διαβάΖΩντας 4ο τεύχος

διαβά

ΖΩ

ντας Πρότυπο Λύκειο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων

για την πανδημία...

Συνέντευξη με τη λοιμωξιολόγο κα Ευαγγελία Ντζάνη Η λογοτεχνία σε καιρό πανδημίας…

The impact of the pandemic Covid-19 on adolescents’ psychology 10 + 1 τεχνικές επιβίωσης κατά τη διάρκεια της καραντίνας… Ταξίδι εν μέσω καραντίνας;

Ταυτότητα εντύπου

Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων Έκδοση εφημερίδας για την πανδημία Σχολικό έτος 2021-22

Συντακτική ομάδα

Βασίλης Αθανασίου Ιοκάστη Ανδρούτσου Άρτεμις Βεζαλή Μιράντα Γιούτσου Ηρώ Γκαρτζονίκα Απόστολος Έξαρχος Κωνσταντίνος Ευαγγέλου Μάνια Μανή Χρύσα Μυλωνίδου Θεοδώρα Ναστούλη Λαμπρινή-Ειρήνη Ντοβώνη Ράνια Πανέλου Έλενα Παπαδοπούλου Σοφία Παπαμιχαήλ Ευθαλία Παππά Ελεάννα Παπαστεφάνου Αλέξανδρος Πέτσιος Βασίλης Πουλιάνος Σοφία Ρίζου Μαρία Σκαμνέλου Έφη Φούκα

Εικαστικές δημιουργίες

Ναταλία Γκαρανάση Δέσποινα Δαλάτση Μελίνα Μαρτσέκη Θεοδώρα Ναστούλη

Σύμβουλοι έκδοσης

Λαμπρινή Μπότσαρη, ΠΕ02 Φιλόλογος Κυριακή Σεβεντεκίδου, ΠΕ02 Φιλόλογος Αικατερίνη Ταχματζίδου, ΠΕ06 Καθηγήτρια Αγγλικών ΖαμπέταΤζακώστα, ΠΕ 05 Καθηγήτρια Γαλλικών

Σχεδιασμός έκδοσης

Λαμπρινή Βάββα, Αρχιτέκτων Μηχανικός, μέλος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Πρότυπου ΓΕΛ Ζωσιμαίας Σχολής

Εκτύπωση

Τυπογραφείο Μ. Δούβαλης - Π. Αποστόλου & ΣΙΑ Ο.Ε. διαβάΖΩντας

04

Πανδημιακός αριθμός

04

Κορονοϊός στον Βόρειο Πόλο…

05

Συνέντευξη με τη λοιμωξιολόγο κα Ευαγγελία Ντζάνη, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown των ΗΠΑ.

09

Η λογοτεχνία σε καιρό πανδημίας…

10

Συγκριτική προσέγγιση του μυθιστορήματος «Η Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ και των συνθηκών της σύγχρονης πανδημίας.

11

Έρωτας και πανδημία στη λογοτεχνία

13

Epidemics & pandemics in literature

14

Πανδημία και τέχνες

16

Μαθητές και πανδημία!

16

Η επιρροή της πανδημίας στο σχολικό περιβάλλον - Έρευνα

19

The impact of the pandemic Covid-19 on adolescents’ psychology

21

Μ.Μ.Ε. - ηλεκτρονική επικοινωνία και Covid-19

22

Πανδημία και live streaming

23

The economic effects of the Covid-19 pandemic

24

Ταξίδι εν μέσω καραντίνας;

25

Ανθρώπινες σχέσεις εξ αποστάσεως…

26

10 + 1 τεχνικές επιβίωσης κατά τη διάρκεια της καραντίνας…

27

Πόσο καλά γνωρίζεις την Πανδημία του COVID – 19; Απόδειξε τις γνώσεις σου στις παρακάτω ερωτήσεις!

27

Υπάρχει επιστροφή;

διαβάΖΩντας

Πανδημιακός αριθμός γράφει η Μιράντα Γιούτσου

Ο κορονοϊός, πτώση ονομαστική, πτώση ανοδική, πολύ ουσιαστικός, σε ενικό αριθμό, γένους ούτε αρσενικού ούτε θηλυκού, γένους μη διακρίσιμου και άκλιτος. Ο κορωνοϊός, ο κορονοϊός.

Το κρούσμα, πτώση ονομαστική, αλλά και αιτιατική, γένους ούτε αρνητικού ούτε ουδετέρου, γένους θετικού. Στην αρχή ενικός αριθμός και μετά πληθυντικός: τα κρούσματα. Τα κρούσματα αυξάνουν κάθε μέρα.

Η μάσκα, πτώση ονομαστική, πτώση υποθετική, γένους γενικού, αλλά και πολύχρωμου, ενικού αριθμού, αλλά και πληθυντικού: οι διπλές μάσκες.

Το εμβόλιο, πτώση ονομαστική, μπορεί και αιτιατική, όνομα ουσιαστικό, όνομα επίθετο και ημερομηνία εμβολιασμού, γένους προνομιούχου, μόνο ενικού αριθμού: το εμβόλιο. Το εμβόλιο γίνεται σε άτοκες δόσεις.

Κορονοϊός στον Βόρειο Πόλο… γράφει η Ηρώ Γκαρτζονίκα

Η παραμονή των Χριστουγέννων πάντοτε αποτελούσε μία από τις αγαπημένες μέρες του Άγιου Βασίλη. Πώς, άλλωστε, να μην τη λάτρευε την ημέρα πριν τα Χριστούγεννα; Όπως κάθε χρόνο, μαζί με τους ταράνδους του, θα έπρεπε να παραδώσει τα πολυάριθμα δώρα σε εκατομμύρια παιδιά κάθε γωνιάς του πλανήτη εγείροντάς τους, παράλληλα, χαρά, ικανοποίηση και ευτυχία. Αισθανόμενος, λοιπόν, πιο ενθουσιασμένος από ποτέ, ο Άγιος Βασίλης ευχήθηκε στους ταράνδους και την κυρία Άγιο - Βασίλαινα μία καλή νύχτα, αγκάλιασε τα ξωτικά για τη σκληρή τους δουλειά και επέστρεψε στο δωμάτιό του. Απλωμένη στο κρεβάτι του βρισκόταν η ολοκαίνουρια, φρεσκοπλυμένη, σιδερωμένη και μεγαλύτερη σε μέγεθος -αμάν τα κιλά της καραντίνας!- χριστουγεννιάτικη του στολή. Όλα ήταν έτοιμα. Όλα ήταν έτοιμα εκτός από… Τα μάτια του Άγιου Βασίλη προσγειώθηκαν στο κομοδίνο του, όπου βρισκόταν ένα κόκκινο, χριστουγεννιάτικο «self-test», διακοσμημένο με χριστουγεννιάτικα σχέδια και γκλίτερ. Αναστέναξε έντονα, καθώς άρχισε να εκτελεί με προσοχή τα βήματα για τη σωστή εκτέλεση του. Πόσο πόνεσε η μύτη του! Ο πόνος, ωστόσο, ήταν ασήμαντος μπροστά στον σκοπό του. Έπρεπε πάση θυσία να βγει αρνητικό το τεστ για να ξεκινήσουν επιτέλους τα Χριστούγεννα. Ένα δευτερόλεπτο. Δύο… Τρία… Τέσσερα… Τα μάτια του Αϊ-Βασίλη γούρλωσαν έκπληκτα αμέσως μόλις αντίκρισαν τα αποτελέσματα. Όχι, δεν ήταν δυνατόν… Όχι την ημέρα εκείνη από όλες τις ημέρες του χρόνου! Ο Αϊ-Βασίλης, μέσα στον άπλετο πανικό του, ούρλιαξε. Απελευθέρωσε μία κραυγή τόσο δυνατή, που αντήχησε σε κάθε γωνιά του Αγιοβασιλοσπιτιού του και τα ξωτικά του έσπευσαν να ελέγξουν τι συνέβαινε. Σαν και εκείνα έμαθαν τα μαντάτα, άρχισαν να ουρλιάζουν μαζί του. Σύντομα ολόκληρος ο Βόρειος Πόλος τραντάχτηκε από τις κραυγές και τις κρίσεις πανικού. Οι ειδήσεις ήταν ταχύτατες να μεταδώσουν το γεγονός. «Ο Άγιος Βασίλης και πιθανότατα όλος ο Βόρειος Πόλος έχει κορονοϊό! Τα παιδιά θα ξυπνήσουν το πρωί χωρίς δώρα!» Ο Άγιος είχε ήδη ξεκινήσει να κλαίει. Μπορούσε να φανταστεί τα απογοητευμένα, ανήσυχα πρόσωπα των γονέων που θα παρακολουθούσαν τις ειδήσεις, ενώ τα μικρά παιδιά θα κοιμόταν ανύποπτα. Και, κυριότερα, μπορούσε να φανταστεί τα δάκρυα, τη λύπη και την αγανάκτηση που θα αισθανόταν τα εκατομμύρια αυτά παιδιά την επόμενη ημέρα. Και αν αυτό ήταν το τέλος των Χριστουγέννων; Και αν όλοι σταματούσαν να πιστεύουν; Αχ, τα Χριστούγεννα… Τα Χριστούγεννα ήταν η μοναδική έγνοια του Άγιου Βασίλη, καθώς η εξάντληση από τον ιό υπερίσχυσε, με αποτέλεσμα να τον ρίξει σε ξαφνικό, βαθύ ύπνο. Την επόμενη ημέρα, ο Άγιος Βασίλης ξύπνησε βήχοντας. Τα κόκαλα του πονούσαν, πιθανότατα είχε πυρετό, και αισθάνθηκε έντονη ζαλάδα αμέσως μόλις άνοιξε τα μάτια του. «Είναι Χριστούγεννα…», είπε κατσουφιασμένα και παραπονεμένα, «Και κανείς δεν έχει πάρει δώρα!». Απογοητευμένος και εξουθενωμένος, κοίταξε τον μετρητή χριστουγεννιάτικου πνεύματος στο κομοδίνο του. Το χριστουγεννιάτικο πνεύμα βρισκόταν στο…97% . Η έκπληξη του ήταν απέραντη. Πώς ήταν αυτό δυνατό; Ο ίδιος ή οι τάρανδοι σίγουρα δεν παρέδωσαν τα δώρα, οπότε ποιος το έκανε; Απολύτως μπερδεμένος, άνοιξε την τηλεόραση στις πρωινές ειδήσεις. Μία ελκυστική παρουσιάστρια χαμογελούσε στην κάμερα, ενώ, παράλληλα, προβάλλονταν πλάνα με χαρούμενα παιδιά που κρατούσαν τα όμορφα περιτυλιγμένα χριστουγεννιάτικα δώρα τους. «Όλος ο πλανήτης χθες σοκαρίστηκε, όταν έμαθε ότι ο Βόρειος Πόλος μπήκε σε καραντίνα», ξεκίνησε να λέει η παρουσιάστρια. «Ελπίζουμε να αναρρώνουν όσοι έχουν αρρωστήσει! Και, ευτυχώς, οι γονείς ολόκληρου του πλανήτη κινητοποιήθηκαν και έσωσαν την κατάσταση, σπεύδοντας να αγοράσουν δώρα στα παιδιά τους- αλλά και στα παιδιά των άπορων οικογενειών- αμέσως μόλις έμαθαν τα δυσάρεστα νέα. Όλα τα παιδιά έλαβαν τελικά δώρα!», ανακοίνωσε ευδιάθετα. «Τα Χριστούγεννα είναι γιορτή η οποία μας φέρνει κοντά. Ωστόσο, καθώς η υγεία είναι σημαντικότερη από οποιαδήποτε γιορτή, για λίγο καιρό ο καθένας οφείλει να φροντίσει τον εαυτό του. Χριστούγεννα θα υπάρχουν και του χρόνου. Ευχόμαστε, λοιπόν, καλή ανάρρωση και υγεία στον Άγιο Βασίλη και ευελπιστούμε να μας επισκεφτεί ξανά τον επόμενο χρόνο! Χαρούμενα Χριστούγεννα σε όλους!» Ο Άϊ - Βασίλης έκλεισε την τηλεόραση, αισθανόμενος, πρώτη φορά έπειτα από ημέρες, ήρεμος. Ξάπλωσε στο στρώμα του χαμογελώντας και έκλεισε ξανά τα μάτια του, με στόχο να ξανακοιμηθεί. Πράγματι, η υγεία ήταν πιο σημαντική ακόμη και από τα Χριστούγεννα. «Χαρούμενα Χριστούγεννα», ψιθύρισε στον εαυτό του, πριν βυθιστεί ξανά σε ύπνος. Τον περίμενε αναντίρρητα μία μεγάλη, δύσκολη και κουραστική χρονιά.

24

διαβάΖΩντας διαβάΖΩντας

Covid-19

πανδημία και έφηβοι Συνέντευξη Ευαγγελία Ντζάνη

Καθηγήτρια Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown των ΗΠΑ

53

Ποιητικές συνομιλίες

Ποιο είναι το ποσοστό των ανηλίκων εμβολιασμένων και είναι ικανοποιητικό αυτό το ποσοστό; Στις αρχές του 2022 και σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, τα ποσοστά εμβολιασμού με την πρώτη δόση για παιδιά ηλικίας μέχρι 17 ετών είναι 54% για τις ηλικίες 15-17 ετών και 40% για τις ηλικίες 12-14 ετών. Το ποσοστό εμβολιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τις ηλικίες 15-17 ετών είναι 43% και στις ΗΠΑ έχει λάβει την πρώτη δόση του εμβολίου το 65% των παιδιών ηλικίας 12-17 ετών. Το ποσοστό της εμβολιαστικής κάλυψης αποτελεί έναν ποσοτικό δείκτη δημόσιας υγείας ο οποίος σχετίζεται με πολλές παραμέτρους που καθορίζουν την εξέλιξη και τον αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19, όπως είναι μεταξύ άλλων η διασπορά του ιού στην κοινότητα, η δυνατότητα του συστήματος υγείας να βοηθήσει τους πολίτες στην πρόληψη και τη θεραπεία οξέων και χρόνιων νοσημάτων, η ασφαλής λειτουρ-γία των σχολείων, οι ασφαλείς κοινωνικές, πολιτιστικές και οικονομικές δραστηριότητες. Πέρα όμως από τους πληθυσμιακούς δείκτες, το ποσοστό της εμβολιαστικής κάλυψης στα παιδιά και στους εφήβους είναι ισχυρός δείκτης της θέλησης και της δυνατότητας των παιδιών, των εφήβων και των οικογενειών τους να προστατέψουν την ατομική τους υγεία. Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται ότι στη χώρα μας η αρχική αποδοχή του εμβολιασμού κατά της COVID-19 από τα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειές τους είναι ικανοποιητική και συμβαδίζει με αυτή στις υπό-λοιπες χώρες της Ε.Ε. και των Η.Π.Α. Παρ’ όλα αυτά και με βάση την εμπειρία άλλων χωρών, αναμένεται ο εμβολιαστικός ρυθμός να μειωθεί μετά την αρχική περίοδο υψηλής ζήτησης. Γι’ αυτό η ολοκλήρωση του εμβολιασμού με βάση τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες και άρα η προστασία της υγείας όσο το δυνατόν περισσότερων παιδιών και εφήβων απαιτεί συνεχή προσπάθεια από όλους: από τα παιδιά και τους εφήβους, από την οικογένεια, από το σχολείο, από την πολιτεία, και από όλους τους κοινωνικούς φορείς.

6

Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα είναι αποτελεσματικά τα μέτρα που έχουν παρθεί έως τώρα; Η αντιμετώπιση ενός δυνητικά καταστροφικού φαινομένου όπως είναι η πανδημία COVID-19 απαίτησε και συνεχίζει να απαιτεί τη διεθνή κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων και όλου του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού. Το σχέδιο απόκρισης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: α) τον άμεσο περιορισμό της διασποράς με σκοπό την μείωση της νοσηρότητας και των θανάτων, β) την άμεση κινητοποίηση της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων και θεραπευτικών παρεμβάσεων, γ) την ενίσχυση όλων των κοινωνικών ομάδων ώστε να ανταπεξέλθουν στις βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες της πανδημίας.

H επιλογή των μέτρων που πάρθηκαν για τον άμεσο περιορισμό της διασποράς (π.χ. lockdown) καθορίστηκαν από τις οξείες και δραματικές συνέπειες της πανδημίες στην Κίνα και την Ιταλία, είχαν περίπου τα ίδια χαρακτηριστικά σε πολλές χώρες του κόσμου, ήταν ιδιαίτερα σκληρά και δεν είχαν ιστορικό προηγούμενο. Η αποτελεσματικότητά τους θεωρείται αποδεκτή για τα πρώτα πανδημικά «κύματα» και η αποτίμηση του συνολικού τους αντίκτυπου θα οριστικοποιηθεί μετά το τέλος της πανδημίας λαμβάνοντας υπόψη δείκτες δημόσιας υγείας, νοσηρότητας και θνησιμότητας αλλά και κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους. Από τα μέτρα αυτά, η διακοπή της δια ζώσης εκπαιδευτικής λειτουργίας θεωρείται ότι θα έχει τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.

διαβάΖΩντας

Η άμεση και συντονισμένη κινητοποίηση της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων και θεραπευτικών παρεμβάσεων οδήγησε σε έναν από μεγαλύτερους άθλους στην ανθρώπινη ιστορία. «Πατώντας» στα επιστημονικά επιτεύγματα των τελευταίων 50 ετών και χάρη στο άοκνο έργο εκατοντάδων επιστημονικών ομάδων σε όλο τον κόσμο, κατέστη εφικτό να ξεκινήσει ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 δώδεκα μήνες μετά την έναρξη της πανδημίας. Ως αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας, για το χρονικό διάστημα μεταξύ Δεκεμβρίου 2020 και Νοεμβρίου 2021, υπολογίζεται ότι αποφεύχθηκαν περίπου 500.000 θάνατοι στην ηλικιακή ομάδα άνω των 60 ετών σε 33 χώρες της ΕΕ. Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται αδιάλειπτα και σκοπεύει στην συνεχή επιτήρηση, στην προσαρμογή και στη βελτίωση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των εμβολίων και των θεραπειών κατά της COVID-19. Τέλος, η ενίσχυση όλων των κοινωνικών ομάδων ώστε να ανταπεξέλθουν στις βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες της πανδημίας αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανθρωπότητα. Απαιτεί σοβαρή δουλειά για την αναγνώριση και την παροχή βοήθειας σε όλες τις κοινωνικές ομάδες που έχουν πληγεί και για την προστασία εκείνων των ανθρώπων που είναι ευάλωτοι όπως μεταξύ άλλων οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι έφηβοι, οι άνθρωποι με ψυχική νόσο, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα, οι άνθρωποι με αναπηρία, οι πρόσφυγες, οι οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτοι.

Είναι υψηλή η προστασία που προσφέρεται από το εμβόλιο και τι προτείνεται για τους εμβολιασμένους νέους; Σύμφωνα με τις τρέχουσες οδηγίες, ο εμβολιασμός των παιδιών και των εφήβων γίνεται με το mRNA εμβόλιο BNT162b2 (τρέχουσα ονομασία). Μόνο στην ΕΕ έχουν χορηγηθεί πάνω από 35 εκατομμύρια δόσεις σε παιδιά και εφήβους. Τα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού προκύπτουν από κλινικές δοκιμές με πολύ αυστηρό πλαίσιο διεξαγωγής και ελέγχου οι οποίες καθόρισαν την έγκριση του εμβολίου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα και από μελέτες παρατήρησης που έγιναν μετά την έναρξη του εμβολιασμού στα παιδιά και τους εφήβους. Η αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού στους εφήβους πριν την επικράτηση της παραλλαγής Όμικρον ήταν 92% για λοίμωξη COVID-19, 94% για νοσοκομειακή νοσηλεία και 91% για το πολυσυστηματικό φλεγμονώδες σύνδρομο (MIS-C), το οποίο αποτελεί μία από τις σοβαρότερες επιπλοκές που σχετίζονται με την COVID-19 στους εφήβους. Παρόλο που η επιδημιολογική κατάσταση επηρεάζεται από την εμφάνιση και την επικράτηση ή συνεπικράτηση νέων παραλλαγών, από την αναδυόμενη τεκμηρίωση φαίνεται ότι η μείωση της αποτελεσματικότητας του διαθέσιμου εμβολίου για τους εφήβους ως προς τη σοβαρή νόσο και τη νοσηλεία από COVID-19 θα είναι μικρή παρά τη σχετική αύξηση των λοιμώξεων στους εμβολιασμένους. Οι έφηβοι που έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους έχουν κάνει ένα σημαντικό βήμα ως προς την προστασία της υγείας τους και την επιστροφή τους σε όλη τη γκάμα των δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής. Η επιστροφή σε αυτές τις δραστηριότητες θα χρειαστεί να γίνει με έναν τρόπο οργανωμένο ώστε να τηρούνται τα μέτρα περιορισμού της διασποράς χωρίς αίσθημα φόβου και ανασφάλειας. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη σωστή χρήση μάσκας και την καλή υγιεινή των χεριών και των επιφανειών, την αποχή από κοινωνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες όταν έχουν συμπτώματα, και τους τακτικούς ελέγχους με rapid και self test. Οι έρευνες που έχουν γίνει μέχρι τώρα δείχνουν ότι οι έφηβοι που έχουν επιλέξει να εμβολιαστούν αντιλαμβάνονται καςλά και συνεχίζουν να αποδέχονται τα μέτρα περιορισμού της διασποράς. Ως προς τον εμβολιασμό ως αντικείμενο συζήτησης, οι έφηβοι μπορούν να συζητήσουν με τους φίλους και τους συμμαθητές τους το γιατί επέλεξαν να εμβολιαστούν με πνεύμα υγιούς διαλόγου και σεβασμού των απόψεων των συνομιλητών τους. Η ολοκλήρωση του εμβολιασμού αποτελεί για τους εφήβους μια συνειδητή πράξη ανεξαρτησίας και δυνατότητας διαχείρισης των ζητημάτων που αφορούν την υγεία τους. Μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως αφορμή για περαιτέρω εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σχετικά με άλλα θέματα που αφορούν την υγεία τους όπως ο εμβολιασμός τους για άλλα νοσήματα, η διατροφή τοςυς, η σωματική τους δραστηριότητα, το αλκοόλ και η χρήση ουσιών, η σεξουαλική τους υγεία, η ψυχική τους υγεία και η κακοποίηση.

75

διαβάΖΩντας

Το κλείσιμο των σχολείων θα ήταν ένα αποτελεσματικό μέτρο για την καταπολέμηση του κορωνοϊού ή θα ήταν εξίσου αποτελεσματικό να τηρούνται στα σχολεία όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας (μάσκες, ανοιχτά παράθυρα); Κατηγορηματικά όχι. Το γενικευμένο «κλείσιμο» των σχολείων θεωρείται πια μέτρο έσχατης ανάγκης με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις και το οποίο προκαλεί ή επιδεινώνει εκπαιδευτικές ανισότητες ειδικά εις βάρος των μικρότερων παιδιών και των μαθητών που ανήκουν σε οικογένειες που είναι κοινωνικά και οικονομικά ευάλωτες. Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα έχει πια στη διάθεσή της ικανή τεκμηρίωση ότι η δια ζώσης λειτουργία των σχολείων μπορεί και πρέπει να είναι αδιάλειπτη και ασφαλής λαμβάνοντας υπόψη τις εκάστοτε επιδημιολογικές συνθήκες. Απαραίτητες προϋποθέσεις για να συμβεί αυτό είναι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η συνεχής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μαθητών, οικογενειών και εκπαιδευτικών, η προαγωγή του εμβολιασμού και της τήρησης των μέτρων περιορισμού της διασποράς, η ενίσχυση των σχολικών υποδομών ώστε να είναι δυνατή η τήρηση των μέτρων περιορισμού της διασποράς, και η τακτική διενέργεια ελέγχων για τον SARS-CoV-2. Δεδομένου ότι σε συνθήκες αβεβαιότητας το σχολείο αποτελεί κύριο πλαίσιο σταθερότητας, ασφάλειας και ευημερίας για εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο και ως ελάχιστη αναγνώριση των πρωτοφανών θυσιών που έκαναν μαθητές και εκπαιδευτικοί κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δεν τίθεται λοιπόν το δίλημμα για το αν θα παραμείνουν ή όχι ανοιχτά τα σχολεία αλλά το ζήτημα πώς θα παραμείνουν ανοιχτά τα σχολεία.

Η νοσηλεία των εμβολιασμένων εφήβων είναι πιο ήπια σε σχέση με αυτή των ανεμβολίαστων εφήβων και αν ναι σε ποιο ποσοστό; Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως και με βάση τη διαθέσιμη επιστημονική γνώση, ο κίνδυνος να νοσήσει ένας εμβολιασμένος έφηβος από COVID-19 είναι κατά μέσο όρο 92% μειωμένος σε σχέση με έναν έφηβο που δεν έχει εμβολιαστεί. Αντίστοιχα, ο κίνδυνος να «μπει» στο νοσοκομείο ένας εμβολιασμένος έφηβος από COVID-19 είναι κατά μέσο όρο 94% μειωμένος σε σχέση με έναν έφηβο που δεν έχει εμβολιαστεί ή αλλιώς ένας έφηβος που δεν έχει εμβολιαστεί έχει κατά μέσο όρο 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να «μπει» το νοσοκομείο σε σχέση με έναν έφηβο που είναι εμβολιασμένος. Παρ΄ όλο που η νόσος COVID-19 είναι ηπιότερη στους εφήβους απ’ ότι σε άλλες ομάδες μεγαλύτερης ηλικίας, πάνω από 500 έφηβοι χρειάστηκε να νοσηλευτούν στο νοσοκομείο στην Ελλάδα μέσα στο 2021 και από αυτούς το 99% δεν ήταν εμβολιασμένοι. Σχετικά με τη σοβαρότητα της νόσου στα παιδιά που χρειάζεται να νοσηλευτούν, αξίζει να αναφέρει κανείς καταρχάς ότι οι έφηβοι γενικά χρειάζονται νοσηλεία στο νοσοκομείο και εισαγωγή στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) εξαιρετικά σπάνια. Η σοβαρή νοσηρότητα στην ηλικία αυτή αποτελεί δείκτη επάρκειας του συστήματος υγείας και ευημερίας της ίδιας της χώρας. Σχετικά με την COVID-19 και με βάση τα διεθνή δεδομένα που έχουμε για το 2021, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά της εισαγω-ής σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας είναι 98% και είναι επίσης 98% κατά της ανάγκης καρδιοαναπνευστικής υποστήριξης. Κατά το έτος 2021 οκτώ έφηβοι χρειάστηκε να διασωληνωθούν στην Ελλάδα και κανείς τους δεν ήταν εμβολιασμένος.

68

ΖΩντας διαβάδιαβά ΖΩντας

Η λογοτεχνία σε καιρό πανδημίας… γράφει η Ιοκάστη Ανδρούτσου

Η πανδημία του κορονοϊού μπορεί να μας μοιάζει ως κάτι ολότελα καινούργιο και ξένο, όμως οι πανδημίες ανέκαθεν αποτελούσαν τμήμα της ανθρώπινης ιστορίας. Θα ήταν περίεργο λοιπόν να μην αποτυπωθούν στον γραπτό λόγο και ειδικότερα, στο χώρο της λογοτεχνίας. Σίγουρα μια επιδημία δεν αποτελεί το πιο ευχάριστο και ευοίωνο αντικείμενο ανάγνωσης, όμως τι μπορεί παρόλα αυτά να μας προσφέρει; Ανάμεσα στα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας δύναται κανείς να εντοπίσει δύο βιβλία που έχουν ως πηγή έμπνευσης θανατηφόρες ασθένειες. Πρόκειται για την “Πανούκλα” του Αλμπέρ Καμύ και τον “Έρωτα στα χρόνια της χολέρας” του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. Ο μεν διηγείται την κατάσταση που επικρατεί σε μια Γαλλία που πλήττεται από την πανούκλα και τον πόλεμο. Επικεντρώνεται στις ανθρώπινες σχέσεις που σχηματίζονται υπό τις δυσμενείς αυτές συνθήκες και στη συμπεριφορά των ανθρώπων. Ο δεύτερος ακολουθώντας μια πιο ρομαντική τροπή πλάθει την ιστορία της Φερμίνα Δάσα και του Φλορεντίνο Αρίσα. Ο πατέρας της απαγορεύει το δεσμό και έτσι περνούν μισό αιώνα χωριστά, σε έναν κόσμο που πλήττεται από τη χολέρα. Όταν όμως ξαφνικά ο σύζυγος την Φερμίνα πεθαίνει, το πεδίο για τον Φλορεντίνο είναι και πάλι ελεύθερο. Φυσικά, θα ήταν παράλειψη να μη γίνει αναφορά στην ελληνική λογοτεχνία, και πιο συγκεκριμένα στο βιβλίο “Βαρδιάνος στα σπόρκα” του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Ηρωίδα είναι η γριά-Σκεύω που μεταμφιέζεται σε άντρα ώστε να γίνει βαρδιάνος, δηλαδή φύλακας, στο επιχόλερο καράβι όπου κρατείται ο γιος της. Επιπρόσθετα, ας μην ξεχνάμε ότι στην Ομήρου “Ιλιάδα” οι Αχαιοί τιμωρούνται με ένα ξέσπασμα λιμού, εξαιτίας της ασέβειας του Αγαμέμνονα. Ο”Οιδίπους τύραννος”, τέλος, του Σοφοκλή, ξεκινά με τον λιμό που πλήττει τη Θήβα, ως αποτέλεσμα της δολοφονίας του Λάιου από τον Οιδίποδα. Θα ήταν λογικό να πει κανείς πως ζώντας ήδη σε μια πανδημία είναι ανώφελο και δυσάρεστο να διαβάζουμε βιβλία που περιγράφουν μια εξίσου σκοτεινή πραγματικότητα. Είναι όμως αλήθεια ότι μπορούμε να βοηθηθούμε από τέτοιου είδους αναγνώσματα. Η πρωτόγνωρη για εμάς κατάσταση της πανδημίας, έχει φέρει στην επιφάνεια επίσης πρωτόγνωρα συναισθήματα. Φόβος, οργή, απελπισία, άγχος και αβεβαιότητα κατακλύζουν πολλούς από εμάς καθημερινά. Ήρωες που ζουν υπό τις ίδιες συνθήκες και κάνουν ανάλογες σκέψεις μπορούν να μας προσφέρουν την ελπίδα πώς όσα νιώθουμε είναι φυσιολογικά. Ας τους φανταστούμε ως φίλους που συναισθάνονται και ελαφρύνουν τις ανησυχίες μας. Επιπλέον ας αντλήσουμε ανακούφιση από το γεγονός ότι η ανθρωπότητα έχει και στο παρελθόν ζήσει και ξεπεράσει τέτοιου είδους δυσκολίες και συνεχίζει να υπάρχει ακμαία μέχρι και σήμερα. Εξάλλου, η πραγματική αξία όλων των παραπάνω έργων έγκειται στο γεγονός ότι δεν εστιάζουν τόσο στην πανδημία, όσο στον άνθρωπο που τη βιώνει. Εύστοχα παρουσιάζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους, πλέκοντας το εγκώμιο της ανθρώπινης ψυχής.

9

διαβάΖΩντας

Συγκριτική προσέγγιση του μυθιστορήματος «Η Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ και των συνθηκών της σύγχρονης πανδημίας. γράφει ο Βασίλης Αθανασίου

«Η Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ δεν αποτελεί απλώς ένα μυθιστόρημα παρουσίασης της επιδημίας πανώλης που έπληξε μια πόλη της Αλγερίας το 1940. Πρόκειται για ένα ιδιαιτέρως επίκαιρο έργο, που απεικονίζει με κάθε λεπτομέρεια την προσπάθεια αναχαίτισης μία ασθένειας, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τη σύγχρονη πανδημία του κορονοϊού. Η ιστορία διαδραματίζεται στη γαλλόφωνη πόλη Οράν, η οποία αποκλείεται πλήρως από κάθε επαφή με την υπόλοιπη χώρα, ως μέτρο προστασίας από την αρρώστια. Σε αναλογία με τη σημερινή εποχή, η πόλη αυτή βρίσκεται στην ίδια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, όπως οι περισσότερες δυτικές κοινωνίες. Καθώς οι τρόποι αντίστασης του ανθρώπου σε μία θανατηφόρα ασθένεια που εξαπλώνεται παραμένουν αμετάβλητοι στο πέρασμα του χρόνου, το εγχείρημα αντιπαραβολής των συνθηκών, αιτίων και επιπτώσεων των δύο πανδημιών μοιάζει εξαιρετικά επίκαιρο και με έντονο μελετητικό ενδιαφέρον. Οι ομοιότητες μεταξύ των πανδημιών των δύο εποχών εντοπίζονται σε ποικίλα επίπεδα. Ειδικότερα, στο μυθιστόρημα γίνεται αναφορά σε καθημερινή καταγραφή κρουσμάτων και νεκρών ποντικών, κατά το αρχικό στάδιο της εξέλιξης της ασθένειας, γεγονός που φαίνεται να απασχολεί, αλλά και να ανησυχεί ιδιαίτερα τους πολίτες του Οράν. Αντίστοιχη μέθοδο επέλεξε και η χώρα μας για την πληροφόρηση σχετικά με την πρόοδο της πανδημίας, καθημερινές, δηλαδή, ενημερώσεις με σκοπό την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Η πρακτική αυτή χρησιμοποιήθηκε στην αλγερική πόλη, αλλά και σε κάθε χώρα που πλήττεται από τον covid – 19 αναφορικά με την καταμέτρηση των θανάτων, σε καθημερινά δελτία τύπου, στα οποία αναγράφεται ο ακριβής αριθμός θανόντων. Σημαντικές είναι και οι ομοιότητες μεταξύ των δύο χρονικών περιόδων που εντοπίζονται στα ληφθέντα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς της ασθένειας, αλλά και την ενημέρωση των πολιτών. Μία από τις πρώτες μεθόδους που προτιμήθηκαν στην πόλη Οράν, ήταν η δημοσιοποίηση αφισών, με μηνύματα ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με την πανώλη. Σε σημερινή αναγωγή, επιλέχθηκαν αφίσες, μπάνερς, ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά σποτς που πληροφορούν τα άτομα σχετικά με τα υγειονομικά μέτρα που καλούνται να τηρήσουν. Παρά, όμως, την προσπάθεια, τόσο των Αρχών του Οράν, όσο και των σημερινών Αρχών, δεν επιτεύχθηκε η αναχαίτιση της νόσου με μέτρα πληροφοριακού μόνο χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό, όπως προκύπτει από το μυθιστόρημα, οι αλγερικές αρχές αποφάσισαν τη συμμετοχή και των ενόπλων σωμάτων στην επιχείρηση αυτή. Καθήκον τους ήταν ο έλεγχος και η εφαρμογή των μέτρων που είχε ανακοινώσει η πολιτεία. Τον ίδιο ακριβώς ρόλο, κλήθηκε να διαδραματίσουν η αστυνομία και ο στρατός και στην απόκριση των σημερινών κρατών στο πανδημικό κύμα. Απόλυτη ομοιότητα, παρουσιάζεται και στο κατ’ εξοχήν ύστατο μέτρο που λήφθηκε από τις αλγερικές αρχές, όπως αναφέρεται από το μυθιστόρημα, με την πρακτική που προτιμήθηκε από τις σύγχρονες κυβερνήσεις ανά τον κόσμο. Ο γεωγραφικός αποκλεισμός. Τα αλγερικά στρατεύματα φρόντιζαν, σε μόνιμες βάρδιες, να φρουρούν τα σύνορα της πόλης, απαγορεύοντας σε κάθε πολίτη να εξέλθει, ενώ άδεια εισόδου μπορούσε να δοθεί ανά περίπτωση. Αντίστοιχα, πολιτικές γεωγραφικών αποκλεισμών με στόχο τον περιορισμό της μετάδοσης επέλεξαν να θέσουν σε ισχύ κράτη όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, απαγορεύοντας τα ταξίδια από και προς αυτές, αλλά και η Αυστραλία, που μόλις πρόσφατα, έπειτα από δύο χρόνια ήρε τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς. Και στη χώρα μας, όμως, στα αρχικά στάδια της εξάπλωσης του ιού, οι περιφερειακές ενότητες βρέθηκαν σε αποκλεισμό, ενώ υπήρξαν και μέτρα για όσους επιθυμούσαν να εισέλθουν στην Ελλάδα από το εξωτερικό. Επισημαίνεται πως τόσο στο Οράν, όσο και στη σημερινή εποχή, άρα και στη χώρα μας, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις των πολιτών για τα εφαρμοσθέντα μέτρα, οι αναταραχές και οι συμπλοκές τους με τις αρχές. Οι αιτίες υπήρξαν πανομοιότυπες. Από τη μία πολίτες προσπαθούσαν να παραβιάσουν τα υγειονομικά μέτρα, προκαλώντας έτσι την επέμβαση των αρμοδίων και από την άλλη ιδεολογικοί αντιρρησίες των μέ-τρων που διαμαρτύρονταν για τη εφαρμογή των μέτρων. Επίσης, έντονος ήταν ο αντίκτυπος των μέτρων αυτών και στην οικονομία. Συγκεκριμένα, στο μυθιστόρημα παρουσιάζεται ο χαρακτήρας ενός ξενοδόχου που παρατηρεί τη μειωμένη κίνηση της επιχείρησής του, η οποία δεν του προσφέρει πλέον έσοδα.

10

διαβάΖΩντας

Αναλογικά, χιλιάδες επιχειρηματίες και εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο, εξαιτίας της πανδημίας αναγκάστηκαν να περιορίσουν είτε και να παύσουν πλήρως τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας. Αντίστοιχους ρόλους είχαν και τα Μ.Μ.Ε. στις δύο εποχές. Κατά την εξάπλωση της πανώλης, όπως πληροφορούμαστε από την «Πανούκλα», τα αλγερικά μέσα ήταν φορτισμένα με τον ρόλο ενημέρωσης σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονταν από την Πολιτεία αναφορικά με τα μέτρα. Στη σημερινή εποχή, πέρα από τη λειτουργία τους αυτή, πολλά Μέσα επιδόθηκαν στη διάδοση αναληθών, συχνά παραπλανητικών πληροφοριών, προκαλώντας σύγχυση, αλλά και υπέρμετρη αίσθηση κινδύνου στους αποδέκτες. Καταληκτικά, οι προσπάθειες αναχαίτισης μίας θανατηφόρου νόσου, με το πέρασμα του χρόνου, δε διαφέρουν σημαντικά. Ο άνθρωπος, δηλαδή, ανήμπορος να αντισταθεί στην επέλαση της ασθένειας επιλέγει κάθε τρόπο να περιορίσει τις επαφές του , ελαττώνοντας τις πιθανότητες δημιουργίας εστιών μετάδοσης. Παρ’ όλα αυτά η πρόοδος της επιστήμης έχει εφοδιάσει την κοινότητα με ιδιαιτέρως σημαντικά όπλα, όπως τα εμβόλια και τα αντι-ιικά φάρμακα, φέρνοντας τις σημερινές κοινωνίες σε ευνοϊκότερη θέση στην αντιμετώπιση μία επιδημίας, σε σχέση με το παρελθόν. Ο άνθρωπος πάντα αντιμετώπιζε θέματα θνητότητας, πολέμου και ασθενειών, τα οποία τον ξεπερνούν. Δε σταμάτησε, όμως, ποτέ να ζει, να ερωτεύεται, να αισιοδοξεί, να δημιουργεί και να ελπίζει. Αυτή τη διαρκή αντίφαση διαπιστώνουμε στο έργο του Καμύ. Με αυτήν ως ιστορικό εφόδιο, με την εξέλιξη της επιστήμης και πάντως με τον ίδιο τον άνθρωπο στο επίκεντρο, η ανθρωπότητα συνεχίζει το αισιόδοξο και συναρπαστικό της ταξίδι στους αιώνες!

Έρωτας και πανδημία στη λογοτεχνία γράφει η Μάνια Μανή

«Έρωτας και πανδημία»… Δεν πίστευα ποτέ ότι θα έγραφα ένα τέτοιο άρθρο – ίσως δεν θα έπρεπε κιόλας. Δεν νομίζω ότι θεωρούμαι το κατάλληλο άτομο να μιλήσω για έρωτες και ρομαντικά βιβλία, καθώς οι γενικές μου εντυπώσεις για τα πολύ ρομαντικά βιβλία είναι «βαρετά με πολλά μέλια». Παρόλα αυτά πρέπει να παραδεχτώ ότι μερικά βιβλία είναι αρκετά ενδιαφέροντα και όχι μόνο δεν γίνονται βαρετά στον αναγνώστη, αλλά έχουν και έξυπνη πλοκή. Ο λόγος για όλη αυτή την εισαγωγή (ελπίζω να μην σας κούρασε ήδη...) είναι για να τονίσω τον βαθμό της υποκειμενικότητας που ενδεχομένως θα υπάρχει στην κριτική των βιβλίων που θα ακολουθήσουν. Βιβλία που, όπως λέει και ο τίτλος, αναφέρονται στον έρωτα σε μεγάλες πανδημίες.

Το θαύμα μιας αγάπης Το θαύμα μιας αγάπης είναι ένα εύκολο και ευχάριστο βιβλίο του Α.Ζ. Κρόνιν. Πρωταγωνιστής είναι ένας γιατρός σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση που πείθεται να πάει σε ένα ταξίδι για να ξεχαστεί από τις τύψεις που τον βασανίζουν, καθώς πιστεύει ότι τρεις άνθρωποι, ήδη βαριά άρρωστοι, πέθαναν εξαιτίας του, χωρίς να μπορέσει η υπο-δοκιμή θεραπεία του να τους σώσει. Στο πλοίο γνωρίζει πλήθος ανθρώπων μέσα στο οποίο μια γυναίκα του κινεί αμέσως την προσοχή. Το βιβλίο εστιάζει στο κίνητρο που μπορεί να δώσει η αγάπη σε έναν απελπισμένο άνθρωπο στα πρόθυρα αυτοκτονίας, που νομίζει ότι δεν είναι ικανός για τίποτα, και να τον ωθήσει να αρχίσει πάλι τη δουλειά, με αφορμή μια θανατηφόρα τοπική επιδημία που ξεσπά. Αυτή η θανατηφόρα ασθένεια αποτελεί την κορύφωση της πλοκής αλλά και το πλαίσιο της ανάπτυξης του έρωτα μεταξύ των ηρώων. Θα έλεγα ότι είναι αρκετά ωραίο βιβλίο, αν και δεν επικεντρώνεται τόσο σε σκέψεις και συναισθήματα αλλά σε γεγονότα αφήνοντας τον αναγνώστη να εξάγει να δικά του συμπεράσματα. Αν και ρομαντικό, η γρήγορη εξέλιξη των γεγονότων και η αφήγηση (αντί για περιγραφές, μονολόγους κλπ) το καθιστούν κάθε άλλο παρά μονότονο.

11 9

διαβάΖΩντας

Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας Το συγκεκριμένο βιβλίο του Γκαμπριέλ Γκαρσίας Μάρκες είναι ένα βιβλίο που διάβασα αρκετά πρόσφατα και μου επιφύλασσε πολλές εκπλήξεις. Η πλοκή κινείται γύρω από δύο πρόσωπα αρραβωνιασμένα σε μικρή ηλικία με τον παθιασμένο έρωτα του αγοριού να υπερισχύει των επιφυλάξεων της κοπέλας. Όταν, όμως, η κοπέλα αποφασίζει να αρνηθεί τον γάμο και να παντρευτεί έναν αναγνωρισμένο γιατρό της εποχής, το αγόρι θέτει ως βασικό του στόχο να ανέλθει κοινωνικά και οικονομικά ώστε να τη διεκδικήσει ξα-νά μετά τον θάνατο του άντρα της, όσο και αν χρειαστεί να περιμένει. Πράγματι, μετά από 55 χρόνια, ο σύζυγος της ηλικιωμένης γυναίκας πεθαίνει πρώτος (εξαιτίας ενός ατυχήματος) και ο ηλικιωμένος πλέον άντρας τής επαναλαμβάνει τους όρκους αγάπης του παρόλο που η ίδια δεν φαίνεται να διατηρεί αισθήματα μετά από τόσα χρόνια. Το παράξενο σε αυτό το βιβλίο είναι ότι αντίθετα με τον τίτλο οι ήρωες δεν επηρεάζονται κάπως άμεσα από τη χολέρα. Η όλη ιστορία διαδραματίζεται μετά τη μεγάλη κρίση της χολέρας, όταν ο φόβος έχει σχεδόν λησμονηθεί, αν και η σκιά της συνεχίζει να υπάρχει και να καθορίζει τον τρόπο σκέψης τους. Άλλωστε, όπως αναφέρεται και στο βιβλίο: «Ο έρωτας έχει παρόμοια συμπτώματα με αυτά της χολέρας» μια διαπίστωση που ταιριάζει πολύ όμορφα με την εποχή που διαδραματίζεται η ιστορία. Δεν θα μπορούσα να πω ότι ξετρελάθηκα με το βιβλίο, καθώς αν και διεθνώς αναγνωρισμένο δεν είναι το είδος των βιβλίων που μου αρέσουν. Η αναλυτική περιγραφή και η απουσία διαλόγων στα μακροσκελή κεφάλαια απευθύνονται σε ιδιαίτερους αναγνώστες. Όπως ανέφερα και στην αρχή τείνω να χάνω τη ρομαντική πλευρά της ιστορίας, που βασίζεται στο γεγονός ότι κάποιος περίμενε όλη του τη ζωή να κάνει δική του την κοπέλα που ερωτεύτηκε όταν ήταν έφηβος.

12

Το νησί Δεν θα μπορούσα να μην αναφέρω ότι από τα τρία βιβλία που σχολιάζω, «Το νησί» της Βικτώρια Χίσλοπ είναι το αγαπημένο μου. Η όλη πλοκή ξεκινάει, όταν ένα κορίτσι περνάει τις διακοπές της στο χωριό της μαμάς της απέναντι από τη Σπιναλόγκα, παλιά αποικία λεπρών, και ανακαλύπτει το παρελθόν της οικογένειας της στενά συνδεδεμένο με το νησί και την τρομερή αυτή επιδημία. Αν και όχι καθαρά ρομαντικό, ο έρωτας έχει μεγάλη σημασία στο βιβλίο, καθώς ξεπερνά πολλές δυσκολίες ακόμα και το εμπόδιο της λέπρας, η οποία κυριαρχεί προκαλώντας έντονο των φόβο στις σκέψεις και τις πράξεις των ηρώων. Εδώ ο έρωτας επιβιώνει με διάφορες μορφές είτε μέσω της διαρκούς ψυχολογικής υποστήριξης, ακόμα και αν αυτό προϋποθέτει ταξίδι μέχρι τη Σπιναλόγκα και τήρηση αποστάσεων, για να μην μεταδοθεί η τρομερή αυτή ασθένεια, είτε μέσω του κρυφού θαυμασμού, που μεταμορφώνεται σιγά σιγά σε ειλικρινή αγάπη. Πρέπει να παραδεχτώ ότι το βιβλίο αυτό είναι το μόνο που θα σύστηνα ανεπιφύλακτα σε κάποιον χωρίς να ξέρω τις προτιμήσεις του. Αν και είναι λίγο μεγάλο διαβάζεται με αμείωτο ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Μπορεί να ακούγεται καταθλιπτικό και σε κάποια σημεία φαίνεται αρκετά ωμή η πραγματικότητα, έχει, όμως, ένα πολύ αισιόδοξο μήνυμα για τη σημασία της αγάπης και την αξία της ανθρώπινης ζωής. Γενικότερα, ο έρωτας όπως στη ζωή έτσι και στη λογοτεχνία παίρνει διάφορες μορφές. Δεν είναι κακό να διαβάζει κάποιος ρομαντικά βιβλία ακόμα και αν είναι σίγουρος ότι δεν θα του αρέσουν. Όπως είναι αναμενόμενο, οι αρρώστιες και οι πανδημίες προσφέρονται για ρομαντικές ιστορίες με διαφορετικό τρόπο. Ένα χαμένο κίνητρο, μία μακροχρόνια αγάπη που αντέχει στο πέρασμα του χρόνου και η υποστήριξη στις πιο δύσκολες στιγμές είναι μόνο κάποια ενδεικτικά παραδείγματα του εύρους των θεμάτων.

διαβάΖΩντας

Epidemics & pandemics in literature written by Chrysa Mylonidou

Since early 2020, the world has struggled with the Covid-19 pandemic and its devastating impact on our daily lives. Literature often provides the way to escape from reality. Throughout centuries, pandemicrelated literature describes human behavior under the fear of contagion. Therefore, in this article the role of literature during a pandemic period will be explored, as well as its effects on the general way of thinking.

The Athens Pestilence As far as the Greek history is concerned, the first ever documented epidemic was the pestilence in Athens in the 5th century B.C. Some years before the expansion of the illness, Sophists (philosophy teachers) had claimed that one should not accept things without questioning oneself about their validity, especially as far as religion and authority are concerned. During the epidemic period, people were afraid of the illness especially after the death of the leader of the Athenian people, Perikles. As a consequence, the general way of thinking gradually changed and as people were devastated, the idea of questioning validity became more popular and principals faced a crisis. This is a change that we can assume from several theatrical plays of that time, most of them written by Euripides (e.g. Helen, Andromache, The Suppliants, Medea,...).

Cholera Even though Albert Camus’ novel “The Plague” takes place in the 1940s, its main idea is drawn from the cholera epidemic in Oran (Algeria) during the 19th century. Cholera was often used in literature as an allegory. In Camus’ novel, for example, the fatal illness represents World War II in a circuitous way. During the cholera period, people viewed the illness as a conspiracy designed by the government and doctors, and thus they became suspicious of each other. It follows that this “society of doubt” could have been possibly manipulated and led to totalitarianism. Camus delves into human behavior within a total form of the society created by the cholera epidemic.

The Plague Black Death is known for being one of the most fatal pandemics of all times. As Dan Carlin states in his history book “The End is Always Near”, medieval people considered the plague as a punishment from God for all of their sins. As such, several people became fanatical religious advocates, while others fanatical opponents. This was the beginning of the ethical crisis of the Catholic Church and the emergence of a new era of development based on rationalism. Most of the concurrent authors were not able to explain the pandemic and so they did not attribute the plague to medical reasons, but to God’s fury. In 1353 one of the most important novels of Italian literature was written, “The Decameron’’ by Giovanni Boccaccio. Although Boccaccio followed his peers and ascribed the plague to God, he was the first to depict the change in ethical values from extreme religious devotion to life «sinful» enjoyment.

Another remarkable effect of the plague was that people started gradually to accept death more easily. For instance, in the “Psalter of Bonne of Luxembourg” (French book of the 14th century) it is clearly stated that no human being can avoid death. This French manuscript comprised the first documented “ars moriendi” passage (texts that acknowledge the idea of a good death prescribed by Christian ethics). In other words, before the plague people used to consider death as the entrance to eternity, but after the pandemic they began to feel abhorrence for death. During the 15th century the idea of macabre was first entitled.

Covid-19 Since Covid-19 is still present, the literary documentation about its effects on the general way of thinking is scarce. Even though several novels related to the pandemic have already been published, many people decide not to read them as they make them recall the plight that they face on a daily basis. That is the rea-son why none of these books has reached the Best Seller list. Nonetheless, it is not the first time that a manuscript fails to succeed because it deals with a difficult topic, like a pandemic. For example, when Sophocles presented his famous play “Oedipus” (which is now considered a masterpiece) it did not win the theatrical games that year because the whole story evolved around the topic of an epidemic similar to the Athenian one making the audience feeling uneasy.

It should be noted, however, that statistics suggest the time spent on reading has actually increased during the lockdown period. At the beginning of the pandemic, many readers purchased books related to previ-ous pandemics, such as “One Hundred Years of Solitude” and “Love in the Time of Cholera”

by Gabriel García Márquez or “The Plague” by Albert Camus. However, reading preferences quickly changed to-wards less painful genres that allow readers to escape from harsh reality. Other readers choose to re-read books, so as to regain the comfort of already explored paths.

Conclusively, pandemics are often followed by periods of ethical crisis, fear and doubt. Yet, in the longer run they may provide the basis for further development and enhanced solidarity. Hoping that the end of the Covid-19 pandemic is near, we anticipate a better future that will pay back for these lost years.

13

διαβάΖΩντας

Πανδημία Covid-19 και τέχνες γράφει ο Απόστολος Έξαρχος

Η πανδημία του κορονοϊού έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό πολλές πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας και μία από αυτές είναι η τέχνη. Στο συγκεκριμένο άρθρο θα προσπαθήσω να παραθέσω -με όσο το δυνατόν συντομότερο και περιεκτικότερο τρόπο- ορισμένες από αυτές τις μεταβολές.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Ο κορονοϊός επηρέασε σημαντικά τη θεματολογία πολλών φωτογραφικών συλλογών. Μάλιστα, η σειρά φωτογραφιών που κέρδισε το βραβείο Pulitzer, «The 2021 Pulitzer Prize Winner in Feature Photography», είχε αυτό ακριβώς το θεματικό κέντρο και εδώ παραθέτουμε μερικές από αυτές τις εικόνες:

Η Agustina Cañamero, 81, αγκαλιάζει και φιλάει τον άντρα της Pascual Pérez, 84, μέσα από μια πλαστική κουρτίνα ώστε να αποφύγει τη μετάδοση του κορονοϊού στο γηροκομείο της Βαρκελώνης, στην Ισπανία, στις 22 Ιουνίου 2020.

AP Photo by Emilio Morenatti.

Emilio Morenatti , Ο Francisco España, 60, κοιτάζει τη Μεσόγειο θάλασσα από ένα παραθαλάσσιο μονοπάτι δίπλα στο “Hospital del Mar” στη Βαρκελώνη, 4 Σεπτεμβρίου 2020. Ο Francisco ασθένησε με κορονςοϊό και πέρασε 52 μέρες στη ΜΕΘ AP Photo by Emilio Morenatti.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Οι εξέλιξη της πανδημίας οδήγησε στην καθυστέρηση άλμπουμ αρκετών καλλιτεχνών (συμπεριλαμβανομένων της Lady Gaga και του Γουίλι Νέλσον), ενώ άλλοι προχώρησαν σε πρόωρη κυκλοφορία των άλμπουμ τους (π.χ. Sufjan Stevens). Στα μέσα Μαρτίου 2020, ο Bob Dylan έβγαλε στη δημοσιότητα νέο τραγούδι μετά από οκτώ χρόνια, ενώ οι Rolling Stones διασκεύασαν το τραγούδι τους «Living in a ghost town” που είχε γραφτεί λίγο πριν την πανδημία και επένδυσαν το videoclip του με εικόνες από τους τους άδειους δρόμους του πρώτου lockdown. Επιπλέον, μουσικά φεστιβάλ, συναυλίες και γενικότερα μουσικές εκδηλώσεις ακυρώθηκαν υπό τον φόβο ότι μπορούσαν να αποτελέσουν εστίες υπερμετάδοσης του κορονοϊού. Χαρακτηριστικά, ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision, που επρόκειτο να διεξαχθεί τον Μάιο στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, ακυρώθηκε για πρώτη φορά από την έναρξή του, το 1956. Ωστόσο, η περίοδος της καραντίνας έδωσε έμπνευση σε ορισμένους καλλιτέχνες για τη δημιουργία μουσικής αλλά και παράλληλα βοήθησε στην ανάδειξη άλλων καλλιτεχνών με τη βοήθεια μέσων κοινωνικής δικτύωσης λ.χ. της πλατφόρμας tik tok.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ / ΘΕΑΤΡΟ

Εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων, οι κινηματογράφοι και τα θέατρα σε πολλές χώρες παρέμειναν κλειστοί για σημαντικό χρονικό διάστημα. Μόνο στην Κίνα 70.000 κινηματογραφικές αίθουσες παρέμειναν κλειστές για περίπου 9 μήνες, ενώ σε πολλές πολιτείες των Η.Π.Α. οι κινηματογράφοι και οι χώροι θεατρικών παραστάσεων λειτουργούν σε πληρότητα 50% ώστε να τηρούνται οι αποστάσεις. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές πρεμιέρες ταινιών και παραστάσεων να αναβληθούν ή ακόμη και να ακυρωθούν (Fast & Furious 9, Mulan, No Time To Die κ.α.) Στον αντίποδα, πλατφόρμες διαδικτυακής παρακολούθησης ταινιών όπως το Netflix γνώρισαν αύξηση στον αριθμό των συνδρομητών τους. Συγκεκριμένα για το Netflix πρόκειται για μία αύξηση της τάξης του 22% από τα τέλη του 2019 που αντιστοιχεί σε περίπου 16 εκατομμύρια “Users” [!]

Αφίσα της ταινίας No Time To Die η πρεμιέρα της οποίας τελικά πραγματοποιήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 2021 μετά από αναβολή λόγω της πανδημίας.

14 12

διαβάΖΩντας διαβάΖΩντας

ΓΛΥΠΤΙΚΗ Η “δεύτερη καλή τέχνη” δέχτηκε ισχυρό πλήγμα από τον κορονοϊό, καθώς οι εκθέσεις, οι δημοπρατικές σάλες και τα μουσεία παρέμειναν κλειστά, ενώ δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν με τη μορφή της ηλεκτρονικής έκθεσης/παρουσίασης εξαιτίας της φύσης των εκθεμάτων. Ωστόσο, παρ’ όλες τις δυσκολίες ορισμένοι καλλιτέχνες επηρεασμένοι από τον κόσμο γύρω τους θέλησαν να εκφραστούν μέσα από την τέχνη. Για παράδειγμα ο Θεόδωρος Παπαγιάννης κατασκεύασε γλυπτά για ”όσους δίνουν μάχη με τον ιό”.

Το έργο του Θ. Παπαγιάννη στη μνήμη των νεκρών “Η μάσκα του Μπετόβεν”: εικαστική παρέμβαση σε προϋκαι στον ηρωισμό των νοσηλευτών. πάρχον γλυπτό με θέμα την πανδημία.

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ / ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Όπως και στη γλυπτική το κλείσιμο μουσείων και εκθέσεων είχε ως επακόλουθο αρκετές επώδυνες συνέπειες, οι οποίες είχαν κυρίως οικονομικό αλλά και κατ’ επέκτασιν λειτουργικό αντίκτυπο στον χώρο. Παρ΄ όλα αυτά, η πανδημία αναδείχτηκε σε ένα από τα κύρια θέματα του “ζωγραφικού διαλόγου” προσφέροντας υλικό για σκέψη και καλλιτεχνική αφόρμηση για νέα έργα. Σε αυτό το σημείο πρέπει να παρατηρήσουμε ότι, αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία, αρκετοί καλλιτέχνες φιλοτέχνησαν έργα με τη βοήθεια ηλεκτρονικών μέσων (λ.χ. κόμιξ, γελοιογραφίες) με σατιρικό περιεχόμενο, με στόχο να δώσουν μια νότα ελπίδας στον άνθρωπο. Γελοιογραφίες με θέμα τον κορονοϊό

Εικαστική σύνθεση προς τιμήν του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού.

Έργο του “μυστηριώδους” street artist Banksy, που “εμφανίστηκε” σε διάδρομο νοσοκομείου ται αποτίει φόρο τιμής στο νοσηλευτικό προσωπικό. Ο τίτλος του έργου είναι Game Changer.

Εν κατακλείδι, είναι γεγονός ότι η πανδημία επηρέασε πολλούς τομείς της ανθρώπινης ζωής, συμπεριλαμβανομένης και της τέχνης. Εντούτοις, θα δίσταζα να χαρακτηρίσω την επίδραση της σε αυτήν καθ’ όλα αρνητική. Είναι γεγονός ότι η λειτουργία του κόσμου των τεχνών δέχτηκε πλήγμα από τον κορονοϊό (ακύρωση εκδηλώσεων, εκθέσεων κτλ.), ωστόσο αυτό δεν εμπόδισε καλλιτέχνες αλλά και απλούς ανθρώπους να εκφράσουν τις ανησυχίες, τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους μέσα από αυτήν· άλλωστε δεν μπορούμε να λησμονήσουμε ότι η τέχνη είναι πάνω απ’ όλα έκφραση. Έτσι, η πρωτόγνωρη κατάσταση που βιώνουμε την τελευταία διετία μπορεί να αντιμετωπιστεί τόσο ως ανασταλτικός παράγοντας για τις “καλές τέχνες” όσο και ως μία εν δυνάμει πηγή έμπνευσης και κινήτρου για δημιουργία. Πηγές https://www.artnews.com/art-news/news/banksy-southampton-general-hospital-game-changer-1202686284/ https://www.singulart.com/en/collection/in-times-of-covid-19-1749 https://gr.pinterest.com/ https://www.pulitzer.org/ https://apnews.com/

15

διαβάΖΩντας

Μαθητές και πανδημία

γράφουν η Σοφία Παπαμιχαήλ & η Έφη Φούκα Δυστυχώς η πανδημία είχε ολέθριες επιπτώσεις στους μαθητές. Αρχικά, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων τα σχολεία παρέμειναν κλειστά για αρκετό χρονικό διάστημα οπότε τα παιδιά αναγκάστηκαν να παρακολουθούν τα μαθήματά τους διαδικτυακά. Η τηλεκπαίδευση επηρέασε σημαντικά την υγεία τους καθώς περνούσαν ώρες καθισμένοι μπροστά σε οθόνες, έτσι πολλά παιδιά κατέληξαν να φορούν γυαλιά ενώ η απουσία σωματικής άσκησης συντέλεσε στην αύξηση των ποσοστών παχυσαρκίας. Παράλληλα, εφόσον δεν γράφανε κανονικά διαγωνίσματα και εργασίες στο τετράδιο στράφηκαν στο επιφανειακό διάβασμα. Κατά συνέπεια, η επιστροφή στην τάξη φανέρωσε κενά σε διάφορα μαθήματα και ήταν δύσκολο να βρουν ξανά τον ρυθμό τους και η έκφρασή τους δεν ήταν η κατάλληλη. Επιπλέον, ο κορονοϊός άλλαξε τα πάντα όσον αφορά τη ψυχική τους υγεία. Τα νέα μέτρα που επιβληθήκαν απαγόρευσαν τη διοργάνωση πάρτυ και εκδρομών στερώντας στους μαθητές πολύτιμες εμπειρίες. Η κοινωνικοποίηση τους περιορίστηκε σημαντικά με αποτέλεσμα την καταστροφή της πιθανότητας σύναψης νέων σχέσεων. Ενώ οι ήδη υπάρχουσες σχέσεις κλονίστηκαν λόγω διαφορετικών αντιμετωπίσεων της κρίσης. Αναμφίβολα, αυτή η δύσκολη κατάσταση θα αφήσει υπολείμματα στην ιδιοσυγκρασία και στον ψυχισμό των μαθητών. Παρόλα αυτά με την σταδιακή επανένταξη στην καθημερινότητα υπάρχει ελπίδα πως θα ξεπεραστούν.

Η επιρροή της πανδημίας στο σχολικό περιβάλλον - Έρευνα γράφουν η Λαμπρινή Ειρήνη Ντοβώνη, η Έλενα Παπαδοπούλου & η Ελεάννα Παπαστεφάνου

Αδιαμφισβήτητα, η πανδημία του Covid-19 έφερε ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητά μας την τελευταία διετία και συνεχίζει να μας επηρεάζει αισθητά. Εμείς, ως ευαισθητοποιημένοι μαθητές, κληθήκαμε να μελετήσουμε τις συνέπειες αυτών των αλλαγών στην εκπαίδευση, καθώς και εκεί τίποτα δεν έμεινε ίδιο. Η καραντίνα, η σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση, τα εκ περιτροπής μαθήματα, η κατάργηση των ενδοσχολικών εξετάσεων, η υποχρεωτική χρήση της μάσκας και τόσα άλλα είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην σχολική μας κοινότητα, φέρνοντας στην επιφάνεια νέα δεδομένα και για τους μαθητές αλλά και για τους καθηγητές. Θεωρήσαμε ότι μια οπτική γωνία που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εμάς ήταν αυτή των καθηγητών. Έτσι, μέσω ενός ερωτηματολογίου (δείτε εδώ https://docs.google. com/forms/d/e/1FAIpQLSfDWoG5su5glZVjCB1JseKdoAIK7GQrsy8TbIsMVxh-HiC7g/viewform) ήρθαμε σε επαφή με μια νέα θεώρηση της κατάστασης, απαντώντας σε πλήθος ερωτημάτων

16

σχετικά με την επιρροή, θετική ή αρνητική, που είχε και ακόμα έχει ο κορονοϊός και η καραντίνα στην παράδοση του μαθήματος, στην αξιολόγηση των μαθητών, αλλά και στην επικοινωνία κατά τη διάρκεια των σχολικών ωρών. Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου μας προσανατόλισαν στα ακόλουθα συμπεράσματα:

διαβάΖΩντας

Καραντίνα:

Όπως φαίνεται η καραντίνα επηρέασε πολύ τους μαθητές στην απόδοση τους, την ψυχολογία τους, αλλά και στην αλληλεπίδραση με τους συμμαθητές και τους καθηγητές τους. Οι εναλλαγές στην δια ζώσης και διαδικτυακή εκπαίδευση αποτελούσαν εμπόδιο στην ομαλή προσαρμογή τους.

Τηλεκπαίδευση:

Η λύση της τηλεκπαίδευσης θεωρήθηκε αποτελεσματική σε κάποιον βαθμό, αποτελώντας ένα σενάριο έκτακτης ανάγκης το οποίο όμως δεν μπορούσε να καλύψει όλες τις ανάγκες των περιστάσεων. Μία αλλαγή τέτοιου μεγέθους βρήκε τους περισσότερους ανεπαρκώς προετοιμασμένους, κάνοντας τις συνθήκες πιο δύσκολες και την ανταπόκριση πιο πιεστική και για τις δύο πλευρές. Πιο συγκεκριμένα, την παράδοση του μαθήματος σε αρκετές περιπτώσεις δυσχέραινε η περιορισμένη συμμετοχή των μαθητών, ειδικά σε δευτερεύοντα μαθήματα. Επίσης, σημαντικό πρόβλημα αποτελούσε και η τεχνολογία καθώς μερικές φορές προέκυπταν προβλήματα που εμπόδιζαν την συμμετοχή των μαθητών στα διαδικτυακά μαθήματα. Τέλος, η “απόσταση” μεταξύ μαθητών και καθηγητών ( κλειστές κάμερες, σίγαση, καμία οπτική επαφή), αποτέλεσε σημαντικό εμπόδιο και στην εξοικείωση με τους μαθητές αλλά και στην αντικειμενική αξιολόγηση τους. Ανάμεσα στους τρόπους βελτίωσης της τηλεκπαίδευσης, η πλειοψηφία ανέφερε την εξασφάλιση της αλληλεπίδρασης και ενεργής συμμετοχής των μαθητών και την επαρκή τεχνολογική κάλυψη (δεδομένα, τάμπλετ,...). Επίσης, θεωρήθηκε σημαντική και η σωστή και υπεύθυνη ανταπόκριση από τους μαθητές, αλλά και η σωστότερη προετοιμασία για αυτό το σενάριο. Η ασύγχρονη εκπαίδευση από την άλλη, φαίνεται να λειτούργησε ωφέλιμα για την περίοδο της καραντίνας. Μάλιστα, τα εργαλεία που προσέφερε χρησιμοποιούνται από αρκετούς και στη δια ζώσης εκπαίδευση, αν και η πλειοψηφία θεωρεί αυτή την εξέλιξη αμφιλεγόμενη, καθώς μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στους μαθητές.

Μαθήματα εκ περιτροπής:

Αυτό το σενάριο, συγκριτικά με την τηλεκπαίδευση, παρουσιάζει και θετικά και αρνητικά στοιχεία. Από τη μία, κάλυπτε εν μέρει την ανάγκη για δια ζώσης αλληλεπίδραση, βιωματική μάθηση και συνεργασία αλλά από την άλλη δυσχέραινε την προσαρμογή των μαθητών και, την διατήρηση ίδιου επιπέδου ανάμεσα τους. Από πολλούς υποστηρίχθηκε ότι ένας συνδυασμός ίσως ήταν ιδανικός.

Επιστροφή στα σχολεία:

Οι μαθητές επέστρεψαν ψυχικά κουρασμένοι, από τον κατ’ οίκον περιορισμό. Είχαν ανάγκη την επικοινωνία, την συναναστροφή με τους φίλους τους και την αλληλεπίδραση. Η προσαρμογή ήταν πολύ δύσκολη και για πολλούς δεν έχει επιτευχθεί πλήρως. Όσον αφορά την απόδοση τους, υπάρχουν κενά και δυσκολίες στη συγκέντρωση. Από αυτά, φαίνεται η αρνητική πλευρά της καραντίνας. Οι αλλαγές ήταν τόσο έντονες και μακροπρόθεσμες που επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τους μαθητές. Παρόλα αυτά, η επιστροφή στα σχολεία ήταν απαραίτητη για όλους, προσφέροντας ικανοποίηση στην ανάγκη των ανθρώπων να μην είναι απομονωμένοι αλλά να επικοινωνούν, να κοινωνικοποιούνται και να αλληλεπιδρούν.

Κατάργηση εξετάσεων:

Όπως φαίνεται, αυτή η αλλαγή είχε σημαντικό αντίκτυπο στους μαθητές, καθώς η εξοικείωση τους με την γραπτή εξέταση είναι ανεπαρκής, δημιουργώντας ένα χάσμα. Υποστηρίχθηκε ότι για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος χρειάζονται επαναλήψεις, περικοπή της ύλης, περισσότερες γραπτές δοκιμασίες και πάνω από όλα, υπομονή, επιμονή και υποστήριξη από το περιβάλλον των μαθητών (καθηγητές, γονείς, κλπ).

Μάσκες:

Οι μάσκες αποτελούν πρόβλημα στην τάξη, καθώς δυσκολεύουν την παράδοση του μαθήματος αλλά και την εξοικείωση μαθητών - καθηγητών. Η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση περιορίζονται και τα πράγματα είναι πιο απρόσωπα, λείπει το όποιο συναίσθημα, η όποια αυθόρμητη ανταπόκριση…

Επιπρόσθετες αλλαγές:

Μετά από αυτές τις εξελίξεις, η στασιμότητα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αδύνατη για τη σχολική κοινότητα. Η παράδοση του μαθήματος έχει ενισχυθεί με τεχνολογικά μέσα. Όπως φαίνεται, υπάρχει περισσότερη ελαστικότητα και επιείκεια, κατανόηση και ενσυναίσθηση από την μεριά των καθηγητών, ενώ δίνεται έμφαση στις επαναλήψεις και στην πιο χαλαρή αντιμετώπιση των μαθητών, αναγνωρίζοντας την προσπάθεια που γίνεται για να συμβαδίσουν με τα νέα δεδομένα.

15 17

διαβάΖΩντας

Υπήρξε κάτι θετικό;

Σε αυτό το ερώτημα, αρκετοί ήταν αυτοί που αναγνώρισαν ορισμένες θετικές επιπτώσεις αυτών των αλλαγών. Κάποιες απαντήσεις που μας κίνησαν το ενδιαφέρον είναι:

“Διεύρυνση των εκπαιδευτικών πρακτικών και επικαιροποίησή τους μέσα από την παρακολούθηση σεμιναρίων και συνεργασία με στελέχη της εκπαίδευσης και συναδέλφους.”, “Μάθαμε να αντιμετωπίζουμε τις δύσκολες καταστάσεις και να βρίσκουμε λύσεις στα προβλήματα”, “Άγγιγμα στην ψυχή του ανθρώπου”, “Μάθαμε πως υπάρχουν πάντα τρόποι να λειτουργούμε. Θυμηθήκαμε τη χαρά της επιμόρφωσης, αν και έχουμε εθιστεί πια και δεν αφήνουμε σεμινάριο για σεμινάριο. Βγαίνουμε πιο δυνατοί, παρά τα αντίθετα προγνωστικά. Καθώς έγραψε ο Νίτσε και τραγούδησε ο Πορτοκάλογλου: «ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό...» , “Να μην θεωρώ τίποτα ως δεδομένο. Να εκμεταλλεύομαι την κάθε μέρα ώστε να δώσω ό,τι περισσότερο μπορώ στους μαθητές μου γιατί δεν γνωρίζω αν την επόμενη θα είμαι στο σχολείο ή θα κάνω τηλεκπαίδευση” Κλείνοντας, με αυτό το ερωτηματολόγιο, είδαμε τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε από μία διαφορετική οπτική γωνία, διευρύνοντας τον τρόπο με τον οποίο βλέπαμε τα πράγματα και μαθαίνοντας κάτι καινούριο. Μπορεί η πανδημία να έφερε πολλές αλλαγές και πολλά εμπόδια στην καθημερινότητα μας, όμως τίποτα δεν είναι αδύνατο και με υπομονή, πείσμα και συνεργασία, όλα μπορούν να γεφυρωθούν. Άλλωστε, “ό,τι δε σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό”. =

18

διαβάΖΩντας

The impact of the pandemic Covid-19 on adolescents’ psychology in Catalonia & Greece written by Maria Skamnelou IES Guillem de Bergueda & Lykeio Zosimaias Sxolis Ioanninon

As part of the pandemic magazine we worked on, we conducted a study, collected its data and analyzed its results regarding the impact of Covid-19 on adolescents’ psychology. We were interested to know in general teenagers’ opinion about these adverse conditions that we have all been experiencing for the last two years or so; as well as, to what extent teenagers have been affected. We also had the opportunity to compare teen adventures from two different countries, Greece and Catalonia. To achieve that, we composed a questionnaire which was answered by a total of 42 high school students, boys and girls, 21 from Greece and 21 from Catalonia.

According to scientific research, children and adolescents may appear to be less at risk for severe COVID-19 symptoms, but the pandemic as it seems, has significantly disrupted their lives in many ways.

On the one hand, as stated before, social distancing and the interruption of typical school routines can be especially challenging for teenage students. On the other hand, there were also teenagers who declared that they enjoyed themselves at home despite the restrictions imposed.

First and foremost, we examined adolescents’ impressions from the endless quarantine moments at home and we unexpectedly realized that for the 85,7% of the students being at their place was a pleasant experience and this can be justified by the fact that they had plenty of free time at their disposal due to online classes and the reduction of everyday transportation and commuting. “Voluntary” isolation though, was a common phenomenon, in order to protect themselves and other family members. Thus, they tended to reach their friends and relatives by using technology. Social media such as WhatsApp, Instagram and Facebook, FaceTime, phone calls etc., replaced true, personal and deep communication to a great extent. As a consequence, everyone found extremely hard the fact that they didn’t have the chance to meet their favorite people in person, mostly their grandparents.

Furthermore, the survey participants, apart from the physical encounters with peers and relatives, missed their daily routine, their habits and the things they did to escape from it, before the pandemic.

For instance, they missed hanging out with friends, visiting their favorite places (restaurants, bars, cafes, shops, clubs), going to concerts and events full of people and loud music, walking on the street without masks on their faces, spending their evenings doing their preferable hobbies and playing team sports.

Generally teenagers were deprived of moments that every normal teenager needs. Being confined within the borders of the house put a lid on experiences that made them really happy and active, things that made them feel alive, feel that they offer to society. Their favorite activities developed at home were: playing board or video games, watching tv and movies, reading books, listening to music and playing musical instruments, doing sports in nature or exercising at home. Also they had the opportunity both to care more about themselves and their inner frame of mind and to improve relationships with the people close to them by learning a lot of new things about their lives and their mutual coexistence.

Moreover, the survey participants highlighted the development of the artistic and creative side of their personality as they indulged in activities such as painting, decorating, writing lyrics and composing music. When it comes to online school the answers vary. The majority claims that it was relatively easy to attend classes but these classes weren’t efficient at all. Obviously we can not compare a face to face way of education to a virtual world where the information is transmitted via computer screens.

Another point we paid attention to focused on the news, the media and the internet environment in general. Knowing the relationship between young people and technology, we suspected that surely the time they used to spend on the screen increased significantly; and we were proved right. Teenagers became more accustomed to the use of devices used as means of communication and necessary working tools. Keyboard, camera and microphone, buttons, apps and platforms, webpages, social media: the door to the outside world, a way to escape.

Undoubtedly, the statistics speak for themselves too. The 71,4% of the respondents were by far more active on social media and thanks to their honesty we succeeded to educe that they exceeded the limits and ended up a little more addicted and attached to the alluring hi-tech world. At the same time a controversy has arisen among them about the credibility of the news. All of us receive tons of accumulated information we have to decipher in order to find out the truth. Some of it is fake and as a result it gets us confused in every critical situation of our lives, even more now that we have to deal with a global pandemic. As it seems, there are students who do not get affected by this misleading bulk of information while others think that it causes a huge chaos based on the belief that we are influenced and guided “in the wrong direction”.

19 17

διαβάΖΩντας

After experiencing all this “madness”, we have to go on. Life has to go on and we have to be a part of it, more than before, more than ever. All of us have become stronger, more conscious and way more energetic, ready to appreciate our “liberty”. In parallel we have been changed even if we do not understand it. A difficult phase of our lives like this, leaves behind psychological and perhaps physical effects. Many times they affect us in a positive way and make us realize how resilient and powerful we are.

At the same time, some effects may be negative, but if we manage to get through we will feel relieved and proud. It is obvious, as the students answered according to their personal experience, our society is divided into groups depending on their personal aspect, for example provaccine activists and antivaxxers. In addition everyone is a little more cautious and sceptical about walking free. The masks provide people with a feeling of uncertainty, insecurity and fear. We lost part of our families, we got deprived of school trips, events that elate us emotionally, integrate us into society. People though, in spite of receiving these pessimistic, let’s say, vibes became more interested in medicine and health issues, economics and personal bonds. We learnt how to take care of ourselves and people around us as well as how to use technology in an essential and meaningful way, how to appreciate the little things that may occur in everyday life and bring us happiness, how to be more mature and show empathy.

It’s really worth mentioning also the fact that we created an extra part in our survey, especially for those survey participants who have been infected by Covid-19, a percentage that corresponds to exactly half of them. How did they feel? How was it like living through it? Well, most of them stayed in quarantine for about 15 days more or less and technology, as we touched upon a lot before, helped them a lot. Their homework was continually accumulating and the stress increasing. The majority of them felt lonely, marginalized and isolated, physically devastated too, while some others took advantage of their time at home but were feeling anxious about the possible deterioration of their health and the infection of those whom they came in contact with.

Taking everything into consideration, both the survey participants’ answers to the questionnaire but also our own point of view, we concluded that a global pandemic affects everyone. When it comes to two different counties, the only thing we have to comment about, is that in the face of such a great threat, an invisible enemy that we can not cope with without prudence, we are all equal. The teenagers of both schools, but also the rest of the planet acted towards problems, difficulties, internal conflicts and emotional collapses but clearly learned, evolved and now they are ready to enjoy their life again, their own life and not the one that has been oppressing them for two years.

20

διαβάΖΩντας

Μ.Μ.Ε. - ηλεκτρονική επικοινωνία και Covid-19 γράφει ο Αλέξανδρος Πέτσιος

Βιώνουμε μία περίοδο πρωτόγνωρης εμπειρίας που δημιουργήθηκε από μία ασθένεια που έχει εδώ και δύο χρόνια προσλάβει παγκόσμιες διαστάσεις, υπερβαίνοντας τα συμβατικά σύνορα. Η επήρειά της σε όλους, ανεξάρτητα από ανθρωπολογικά γνωρίσματα (άνδρες, γυναίκες, παιδιά, φυλετική καταγωγή), πολιτισμικά χαρακτηριστικά, κοινωνική ή οικονομική κατάσταση, μορφωτικό επίπεδο, έχει διαμορφώσει ένα νέο πεδίο ανθρώπινων σχέσεων, ατομικών και κοινωνικών συμπεριφορών. Πανδημίες αντιμετώπισε πολλές η ανθρωπότητα κατά τη διάρκεια της ιστορικής της πορείας· πάντοτε όμως, παρά τις εκατόμβες θυμάτων, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η πανούκλα κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα, ή η ισπανική γρίπη, ο χρονικός ορίζοντας ήταν περιορισμένος και η επίδρασή της συγκεκριμένη. Στην εποχή μας όμως, κατά την οποία έχει αλλάξει ριζικά ο τρόπος διακίνησης ανθρώπων και αγαθών και έχει μεταβληθεί η ταχύτητα της επικοινωνίας, τα σύνορα και οι παλαιού τύπου περιορισμοί («καραντίνα») ελάχιστα συμβάλλουν στην ανάσχεση του Covid 19, ο οποίος εκτός από τις θανατηφόρες του συνέπειες τροποποίησε σε μεγάλο βαθμό το τοπίο της ατομικής ζωής και της κοινωνικής συμπεριφοράς. Για πρώτη φορά η διατύπωση του McLuhan για το «παγκόσμιο πλανητικό χωριό» αποκτά το ουσιαστικό της νόημα, αφού τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και ιδιαίτερα η Τηλεόραση, παρουσίαζαν άμεσα τις συνέπειες της πανδημίας σε όλες τις χώρες του κόσμου και μετέδιδαν τις απόψεις των ειδικών επιστημόνων για την αντιμετώπιση της ασθένειας.

Ο ρόλος των Μ.Μ.Ε. αλλά και των κοινωνικών δικτύων, των ιστολογίων και των ιστοσελίδων υπήρξε καθοριστικός σε δύο επίπεδα: πρώτον στον τομέα της ενημέρωσης για την δομή και τις μεταλλάξεις του ιού και την πορεία της νόσου στα διάφορα κράτη και στις ποικίλες πληθυσμιακές ομάδες. Δεύτερον στο πεδίο της κοινοποίησης των πορισμάτων της επιστημονικής έρευνας, αναφορικά με την αντιμετώπιση της πανδημίας, της δημιουργίας εμβολίων και της παραγωγής φαρμάκων και των ενδεδειγμένων τρόπων προφύλαξης. Βεβαίως, η πληθώρα των πληροφοριών από τα ΜΜΕ και τα άλλα επικοινωνιακά δίκτυα δημιούργησε και εξακολουθεί να δημιουργεί πολλές φορές ένα ασαφές τοπίο, στο οποίο οι επιστημονικές και οι «κατασκευασμένες» ειδήσεις και ερμηνείες συμφύρονται. Μόνον με σφαιρική ενημέρωση, με συνειδησιακή εγρήγορση και με νηφάλια κρίση μπορεί κάποιος να διακρίνει την αλήθεια και να σχηματίσει προσωπική άποψη. Όμως οι αρνητικές επενέργειες του Covid 19 σε όλους τους τομείς του ατομικού βίου και του κοινωνικού γίγνεσθαι, στο εμπόριο, την καθημερινή συναλλαγή, τις επαγγελματικές σχέσεις, τον αθλητισμό, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση, αλλά και στον πολιτισμό, δημιούργησε ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις για την ανάδειξη ενός νέου ψηφιακού πεδίου, το οποίο αναπλήρωσε, ως ένα σημείο, τους παραδοσιακούς τρόπους επικοινωνίας. Πιο συγκεκριμένα, τα ΜΜΕ προσέφεραν τη δυνατότητα της ψυχαγωγίας με θεατρικές παραστάσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις, αμβλύνοντας τις συνέπειες της παραμονής στον ιδιωτικό χώρο της οικίας, ιδιαιτέρως για άτομα με προβλήματα υγείας, παιδιά αλλά και ηλικιωμένους. Οι τεχνολογικές δυνατότητες μέσω email, skype, και ηλεκτρονικών δικτύων (my school, WebEx), αλλά και της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης, προσέφεραν, επίσης, τη δυνατότητα να αναπληρωθεί ο διδακτικός χρόνος και μέσω της διαδικτυακής εκπαίδευσης να διατηρηθεί η επικοινωνία με την διδασκαλία των μαθημάτων. Προφανώς η παιδαγωγική πράξη που συντελείται στο σχολείο δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθεί, ιδιαιτέρως η σχέση δασκάλου – μαθητή, αλλά η διατήρηση της παιδαγωγικής σχέσης κατά την περίοδο της όξυνσης της πανδημίας ήταν ιδιαίτερης σημασίας. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση λειτούργησε, μέσα στις συνθήκες του αναγκαστικού περιορισμού της φυσικής παρουσίας στο σχολείο, ως γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στους μαθητές και τους διδάσκοντες, αλλά και ως ευκαιρία μαθητείας στα ηλεκτρονικά μέσα και στον τρόπο αξιοποίησής τους. Το ίδιο μπορούμε να ισχυρισθούμε για τον ρόλο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας ανάμεσα σε άτομα της ίδιας οικογένειας που διέμεναν σε διαφορετικούς χώρους ή και πόλεις, και ανάμεσα σε φίλους, αφού με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνονταν η υπέρβαση των περιορισμών που είχαν επιβληθεί στις μετακινήσεις. Από την άλλη πλευρά, δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, με δεδομένο τον εμπορευματικό τους χαρακτήρα, σε ορισμένες περιπτώσεις προέβαλαν ως θέαμα τραγικές περιπτώσεις ασθενών, επαναλήψεις ρητορικών σχημάτων που καλλιεργούν τη φοβία και δημιουργούν αισθήματα πανικού στους πολίτες και ιδιαίτερα στους νέους. Δεν είναι τυχαίο ότι την περίοδο της κορύφωσης της πανδημίας αυξήθηκαν οι διαφημίσεις φαρμακευτικών σκευασμάτων που υπόσχονταν ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Στην ίδια συνάφεια επιβάλλεται να σημειώσουμε ότι ο εθισμός στην ηλεκτρονική επικοινωνία και η ευκολία της υπέρβασης των φυσικών αποστάσεων ενδέχεται να υπονομεύσει την αμεσότητα της διαπροσωπικής επαφής και επικοινωνίας με αποτέλεσμα την υποκατάσταση των πραγματικών σχέσεων από την εικονική τους προβολή. Σε κάθε περίπτωση ο καλλιεργημένος άνθρωπος οφείλει να αναμετρηθεί με τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής και να αντιμετωπίσει κάθε πρόβλημα, ακόμα και ιατρικής υφής όπως ο Covid -19, με γνώμονα την ανθρωπιά του και την ιστορική παρακαταθήκη των πνευματικών του επιτευγμάτων.

21 19

διαβάΖΩντας

Η πανδημία και το live streaming γράφει ο Βασίλης Πουλιάνος

Η πανδημία και κατ΄ επέκταση η καραντίνα άλλαξε πολλές πτυχές της καθημερινότητας μας. Μέσα σ αυτή τη μονότονη και πολλές φορές μουντή καθημερινότητα όλοι μας ψάξαμε τρόπους με τους οποίους θα περνούσαμε τον άπλετο χρόνο με έναν ευχάριστο τρόπο. Αφού εξαντλήσαμε κάθε ηλεκτρονική μορφή παιχνιδιού, ταινίες και σειρές σε πολύ γνωστή πλατφόρμα ή ακόμα και τις μουσικές επιλογές , ανάγκη όλων ήταν να παρακολουθήσουμε όχι προγράμματα «κονσέρβες» αλλά κάτι που θα γινόταν σε πραγματικό χρόνο , ζωντανά και θα μπορούσαμε να το απολαύσουμε από την ασφάλεια του σπιτιού μας. Αυτή η ανάγκη γέννησε το live streaming! Στην αρχή οι καλλιτέχνες, κυρίως τραγουδιστές από το σπίτι τους μόνοι τους ή παρέα με άλλους συναδέλφους τραγουδούσαν για τους θαυμαστές τους, που τους ακολουθούσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Έπειτα , άρχισε να γίνεται πιο τακτικό το ραντεβού και με τη συνοδεία μουσικών οργάνων. Κι αυτή ήταν μόνο η αρχή! Όλοι περίμεναν να τελειώσει η καραντίνα και να επανέλθει η ζωή στους φυσιολογικούς ρυθμούς. Μάταια, όμως! Η καραντίνα είχε παγώσει κάθε δραστηριότητα κυρίως στο χώρο του πολιτισμού και οι καλλιτέχνες έπρεπε κάπως να επιβιώσουν.

Παράλληλα, κι ο απλός κόσμος έψαχνε νέες διεξόδους από τη βαρετή καθημερινότητα. Και η ιδέα του live streaming ήρθε να καλύψει αυτή την ανάγκη. Οργανωμένα πλέον και όχι αυθόρμητα ή αυτοσχέδια πια, σχεδιάζονται οι πρώτες συναυλίες. Ξένοι καλλιτέχνες αρχικά όπως η Dua Lipa, Rita Ora, Bjork οργανώνουν συναυλίες με ένα πολύ οικονομικό εισιτήριο τις οποίες μπορείς να τις παρακολουθήσεις μέσα από πλατφόρμες ψηφιακές , χωρίς να χρειάζεται να μεταβείς στην άλλη άκρη του κόσμου! Πράγμα αδιανόητο προ καραντίνας, που μοιάζει με αληθινή επανάσταση! Δειλά, δειλά το θέατρο, οι συναυλίες, τα ρεσιτάλ, η όπερα, τα σεμινάρια και οι διαλέξεις, η μουσική, τα φεστιβάλ ψάχνουν να βρούνε τρόπους να υπάρξουν. Και ο μοναδικός τρόπος για να φτάσουν στο κοινό τους είναι τα smartphones, τα tablets ή τους φορητούς υπολογιστές μας. Ακόμα και η τηλεόραση προβάλλει κάποια σόου με πολύ γνωστούς, διάσημους καλλιτέχνες, σε σπάνιες εμφανίσεις.

22

Οι άνθρωποι του θεάτρου ή των συναυλιών πρέπει να εκφραστούν, να μείνουν όρθιοι , μέχρι να περάσει αυτός ο εφιάλτης των περιορισμών. Και εδώ στην Ελλάδα λοιπόν, όπως και σε όλον τον κόσμο, οι θεατρίνοι, οι μουσικοί, οι τραγουδιστές, ετοιμάζουν «ηλεκτρονικές» παραστάσεις και συναυλίες μέσω live-streaming με εισιτήριο. Μέχρι και το εθνικό θέατρο ξεκίνησε αντίστοιχες παραστάσεις.

Δεν είναι όμως καθόλου απλό δεν είναι αρκετό να στήσεις δύο κάμερες για να φτάσει μια παράσταση/συναυλία στο laptop του ή το τάμπλετ. Πρέπει, να κερδίσεις το ενδιαφέρον , να σκηνοθετήσεις και να τη μετατρέψεις σε τηλεοπτικό θέαμα, τη στιγμή που μπορείς ν΄ ακούσεις όποιον καλλιτέχνη θέλεις, με τη σειρά που θέλεις, χάρη στο YouTube, το Spotify και άλλες τέτοιες νόμιμες ή παράνομες εφαρμογές. Στη συναυλία όμως πας για άλλους λόγους όπως και στις μουσικές σκηνές: Για το live, για την ζωντάνια της στιγμής και την επαφή όχι μόνο με τους μουσικούς αλλά και με τους διπλανούς σου και την ενέργεια τους που διαμορφώνει την βραδιά. Σαφώς και δεν είναι το ίδιο να πληρώσεις με την κάρτα σου το εισιτήριο για να συνδεθείς κάποια συγκεκριμένη ώρα με το live streaming μιας παράστασης η μιας συναυλίας, έστω την ώρα που την βλέπεις από το σπίτι σου, σε ένα άδειο θέατρο η σ’ ένα στούντιο.

διαβάΖΩντας

Κι αν για τους περισσότερους από εμάς , η παρακολούθηση μιας παράστασης στην τηλεόραση, στην οθόνη του tablet ή του κινητού, φαντάζει ως «λύση ανάγκης» σε πολλούς συνανθρώπους δίνει πρόσβαση στην ψυχαγωγία. Για παράδειγμα, ΑμΕΑ, ή ηλικιωμένοι που δεν μπορούν εύκολα να μετακινηθούν , μπορούν πλέον να παρακολουθούν παραστάσεις απ’ όπου βρίσκονται και όταν εκείνοι το επιθυμούν. Το ίδιο ισχύει βέβαια και για πολλούς συμπολίτες μας που ζουν στην περιφέρεια και δεν έχουν τη δυνατότητα και τον χρόνο να ταξιδεύουν στην Αθήνα μόνο και μόνο για να παρακολουθήσουν μια παράσταση ή μια συναυλία. Επίσης, διευκολύνει Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μια παράσταση που διοργανώνεται την Ελλάδα. Μια νέα εποχή αρχίζει μετά το τέλος της πανδημίας, ας ελπίσουμε! Κάποιες συνήθειες ήρθαν για να μείνουν και μια από αυτές όπως φαίνεται είναι και το το live streaming!

The economic effects of the Covid-19 pandemic γράφει η Ευθαλία Παππά

Undoubtedly, the Covid-19 pandemic has had a variety of effects on the wider social, as well as the individual, whole. The catastrophic crisis, which caused unsettling consequences at a national level, has led to the emergence of a further economic spectrum, now undergoing enormous and harmful changes, affecting both the global labour and business system. Taking that as a point of reference and in combination with the various conditions that have been formed due to this new reality, it is crucial that we examine and delve into this peculiar, for our society, economic phenomenon.

Through a thorough examination of the crisis, the enormous impact of the pandemic on the global market and business cycle can be acknowledged. Particularly malicious changes can be observed in a set of small businesses, which, with the arrival of coronavirus, underwent various financial fluctuations. Extended quarantine periods and government restrictions led to declining incomes and high unemployment rates, both affecting the future of many employment aspirations. Additionally, a huge increase in the technological investment of companies has emerged, with 34% of firms increasing the use of internet platforms and 17% investing in new equipment, as well as in other digital solutions.

Without a doubt, it is extremely important to look at this phenomenon from a more individualistic perspective. With the spread of the pandemic a large amount of people have suffered a great deal of financial hardship, making it necessary to seek state support. Many have lost their only source of income, which greatly affects the well-being of both themselves and their families. The results in poorer countries and regions are also overwhelming; the struggle of making ends meet has now become far more visible and damaging.

To conclude, the pandemic has had various effects on many aspects of our everyday life and especially the financial field. The consequences have been present in the huge spectrum of businesses, as well as at a more individual and social level.

23

διαβάΖΩντας

Ταξίδι εν μέσω καραντίνας; γράφει η Άρτεμις Βεζαλή

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν... Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, αυτή την εποχή του χρόνου την περνάω πάντα με τους παππούδες μου στην Γερμανία. Παρά τις συχνές κακοκαιρίες, τις σχολικές και επαγγελματικές υποχρεώσεις και κάθε είδους απρόοπτα γεγονότα, κάθε χρόνο, χωρίς μέχρι στιγμής εξαίρεση εκτός από τη χρονιά που γεννήθηκε η μικρή μου ξαδέρφη -συναρπαστική ιστορία που θα σας αφηγηθώ κάποια άλλη στιγμή- όλη η οικογένεια καταφέρνει να συγκεντρωθεί στο μικρό αλλά φιλόξενο σπίτι της γιαγιάς Βάσως και του παππού Κώστα στην Κολωνία. Οι κλασσικές παραδόσεις και τα έθιμα του γενέθλιου τόπου της μητέρας μου, ζωντανεύουν κάθε χρόνο μπροστά στα μάτια μας και κάθε χρόνο η ίδια μαγεία που ένιωσα τα πρώτα μου Χριστούγεννα εκεί με κατακλύζει με παιδικά συναισθήματα χαράς. Κι όμως αυτή τη χρονιά κάτι που ποτέ δεν πιστεύαμε πως θα συμβεί, συνέβη και μας εμποδίζει να περάσουμε τα Χριστούγεννα με την οικογένειά μας. Για να είμαι πιο ειλικρινής αυτό δεν συνέβη μόνο στην οικογένειά μου, αλλά και σε οικογένειες σε ολόκληρη την υφήλιο. Λογικά θα έχεις ήδη μαντέψει τι είναι αυτό που με εμποδίζει φέτος να πραγματοποιήσω το αγαπημένο μου ταξίδι της χρονιάς, μα η πανδημία του κορονοϊού φυσικά! Όλα έχουν βρεθεί πάνω κάτω, ο κόσμος είναι ακόμη και τώρα, ενάμιση χρόνο από την πρώτη εμφάνιση του ιού, μπερδεμένος και φοβισμένος, μα τώρα είναι επίσης κουρασμένος, εξαντλημένος και τσατισμένος από την κατάσταση που επικρατεί. Κοινωνικές εκδηλώσεις; Ποιος θυμάται τι είναι πλέον. Διασκέδαση σε εσωτερικούς χώρους; Ούτε να το φανταστείς μπορείς. Ταξίδια; Ούτε κατά διάνοια. Δηλαδή αυτό το τελευταίο ακόμη και αν τολμούσε κανείς να το επιχειρήσει, τα κράτη δεν το επιτρέπουν και ακόμη και αν είναι απαραίτητο να γίνει, είναι τόση μεγάλη η διαδικασία, την οποία πρέπει να υποστείς για να ταξιδέψεις, που όσο αισιόδοξος και αν είσαι, σου καταστρέφει τα σχέδια. Γυρνώντας λοιπόν πίσω στις φαντασμαγορικές Χριστουγεννιάτικες παραδόσεις μας, τις οποίες τώρα τόσο αναπολώ, οφείλω να εξομολογηθώ πως, αν και Χριστούγεννα χωρίς γερμανικές παραδόσεις στο σπίτι της γιαγιάς και του παππού δεν μπορώ να φανταστώ, κυρίως στεναχωριέμαι που δεν θα δω τους αγαπημένους μου παππούδες. Δύο χρόνια έχω τώρα να δω τα πολυαγαπημένα μου αυτά πρόσωπα και όπως όλοι μου είχαν υποσχεθεί περίμενα πως και πως αυτά τα Χριστούγεννα για να τους ξαναδώ. Κι όμως να εδώ βρίσκομαι ακόμη, εγκλωβισμένη στην Ελλάδα, στις είκοσι Δεκεμβρίου, μέρα την οποία υπό κανονικές συνθήκες το ταξίδι μας θα είχε ξεκινήσει. Βλέπετε, παρά το γεγονός ότι δεν βλέπω τους παππούδες μου από τη Γερμανία τόσο συχνά, τρεις φορές το χρόνο στην καλύτερη των περιπτώσεων, έχουμε σχηματίσει μια τέτοια σχέση, έτσι ώστε κάθε φορά που βρισκόμαστε είναι σαν να μην χωριστήκαμε ποτέ από ολόκληρα χιλιόμετρα. Τα καλοκαίρια ειδικά, όταν είμαι απαλλαγμένη από το σχολείο περνάω μεγάλο μέρος των διακοπών μου με αυτούς. Ολόκληρες βδομάδες τις οποίες η γιαγιά και ο παππούς γεμίζουν με δραστηριότητες. Επισκέψεις σε μουσεία και σε μαγαζιά, εκδρομές σε άλλες κοντινές πόλεις και πολλά μα πολλά από τα αγαπημένα μου γερμανικά φαγητά. Και όταν κατά τη διάρκεια της χρονιάς βρισκόμαστε χώρια μιλάμε μέσω του τηλεφώνου καθημερινά και συζητάμε όλα τα απίθανα πράγματα που συμβαίνουν στις δύο τόσο διαφορετικές αυτές χώρες. Ωραία είναι και από το τηλέφωνο, αλλά τίποτε δεν συγκρίνεται με το να βρίσκονται απέναντί μου και να συζητάμε με τις ώρες. Και αυτό μου έχει λείψει, μου έχει λείψει πολύ. Δύο σχεδόν χρόνια τώρα η ζωή μας βρίσκεται σε παύση. Κλεισμένοι όλοι στα σπίτια μας έχουμε ξεχάσει πώς ήταν η καθημερινή μας ζωή πριν την πανδημία. Εμείς οι έφηβοι ειδικά χάνουμε τα τελευταία χρόνια της παιδικής μας ηλικίας, προτού ενηλικιωθούμε και αποκτήσουμε χιλιάδες νέες υποχρεώσεις. Και τι θα μας μείνει να θυμόμαστε ότι κάναμε στο λύκειο; Καθόμασταν ολημερίς μόνοι μας μπροστά από τις οθόνες του υπολογιστή παρακολουθώντας απρόσωπα μαθήματα, αδυνατώντας να βρεθούμε με τους φίλους μας και να διασκεδάσουμε με οποιονδήποτε τρόπο. Όπως φαίνεται είμαστε μια γενιά καταδικασμένη. Βαριά λόγια ξεστόμισες θα μου απαντούσε η γιαγιά Βάσω. Τη φαντάζομαι να λέει: «Καταδικασμένοι να μένετε στο σπίτι μπορεί να είστε, αλλά τι είναι αυτό μπροστά στα δεινά που υπέφεραν άλλες γενιές. Και στο κάτω κάτω κανείς δεν σας αναγκάζει να μη φαντάζεστε.» Πάντα με καθησυχάζει και με συμβουλεύει με τρόπο που μόνο αυτή μπορεί. Όμως τώρα έχω νευριάσει, σκέφτομαι όλα αυτά που έχουμε χάσει λόγω της πανδημίας και πάω να τρελαθώ. Πώς μπορείς να σκέφτεσαι θετικά σε μία τέτοια κατάσταση;

22 24

διαβάΖΩντας διαβάΖΩντας

Προσπαθώντας να απαλύνω τον θυμό μου μια παλιά ανάμνηση μου πέρασε από το μυαλό. Κάποτε, πριν δύο τρία χρόνια πρέπει να ήταν, είχα συγχιστεί τόσο που η πτήση μας καθυστέρησε δύο ολόκληρες μέρες και φοβόμουν πως θα χάσουμε τα Χριστούγεννα. Αναζητώντας μια νότα αισιοδοξίας κάλεσα αμέσως τη γιαγιά κλαίγοντας. Αυτή με καθησύχασε λέγοντάς μου κάτι που ακόμη και σήμερα κρατώ γερά στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Μου είπε πως ακόμη και τα χειρότερα να έρθουν, ακόμη και να μην μπορέσουμε να είμαστε σωματικά μαζί, θα είμαστε νοερά. Αυτοί θα σκέφτονται εμάς και εμείς αυτούς και με τη δύναμη του μυαλού μας και λίγη φαντασία θα είμαστε και πάλι μαζί. Όπου και να βρισκόμαστε. Πάντα. Και έτσι τώρα εγώ ακολουθώντας τη συμβουλή της γιαγιάς ταξιδεύω νοερά και πάλι στη Γερμανία, κοντά τους. Ένα αχνό χαμόγελο ζωγραφίζεται στο πρόσωπό μου. Γιατί μπορεί να μην μπορώ να νικήσω τη φύση και τα σχέδιά της, μπορώ όμως να νικήσω τη μάχη με τον εαυτό μου και να αντιμετωπίσω την κατάσταση όσο πιο θετικά μπορώ. Γιατί στην τελική με το να προσπαθήσεις να αλλάξεις το αδιάλλακτο μόνο να χαλάς την ψυχολογία σου μπορείς, και χωρίς καλή ψυχολογία δεν πας πουθενά…Η γιαγιά και ο παππούς με περιμένουν, όπως προσμένω και εγώ με τόση ανυπομονησία το επόμενο ταξίδι μας για να τους ξαναεπισκεφτώ όταν τα πράγματα γίνουν καλύτερα. Γιατί που θα πάει; Μπόρα είναι θα περάσει.

Ανθρώπινες σχέσεις εξ αποστάσεως… σχεδιάζει η Ιοκάστη Ανδρούτσου

25

διαβάΖΩντας

10 + 1 τεχνικές επιβίωσης κατά τη διάρκεια της καραντίνας… γράφει ο Κωνσταντίνος Ευαγγέλου

Σχετικά με το θέμα «Τεχνικές Επιβίωσης στην Καραντίνα», είναι σημαντικό να κάνουμε έναν διαχωρισμό. Είσαι σε καραντίνα προληπτικά, είσαι σε καραντίνα ως κρούσμα, ή μήπως είσαι σε καραντίνα επειδή τα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τα εκατό ημερησίως; Το νούμερο εκατό πλέον μας φαίνεται το λιγότερο αστείο θα μπορούσε να πει κανείς, καθώς υποδεχτήκαμε το 2022 με 35 χιλιάδες κρούσματα... Ωστόσο αυτή ήταν η πραγματικότητά μας όταν πρωτοεμφανίστηκε η πανδημία τον Μάρτιο του 2019 και είναι πολύ διασκεδαστικό να βλέπουμε τις αντιδράσεις των ανθρώπων τότε και τώρα. Πίσω στο κυρίως θέμα, τρόποι επιβίωσης κατά τη διάρκεια της καραντίνας:

1.

Να κάνετε καραντίνα σε ένα δωμάτιο με άνετο κρεβάτι και κλιματιστικό που το ρυθμίζετε ανάλογα με την εποχή.

2.

Υπολογιστή για να ξεκινήσετε να βλέπετε επιτέλους την πολυπόθητη σειρά σας ή στην περίπτωσή μου, να κάνετε «ατελείωτο gaming”.

3. Πρίζα για να φορτίζετε το κινητό που διαρκώς θα χρησιμοποιείτε και κυρίως μην

ξεχάσετε τον φορτιστή! (αναφερόμενος κυρίως στους συνομηλίκους μου, χωρίς όμως να αποκλείω τους εθισμένους στο Facebook και Twitter ενήλικες!)

4. Καλή επιλογή είναι επίσης η ανανέωση της συνδρομής σας στο Netflix, καθώς θα την χρειαστείτε.

6.

5.

Σε περίπτωση που δεν θέλετε ωστόσο να κάνετε την προαναφερθείσα ανανέωση, μπορείτε κάλλιστα να ακολουθήσετε την τακτική που τόσοι άλλοι ακολουθούνε, μπορείτε να δείτε αμέτρητες ταινίες, για όλα τα γούστα, ίσως και κάποιες σειρές σε ιστοσελίδες φτιαγμένες αποκλειστικά και μόνο για να παρέχουν στον κόσμο δωρεάν ταινίες καθώς θα την χρειαστείτε.

Μην ξεχάσετε να δημιουργήσετε μια ποικιλόμορφη και διασκεδαστική λίστα αναπαραγωγής στο κινητό σας, με τα αγαπημένα μουσικά κομμάτια σας. Αυτή θα σας βοηθήσει αναμφίβολα πολύ τις στιγμές που θα νιώθετε μοναξιά.

7. Μιλώντας για μοναξιά, συνιστώ ανεπιφύλακτα τη λήψη οποιασδήποτε εφαρμογής μπορεί να σας φέρει σε επαφή με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Βοηθάει πολύ να ακούς μια ξένη φωνή, να γελάς με φίλους ή να βλέπεις τα πρόσωπα των αγαπημένων σου.

8. Φυσικά όμως, τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το εξωτερικό περιβάλλον, γι’

αυτό προτείνω το δωμάτιο στο οποίο θα διαλέξετε να κάνετε καραντίνα να έχει μπαλκόνι, ή τουλάχιστον ένα παράθυρο για να παίρνετε λίγο αέρα.

9.

Βεβαίως, για όλους τους βιβλιόφιλους η καραντίνα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «παράδεισος», αφού μπορούν με την ησυχία τους να διαβάσουν τα βιβλία της αρεσκείας τους. Ωστόσο, το διάβασμα δεν είναι ασχολία μόνο για βιβλιόφιλους, βοηθάει πολύ και όλους εμάς τους υπόλοιπους που αποφασίσαμε να ανοίξουμε εκείνο το βιβλίο που βρίσκεται στην βιβλιοθήκη μας απ’ όταν την αγοράσαμε πρώτη φορά τώρα, στην καραντίνα. Και ποιος ξέρει, ίσως ανακαλύψουμε και ένα νέο χόμπι. +1. Κλείνοντας, μια τελευταία τεχνική επιβίωσης 10. Μιλώντας για ανακάλυψη νέων για όσους ασχολούνται με τη γυμναστική ή θέλουν ασχολιών, η καραντίνα είναι η τέλεια αν ασχοληθούν είναι το τρέξιμο, το ποδήλατο και η ευκαιρία για όσους ψάχνουν κάτι νέο για άσκηση στο σπίτι. Σε προσωπικό επίπεδο, αυτά τα να καλύψουν τον ελεύθερό τους χρόνο. τρία όχι μόνο με κράτησαν σε φόρμα, αλλά με έκαναν Μπορείτε να πειραματιστείτε με αμέκαι πιο αθλητικό. Παρότι το ποδήλατο και το τρέξιμο τρητες δραστηριότητες: κέντημα, ζωμπορούν να θεωρηθούν και χόμπι, σημασία έχει ότι γραφική, φωτογραφία, editing (αν έχετε μας επιτρέπουν να ξεφύγουμε για λίγη ώρα απ’ τους πρόσβαση σε υπολογιστή), τραγούδι (!) τέσσερεις τοίχους του δωματίου που μας πνίγει και να και πολλά ακόμα, βασισμένος ο καθένας πάρουμε καθαρό αέρα, να αλλάξουμε παραστάσεις. στα ενδιαφέροντά του. Αυτές ήταν οι δικές μου 10 + 1 τεχνικές επιβίωσης κατά την διάρκεια της καραντίνας, πιστεύω και ελπίζω πως θα φανούν βοηθητικές. Αν είστε θετικά διαγνωσμένος με Covid-19 σας παρακαλώ να αρκεστείτε στις τεχνικές επιβίωσης που λαμβάνουν χώρα στο δωμάτιό σας και τις υπόλοιπες δοκιμάστε τες, όταν συνέλθετε.

26

διαβάΖΩντας

Πόσο καλά γνωρίζεις την Πανδημία του COVID – 19; Απόδειξε τις γνώσεις σου στις παρακάτω ερωτήσεις! γράφει ο Αλέξανδρος Πέτσιος

1. Πού αναφέρεται ο αριθμός «19» στην ονομασία της νόσου Covid – 19;

Α) Υπάρχουν 19 μεταλλάξεις του κορονοϊού Β) Έχουν παρατηρηθεί συνολικά 19 συμπτώματα στους νοσούντες Γ) Ο νέος κορονοϊός και η ασθένεια που προκαλεί ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά το 2019 Δ) Η πανδημία αυτή είναι η δέκατη ένατη πανδημία κορονοϊού που έχει βιώσει η ανθρωπότητα 2. Υπάρχουν περισσότεροι από ένας τύποι κορονοϊού

Α) Σωστό Β) Λάθος

3. Ένα αποτελεσματικό αντισηπτικό χεριών περιέχει αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) σε ποσοστό τουλάχιστον:

Α) 30% Β) 45% Γ) 60% Δ) 80% Β) ΛΑΘΟΣ

4. Ποιο από τα παρακάτω δεν είναι σύνηθες σύμπτωμα της νόσου Covid – 19;

Α) Θολή Όραση Β) Βήχας Γ) Κόπωση Δ) Πυρετός

5. Όταν κάποιος νοσεί και παραμένει απομονωμένος από τους γύρω του, η κατάσταση αυτή ονομάζεται:

Α) Καραντίνα__ Β) Αποκλεισμός Γ) Αποστασιοποίηση Δ) Περιθωριοποίηση

6. Ο εμβολιασμός δε συνίσταται για όσους έχουν αλλεργία σε συγκεκριμένα τρόφιμα ή ουσίες:

Α) ΣΩΣΤΟ Β) ΛΑΘΟΣ

7. Η νόσος COVID – 19 έχει ανιχνευθεί και στις 6 ηπείρους:

Α) ΣΩΣΤΟ Β) ΛΑΘΟΣ

(Απαντήσεις: 1-Γ, 2-Α, 3-Γ, 4-Α, 5-Α, 6-Β, 7-Β)

Υπάρχει επιστροφή;; γράφει η Θεοδώρα Ναστούλη Δύο χρόνια τώρα σίγουρα πολλοί από εμάς αναπολούμε την ελευθερία που διαθέταμε πριν έρθει στο προσκήνιο ένας θανατηφόρος ιός, γνωστός ως κορονοϊός. Προφανώς, κανένας δεν φανταζόταν πως στο διάστημα αυτό θα φτάναμε στο σημείο να μην μπορούμε να διασκεδάσουμε, να έρθουμε σε επαφή με άλλους ανθρώπους ή ακόμα και να βγούμε από το σπίτι μας. Έτσι μας μένει να αναλογιστούμε τι έχουμε αποχαιρετήσει μέχρι τώρα εξαιτίας της πανδημίας αυτής που μαστίζει τις περισσότερες χώρες. Ποια δεδομένα για όλους μας δικαιώματα περιορίστηκαν για την αντιμετώπιση της όλης κατάστασης. Όπως αποδεικνύεται και με το πέρασμα του χρόνου ο άνθρωπος είναι ένα ον κοινωνικό και έτσι η συντροφικότητα τον χαρακτηρίζει. Με βάση αυτό, σίγουρα έχει γίνει αντιληπτό πλέον το γεγονός, πως κανείς δεν μπορεί να αγκαλιάσει, να φιλήσει ή έστω να μιλήσει σε αγαπημένα του πρόσωπα. Αρχικά η κατάσταση αυτή προέκυψε από τους περιορισμούς που επέβαλε η κάθε κυβέρνηση. Η πράξη αυτή ωστόσο έσπειρε τον φόβο σε κάθε ανθρώπινη ψυχή. Έτσι φτάνουμε στο σημείο να διατηρούμε αποστάσεις λόγω φόβου και συνήθειας, αφού όλα είναι θέμα συνήθειας, και όχι μόνο συνέπεια του νόμου. Κάτι άλλο το οποίο έχουμε από καιρό αποχαιρετήσει και του οποίου η απουσία έχει γίνει σίγουρα αισθητή είναι η διασκέδαση. Στις απαρχές της πανδημίας αυτό συνέβη και πάλι εξαιτίας των κυβερνήσεων και των αποφάσεων που λάμβαναν. Ωστόσο, στη συνέχεια ακόμα και αφού πολλοί είχαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την δυνατότητα να ξεσκάσουν με οποιοδήποτε μέσο διασκέδασης τους εμπόδιζε ή τουλάχιστον τους περιόριζε η αμφιβολία και η έλλειψη διάθεσης λόγω του φόβου που τους προκαλούσε αυτή η νέα πραγματικότητα. Ίσως να φαίνεται πως τα παραπάνω δεν αποτελούν βασικές ανάγκες για κάθε άνθρωπο μπροστά σε ό,τι αντιμετωπίζουμε και φυσικά αξίζει τον κόπο να τις θυσιάσουμε για να μπορέσουμε αργότερα να απολαύσουμε την ζωή μας. Παρ’ όλα αυτά η επαφή, το άγγιγμα μεταξύ των ανθρώπων, το να μπορεί κανείς να διασκεδάζει, να χαλαρώνει, να μην βρίσκεται μόνιμα σε επιφυλακή και κυρίως να έχει την δυνατότητα να κυκλοφορεί ελεύθερος χωρίς περιοριστικά μέτρα είναι απαραίτητα επίσης για την ψυχική υγεία του καθενός. Για την ώρα, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε την επιστροφή στην κανονικότητα, χωρίς να αναρωτιόμαστε αν θα έρθει ποτέ. Γιατί θα έρθει σύντομα με την διαφορά πως θα μάθουμε να ζούμε με έναν ιό, ο οποίος θα μπορεί να αντιμετωπιστεί και ίσως το πιο σημαντικό να αποκτήσουμε περισσότερο σεβασμό για την ανθρώπινη ζωή.

27

διαβάΖΩντας

διαβάΖΩντας Πρότυπο Λύκειο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων

Tεύχος για την πανδημία... διαβάΖΩντας 7