezondheid Frank Vandenbroucke aanwezig was. De federale overheidsdienst voor volksgezondheid neemt deze principes nu ook mee bij onderhandelingen over meerjarige kwaliteitscontracten tussen psychiatrische ziekenhuizen en de overheid. Met als doel dat ze de komende vier jaar verantwoordelijk zijn om actie te ondernemen rond

de verbetering van zorgkwaliteit: reflectie met kwaliteitsverbetering als doelstelling.”

ELKE ZORG

“Onze blauwdruk vertrekt van de aanpak van psychose, maar je kan die principes ook inzetten bij andere psychiatrische problematieken en bovendien zijn ze niet alleen van toepassing op psychiatrische ziekenhuizen. Dat kan: in de PAAZ (psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen), door mobiele teams en begeleiders van beschut wonen, in psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT) en de centra voor geestelijke gezondheidszorg. De blauwdruk moet ook een plek vinden in zorgopleidingen. Zelf integreer ik ze al in de opleiding van onze klinische psychologen aan UGent.

Psychosenet werkt trouwens een vormingsaanbod uit voor teams en voorzieningen, om reflectieoefeningen op te zetten

similes - goede praktijk

21

met alle betrokken partijen.”

“Ons basisonderzoek wordt hopelijk ook een opstap naar verder onderzoek: hoe betrekken zorgverleners familieleden in concrete individuele zorgtrajecten?

Hoe participeren familieervaringsdeskundigen in de vormgeving van het ziekenhuisbeleid, van de werking van mobiele teams en het GGZ-netwerk? Want dat is op dit ogenblik eerder chaotisch en afhankelijk van het toeval. Er zijn nog te veel diensten waar de familie aan de deur blijft staan.

Of erger: waar ze familie als een soort ‘verdachten’ behandelen zodat die het gevoel krijgen dat de hulpverlener niet naar hen luistert, of hen mee verantwoordelijk acht voor de problematiek van hun familielid dat ze in behandeling nemen.”

“We moeten ook oog hebben voor de zorgcontinuïteit. Wie nu in opname is, keert straks terug naar een thuiscontext. Hoe gaan we dat

De 13 principes

aanpakken?

Zorginstellingen laten dat te vaak aan het toeval over. Wij willen op zoek gaan naar praktijkrichtlijnen voor het effectief realiseren van duurzame ondersteuning. Professionals die voor iemand echt het verschil maken, zijn daarbij belangrijk, net zoals familie en vrienden.

Samen met de patiënt vormen ze een netwerk dat zo sterk als mogelijk moet staan.

Ook hier is samenspraak essentieel. Hopelijk blijven we de middelen vinden voor dat soort onderzoek.”

• 1. Warm en menselijk onthaal • 2. Ontmoeting staat centraal • 3. Het persoonlijke verhaal telt • 4. Continuïteit van zorg • 5. Tijd nemen • 6. Herstel is meer dan symptoomreductie • 7. Samen verantwoordelijkheid dragen • 8. De-escaleren in plaats van beheersen • 9. Medicatie als hulpmiddel, niet als antwoord op alles • 10. Familie en naasten betrekken • 11. Ervaringsdeskundigheid inzetten • 12. Aansluiting bij de samenleving • 13. Ruimte voor verschil en kwetsbaarheid

22

similes - goede praktijk

Beluister nu de podcastaflevering Professor Stijn Vanheule "Hoe psychoses ons helpen om de geestelijke gezondheidszorg te herdenken op Spotify." ■

ONTDEK ONZE VORMINGEN We begrijpen dat jouw rol als naaste van iemand met psychische problemen erg uitdagend kan zijn. Onze vormingen bieden extra ondersteuning, kennis, begrip en praktische vaardigheden om de moeilijke situatie door te komen. Deze vormingen worden begeleid door ervaren experts. Ontdek hieronder ons aanbod voor dit voorjaar.

BASISVORMING

Help! Mijn naaste heeft psychische problemen

Dinsdag 3 maart - Pittem Woensdag 11 maart - Lier Dinsdag 17 maart - Heverlee Maandag 23 maart - Bilzen Dinsdag 21 april - Kalmthout

INFOSESSIE

Wegwijs in de geestelijke gezondheidszorg Donderdag 28 mei - Kortrijk

INFOSESSIE

Omgaan met beroepsgeheim Woensdag 1 april - Brugge Dinsdag 26 mei - Zoersel

TRAINING

Verbindend communiceren bij psychische problemen in je omgeving

Neem een kijkje op similes.be/vormingen voor meer info en schrijf je in!

Maandag 2, 9 en 16 maart - Sint-Truiden 4 maart - Kortenberg Dinsdag 10, 17 & 26 Donderdag 12, 19 en 26 maart - Lede Donderdag 19, 26 maart & 2 april - Mechelen similes

23

Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt 24

similes - goede praktijk

Wat als je kind, je broer of zus, je ouder of iemand anders die je dierbaar is aan zelfdoding denkt? Hoe ga je hier dan mee om? Wat kan je dan zeggen of doen? En wat doet dit met jou en de andere naasten? Jaarlijks leven honderdduizenden Vlamingen mee met iemand die aan zelfdoding denkt. De impact daarvan is bijzonder groot, maar blijft vaak onderbelicht. Het gaat om een moeilijk bespreekbaar thema, waarin naasten vaak onzichtbaar blijven en hun zorgen in stilte dragen.

Wanneer een dierbare aan zelfdoding denkt, dan voelt dit voor alle betrokkenen aan als de hoogste alarmfase. Je wil zo snel mogelijk de zelfdodingsdreiging laten ophouden. Wat kan je doen en zeggen, en wat best niet? Je zoekt naar handvaten om het risico in te schatten, signalen te herkennen, een veilige omgeving te creëren en het psychisch lijden te verzachten. Deze preventieve initiatieven zijn ontegensprekelijk zeer belangrijk. Zeker wanneer de zelfdodingsgedachten recent zijn of wanneer er zich een crisis dreigt voor te doen.

Gelijktijdig is het zo dat een suïcidaal proces zeer grillig en onvoorspelbaar verloopt. Ups en downs volgen elkaar op en als het weer beter gaat, weet je niet voor hoe lang. Al je goed bedoelde inspanningen leveren niet altijd het gewenste resultaat op. Dit gaat gepaard met gevoelens van onzekerheid, onmacht, angst en frustratie. Hierop gaan naasten vaak trachten de situatie nog meer in handen te nemen. Dit kan door heel waakzaam te zijn, steeds nabij te zijn of het doen en laten van je dierbare te controleren. Je neemt steeds meer een zorgende rol op en je dierbare lijkt steeds meer hulp en sturing nodig te hebben.

Dit kan je wel even volhouden.

Maar voor hoe lang? Een suïcidaal proces duurt vaak meerdere maanden en zelfs jaren. En intussen eist je zorgende rol een tol en heeft het een impact op alle domeinen van je leven. Naasten merken een negatieve impact op hun werk of studies, sociale relaties en ontspanningsmomenten schroef je terug, je gaat je misschien schuldig voelen en

twijfelen aan je rol als naaste. De relatie met je dierbare maar ook de overige (gezins)relaties lopen niet meer zo natuurlijk als voorheen. Je draagkracht raakt aangetast en de kwaliteit van leven gaat er op achteruit.

Dit patroon is herkenbaar voor veel naasten. Helaas gaat dit ook gepaard met belangrijke valkuilen in relatie tot de dierbare die aan zelfdoding denkt. Hij voelt zich steeds meer gecontroleerd en onbeholpen. Dit geeft een gevoel van verlies van autonomie en een verlies van verbondenheid.

Bovendien merkt de dierbare dat zijn naasten lijden onder zijn suïcidaliteit wat hem het gevoel geeft anderen tot last te zijn. Deze drie dynamieken, verlies van autonomie, verlies van verbondenheid en zich schuldig voelen, leiden tot wat we in de wetenschappelijke literatuur klemzitten of ‘entrapment’ noemt.

Dit is een risicoverhogende toestand voor het ontwikkelen van ernstige suïcidale gedachten en gedrag.

Suïcidepreventief handelen is zeker noodzakelijk in acute situaties.

Maar dit mag niet het enige zijn.

Een eenzijdige en te sterke focus op het suïciderisico staat een duurzame, evenwichtige en effectieve aanpak in de weg wanneer we niet ook naar de ruimere context en in het bijzonder de naasten kijken.

Deze naasten zijn in de praktijk voornamelijk zorgdragers. Ze staan in functie van het helingsproces van de suïcidale dierbare. Als naasten door hulpverleners worden betrokken is dit nog vaak als iemand die sterk is en zorg draagt.

Vanuit deze rol is het niet gemakkelijk om je eigen ervaringen en behoeften aan te kaarten.

Hiervoor zijn verschillende redenen. Alle aandacht gaat reeds naar de suïcidale dierbare. Als dit probleem opgelost raakt, is alles opgelost. Het lijkt alsof de eigen noden er nu niet toe doen of niet ernstig genoeg zijn in vergelijking met het hebben van suïcidegedachten. In het heetst van de strijd hebben naasten ook niet door dat ze reeds geruime tijd een zware last dragen. Een andere drempel om naar buiten komen met de eigen noden is dat naasten de suïcidale dierbare en andere naasten willen ontzien en niet willen lastig vallen met het eigen lijden.

Dit maakt de noden van naasten onbespreekbaar. We verliezen uit het oog dat naasten niet enkel meeleven maar ook meelijden.

Daarom is het belangrijk dat naasten de impact op hun eigen leven (h)erkennen en zodoende aandacht hebben voor hun ervaringen en noden. Deze noden nemen vaak toe naarmate de suïcidaliteit van de dierbare aanhoudt. Belangrijke noden zijn erkenning krijgen voor de eigen inzet en het lijden, het respecteren

We verliezen uit het oog dat naasten niet enkel meeleven maar ook meelijden.

similes - goede praktijk

25

van de eigen grenzen, en tijd en ruimte voor zichzelf mogen nemen.

Hierin spelen hulpverleners een belangrijke rol door naasten niet enkel te betrekken als zorgdrager maar ook door tijd voor hen vrij te maken als zorgvrager. Dit kunnen ze best proactief en aanklampend doen aangezien het voor naasten niet makkelijk is om hun noden kenbaar te maken of hulp te aanvaarden. Op deze manier kan je als naaste voelen dat je vraag voor ondersteuning gerechtvaardigd is.

Tussen zorgdragen voor de dierbare en zorgdragen voor zichzelf als naasten zit er nog een belangrijke piste die vaak onderbelicht blijft en dat is deze van de verbinding door

communicatie. Niet enkel tussen een naaste en de suïcidale dierbare maar ook tussen alle naasten onderling. Want ook zij kunnen gebukt gaan onder de veranderende dynamieken en spanningen. Alles samen kan dit het welbevinden en de verbondenheid van het gehele netwerk verzwakken. Verbindend communiceren betekent dat je je concentreert op de feiten, benoemt wat je hierbij voelt, aangeeft wat je hierbij nodig hebt en vervolgens een verzoek doet aan de ander. Dat mag dus ook aan de suïcidale dierbare. Op deze manier kan iedereen op een open en respectvolle manier zijn grenzen en noden aangeven, zijn de relaties opnieuw meer in evenwicht met ruimte voor wederzijds vertrouwen en herwint iedereen zijn autonomie.

Naasten betrekken in een triade samen met de cliënt en de hulpverleners levert duidelijke voordelen op voor alle betrokkenen. Naasten voelen zich erkend en gesteund wat hun draagkracht ten goede komt. Uit deze draagkracht kan uiteraard ook de dierbare die aan zelfdoding denkt voordeel halen. De openheid via het verbindend communiceren kan de dierbare meer veerkracht en zingeving geven wat noodzakelijk is om de suïcidegedachten te overwinnen.

De hulpverlening kan de draagkracht van de naasten beter inschatten waardoor ze hun verwachtingen beter kunnen afstemmen. Tot slot, zal de kwaliteit van de hulpverlening hoger worden ingeschat wanneer er ook voldoende aandacht is voor de naasten.

Daarom is het zinvol om niet enkel te focussen op het suïciderisico en naasten te betrekken als zorgdragers maar ook te focussen op de verbinding van netwerk rond de suïcidale dierbare als een buffer tegen suïcidaliteit." ■

Wat doe je als je kind, broer of zus, mama of papa, ... aan zelfdoding denkt?

Jaarlijks leven honderdduizenden Vlamingen mee met iemand die aan zelfdoding denkt. Vaak weten deze naasten niet goed hoe met deze situatie om te gaan. De impact is ingrijpend en raakt aan alle domeinen van het leven, met gevolgen op korte én lange termijn.

Tegelijk blijft het bijzonder moeilijk om dit bespreekbaar te maken. Daardoor blijven naasten vaak onzichtbaar en dragen zij hun zorgen in stilte.

‘Mee-leven met een dierbare die aan zelfdoding denkt’ biedt erkenning, hoop en concrete handvatten om met elkaar in verbinding te blijven, elkaar beter te begrijpen en elkaar te ondersteunen in onzekere en beangstigende tijden.

26

similes - goede praktijk

En dan zit ge daar wéér, naast uw bed of aan de keukentafel, en ge voelt hoe de stilte onhoorbaar zwaarder wordt dan alle woorden die ge niet meer vindt, niet meer durft te zeggen, omdat ge al zo vaak verkeerd hebt gezegd, verkeerd hebt gedaan en verkeerd hebt gedacht.

En ge weet dat het niet uw schuld is, en toch toch voelt ge u schuldig, altijd weer schuldig.

Ge ziet ze daar zitten, uw zoon, uw dochter, uw man, uw vrouw, maar ge herkent ze niet meer, alsof er een gordijn hangt tussen wat was en wat is, tussen de glimlach van vroeger en de blik van nu, die blik die naar binnen kijkt naar plaatsen waar gij nu niet meer kunt komen, hoe hard ge ook roept en hoe hard ge ook troost.

En de mensen zeggen dan dat ge geduld moet hebben, dat ge sterk moet zijn, alsof geduld en sterk zijn iets is dat ge koopt in de winkel, en dat zoiets dan wil zeggen dat ge ’s nachts niet moogt wenen als ge wakker ligt, en het plafond stil maar streng terugkijkt, los door u, tot ge uiteindelijk de strijd verliest en in slaap valt in uw eigen schuld, uw eigen schaamte en uw eigen onmacht.

En dan vraagt ge u af hoe zij nu slapen, zij met hun goede raad en wijze woorden, zij die te doof zijn om te luisteren, zij die te blind zijn om te zien, hoe iemand die ge liefhebt langzaam verdwijnt in een duisternis die geen naam heeft maar steeds onverschillig terugkijkt naar uw onzichtbaar bestaan, met uw onzichtbare zorgen en uw onzichtbare twijfels, alsof ge niet eens bestaat, niet eens bestond.

Zij die nooit gevoeld hebben dat hun liefde nooit genoeg is, en toch vaak te veel is.

En toch blijft ge zitten, en toch blijft ge wachten, op een woord, een blik, een moment van herkenning, op de dag dat het gordijn weer even opzij schuift, en ge elkaar weer ziet staan, mens naast mens, de blik van herkenning, het gelaat van weleer, niet perfect, niet genezen misschien, maar toch samen in deze wereld die te groot en te klein is tegelijk, te zwaar om te dragen en te luchtig om te grijpen.

En in die wereld is dát uw lot, dát uw liefde, en dat is geen schande, geen zwakte.

Het is het moedigste wat ge ooit zult doen, het moedigste dat een mens ooit kán doen, blijven staan wanneer alles zinkt, blijven kijken naar het onzichtbare, blijven houden van wat pijn doet, blijven hopen wanneer de hoop dwaasheid lijkt.

similes

27

Prospect traint de veerkracht van wie zorgt voor een persoon met een psychische kwetsbaarheid. Weet je niet wat of hoe? Heb je geen oplossingen en veel vragen? Hoe verder leven met wat je overkomt? Prospect werd ontwikkeld door EUFAMI, de Europese koepelorganisatie van familie-organisaties voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Centraal staan het delen en uitwisselen van ervaringen en kennis in groep. De sessies worden begeleid door familie-ervaringsdeskundigen die zelf hetzelfde doormaakten en een uniek begrip hebben voor de situaties van de deelnemers. Door de opbouw van het programma krijgt ieder gaandeweg nieuwe ideeën en inzichten aangereikt.

De deelnemers leren stilstaan bij hun eigen situatie, krijgen inzicht en durven te veranderen - via onderwerpen als vrijuit spreken, isolement doorbreken, omgaan met stigma, stress begrijpen, hulp accepteren en een steunend netwerk opbouwen.

PZ Sint-Alexius, Grimbergen vrijdag 29, zaterdag 30 en zondag 31 mei van 10u00 tot 17u00 Grimbergsesteenweg 40, 1850 Grimbergen

Meer info en mogelijkheid tot inschrijven vind je terug op similes.be/vormingen