ΣΕΟ Κοζάνης - Τεύχος 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΤΕΥΧΟΣ

32

ΜΑΪΟΣ 2023

Μια μεγάλη και ζεστή παρέα σε περιμένει να ζήσεις μαζί της μοναδικές εμπειρίες γνωρίζοντας την υπέροχη φύση και τα βουνά της χώρας μας!

1

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ενημερωτική εξόρμηση με παιδιά του νηπιαγωγείου.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ Μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας - Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) Σωματείο αναγνωρισμένο από την Γ.Γ.Α.

ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ: 1970 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΓΡΑΦΕΙΟ

ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ

Ανοιχτά καθημερινά (8:00μμ - 10:00μμ)

Πιέρια (υψ. 1945) Σμάθ’κο (υψ. 900)

ΤΕΥΧΟΣ

Δ/ΝΣΗ: Κ. Ντιούφα2, 50131, Κοζάνη ΤΗΛ/FAX: 24610 25909 ΚΙΝΗΤΟ: 694 012 7221

32

ΜΑΪΟΣ 2023 Ετήσια έκδοση Διανέμεται Δωρεάν

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: www.seokoz.blogspot.com EMAIL: seokozanhs@yahoo.gr FΒ GROUP: Σ.Ε.Ο. ΚΟΖΑΝΗΣ

ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΤΑ VHF 146.50 ΜΗΖ Κωδικός κλήσης 134

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Προέδρος Τόλης Στάμος Αντιπροέδρος Σπύρος Γκαραβέλλας Γενικός Γραμματέας Πέτρος Αλμπάνης Ειδικός Γραμματέας Ελένη Ταραμάνη

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ / ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ THE.OFFICE FB: @theofficegraphics

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΕΚΤΥΠΩΣΗ ART GRAPHIC Σεριστατίδης Λαμπρόπουλος

2

11ης Οκτωβρίου 55, Κοζάνη / Τηλ.: 24611 00412

ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προέδρος Γεώργιος Μόσχος Γραμματέας Κωνσταντίνος Τσιώνης Μέλος Κωνσταντίνος Φραντζέζος

Κατερίνα Ζαρογιάννη

Ταμίας Εύα Αραμπατζή Έφορος Καταφυγίων Λένα Γκατζόφλια Έφορος Ορειβασίας Κική Μαυροπούλου

Σπύρος Γκαραβέλας, Πέτρος Αλμπάνης, Έυα Αραμπατζή, Κώστας Τσιώνης, Λένα Γκατζόφλια Ευχαριστούμε όλα τα μέλη, τους φίλους και τους χορηγούς του Συλλόγου για την πολύτιμη συνδρομή τους.

3

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ενημερωτική εξόρμηση με παιδιά του νηπιαγωγείου.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ Μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας - Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) Σωματείο αναγνωρισμένο από την Γ.Γ.Α.

ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ: 1970 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΓΡΑΦΕΙΟ

ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ

Ανοιχτά καθημερινά (8:00μμ - 10:00μμ)

Πιέρια (υψ. 1945) Σμάθ’κο (υψ. 900)

ΤΕΥΧΟΣ

Δ/ΝΣΗ: Κ. Ντιούφα2, 50131, Κοζάνη ΤΗΛ/FAX: 24610 25909 ΚΙΝΗΤΟ: 694 012 7221

32

ΜΑΪΟΣ 2023 Ετήσια έκδοση Διανέμεται Δωρεάν

ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: www.seokoz.blogspot.com EMAIL: seokozanhs@yahoo.gr FΒ GROUP: Σ.Ε.Ο. ΚΟΖΑΝΗΣ

ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΤΑ VHF 146.50 ΜΗΖ Κωδικός κλήσης 134

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Προέδρος Τόλης Στάμος Αντιπροέδρος Σπύρος Γκαραβέλλας Γενικός Γραμματέας Πέτρος Αλμπάνης Ειδικός Γραμματέας Ελένη Ταραμάνη

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ / ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ THE.OFFICE FB: @theofficegraphics

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΕΚΤΥΠΩΣΗ ART GRAPHIC Σεριστατίδης Λαμπρόπουλος

2

11ης Οκτωβρίου 55, Κοζάνη / Τηλ.: 24611 00412

ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προέδρος Γεώργιος Μόσχος Γραμματέας Κωνσταντίνος Τσιώνης Μέλος Κωνσταντίνος Φραντζέζος

Κατερίνα Ζαρογιάννη

Ταμίας Εύα Αραμπατζή Έφορος Καταφυγίων Λένα Γκατζόφλια Έφορος Ορειβασίας Κική Μαυροπούλου

Σπύρος Γκαραβέλας, Πέτρος Αλμπάνης, Έυα Αραμπατζή, Κώστας Τσιώνης, Λένα Γκατζόφλια Ευχαριστούμε όλα τα μέλη, τους φίλους και τους χορηγούς του Συλλόγου για την πολύτιμη συνδρομή τους.

3

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ένας χρόνος δράσεις Επίσκεψη μαθητών στο καταφύγιο Σμάθ’κο.

T

ο 2022 ήταν η χρονιά που ως ΣΕΟ Κοζάνης, επανήλθαμε στο καθιερωμένο ορειβατικό πρόγραμμά μας, μετά από 2 χρόνια περιορισμού λόγω του covid, με είκοσι τέσσερεις (24) ορειβατικές εξορμήσεις. Επιπλέον, συμπεριλάβαμε καινούριες δράσεις, με τη διοργάνωση δέκα (10) περιαστικών εξορμήσεων. Κάθε δεύτερη Τετάρτη του μήνα από τον περυσινό Απρίλιο και για όσο οι καιρικές συνθήκες το ευνοούσαν, με αφετηρία συνήθως ένα σημείο μέσα στην πόλη της Κοζάνης, ξεκινούσαν πορείες σε κοντινές τοποθεσίες γύρω από τον αστικό ιστό. Οι περιαστικές πορείες είναι εύκολες διαδρομές διάρκειας το πολύ τριών ωρών και απευθύνονται σε όλους τόσο σε έμπειρους όσο και σε αρχάριους ορειβάτες. Ήταν μία ευκαιρία για πολλά νέα μέλη που επιθυμούσαν να ασχοληθούν με την ορεινή πεζοπορία και την ορειβασία, να πάρουν μία πρώτη γεύση των οργανωμένων εξορμήσεων και να γνωρίσουν τον Σύλλογό μας, αλλά και να γνωρίσουν όμορφα και μέχρι τότε άγνωστα τοπία τόσο κοντά στην πόλη. Η ανταπόκριση του κόσμου στην πρόσκληση μας αυτή ήταν εντυπωσιακή, και μας γέμισε με χαρά και όρεξη να τις εντάξουμε στο ανοιξιάτικο πρόγραμμά μας.

4

Άλλες αξιόλογες δράσεις του Συλλόγου μας ήταν οι συνεργασίες μας με σχολεία και εκπαιδευτικούς για ξενάγηση παιδιών στο καταφύγιο Σμάθ’κο και το πέριξ ορεινό περιβάλλον, (24 Μαΐου 2022, 13 Οκτωβρίου 2022, 31 Μαρτίου 2023), με το Γραφείο Διασύνδεσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για κοινή δράση με ΕΟΣ, ΕΡΑΔΥΜ, ΕΟΔ Παράρτημα Κοζάνης, και Σύλλογο Ηπειρωτών στη δράση «Γνωρίζω τον τόπο που σπουδάζω» για φοιτητές (1 Απριλίου 2023), η διοργάνωση της καθιερωμένης κοπής πίτας του Συλλόγου μας στο Σμάθ’κο στις 12-2-2023, οι εκδηλώσεις για φίλους και μέλη του Συλλόγου την Τσικνοπέμπτη 16-2-2023, την Καθαρή Δευτέρα 27-2-2023, την Κυριακή 4-12-2022 και με το πέρας της Γενικής Συνέλευσης το Σάββατο 25-6-2022. Ο Σύλλογός μας, για 3η συνεχή θητεία, συμμετέχει στις Συμβουλευτικές Επιτροπές Πεζοπορικών και Ορειβατικών Διαδρομών (Σ.Ε.Π.Ο.Δ.) της Δ/νσης Δασών Κοζάνης, με τη συμμετοχή 2 μελών του Δ.Σ. και κατά τη διετή θητεία 2022-2023, τα οποία συμμετέχουν στον έλεγχο των μελετών για τη σήμανση και ανάδειξη μονοπατιών στο νομό Κοζάνης. Ως Δ.Σ. εκτελούμε εντός του έτους εργασίες συ-

ντήρησης των δύο καταφυγίων του Συλλόγου, (Καταφύγιο Σμάθ’κο/Καταφύγιο Πιερίων «Μερκούρης Κυρατσούς»), και έχουμε απευθυνθεί στους αρμόδιους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για οικονομική συνδρομή στις εργασίες συντήρησης των κτιρίων τους, και των οδών πρόσβασης σε αυτά. Μια μεγάλη τομή, που αποφασίστηκε το περασμένο έτος, ήταν η εναρμόνιση της λειτουργίας του ΣΕΟ με τα οριζόμενα στο νέο αθλητικό νόμο, με τροποποίηση του Καταστατικού του Συλλόγου μας, που πραγματοποιήθηκε κατά τη Γενική Συνέλευση της 25-6-2022. Αποτέλεσε προϋπόθεση για τη μετέπειτα ένταξη του Σ.Ε.Ο. Κοζάνης στο Ηλεκτρονικό

Αθλητικό Μητρώο της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.), για τα έτη 2022 και 2023, κατόπιν ολοκλήρωσης της διαδικασίας εγγραφής μας με ενέργειες αποκλειστικά του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.). Με ενέργειες του Δ.Σ. αιτήθηκε ο Σ.Ε.Ο. Κοζάνης και έλαβε Ειδική Αθλητική Αναγνώριση από τη Γ.Γ.Α, και έτσι, ο Σύλλογός μας, αποτελεί ένα από τα 25 μέλη της Ομοσπονδίας (Ε.Ο.Ο.Α.) με δικαίωμα ψήφου σε Γενική Συνέλευσή της, και με δικαίωμα για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, να επιχορηγείται πλέον από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ήδη, ο ΣΕΟ Κοζάνης έχει λάβει το ποσό των 1.700€ από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού για την κάλυψη των αναγκών του για το έτος 2022 ως αναγνωρισμένο αθλητικό σωματείο, και έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία εγγραφής του στο Ηλεκτρονικό Αθλητικό Μητρώο του έτους 2023 για να λάβει και στο νέο έτος (2023) ανάλογη επιχορήγηση. Καλή χρονιά με υγεία, και ψηλές κορυφές να ευχηθούμε σε όλους. Εκ μέρους του Δ.Σ. του Συλλόγου, Ο Πρόεδρος: Τόλης Στάμος 5

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ένας χρόνος δράσεις Επίσκεψη μαθητών στο καταφύγιο Σμάθ’κο.

T

ο 2022 ήταν η χρονιά που ως ΣΕΟ Κοζάνης, επανήλθαμε στο καθιερωμένο ορειβατικό πρόγραμμά μας, μετά από 2 χρόνια περιορισμού λόγω του covid, με είκοσι τέσσερεις (24) ορειβατικές εξορμήσεις. Επιπλέον, συμπεριλάβαμε καινούριες δράσεις, με τη διοργάνωση δέκα (10) περιαστικών εξορμήσεων. Κάθε δεύτερη Τετάρτη του μήνα από τον περυσινό Απρίλιο και για όσο οι καιρικές συνθήκες το ευνοούσαν, με αφετηρία συνήθως ένα σημείο μέσα στην πόλη της Κοζάνης, ξεκινούσαν πορείες σε κοντινές τοποθεσίες γύρω από τον αστικό ιστό. Οι περιαστικές πορείες είναι εύκολες διαδρομές διάρκειας το πολύ τριών ωρών και απευθύνονται σε όλους τόσο σε έμπειρους όσο και σε αρχάριους ορειβάτες. Ήταν μία ευκαιρία για πολλά νέα μέλη που επιθυμούσαν να ασχοληθούν με την ορεινή πεζοπορία και την ορειβασία, να πάρουν μία πρώτη γεύση των οργανωμένων εξορμήσεων και να γνωρίσουν τον Σύλλογό μας, αλλά και να γνωρίσουν όμορφα και μέχρι τότε άγνωστα τοπία τόσο κοντά στην πόλη. Η ανταπόκριση του κόσμου στην πρόσκληση μας αυτή ήταν εντυπωσιακή, και μας γέμισε με χαρά και όρεξη να τις εντάξουμε στο ανοιξιάτικο πρόγραμμά μας.

4

Άλλες αξιόλογες δράσεις του Συλλόγου μας ήταν οι συνεργασίες μας με σχολεία και εκπαιδευτικούς για ξενάγηση παιδιών στο καταφύγιο Σμάθ’κο και το πέριξ ορεινό περιβάλλον, (24 Μαΐου 2022, 13 Οκτωβρίου 2022, 31 Μαρτίου 2023), με το Γραφείο Διασύνδεσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για κοινή δράση με ΕΟΣ, ΕΡΑΔΥΜ, ΕΟΔ Παράρτημα Κοζάνης, και Σύλλογο Ηπειρωτών στη δράση «Γνωρίζω τον τόπο που σπουδάζω» για φοιτητές (1 Απριλίου 2023), η διοργάνωση της καθιερωμένης κοπής πίτας του Συλλόγου μας στο Σμάθ’κο στις 12-2-2023, οι εκδηλώσεις για φίλους και μέλη του Συλλόγου την Τσικνοπέμπτη 16-2-2023, την Καθαρή Δευτέρα 27-2-2023, την Κυριακή 4-12-2022 και με το πέρας της Γενικής Συνέλευσης το Σάββατο 25-6-2022. Ο Σύλλογός μας, για 3η συνεχή θητεία, συμμετέχει στις Συμβουλευτικές Επιτροπές Πεζοπορικών και Ορειβατικών Διαδρομών (Σ.Ε.Π.Ο.Δ.) της Δ/νσης Δασών Κοζάνης, με τη συμμετοχή 2 μελών του Δ.Σ. και κατά τη διετή θητεία 2022-2023, τα οποία συμμετέχουν στον έλεγχο των μελετών για τη σήμανση και ανάδειξη μονοπατιών στο νομό Κοζάνης. Ως Δ.Σ. εκτελούμε εντός του έτους εργασίες συ-

ντήρησης των δύο καταφυγίων του Συλλόγου, (Καταφύγιο Σμάθ’κο/Καταφύγιο Πιερίων «Μερκούρης Κυρατσούς»), και έχουμε απευθυνθεί στους αρμόδιους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για οικονομική συνδρομή στις εργασίες συντήρησης των κτιρίων τους, και των οδών πρόσβασης σε αυτά. Μια μεγάλη τομή, που αποφασίστηκε το περασμένο έτος, ήταν η εναρμόνιση της λειτουργίας του ΣΕΟ με τα οριζόμενα στο νέο αθλητικό νόμο, με τροποποίηση του Καταστατικού του Συλλόγου μας, που πραγματοποιήθηκε κατά τη Γενική Συνέλευση της 25-6-2022. Αποτέλεσε προϋπόθεση για τη μετέπειτα ένταξη του Σ.Ε.Ο. Κοζάνης στο Ηλεκτρονικό

Αθλητικό Μητρώο της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.), για τα έτη 2022 και 2023, κατόπιν ολοκλήρωσης της διαδικασίας εγγραφής μας με ενέργειες αποκλειστικά του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.). Με ενέργειες του Δ.Σ. αιτήθηκε ο Σ.Ε.Ο. Κοζάνης και έλαβε Ειδική Αθλητική Αναγνώριση από τη Γ.Γ.Α, και έτσι, ο Σύλλογός μας, αποτελεί ένα από τα 25 μέλη της Ομοσπονδίας (Ε.Ο.Ο.Α.) με δικαίωμα ψήφου σε Γενική Συνέλευσή της, και με δικαίωμα για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, να επιχορηγείται πλέον από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ήδη, ο ΣΕΟ Κοζάνης έχει λάβει το ποσό των 1.700€ από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού για την κάλυψη των αναγκών του για το έτος 2022 ως αναγνωρισμένο αθλητικό σωματείο, και έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία εγγραφής του στο Ηλεκτρονικό Αθλητικό Μητρώο του έτους 2023 για να λάβει και στο νέο έτος (2023) ανάλογη επιχορήγηση. Καλή χρονιά με υγεία, και ψηλές κορυφές να ευχηθούμε σε όλους. Εκ μέρους του Δ.Σ. του Συλλόγου, Ο Πρόεδρος: Τόλης Στάμος 5

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Σπηλαιολογία και σπήλαια στο Νομό Κοζάνης Γράφει ο Κώστας Ι. Μεταξάς (Γεωλόγος)

Σ

πήλαιο χαρακτηρίζεται κάθε φυσική υπόγεια κοιλότητα που επικοινωνεί με την επιφάνεια και έχει τέτοιες διαστάσεις, ώστε να επιτρέπει την είσοδο του ανθρώπου. Τα σπήλαια οφείλουν τη γένεσή τους στην παρουσία πετρωμάτων που διαρρέονται από τα όμβρια ύδατα και σχηματίζουν αρχικά ρωγμές, οι οποίες με το χρόνο διευρύνονται και συνδέονται μεταξύ τους, επιτρέποντας την κυκλοφορία υπογείων νερών (ποταμών). Η επίδραση της διάβρωσης του νερού δημιουργεί αρχικά την κοιλότητα της σπηλιάς και στη συνέχεια οδηγεί στον πιθανό σχηματισμό σταλακτιτών και σταλαγ-

Τα σπήλαια του Νομού Κοζάνης A/A

Ονομασία

01 Τρύπα του Αντάρτη

Χαρακτηρισμός

Βουνό

Πόλη/Χωριό

Μήκος/Βάθος

Βάραθρο

Άσκιο (Σινιάτσικο)

Ξηρολίμνη

10μ.

(Διαδίκτυο: http://canyoning-caving.blogspot.com/2011/05/15052011.html)

02

Περιστεριώνα

Βάραθρο

Άσκιο (Σινιάτσικο)

Ξηρολίμνη

40μ.

(Διαδίκτυο: http://canyoning-caving.blogspot.com/2012/04/blog-post_13.html)

μιτών που παίρνουν διάφορες μορφές και αποτελούν συνήθως εντυπωσιακό θέαμα. Σπηλαιολογία είναι η επιστήμη που ασχολείται με την έρευνα των καρστ, μελετά τη γένεση και την ιστορία των σπηλαίων, τις διάφορες μορφές τους και τις γενεσιουργές αιτίες τους. Επίσης, μελετά το περιεχόμενο τους, δηλαδή τα ανόργανα και τα οργανικά αποθέματα μέσα σε αυτά, τους σταλακτίτες - σταλαγμίτες, τις υδρογραφικές συνθήκες των υδάτινων σπηλαίων, τις μετεωρολογικές συνθήκες του αέρα σε αυτά, τη φυσική και χημική σύνθεση ύδατος και πετρωμάτων, τα ζωικά και φυτικά απο-

03 04 05 06 07

Μελισσιδιού ΣΚ1 Αγία Κυριακή Καντελίνα Ερμακιάς

Βαραθρώδες Βάραθρο Βάραθρο Οριζόντιο

Άσκιο (Σινιάτσικο) Άσκιο (Σινιάτσικο) Βέρμιο

Σκήτη Σκήτη Ξηρολίμνη Ξηρολίμνη Ερμακιά

50μ.

(Διαδίκτυο: Δελτίο ΕΣΕ Τ10τ8σ111)

08 09 10 11 12 13 14

Βάραθρο Βέρμιο Κομνηνά Δέλτα Δρακότρυπας Οριζόντιο Μπούρινος Μεταμόρφωση Βάραθρο Μπούρινος Χάντακας Νεράιδας Οριζόντιο Μπούρινος Δαμασκηνιά Ντιμνίτσας Αγίων Αναργύρων Αγιότρυπα Εράτυρα (Διαδίκτυο: Δελτίο ΕΣΕ Τ11τ1-2σ40/)

15 16 17

Αγ.Γεωργίου του Κρεμαστού Απαγορευμένο Φερπάκι

Σπηλαιοεκκλησία -

-

Σέρβια Πτολεμαίδα Δαμασκηνιά/Καστανόφυτο

-

Πηγή: http://proteascave.gr/dytiki-makedonia/ 6

7

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Σπηλαιολογία και σπήλαια στο Νομό Κοζάνης Γράφει ο Κώστας Ι. Μεταξάς (Γεωλόγος)

Σ

πήλαιο χαρακτηρίζεται κάθε φυσική υπόγεια κοιλότητα που επικοινωνεί με την επιφάνεια και έχει τέτοιες διαστάσεις, ώστε να επιτρέπει την είσοδο του ανθρώπου. Τα σπήλαια οφείλουν τη γένεσή τους στην παρουσία πετρωμάτων που διαρρέονται από τα όμβρια ύδατα και σχηματίζουν αρχικά ρωγμές, οι οποίες με το χρόνο διευρύνονται και συνδέονται μεταξύ τους, επιτρέποντας την κυκλοφορία υπογείων νερών (ποταμών). Η επίδραση της διάβρωσης του νερού δημιουργεί αρχικά την κοιλότητα της σπηλιάς και στη συνέχεια οδηγεί στον πιθανό σχηματισμό σταλακτιτών και σταλαγ-

Τα σπήλαια του Νομού Κοζάνης A/A

Ονομασία

01 Τρύπα του Αντάρτη

Χαρακτηρισμός

Βουνό

Πόλη/Χωριό

Μήκος/Βάθος

Βάραθρο

Άσκιο (Σινιάτσικο)

Ξηρολίμνη

10μ.

(Διαδίκτυο: http://canyoning-caving.blogspot.com/2011/05/15052011.html)

02

Περιστεριώνα

Βάραθρο

Άσκιο (Σινιάτσικο)

Ξηρολίμνη

40μ.

(Διαδίκτυο: http://canyoning-caving.blogspot.com/2012/04/blog-post_13.html)

μιτών που παίρνουν διάφορες μορφές και αποτελούν συνήθως εντυπωσιακό θέαμα. Σπηλαιολογία είναι η επιστήμη που ασχολείται με την έρευνα των καρστ, μελετά τη γένεση και την ιστορία των σπηλαίων, τις διάφορες μορφές τους και τις γενεσιουργές αιτίες τους. Επίσης, μελετά το περιεχόμενο τους, δηλαδή τα ανόργανα και τα οργανικά αποθέματα μέσα σε αυτά, τους σταλακτίτες - σταλαγμίτες, τις υδρογραφικές συνθήκες των υδάτινων σπηλαίων, τις μετεωρολογικές συνθήκες του αέρα σε αυτά, τη φυσική και χημική σύνθεση ύδατος και πετρωμάτων, τα ζωικά και φυτικά απο-

03 04 05 06 07

Μελισσιδιού ΣΚ1 Αγία Κυριακή Καντελίνα Ερμακιάς

Βαραθρώδες Βάραθρο Βάραθρο Οριζόντιο

Άσκιο (Σινιάτσικο) Άσκιο (Σινιάτσικο) Βέρμιο

Σκήτη Σκήτη Ξηρολίμνη Ξηρολίμνη Ερμακιά

50μ.

(Διαδίκτυο: Δελτίο ΕΣΕ Τ10τ8σ111)

08 09 10 11 12 13 14

Βάραθρο Βέρμιο Κομνηνά Δέλτα Δρακότρυπας Οριζόντιο Μπούρινος Μεταμόρφωση Βάραθρο Μπούρινος Χάντακας Νεράιδας Οριζόντιο Μπούρινος Δαμασκηνιά Ντιμνίτσας Αγίων Αναργύρων Αγιότρυπα Εράτυρα (Διαδίκτυο: Δελτίο ΕΣΕ Τ11τ1-2σ40/)

15 16 17

Αγ.Γεωργίου του Κρεμαστού Απαγορευμένο Φερπάκι

Σπηλαιοεκκλησία -

-

Σέρβια Πτολεμαίδα Δαμασκηνιά/Καστανόφυτο

-

Πηγή: http://proteascave.gr/dytiki-makedonia/ 6

7

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

λιθώματα, τα ζώα που επισκέπτονται τα σπήλαια και τα φυτά. Η επιστημονική σπηλαιολογία, ασχολείται με τις σχέσεις των καρστικών φαινομένων των σπηλαίων με τον άνθρωπο ενώ η αθλητική είναι αυτή που τον συνδέει με τη φύση και την ανάγκη του να βιώσει και να νιώσει τον αθέατο κόσμο των σπηλαίων. Από την Παλαιολιθική περίοδο υπάρχουν ενδείξεις για ανθρώπινη παρουσία μέσα στα σπήλαια, ενώ πολλά ερωτήματα δημιουργούνται για την πρώτη επίσκεψη του ανθρώπου σε αυτούς τους σκοτεινούς και υγρούς χώρους. Στο ερώτημα γιατί

8

επέλεξε τα σκοτεινά και συνήθως υγρά σπήλαια, δόθηκε η απλοϊκή απάντηση ότι εξυπηρέτησαν την ανάγκη του ανθρώπου να προστατευτεί από τα άγρια θηρία. Το ερώτημα όμως που μας δυσκολεύει ως προς την απάντησή του είναι πώς λειτούργησε ο άνθρωπος μέσα στα σπήλαια; Τα χρησιμοποίησε ως απλό κατάλυμα, ως χώρο εργασίας, ως χώρο λατρείας ή μήπως ως χώρο ταφής των νεκρών του; Πρόκειται για ερωτήματα τα οποία οι αρχαιολόγοι και οι παλαιοντολόγοι προσπαθούν να απαντήσουν εδώ και αρκετές δεκαετίες, ακόμη όμως δεν είναι σε θέση να δώσουν σαφείς απαντήσεις.

Τα σπήλαια αποτελούν μέρος του περιβάλλοντος και επομένως προστατεύονται από το αρθρ.

24 του Συντάγματος και από το ν. 1650/86, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 3937/11. Πέρα από τη γεωλογική τους αξία, συχνά παρουσιάζουν μεγάλο παλαιοντολογικό, βιολογικό, αρχαιολογικό, ιστορικό, λαογραφικό και αισθητικό ενδιαφέρον. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, η διατήρησή τους είναι αναγκαία για την αναπτυξιακή δυναμική των τόπων που τα φιλοξενούν με την κατάλληλη ενημέρωση και εκπαίδευση. Η ορθολογική εκμετάλλευση των σπηλαίων προς όφελος του κοινωνικού συνόλου και της τοπικής και εθνικής οικονομίας είναι ζητούμενο. Στις αρχές του 20ου αιώνα ιδρύθηκαν στην Ελλάδα οι πρώτοι ορειβατικοί σύλλογοι. Από τα πρώιμα χρόνια της ίδρυσής τους αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό τους ομάδες σπηλαιολόγων οι οποίοι άρχισαν να εξερευνούν σπήλαια. Από την σπηλαιολογική ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου «ΠΑΝ», με πρωτοβουλία του ζεύγους Ιωάννη & Άννας. Πετροχείλου, ιδρύθηκε η Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία (ΕΣΕ). Έτσι το 1950 έχουμε για πρώτη φορά την ύπαρξη αμιγώς σπηλαιολογικού συλλόγου στην χώρα μας. Πέντε χρόνια αργότερα ιδρύ-

εται η σπηλαιολογική ομάδα του ΕΟΣ Χανίων, το 1960 ιδρύεται η ΕΠΕΑΝ, στην συνέχεια ιδρύονται παραρτήματα της ΕΣΕ στην περιφέρεια και η φλόγα της σπηλαιολογίας αρχίζει να διαδίδεται. Αρχίζουν οι πρώτες μεγάλες και ιστορικές εξερευνήσεις όπως τα σπήλαια του Δυρού, των Λιμνών και άλλα. Στην δεκαετία του ‘80 ιδρύεται ο ΣΠΕΛΕΟ, η ΣΠΗΝΑ και ο ΑΕΤΟΣ ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού ιδρύει την αρμόδια Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας. Την επόμενη δεκαετία ιδρύεται ο ΣΕΛΑΣ από σπηλαιολόγους με πολύχρονη δράση σε σωματεία που ήδη αναφέρθηκαν. Σύλλογοι συνεχίζουν να ιδρύονται και να αναπτύσσονται πολύ γρήγορα παράγοντας άμεσα έργο, όπως ο ΣΠΟΚ στην Κρήτη, ο ΠΡΩΤΕΑΣ, το 2009, στη Θεσσαλονίκη και ο ΘΗΣΕΑΣ, το 2010, που δραστηριοποιείται και στο χώρο του canyoning. Το 2001 ιδρύθηκε η Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος που αποτελεί το συνδετικό κρίκο όλων των σπηλαιολογικών συλλόγων της Ελλάδας.

9

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

λιθώματα, τα ζώα που επισκέπτονται τα σπήλαια και τα φυτά. Η επιστημονική σπηλαιολογία, ασχολείται με τις σχέσεις των καρστικών φαινομένων των σπηλαίων με τον άνθρωπο ενώ η αθλητική είναι αυτή που τον συνδέει με τη φύση και την ανάγκη του να βιώσει και να νιώσει τον αθέατο κόσμο των σπηλαίων. Από την Παλαιολιθική περίοδο υπάρχουν ενδείξεις για ανθρώπινη παρουσία μέσα στα σπήλαια, ενώ πολλά ερωτήματα δημιουργούνται για την πρώτη επίσκεψη του ανθρώπου σε αυτούς τους σκοτεινούς και υγρούς χώρους. Στο ερώτημα γιατί

8

επέλεξε τα σκοτεινά και συνήθως υγρά σπήλαια, δόθηκε η απλοϊκή απάντηση ότι εξυπηρέτησαν την ανάγκη του ανθρώπου να προστατευτεί από τα άγρια θηρία. Το ερώτημα όμως που μας δυσκολεύει ως προς την απάντησή του είναι πώς λειτούργησε ο άνθρωπος μέσα στα σπήλαια; Τα χρησιμοποίησε ως απλό κατάλυμα, ως χώρο εργασίας, ως χώρο λατρείας ή μήπως ως χώρο ταφής των νεκρών του; Πρόκειται για ερωτήματα τα οποία οι αρχαιολόγοι και οι παλαιοντολόγοι προσπαθούν να απαντήσουν εδώ και αρκετές δεκαετίες, ακόμη όμως δεν είναι σε θέση να δώσουν σαφείς απαντήσεις.

Τα σπήλαια αποτελούν μέρος του περιβάλλοντος και επομένως προστατεύονται από το αρθρ.

24 του Συντάγματος και από το ν. 1650/86, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 3937/11. Πέρα από τη γεωλογική τους αξία, συχνά παρουσιάζουν μεγάλο παλαιοντολογικό, βιολογικό, αρχαιολογικό, ιστορικό, λαογραφικό και αισθητικό ενδιαφέρον. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, η διατήρησή τους είναι αναγκαία για την αναπτυξιακή δυναμική των τόπων που τα φιλοξενούν με την κατάλληλη ενημέρωση και εκπαίδευση. Η ορθολογική εκμετάλλευση των σπηλαίων προς όφελος του κοινωνικού συνόλου και της τοπικής και εθνικής οικονομίας είναι ζητούμενο. Στις αρχές του 20ου αιώνα ιδρύθηκαν στην Ελλάδα οι πρώτοι ορειβατικοί σύλλογοι. Από τα πρώιμα χρόνια της ίδρυσής τους αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό τους ομάδες σπηλαιολόγων οι οποίοι άρχισαν να εξερευνούν σπήλαια. Από την σπηλαιολογική ομάδα του Ορειβατικού Συλλόγου «ΠΑΝ», με πρωτοβουλία του ζεύγους Ιωάννη & Άννας. Πετροχείλου, ιδρύθηκε η Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία (ΕΣΕ). Έτσι το 1950 έχουμε για πρώτη φορά την ύπαρξη αμιγώς σπηλαιολογικού συλλόγου στην χώρα μας. Πέντε χρόνια αργότερα ιδρύ-

εται η σπηλαιολογική ομάδα του ΕΟΣ Χανίων, το 1960 ιδρύεται η ΕΠΕΑΝ, στην συνέχεια ιδρύονται παραρτήματα της ΕΣΕ στην περιφέρεια και η φλόγα της σπηλαιολογίας αρχίζει να διαδίδεται. Αρχίζουν οι πρώτες μεγάλες και ιστορικές εξερευνήσεις όπως τα σπήλαια του Δυρού, των Λιμνών και άλλα. Στην δεκαετία του ‘80 ιδρύεται ο ΣΠΕΛΕΟ, η ΣΠΗΝΑ και ο ΑΕΤΟΣ ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού ιδρύει την αρμόδια Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας. Την επόμενη δεκαετία ιδρύεται ο ΣΕΛΑΣ από σπηλαιολόγους με πολύχρονη δράση σε σωματεία που ήδη αναφέρθηκαν. Σύλλογοι συνεχίζουν να ιδρύονται και να αναπτύσσονται πολύ γρήγορα παράγοντας άμεσα έργο, όπως ο ΣΠΟΚ στην Κρήτη, ο ΠΡΩΤΕΑΣ, το 2009, στη Θεσσαλονίκη και ο ΘΗΣΕΑΣ, το 2010, που δραστηριοποιείται και στο χώρο του canyoning. Το 2001 ιδρύθηκε η Σπηλαιολογική Ομοσπονδία Ελλάδος που αποτελεί το συνδετικό κρίκο όλων των σπηλαιολογικών συλλόγων της Ελλάδας.

9

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Δρακόλιμνες Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσιώνης

Δ

ρακόλιμνη. Συχνά στο άκουσμα της λέξης έρχεται στο μυαλό μας μια εικόνα περίεργη και ίσως εξωπραγματική, γεμάτη ερωτηματικά. “Αλήθεια τώρα; Λίμνη του δράκου;” Ο μύθος λέει πως κάποτε, εκείνα τα χρόνια που γίγαντες ζούσαν και περπάταγαν στη Γη, συχνά μάλωναν μεταξύ τους και πως ο ένας πετούσε μεγάλους βράχους ίσα με την γιγάντια δύναμή του, ενάντια στον άλλο. Αυτοί οι βράχοι λοιπόν, έτσι όπως έπεφταν με ορμή έσκαβαν τις κορυφές των βουνών και έφτιαχναν οροπέδια καθώς και βαθουλώματα ικανά να κρατήσουν το νερό της βροχής, αλλά και

10

το νερό εκείνο που προερχόταν από το λιώσιμο των πάγων, σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Σήμερα ονομάζουμε δρακόλιμνες ή αλπικές λίμνες τις λίμνες που σχηματίζονται στα βουνά, σε μεγάλο υψόμετρο συνήθως πάνω από τα 1.700μ. Στην χώρα μας Δρακόλιμνες συναντάμε κυρίως στα Βουνά της Ηπείρου. Η δρακόλιμνη της Τύμφης, του Σμόλικα, η λίμνη Γκιστόβα του Γράμμου, η λίμνη Βερλίγκα στον Λάκμο, είναι αλπικές λίμνες μοναδικής ομορφιάς και αποτελούν ένα σοβαρό κίνητρο ορειβατικού προορισμού, ειδικά την Άνοιξη και το Φθινόπωρο. Στις αλπικές λίμνες των οροπεδίων σβήνουν την δίψα τους όλα εκείνα τα ζωντανά που συνθέτουν την εικόνα της πανίδας. Μέσα τους όμως υπάρχει ζωή. Οι δρακόλιμνες είναι το ενδιαίτημα των αλπικών τριτώνων. Ο τρίτωνας είναι ζώο τόσο ημερόβιο, όσο και νυκτόβιο. Είναι δραστήριο στον χώρο του, μοιάζει με μικρό δράκο, και έχει μήκος 8 - 12 εκ. Το χρώμα του είναι καστανό – γκρι με κοκκινωπή κοιλιά. Η καταγωγή του ανάγεται στην εποχή των δεινοσαύρων και τρέφεται με διάφορα ασπόνδυλα, όπως σαλιγκάρια, σκουλήκια, προνύμφες βατράχων, φρύνων αλλά και με μικρούς τρίτωνες. Το θηλυκό αποθέτει μέχρι και 250 αυγά ένα προς ένα

επάνω σε υδρόβια βλάστηση. Οι τρίτωνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι ακόμα και στις θερμοκρασιακές αλλαγές. Απαιτούν ο χώρος τους να είναι πεντακάθαρος, και ο χειρισμός τους πρέπει να αποφεύγεται, ιδιαίτερα με γυμνά χέρια. Ότι ισχύει άλλωστε και με όλα τα αμφίβια, γιατί υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης μυκήτων καθώς και πρόκληση βλαβών από χημικές ουσίες (π.χ. τον ιδρώτα, το αντηλιακό, κ.α.). Λόγω της ιδιαίτερης ευαισθησίας του Τρίτωνα το κολύμπι στις δρακόλιμνες είναι απαγορευτικό. Ο αλπικός τρίτωνας είναι ένα από τα είδη άγριας ζωής που προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία. Σε χαμηλότερα υψόμετρα μέσα στο δάσος, συναντάμε ένα από τα ποιο όμορφα αμφίβια της ελληνικής υπαίθρου, την σαλαμάνδρα. Η σαλαμάνδρα είναι μεγαλύτερη από τον τρίτωνα, το μήκος της φτάνει τα 25εκ., με τα θηλυκά να έχουν μεγαλύτερο μέγεθος, κάνοντάς την ένα από τα μεγαλύτερα αμφίβια που ζουν στον ελλαδικό χώρο. Έχει γυαλιστερό μαύρο χρώμα με κίτρινες και σπάνια πορτοκαλί, κηλίδες σκορπισμένες ακανόνιστα στο σώμα της. Συνήθως τις βλέπουμε μετά από βροχή ή σε μέρη όπου έχει υγρασία. Τρέφεται αποκλειστικά με ασπόνδυλα (σκουλήκια, σαλιγκάρια, νύμφες

εντόμων). Σε περίπτωση που απειληθεί εκκρίνει ένα τοξικό υγρό από τους αδένες που φέρει στο δέρμα της. Για τον άνθρωπο είναι γενικά ακίνδυνες, μπορούν όμως να προκαλέσουν ερεθισμό εάν έρθουν σε επαφή με τα μάτια ή κάποια πληγή. Είναι ένα σπάνιο είδος που η προστασία του είναι απαραίτητη.

11

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Δρακόλιμνες Γράφει ο Κωνσταντίνος Τσιώνης

Δ

ρακόλιμνη. Συχνά στο άκουσμα της λέξης έρχεται στο μυαλό μας μια εικόνα περίεργη και ίσως εξωπραγματική, γεμάτη ερωτηματικά. “Αλήθεια τώρα; Λίμνη του δράκου;” Ο μύθος λέει πως κάποτε, εκείνα τα χρόνια που γίγαντες ζούσαν και περπάταγαν στη Γη, συχνά μάλωναν μεταξύ τους και πως ο ένας πετούσε μεγάλους βράχους ίσα με την γιγάντια δύναμή του, ενάντια στον άλλο. Αυτοί οι βράχοι λοιπόν, έτσι όπως έπεφταν με ορμή έσκαβαν τις κορυφές των βουνών και έφτιαχναν οροπέδια καθώς και βαθουλώματα ικανά να κρατήσουν το νερό της βροχής, αλλά και

10

το νερό εκείνο που προερχόταν από το λιώσιμο των πάγων, σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Σήμερα ονομάζουμε δρακόλιμνες ή αλπικές λίμνες τις λίμνες που σχηματίζονται στα βουνά, σε μεγάλο υψόμετρο συνήθως πάνω από τα 1.700μ. Στην χώρα μας Δρακόλιμνες συναντάμε κυρίως στα Βουνά της Ηπείρου. Η δρακόλιμνη της Τύμφης, του Σμόλικα, η λίμνη Γκιστόβα του Γράμμου, η λίμνη Βερλίγκα στον Λάκμο, είναι αλπικές λίμνες μοναδικής ομορφιάς και αποτελούν ένα σοβαρό κίνητρο ορειβατικού προορισμού, ειδικά την Άνοιξη και το Φθινόπωρο. Στις αλπικές λίμνες των οροπεδίων σβήνουν την δίψα τους όλα εκείνα τα ζωντανά που συνθέτουν την εικόνα της πανίδας. Μέσα τους όμως υπάρχει ζωή. Οι δρακόλιμνες είναι το ενδιαίτημα των αλπικών τριτώνων. Ο τρίτωνας είναι ζώο τόσο ημερόβιο, όσο και νυκτόβιο. Είναι δραστήριο στον χώρο του, μοιάζει με μικρό δράκο, και έχει μήκος 8 - 12 εκ. Το χρώμα του είναι καστανό – γκρι με κοκκινωπή κοιλιά. Η καταγωγή του ανάγεται στην εποχή των δεινοσαύρων και τρέφεται με διάφορα ασπόνδυλα, όπως σαλιγκάρια, σκουλήκια, προνύμφες βατράχων, φρύνων αλλά και με μικρούς τρίτωνες. Το θηλυκό αποθέτει μέχρι και 250 αυγά ένα προς ένα

επάνω σε υδρόβια βλάστηση. Οι τρίτωνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι ακόμα και στις θερμοκρασιακές αλλαγές. Απαιτούν ο χώρος τους να είναι πεντακάθαρος, και ο χειρισμός τους πρέπει να αποφεύγεται, ιδιαίτερα με γυμνά χέρια. Ότι ισχύει άλλωστε και με όλα τα αμφίβια, γιατί υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης μυκήτων καθώς και πρόκληση βλαβών από χημικές ουσίες (π.χ. τον ιδρώτα, το αντηλιακό, κ.α.). Λόγω της ιδιαίτερης ευαισθησίας του Τρίτωνα το κολύμπι στις δρακόλιμνες είναι απαγορευτικό. Ο αλπικός τρίτωνας είναι ένα από τα είδη άγριας ζωής που προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία. Σε χαμηλότερα υψόμετρα μέσα στο δάσος, συναντάμε ένα από τα ποιο όμορφα αμφίβια της ελληνικής υπαίθρου, την σαλαμάνδρα. Η σαλαμάνδρα είναι μεγαλύτερη από τον τρίτωνα, το μήκος της φτάνει τα 25εκ., με τα θηλυκά να έχουν μεγαλύτερο μέγεθος, κάνοντάς την ένα από τα μεγαλύτερα αμφίβια που ζουν στον ελλαδικό χώρο. Έχει γυαλιστερό μαύρο χρώμα με κίτρινες και σπάνια πορτοκαλί, κηλίδες σκορπισμένες ακανόνιστα στο σώμα της. Συνήθως τις βλέπουμε μετά από βροχή ή σε μέρη όπου έχει υγρασία. Τρέφεται αποκλειστικά με ασπόνδυλα (σκουλήκια, σαλιγκάρια, νύμφες

εντόμων). Σε περίπτωση που απειληθεί εκκρίνει ένα τοξικό υγρό από τους αδένες που φέρει στο δέρμα της. Για τον άνθρωπο είναι γενικά ακίνδυνες, μπορούν όμως να προκαλέσουν ερεθισμό εάν έρθουν σε επαφή με τα μάτια ή κάποια πληγή. Είναι ένα σπάνιο είδος που η προστασία του είναι απαραίτητη.

11

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Γιατί κάνουμε ορειβασία Γράφει η Λένα Γκατζόφλια

Γ

ιατί η ορειβασία; Γιατί τα βουνά υπάρχουν… Γιατί τα δάση και οι πλαγιές – χιονισμένες ή ανθοσκέπαστες - υπάρχουν… Τα κελαηδίσματα στο ευωδιαστό γλυκό χάραμα, η απεραντοσύνη των κορυφών υπάρχουν… Και μας περιμένουν. Όχι για να «νικήσουμε» ή να «κατακτήσουμε», όπως απερίσκεπτα γράφουν πολλοί, ξεχνώντας ότι η φύση είναι μεγάλη και αώνια, ενώ εμείς μικροί και εφήμεροι. Ανεβαίνουμε στα βουνά, διασχίζουμε τις ρεματιές, ερχόμαστε στη φύση για να ζητήσουμε την

12

ελευθερία μας απολαμβάνοντας την ομορφιά της. Να γνωρίσουμε το μεγαλείο της. Να μάθουμε τη συντροφικότητα. Να διδαχθούμε από τη Φύση και να φθάσουμε σε μια ισορροπία μαζί της και με τον εαυτό μας. Αυτή η ισορροπία δεν έρχεται μεταφέροντας στο βουνό το μοντέλο του καταναλωτικού τουρισμού ούτε κομπάζοντας για «κινδύνους» και «περιπέτειες», όπως προβάλλεται τελευταία. Η ισορροπία έρχεται με τον φυσιολατρικό δρόμο. Η αληθινή περιπέτεια είναι η συγκίνηση και το δέος που μας προξενεί η μεγαλοπρέπεια του ορεινού τοπίου και των ουρανών. Είναι η επαφή με το απρόσμενο που μπορεί να μας επιφυλάξει το βουνό. Με την ορειβασία και τις συγγενικές δραστηριότητες (ήπια ορεινή πεζοπορία, αναρρίχηση, διάσχιση φαραγγιών με βάρκα ή με τα πόδια, ορειβατικό σκι) μπορούν όλοι (παιδιά και μεγάλοι) να χαρούν μια απίστευτα όμορφη πατρίδα που δεν υποψιάζονται, μακριά από την τουριστική «αξιοποίηση». Να έλθουν σε επαφή με άγνωστα στοιχεία του διαχρονικού ελληνικού πολιτισμού. Αλλά το σημαντικότερο στοιχείο της ορειβατικής φιλοσοφίας, που μας καταξιώνει και ολοκλη-

ρώνει σαν ανθρώπους, είναι η αλληλεγγύη. Πριν και πάνω απ’ όλα ο ορειβάτης είναι Άνθρωπος… Όπως έλεγε παλιός ορειβάτης: «Ακόμη και αν βρίσκομαι λίγα μέτρα κάτω από μια κορυφή που αποτελούσε για μένα όνειρο ζωής, θα είμαι υπερήφανος και ευτυχής αν εγκαταλείψω την προσπάθεια για να βοηθήσω κάποιον συνορειβάτη που κινδυνεύει και με χρειάζεται». Η ανάβαση στην κορυφή δεν αποτελεί υπέρτατο σκοπό. Η ανάβαση είναι το μέσο για να βιώσουμε τον «καλό αγώνα» και να μαθαίνουμε από την ευταξία της Φύσης και του Ανθρώπου. Η Ορειβασία είναι άθλημα και αγώνας εσωτερικός που εξυψώνει την ψυχή και χαλυβδώνει σώμα και θέληση. Και προχωρεί πέρα και πάνω από τα άλλα αθλητικά αγωνίσματα. Δεν εμπεριέχει ανταγωνισμούς και πρωταθλητικές επιδόσεις, αλλά συμμετοχή, αλληλοβοήθεια – χωρίς νικητές και ηττημένους. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, που καταβάλλεται προσπάθεια να μετατραπούν τα πάντα σε εμπορεύματα, γίνεται συνείδηση ότι πρέπει να αντισταθούμε στην ισοπέδωση και τον ευτελισμό των αξιών και των ιδανικών. Όπως κάθε έκφραση του ανθρώπινου πολιτι-

σμού, έτσι και η Ορειβασία μπορεί να αποτελέσει «μοχλό» αντίστασης, γιατί σφυρηλατεί χαρακτήρες και δημιουργεί ήθος.

13

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Γιατί κάνουμε ορειβασία Γράφει η Λένα Γκατζόφλια

Γ

ιατί η ορειβασία; Γιατί τα βουνά υπάρχουν… Γιατί τα δάση και οι πλαγιές – χιονισμένες ή ανθοσκέπαστες - υπάρχουν… Τα κελαηδίσματα στο ευωδιαστό γλυκό χάραμα, η απεραντοσύνη των κορυφών υπάρχουν… Και μας περιμένουν. Όχι για να «νικήσουμε» ή να «κατακτήσουμε», όπως απερίσκεπτα γράφουν πολλοί, ξεχνώντας ότι η φύση είναι μεγάλη και αώνια, ενώ εμείς μικροί και εφήμεροι. Ανεβαίνουμε στα βουνά, διασχίζουμε τις ρεματιές, ερχόμαστε στη φύση για να ζητήσουμε την

12

ελευθερία μας απολαμβάνοντας την ομορφιά της. Να γνωρίσουμε το μεγαλείο της. Να μάθουμε τη συντροφικότητα. Να διδαχθούμε από τη Φύση και να φθάσουμε σε μια ισορροπία μαζί της και με τον εαυτό μας. Αυτή η ισορροπία δεν έρχεται μεταφέροντας στο βουνό το μοντέλο του καταναλωτικού τουρισμού ούτε κομπάζοντας για «κινδύνους» και «περιπέτειες», όπως προβάλλεται τελευταία. Η ισορροπία έρχεται με τον φυσιολατρικό δρόμο. Η αληθινή περιπέτεια είναι η συγκίνηση και το δέος που μας προξενεί η μεγαλοπρέπεια του ορεινού τοπίου και των ουρανών. Είναι η επαφή με το απρόσμενο που μπορεί να μας επιφυλάξει το βουνό. Με την ορειβασία και τις συγγενικές δραστηριότητες (ήπια ορεινή πεζοπορία, αναρρίχηση, διάσχιση φαραγγιών με βάρκα ή με τα πόδια, ορειβατικό σκι) μπορούν όλοι (παιδιά και μεγάλοι) να χαρούν μια απίστευτα όμορφη πατρίδα που δεν υποψιάζονται, μακριά από την τουριστική «αξιοποίηση». Να έλθουν σε επαφή με άγνωστα στοιχεία του διαχρονικού ελληνικού πολιτισμού. Αλλά το σημαντικότερο στοιχείο της ορειβατικής φιλοσοφίας, που μας καταξιώνει και ολοκλη-

ρώνει σαν ανθρώπους, είναι η αλληλεγγύη. Πριν και πάνω απ’ όλα ο ορειβάτης είναι Άνθρωπος… Όπως έλεγε παλιός ορειβάτης: «Ακόμη και αν βρίσκομαι λίγα μέτρα κάτω από μια κορυφή που αποτελούσε για μένα όνειρο ζωής, θα είμαι υπερήφανος και ευτυχής αν εγκαταλείψω την προσπάθεια για να βοηθήσω κάποιον συνορειβάτη που κινδυνεύει και με χρειάζεται». Η ανάβαση στην κορυφή δεν αποτελεί υπέρτατο σκοπό. Η ανάβαση είναι το μέσο για να βιώσουμε τον «καλό αγώνα» και να μαθαίνουμε από την ευταξία της Φύσης και του Ανθρώπου. Η Ορειβασία είναι άθλημα και αγώνας εσωτερικός που εξυψώνει την ψυχή και χαλυβδώνει σώμα και θέληση. Και προχωρεί πέρα και πάνω από τα άλλα αθλητικά αγωνίσματα. Δεν εμπεριέχει ανταγωνισμούς και πρωταθλητικές επιδόσεις, αλλά συμμετοχή, αλληλοβοήθεια – χωρίς νικητές και ηττημένους. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, που καταβάλλεται προσπάθεια να μετατραπούν τα πάντα σε εμπορεύματα, γίνεται συνείδηση ότι πρέπει να αντισταθούμε στην ισοπέδωση και τον ευτελισμό των αξιών και των ιδανικών. Όπως κάθε έκφραση του ανθρώπινου πολιτι-

σμού, έτσι και η Ορειβασία μπορεί να αποτελέσει «μοχλό» αντίστασης, γιατί σφυρηλατεί χαρακτήρες και δημιουργεί ήθος.

13

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ποτέ μόνος στο βουνό – Γενικές οδηγίες Γράφει ο Νικόλαος Σκαρκαλάς

Η

πεζοπορία είναι μια εντελώς φυσική δραστηριότητα και για να ξεκινήσετε είναι κάτι τόσο απλό. Ένας από τους πιο βασικούς κανόνες στην πεζοπορία είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να περπατάτε μόνοι. Εντούτοις πολλοί οπαδοί της πεζοπορίας επιλέγουν να περπατήσουν μόνοι τους. Όταν κάνετε πεζοπορία μόνοι, αυτό σας δίνει ελευθεράι να πάτε όπου θέλετε και δεν είναι απαραίτητο να προσαρμοστείτε στις επιθυμίες των άλλων. Πολλοί άνθρωποι απολαμβάνουν την απόλυτη ησυχία και μοναξιά. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα κάνοντας πεζοπορία με μια ομάδα ανθρώπων. Η διαδρομή είναι πολύ

14

ασφαλέστερη αφού εάν συμβεί κάτι σε εσάς οι υπόλοιποι θα μπορούν να σας βοηθήσουν. Γενικά μια ομάδα τριών ατόμων τουλάχιστον είναι η ασφαλέστερη λύση. Σε περίπτωση ατυχήματος ο ένας μπορεί να μείνει με το θύμα και ο άλλος να πάει να φέρει βοήθεια. Μπορείτε να μάθετε από τους πιο πεπειραμένους της ομάδας πολλά από τα μυστικά της πεζοπορίας. Οι ευθύνες κατά τη διάρκεια μίας διαδρομής μπορούν να μοιραστούν Τέλος, η πεζοπορία με μια ομάδα σας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσετε νέους ανθρώπους και να διευρύνετε τον κύκλο σας. Αν παρόλα αυτά επιθυμείτε να ξεκινήσετε την πεζοπορία μόνοι σας πρέπει να κάνετε τις καλύτερες δυνατές προετοιμασίες. Η τήρηση των κανόνων ασφαλείας αλλά και η γνώση της διαδρομής που θα περπατήσετε εκ των προτέρων, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να είστε ασφαλείς. Ενημερώστε κάποιον δικό σας άνθρωπο φίλο ή συγγενή για το σχέδιο σας. Δώστε τους ένα αντίγραφοτου χάρτη της διαδρομής που θα διανύσετε .Εάν δεν ΄πεχετε κανένα φίλο ή συγγενή ενημερώστε τις τοπικές αρχές. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής καλό θα είναι ανά τακτά χρονικά διαστήματα να ενημερώνετε τους δικούς σας ανθρώπους για την θέση που βρίσκεστε μέσω κινητού τηλεφώνου.

15

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ποτέ μόνος στο βουνό – Γενικές οδηγίες Γράφει ο Νικόλαος Σκαρκαλάς

Η

πεζοπορία είναι μια εντελώς φυσική δραστηριότητα και για να ξεκινήσετε είναι κάτι τόσο απλό. Ένας από τους πιο βασικούς κανόνες στην πεζοπορία είναι ότι ποτέ δεν πρέπει να περπατάτε μόνοι. Εντούτοις πολλοί οπαδοί της πεζοπορίας επιλέγουν να περπατήσουν μόνοι τους. Όταν κάνετε πεζοπορία μόνοι, αυτό σας δίνει ελευθεράι να πάτε όπου θέλετε και δεν είναι απαραίτητο να προσαρμοστείτε στις επιθυμίες των άλλων. Πολλοί άνθρωποι απολαμβάνουν την απόλυτη ησυχία και μοναξιά. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα κάνοντας πεζοπορία με μια ομάδα ανθρώπων. Η διαδρομή είναι πολύ

14

ασφαλέστερη αφού εάν συμβεί κάτι σε εσάς οι υπόλοιποι θα μπορούν να σας βοηθήσουν. Γενικά μια ομάδα τριών ατόμων τουλάχιστον είναι η ασφαλέστερη λύση. Σε περίπτωση ατυχήματος ο ένας μπορεί να μείνει με το θύμα και ο άλλος να πάει να φέρει βοήθεια. Μπορείτε να μάθετε από τους πιο πεπειραμένους της ομάδας πολλά από τα μυστικά της πεζοπορίας. Οι ευθύνες κατά τη διάρκεια μίας διαδρομής μπορούν να μοιραστούν Τέλος, η πεζοπορία με μια ομάδα σας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσετε νέους ανθρώπους και να διευρύνετε τον κύκλο σας. Αν παρόλα αυτά επιθυμείτε να ξεκινήσετε την πεζοπορία μόνοι σας πρέπει να κάνετε τις καλύτερες δυνατές προετοιμασίες. Η τήρηση των κανόνων ασφαλείας αλλά και η γνώση της διαδρομής που θα περπατήσετε εκ των προτέρων, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να είστε ασφαλείς. Ενημερώστε κάποιον δικό σας άνθρωπο φίλο ή συγγενή για το σχέδιο σας. Δώστε τους ένα αντίγραφοτου χάρτη της διαδρομής που θα διανύσετε .Εάν δεν ΄πεχετε κανένα φίλο ή συγγενή ενημερώστε τις τοπικές αρχές. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής καλό θα είναι ανά τακτά χρονικά διαστήματα να ενημερώνετε τους δικούς σας ανθρώπους για την θέση που βρίσκεστε μέσω κινητού τηλεφώνου.

15

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Η ορειβασία μέσα από τα μάτια των μελών του ΣΕΟ Κοζάνης

Τέσσερις λέξεις όσες και οι ορμόνες που συνθέτουν την ευτυχία! Γράφει η Κατερίνα Ζαρογιάννη

H

εζοπορία στο βουνό είναι μια εμπειρία που δεν περιγράφεται με λόγια. Είναι ένα συναίσθημα ολοκλήρωσης και ενθουσιασμού που νιώθεις όταν φτάσεις στην κορυφή του βουνού. Είναι οι δικές μας Κυριακές που περιμένουμε να σμίξουμε όλοι μαζί και να περπατήσουμε στην φύση να φτάσουμε στις κορυφές αγναντεύοντας το τοπίο. Η ημέρα της Κυριακής είναι μια μέρα μαγική. Είναι κάτι όμορφο. Είναι ευλογία να ανεβαίνεις στο βουνό και να μυρίζεις την φύση να βλέπεις τον ουρανό και να είσαι όλο και πιο κοντά σε αυτό που προσδοκείς. Παρέα με κόσμο γεμάτο αγάπη να μοιράζεσαι στιγμές ανεξίτηλες και να ζεις την κάθε στιγμή με χαρά και με θέα το βουνό. Αυτή είναι η Κυριακή μας, η Κυριακή που όλοι περιμένουμε να χαρούμε την εξόρμηση παρέα με ανθρώπους που αγαπούν το βουνό και να χαρίσουμε απλόχερα αναμνήσεις και όμορφες στιγμές. Πάνος Μπότσογλου

16

Ν

τοπαμίνη/ Επιβράβευση. Όταν κατάφερες τελικά να φτάσεις ψηλά και να αντικρίσεις την ωραιότερη θέα!! Πώς γίνεται, αναρωτιέσαι, κάθε φορά να είναι η ωραιότερη θέα...! Σεροτονίνη/ Ισορροπία πνεύματος και σώματος. Όταν οι παλμοί χτυπούν στον λαιμό σου σε μια δύσκολη ανηφόρα της διαδρομής, αλλά γνωρίζεις πόσο θα σε αποζημιώσει η στιγμή που θα ξαποστάσεις σε ένα διάλειμμα με τους συνοδοιπόρους σου, περιτριγυρισμένος από τα χρώματα και αρώματα της φύσης, να ξετυλίξεις λαίμαργα να φας εκείνο το σαντουϊτσάκι που κουβαλάς μαζί σου, που ω ναι, είναι πιο νόστιμο απ’ ότι περίμενες, καθώς το γεύεσαι εκεί, στην φύση, περιτριγυρισμένος από χρώματα και αρώματα! Ωκυτοκίνη / εμπιστοσύνη, εγγύτητα, εν συναίσθηση, οικειότητα , σύνδεση με τους ανθρώπους. Είναι η πολύχρωμη γραμμή από μπουφάν, σε μια κατάλευκη πλαγιά, εσύ και οι συνοδοιπόροι σου, βαδίζοντας με αρμονία ο ένας πίσω από τον άλλον, μοιραζόμενοι έναν κοινό προορισμό, μια κοινή διαδρομή, που όσο πιο απαιτητική γίνεται, τόσο πιο κοντά έρχεται ο ένας με τον άλλον... Πως γίνεται τόσες ανάσες να ακούγονται σαν μια!

Ενδορφίνη / Φυσικό Παυσίπονο, ηρεμία, ευδαιμονία, καλή διάθεση. Σε γεμίζει το τέλος της εξόρμησης, όπου παρόλη την κούραση και τον πόνο στο κορμί από την προσπάθεια, τρέχεις μαζί με τους συνοδοιπόρους σου, σαν παιδάκι σε εκδρομή, να σταθείς με ένα τεράστιο χαμόγελο δίπλα από την σημαία του συλλόγου και να ποζάρεις με περηφάνια δηλώνοντας την παρουσία σου σε ακόμα μία υπέροχη διαδρομή. Επεράσαμε όμορφα, όμορφα όμορφα! Ευχαριστούμε ΣΕΟ Κοζάνης, πάντα ψηλά!

17

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Η ορειβασία μέσα από τα μάτια των μελών του ΣΕΟ Κοζάνης

Τέσσερις λέξεις όσες και οι ορμόνες που συνθέτουν την ευτυχία! Γράφει η Κατερίνα Ζαρογιάννη

H

εζοπορία στο βουνό είναι μια εμπειρία που δεν περιγράφεται με λόγια. Είναι ένα συναίσθημα ολοκλήρωσης και ενθουσιασμού που νιώθεις όταν φτάσεις στην κορυφή του βουνού. Είναι οι δικές μας Κυριακές που περιμένουμε να σμίξουμε όλοι μαζί και να περπατήσουμε στην φύση να φτάσουμε στις κορυφές αγναντεύοντας το τοπίο. Η ημέρα της Κυριακής είναι μια μέρα μαγική. Είναι κάτι όμορφο. Είναι ευλογία να ανεβαίνεις στο βουνό και να μυρίζεις την φύση να βλέπεις τον ουρανό και να είσαι όλο και πιο κοντά σε αυτό που προσδοκείς. Παρέα με κόσμο γεμάτο αγάπη να μοιράζεσαι στιγμές ανεξίτηλες και να ζεις την κάθε στιγμή με χαρά και με θέα το βουνό. Αυτή είναι η Κυριακή μας, η Κυριακή που όλοι περιμένουμε να χαρούμε την εξόρμηση παρέα με ανθρώπους που αγαπούν το βουνό και να χαρίσουμε απλόχερα αναμνήσεις και όμορφες στιγμές. Πάνος Μπότσογλου

16

Ν

τοπαμίνη/ Επιβράβευση. Όταν κατάφερες τελικά να φτάσεις ψηλά και να αντικρίσεις την ωραιότερη θέα!! Πώς γίνεται, αναρωτιέσαι, κάθε φορά να είναι η ωραιότερη θέα...! Σεροτονίνη/ Ισορροπία πνεύματος και σώματος. Όταν οι παλμοί χτυπούν στον λαιμό σου σε μια δύσκολη ανηφόρα της διαδρομής, αλλά γνωρίζεις πόσο θα σε αποζημιώσει η στιγμή που θα ξαποστάσεις σε ένα διάλειμμα με τους συνοδοιπόρους σου, περιτριγυρισμένος από τα χρώματα και αρώματα της φύσης, να ξετυλίξεις λαίμαργα να φας εκείνο το σαντουϊτσάκι που κουβαλάς μαζί σου, που ω ναι, είναι πιο νόστιμο απ’ ότι περίμενες, καθώς το γεύεσαι εκεί, στην φύση, περιτριγυρισμένος από χρώματα και αρώματα! Ωκυτοκίνη / εμπιστοσύνη, εγγύτητα, εν συναίσθηση, οικειότητα , σύνδεση με τους ανθρώπους. Είναι η πολύχρωμη γραμμή από μπουφάν, σε μια κατάλευκη πλαγιά, εσύ και οι συνοδοιπόροι σου, βαδίζοντας με αρμονία ο ένας πίσω από τον άλλον, μοιραζόμενοι έναν κοινό προορισμό, μια κοινή διαδρομή, που όσο πιο απαιτητική γίνεται, τόσο πιο κοντά έρχεται ο ένας με τον άλλον... Πως γίνεται τόσες ανάσες να ακούγονται σαν μια!

Ενδορφίνη / Φυσικό Παυσίπονο, ηρεμία, ευδαιμονία, καλή διάθεση. Σε γεμίζει το τέλος της εξόρμησης, όπου παρόλη την κούραση και τον πόνο στο κορμί από την προσπάθεια, τρέχεις μαζί με τους συνοδοιπόρους σου, σαν παιδάκι σε εκδρομή, να σταθείς με ένα τεράστιο χαμόγελο δίπλα από την σημαία του συλλόγου και να ποζάρεις με περηφάνια δηλώνοντας την παρουσία σου σε ακόμα μία υπέροχη διαδρομή. Επεράσαμε όμορφα, όμορφα όμορφα! Ευχαριστούμε ΣΕΟ Κοζάνης, πάντα ψηλά!

17

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Εθνικό Πάρκο Mavrovo – Όρος Korab Γράφει ο Πέτρος Αλμπάνης

Τ

ο όρος Κόραμπ (στα αλβανικά Maja e Korabit) είναι το τέταρτο ψηλότερο βουνό στη βαλκανική χερσόνησο με την πιο ψηλή κορυφή του να αγγίζει τα 2.774 μέτρα (η ψηλότερη κορυφή τόσο της Αλβανίας όσο και της Βόρειας Μακεδονίας). Αρχές Οκτωβρίου 2022, πενταμελής ορειβατική ομάδα, ξεκινήσαμε με στόχο την κατάκτηση της κορυφής Koράμπ αλλά και μικρότερες διαδρομές στο, αποκαλυπτικής ομορφιάς όπως αποδείχτηκε, Εθνικό Πάρκο Μαύροβο που περικλείει το βουνό. Με κατάλυμα κυριολεκτικά μέσα στο δάσος, νωρίς νωρίς ξεκινήσαμε τη διαδρομή προς την αφετηρία. Επιλέχθηκε το «κλασικό» μονοπάτι για την προσέγ-

18

γιση και την ανάβαση της ψηλότερης κορυφής του βουνού, του Golem Korab. Μετά από 45’ ασφάλτου και χώματος, προσεγγίσαμε το εγκαταλελειμμένο αστυνομικό φυλάκιο Strezimir (1400μ.), το κοντινότερο σημείο που μπορεί να φτάσει κάποιος με όχημα (παλαιότερα χρειαζόσουν άδεια για είσοδο στο βουνό). Από εκεί ξεκινά μονοπάτι με καλή σήμανση έως την κορυφή.

Eίχαμε να διασχίσουμε 19-20 ορειβατικά χλμ. και σχεδόν 1400μ. υψομετρικής διαφοράς. Το μονοπάτι μπαίνει γρήγορα σε δασωμένο κομμάτι. Μια διάσχιση μοναδική εμπειρία με τα δάση οξιάς, ελάτων και ρόμπολου να διαδέχονται (υπο)αλπικά λιβάδια. Πανδαισία φθινοπωρινών χρωμάτων. Ατελείωτη σιωπή, αστείρευτα νερά με μικρούς και μεγαλύτερους καταρράκτες, ποταμάκια με μαιάνδρους και βερλίγκες. Αλπικές λίμνες διάσπαρτες στα διάσελα, να περιτριγυρίζονται από κορυφές Δολομιτικού τύπου χτυπημένες από αέρηδες και χαλάζι. Μεγάλη τύχη για την ανυπέρβλητη θέα και την εξαιρετική διαύγεια με το βλέμμα να φτάνει μέχρι τις Δειναρικές Άλπεις. Και έπειτα η κορυφή με μια τριγωνική κατασκευή και την αλβανική σημαία, σύνορο ανάμεσα σε δύο κόσμους , σε δύο θρησκείες, σε δύο κράτη. Με αλβανικά χωριά ανάμεσα στα 19

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Εθνικό Πάρκο Mavrovo – Όρος Korab Γράφει ο Πέτρος Αλμπάνης

Τ

ο όρος Κόραμπ (στα αλβανικά Maja e Korabit) είναι το τέταρτο ψηλότερο βουνό στη βαλκανική χερσόνησο με την πιο ψηλή κορυφή του να αγγίζει τα 2.774 μέτρα (η ψηλότερη κορυφή τόσο της Αλβανίας όσο και της Βόρειας Μακεδονίας). Αρχές Οκτωβρίου 2022, πενταμελής ορειβατική ομάδα, ξεκινήσαμε με στόχο την κατάκτηση της κορυφής Koράμπ αλλά και μικρότερες διαδρομές στο, αποκαλυπτικής ομορφιάς όπως αποδείχτηκε, Εθνικό Πάρκο Μαύροβο που περικλείει το βουνό. Με κατάλυμα κυριολεκτικά μέσα στο δάσος, νωρίς νωρίς ξεκινήσαμε τη διαδρομή προς την αφετηρία. Επιλέχθηκε το «κλασικό» μονοπάτι για την προσέγ-

18

γιση και την ανάβαση της ψηλότερης κορυφής του βουνού, του Golem Korab. Μετά από 45’ ασφάλτου και χώματος, προσεγγίσαμε το εγκαταλελειμμένο αστυνομικό φυλάκιο Strezimir (1400μ.), το κοντινότερο σημείο που μπορεί να φτάσει κάποιος με όχημα (παλαιότερα χρειαζόσουν άδεια για είσοδο στο βουνό). Από εκεί ξεκινά μονοπάτι με καλή σήμανση έως την κορυφή.

Eίχαμε να διασχίσουμε 19-20 ορειβατικά χλμ. και σχεδόν 1400μ. υψομετρικής διαφοράς. Το μονοπάτι μπαίνει γρήγορα σε δασωμένο κομμάτι. Μια διάσχιση μοναδική εμπειρία με τα δάση οξιάς, ελάτων και ρόμπολου να διαδέχονται (υπο)αλπικά λιβάδια. Πανδαισία φθινοπωρινών χρωμάτων. Ατελείωτη σιωπή, αστείρευτα νερά με μικρούς και μεγαλύτερους καταρράκτες, ποταμάκια με μαιάνδρους και βερλίγκες. Αλπικές λίμνες διάσπαρτες στα διάσελα, να περιτριγυρίζονται από κορυφές Δολομιτικού τύπου χτυπημένες από αέρηδες και χαλάζι. Μεγάλη τύχη για την ανυπέρβλητη θέα και την εξαιρετική διαύγεια με το βλέμμα να φτάνει μέχρι τις Δειναρικές Άλπεις. Και έπειτα η κορυφή με μια τριγωνική κατασκευή και την αλβανική σημαία, σύνορο ανάμεσα σε δύο κόσμους , σε δύο θρησκείες, σε δύο κράτη. Με αλβανικά χωριά ανάμεσα στα 19

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

φαράγγια της κορυφής. Επιστροφή από την ίδια διαδρομή. 8-8,5 ώρες ανυπέρβλητης ορειβατικής πανδαισίας. Την άλλη μέρα επιλέχτηκε διαδρομή με αυτοκίνητα περιμετρικά της λίμνης του Μαύροβο και ήπιες διαδρομές σε αυτό το υπέροχο Εθνικό Πάρκο, το οποίο, ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1949 και είναι το μεγαλύτερο Εθνικό Πάρκο της Β. Μακεδονίας. Καλύπτει μια έκταση πάνω από 730 τετραγωνικά χιλιόμετρα βουνών και δασικών δρόμων, ιδανικών για διαδρομές mountain bike. Χαρακτηριστικό του πάρκου είναι ο μεγάλος αριθμός των βουνοκορφών πάνω από τα 2000μ., που χωρίζονται από βαθιά φαράγγια και χαράδρες. Από το info point της λίμνης μάθαμε ότι η πανίδα της περιοχής περιλαμβάνει 140 είδη πουλιών, όπως βασιλαετό, χρυσαετό, μεγάλες κουκουβάγιες. Υπάρχουν επίσης είδη αμφιβίων, είδη ερπετών και θηλαστικών, όπως η καφέ αρκούδα, το ζαρκάδι, ο λύγκας (ο μεγαλύτερος βιότοπος στα Βαλκάνια), το αγριόγιδο. Τη λίμνη περιστοιχίζουν μερικά γραφικά χωριά και ένα χιονοδρομικό κέντρο με μεγάλης κλίμακας (άσχημα) καταλύματα περιμετρικά του. Η επιστροφή στην Ελλάδα έγινε μέσω της χαράδρας της Ραντίτσα πλάι στα σύνορα με Αλβανία 20

σε μια οργιώδης βλάστησης διαδρομή, δίπλα στον ποταμό Μαύρο Ντριμ, που πηγάζει από την Οχρίδα και αφού διαγράψει μια μεγάλη πορεία μέσα στην Αλβανία χύνεται στην Αδριατική. Κατηφορίζοντας προς Ντέμπρα, συναντά κανείς κολλημένο σε απότομο βράχο το μοναστήρι του Σβέτι Γιοβάν Μπιγκόρσκι (Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου). Ανακαινίστηκε τον 19ο αιώνα και αποτελεί ένα εντυπωσιακό συγκρότημα με χαρακτηριστικό τις ξύλινες κατασκευές του. Και ακριβώς από κάτω του το απίθανο «House of Mijaks Ethno Restaurant» με τις περίτεχνες τραπεζαρίες, τα ανάγλυφα ταβάνια, τα φωτιστικά-έργα τέχνης. Το τοπίο ημερεύει έπειτα, κατηφορίζοντας παράλληλα με τον ποταμό και την τεχνητή λίμνη Δίβρη, μέχρι να φτάσουμε στον κάμπο της Στρούγκα και στη λίμνη της Οχρίδας. Το σκηνικό αλλάζει. Περιβόλια και καλλιέργειες ως τους καλαμιώνες της λίμνης. Τελευταία στάση στην πόλη και αναχώρηση για Ελλάδα.

21

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

φαράγγια της κορυφής. Επιστροφή από την ίδια διαδρομή. 8-8,5 ώρες ανυπέρβλητης ορειβατικής πανδαισίας. Την άλλη μέρα επιλέχτηκε διαδρομή με αυτοκίνητα περιμετρικά της λίμνης του Μαύροβο και ήπιες διαδρομές σε αυτό το υπέροχο Εθνικό Πάρκο, το οποίο, ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός το 1949 και είναι το μεγαλύτερο Εθνικό Πάρκο της Β. Μακεδονίας. Καλύπτει μια έκταση πάνω από 730 τετραγωνικά χιλιόμετρα βουνών και δασικών δρόμων, ιδανικών για διαδρομές mountain bike. Χαρακτηριστικό του πάρκου είναι ο μεγάλος αριθμός των βουνοκορφών πάνω από τα 2000μ., που χωρίζονται από βαθιά φαράγγια και χαράδρες. Από το info point της λίμνης μάθαμε ότι η πανίδα της περιοχής περιλαμβάνει 140 είδη πουλιών, όπως βασιλαετό, χρυσαετό, μεγάλες κουκουβάγιες. Υπάρχουν επίσης είδη αμφιβίων, είδη ερπετών και θηλαστικών, όπως η καφέ αρκούδα, το ζαρκάδι, ο λύγκας (ο μεγαλύτερος βιότοπος στα Βαλκάνια), το αγριόγιδο. Τη λίμνη περιστοιχίζουν μερικά γραφικά χωριά και ένα χιονοδρομικό κέντρο με μεγάλης κλίμακας (άσχημα) καταλύματα περιμετρικά του. Η επιστροφή στην Ελλάδα έγινε μέσω της χαράδρας της Ραντίτσα πλάι στα σύνορα με Αλβανία 20

σε μια οργιώδης βλάστησης διαδρομή, δίπλα στον ποταμό Μαύρο Ντριμ, που πηγάζει από την Οχρίδα και αφού διαγράψει μια μεγάλη πορεία μέσα στην Αλβανία χύνεται στην Αδριατική. Κατηφορίζοντας προς Ντέμπρα, συναντά κανείς κολλημένο σε απότομο βράχο το μοναστήρι του Σβέτι Γιοβάν Μπιγκόρσκι (Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου). Ανακαινίστηκε τον 19ο αιώνα και αποτελεί ένα εντυπωσιακό συγκρότημα με χαρακτηριστικό τις ξύλινες κατασκευές του. Και ακριβώς από κάτω του το απίθανο «House of Mijaks Ethno Restaurant» με τις περίτεχνες τραπεζαρίες, τα ανάγλυφα ταβάνια, τα φωτιστικά-έργα τέχνης. Το τοπίο ημερεύει έπειτα, κατηφορίζοντας παράλληλα με τον ποταμό και την τεχνητή λίμνη Δίβρη, μέχρι να φτάσουμε στον κάμπο της Στρούγκα και στη λίμνη της Οχρίδας. Το σκηνικό αλλάζει. Περιβόλια και καλλιέργειες ως τους καλαμιώνες της λίμνης. Τελευταία στάση στην πόλη και αναχώρηση για Ελλάδα.

21

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ Του Σπύρου Γαραβέλλα

ΡΟΥΧΙΣΜΟΣ Α/Α 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14

ΕΙΔΟΣ Ορειβατικές Μπότες Αθλητικά παπούτσια ορεινού τρεξίματος Καπέλο (πλατύγυρο μη με μπέρτα) Γκέτες Μαντήλι (Buff) Γάντια (Λεπτά) Αδιάβροχο Fleece (100αρι με προστασία) Fleece (200αρι ή 300αρι με προστασία) Κάλτσες χειμερινού βουνού Πουπουλένιο μπουφάν ή 2ο Fleece 2 Ζεύγη αδιάβροχα διαπνέοντα γάντια Σκούφος Ισοθερμικά εσώρουχα (πάνω-κάτω)

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Περιαστική πεζοπορία στο δασάκι του πάρκου Ηπειρωτών.

ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Α/Α ΥΛΙΚΑ 01 Ελαστικός επίδεσμος (8-12cm) Αντισηπτικό σε μικρή συσκευασία (ιώδιο ή Bedadin) 02 03 Αποστειρωμένες γάζες μεσαίου μεγέθους 15χ30cm (4-5 τμχ.)

04 Αυτοκόλλητη ταινία (tape) 05 Επιθέματα για φουσκάλες στα πόδια Αντηλιακή κρέμα με υψηλό δείκτη προστασίας (30-50) 06 07 Lipstick για τα χείλια 08 Παυσίπονα (π.χ. Depon-Panadol-Ασπιρίνη) 09 Ηλεκτρολύτες σε σκόνη ή αναβράζοντα δισκία 10 Προσωπικά φάρμακα

ΕΙΔΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Α/Α 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11

ΕΙΔΟΣ Σακίδιο 20-45lt Μπατόν - ορειβατικό μπαστούνι Φακός κεφαλής με εφεδρικές μπαταρίες Αλουμινοκουβέρτα Παγούρι 1-1.5lt Θερμός 0,5-1lt (για ζεστό ρόφημα) Γυαλιά ηλίου με δείκτη προστασίας 3 ή 4 Μάσκα θυέλλης (μάσκα σκι) Σουγιάς GPS ή πυξίδα και χάρτης (υπάρχει στα κινητά σε εφαρμογή) Σφυρίχτρα

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Τα παραπάνω αφορούν τις συνήθεις ημερήσιες εξορμήσεις που πραγματοποιεί ο σύλλογος κατά βάση στα Ελληνικά βουνά με υψόμετρο κάτω από 2.918 μ. Πριν από κάθε εξόρμηση μπορείτε να παίρνετε πληροφορίες σχετικά με τον εξοπλισμό που θα χρειαστείτε από τον σύλλογο 2461 025 909 ή στο seokozanhs@yahoo.gr Σε περίπτωση πολυήμερων εξορμήσεων κάθε μία από αυτές είναι διαφορετική και θα προηγείται ενημέρωση για όσους θέλουν να συμμετάσχουν.

22

23

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ Του Σπύρου Γαραβέλλα

ΡΟΥΧΙΣΜΟΣ Α/Α 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14

ΕΙΔΟΣ Ορειβατικές Μπότες Αθλητικά παπούτσια ορεινού τρεξίματος Καπέλο (πλατύγυρο μη με μπέρτα) Γκέτες Μαντήλι (Buff) Γάντια (Λεπτά) Αδιάβροχο Fleece (100αρι με προστασία) Fleece (200αρι ή 300αρι με προστασία) Κάλτσες χειμερινού βουνού Πουπουλένιο μπουφάν ή 2ο Fleece 2 Ζεύγη αδιάβροχα διαπνέοντα γάντια Σκούφος Ισοθερμικά εσώρουχα (πάνω-κάτω)

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Περιαστική πεζοπορία στο δασάκι του πάρκου Ηπειρωτών.

ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Α/Α ΥΛΙΚΑ 01 Ελαστικός επίδεσμος (8-12cm) Αντισηπτικό σε μικρή συσκευασία (ιώδιο ή Bedadin) 02 03 Αποστειρωμένες γάζες μεσαίου μεγέθους 15χ30cm (4-5 τμχ.)

04 Αυτοκόλλητη ταινία (tape) 05 Επιθέματα για φουσκάλες στα πόδια Αντηλιακή κρέμα με υψηλό δείκτη προστασίας (30-50) 06 07 Lipstick για τα χείλια 08 Παυσίπονα (π.χ. Depon-Panadol-Ασπιρίνη) 09 Ηλεκτρολύτες σε σκόνη ή αναβράζοντα δισκία 10 Προσωπικά φάρμακα

ΕΙΔΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ 3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Α/Α 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11

ΕΙΔΟΣ Σακίδιο 20-45lt Μπατόν - ορειβατικό μπαστούνι Φακός κεφαλής με εφεδρικές μπαταρίες Αλουμινοκουβέρτα Παγούρι 1-1.5lt Θερμός 0,5-1lt (για ζεστό ρόφημα) Γυαλιά ηλίου με δείκτη προστασίας 3 ή 4 Μάσκα θυέλλης (μάσκα σκι) Σουγιάς GPS ή πυξίδα και χάρτης (υπάρχει στα κινητά σε εφαρμογή) Σφυρίχτρα

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

Τα παραπάνω αφορούν τις συνήθεις ημερήσιες εξορμήσεις που πραγματοποιεί ο σύλλογος κατά βάση στα Ελληνικά βουνά με υψόμετρο κάτω από 2.918 μ. Πριν από κάθε εξόρμηση μπορείτε να παίρνετε πληροφορίες σχετικά με τον εξοπλισμό που θα χρειαστείτε από τον σύλλογο 2461 025 909 ή στο seokozanhs@yahoo.gr Σε περίπτωση πολυήμερων εξορμήσεων κάθε μία από αυτές είναι διαφορετική και θα προηγείται ενημέρωση για όσους θέλουν να συμμετάσχουν.

22

23

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Πλατανόρευμμα Σερβίων 16-4-2022

ΜΑΪΟΣ 2023 28

Κυριακή ΛΑΚΜΟΣ Τσουκαρέλα 2295μ. Διαδρομή: Ανάβαση από Ανθοχώρι Συντ.: Σπύρος Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 8

ΙΟΥΝΙΟΣ 2023 04 - 06

10 - 11

18

25

24

Φαράγγι Ενιπέα 2-6-2013

Σάββατο-Δευτέρα ΑΙΝΟΣ Κεφαλλονιά Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα. Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος Σάββατο-Κυριακή ΒορειοΕλλαδική Ορειβατική Συνάντηση Διαδρομή: Ανάβαση από Πλατανόρεμμα Σερβίων Συντονιστής: Τόλης Στάμος Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Καταφύγιο Κρεββάτια Διαδρομή: Ανάβαση από Αγίους Αποστόλους Βροντούς Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Κυριακή ΚΙΣΣΑΒΟΣ Φαράγγι Καλυψώς Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 3,5

Πηγές Αχέροντα 27-8-2017

ΙΟΥΛΙΟΣ 2023 02

Κυριακή ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Εκτιμώμενη ημερομηνία

09

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Φαράγγι Ενιπέα Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5

16

22 - 23

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Ρέμα Ορλιά Κόκκινος Βράχος Καταφύγιο Κορομηλιάς Κυκλική διαδρομή Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Μήκος διαδρομής: 11 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Σάββατο - Κυριακή 81η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση Διαδρομή: Ανάβαση από Οροπέδιο Λασιθίου Κρήτης Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστής: Τόλης Στάμος

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2023 13

Κυριακή Καταφύγιο Πιερίων ΣΕΟ Κοζάνης Εθελοντικές Εργασίες Συντήρησης Καταφυγίου από μέλη Συντονιστής: Τόλης Στάμος

20

Κυριακή ΑΧΕΡΟΝΤΑΣ Πηγές Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 3

25 - 26

Παρασκευή - Σάββατο ΟΛΥΜΠΟΣ Διανυκτέρευση στο οροπέδιο των Μουσών Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστές: Τόλης Στάμος - Εύα Αραμπατζή

25

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Πλατανόρευμμα Σερβίων 16-4-2022

ΜΑΪΟΣ 2023 28

Κυριακή ΛΑΚΜΟΣ Τσουκαρέλα 2295μ. Διαδρομή: Ανάβαση από Ανθοχώρι Συντ.: Σπύρος Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 8

ΙΟΥΝΙΟΣ 2023 04 - 06

10 - 11

18

25

24

Φαράγγι Ενιπέα 2-6-2013

Σάββατο-Δευτέρα ΑΙΝΟΣ Κεφαλλονιά Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα. Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος Σάββατο-Κυριακή ΒορειοΕλλαδική Ορειβατική Συνάντηση Διαδρομή: Ανάβαση από Πλατανόρεμμα Σερβίων Συντονιστής: Τόλης Στάμος Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Καταφύγιο Κρεββάτια Διαδρομή: Ανάβαση από Αγίους Αποστόλους Βροντούς Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Κυριακή ΚΙΣΣΑΒΟΣ Φαράγγι Καλυψώς Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 3,5

Πηγές Αχέροντα 27-8-2017

ΙΟΥΛΙΟΣ 2023 02

Κυριακή ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Εκτιμώμενη ημερομηνία

09

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Φαράγγι Ενιπέα Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5

16

22 - 23

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Ρέμα Ορλιά Κόκκινος Βράχος Καταφύγιο Κορομηλιάς Κυκλική διαδρομή Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Μήκος διαδρομής: 11 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Σάββατο - Κυριακή 81η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση Διαδρομή: Ανάβαση από Οροπέδιο Λασιθίου Κρήτης Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστής: Τόλης Στάμος

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2023 13

Κυριακή Καταφύγιο Πιερίων ΣΕΟ Κοζάνης Εθελοντικές Εργασίες Συντήρησης Καταφυγίου από μέλη Συντονιστής: Τόλης Στάμος

20

Κυριακή ΑΧΕΡΟΝΤΑΣ Πηγές Συντονιστής: Τόλης Στάμος Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 3

25 - 26

Παρασκευή - Σάββατο ΟΛΥΜΠΟΣ Διανυκτέρευση στο οροπέδιο των Μουσών Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστές: Τόλης Στάμος - Εύα Αραμπατζή

25

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Μονοπάτια Μετεώρων 27-11-2011

Διάσχιση Λέχοβο - Κλεισούρα 26-11-2022

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2023 03

10

Κυριακή ΑΝΗΛΙΟ ΜΕΤΣΟΒΟΥ Α) Δοκίμι Μήκος διαδρομής: 14 χλμ Επίπεδο: μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Β) Φατζέτο Μήκος διαδρομής: 9 χλμ Επίπεδο: μέτρια / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Κυριακή ΠΑΓΓΑΙΟ Μεσσορόπη - Σπήλαιο Βοσκόβρυσης Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2023 01

08 - 15 22

28 - 29 16 - 17

24

26

Σάββατο - Κυριακή ΜΕΤΕΩΡΑ 34η Πανελλήνια Αναριχητική Συνάντηση Μονοπάτια Μετεώρων Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστές: Τόλης Στάμος - Εύα Αραμπατζή Κυριακή ΒΟΥΡΙΝΟΣ Α) Μεσιανό νερό Μήκος διαδρομής 12 χλμ Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Β) Ντρισινίκος Μήκος διαδρομής 18 χλμ Επίπεδο: δύσκολη / Ώρες πορείας: 8 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Υπαπαντή Νάουσας 26-4-2015

Κυριακή ΒΟΪΟ (Διάσχιση) Πεντάλοφος-Πολυκάστανο Μήκος διαδρομής: 20 χλμ. Ώρες πορείας: 7-8 Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2023 05

Κυριακή ΓΡΑΜΜΟΣ Ανάβαση από Πευκόφυτο στη Λίμνη Μουτσάλα Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος - Εύα Αραμπατζή

12

Κυριακή ΒΕΡΜΙΟ Υπαπαντή (από Αγ.Νικόλαο Νάουσας) Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

19

Κυριακή ΒΕΡΝΟ Δροσοπηγή-Νυμφαίο Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Κυριακή ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Κυριακή ΒΕΡΝΟ (Διάσχιση) Λέχοβο-Κλεισούρα Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 4-5 Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Συντονιστής: Τόλης Στάμος Σάββατο-Κυριακή ΑΓΚΙΣΤΡΟ (Διήμερο) Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

Διάσχιση Κλεισούρα-Βλάστη 8-12-2019

26

Κυριακή Λεύκαρα Σκοπός - Νεράϊδα Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2023 03

Κυριακή ΑΣΚΙΟ Ανάβαση από Βλάστη Μήκος διαδρομής: 16 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

10

Κυριακή ΜΟΥΡΙΚΙ (Διάσχιση) Διάσχιση από Κλεισούρα προς Βλάστη Μήκος διαδρομής: 16 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

17

Κυριακή Σιδερά - Ποντοκώμη (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

24 - 31

Κυριακή Παραμονές Χριστουγέννων / Πρωτοχρονιάς

27

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Μονοπάτια Μετεώρων 27-11-2011

Διάσχιση Λέχοβο - Κλεισούρα 26-11-2022

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2023 03

10

Κυριακή ΑΝΗΛΙΟ ΜΕΤΣΟΒΟΥ Α) Δοκίμι Μήκος διαδρομής: 14 χλμ Επίπεδο: μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Β) Φατζέτο Μήκος διαδρομής: 9 χλμ Επίπεδο: μέτρια / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας Κυριακή ΠΑΓΓΑΙΟ Μεσσορόπη - Σπήλαιο Βοσκόβρυσης Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2023 01

08 - 15 22

28 - 29 16 - 17

24

26

Σάββατο - Κυριακή ΜΕΤΕΩΡΑ 34η Πανελλήνια Αναριχητική Συνάντηση Μονοπάτια Μετεώρων Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστές: Τόλης Στάμος - Εύα Αραμπατζή Κυριακή ΒΟΥΡΙΝΟΣ Α) Μεσιανό νερό Μήκος διαδρομής 12 χλμ Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 5 Β) Ντρισινίκος Μήκος διαδρομής 18 χλμ Επίπεδο: δύσκολη / Ώρες πορείας: 8 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Υπαπαντή Νάουσας 26-4-2015

Κυριακή ΒΟΪΟ (Διάσχιση) Πεντάλοφος-Πολυκάστανο Μήκος διαδρομής: 20 χλμ. Ώρες πορείας: 7-8 Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2023 05

Κυριακή ΓΡΑΜΜΟΣ Ανάβαση από Πευκόφυτο στη Λίμνη Μουτσάλα Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Βασίλης Γκούτζιος - Εύα Αραμπατζή

12

Κυριακή ΒΕΡΜΙΟ Υπαπαντή (από Αγ.Νικόλαο Νάουσας) Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

19

Κυριακή ΒΕΡΝΟ Δροσοπηγή-Νυμφαίο Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Κυριακή ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Κυριακή ΒΕΡΝΟ (Διάσχιση) Λέχοβο-Κλεισούρα Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 4-5 Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Συντονιστής: Τόλης Στάμος Σάββατο-Κυριακή ΑΓΚΙΣΤΡΟ (Διήμερο) Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

Διάσχιση Κλεισούρα-Βλάστη 8-12-2019

26

Κυριακή Λεύκαρα Σκοπός - Νεράϊδα Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2023 03

Κυριακή ΑΣΚΙΟ Ανάβαση από Βλάστη Μήκος διαδρομής: 16 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

10

Κυριακή ΜΟΥΡΙΚΙ (Διάσχιση) Διάσχιση από Κλεισούρα προς Βλάστη Μήκος διαδρομής: 16 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

17

Κυριακή Σιδερά - Ποντοκώμη (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

24 - 31

Κυριακή Παραμονές Χριστουγέννων / Πρωτοχρονιάς

27

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Βαρνούντας 29-1-2023

Ελατοχώρι Ημαθίας Χ.Κ. 3-2-2019

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2024 07

Κυριακή Καταφύγιο ΣΜΑΘ’ΚΟ Κοπή βασιλόπιτας ΣΕΟ

14

Κυριακή Μεταμόρφωση - Νέο Κλείτος Μήκος διαδρομής: 11 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

21

28

Κυριακή ΒΕΛΛΙΑ κορυφή Γρίβας 1446μ. Ανάβαση από Σιάτιστα Μήκος διαδρομής: 17 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 7 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2024 04

11

18

Κυριακή ΒΑΡΝΟΥΝΤΑΣ Ανάβαση από Χ.Κ. Βίγλας Πισοδερίου Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 3 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Κυριακή ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ Κορυφή Κολοσούρτης Μονοπάτι Παγοποιών Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης Κυριακή ΒΟΡΑΣ (ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ) Χιονοδρομικό - Προφήτης Ηλίας 2524μ Μήκος διαδρομής: 6 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / ΥΔ: 500μ. Συντονιστής: Τόλης Στάμος Κυριακή ΕΛΑΤΟΧΩΡΙ Χιονοδρομικό - Κορυφή Αρβανίτης Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος Κυριακή ΟΡΛΙΑΚΑΣ Ανάβαση από ΚΠΕ Ζιάκα Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Επίπεδο: Δύσκολη / Ώρες πορείας: 7 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Διάσχιση Δοτσικό-Δίλοφο 15-5-2011

ΜΑΡΤΙΟΣ 2024 03

Κυριακή ΠΡΕΣΠΕΣ Άγιος Γεώργιος - κορυφή Ντέβας Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

10

Κυριακή ΜΙΚΡΗ ΑΠΟΚΡΙΑ Εκδηλώσεις Μικρής Αποκριάς Συντονιστής: Λένα Γκατζόφλια

18

Καθαρή Δευτέρα Εκδηλώσεις ΣΕΟ στο Σμαθ’κο Συντονιστής: Λένα Γκατζόφλια

24

Κυριακή ΤΙΤΑΡΟΣ Ανάβαση από Λιβάδι Ελασσόνας Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4-5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

31 25

28

Καταφύγι Πιερίων 3-5-2015

Κυριακή ΠΙΕΡΙΑ Βελβεντό-Καταφύγι Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2024 07

Κυριακή ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΜΕΝΟΙΚΙΟ (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 17 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

14

Κυριακή Δίλοφο-Δοτσικό (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

21

Κυριακή ΠΑΪΚΟ Ρωμαϊκό Μονοπάτι Μήκος διαδρομής: 18 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 8 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

28

Κυριακή ΒΕΡΜΙΟ Αγκάθι Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 4,5 ώρες Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλα

29

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Βαρνούντας 29-1-2023

Ελατοχώρι Ημαθίας Χ.Κ. 3-2-2019

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2024 07

Κυριακή Καταφύγιο ΣΜΑΘ’ΚΟ Κοπή βασιλόπιτας ΣΕΟ

14

Κυριακή Μεταμόρφωση - Νέο Κλείτος Μήκος διαδρομής: 11 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

21

28

Κυριακή ΒΕΛΛΙΑ κορυφή Γρίβας 1446μ. Ανάβαση από Σιάτιστα Μήκος διαδρομής: 17 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 7 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2024 04

11

18

Κυριακή ΒΑΡΝΟΥΝΤΑΣ Ανάβαση από Χ.Κ. Βίγλας Πισοδερίου Μήκος διαδρομής: 8 χλμ. Επίπεδο: Εύκολη / Ώρες πορείας: 3 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Κυριακή ΧΟΡΤΙΑΤΗΣ Κορυφή Κολοσούρτης Μονοπάτι Παγοποιών Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης Κυριακή ΒΟΡΑΣ (ΚΑΪΜΑΚΤΣΑΛΑΝ) Χιονοδρομικό - Προφήτης Ηλίας 2524μ Μήκος διαδρομής: 6 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / ΥΔ: 500μ. Συντονιστής: Τόλης Στάμος Κυριακή ΕΛΑΤΟΧΩΡΙ Χιονοδρομικό - Κορυφή Αρβανίτης Μήκος διαδρομής: 10 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος Κυριακή ΟΡΛΙΑΚΑΣ Ανάβαση από ΚΠΕ Ζιάκα Μήκος διαδρομής: 14 χλμ. Επίπεδο: Δύσκολη / Ώρες πορείας: 7 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

Διάσχιση Δοτσικό-Δίλοφο 15-5-2011

ΜΑΡΤΙΟΣ 2024 03

Κυριακή ΠΡΕΣΠΕΣ Άγιος Γεώργιος - κορυφή Ντέβας Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

10

Κυριακή ΜΙΚΡΗ ΑΠΟΚΡΙΑ Εκδηλώσεις Μικρής Αποκριάς Συντονιστής: Λένα Γκατζόφλια

18

Καθαρή Δευτέρα Εκδηλώσεις ΣΕΟ στο Σμαθ’κο Συντονιστής: Λένα Γκατζόφλια

24

Κυριακή ΤΙΤΑΡΟΣ Ανάβαση από Λιβάδι Ελασσόνας Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4-5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

31 25

28

Καταφύγι Πιερίων 3-5-2015

Κυριακή ΠΙΕΡΙΑ Βελβεντό-Καταφύγι Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2024 07

Κυριακή ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΜΕΝΟΙΚΙΟ (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 17 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 6-7 Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

14

Κυριακή Δίλοφο-Δοτσικό (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

21

Κυριακή ΠΑΪΚΟ Ρωμαϊκό Μονοπάτι Μήκος διαδρομής: 18 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 8 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

28

Κυριακή ΒΕΡΜΙΟ Αγκάθι Μήκος διαδρομής: 12 χλμ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ Ώρες πορείας: 4,5 ώρες Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλα

29

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Πολυδένδρι Ημαθίας 19-5-2013

Διάσχιση ΒατοχώριΜικρολίμνη(Πρέσπες) 9-6-2013

ΜΑΪΟΣ 2024 05

Κυριακή ΠΑΣΧΑ

12

12Κυριακή ΣΤΡΑΤΩΝΙΚΟ (Χαλκιδική) Ανάβαση στην κορυφή Σούγκλιανη Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

19

26

30

Ζαγοροχώρια (τριήμερο) Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΙΟΥΝΙΟΣ 2024 02

Κυριακή ΤΡΙΚΛΑΡΙΟ (Διάσχιση) Βατοχώρι - Μικρολίμνη Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

09

Κυριακή ΛΙΜΝΟΧΩΡΙ - ΣΚΛΗΘΡΟ (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 7 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 3 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

16

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Λίμνη Κατή Ανάβαση από Παλιό Παντελεήμωνα Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

22 - 24

Σάββατο-Δευτέρα ΟΙΤΗ Παύλιανη Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Επίπεδο: Μέτρια Συντονιστές: Λένα Γκατζόφλια - Εύα Αραμπατζή

Κυριακή ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙ ΗΜΑΘΙΑΣ Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4-5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

Περιαστική πεζοπορία Μελίσσια - Αγία Παρασκευή

31

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Πολυδένδρι Ημαθίας 19-5-2013

Διάσχιση ΒατοχώριΜικρολίμνη(Πρέσπες) 9-6-2013

ΜΑΪΟΣ 2024 05

Κυριακή ΠΑΣΧΑ

12

12Κυριακή ΣΤΡΑΤΩΝΙΚΟ (Χαλκιδική) Ανάβαση στην κορυφή Σούγκλιανη Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ Συντονιστής: Πέτρος Αλμπάνης

19

26

30

Ζαγοροχώρια (τριήμερο) Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

ΙΟΥΝΙΟΣ 2024 02

Κυριακή ΤΡΙΚΛΑΡΙΟ (Διάσχιση) Βατοχώρι - Μικρολίμνη Μήκος διαδρομής: 13 χλμ. Επίπεδο: Μέτρια / Ώρες πορείας: 6 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

09

Κυριακή ΛΙΜΝΟΧΩΡΙ - ΣΚΛΗΘΡΟ (Διάσχιση) Μήκος διαδρομής: 7 χλμ. Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ / Ώρες πορείας: 3 Συντονιστής: Σπύρος Γκαραβέλλας

16

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ Λίμνη Κατή Ανάβαση από Παλιό Παντελεήμωνα Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

22 - 24

Σάββατο-Δευτέρα ΟΙΤΗ Παύλιανη Θα ανακοινωθεί αναλυτικό πρόγραμμα Επίπεδο: Μέτρια Συντονιστές: Λένα Γκατζόφλια - Εύα Αραμπατζή

Κυριακή ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙ ΗΜΑΘΙΑΣ Μήκος διαδρομής: 15 χλμ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ / Ώρες πορείας: 4-5 Συντονιστής: Τόλης Στάμος

Περιαστική πεζοπορία Μελίσσια - Αγία Παρασκευή

31

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 32

Ã

32