ΣΕΟ Κοζάνης - Τεύχος 31

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ

ΚΟΖΑΝΗΣ

ΤΕΥΧΟΣ

31

ΜΑΡΤΙΟΣ

2022

Μια μεγάλη και ζεστή παρέα σε περιμένει να ζήσεις μαζί της μοναδικές εμπειρίες, γνωρίζοντας την υπέροχη φύση και τα βουνά της χώρας μας!

1

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Ε. ΣΗΜΑΝΔΡΑΚΟΣ

Ι. ΠΑΠΑΪΟΡΔΑΝΙΔΗΣ

ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΕΦΟΔΙΑ ΠΑΠΑΪΟΡΔΑΝΙΔΗΣ ΜΕΛΕΤΕΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΣΠΟΡΟΙ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ

Ανδρέα Παπανδρέου 27, 50131 Kοζάνη

2

T. 24610 31201

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ Μέλος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας - Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) Σωματείο αναγνωρισμένο από την Γ.Γ.Α.

ΕΤΟΣ ΙΔΡΎΣΕΩΣ: 1970

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΓΡΑΦΕΊΟ

ΚΑΤΑΦΎΓΙΑ

Ανοιχτά καθημερινά (8:00μμ-10:00μμ)

ΤΕΥΧΟΣ

Δ/ΝΣΗ: Κ. Ντιούφα 2, 50131, Κοζάνη ΤΗΛ/FAX: 24610 25909 ΚΙΝΗΤΌ: 6940127221 ΙΣΤΟΣΕΛΊΔΕΣ:

Πιέρια (υψ. 1945) Σμάθ’κο (υψ. 900)

31

ΜΑΡΤΙΟΣ 2022 Ετήσια έκδοση Διανέμεται Δωρεάν

www.seokoz.blogspot.com EMAIL: seokozanhs@yahoo.gr FACEBOOK GROUP: Σ.Ε.Ο. ΚΟΖΑΝΗΣ

ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΉ ΣΥΧΝΌΤΗΤΑ ΣΤΑ VHF 146.50 MHZ Κωδικός κλήσης 134

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΌ ΣΥΜΒΟΎΛΙΟ ΠΡΌΕΔΡΟΣ

Γκαραβέλλας Σπύρος ΑΝΤΙΠΡΌΕΔΡΟΣ:

Στάμος Τόλης ΓΕΝΙΚΌΣ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ:

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ ΕΞΩΦΎΛΛΟΥ ΒΙΤΣΙ Αργύρης Καραμούζας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ SPINNER Κων/νος Καραδήμος ΕΚΤΥΠΩΣΗ ART GRAPHIC Σεριστατίδης Λαμπρόπουλος

Αλμπάνης Πέτρος

ΤΑΜΊΑΣ:

Αραμπατζή Εύα ΕΦΟΡΟΣ ΔΗΜΟΣΊΩΝ ΣΧΈΣΕΩΝ:

Γκατζόφλια Λένα ΜΕΛΟΣ:

Μαυροπούλου Κική

ΕΙΔΙΚΌΣ ΓΡΑΜΜΑΤΈΑΣ:

Ταραμάνη Ελένη

ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΠΡΌΕΔΡΟΣ: ΜΈΛΟΣ: ΜΈΛΟΣ:

Μόσχος Γιώργος

Φραντζέζος Κώστας Τσιώνης Κώστας

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΉ ΟΜΆΔΑ Σπύρος Γκαραβέλλας, Πέτρος Αλμπάνης, Εύα Αραμπατζή, Κώστας Τσιώνης, Λένα Γκατζόφλια Ευχαριστούμε όλα τα μέλη, τους φίλους και τους χορηγούς του Συλλόγου για την πολύτιμη συνδρομή τους.

3

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΜΑΣΤΟΡΟΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΥ Tου Σπύρου Γκαραβέλλα

Χ

ωριά που στέκουν σκαρφαλωμένα πάνω στ’ άγρια βουνά. Εδώ είναι η εσχατιά της Ελλάδας, μα εδώ είναι κι η αρχή της. Μικροί πετρόκτιστοι οικισμοί κουρνιάζουν στην αγκαλιά του όρους. Ατενίζουν αφ’ υψηλού, αγέρωχα, ως κλειδοκράτορες του αυθεντικού, της αρμονίας, της αγνότητας και της παράδοσης, ορθώνοντας το ανάστημά τους απέναντι στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Το πνεύμα κι η ματιά όταν βρεθείς σ’ αυτά τα μέρη φτερουγίζουν από κορυφή σε κορυφή, ακολουθώντας μια πορεία, όπως προστάζουν οι όγκοι των βουνών. Η φαντασία καλπάζει πάνω από τα σύννεφα που σαν άτια, άγρια, περήφανα, την ταξιδεύουν στις τέσσερις άκρες του ορίζοντα και πέρα από αυτές. Τούτος ο άγονος τόπος προσφέρει μόνο πέτρα,

4

δάση και νερά. Λιγοστοί πια οι άνθρωποι. Εδώ ζουν τ’ αερικά, εδώ και οι νεράιδες, εδώ τα ξωτικά, εδώ κι οι δαίμονες και τα τελώνια που τριγυρνούν μέσα στους λόγγους κι ανεβαίνουν στις χιονοσκέπαστες κορυφές. Στέκονται για λίγο πάνω τους να πάρουν μιαν ανάσα, ν’ αγναντέψουν τη θέα, μα πάλι συνεχίζουν να ροβολούν στις πλαγιές και στα λιβάδια, να πλατσουρίσουν σε λίμνες και ποτάμια. Εδώ ζουν κι οι άγιοι καμωμένοι από τα χέρια των Χιονιαδιτών ζωγράφων πάνω στους τοίχους των εκκλησιών. Στα μισοσκότεινα δωμάτια, οι μορφές τους φεγγοβολούν. Πρόσωπα ακίνητα που στιγμιαία ξεγελούν πως είναι ζωντανά. Καρφώνεται το βλέμμα τους άλλοτε αυστηρά κι άλλοτε συμπονετικά, αλλάζει κατά πως νιώθει ο παρατηρητής. Καταφύγια των καταφρονημένων και των κατατρεγμένων, απάγκια των ψυχών αυτά τα μέρη τα ιερά όπου συναντά ο άνθρωπος τον Δημιουργό, το θείο απαντά το εγκόσμιο. Ορμητικός ο Γοργοπόταμος χαράζει εδώ κι αιώνες το βουνό. Τα νερά του σαν δάκρυα κυλούν στο ρυτιδιασμένο τοπίο λες κι αυτό ακόμη και σήμερα θρηνεί τους αδικοχαμένους της ιστορίας. Από εδώ εισέβαλαν οι Τουρκαλβανοί και ρήμαζαν τα χωριά. Χρόνια και χρόνια σαν τα στοιχειά τρομοκρατούσαν, έκλεβαν, άρπαζαν, βίαζαν και σκότωναν. Κι ύστερα ήρθε η ηρεμία, για λίγο

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

όμως, αφού και πάλι τα σύννεφα του πολέμου πλάκωσαν τη γη. Νύχτα με θράσος ο Ιταλός κατακτητής εμφανίστηκε έτοιμος να πατήσει με τη μπότα του σ’ αυτά τα μέρη. Οι υπερασπιστές όμως τούτων των Άγιων χωμάτων επιτέθηκαν ενάντια στον εχθρό. Εκείνοι που με την ψυχή τους βροντοφώναξαν «ΟΧΙ» στον Κατακτητή και θυσιάστηκαν για την ελευθερία τους, για το βιος τους, για την οικογένειά τους. Το αίμα τους πότισε το χώμα κυνηγώντας τους πέρα από τα σύνορα κι ακόμα πιο μακριά. Σ’ αυτά τα μέρη νίκησαν για πρώτη φορά οι Ήρωες του 40 κοντά στο Λούψκο στη συμβολή των ποταμών. Κι ύστερα τρίτωσε το κακό με τον αδελφοκτόνο εμφύλιο. Από τη μια μεριά οι αντάρτες, πλανεμένοι μα ελεύθεροι, ατίθασες ψυχές, μεθυσμένες από το κρασί για μια δίκαιη αταξική κοινωνία, έτσι αφελείς σαν παιδιά, γαλουχημένοι για χρόνια από τους ποιμένες τους, τους πριν και τους επόμενους. Με πίστη φλογερή όπως οι πρωτοχριστιανοί, αντιστέκονταν μανιασμένα στους αντιπάλους τους για τις ιδέες τους, το όραμά τους. Στον αντίποδα εκείνοι που επιβλήθηκαν, με την ξένη δύναμη στο πλευρό τους αν και γνώριζαν πως σέρνονταν σ’ έναν παράλογο πόλεμο κι ας είχαν το δίκιο με το μέρος τους. Σε κάθε βήμα τους οι Ερινύες τους ακολουθούσαν σκοτεινιάζο-

ντας την ψυχή τους. Πρόσωπα βλοσυρά, μουντά, αγέλαστα. Κάποιοι από δαύτους ποτέ δεν χάρηκαν τη νίκη τους. Θρήνησαν πικρά με κλάμα βουβό τους νεκρούς κι από τις δυο πλευρές. Δύσκολη η ζωή σε τούτη την ύπαιθρο. Λιγοστό το ψωμί στο καθημερινό τραπέζι, σχεδόν πάντα άδειες οι κοιλιές. Κρύο τσουχτερό, σχεδόν κάθε εποχή. Βροχή, χαλάζι κι ο αγέρας τον χειμώνα να λυσσομανά. Σκληρό το έδαφος δεν δίνει εύκολα καρπό. Στις ράχες των ορέων για χρόνια αντηχούσαν τα κουδούνια από τα κοπάδια, τα σκυλιά που αλυχτούσαν διώχνοντας τ’ αγρίμια μακριά. Σε χρόνους παλιούς όμως οι κακουχίες χαλύβδωσαν το πνεύμα των ανθρώπων. Τους έμαθαν να πελεκούν την πέτρα με τέχνη κι επιδεξιότητα, βρήκαν πως να σμιλεύουν τη φύση. Έγιναν

5

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

μάστορες κι ένωσαν τις όχθες των ποταμών με γεφύρια στέρεα, έχτισαν ναούς, ξωκλήσια και σπίτια άρρηκτα δεμένα με το περιβάλλον που ομοιάζουν με πέτρινα οχυρά. Δρόμοι και πεζούλια στέκουν αναλλοίωτα στο πέρασμα των χρόνων δίνοντας χάρη κι αίγλη στο τοπίο. Αυτοί οι δρόμοι οδήγησαν τους τεχνίτες στα πέρατα του κόσμου. Αυτά τα επιτεύγματά τους ταξίδεψαν τη φήμη τους απ΄ άκρη σ΄ άκρη σε όλο τον ντουνιά. Κι έγιναν περιζήτητοι, πρόκοψαν σε πολιτείες και χώρες πέρα από τον ορίζοντα. Κάποιοι επέστρεψαν στις ρίζες τους. Κι αυτοί ήταν που έδωσαν ένα κομμάτι ψωμί στους δύσμοιρους, στο πρώτο κύμα μετανάστευσης της γείτονος στο ταξίδι τους προς την ευημερία, στην πορεία προς την ελευθερία. Καλοπροαίρετοι και συμπονετικοί οι άνθρωποι των χωριών δίχως να υπολογίζουν αν έχουν να κάνουν είτε με Χριστιανούς, είτε με μουσουλμάνους, είτε με άθεους. Έβλεπαν μόνο ανθρώπους. Έτειναν χείρα

6

βοηθείας τόσο σ’ Έλληνες όσο και σ’ Αλβανούς καθώς κινούσαν προς την πρωτεύουσα. Οι φτωχοί μετανάστες ταξιδευτές κρατούσαν μόνο ένα δισάκι μαζί τους με όλα τους τα υπάρχοντα, μα με τα μάτια που αστραποβολούσαν, φωτεινά, γεμάτα όνειρα, ήταν έτοιμοι να τα καταφέρουν στη νέα τους πατρίδα. Αυτή η γωνιά της γης τώρα αργοσβήνει όσο

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Χιονιάδες χάνονται οι άνθρωποί της. Οι πόλεις σαν τις Σειρήνες μάγεψαν τους ντόπιους, τους πλάνεψαν, τους έταξαν μια πιο εύκολη ζωή. Κι εκείνοι παρασύρθηκαν στο κάλεσμά τους μακριά από τις εστίες των προγόνων τους. Μα πάντα η καρδιά τους σε ώρες νοσταλγίας χτυπάει δυνατά και το μυαλό τους επιστρέφει πάλι. Σαν τα αποδημητικά πουλιά κάθε καλοκαίρι γυρίζουν πίσω

έστω και για λίγο. Χαρούμενες παιδικές φωνές και γέλια ακούγονται σε σπίτια και σοκάκια. Κλαρίνα, ντέφια και βιολιά ενώνουν τα χέρια των ανθρώπων. Κι η ελπίδα πως τούτα τα μέρη θ’ αναγεννηθούν παραμένει ζωντανή.

7

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΣΟΥΗΔΙΚΉ ΛΑΠΩΝΊΑ KUNGSLEDEN “THE KING’S TRAIL”

T

o Kungsleden (“The King’s Trail”, o βασιλιάς των μονοπατιών) είναι το πιο φημισμένο μονοπάτι μεγάλης απόστασης στη Σουηδία (και ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως). Διασχίζει από Βορρά προς Νότο για 440 χλμ. κάθετα τη Norrland, τη βορειότερη μεγαλύτερη και συνάμα πιο αραιοκατοικημένη περιοχή της Σουηδίας και μία από τις μεγαλύτερες εναπομείνασες περιοχές άγριας φύσης της Ευρώπης. Κατά μήκος των συνόρων με την Νορβηγία, στο σουηδικό τμήμα της Λαπωνίας, το Kungsleden διέρχεται από τέσσερα Εθνικά

8

Tου Πέτρου Αλμπάνη

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Πάρκα, την ψηλότερη κορυφή της Σουηδίας (Kebnekaise 2100m.) κι ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς UNESCO. Απέραντο αρκτικό τοπίο, κατάφυτοι ορεινοί χερσότοποι, λιβάδια με βαμβάκι, ορμητικά νερά ποταμών, αναρίθμητες λίμνες, αρκτική τούνδρα, ατελείωτες παγετώδεις κοιλάδες, μοναδικοί βράχινοι σχηματισμοί, εκτεταμένα δάση σημύδας, συνθέτουν ένα σκηνικό ονειρικό και ένα hiking trail τουλάχιστον γοητευτικό. Έτσι λοιπόν η 6η Σεπτεμβρίου 2021, μας βρήκε με τον φίλο και συνοδοιπόρο Ευριπίδη Βλάχο και τα ασήκωτα σακίδια μας (περίπου 20 kg. το καθένα) στη Στοκχόλμη και από εκεί, μετά από ταξίδι 1400 περίπου χλμ. με βραδινό τρένο (1213 ώρες) διασχίζοντας όλη κυριολεκτικά την ενδοχώρα της Σουηδίας, στο Abisko, το σημείο έναρξης της πορείας μας και συγχρόνως το πιο βορινό σημείο του Kungsleden (68ος παράλλη-

λος, αρκετά πιο ψηλά από τον αρκτικό κύκλο). Η διαδρομή χωρίζεται σε 5 σκέλη. Είχαμε αποφασίσει να πεζοπορήσουμε τα 2 βορειότερα τμήματα (121 χλμ.), που βρίσκονται εξολοκλήρου εντός του αρκτικού κύκλου, από το Abisko μέχρι το καταφύγιο του Vakkotavare. Σε μια περίοδο off season λίγο πριν πιάσει ο χειμώνας, νωρίς νωρίς, στον αρκτικό κύκλο. Σε 6 μέρες με πλήρη αυτονομία και διανυκτερεύσεις σε καταφύγια και σε σκηνές που κουβαλούσαμε μαζί μας. Μια διαδρομή με ήπιες υψομετρικές διακυμάνσεις και βατό τερέν – όταν οι καιρικές συνθήκες βοηθούν (στον ευμετάβλητο καιρό της Αρκτικής δύσκολο να πετύχεις βέβαια 2 μέρες συνεχόμενης ηλιοφάνειας χωρίς βροχή). Στο βόρειο και πιο δημοφιλές κομμάτι του Kungsleden υπάρχουν διάσπαρτα 11 υποδειγματικά καταφύγια (χωρίς πόσιμο νερό και ρεύμα και αρκετά ακριβά, αλλά με πλήρη ανακύκλωση

9

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

υλικών, αξιοποίηση νερού, κοινή κουζίνα, δωμάτια για άτομα με κατοικίδια και σάουνες – δυστυχώς κλειστές λόγω covid), ανά 15-20 χλμ. Αφήνοντας γρήγορα πίσω μας τα υπέροχα δάση σημύδας, τα φύλλα των οποίων είχαν αρχίσει ήδη να χρυσαφίζουν, μπήκαμε στην αλπική ζώνη σε ατελείωτα οροπέδια αρκτικής τούνδρας και σε μια σειρά από μεγάλες παγετώδεις κοιλάδες περικυκλωμένες από mountain plateau και ποτάμια ή λίμνες στο κέντρο τους. Ο υπέροχος καιρός αρχικά, ιδανικός για πεζοπορία (6-8 βαθμοί λιακάδα) και η μεγάλη διάρκεια της ημέρας (ξημέρωνε στις 6 και νύχτωνε στις 9.30-10) μας άφηνε άφθονο χρόνο για να αφουγκραστούμε την σπάνια ομορφιά της αρκτικής χλωρίδας και πανίδας. Νερό κρυστάλλινο, ειδυλλιακά σημεία για κατασκήνωση (μπροστά σε λίμνες και καταρράκτες) με ουράνια τόξα καθημερινά και ατελείωτα μύρτιλα να απλώνονται καθημερινά μπροστά μας. Επίσης, κοπάδια ταράνδων και

10

άλκες να μας παρατηρούν και να βόσκουν αμέριμνα στην τούνδρα. Η ευρύτερη περιοχή είναι τόπος εκτροφής ταράνδων από τους οικισμούς ιθαγενών Σάμι, διάσπαρτες κατασκηνώσεις των οποίων βλέπεις συχνά στη διαδρομή. Το μονοπάτι – τόσο το θερινό που ακολουθούσαμε όσο και η χειμερινή του έκδοση – διαθέτει πυκνή, άψογη, καλοσυντηρημένη σηματοδότηση και κρεμαστές γέφυρες για διάσχιση των ποταμών. Επίσης εκτεταμένοι διάδρομοι από

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

σανίδες, με ανάπτυγμα αρκετών χιλιομέτρων, συμβάλλουν αποφασιστικά στο να αποφεύγουν οι πεζοπόροι το βύθισμα των πελμάτων στους βούρκους. Και τέτοιοι υπήρχαν πολλοί εξαιτίας των πολλών υπόγειων νερών και έγιναν περισσότεροι όταν έπιασε βροχή. Οι συνθήκες πορείας δυσκόλεψαν και το τερέν φυτευτής πέτρας με συνδυασμό λάσπης έκαναν το περπάτημα ανυπόφορο. Ευτυχώς κάπου εκεί, στα μέσα της διαδρομής μας, στο ψηλότερο σημείο της πορείας, στο πέρασμα Tjäktja (1200μ) φτάσαμε στο καταφύγιο ανάγκης στον αυχένα του βουνού. Απέριττο, πεντακάθαρο με δύο παγκάκια για ύπνο, ένα τραπέζι, λίγα εφόδια άλλων πεζοπόρων, μια μικρή ξυλόσομπα κι ένα τσεκούρι με κορμούς

δέντρων και απόθεμα ξύλων. Ζεσταθήκαμε, oι βροντές συνεχίστηκαν, η καταρρακτώδης βροχή επίσης. Το επόμενο καταφύγιο όμως μας περίμενε. Προωθηθήκαμε στην κοιλάδα Tjäktavagge, ακολουθώντας τη ροή του ποταμού. Το καταφύγιο Singi επιτέλους μπροστά μας, μετά από 10ωρη πορεία. Ζεστό φαγητό, συνομιλία με τη διεθνή παρέα (Ισραηλινοί, Γερμανοί, Γάλλοι, Δανοί) και ύπνος από νωρίς. Έτσι δυστυχώς χάσαμε το Βόρειο Σέλας, πετύχαμε όμως ένα πέπλο χιονιού που κατέβηκε στα χαμηλά και δημιούργησε συνθήκες παγετού. Το σκηνικό κατόπιν άλλαξε αρκετά καθώς αφήσαμε την αλπική ζώνη και μπήκαμε ξανά σε τυπικά Λαπωνικά δάση με σημύδες, έλατα και πεύκα. Και μετά από ένα ανηφορικό γυμνό οροπέδιο «πέσαμε» στην μεγάλη λίμνη Langas. Διάσχιση με βάρκα και οδηγό λίγο πριν την τελευταία διανυκτέρευση στις σκηνές στα υψίπεδα απέναντι από τους μεγάλους παγετώνες του Sarek Nationalpark. Με την ευεργετική σιωπή του τοπίου να διακόπτεται από φωνές λύκων από κάπου μακρυά. Να μη θες να τελειώσει.

Ιωαννίδης Α.Ε. Κοζάνη - Πτολεµαΐδα 24610 25048 - 24630 53790

welcome@ioannidisae.com

24610 29844-5

info@ioannidisae.gr

11 Ιωαννίδης Α.Ε. Κοζάνη - Πτολεµαΐδα

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Αυχένας Νιάλας

ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΑΓΡΑΦΑ Τρεις μέρες στα μαγικά Άγραφα.

Α

ν δεν έχεις επισκεφτεί ποτέ τα Άγραφα και πρόκειται να το κάνεις, καλό είναι να ξεχάσεις ό,τι είχες στο μυαλό σου και ό,τι φανταζόσουν για αυτά. Γιατί είναι από τις περιπτώσεις που η πραγματικότητα ξεπερνάει κατά πολύ τη φαντασία. Είναι εντυπωσιακό το πως υπάρχει ακόμα και σήμερα ένα δίκτυο χωριών και οικισμών που επικοινωνούν μεταξύ τους μόνο με χωματόδρομους αρκετών χιλιομέτρων. Είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό ότι σε αυτούς τους δρόμους, την περίοδο του καλοκαιριού έχει κίνηση.

12

Της Εύας Αραμπατζή Μέρα 1η Προσεγγίσαμε τον ορεινό όγκο των Αγράφων αργά το απόγευμα αφήνοντας πίσω μας το Μουζάκι, σε μια ώρα όπου το φως απαλαίνει με το ροζ και τις πιο απότομες κόψεις. Ανεβαίνοντας το δρόμο προς Πετρίλο, εντυπωσιακές κορυφές μας κλείνουν τον ορίζοντα. Στόχος μας, τα Επινιανά, στα νότια και το φαράγγι του Ασπρορέματος, το οποίο θα το διασχίζαμε την επόμενη μέρα. Σταματήσαμε στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου Βλασίου, λίγο πριν τη διασταύρωση για Πετρίλο και Βλάσι. Ήταν η πρώτη επαφή που είχα με τον ορεινό όγκο και προσπαθούσα να αντιστοιχίσω τις απέναντι κορυφές με όποιο όνομα μου ΄ρχεται στο νου. Στον αρχικό σχεδιασμό ήταν να διανυκτερεύσουμε στην εκκλησία για να μη μας πιάσει νύχτα στον χωματόδρομο που προσέγγιζε τα Επινιανιά. Τελικά, μετά από σύντομη διαβούλευση αποφασίζουμε να συνεχίσουμε μέχρι το σημείο όπου αρχίζει ο χωματόδρομος και να κατασκηνώσουμε κάπου εκεί μέχρι το επόμενο πρωί όπου θα ξεκινούσαμε με το πρώτο φως.

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Μετά το Πετρίλο όπου είχε απροσδόκητα πολύ κόσμο – παραμονή δεκαπενταύγουστου – πήραμε πληροφορίες από διερχόμενο οδηγό για τον κατάσταση του δρόμου για Επινιανιά, ο οποίος μας πληροφόρησε ότι πρόκειται για χωματόδρομο σε πολύ κατάσταση και που τα αυτοκίνητά μας τον έβγαζαν άνετα. Έτσι μετά τον Μάγειρο, κόψαμε αριστερά από την άσφαλτο και μπήκαμε στον χωματόδρομο, όταν άρχιζε να βραδιάζει. Στα πρώτα πέντε χιλιόμετρα ο χωματόδρομος ήταν φαρδύς με ήπιες κλίσεις μέχρι που φτάσαμε στη διασταύρωση για το Τροβάτο και μας κατάπιε το έρεβος του φαραγγιού του ρέματος της Κουστέσας. Ο δρόμος έγινε πιο στενός, με μεγάλη κατηφορική κλήση, χωρίς επικίνδυνα περάσματα αλλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι – διανύαμε και περίοδο νέας Σελήνης – με μόνο οδηγό την οθόνη του GPS. Παρήγορο μου φαινόταν το γεγονός ότι σε όλη την πορεία υπήρχαν στύλοι ρεύματος. Κατεβαίνοντας συναντήσαμε δύο αυτοκίνητα ντόπιων που ανέβαιναν για Πετρίλο νυχτιάτικα. - Καλά πάτε παιδιά! Μετά το Τροβάτο θα αφήσετε τη διασταύρωση με την άσφαλτο και θα συνεχίσετε. Ναι!Ναι! Χωματόδρομος, αλλά καλός. Περάσαμε τη διασταύρωση για Κουστέσα και αρχίσαμε να ανηφορίζουμε για Τροβάτο. Μικρή στάση για ανασύνταξη στην είσοδο του χωριού και στα επόμενα εφτά χιλιόμετρα ο χωματόδρομος σταματούσε στη γέφυρα του Αγραφιώτη. Μετά από εικοσιεννιά χιλιόμετρα χωματόδρομο φτάσαμε νύχτα στα Επινιανά, που απλώνονται αμφιθεατρικά και με μεγάλη κλίση κάτω από την Τσούμα, και μαζί σε ένα παράλληλο σύμπαν, όπου παιδιά παίζουν στο ηρώο μπροστά από τη εκκλησία, άλλα μικρότερα παρακολουθούν ταινία κινουμένων σχεδίων σε εκράν στημένο στην πλατεία, παρέες εφήβων με παγωτά και μπύρες κάνουν βόλτες και οι δύο ταβέρνες του χωριού είναι γεμάτες. Στήσαμε σκηνές στο γρασίδι στην αυλή του σχολείου, σε ένα γήπεδο μικρών διαστάσεων. Οι πιτσιρικάδες έχουν μαζευτεί στην απέναντι παιδική χαρά και μας παρακολουθούν. Ο πιο ξεψαρωμένος μας ρώτησε τι ώρα θα φύγουμε το πρωί γιατί είχαν κανονίσει αγώνα για τις έντεκα.

Μέρα 2η 06:30πμ. Ένας συνεχής χτύπος ακούγεται έξω από τη σκηνή, σαν μπαστούνι τυφλού που χτυπάει το δρόμο, και ανοίγοντας τα μάτια μετά από έναν ανήσυχο ύπνο φαντάζομαι κάποιον τυφλό παππού να ξυπνάει αξημέρωτα και να παίρνει τους πλακόστρωτους δρόμους με τη δροσιά του πρωινού. Βγάζω το κεφάλι έξω από τη σκηνή, ο ήλιος είναι ακόμα πίσω από τις κορυφές κάνοντας έντονο το περίγραμμά τους, ο αέρας μου χτυπάει το πρόσωπο και ο δρυοκολάπτης ξαφνικά σταματάει να χτυπάει το δέντρο από πάνω μας.

13

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Επιστρέψαμε προκειμένου να προλάβουμε να δούμε και τον ομώνυμο οικισμό των Αγράφων. Μετά τη διασταύρωση για το Τροβάτο συνεχίσαμε για Άγραφα όπου ο χωματόδρομος διακόπτεται από τμήματα ασφάλτου. Περάσαμε τον καταπράσινο Μύλο των Αγράφων και το καφενείο δίπλα από το ποτάμι, όπου θα έπρεπε να είχαμε κάνει στάση. Όταν φτάσαμε στον οικισμό η κατάσταση είναι η ίδια με την εικόνα που αντικρίσαμε την προηγούμενη μέρα. Παιδιά να παίζουν στην αυλή του σχολείου, να ακούνε μουσική και να ετοιμάζουν πάρτι για το βράδυ. Ενώ στο καφενείο της πλατείας και στις αυλές των σπιτιών, είναι μαζεμένες οικογένειες που συναντήθηκαν για τον δεκαπενταύγουστο. Επίσκεψη στα σημεία ενδιαφέροντος του χωριού, καφέ στην πλατεία και επιστροφή στα Επινιανά, το χωριό μας πλέον. Μέρα 3η

Συνεπείς στον λόγο μας και ένεκα του επερχόμενου ποδοσφαιρικού αγώνα μαζεύουμε σκηνές και υπάρχοντα και ετοιμαζόμαστε για την διάσχιση του φαραγγιού του Ασπρορέμματος, από το μονοπάτι που ενώνει τα Επινιανά με τον εγκαταλειμμένο οικισμό του Ασπρορέματος. Πρόκειται για καλά συντηρημένο μονοπάτι χωρίς δυσκολίες και τεχνικά περάσματα, εκτός από ένα σημείο μήκους ενός μέτρου όπου έχει υποχωρήσει η υποκείμενη λιθοδομή. Το μονοπάτι κινείται μέσα σε πυκνό δάσος αλλά το πιο εντυπωσιακό τμήμα του είναι οι λαξευμένες ορθοπλαγιές του φαραγγιού καθώς και τα χτιστά με πέτρα περάσματα. Διανύσαμε μια απόσταση πέντε χιλιομέτρων, μαζέψαμε ρίγανη και μέντα και κάναμε στάση στη γέφυρα που διασχίζει το Ασπρόρεμμα.

ΟΛΥΜΠΙΑ Κ. ΤΕΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΗ

11ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 40 - ΚΟΖΑΝΗ ΤΗΛ. 24610 34459 - 34492

Μυρίζει καφές! Ξυπνάω και είμαι μόνη μου στη σκηνή. Το sleeping bag δίπλα μου, μαζεμένο. Όταν βγαίνω έξω έχουν ήδη ξυπνήσει όλοι και πίνουν ζεστό καφέ στις μεταλλικές τους κούπες. Μαζεύουμε τη μικρή μας κατασκήνωση και αποχωρούμε. Ο προορισμός μας σήμερα είναι ο αυχένας της Νιάλας πάνω από τον οικισμό των Βραγγιανών. Κάνουμε μία στάση στη Μονή Στάνας, που βρίσκεται στο δρόμο μας και συνεχίζουμε για Βραγγιανά. Κατευθυνόμαστε προς Τροβάτο από τον χωματόδρομο που είχαμε πάρει νύχτα δύο πριν μέρες, μόνο που τώρα μπορούμε να δούμε το φαράγγι του Αγραφιώτη με τις απότομες ορθοπλαγιές στο σημείο που σμίγει με το Ασπρόρεμα και λίγο πιο κάτω την παλιά ξύλινη γέφυρα που ένωνε το μονοπάτι με τα Άγραφα. Διερχόμενο όχημα μας προειδοποιεί: Ένας – ένας παιδιά στη γέφυρα! Στη θέση Έλατος στρίβουμε για τα Βραγγιανά με στάση στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής όπου βρισκόταν η Σχολή Γραμμάτων Γούβας. Από εκεί συνεχίζουμε από την επαρχιακή οδό για Καρδίτσα. Στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου παίρνουμε τον χωματόδρομο που οδηγεί στον οικισμό Καμάρια και περνάει κάτω από τον αυχένα της Νιάλας όπου βρίσκεται και το ομώνυμο μνημείο για τα θύματα του Εμφυλίου. Μπαίνουμε στον χωματόδρομο έχοντας στα αρι-

14

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

στερά μας το Μπορλέρο και μετά από λίγο τον κάμπο της Καρδίτσας. Στη στροφή του δρόμου ορθώνεται μπροστά μας το Φλυτζάνι και αμέσως μετά απλώνονται τα αλπικά λιβάδια της Νιάλας. Κατευθυνόμαστε νότια, αφήνουμε το αυτοκίνητο σε ένα ασφαλές πλάτωμα και συνεχίζουμε τα υπόλοιπα τρία χιλιόμετρα που απομένουν για το μνημείο, με τα πόδια. Στην πορεία συναντάμε αγροτικό αυτοκίνητο, αφού στην περιοχή έχει αρκετές κτηνοτροφικές μονάδες. Το αυτοκίνητο ξεμακραίνει και χάνεται και η απόλυτη σιωπή του βουνού μας κυκλώνει. Μαζί και οι ιστορίες για όσα διαδραματίστηκαν εκεί ένα παγωμένο βράδυ τον Απρίλιο του ‘47. Αφήνουμε ένα λουλούδι στο λιτό, όπως αρμόζει, μνημείο και ανεβαίνουμε στον αυχένα. Βλέπουμε μέχρι την Καλιακούδα και τα Βαρδούσια, ενώ από κάτω μας τα χωριά των Αγράφων κρύβονται στις δασωμένες πλαγιές. Επιστρέφουμε στο αυτοκίνητο, παίρνουμε πίσω τον χωματόδρομο και το ταξίδι στα Άγραφα έχει τελειώσει μόλις φτάσουμε στον Άγιο Νικόλαο και πάρουμε τον δρόμο για την Καρδίτσα.

Μνημείο Εμφυλίου Νιάλας

Αντί επιλόγου: Αν αποφασίσετε να πάτε στα Άγραφα μην μείνετε σε σκηνές, αν δεν σας αρέσει να σας ξυπνήσουν αξημέρωτα τα κοκόρια, τα πουλιά του δάσους και κάθε μεγάλο έντομο που θα πετάει δίπλα σας. Αν δεν θέλετε να αντικρίσετε τον ήλιο να βγαίνει πίσω από την κορυφογραμμή με μια κούπα ζεστό καφέ στο χέρι, που θα έχετε ετοιμάσει με το νερό της διπλανής πηγής. Αν δεν θέλετε να σας καλημερίσει το μισό χωριό καθώς θα κόβετε βόλτες με το χαρτί υγείας υπό μάλης. Αν δεν θέλετε να την αράξετε το βράδυ στο γρασίδι για αστροπαρατήρηση, κρασί σε κούπες και κουτάκια μπύρες με τα πιο παράταιρα συνοδευτικά, μπισκότα, κρακεράκια, κεφτεδάκια κλπ. Μπορείτε να βρείτε και ξενώνες.

15

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΛΙΓΟΙ ΒΑΔΙΖΟΥΝ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΙΑ

Ο

Ράινχολντ Ανδρέας Μέσνερ είναι Ιταλός ορειβάτης, εξερευνητής και συγγραφέας από τη γερμανόφωνη ιταλική αυτόνομη επαρχία του Νότιου Τυρόλο. Μεγάλωσε στο Βίλνες (Villnöß) και πέρασε τα πρώτα του χρόνια ορειβατώντας στις Άλπεις ιδιαίτερα στους Δολομίτες. Στα είκοσί του χρόνια συγκαταλέγονταν ήδη ανάμεσα στους καλύτερους Ευρωπαίους ορειβάτες. Κατά τη δεκαετία του 1960, ο Μέσνερ εμπνευσμένος από τον Χέρμαν Μπουλ, (Hermann Buhl), έγινε από τους πρώτους ενθουσιώδεις υποστηρικτές του αλπικού στυλ ορειβασίας στα Ιμαλάια, δηλαδή της αναρρίχησης με πολύ ελαφρύ εξοπλισμό και ελάχιστη εξωτερική βοήθεια. Ενώ θεωρούσε το στυλ αποστολής – "τακτική πολιορκίας" – ασεβές προς τη φύση και τα βουνά. Η πρώτη μεγάλη ανάβαση του Μέσνερ στα Ιμαλάια έγινε το 1970, στην όψη Ρουπάλ του Νάνγκα Παρμπάτ (8.125 μ.). Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Μέσνερ αποφάσισε να αντιμετωπίσει την πρόκληση να ανέβει στο Έβερεστ χωρίς βοηθητικό οξυγόνο, λέγοντας ότι είτε θα το έκανε με καθαρό τρόπο ή καθόλου. Το 1978, έφτασε στην κορυφή του Έβερεστ με τον Χάμπελερ. Ήταν η πρώτη φορά που εκτέθηκε κάποιος, σε τέτοιο υψόμετρο χωρίς βοηθητικό οξυγόνο.

16

Tου Κώστα Τσιώνη

Οι Μέσνερ και Χάμπελερ απέδειξαν ότι ήταν δυνατό αυτό που ορισμένοι γιατροί, ειδικοί και ορειβάτες, θεωρούσαν ανέφικτο. Επανέλαβε το επίτευγμα από την πλευρά του Θιβέτ το 1980 κατά την εποχή των μουσώνων. Είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να ανέβει κάποιος μια κορυφή 8.000μ., χρειάζεται πολύ μεγάλη προσπάθεια και τουλάχιστον δύο μηνών προετοιμασία. Και οι έμπειροι προειδοποιούν, πως όταν βρεθείς στην επικίνδυνη ζώνη, θα πρέπει να έχεις την λογική και το κουράγιο να σκεφθείς πως από αυτήν και μετά, η αθανασία απέχει μόνο λίγες αναπνοές από τον θάνατο. Το 1986 ο Μέσνερ έγινε ο πρώτος ορειβάτης που συμπλήρωσε τις 14 κορυφές πάνω από 8.000 μέτρα, σε 16 χρόνια. Τα καταπληκτικά επιτεύγματα στο Έβερεστ, αλλά και σε άλλες κορυφές σε όλον τον κόσμο, του απέδωσαν τη θέση του μεγαλύτερου αναρριχητή στην ιστορία. Όμως την άνοιξη του 2019 ο κόσμος της Ορειβασίας άρχισε να μιλά για έναν τρελό από το Νεπάλ. Κανείς δεν τον ήξερε από πριν. Όλοι ρωτούσαν ποιος είναι ο Νιμς Περσα (NimsDai Purja). Ένας πολιτογραφημένος Βρετανός ορειβάτης γεννημένος στο Νεπάλ και κάτοχος πολλαπλών παγκόσμιων ρεκόρ ορειβασίας. Πριν ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του στην ορειβασία, υπηρέτησε στον Βρετανικό στρατό και σε μονάδα ειδικών

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

δυνάμεων του Βασιλικού Ναυτικού. Και το ενδιαφέρον όλων γι’ αυτόν μεγάλωσε, όταν ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο, εξωπραγματικό, ασύλληπτο για την κοινή λογική σχέδιο: Να ολοκληρώσει και τις 14 κορυφές των οκτώ χιλιάδων μέτρων σε επτά μήνες. Ο Purja ανέβηκε στο πρώτο βουνό στις 23 Απριλίου 2019 και ολοκλήρωσε την πρώτη φάση των έξι κορυφών του ‘’Project Possible’’ στις 24 Μαΐου 2019: Annapurna, Dhaulagiri, Kanchenjunga, Έβερεστ, Lhotse και Makalu. Ανέβηκε με τους Sherpas Mingma Gyabu "David" Sherpa, Lakpa Dendi (Zekson Son), Geljen Sherpa και Tensi Kasang, μεταξύ και άλλων ορειβατών. Οι τελευταίες πέντε κορυφές του προγράμματος, αναρριχήθηκαν σε μόλις 12 ημέρες. Κατέρριψε το προηγούμενο ρεκόρ Γκίνες ανεβαίνοντας στο Έβερεστ, στο Λότσε και στο Μακάλου μέσα σε 2 ημέρες και 30 λεπτά. Εκτός από την ταχύτερη ανάβαση, με συμπληρωματικό οξυγόνο, των 14 ψηλότερων βουνών στον κόσμο, ο Purja έσπασε τα ακόλουθα ρεκόρ: - Τα περισσότερα βουνά 8.000 μέτρων την Άνοιξη, σκαρφαλώνοντας τα έξι.

- Τα περισσότερα βουνά 8.000 μέτρων την καλοκαιρινή περίοδο, ανεβαίνοντας σε πέντε.

- Τον ταχύτερο χρόνο για την κατάκτηση των τριών ψηλότερων βουνών στον κόσμο, Έβερεστ, Κ2 και Καντσεντζούνγκα.

- Τον ταχύτερο χρόνο για την κατάκτηση των πέντε υψηλότερων βουνών στον κόσμο, Έβερεστ, Κ2, Καντσεντζούνγκα, Λότσε και Μακάλου.

- Τον τατχύτερο χρόνο για την κατάκτηση των κορυφών χαμηλότερα 8.000 μέτρα, Gasherbrum 1, 2 και Broad Peak.

- Τον ταχύτερο χρόνο για την κατάκτηση διαδοχικά τις κορυφές του Everest, Lhotse και Makalu σε 48 ώρες (ξεπερνά το δικό του προηγούμενο ρεκόρ 5 ημερών). Ενώ επιχειρούσε το Project Possible τον Μάιο του 2019, μια φωτογραφία που τραβήχτηκε από τον Purja που απεικόνιζε τον συνωστισμό στο Έβερεστ έγινε viral και προβλήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο.

Ο NimsDai Purja, μαζί με εννέα άλλους, από το Νεπάλ ορειβάτες, έγραψαν ισ τορία σ τις 16 Ιανουαρίου 2021 ως οι πρώτοι που ανέβηκαν το K2 στις δύσκολες καιρικές συνθήκες του χειμώνα. Η ομάδα του, που αποτελείται από τους Mingma David Sherpa, Mingma Tenzi Sher pa, Geljen Sherpa, Pem Chiri Sherpa, Dawa Temba Sherpa και τον ίδιο, μαζί με την ομάδα των Mingma Gyalje Sherpa (Mingma G), Dawa Tenjin Sherpa και Kilu Pemba Sherpa και Sona Sherpa από Seven Summits Treks και ανέβηκε επιτυχώς στο K2 στις 16:58 τοπική ώρα του Πακιστάν. Αυτή είναι η πρώτη επιτυχημένη χειμερινή αποστολή στο K2 μετά από πολλές προσπάθειες από το 1987. Ο Purja ήταν το μόνο μέλος της ομάδας που έφτασε στην κορυφή χωρίς τη χρήση συμπληρωματικού οξυγόνου και έγινε το πρώτο άτομο που το έκανε. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι τις ημέρες εκείνες, οι καιρικές συνθήκες ήταν άσχημες ακόμα και στις χαμηλότερες βάσεις, στους πρόποδες του Κ2, με αποτέλεσμα να χαθεί κάποιος υπολογίσιμος εξοπλισμός, ο οποίος συνέβαλλε στο να αποθαρρύνει όλες τις ομάδες που σκόπευαν να πραγματοποιήσουν το όνειρο της ζωής τους. Με την εμφάνιση αλλά και την ενθάρρυνση όλων αυτών, από την ομάδα του Πέρσα, ένωσαν τις δυνάμεις τους, και σαν μια ομάδα, ανέβηκαν όλοι στην κορυφή πραγματοποιώντας ένα όνειρο ζωής που για κάποιους ήταν η δεύτερη προσπάθεια, και ίσως η τελευταία. Πηγές: bbc.co.uk/sport - skysports.com = nimsdai.com el.m.wikippedia.org

17

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ

ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ Tης Λένας Γκατζόφλια

Τ

ο ορεινό περιβάλλον κρύβει αρκετούς και διαφορετικής μορφής κινδύνους σε σχέση με το αστικό. Ο επισκέπτης οφείλει να αναγνωρίζει και να κατανοεί αυτή την παραδοχή και να αποδέχεται το ρίσκο που περιλαμβάνει μια δραστηριότητα στο βουνό. Η γνώση και η ενημέρωση είναι σύμμαχοι ώστε η ημέρα έξω να κυλά με τα λιγότερα απρόοπτα. Παραδοσιακά, διακρίνονται δύο κατηγορίες κινδύνων, οι αντικειμενικοί και οι υποκειμενικοί.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΊ ΚΊΝΔΥΝΟΙ Προέρχονται από το περιβάλλον και δεν επηρεάζονται από ανθρώπινες προθέσεις. Επηρεάζονται όμως από την παρουσία του ανθρώπου. Η έκθεση σε αυτούς μπορεί να περιοριστεί με σωστές αποφάσεις.

• Άγρια ζώα. Τα ζώα δεν επιτίθενται παρά μόνο αν νοιώσουν ότι κινδυνεύουν τα μικρά τους, ο

18

ζωτικός τους χώρος ή νοιώθουν ότι απειλείται η τροφή τους. Από όλα τα άγρια ή ημιάγρια ζώα τα πιο επικίνδυνα είναι τα τσοπανόσκυλα. Αποφύγετε να περνάτε κοντά στο κοπάδι που φυλάνε, μη γυρίσετε ποτέ την πλάτη σας σε αυτά και μην τρέχετε για να τα αποφύγετε. Επίσης, τα ερπετά. Αν και κανένα φίδι στην Ελλάδα δεν είναι θανατηφόρο ή πολύ τοξικό. Το πιο επικίνδυνο είναι η οχιά, αλλά δεν επιτίθεται παρά μόνο αν πέσετε πάνω της. Τις ζεστές ώρες προτιμά τις σκιές κάτω από πέτρες ή πεσμένα φύλλα, ενώ τις κρύες μέρες θα την βρείτε συχνά να λιάζεται πάνω σε κάποιο μονοπάτι. Αν δεν βάζετε τα χέρια σας κάτω από πέτρες και μέσα σε χαραμάδες απρόσεκτα, μάλλον δεν θα σας τσιμπήσει ποτέ κάποιος σκορπιός.

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

• Λιθοπτώσεις. Στα ελληνικά βουνά οι λιθοπτώσεις συμβαίνουν κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά από καταρρακτώδεις βροχές. Στα ψηλότερα βουνά ακολουθείται η διαδικασία αποσάθρωσης. Οι διαφορές θερμοκρασίας και οι συστολές-διαστολές του πάγου κάνουν τις πιο χαλαρές πέτρες να ξεκολλάνε και να πέφτουν. Προς το μεσημέρι αν οι μέρες είναι ζεστές ο επιφανειακός πάγος λιώνει και ακόμα περισσότερες πέτρες πέφτουν. Μπορείτε να αναγνωρίσετε αν μια πλαγιά ρίχνει πέτρες ως εξής: πέτρες χρώματος κίτρινου ή κόκκινου στη βάση σημαίνει λιθοπτώσεις.

• Καιρικές συνθήκες. Είναι ένας σημαντικός αντικειμενικός κίνδυνος που σε πολλές περιπτώσεις επηρεάζει αρνητικά την έκβαση μιας εξόρμησης στη φύση. Η πρόγνωση, ο επαρκής εξοπλισμός και η σωστή διαχείριση απρόσμενων φαινομένων, είναι τα μέσα αντιμετώπισης του κίνδυνου αυτού. ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΊ ΚΊΝΔΥΝΟΙ Προέρχονται από τις αποφάσεις και την συμπεριφορά του ανθρώπου. Η άγνοια, η απειρία, η επιπολαιότητα και η κούραση είναι οι συνηθέστερες αιτίες ορειβατικών ατυχημάτων.

• Άγνοια. Από έλλειψη γνώσεων ή έλλειψη αντίληψης των αντικειμενικών κινδύνων. Η απόκτηση γνώσεων μπορεί να χωριστεί σε γενικές γνώσεις για το αντικείμενο και σε ειδικές, για τον τόπο και τις συνθήκες. Οι γενικές γνώσεις αποκτούνται από βιβλία, σχολές και από την εμπειρία. Οι ειδικές γνώσεις, με καίριες ερωτήσεις και ενημέρωση από γνώστες της περιοχής με εμπειρία σε αντίστοιχες δραστηριότητες.

• Απειρία. Η έλλειψη δεδομένων πρέπει να αντιμετωπίζεται πάντα με την υιοθέτηση πιο

συντηρητικών διαδικασιών (υπολογισμός χρόνου, αμφίβολες καταστάσεις κλπ). Αν κάποιος θέλει να συνοδεύσει ομάδες, στην αρχή οφείλει να το κάνει με πιο έμπειρους και να ακούει προσεκτικά τις ιστορίες τους!

• Επιπολαιότητα. Πως ελέγχεται; Με την εμπειρία και την καλή καθοδήγηση. Αλλά και την αυτογνωσία. Θέστε τα ερωτήματα ποιος είμαι, τι θέλω, τι ξέρω, γιατί το κάνω και απαντήστε με ειλικρίνεια. Μη προεκτείνεται ποτέ τη δράση σας πέρα από τις πραγματικές σας ικανότητες.

• Κούραση. Η κούραση εμφανίζει συμπτώματα άλλοτε ευκολοδιάκριτα και άλλοτε αντίστοιχα με κάποιες ασθένειες που συχνά εμφανίζονται στο βουνό. Η κούραση μπορεί να προέρχεται από αϋπνία, έλλειψη τροφής, άγχος, υπερδιέγερση, φόβο, ασθένεια, τραυματισμό, αδυναμία αντιμετώπισης των συνθηκών. Τα συμπτώματα εμφανίζονται ως: αδυναμία συγκέντρωσης, αδυναμία επιβολής δύναμης, εξασθένηση σώματος-πνεύματος, σύγχυση, απώλεια ελέγχου. ΑΝΤΙΜΕΤΏΠΙΣΗ ΚΡΊΣΕΩΝ Συχνά έξω στο βουνό συμβαίνουν αναπάντεχα, κρίσεις, που μπορεί πολύ γρήγορα να κλιμακωθούν αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά. Αποφασιστικότητα και θετική καθοδήγηση είναι τα όπλα του επικεφαλής για να κρατήσει υψηλό το ηθικό της ομάδας και να αποτρέψει τα χειρότερα. Με τον όρο κρίση υπονοείται γενικότερα η αδυναμία να ακολουθηθεί το πρόγραμμα της εξόρμησης λόγω εξωγενών παραγόντων (π.χ. καιρός) ή ανθρώπινων (π.χ. τραυματισμός), που αναγκάζουν την ομάδα ή μέλος της να εγκαταλείψει την εκδρομή ή στην καλύτερη περίπτωση να τροποποιήσει σημαντικά το πρόγραμμα. Μία κρίση δεν είναι κατ’ ανάγκη καταστροφή. Είναι ένα ιδιαίτερο γεγονός που απαιτεί ιδιαίτε-

19

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ρη αντιμετώπιση. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα μοντέλα και κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Παρακάτω ωστόσο, δίνονται κάποιες συμβουλές που δεν αποτελούν βέβαια κανόνες, ούτε είναι η μοναδική ανταπόκριση που μπορεί να έχει κάποιος.  Αναλάβετε άμεση δράση όταν προκύψει πρόβλημα σε μέλος της ομάδας. Οι επιλογές είναι περιορισμένες: Φροντίστε το θύμα, φροντίστε και την υπόλοιπη ομάδα!  Μείνετε ήρεμοι, ψύχραιμοι, εμπνεύστε εμπιστοσύνη στην ομάδα, δείξτε ότι η κατάσταση αντιμετωπίζεται με γνώση και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.  Μιλάτε με σιγουριά, αυτοπεποίθηση και πειστικότητα και μη φωνάζετε.  Αξιολογήστε την κατάσταση. Καθορίστε τη φύση της κρίσης και το είδος της αντιμετώπισης που απαιτεί (πχ Πρώτες Βοήθειες, αναζήτηση χαμένου ατόμου).  Συνεχίστε να επαναξιολογείτε την κατάσταση και να αναπροσαρμόζετε τη δράση σας αν είναι απαραίτητο.  Αναπτύξτε σχέδιο αντιμετώπισης. Αυτό θα πρέπει να βασίζεται στη φύση της κρίσης. Ζητήστε από την υπόλοιπη ομάδα να κάνουν προτάσεις, κάποιοι μπορεί να έχουν καλές ιδέες.  Μοιράστε αρμοδιότητες. Ορίστε κάποιους να επιτελέσουν δευτερεύουσες εργασίες και βρείτε ένα τρόπο να απασχολείται όλη η ομάδα. Μη διστάσετε να περάσετε ακόμη και σημαντικές ευθύνες σε μέλη που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία σε κάτι από εσάς (π.χ. ένας γιατρός στις Α’ βοήθειες). Το επόμενο στάδιο αφορά στο αν η κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί με επάρκεια από την ομάδα ή απαιτείται εξωτερική βοήθεια (π.χ. οργανωμέ-

20

νη διάσωση) και αν επιβάλλεται μερική ή ολική διαφυγή - επιστροφή. Ο όρος διαφυγή χρησιμοποιείται σαν ένας γενικός όρος για τη αποχώρηση κάποιων από μια εξόρμηση. Η ασφάλεια είναι ο βασικότερος παράγοντας για μία πετυχημένη ορεινή εξόρμηση μαζί με τη γνώση και τη σύνεση. Πάντα ψηλά!

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ

Σ

ε μία λιτή εκδήλωση, παρουσία μελών κ αι φί λων, ο Σ ύλ λο γο ς Ε λ λήνων Ορειβατών Κοζάνης (Σ.Ε.Ο Κοζάνης), πραγ ματοποίησε την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας, στο καταφύγιο του Συλλόγου, σ την τοποθεσία Σμα'θκο. Την ε κδή λωσ η τίμησαν με την παρουσία τους ο Υφυπουργός Αρμόδιος για Θέματα Μεταφορών, Μιχάλης Παπαδόπουλος, η Αντιπεριφερειάρχης Π. Ε. Κοζάνης, Κατερίνα Δαδαμόγια, ο Πρόεδρος του ΟΑΠΝ και ε κπρόσωπος του Δήμου Κοζάνης, Ζήσης Μάρας και ο επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης Κοζάνης "Κοζάνη Τόπος να Ζεις", Χάρης Κουζιάκης. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ανακηρύχθηκαν Επίτιμα Μέλη, για τη διαχρονική προσφορά τους στο Σύλλογο και στην ορειβασία, οι κ.κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος, ΖήσηςΚοντογουνης, Δημήτρης Καλιακούδας και Σάκης Στραβού. Επίσης, για την προσφορά τους στον Σύλλογο βραβεύτηκαν, οι κ. κ. Νίκος Μάτσος, Γιώργος Μόσ χος, Πασ χά λης Μπιμπίρης, Πάνος Μπότσογλου, Κώστας Τσιώνης και Νίκος Σκαρκαλάς. Ο Σ.Ε.Ο Κοζάνης εύχεται σε όλα τα μέλη και τους φίλους του "Καλή Ορειβατική Χρονιά" και "Πάντα ψηλά".

ΕΥΧΑΡΙΣΤΉΡΙΟ Το Δ.Σ. του ΣΕΟ Κοζάνης ευχαριστεί το επίτιμο μέλος του κ. Ζήση Κοντογούνη για τη δωρεά χρηματικού ποσού αξίας 100,00€ προς τον Σύλλογο.

21

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ Tου Σπύρου Γκαραβέλλα ΡΟΥΧΙΣΜΟΣ Α/Α 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

ΕΙΔΟΣ Ορειβατικές μπότες Αθλητικά παπούτσια ορεινού τρεξίματος Καπέλο (πλατύγυρο μη με μπέρτα) Γκέτες Μαντήλι (Buff) Γάντια (Λεπτά) Αδιάβροχο Fleece (100αρι με προστασία) Fleece (200αρι ή 300αρι με προστασία) Κάλτσες χειμερινού βουνού Πουπουλένιο μπουφάν ή 2ο fleece 2 Zεύγη αδιάβροχα διαπνέοντα γάντια Σκούφος Ισοθερμικά εσώρουχα (πάνω-κάτω)

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑI -

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ NAI ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΝΑΙ

ΝΑΙ

ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Α/Α ΥΛΙΚΑ 1. Ελαστικός επίδεσμος (8-12cm) 2. Αντισηπτικό σε μικρή συσκευασία (Ιώδιο ή Bedadin) Αποστειρωμένες γάζες μεσαίου μεγέθους 15x30cm (4-5 3. τεμάχια) 4. Αυτοκόλλητη ταινία (tape) 5. Επιθέματα για φουσκάλες στα πόδια 6. Αντηλιακή κρέμα με υψηλό δείκτη προστασίας (30-50) 7. Lipstick για τα χείλια 8. Παυσίπονα (π.χ. Depon-Panadol-Ασπιρίνη) 9. Ηλεκτρολύτες σε σκόνη ή αναβράζοντα δισκία 10. Προσωπικά φάρμακα

22

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

ΕΙΔΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Α/Α 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

ΕΙΔΟΣ Σακίδιο 20-45 lt Μπατόν- ορειβατικό μπαστούνι Φακός κεφαλής με εφεδρικές μπαταρίες Αλουμινοκουβέρτα Παγούρι 1-1.5lt Θερμός 0,5-1lt (για ζεστό ρόφημα) Γυαλιά ηλίου με δείκτη προστασίας 3 ή 4 Μάσκα θυέλλης (μάσκα σκι) Σουγιάς GPS ή πυξίδα και χάρτης (υπάρχει στα κινητά σε εφαρμογή) Σφυρίχτρα

3 ΕΠΟΧΩΝ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ

ΝΑΙ

ΝΑΙ

ΝΑΙ

ΝΑΙ

Τα παραπάνω αφορούν τις συνήθεις ημερήσιες εξορμήσεις που πραγματοποιεί ο σύλλογος κατά βάση στα Ελληνικά βουνά με υψόμετρο κάτω από 2.918 μ. Πριν από κάθε εξόρμηση μπορείτε να παίρνετε πληροφορίες σχετικά με τον εξοπλισμό που θα χρειαστείτε από τον σύλλογο 2461025909 ή στο seokozanhs@yahoo.gr. Σε περίπτωση πολυήμερων εξορμήσεων κάθε μία από αυτές είναι διαφορετική και θα προηγείται ενημέρωση για όσους θέλουν να συμμετάσχουν.

23

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31 Βέρμιο - Κορυφή Φλάμπουρο

Αρναία - Ταξιάρχης

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

02

Κυριακή ΨΗΛΌΣ ΑΪ ΛΙΑΣ ΚΟΖΆΝΗΣ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

06

ΣΜΆΘΚΟ.

16

ΚΟΡΥΦΗ ΧΑΡΒΑΤΑ (ΣΟΧΟ) Διάσχιση.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας - Τ. Στάμος Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 4

Συντ.: Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5:30

Κυριακή ΒΈΡΜΙΟ

Κυκλική Διαδρομή.

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

13 20

Κυριακή ΡΟΔΙΑΝΗ ΚΤΕΝΙ Κυκλική Διαδρομή.

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

24

Κυριακή ΒΕΡΜΙΟ

Κορυφή Αρσούμπασι 1.874μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 4

ΓΚΙΌΖ ΤΕΠΈ (ΣΚΟΠΌΣ) Συντ.: Ε. Αραμπατζή Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

ΣΜΑ'ΘΚΟ

ΑΡΣΟΥΜΠΑΣΙ (ΣΕΛΙ)

Κυριακή Κυκλική Διαδρομή.

Κυριακή ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ

ΑΠΌ ΓΑΛΆΝΙ.

30

ΒΕΡΤΙΣΚΟΣ

Κυκλική Διαδρομή.

ΚΟΡ. ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ ΑΠΌ Ι.Μ.ΒΑΖΕΛΏΝΟΣ.

23

Κυριακή

27

Τετάρτη ΒΑΣΙΛΊΤΣΑ

ΒΑΣΙΛΙΤΣΑ (ΓΟΜΑΡΑ) Κορυφή Γομάρα 2.126μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31 Μενοίκιο Όρος

Μπούρινος - Μεσσιανό Νερό

ΜΑΡΤΙΟΣ

06 13

Κυριακή ΑΠΟΚΡΙΕΣ

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

03

Κορυφή.

ΜΕΝΟΊΚΙΟ ΌΡΟΣ

Συντ.: ΟΛΕ - ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ Δ.Σ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Διάσχιση.

20

10

Συντ.: ΕΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ Δ.Σ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 7

Κυκλική διαδρομή.

25-27

ΟΡΗ ΤΣΑΜΑΝΤΑ

Kορυφή Μουργκάνα 1.806μ.

ΠΛΑΤΑΝΟΡΕΜΑ

Παρασκευή - Κυριακή

Κυριακή ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΒΑΣΗ ΜΕ ΕΟΣΙ

Κυριακή

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

ΒΊΤΣΙ

ΑΠΌ ΤΡΟΠΑΙΟΥΧΟ. ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΒΑΣΗ ΜΕ ΟΛΕ

Κυριακή

Συντ.: Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 4

Κυριακή

17

Κυριακή ΒΟΎΡΙΝΟΣ

ΤΡΙΉΜΕΡΗ ΕΞΌΡΜΗΣΗ

ΛΕΥΚΟΠΗΓΗ

Χολομώντας 1170μ. Θα ανακοινωθεί λεπτομερές πρόγραμμα.

Συντ.: Ζ. Τζέλλος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 8

Διάσχιση.

ΑΡΝΑΊΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΉΣ

24

Κυριακή ΠΑΣΧΑ

25

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31 Όλυμπος - Κορομηλιά

Πιέρια - Τούρλα

ΜΑΪΟΣ

01

Κυριακή ΠΙΕΡΙΑ

ΙΟΥΝΙΟΣ

04-05 Σάββατο - Κυριακή ΆΓΡΑΦΑ - ΛΊΜΝΗ ΠΛΑΣΤΉΡΑ

ΜΕΤΟΧΙ ΚΑΤΑΦΥΓΙ Διάσχιση.

ΒΟΥΤΣΙΚΑΚΙ.

Συντ.: Β. Βλαχάβα Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

8

Κορυφή Βουτσικάκι 2.154μ.

Συντ.: Β. Γκούτζιος Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 8

Κυριακή ΤΖΕΝΑ

Κορυφή μεγάλη Τζένα 2.182μ.

10-12

Συντ.: Β. Γκούτζιος Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 7

14-15

Σάββατο - Κυριακή ΚΑΚΑΡΔΙΤΣΑ

19

ΜΕ ΕΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Διάσχιση.

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

29

Κυριακή ΠΑΓΓΑΙΟ

ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΜΕΣΟΡΟΠΗΣ Κορυφή Αυγό 1.846μ.

Συντ.: Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 7 26

37Η ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΗ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ Συνάντηση.

Συντ.: Μέλη Δ.Σ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 8

ΒΥΘΟΣ - ΠΑΛΑΙΟΚΡΙΜΗΝΙ ΠΟΛΥΚΑΣΤΑΝΟ

Κυριακή ΑΣΚΙΟ.

Κορυφή 2.430μ.

Κυριακή

ΤΡΙΉΜΕΡΗ ΕΞΌΡΜΗΣΗ

Θα ανακοινωθεί λεπτομερές πρόγραμμα.

ΜΑΤΣΟΥΚΙ ΚΑΚΑΡΔΙΤΣΑ ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΒΑΣΗ ΜΕ ΕΟΣΙ.

22

Παρασκευή - Κυριακή

Συντ.: Μέλη Δ.Σ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5.

26

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ

ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ - ΜΠΑΡΜΠΑ ΓΚΟΡΤΣΙΑ . Διάσχιση.

Συντ.: Ε. Αραμπατζή Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31 Λίμνη Κατή

Αυγό - Βάλια Κάλντα

ΙΟΥΛΙΟΣ

03

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ

ΛΙΜΝΗ ΚΑΤΗ.

16-17

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

27

Κυριακή ΒΑΛΙΑ ΚΑΛΝΤΑ

ΜΕ ΕΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Διάσχιση.

Κορυφή Αυγό 2.177μ.

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 4

Συντ.: Ε. Αραμπατζή Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

Σάββατο - Κυριακή ΒΑΡΔΟΥΣΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. Συνάντηση.

Συντ.: Μέλη Δ.Σ. Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 6

27

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

Δροσοπηγή

Ελικωνας

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

03-04 Σάββατο - Κυριακή ΕΛΙΚΩΝΑΣ

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

02

ΕΛΙΚΩΝΑΣ ΜΕ ΑΧΟΛ

11

ΔΡΟΣΟΠΗΓΗ - ΚΕΡΑΣΟΒΟ Κορυφή Οχυρό 1878μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

Κυριακή ΛΑΚΜΟΣ

08-09 Σάββατο - Κυριακή ΓΥΦΤΙΣΣΑ

ΚΑΣΤΑΝΙΑΝΗ

Κορυφή Πρίζα 2.060μ.

Κορυφή Γύφτισσα 1.750μ.

Συντ.: Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 7

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας - Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 7

Σάββατο - Κυριακή ΜΕΤΕΩΡΑ

16

33Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΑΝΑΡΡΙΧΗΤΙΚΗ Συντ.: Μέλη Δ.Σ. Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6.

25

ΤΑΜΠΟΥΡΙ

Κορυφή Αρβανίτσα 1.547μ.

ΠΡΙΖΑ (ΣΥΡΡΑΚΟ)

17-18

Κυριακή

Κυριακή ΤΟΥΡΛΑ

ΒΡΥΣΗ ΚΥΝΗΓΩΝ ΤΟΥΡΛΑ Κορυφή Τούρλα 2.100μ.

Συντ.: Β. Βλαχάβα Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 7

Κυριακή ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ

ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ - ΦΛΕΓΚΑ Κορυφή Μαυροβούνι 2.175μ.

Συντ.: Ε. Αραμπατζή Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 6

23

Κυριακή ΛΑΚΜΟΣ

ΛΑΚΜΟΣ (ΓΚΟΥΡΑΣΑ) Κορυφή Γκουράσα 2.185μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΔΥΣΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 8

28-30 Παρασκευή - Κυριακή

ΤΡΙΉΜΕΡΗ ΕΞΌΡΜΗΣΗ

Θα ανακοινωθεί λεπτομερές πρόγραμμα.

28

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31 Τίταρος

Πιπερίτσα

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

06

Κυριακή ΣΟΥΒΛΕΡΗ

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

06

ΣΟΥΒΛΕΡΗ ΑΠΟ ΑΥΓΗ

Διάσχιση

Συντ.: Π. Αλμπάνης Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΕΥΚΟΛΗ - Ώρες Πορείας: 4

Κυριακή ΤΙΤΑΡΟΣ

ΔΡΟΣΟΠΗΓΗ - ΚΕΡΑΣΟΒΟ

11

Διάσχιση Καστανιά Λιβάδι Ελασσόνας

ΑΝΗΛΙΟ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΟΥ - ΓΙΟΥΖΕΛ ΤΕΠΕ - ΔΟΚΙΜΙ Κορυφή Δοκίμι 1.974μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 5

27

ΒΟΡΑΣ

Κορυφή Πιπερίτσα 1.998μ.

Συντ.: Ε. Αραμπατζή Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6.

Κυριακή ΜΕΤΣΟΒΟ

Κυριακή ΠΙΠΕΡΙΤΣΑ ΒΟΡΑΣ (ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ)

Συντ.: Ζ. Τζέλλος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 7

20

ΜΟΥΡΙΚΙ

ΜΟΥΡΙΚΙ - ΒΛΑΣΤΗ (ΓΟΥΡΟΥΝΟΧΑΡΑ)

Κορυφή Σουβλερή 1.291μ.

13

Κυριακή

18

Κυριακή ΟΛΥΜΠΟΣ

ΒΡΥΣΟΠΟΥΛΕΣ - ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ Κορυφή Βρυσοπούλες 2.699μ.

Συντ.: Σ. Γκαραβέλλας Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 4

Κυριακή ΒΙΤΣΙ

ΛΕΧΟΒΟ - ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ Διάσχιση

Συντ.: Τ. Στάμος Επίπεδο: ΜΕΤΡΙΑ - Ώρες Πορείας: 6

29

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

30

ΣΕΟ ΚΟΖΑΝΗΣ | ΤΕΥΧΟΣ 31

31

ΙΟ

ΤΑ

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ

ΣΙ

ΠΟ

ΤΗ

ΜΑ

ΧΡΟΝΙΑ

Α ΣΤΑ Κ

Υ