Sci560 AH Kannada (1)

ಚಟು​ುವಟಿಕೆ ಕೈ​ೈಪಿಡಿ

ಈ ಕೃ​ೃತಿಯು​ು CC BY-NC-ND 4.0 International License ಅಡಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಲಭ್ಯಯವಿದೆ. ಈ ಪರವಾ​ಾನಗಿಯು​ು ಈ ಸಾ​ಾಮಗ್ರಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಮಾ​ಾಧ್ಯಯಮ ಅಥವಾ​ಾ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸದಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರತಿಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ವಿತರಿಸಲು​ು ಮರು​ುಬಳಕೆದಾ​ಾರರಿಗೆ ಅನು​ುಮತಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಮೂ​ೂಲ ಸಾ​ಾಮಗ್ರಿ​ಿಗೆ ಮಾ​ಾರ್ಪಾ�ಾಡು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿರದಿದ್ದದರೆ ಮಾ​ಾತ್ರರ, ಅದರ ಬಳಕೆಯು​ು ವಾ​ಾಣಿಜ್ಯೇ​ೇ�ತರ ಉದ್ದೇ​ೇ�ಶಗಳಿಗಾ​ಾಗಿ ಇದ್ದದರೆ ಮಾ​ಾತ್ರರ, ಮತ್ತು​ು� ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಕರ್ತತರಿಗೆ ಆ್ಯಯಟ್ರಿ​ಿಬ್ಯೂ�ೂಶನ್ ನೀ​ೀಡಲಾ​ಾದರೆ ಮಾ​ಾತ್ರರ ಪ್ರರತಿಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ವಿತರಿಸಲು​ು ಅನು​ುಮತಿ ಇರು​ುತ್ತತದೆ. ಈ ಕೃ​ೃತಿಯು​ು, ಲಾ​ಾಭೋ�ೋದ್ದೇ​ೇ�ಶವಿಲ್ಲಲದ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಾ​ಾರ್ವವಜನಿಕ ಸಂ​ಂಸ್ಥೆ​ೆಯಾ​ಾದ ಸೈ​ೈನ್ಸ್​್ ಗ್ಯಾ�ಾಲರಿ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರಿನಿಂ​ಂದ 2026ರಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರಕಟವಾ​ಾಗಿದೆ. ಅನ್ಯಯಥಾ​ಾ ನಮೂ​ೂದಿಸಿರದ ಹೊ​ೊರತು​ು, ಈ ಕೃ​ೃತಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಬಳಸಲಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಚಿತ್ರರಗಳು​ು ಆಯಾ​ಾ ವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಸಂ​ಂಸ್ಥೆ​ೆಗಳಿಗೆ ಸೇ​ೇರಿವೆ. ಈ ಕೃ​ೃತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿಗಾ​ಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ​ಿಗೆ ಭೇ​ೇಟಿ ನೀ​ೀಡಿ: https://bengaluru.sciencegallery.com

“ಕೆಲವು​ು ಸಂ​ಂಗತಿಗಳು​ು ಅಲ್ಲೆ​ೆಲ್ಲೋ�ೋ� ಸು​ುಮ್ಮಮನೇ​ೇ ತಮ್ಮಮ ಪಾ​ಾಡಿಗೆ ತಾ​ಾವು​ು ಇರು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಲು​ು ಕಾ​ಾಯು​ುತ್ತಿ​ಿವೆ.” - ಜಾ​ಾನ್ ಬಾ​ಾಯ್ನ್​್ ಆತ್ಮೀ​ೀ�ಯ ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಕರೆ, ನೀ​ೀವು​ು ನಿತ್ಯಯವೂ​ೂ ನಿಮ್ಮಮ ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ ಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ಡು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ. ಆದರೂ�, ನಗರದ ಎಷ್ಟೊಂ�ಂ�ದು​ು ಮಜಲು​ುಗಳು​ು ಕಣ್ಣಿ​ಿಗೆ ಬೀ​ೀಳದೇ​ೇ ಹೋ�ೋಗು​ುತ್ತತವೆ. ನಿಮ್ಮಮ ಪಾ​ಾದದಡಿಯ ರಸ್ತೆ​ೆಯ ಹಿಂ​ಂದೆ ನಗರ ಯೋ​ೋಜನೆಯ ತರ್ಕಕವಿರು​ುತ್ತತದೆ. ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಕ್ಕೆ​ೆ ತೆಗೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳದೇ​ೇ ಸಾ​ಾಗಿ ಹೋ�ೋಗು​ುವ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯ ಬು​ುನಾ​ಾದಿಯಾ​ಾಗಿ ಇಂ​ಂಜಿನಿಯರಿಂ​ಂಗ್ನ ಚಮತ್ಕಾ�ಾರವಿರು​ುತ್ತತದೆ. ನೀ​ೀವು​ು ನಡೆದು​ು ಬರು​ುವ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯು​ು ಪೂ​ೂರೈ​ೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು​ು, ಋತು​ುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂ�ಂತೆ ಬದಲಾ​ಾಗು​ುವ ತಾ​ಾಳಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ಮನು​ುಷ್ಯಯರ ಚೌ​ೌಕಾ​ಾಸಿಯ ಜೀ​ೀವಂ​ಂತ ಜಾ​ಾಲವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಲಿನ ಗಾ​ಾಳಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಕೈ​ೈಗಾ​ಾರಿಕೆ ಮತ್ತು​ು� ಹಸಿರು​ು ಹೊ​ೊದಿಕೆಯ ಬೆರಳಚ್ಚು​ು� ಮೂ​ೂಡಿರು​ುತ್ತತದೆ. ‘ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦- ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ’ ಪ್ರರದರ್ಶಶನವು​ು, ಇಂ​ಂದಿನ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರು​ು ನಗರವನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಹಲವು​ು ಅಂ​ಂಶಗಳ ಪರಿಶೋ�ೋಧನೆಯಾ​ಾಗಿತ್ತು​ು�. ಈ ಪ್ರರದರ್ಶಶನವು​ು ನಗರದ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗಳು​ು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇ​ೇತ್ರರಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ರಹಸ್ಯಯ ತಾ​ಾಳಗಳ ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಣೆಗೆ ವೇ​ೇದಿಕೆ ನಿರ್ಮಿ​ಿಸಿಕೊ�ಟ್ಟು​ು�, ಸಂ​ಂದರ್ಶಶಕರಲ್ಲಿ​ಿ ನವ ವಿಸ್ಮಮಯವನ್ನು​ು� ಮೂ​ೂಡಿಸಿತ್ತು​ು�; ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರನ್ನು​ು� ಭಿನ್ನನವಾ​ಾಗಿ ನೋ�ೋಡಲು​ು ಕೊಂ�ಂಚ ಹೊ​ೊಸದಾ​ಾದ ದೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಕೋ�ೋನಗಳನ್ನು​ು� ಒದಗಿಸಿತ್ತು​ು�. ಇದೇ​ೇ ಆಶಯದೊಂ�ಂದಿಗೆ, ನಿಮ್ಮಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದಿಷ್ಟು​ು� ನಗರಾ​ಾನ್ವೇ​ೇ�ಷಣೆಯನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಈ ಕೈ​ೈಪಿಡಿ ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಆಹ್ವಾ​ಾ�ನಿಸು​ುತ್ತತದೆ*. ಇಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಗಳು​ು ಸೃ​ೃಜನಶೀ​ೀಲತೆ ಮತ್ತು​ು� ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮ ಅವಲೋ�ೋಕನವನ್ನು​ು� ಹದವಾ​ಾಗಿ ಬೆರೆಸು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಒಳಾಂ�ಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡು​ುವು​ುದು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಿದೆಯಾ​ಾದರೂ�, ಇವು​ುಗಳ ಅನು​ುಭವವು​ು ಲವಲವಿಕೆಯ ನಗರವು​ು ಪ್ರರಕಟಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಹೊ​ೊರಾಂ�ಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಅತ್ಯು�ುತ್ತತಮವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಅಲೆದಾ​ಾಡಿ, ಅಚ್ಚಚರಿಗೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ, ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಕಾ​ಾಣದೇ​ೇ ಹೋ�ೋಗಿರು​ುವ ಮೂ​ೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಮೂ​ೂಗು​ು ತೂ�ರಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಊರನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸು​ುವ ಅಂ​ಂಗಗಳನ್ನು​ು�, ಊರಿಗೆ ಚೈ​ೈತನ್ಯಯ ತರು​ುವ ಜನರನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಲು​ು ಕಾ​ಾಯು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಸಣ್ಣಣ ಸಣ್ಣಣ ಸಂಗತಿಗಳನ್​್ನನು ಎದುರುಗೊಳ್​್ಳಳುತ್​್ತತೀರಿ ಎಂದು ನಾವು ಆಶಿಸುತ್​್ತತೇವೆ. ನೀವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಂಗತಿಗಳನ್​್ನನು learning@bengaluru.sciencegallery.com ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವ ಮೂ​ೂಲಕ ನಮ್ಮಮ ಜೊ​ೊತೆ ಹಂ​ಂಚಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಪ್ರೀ​ೀ�ತಿಪೂ​ೂರ್ವವಕವಾ​ಾಗಿ, ಸೈ​ೈನ್ಸ್​್ ಗ್ಯಾ�ಾಲರಿ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರು​ು * ಊರು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದು​ು ಮಾ​ಾನವರು​ು ನೆಲೆಸಿರು​ುವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಗಾ​ಾತ್ರರದ ಸ್ಥಥಳವನ್ನು​ು� ಸೂ�ಚಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಅದು​ು ಹಳ್ಳಿ​ಿ, ಪಟ್ಟಟಣ, ಅಥವಾ​ಾ ನಗರ ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು ಬೇ​ೇಕಾ​ಾದರೂ� ಆಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ಅದೇ​ೇ ರೀ​ೀತಿ, ಈ ಕೈ​ೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಸ್ಥಥಳದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲಲ. ನೀ​ೀವು​ು ನಿಮ್ಮಮದು​ು ಎಂ​ಂದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಇವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸಬಹು​ುದು​ು. ‘ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦- ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ’ ಇದು​ು ಸೈ​ೈನ್ಸ್​್ ಗ್ಯಾ�ಾಲರಿ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರು​ು ನಡೆಸಿದ ಒಂ​ಂದು​ು ಪ್ರರದರ್ಶಶನವಾ​ಾಗಿತ್ತು​ು�. ಆ ಪ್ರರದರ್ಶಶನದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಇಲ್ಲಿ​ಿ ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಬಹು​ುದು​ು: https://sci560.scigalleryblr.org ಈ ಕೈ​ೈಪಿಡಿಯು​ು ಆ ಪ್ರರದರ್ಶಶನದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಲು​ು ಪೂ​ೂರಕ ಸಂ​ಂಪನ್ಮೂ�ೂಲವಾ​ಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು​ು� ಪ್ರರದರ್ಶಶನದ ಆಚೆಗೂ� ಸ್ವವತಂ​ಂತ್ರರವಾ​ಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು.

ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦ ಜಾ​ಾಲತಾ​ಾಣ

ಪರಿವಿಡಿ

05 ಜೀ​ೀವವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಯ ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟು�ು

11 ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳ ಮಹಾ​ಾನಗರ

29 ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಗಳು​ು

35 ಶಬ್ದದದ ಆಕಾ​ಾರ

ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ 51 ಚಿಕ್ಕಕ ದೊ�ಡ್ಡಡ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆ

ಬು​ುಟ್ಟಿ​ಿಯ 17 ಕಸದ ಬಳಿಕ

23 ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯ ವಿಶ್ಲೇ​ೇ�ಷಣೆ

41 ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳ ಸಮಾ​ಾಚಾ​ಾರ

47 ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ಸಂ​ಂವಾ​ಾದಗಳು​ು

55 ಪ್​್ರರೀತಿಯ _____,

60 ಪರಾ​ಾಮರ್ಶಶನಗಳು​ು

04 4 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಜೀ​ೀವವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಯ ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟು�ು ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯನ್ನು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ಕು​ುಟುಂ�ಂಬದ ಜೊ​ೊತೆಗೆ ಬೇ​ೇರೆ ಯಾ​ಾರು​ು ಹಂ​ಂಚಿಕೊಂ�ಂಡಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆ? ಬಹು​ುಶಃ​ಃ ಗೋ�ೋಡೆಯ ಮೇ​ೇಲಿನ ಒಂ​ಂದು​ು ನೊ�ಣ, ಸಾ​ಾಲಾ​ಾಗಿ ಹೋ�ೋಗು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಇರು​ುವೆಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಬಲ್ಬಿ​ಿನ ಹತ್ತಿ​ಿರ ರೆಕ್ಕೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಬಡಿಯು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ಪತಂ​ಂಗ ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯನ್ನು​ು� ಹಂ​ಂಚಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತಿ​ಿರಬಹು​ುದು​ು. ಇಂ​ಂತಹ ಹಲವು​ು ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಜಾ​ಾಣತನದಿಂ​ಂದ ನಮ್ಮಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು​ು� ನಗರ ಪರಿಸರಗಳಿಗೆ ಹೊಂ�ಂದಿಕೊಂ�ಂಡು​ು ಶತಮಾ​ಾನಗಳ ಕಾ​ಾಲ ಮನು​ುಷ್ಯಯರ ಜೊ​ೊತೆ ಜೀ​ೀವಿಸಿವೆ. ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯವಾ​ಾಗಿ ನಗರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂ​ಂದ ಉಂ​ಂಟಾ​ಾಗು​ುವ ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಆವಾ​ಾಸಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಗಿಡಮರಗಳ ನಾ​ಾಶದ ಹೊ​ೊರತಾ​ಾಗಿಯೂ​ೂ, ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರಿನಂ​ಂತಹ ನಗರಗಳು​ು ವಿಸ್ಮಮಯಗೊ�ಳಿಸು​ುವ ಜೀ​ೀವವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ​ೆಯಿಂ​ಂದ ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರಿನ ಗಡಿಗಳೊ�ಳಗೆ, 41 ಸಸ್ತತನಿ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು, 17 ಸರೀ​ೀಸೃ​ೃಪ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು, 52 ಉಭಯಜೀ​ೀವಿ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು, 1,707 ಕೀ​ೀಟ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು, ಹಾ​ಾಗೂ� ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಮತ್ತು​ು� ವಲಸೆ ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಸೇ​ೇರಿರು​ುವ 300 ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಕಾ​ಾಣಬಹು​ುದು​ು. ಈಗ, ನೀ​ೀವು​ು ಕ್ಷೇ​ೇತ್ರರ ಜೀ​ೀವವಿಜ್ಞಾ​ಾನಿಯಾ​ಾಗು​ುವ ಸಮಯ! ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಸು​ುತ್ತತ ನಡೆದಾ​ಾಡು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ನಿಮ್ಮಮ ಕಣ್ಣಿ​ಿಗೆ ಬೀ​ೀಳು​ುವ ವಿವಿಧ ಜೀ​ೀವಿಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಇದನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ, ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯೊಂ​ಂದಿಗೆ ನಿಮಗಿರು​ುವ ರಹಸ್ಯಯ ನಂ​ಂಟು​ುಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಕಂ​ಂಡು​ುಕೊಂ�ಂಡ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಭ್ರರಮಿಸಲು​ು, ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಲಿನ ಜೀ​ೀವವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಯನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟ್‌‌�ನ ಮೇ​ೇಲೆ ನಿರೂ�ಪಿಸಿ!

5

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: 1.

ಒಂ​ಂದು​ು ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟ್​್ (ಅಥವಾ​ಾ ನೀ​ೀವು​ು ಮರು​ುಬಳಕೆ ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಬಯಸು​ುವ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಉಡು​ುಪು​ು)

2.

ಬೇ​ೇರೆ ಬೇ​ೇರೆ ಬಣ್ಣಣಗಳ ಬಟ್ಟೆ​ೆ ತುಂ�ಂಡು​ುಗಳು​ು (ನೀ​ೀವು​ು ಎಸೆಯಲು​ು ಬಯಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರು​ುವ ಹಳೆಯ ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟ್‌‌�ಗಳು​ು, ಬೆಡ್ಶೀ​ೀಟ್ಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಸೀ​ೀರೆಗಳಿಂ​ಂದ ಪಡೆದಿರು​ುವ

ನಿಮ್​್ಮ ಸುತ್​್ತಲಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್​್ಯತೆಯ ಟೀ-ಶರ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಿ: ಹಂ​ಂತ 1: ಅವಲೋ�ೋಕಿಸಿ ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಸು​ುತ್ತತ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾ​ಾಲ ಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ಡಿ. ಇರು​ುವೆಗಳಿಂ​ಂದ ಹಿಡಿದು​ು ಮನು​ುಷ್ಯಯರ ತನಕ ನಿಮ್ಮಮ ಕಣ್ಣಿ​ಿಗೆ ಬೀ​ೀಳು​ುವ ಪ್ರರತಿ ಜೀ​ೀವಿಯನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್ಕಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರತಿ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವನ್ನು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಅದರ ಗು​ುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು​ು� (ಗಾ​ಾತ್ರರ, ಬಣ್ಣಣ, ಶಬ್ದದ) ಪಟ್ಟಿ​ಿಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಪ್ರರತಿ ಪ್ರರಭೇ​ೇದದ ಎಷ್ಟು​ು� ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ನಿಮಗೆ ಕಾ​ಾಣು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂದು​ು ಎಣಿಸಿ. ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಿದರೆ ಎರಡು​ು ದಿನಗಳ ಕಾ​ಾಲ ಪು​ುನರಾ​ಾವರ್ತಿ​ಿಸಿ.

ತುಂ�ಂಡು​ುಗಳು​ು) 3.

ಬಣ್ಣಣದ ದಾ​ಾರಗಳು​ು

4.

ಸೂ�ಜಿ

5.

ಕತ್ತತರಿ

6.

ಕ್ಯಾ�ಾಲ್ಕ್ಯು�ು�ಲೇ​ೇಟರ್

7.

ಪೆನ್ನು​ು�

ಪತಂ​ಂಗ ಪ್ರರಭೇ​ೇದ 1 ಬೂ​ೂದು​ು ಬಣ್ಣಣ, ದೀ​ೀಪದ ಹತ್ತಿ​ಿರ ಇರು​ುವೆಗಳು​ು

8.

ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್

ಕಂ​ಂದು​ು ಬಣ್ಣಣ

9.

ಸೇ​ೇಫ್ಟಿ​ಿ ಪಿನ್ಗಳು​ು

ಪತಂ​ಂಗ ಪ್ರರಭೇ​ೇದ 2 ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು

ಕು​ುಟುಂ�ಂಬ ಸದಸ್ಯಯರು​ು

ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು

ಗು​ುಣಲಕ್ಷಣಗಳು​ು

ಹಲ್ಲಿ​ಿ

ಚಿಕ್ಕಕದು​ು, ಕಂ​ಂದು​ು/ಹಸಿರು​ು ಬಣ್ಣಣ

ಇರು​ುವೆಗಳು​ು ಹಲ್ಲಿ​ಿ

ಕಪ್ಪು​ು� ಬಣ್ಣಣ, ತುಂ�ಂಬಾ​ಾ ಚಿಕ್ಕಕವು​ು

ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ

ಹಂತ 2: ಸಂಖ್ಯೆಯನ್​್ನನು ಪ್​್ರತಿನಿಧಿಸಿ ದಾರಗಳು ಮತ್​್ತತು ಸೂಜಿಯನ್​್ನನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿ! • • • • • •

6 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಪ್ರರಭೇ​ೇದಕ್ಕೆ​ೆ ಅನು​ುಗು​ುಣವಾ​ಾಗಿ, ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆ​ೆಗಳಿಂ​ಂದ ಒಂ​ಂದು​ು ಬಣ್​್ಣದ ವೃತ್​್ತವನ್​್ನನು ಕತ್​್ತರಿಸಿ. ಆ ವೃತ್​್ತದ ಗಾತ್​್ರವು ನೀವು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಆ ಪ್​್ರಭೇದದ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್​್ನನು ಪ್​್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಿರಲಿ. ವೃ​ೃತ್ತತದ ಗಾ​ಾತ್ರರ = √(ಜೀ​ೀವಿಗಳ ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ). ಉದಾ​ಾಹರಣೆ: 7 ಹಲ್ಲಿ​ಿಗಳು​ು --> √7 ≈ 2.6 cm ವ್​್ಯಯಾಸ ಕತ್ತತರಿಸಿರು​ುವ ವೃ​ೃತ್ತತಗಳನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇಫ್ಟಿ​ಿ ಪಿನ್ಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮಮ ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟ್‌‌�ನ ಮೇಲೆ ಜೋ�ೋಡಿಸಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ಸರಳವಾ​ಾದ ಸಾ​ಾಲು​ು ಹೊ​ೊಲಿಗೆಯನ್ನು​ು� (ಉದ್ದದಕ್ಕೆ​ೆ ಹಾ​ಾಕು​ುವ ಸಣ್ಣಣ ಹೊಲಿಗೆಗಳ ಸಾಲು) ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ವೃತ್​್ತಗಳನ್​್ನನು ಟೀ-ಶರ್ಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಜೋ�ೋಡಿಸಿ. ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವನ್ನು​ು� ಯಾ​ಾವ ವೃ​ೃತ್ತತ ಸೂ�ಚಿಸು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಬರೆದಿಟ್​್ಟಟುಕೊಳ್​್ಳಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ! ಸೇ​ೇಫ್ಟಿ​ಿ ಪಿನ್ಗಳನ್ನು​ು� ತೆಗೆಯಿರಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಜೀ​ೀವವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆ, ಮತ್​್ತತು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ದೃಶ್​್ಯಯಾತ್​್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆ ಈಗ ಸಿದ್​್ಧವಾಯಿತು.

ಹಂ​ಂತ 4: ಸಾ​ಾಲು​ು ಹೊ​ೊಲಿಗೆಯನ್ನು​ು� ಹಾ​ಾಕು​ುವು​ುದು​ು ಸೂ�ಜಿಗೆ ದಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಪೋ�ೋಣಿಸಿ ತು​ುದಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಗಂ​ಂಟು​ುಹಾ​ಾಕಿ.

ಸೂ�ಜಿಯನ್ನು​ು� 3-5 ಮಿಲಿಮೀ​ೀಟರ್ನಷ್ಟು​ು� ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ ತಂ​ಂದು​ು, ಮತ್ತೆ​ೆ ಬಟ್ಟೆ​ೆಯ ಒಳಗೆ ತಳ್ಳಿ​ಿ.

ಬಟ್ಟೆ​ೆಯ ಅಂ​ಂಚಿನು​ುದ್ದದಕ್ಕೂ�ೂ ಅದರ ಮೂ​ೂಲಕ ಸೂ�ಜಿಯನ್ನು​ು� ಮೇ​ೇಲಕ್ಕೆ​ೆ ತರು​ುವು​ುದು​ು ಮತ್ತು​ು� ಕೆಳಕ್ಕೆ​ೆ ತಳ್ಳು​ು�ವು​ುದನ್ನು​ು� ಮುಂ​ಂ�ದು​ುವರಿಸಿ.

ಹಂತ 3: ಸಂಬಂಧಗಳನ್​್ನನು ಪ್​್ರತಿನಿಧಿಸಿ ನಿಮ್​್ಮ ಅವಲೋ�ೋಕನದ ವೇಳೆ, ಈ ಪ್​್ರಭೇದಗಳು ವಿವಿಧ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂ​ಂದಕ್ಕೊಂ�ಂ�ದು​ು ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಿಸಿರು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಿಸಿರಬಹು​ುದು​ು. ಉದಾ​ಾರಹಣೆಗೆ, ಹಲ್ಲಿ​ಿಗಳು​ು ನೊ�ಣಗಳನ್ನು​ು� ತಿನ್ನು​ು�ವು​ುದನ್ನು​ು�, ಇರು​ುವೆಗಳು​ು ಆಹಾ​ಾರದ ಚೂ​ೂರು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊತ್ತು​ು�ಕೊಂ�ಂಡು​ು ಹೋ�ೋಗು​ುವು​ುದನ್ನು​ು�, ಸೊ�ಳ್ಳೆ​ೆಗಳು​ು ಮನು​ುಷ್ಯಯರನ್ನು​ು� ಕಚ್ಚು​ು�ವು​ುದನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ನೋ�ೋಡಿರಬಹು​ುದು​ು. ಇವು​ು ಕ್ರರಮವಾ​ಾಗಿ ಪರಭಕ್ಷಕ–ಶಿಕಾ​ಾರಿ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧ, ಸಹಜೀ​ೀವಿತ್ವವ, ಮತ್ತು​ು� ಪೀ​ೀಡೆ ಬದಲು​ು ಪರಾ​ಾವಲಂ​ಂಬಿ ಎಂ​ಂದು​ು ಬಳಸಬಹು​ುದು​ು ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧದ ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗಳಾ​ಾಗಿವೆ. ನೀ​ೀವು​ು ಗು​ುರು​ುತಿಸಿರು​ುವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳ ನಡು​ುವೆ ಬೇ​ೇರೆ ಯಾ​ಾವ ರೀ​ೀತಿಯ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳಿರಬಹು​ುದು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ನಿಮಗನಿಸು​ುತ್ತತದೆ? •

ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳ ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ವಿಧಕ್ಕೆ​ೆ ಒಂ​ಂದು​ು ದಾ​ಾರದ ಬಣ್ಣಣವನ್ನು​ು� ನಿಯೋಜಿಸಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀಲಿ = ಪರಭಕ್ಷಕ–ಶಿಕಾರಿ, ಕೆ​ೆಂಪು = ಸ್​್ಪರ್ಧೆ).

•

ಈ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧವನ್ನು​ು� ಪ್ರರದರ್ಶಿ​ಿಸು​ುವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳ ನಡು​ುವೆ, ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ ಹಲ್ಲಿ ಮತ್​್ತತು ನೊಣದ ನಡುವೆ, ಒಂದು ಸಾಲು ಹೊಲಿಗೆಯನ್​್ನನು ಹಾಕಿ.

•

ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳ ಇತರ ವಿಧಗಳಿಗೆ ನಿಯೋ​ೋಜಿಸಿದ ಬಣ್ಣಣಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಹೊಲಿಗೆಗಳನ್​್ನನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆ ವಿಧಗಳನ್​್ನನು ಪ್​್ರತಿನಿಧಿಸಿ.

7

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: 1. ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವು​ು ಅತಿ ಹೇ​ೇರಳವಾ​ಾಗಿತ್ತು​ು�? ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವು​ು ವಿರಳವಾ​ಾಗಿತ್ತು​ು�? 2. ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವು​ು ಮನು​ುಷ್ಯಯರ ಮೇ​ೇಲೆ ಅತಿಯಾ​ಾಗಿ ಅವಲಂ​ಂಬಿತವಾ​ಾಗಿರು​ುವಂ​ಂತೆ ತೋ�ೋರಿತು​ು? ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದವು​ು ಮನು​ುಷ್ಯಯರಿಂ​ಂದ ದೂ​ೂರವಿರಲು​ು ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿತ್ತು​ು�? 3. ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯ ಕು​ುರಿತು​ು ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಚಕಿತಗೊ�ಳಿಸಿದ ಸಂ​ಂಗತಿ ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು? 4. ನಿಮ್ಮಮ ಟೀ​ೀ-ಶರ್ಟ್‌‌� ಮೇ​ೇಲಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರೊ�ಬ್ಬಬರ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯೊಂ​ಂದಿಗೆ ಹೋ�ೋಲಿಸಿ. ಎರಡೂ​ೂ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗಳ ನಡು​ುವೆ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯವಾ​ಾಗಿವೆಯೇ​ೇ? ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಅನನ್ಯಯವಾ​ಾಗಿವೆಯೇ​ೇ? 5. ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯಿಂ​ಂದ ನಾ​ಾಳೆ ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು ಕಣ್ಮಮರೆಯಾ​ಾದರೆ, ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಉಳಿದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು ಮತ್ತು​ು� ಯಾ​ಾವ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಕಣ್ಮಮರೆಯಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು? ಎಷ್ಟು​ು� ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಪ್ರರತ್ಯಯಕ್ಷವಾ​ಾಗಿ ಅಥವಾ​ಾ ಪರೋ�ೋಕ್ಷವಾ​ಾಗಿ ಮನು​ುಷ್ಯಯರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧ ಹೊಂ�ಂದಿವೆ? ಈ ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳು​ು ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು ಇರು​ುವು​ುದರಿಂ​ಂದ ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಅಸ್ತಿ​ಿತ್ವವದಲ್ಲಿ​ಿವೆಯೋ​ೋ, ಅಥವಾ​ಾ ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು ಇಲ್ಲಲದಿದ್ದದರೂ� ಅಸ್ತಿ​ಿತ್ವವದಲ್ಲಿ​ಿ ಇರು​ುತ್ತತವೆಯೋ​ೋ? ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯು​ು ಎಲ್ಲಲದರಿಂ​ಂದ ದೂ​ೂರದಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರತ್ಯೇ�ೇಕವಾ​ಾಗಿ ಇರು​ುವಂ​ಂತಹದ್ದದಲ್ಲಲ. ಪತಂ​ಂಗಗಳು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಹೊ​ೊರಗೆ ಹಾ​ಾರಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುತ್ತತವೆ. ಇರು​ುವೆಗಳ ಹಿಂ​ಂಡು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯಾ​ಾಚೆಗೂ� ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಿಸಿಕೊಂ�ಂಡಿರಬಹು​ುದು​ು. ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು ಕಿರಾ​ಾಣಿ ಸಾ​ಾಮಗ್ರಿ​ಿಗಳನ್ನು​ು� ತರಲು​ು ಮನೆಯಾ​ಾಚೆ ಹೋ�ೋಗಿಬರು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ. ನಾ​ಾವು​ು ಹೊ​ೊರಗಿನ ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದೊಂ�ಂದಿಗೆ ನಿರಂ​ಂತರವಾ​ಾಗಿ ಸಂ​ಂವಹಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ನಮ್ಮಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಸಣ್ಣಣ ಸಣ್ಣಣ ಜೀ​ೀವಿಗಳೂ� ಕೂ�ಡ ಹೀ​ೀಗೆಯೇ​ೇ. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾದರೆ, ನಮ್ಮಮ ಮನೆಗಳಾ​ಾಚೆಗಿನ, ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ ನಮ್ಮಮ ಹಿತ್ತಿ​ಿಲು​ುಗಳಲ್ಲಿ​ಿನ, ಪಟ್ಟಟಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿನ, ದೇ​ೇಶಗಳಲ್ಲಿ​ಿನ, ಅಥವಾ​ಾ ಉಳಿದ ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದಲ್ಲಿ​ಿನ ಪರಿಸರದ ಅರಿವನ್ನು​ು� ಪಡೆಯು​ುವು​ುದು​ು ಹೇ​ೇಗೆ? ಒಬ್ಬಬರೇ​ೇ ಕ್ಷೇ​ೇತ್ರರ ಜೀ​ೀವವಿಜ್ಞಾ​ಾನಿಗೆ ಇದು​ು ದೈ​ೈತ್ಯಯ ಕೆಲಸ!

8 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: ಪ್ರರತಿಯೊಬ್ಬಬರೂ� ಕ್ಷೇ​ೇತ್ರರ ಜೀ​ೀವವಿಜ್ಞಾ​ಾನಿಯಾ​ಾದರೆ ಹೇ​ೇಗಿರು​ುತ್ತತದೆ? ಸಾ​ಾವರ್ಜಜನಿಕರು​ು ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸು​ುವ ಮಾ​ಾಹಿತಿಗಳು​ು ಪ್ರರಭೇ​ೇದಗಳ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಗಳನ್ನು​ು� ರಚಿಸಲು​ು ತುಂ�ಂಬಾ​ಾ ಮೌ​ೌಲ್ಯಯಯು​ುತವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತವೆ. ನಾ​ಾಗರಿಕ ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ (citizen science) ಎಂ​ಂದು​ು ಕರೆಯಲಾ​ಾಗು​ುವ ಈ ಪ್ರರಯತ್ನನವು​ು, ದೊ​ೊಡ್ಡಡ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣದ ಪ್ರರದೇ​ೇಶಗಳಿಂ​ಂದ ತ್ವವರಿತವಾ​ಾಗಿ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ಸಮು​ುದಾ​ಾಯಗಳನ್ನು​ು� ತೊ�ಡಗಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡಿ, ಸಂ​ಂಶೋ�ೋಧನೆಯನ್ನು​ು� ಸಹಯೋ​ೋಗದ ಕೆಲಸವನ್ನಾ​ಾ�ಗಿಸು​ುತ್ತತದೆ. •

ಹೊ​ೊರಾಂ�ಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ (ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆ, ಉದ್ಯಾ​ಾ�ನವನ, ಅಥವಾ​ಾ ಛಾ​ಾವಣಿ) ಇರುವ ಪಕ್ಷಿ ಪ್​್ರಭೇದಗಳನ್​್ನನು ಗಮನಿಸಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್​್ಯತೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್​್ನನು ರಚಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ಕ್​್ಯಯಾಮರಾ ಲಭ್​್ಯವಿದ್​್ದರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್​್ರಗಳನ್​್ನನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿರಿ.

•

ಪಕ್ಷವೀ​ೀಕ್ಷಕರು​ು ತಾ​ಾವು​ು ನೋ�ೋಡಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಇತರ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶಗಳನ್ನು​ು� ಹಂಚಿಕೊಳ್​್ಳಲು ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್​್ವವಿದ್​್ಯಯಾಲಯವು ಇಬರ್ಡ್ (eBird) ಎಂಬ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯನ್​್ನನು ರಚಿಸಿದೆ.

•

ಈ ವೇ​ೇದಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ನಿಮ್ಮಮ ಪ್ರರದೇ​ೇಶದಲ್ಲಿ​ಿನ ಪಕ್ಷಿವೀ​ೀಕ್ಷಕರು​ು ವರದಿಮಾಡಿರುವ ಪಕ್ಷಿ ಪ್​್ರಭೇದಗಳನ್​್ನನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನಿಮ್​್ಮ ಸುತ್​್ತಲಿನ ಪ್​್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್​್ತವೆಯೇ?

•

ಒಂ​ಂದು​ು ಕ್ಷಣ ನಿಂ​ಂತು​ು, ಇಪ್ಪಪತ್ತು​ು� ವರ್ಷಷಗಳ ಹಿಂ​ಂದೆ ನಿಮ್ಮಮ ಕಿಟಕಿಯಾ​ಾಚೆಗಿನ ನೋ�ೋಟ ಹೇಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಜಾಗವು ಯಾವ ಸದ್​್ದದುಗಳು, ದೃಶ್​್ಯಗಳು, ಮತ್​್ತತು ವಾಸನೆಗಳಿ​ಿಂದ ಭರಿತವಾಗಿತ್​್ತತು ಎಂದು ನಿಮಗನಿಸುತ್​್ತದೆ? ನೂರು ವರ್​್ಷಗಳ ಹಿ​ಿಂದಿನ ಕತೆ ಏನು? ಸಾವಿರ ವರ್​್ಷಗಳ ಹಿ​ಿಂದಿನ ಕತೆ?

•

ಈಗ ಭವಿಷ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಕಲ್ಪಿ​ಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಇಲ್ಲಿಂ​ಂ�ದ ಇಪ್ಪಪತ್ತು​ು� ವರ್ಷಷಗಳ ನಂ​ಂತರ ನಿಮ್ಮಮ ಕಿಟಕಿಯಾಚೆಗೆ ನಿಮಗೆ ಏನು ಕಾಣಬಹುದು? ನಿಮಗೆ ಇಂದು ಕಾಣುವ ಯಾವ ಪ್​್ರಭೇದಗಳು ಆ್​್ಯಂಥ್​್ರರೊಪೊಸೀನ್‌ನ ಸವಾಲುಗಳನ್​್ನನು ಎದುರಿಸಿ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಸಾಧ್​್ಯತೆ ಇದೆ?

eBird ಜಾ​ಾಲತಾ​ಾಣ

9

04 10 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳ ಮಹಾ​ಾನಗರ ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಲಿರು​ುವ ಮಣ್ಣು​ು� ಯಾ​ಾವ ಬಣ್ಣಣದ್ದು​ು�? ಕಂ​ಂದು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದು​ು ಅತ್ಯಂ�ಂತ ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯವಾ​ಾದ ಉತ್ತತರವಾ​ಾಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ಆದರೆ, ಕೆಂ​ಂಪು​ು, ಕಪ್ಪು​ು�, ಹಳದಿ, ಅಥವಾ​ಾ ಬೂ​ೂದು​ು ಬಣ್ಣಣ ಎಂ​ಂಬು​ುದು​ು ಕೂ�ಡ ನಿಮ್ಮಮ ಉತ್ತತರವಾ​ಾಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಬಣ್ಣಣವು​ು ಆ ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಏನೇ​ೇನಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಅವಲಂ​ಂಬಿಸಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಮಣ್ಣು​ು� ವಿವಿಧ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಖನಿಜಗಳು​ು, ಸಾ​ಾವಯವ ದ್ರರವ್ಯಯ, ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು, ಅನಿಲ, ಮತ್ತು​ು� ನೀ​ೀರನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಅದರ ಬಣ್ಣಣವನ್ನು​ು� ನಿರ್ಧಧರಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾದರೆ, ಈ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದನ್ನು​ು� ಸ್ವವಲ್ಪಪವೇ​ೇ ಸರಿಹೊಂ�ಂದಿಸಿ ಬಹು​ುವರ್ಣಣದ ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಬಹು​ುದೇ​ೇ? 1880ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ​ಿ, ಉಕ್ರೇ​ೇ�ನ್ನ ಒಬ್ಬಬ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿವಿಜ್ಞಾ​ಾನಿ ಸರ್ಗೇ�ೇ ವಿನೊ�ಗ್ರಾ​ಾ�ಡ್ಸ್​್ಕಿ ಇದನ್ನೇ​ೇ� ಸಾ​ಾಧಿಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ಆಕರ್ಷಷಕ ವಿಧಾ​ಾನವನ್ನು​ು� ಕಂ​ಂಡು​ುಹಿಡಿದರು​ು. ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಒಂ​ಂದು​ು ಸ್ತಂ​ಂ�ಭಕ್ಕೆ​ೆ ಸಲ್ಫಫರ್ ಮತ್ತು​ು� ಕಾ​ಾರ್ಬಬನ್ನ ಆಕರಗಳನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ, ಅದರಲ್ಲಿ​ಿ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳನ್ನು​ು� ಬೆಳೆಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ತಂ​ಂತ್ರರವನ್ನು​ು� ಅವರು​ು ಅಭಿವೃ​ೃದ್ಧಿ​ಿಪಡಿಸಿದರು​ು. ದೀ​ೀರ್ಘಘ ಕಾ​ಾಲದವರೆಗೆ ಸರಿಯಾ​ಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂ�ಂಡರೆ, ಆ ಸ್ತಂ​ಂ�ಭವು​ು ಹಸಿರು​ು, ನೇ​ೇರಳೆ, ಮತ್ತು​ು� ಗು​ುಲಾ​ಾಬಿ ಬಣ್ಣಣಗಳ ಸುಂ�ಂದರ ಚಿತ್ತಾ​ಾ�ರವನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿತ್ತು​ು�. ಮಣ್ಣಿ​ಿನೊ�ಳಗೆ ತಮ್ಮಮದೇ​ೇ ಆದ ಪು​ುಟಾ​ಾಣಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ರಚಿಸು​ುವ ಲಕ್ಷಾಂ�ಂತರ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾ​ಾ�ಕ್ಟೀ​ೀ�ರಿಯಗಳು​ು, ಶಿಲೀಂ�ಂಧ್ರರಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ಶೈ​ೈವಲಗಳು​ು ಈ ಅದ್ಭು​ು�ತ ವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಗೆ ಕಾ​ಾರಣ. ಈ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಸುಂ�ಂದರವಾ​ಾಗಿ ಕಾ​ಾಣಿಸು​ುವು​ುದರ ಜೊ​ೊತೆಗೆ, ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆಯು​ುವ ಸಂ​ಂಕೀ​ೀರ್ಣಣ ಪಾ​ಾರಸ್ಪಪರಿಕ ಕ್ರಿ​ಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರಮು​ುಖ ಪಾ​ಾತ್ರರವನ್ನೂ�ೂ ನಿರ್ವವಹಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ನಾ​ಾವು​ು ಯೋ​ೋಚಿಸು​ುವಾ​ಾಗ, ಲೆಕ್ಕಕವಿಲ್ಲಲದಷ್ಟು​ು� ಪ್ರರಭೇ​ೇದದ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳಿಂ​ಂದ ತುಂ�ಂಬಿರು​ುವ ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ನಿರ್ಲಲಕ್ಷಿಸು​ುವು​ುದು​ು ಸು​ುಲಭ. ವಾ​ಾಸ್ತತವವಾ​ಾಗಿ, ನಮ್ಮಂ​ಂ�ತಹ ಬಹು​ುಕೋ�ೋಶೀ​ೀಯ ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಕಾ​ಾಣಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಮೊದಲೇ​ೇ, ಭೂ​ೂಮಿಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಅಭಿವೃ​ೃದ್ಧಿ​ಿ ಹೊಂ�ಂದಿದ ಕೆಲವು​ು ಆರಂ​ಂಭಿಕ ಜೀ​ೀವರೂ�ಪಗಳನ್ನು​ು� ಈ ಸಣ್ಣಣ ಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಗಾ​ಾಳಿ, ಮಣ್ಣು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಸಸ್ಯಯಗಳ ನಡು​ುವೆ ಸಾ​ಾರಜನಕ, ಇಂ​ಂಗಾ​ಾಲ ಮತ್ತು​ು� ಗಂ​ಂಧಕದಂ​ಂತಹ ಅಗತ್ಯಯ ಮೂ​ೂಲವಸ್ತು​ು�ಗಳ ಪರಿಚಲನೆ ಆಗಲು​ು ಅವು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಒಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾರ್ಯಯನಿರತ ನಗರದಂ​ಂತೆಯೇ​ೇ, ಸಾ​ಾಮರಸ್ಯಯದಿಂ​ಂದ ಒಟ್ಟಾ​ಾ�ಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಜೀ​ೀವಿಗಳ ಅನೇ​ೇಕ ಸಮು​ುದಾ​ಾಯಗಳು​ು ಇಲ್ಲಿ​ಿವೆ. ಆದಾ​ಾಗ್ಯೂ�ೂ, ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಾ�ಾಣು​ುಜೀ​ೀವಿಗಳ ಜಗತ್ತಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಎಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಪರಿಪೂ​ೂರ್ಣಣವಾ​ಾಗಿಲ್ಲಲ. ವಿವಿಧ ಭೌ​ೌತಿಕ ಮತ್ತು​ು� ರಾ​ಾಸಾ​ಾಯನಿಕ ಅಂ​ಂಶಗಳಿಂ​ಂದಾ​ಾಗಿ ಈ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳ ಸ್ವವರೂ�ಪಗಳು​ು ಬದಲಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು. ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆರೆಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಇತರ ಜಲಮೂ​ೂಲಗಳಿಗೆ ಹರಿಯು​ುವ ಡಿಟರ್ಜೆಂ�ಂಟ್ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನ pH ಅನ್ನು​ು� ಹೆಚ್ಚಿ​ಿಸಬಹು​ುದು​ು. ಮಾ​ಾನವನ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಗಳಿಂ​ಂದ ಉಂ​ಂಟಾ​ಾಗು​ುವ ಉಪ್ಪು​ು�, ಒಳಚರಂ​ಂಡಿ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ, ಕೀ​ೀಟನಾ​ಾಶಕಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ರಸಗೊ�ಬ್ಬಬರಗಳು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಸೇ​ೇರಿಕೊಂ�ಂಡು​ು ಅದರ ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜನೆಯನ್ನು​ು� ಬದಲಾ​ಾಯಿಸಬಹು​ುದು​ು. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾದರೆ ಆಗ ಈ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳಿಗೆ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ? ನೀ​ೀವು​ು ವಿನೊ�ಗ್ರಾ​ಾ�ಡ್ಸ್​್ಕಿ ಕಾ​ಾಲಮ್ ಅನ್ನು​ು� ರಚಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ನೀ​ೀವೇ​ೇ ಅದನ್ನು​ು� ಕಂ​ಂಡು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು! ನಿಮ್ಮಮ ಗಮ್ಬೂ​ೂಟ್ಗಳನ್ನು​ು� ಧರಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಸಣ್ಣಣ ಸೂ�ಕ್ಷಜೀ​ೀವಿಗಳ ತೋ�ೋಟವನ್ನು​ು� ಬೆಳೆಸು​ುವಾ​ಾಗ ನಿಮ್ಮಮ ಕೈ​ೈಗಳನ್ನು​ು� ಕೊ�ಳೆಯಾ​ಾಗಿಸಲು​ು ಸಿದ್ಧಧರಾ​ಾಗಿ, ಮತ್ತು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ಮಣ್ಣಿ​ಿಗೆ ಅವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಜೀ​ೀವ ತುಂ�ಂಬು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ.

11

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ವಿನೊಗ್​್ರರಾಡ್ಸ್‌ಕಿ ಕಾಲಮ್ ತಯಾರಿಸಿ:

1.

ಹಂ​ಂತ 1. ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ಕೆರೆ, ಕೊ�ಳ ಅಥವಾ​ಾ ನದಿಯ ದಡದಂ​ಂತಹ ಹತ್ತಿ​ಿರದ ಜಲಮೂ​ೂಲಕ್ಕೆ​ೆ ಭೇ​ೇಟಿ ನೀ​ೀಡಿ. ಅಲ್ಲಿ​ಿ ತೇ​ೇವಭರಿತ ಹಾ​ಾಗೂ� ಕೆಸರಿನಿಂ​ಂದ ಕೂ�ಡಿದ ಪ್ರರದೇ​ೇಶವನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ಪೋ�ೋಷಕರ ಅಥವಾ​ಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಹಾ​ಾಯದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಎಚ್ಚಚರಿಕೆಯಿಂ​ಂದ ಸ್ವವಲ್ಪಪ ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ದಡದಿಂ​ಂದ ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿ.

ಒಂ​ಂದು​ು ಪಾ​ಾರದರ್ಶಶಕ ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಅಥವಾ​ಾ ಗಾ​ಾಜಿನ ಜಾ​ಾಡಿ (1 ಲೀ​ೀಟರ್) - 3 ಅಥವಾ​ಾ 4

2.

ಸಲಿಕೆ

3.

ಬಕೆಟ್

4.

ಬೇ​ೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆ​ೆಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಜಿಪ್ಸಸಮ್

5.

ಹಳೆಯ ದಿನಪತ್ರಿ​ಿಕೆಗಳು​ು

6.

ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಹೊ​ೊದಿಕೆ

7.

ರಬ್ಬಬರ್ ಬ್ಯಾಂ�ಂ�ಡ್ಗಳು​ು

8.

ಮಾ​ಾರ್ಕಕರ್

9.

ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಕೆ​ೆಚ್ ಪೆನ್ನು​ು�ಗಳು​ು

ಹಂ​ಂತ 2. ನಿಮ್ಮಮ ಕಾ​ಾಲಮ್ ಸಿದ್ಧಧಪಡಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ನೀ​ೀವು​ು ಮನೆಗೆ ಬಂ​ಂದ ನಂ​ಂತರ, ಎತ್ತತರವಾ​ಾದ ಪಾ​ಾರದರ್ಶಶಕ ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಡಬ್ಬಿ​ಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಅದರ ಎತ್ತತರದ ಕಾ​ಾಲು​ುಭಾ​ಾಗ ತುಂ�ಂಬು​ುವವರೆಗೆ ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಒಂ​ಂದು​ು ಪದರವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ. ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಕಡ್ಡಿ​ಿಗಳು​ು, ಕಲ್ಲು​ು�ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಒಡೆಯದ ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಹೆಂ​ಂಟೆಗಳನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ುಹಾ​ಾಕಿ.

ಹಂ​ಂತ 3. ಗಂ​ಂಧಕದ ಮೂ​ೂಲವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ಈ ಪದರದ ಮೇ​ೇಲೆ ಬೇ​ೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ. ಇದು​ು ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳಿಗೆ ಗಂ​ಂಧಕದ ಮೂ​ೂಲವಾ​ಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಎಲ್ಲಿ​ಿ ಸೇ​ೇರಿಸಲಾ​ಾಗಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸಲು​ು ಡಬ್ಬಿ​ಿಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಮಾ​ಾರ್ಕಕರ್ ಬಳಸಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಗು​ುರು​ುತನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿ. ಮೊಟ್ಟೆ​ೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ನೀ​ೀವು​ು ಜಿಪ್ಸಸಮ್ ಅನ್ನು​ು� ಸಹ ಬಳಸಬಹು​ುದು​ು. ಮೊಟ್ಟೆ​ೆಗಳ ಮೇ​ೇಲೆ ಕೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂ�ಂ�ದು​ು ದಪ್ಪಪ ಪದರವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ.

12 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂ​ಂತ 4. ಇಂ​ಂಗಾ​ಾಲದ ಮೂ​ೂಲವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ಮು​ುದ್ದೆ​ೆಯಾ​ಾದ ದಿನಪತ್ರಿ​ಿಕೆಗಳ ಒಂ​ಂದು​ು ಪದರವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ. ಇದು​ು ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳಿಗೆ ಇಂ​ಂಗಾ​ಾಲದ ಮೂ​ೂಲವನ್ನು​ು� ಒದಗಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ದಿನಪತ್ರಿ​ಿಕೆಗಳನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿದ ಮಟ್ಟಟವನ್ನು​ು� ಸಹ ಗು​ುರು​ುತಿಸಿ. ಡಬ್ಬಿ​ಿ ತುಂ�ಂಬು​ುವವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು​ು� ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಹೊ​ೊದಿಕೆಯಿಂ​ಂದ ಮು​ುಚ್ಚಿ​ಿ. ಹೊ​ೊದಿಕೆಯನ್ನು​ು� ರಬ್ಬಬರ್ ಬ್ಯಾಂ�ಂ�ಡ್ಗಳಿಂ​ಂದ ಅಥವಾ​ಾ ದಪ್ಪಪ ದಾ​ಾರಗಳಿಂ​ಂದ ಭದ್ರರಪಡಿಸಿ. ಅನಿಲಗಳು​ು ಹೊ​ೊರಹೋ�ೋಗಲು​ು ಅದರಲ್ಲಿ​ಿ 2-3 ರಂ​ಂಧ್ರರಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿ.

ಹಂ​ಂತ 5. ನಿಮ್ಮಮ ಕಾ​ಾಲಮ್ ಅನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ನಿಮ್ಮಮ ಡಬ್ಬಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ಬಿಸಿಲಿರು​ುವ ಜಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ಇರಿಸಿ. ಸು​ುಮಾ​ಾರು​ು ಆರು​ು ವಾ​ಾರಗಳವರೆಗೆ ವಾ​ಾರಕ್ಕೊ�ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಅದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ವೀ​ೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್ ಅನ್ನು​ು� ಇಟ್ಟು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಗು​ುರು​ುತು​ುಗಳ ಸು​ುತ್ತತಲಿನ ಬಣ್ಣಣಗಳನ್ನು​ು� ವಿಶೇ​ೇಷವಾ​ಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಮೊದಲ ಒಂ​ಂದು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಎರಡು​ು ವಾ​ಾರಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಹಸಿರು​ು ಬಣ್ಣಣಗಳು​ು ಕಾ​ಾಣಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಒಂ​ಂದು​ು ತಿಂ​ಂಗಳ ಅಂ​ಂತ್ಯಯದ ವೇ​ೇಳೆಗೆ, ಕೆಂ​ಂಪು​ು, ಕಿತ್ತತಳೆ, ನೇ​ೇರಳೆ ಮತ್ತು​ು� ಕಪ್ಪು​ು� ಬಣ್ಣಣದ ವರ್ಣಣದ್ರರವ್ಯಯಗಳು​ು ಕಾ​ಾಣಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಿಸು​ುವಿರಿ. ಅಭಿನಂ​ಂದನೆಗಳು​ು! ನೀ​ೀವು​ು ಸ್ವವಯಂ​ಂ-ಸು​ುಸ್ಥಿ​ಿರ ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳ ತೋ�ೋಟವನ್ನು​ು� ರಚಿಸಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ. ಈ ತೋ�ೋಟವು​ು ಸಸ್ಯಯಗಳಂ​ಂತೆ ದ್ಯು​ು�ತಿಸಂ​ಂಶ್ಲೇ​ೇ�ಷಣೆ ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ನಮ್ಮಂ​ಂ�ತೆಯೇ​ೇ ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ವಿಭಜಿಸು​ುವ ವಿಘಟಕಗಳನ್ನು​ು� ಒಳಗೊಂ�ಂಡಿದೆ. ಈ ಕೆಲವು​ು ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ತಮ್ಮಮ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಸಲ್ಫೈ​ೈ�ಡ್ ಅನಿಲವನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸು​ುತ್ತತವೆ, ಆದರೆ ಇತರವು​ು ಈ ಅನಿಲವನ್ನು​ು� ಸಲ್ಫೇ​ೇ�ಟ್ಗಳಾ​ಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿ​ಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಇದು​ು ಹೆಚ್ಚು​ು� ಸಾ​ಾವಯವ ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಲು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ. ನಿಮ್ಮಮ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳ ತೋ�ೋಟವು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಮು​ುಚ್ಚಿ​ಿದ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗೆ ಪರಿಪೂ​ೂರ್ಣಣ ಉದಾ​ಾಹರಣೆಯಾ​ಾಗಿದೆ! 13

ಸ್ವವಚ್ಛಛಗೊ�ಳಿಸು​ುವಿಕೆ ಡಬ್ಬಿ​ಿಗಳನ್ನು​ು� ಸ್ವವಚ್ಛಛಗೊ�ಳಿಸಲು​ು, ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಗೊ�ಬ್ಬಬರ ಗುಂ�ಂಡಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಅಥವಾ​ಾ ನೀ​ೀವು​ು ಅದನ್ನು​ು� ಎಲ್ಲಿಂ​ಂ�ದ ತೆಗೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡಿದ್ದೀ​ೀ�ರೋ�ೋ ಅದೇ​ೇ ಪ್ರರದೇ​ೇಶದಲ್ಲಿ​ಿ ಹಾ​ಾಕಿ. ನಂ​ಂತರ ಸೋ�ೋಪಿನಿಂ​ಂದ ನಿಮ್ಮಮ ಕೈ​ೈಗಳನ್ನು​ು� ಚೆನ್ನಾ​ಾ�ಗಿ ತೊ�ಳೆಯಿರಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ರಾ​ಾಸಾ​ಾಯನಿಕ ಸ್ವವರೂ�ಪವನ್ನು​ು� ಬದಲಾ​ಾಯಿಸಿದ್ದದರೆ, ಅದನ್ನು​ು� ಗೊ�ಬ್ಬಬರಗುಂ�ಂಡಿಗೆ ಹಾ​ಾಕಿ.

ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿನ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಯನ್ನು​ು� ಹೋ�ೋಲಿಸು​ುವು​ುದು​ು: ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ರೀ​ೀತಿಯ ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ ಮೂ​ೂರು​ು ವಿನೊ�ಗ್ರಾ​ಾ�ಡ್ಸ್​್ಕಿ ಕಾ​ಾಲಮ್ಗಳನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ. ನೀ​ೀರಿನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದ್ರಾ​ಾ�ವಣಗಳನ್ನು​ು� ಸಿದ್ಧಧಪಡಿಸಿ: ದ್ರಾ​ಾ�ವಣ 1: ಉಪ್ಪಿ​ಿನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ನೀ​ೀರು​ು. ದ್ರಾ​ಾ�ವಣ 2: ವಿನೆಗರ್ನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ನೀ​ೀರು​ು. ದ್ರಾ​ಾ�ವಣ 3: ಡಿಟರ್ಜೆಂ�ಂಟ್ನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ನೀ​ೀರು​ು. ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಹೊ​ೊದಿಕೆಯಿಂ​ಂದ ಮು​ುಚ್ಚು​ು�ವ ಮೊದಲು​ು, ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� ಅದರ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಿತ ಕಾ​ಾಲಮ್ಗೆ ಸು​ುರಿಯಿರಿ. ಈ ದ್ರಾ​ಾ�ವಣಗಳು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ರಾ​ಾಸಾ​ಾಯನಿಕ ಸ್ವವರೂ�ಪವನ್ನು​ು� ಬದಲಾ​ಾಯಿಸಿ ಅದನ್ನು​ು� ಹೆಚ್ಚು​ು� ಕ್ಷಾ​ಾರೀ​ೀಯ, ಆಮ್ಲೀ​ೀ�ಯ ಅಥವಾ​ಾ ಪ್ರರತ್ಯಾ�ಾಮ್ಲೀ​ೀ�ಯವಾ​ಾಗಿ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಕಾ​ಾಲಮ್ಗಳನ್ನು​ು� ವಾ​ಾರಕ್ಕೊ�ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಗಮನಿಸಿ ಮತ್ತು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ವೀ​ೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಬರೆದಿಟ್ಟು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ.

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: •

ಈ ಬಣ್ಣಣಗಳು​ು ಏಕೆ ರೂ�ಪು​ುಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತವೆ? ಸಮಯ ಕಳೆದಂ​ಂತೆ, ನೀ​ೀವು​ು ಕಾಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಂಪನ್​್ಮಮೂಲದ ಪ್​್ರವಣತೆಯು, ಸೂರ್​್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್​್ಣದ್​್ರವ್​್ಯಗಳನ್​್ನನು ಉತ್​್ಪಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಸಂತತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್​್ನನು ಪ್ರೋತ್​್ಸಸಾಹಿಸುತ್​್ತದೆ. ಈ ಸಂತತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪನ್​್ಮಮೂಲಗಳು ಪರಿಚಲನೆಯಾಗುತ್​್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್​್ಣವಾದ ಪರಸ್​್ಪರ ಅವಲಂಬಿತ ಪರಿಸರ ವ್​್ಯವಸ್ಥೆಯನ್​್ನನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್​್ತದೆ. ನಿಮ್​್ಮ ಕಾಲಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಣ್​್ಣಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಜೀವಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೀವು ಊಹಿಸಬಲ್ಲಿರಾ?

•

ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ರಾ​ಾಸಾ​ಾಯನಿಕ ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜನೆಯನ್ನು​ು� ಬದಲಾ​ಾಯಿಸಿದಾ​ಾಗ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ. ಬಣ್​್ಣಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾದವು? ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್​್ನನು ನೀವು ಯೋಚಿಸಬಲ್ಲಿರಾ? ಕಾರ್​್ಖಖಾನೆಗಳು ಮತ್​್ತತು ಹೊಲಗಳಿ​ಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಿ​ಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್​್ವರೂಪವು ಬದಲಾದಾಗ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಏನಾಗುತ್​್ತದೆ??

•

ನೀ​ೀವು​ು ಈ ಕಾ​ಾಲಮ್ನ ಅನೇ​ೇಕ ಮಾ​ಾರ್ಪಾ�ಾಡು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಪ್​್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ನಿಮ್ಮಮ ಹಿತ್ತತಲು​ು, ನೀ​ೀರಿನ ಆಕರಗಳ ಸಮೀ​ೀಪ, ಮತ್ತು​ು� ಕಟ್ಟಟಡವನ್ನು​ು� ಕಟ್​್ಟಟುವ ಸ್​್ಥಳದಂತಹ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿ​ಿಂದ ಮಣ್​್ಣನ್​್ನನು ಬಳಸಬಹುದು. ನೀ​ೀವು​ು ಎರಡು​ು ಕಾ​ಾಲಮ್ಗಳನ್ನು​ು� ಸಹ ರಚಿಸಬಹು​ುದು​ು: ಒಂ​ಂದನ್ನು​ು� ಸೂರ್​್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಮತ್​್ತತು ಇನ್​್ನನೊ​ೊಂದನ್​್ನನು ಕಿರು ಅಥವಾ ಕತ್​್ತಲೆ ಕೋ�ೋಣೆಯಂತಹ ಕತ್​್ತಲೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ. ಅವು ಹೇಗೆ ಭಿನ್​್ನವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್​್ನನು ಗಮನಿಸಿ.

• •

•

14 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ನಿಮ್ಮಮ ಫಲಿತಾಂ�ಂಶಗಳನ್ನು​ು� ಹೋ�ೋಲಿಸಲು​ು, ಊಹೆಗಳನ್ನು​ು� ರಚಿಸಲು​ು ಮತ್​್ತತು ನಿಮ್​್ಮದೇ ಆದ ತೀರ್​್ಮಮಾನಗಳನ್​್ನನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್​್ಳಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ.

ನಿಮ್ಮಮ ಕಾ​ಾಲಮ್ನಲ್ಲಿ​ಿ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಿದ ಬಣ್ಣಣಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ರಚನೆಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಮುಂ​ಂ�ದಿನ ಪು​ುಟದಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ, ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಕೆ​ೆಚ್ ಪೆನ್ನು​ು�ಗಳ ಸಹಾ​ಾಯದಿಂ​ಂದ ಅವು​ುಗಳ ಕಲೆಯನ್ನು​ು� ಮರು​ುಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಿ.

15

04 16 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಕಸದ ಬು​ುಟ್ಟಿ​ಿಯ ಬಳಿಕ ಕಸ. ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ. ಗು​ುಜರಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಪದಗಳು​ು “ಅನಪೇ​ೇಕ್ಷಿತ” ಅಥವಾ​ಾ “ಬಳಕೆಗೆ ಯೋ​ೋಗ್ಯಯವಲ್ಲಲದ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು” ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಸೂ�ಚಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಆದರೆ, ಆ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ನಿಜವಾ​ಾಗಿಯೂ​ೂ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋ​ೋಗ್ಯಯವಿರು​ುವು​ುದಿಲ್ಲಲವೇ​ೇ? ಅಮೆರಿಕದ ಮಲ್ಟಿ​ಿಮೀ​ೀಡಿಯಾ​ಾ ಕಲಾ​ಾವಿದೆ ಕ್ಯಾಂ�ಂ�ಡಿ ಜರ್ನಿ​ಿಗನ್, ಕಸ ಮತ್ತು​ು� ಅದರಲ್ಲಿ​ಿ ಸಿಕ್ಕಕ ವಸ್ತು​ು�ಗಳ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣಗಳನ್ನು​ು� ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮ ವಿವರಗಳಿಗೂ� ಪ್ರಾ​ಾ�ಮು​ುಖ್ಯಯತೆ ಕೊ�ಡು​ುತ್ತಾ​ಾ� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿದರು​ು. ಆ ಮೂ​ೂಲಕ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸಿದ ಸಮಾ​ಾಜಕ್ಕೆ​ೆ ಕನ್ನನಡಿಯಾ​ಾಗಬಲ್ಲಲವು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ತೋ�ೋರಿಸಿಕೊ�ಟ್ಟಟರು​ು. ನಾ​ಾವು​ು ಎಸೆಯು​ುವ ವಸ್ತು​ು�ಗಳ ಕು​ುರಿತು​ು ನಮಗಿರು​ುವ ದೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಕೋ�ೋನವನ್ನು​ು� ಪು​ುನರ್ ಪರಿಶೀ​ೀಲಿಸಿದರೆ, ಆ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ರೀ​ೀತಿಯ ರಹಸ್ಯಯ ಜೀ​ೀವನವನ್ನು​ು� ಬಹಿರಂ​ಂಗಪಡಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಅವು​ು ನಮ್ಮಮ ಊಟಗಳನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊತ್ತು​ು� ಸಾ​ಾಗಿಸಿವೆ, ನಮ್ಮಮ ಉಡು​ುಗೊ�ರೆಗಳಿಗೆ ಹೊ​ೊದಿಕೆಯಾ​ಾಗಿವೆ, ನಮ್ಮಮ ತಿಂ​ಂಡಿಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂರಕ್ಷಿಸಿವೆ. ನಾ​ಾವು​ು ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಬಿಸಾ​ಾಡಿದ ನಂ​ಂತರವೂ​ೂ, ಅವು​ುಗಳ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣ ಮುಂ​ಂ�ದು​ುವರಿಯು​ುತ್ತತದೆ. ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವು​ು ನಾ​ಾವು​ು ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದ ಮೇ​ೇಲೆ ಮೂ​ೂಡಿಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ಅಳಿಸಲಾ​ಾಗದ ಗು​ುರು​ುತು​ು. ಇದು​ು ಮಾ​ಾನವನ ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದನೆ ಮತ್ತು​ು� ಉಪಭೋ�ೋಗದ ಮಾ​ಾದರಿಗಳನ್ನು​ು�, ಮತ್ತು​ು� ಪರಿಸರದೊಂ�ಂದಿಗಿನ ನಮ್ಮಮ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧವನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿಬಿಂ​ಂಬಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಮನೆಗಳು​ು, ಸಣ್ಣಣ ಉದ್ದಿ​ಿಮೆಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ಸಾ​ಾರ್ವವಜನಿಕ ಸೇ​ೇವಾ​ಾ ಪೂ​ೂರೈ​ೈಕೆದಾ​ಾರರು​ು ಪ್ರರತಿ ವರ್ಷಷ 2 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿ​ಿಕ್ ಟನ್ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ. 2050ರ ವೇ​ೇಳೆಗೆ ಈ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣವು​ು 3.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳನ್ನು​ು� ತಲು​ುಪು​ುವ ನಿರೀ​ೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಕಸದ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ನೀ​ೀವು​ು ಎಂ​ಂದಾ​ಾದರೂ� ಯೋ​ೋಚಿಸಿದ್ದೀ​ೀ�ರಾ​ಾ? ಅದು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಕಸದ ಬು​ುಟ್ಟಿ​ಿಯಿಂ​ಂದ ಹೊ​ೊರಬಂ​ಂದ ನಂ​ಂತರ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ? ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯ ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮ್ಮಮ ಇಡೀ​ೀ ನಗರದ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯದ ಕಥೆ ಏನು​ು? ಅದೆಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಕೊ�ನೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ​ಿಗೆ ಹೋ�ೋಗಿ ಸೇ​ೇರು​ುತ್ತತದೆ? ಕಸವೇ​ೇ ತನ್ನನ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ವಿವರಿಸಲು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾದರೆ, ಅದರ ಜರ್ನನಲ್ ಹೇ​ೇಗಿರು​ುತ್ತತದೆ? ಭಾ​ಾರತದಲ್ಲಿ​ಿ, ಮನೆ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಹಸಿ ಕಸ, ಒಣ ಕಸ, ಸ್ಯಾ​ಾ�ನಿಟರಿ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ, ಅಪಾ​ಾಯಕಾ​ಾರಿ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಮತ್ತು​ು� ಇ-ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಎಂ​ಂದು​ು ವರ್ಗೀ�ೀಕರಿಸಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದೂ​ೂ ವರ್ಗಗವೂ​ೂ ತನ್ನನದೇ​ೇ ಆದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಕೆಲವು​ು ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಮರು​ುಚಕ್ರೀ​ೀ�ಕರಣ ಅಥವಾ​ಾ ಮರು​ುಬಳಕೆಯ ಮೂ​ೂಲಕ ಪು​ುನರ್ಜಜನ್ಮಮ ಪಡೆಯು​ುತ್ತತವೆ; ಇನ್ನು​ು�ಳಿದವು​ು ನೆಲಭರ್ತಿ​ಿ ತಾ​ಾಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ (ಲ್ಯಾಂ�ಂ�ಡ್ಫಿಲ್ಗಳು​ು) ಹೂ​ೂಳಲ್ಪಪಡು​ುತ್ತತವೆ. ವಿಭಿನ್ನನ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ವರ್ಗಗಗಳಿಂ​ಂದ ಮೂ​ೂರು​ು ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಆರಿಸಿ, ಅವು​ುಗಳ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣದ ಜಾ​ಾಡು​ು ಹಿಡಿದು​ು ಹೋ�ೋಗಿರಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ; ಹಿರಿಯರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಅಥವಾ​ಾ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ನಿರ್ವವಹಣೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ತೊ�ಡಗಿರು​ುವವರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡಿ; ಅಥವಾ​ಾ ಆನ್ಲೈ​ೈನ್ ಸಂಪನ್​್ಮಮೂಲಗಳನ್​್ನನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಶೋ�ೋಧನೆ ಮಾಡಿ. ಇದೆಲ್​್ಲವನ್​್ನನೂ ಒಂದು ಜೀ ಼ ನ್‌ನಲ್ಲಿ (zine) ಗೀಚಿರಿ, ಬರೆಯಿರಿ, ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಅಥವಾ ಅಂ​ಂಟಿಸಿ. ಆ ಕಸದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣದ ಜರ್ನನಲ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ!

17

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ಭಾ​ಾಗ 1: ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಳು​ುವ ಜರ್ನನಲ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ

1.

ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ? ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯದ (ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ: ತರಕಾ​ಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳು​ು, ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾ​ಾ�ಟರಿಗಳು​ು, ಹಾ​ಾಲಿನ ಪ್ಯಾ​ಾ�ಕೆಟ್ಗಳ ಕವರ್) ಕಥೆ ಏನು​ು? ನಿಮ್ಮಮ ಇಡೀ​ೀ ಊರಿನ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ? ಅದೆಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಕೊ�ನೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ​ಿಗೆ ಹೋ�ೋಗಿ ಸೇ​ೇರು​ುತ್ತತದೆ? ಕಸವೇ​ೇ ತನ್ನನ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ವಿವರಿಸಲು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾದರೆ, ಅದರ ಜರ್ನನಲ್ ಹೇ​ೇಗಿರು​ುತ್ತತದೆ? ಬನ್ನಿ​ಿ! ನಾ​ಾವೇ​ೇ ಒಂ​ಂದು​ು ಜರ್ನನಲ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸೋ�ೋಣ.

ಕಾ​ಾಗದ ಅಥವಾ​ಾ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಣ್ಣಣ ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್

2.

ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ಗಳು​ು, ಮಾ​ಾರ್ಕಕರ್ಗಳು​ು, ಕ್ರೇ​ೇ�ಯಾ​ಾನ್ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು

ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯದ ವಿಭಿನ್ನನ ವರ್ಗಗಗಳಿಗೆ ಸೇ​ೇರಿದ ಮೂ​ೂರು​ು ವಿಭಿನ್ನನ ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಆರಿಸಿ. ಭಾ​ಾರತದಲ್ಲಿ​ಿ ಮನೆ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಹಸಿ ಕಸ, ಒಣ ಕಸ, ಸ್ಯಾ​ಾ�ನಿಟರಿ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ, ಅಪಾ​ಾಯಕಾ​ಾರಿ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಮತ್ತು​ು� ಇ-ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಎಂ​ಂದು​ು ವರ್ಗೀ�ೀಕರಿಸಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ವರ್ಗಗಕ್ಕೂ�ೂ ತನ್ನನದೇ​ೇ ಆದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಕೆಲವು​ು ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಮರು​ುಚಕ್ರೀ​ೀ�ಕರಣ ಅಥವಾ​ಾ ಮರು​ುಬಳಕೆಯ ಮೂ​ೂಲಕ ಪು​ುನರ್ಜಜನ್ಮಮ ಪಡೆಯು​ುತ್ತತವೆ; ಇನ್ನು​ು�ಳಿದವು​ು ನೆಲಭರ್ತಿ​ಿ ತಾ​ಾಣಗಳಲ್ಲಿ​ಿ (ಲ್ಯಾಂ�ಂ�ಡ್ಫಿಲ್ಗಳು​ು) ಹೂ​ೂಳಲ್ಪಪಡು​ುತ್ತತವೆ. ವಿಭಿನ್ನನ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ವರ್ಗಗಗಳಿಂ​ಂದ ಮೂ​ೂರು​ು ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಆರಿಸಿ, ಅವು​ುಗಳ ವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯಮಯ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣಗಳನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿ. ಗಮನಿಸಿ, ಚರ್ಚಿ​ಿಸಿ, ಮತ್ತು​ು� ಸಂ​ಂಶೋ�ೋಧಿಸಿ. ಹಿರಿಯರು​ು ಮತ್ತು​ು� ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ನಿರ್ವವಹಣೆಗೆ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಿಸಿದ ಜನರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡಿ. ಕಸವು​ು ಕಸದ ಬು​ುಟ್ಟಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ತಲು​ುಪು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಅದರ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸಿ. ಜೀ಼​಼ನ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸು​ುವು​ುದು​ು ಹೇ​ೇಗೆ

18 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಜೀ಼​಼ನ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಕಂ​ಂಡು​ುಕೊಂ�ಂಡ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲಲವನ್ನೂ�ೂ ಒಂ​ಂದು​ು ಜೀ಼​಼ನ್ನಲ್ಲಿ​ಿ (zine) ಗೀ​ೀಚಿರಿ, ಬರೆಯಿರಿ, ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ, ಅಥವಾ​ಾ ಅಂ​ಂಟಿಸಿ. ಆ ಮೂ​ೂಲಕ, ಕಸದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣದ ಜರ್ನನಲ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ! ಕೆಳಗೆ ನೀ​ೀಡಿರು​ುವ, ಭಾ​ಾಗಶಃ​ಃ ಪೂ​ೂರ್ಣಣಗೊ�ಳಿಸಲಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಉದಾ​ಾಹರಣೆಯನ್ನು​ು� ನೋ�ೋಡಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಅದನ್ನು​ು� ಪೂ​ೂರ್ಣಣಗೊ�ಳಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಿ, ನಂ​ಂತರ ಮತ್ತೊಂ�ಂ�ದು​ು ವಸ್ತು​ು�ವಿನ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಲು​ು ಆರಂ​ಂಭಿಸಬಹು​ುದು​ು!

ಭಾ​ಾಗ 2: ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವವನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸು​ುವು​ುದು​ು

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ಹಂ​ಂತ 1: ಹಣ್ಣು​ು� ಅಥವಾ​ಾ ತರಕಾ​ಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು�, ಅಥವಾ​ಾ ಅಡು​ುಗೆಮನೆಯ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿ. ಮಾಂ​ಂ�ಸ, ಮೀ​ೀನು​ು ಮತ್ತು​ು� ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಬೇ​ೇಯಿಸಿದ ಆಹಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಬಳಸಬೇ​ೇಡಿ. ತಾ​ಾಜಾ​ಾ ಹಣ್ಣು​ು� ಅಥವಾ​ಾ ತರಕಾ​ಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳು​ು, ವಿಶೇ​ೇಷವಾ​ಾಗಿ ಸಿಟ್ರರಸ್ ಹಣ್ಣು​ು�ಗಳ (ನಿಂ​ಂಬೆ ಜಾ​ಾತಿ) ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳು​ು, ಸು​ುವಾ​ಾಸನೆಯು​ುಕ್ತತ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವವನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸು​ುತ್ತತವೆ.

1.

ಹಣ್ಣಿ​ಿನ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ/ತರಕಾ​ಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳು​ು

2.

ಬೆಲ್ಲಲ

3.

ನೀ​ೀರು​ು

4.

ಗಾ​ಾಳಿಯಾ​ಾಡದ ಡಬ್ಬಿ​ಿ/ಬಾ​ಾಟಲಿ

ಹಂ​ಂತ 2: ಡಬ್ಬಿ​ಿಯ ಅರ್ಧಧದಷ್ಟು​ು� ಭಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಅಡು​ುಗೆಮನೆಯ ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯದಿಂ​ಂದ ತುಂ�ಂಬಿಸಿ. ನಂ​ಂತರ, ಸಮಾ​ಾನ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣದ ನೀ​ೀರನ್ನು​ು� ಹಾ​ಾಕಿ. 2 ಲೀ​ೀಟರ್ ಅಳತೆಯ ಬಾ​ಾಟಲಿಗೆ ಸು​ುಮಾ​ಾರು​ು 50 ಗ್ರಾಂ�ಂ� ಬೆಲ್ಲಲವನ್ನು​ು� ಸೇ​ೇರಿಸಿ. ಹು​ುದು​ುಗು​ುವಿಕೆ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದನೆಗೆ ಅವಕಾ​ಾಶ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಡಲು​ು ಡಬ್ಬಿ​ಿಯ 20% ರಷ್ಟು​ು� ಭಾ​ಾಗ ಖಾ​ಾಲಿ ಇದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ.

19

ಹಂ​ಂತ 3: ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� ಸರಿಯಾ​ಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ, ಮು​ುಚ್ಚಚಳವನ್ನು​ು� ಮು​ುಚ್ಚಿ​ಿ. ಆ ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� ಬೆಳಕಿರದ ಮೂ​ೂಲೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಇರಿಸಿ. ಬೂ​ೂಷ್ಟು​ು� ಬೆಳೆಯು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ತಡೆಯಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ಏಕರೂ�ಪ ಹು​ುದು​ುಗು​ುವಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ತಿಂ​ಂಗಳ ಕಾ​ಾಲ ಪ್ರರತಿದಿನ ಕಲಕಿ. ನಂ​ಂತರ, ಹೆಚ್ಚು​ು�ವರಿ ಎರಡು​ು ತಿಂ​ಂಗಳು​ುಗಳ ಕಾ​ಾಲ ಅದನ್ನು​ು� ಕದಲಿಸದೇ​ೇ ಹಾ​ಾಗೆಯೇ​ೇ ಬಿಡಿ. ಇದು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ? ಹು​ುದು​ುಗು​ುವಿಕೆಯ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ದ್ರಾ​ಾ�ವಣದಲ್ಲಿ​ಿ ಸ್ವಾ​ಾ�ಭಾ​ಾವಿಕವಾ​ಾಗಿ ಇರು​ುವ ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಸಕ್ಕಕರೆಗಳಿಂ​ಂದ ಸಮೃ​ೃದ್ಧಧವಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಸಾ​ಾವಯವ ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಆಹಾ​ಾರವಾ​ಾಗಿ ಬಳಸು​ುತ್ತತವೆ. ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳು​ು ಈ ಸಂ​ಂಕೀ​ೀರ್ಣಣ ಸಾ​ಾವಯವ ಅಣು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಸರಳ ಸಂ​ಂಯು​ುಕ್ತತಗಳಾ​ಾಗಿ ವಿಭಜಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ಅವು​ು ಕಿಣ್ವವಗಳನ್ನು​ು� ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಕಿಣ್ವವಗಳನ್ನು​ು� ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವಗಳು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ಕರೆಯಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಇವು​ು ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮಜೀ​ೀವಿಗಳಂ​ಂತಹ ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಮೂ​ೂಲಗಳಿಂ​ಂದ ಬರು​ುವ ಸಕ್ರಿ​ಿಯ ಕಿಣ್ವವಗಳಾ​ಾಗಿವೆ. ಈ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವಗಳು​ು ಸಾ​ಾವಯವ ಸಂ​ಂಯು​ುಕ್ತತಗಳ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ವೇ​ೇಗವರ್ಧಧಕಗಳಾ​ಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾ​ಾಡಿ, ಸಸ್ಯಯಗಳಿಗೆ ಪೋ�ೋಷಕಾಂ�ಂಶಗಳು​ು ಸು​ುಲಭವಾ​ಾಗಿ ಲಭ್ಯಯವಾ​ಾಗು​ುವಂ​ಂತೆ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವಗಳು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿನ ವಿಭಿನ್ನನ ಜೀ​ೀವರಾ​ಾಸಾ​ಾಯನಿಕ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಗಳನ್ನು​ು� ವೇ​ೇಗಗೊ�ಳಿಸಿ, ಸಸ್ಯಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೂ�ಡ ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡಬಲ್ಲಲವು​ು. ಈ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವಗಳು​ು ಸಾ​ಾವಯವ ದ್ರರವ್ಯಯವನ್ನು​ು� ವಿಭಜಿಸಬಲ್ಲಲವು​ು. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾಗಿ, ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಬಟ್ಟೆ​ೆಗಳಿಂ​ಂದಲೂ​ೂ ಕೊ�ಳೆ ಮತ್ತು​ು� ಕಲೆಗಳನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ುಹಾ​ಾಕು​ುವು​ುದು​ು ಇವು​ುಗಳಿಗೆ ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಅಲ್ಲಲದೇ​ೇ, ಹು​ುದು​ುಗು​ುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾ​ಾಮವಾ​ಾಗಿ ಸಾ​ಾಕಷ್ಟು​ು� ಸಾ​ಾವಯವ ಆಮ್ಲಲಗಳು​ು ಉತ್ಪಪತ್ತಿ​ಿಯಾ​ಾಗು​ುತ್ತತವೆ. ಇವು​ು ನಲ್ಲಿ​ಿಗಳ ಮೇ​ೇಲಿನ ಗಡಸು​ು ನೀ​ೀರಿನ ಕಲೆಗಳು​ು, ಸು​ುಣ್ಣಣದ ಪದರಗಳು​ು ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ುಹಾ​ಾಕಬಲ್ಲಲವು​ು.

20 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂ​ಂತ 4: ಹು​ುದು​ುಗು​ುವಿಕೆಯ ನಂ​ಂತರ, ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� ಸೋ�ೋಸಿ. ಈ ಸೋ�ೋಸಿದ ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� 1:10 ಅನು​ುಪಾ​ಾತದಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀರಿನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಾ​ಾರಗುಂ�ಂದಿಸಿ. (ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, 100 mL ದ್ರಾ​ಾ�ವಣವನ್ನು​ು� 900 mL ನೀ​ೀರಿನೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ). .

ನೀ​ೀವು​ು ತಯಾ​ಾರಿಸಿದ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವ ನಿಮ್ಮಮ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ರಸಗೊ�ಬ್ಬಬರವಾ​ಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾ​ಾಗಲು​ು ಈಗ ಸಿದ್ಧಧವಾ​ಾಗಿದೆ. ಕೇ​ೇವಲ ಸಿಟ್ರರಸ್ ಸಿಪ್ಪೆ​ೆಗಳಿಂ​ಂದ ತಯಾ​ಾರಿಸಿದ ಜೈ​ೈವಿಕ ಕಿಣ್ವವವನ್ನು​ು� ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಗಳನ್ನು​ು� ಸ್ವವಚ್ಛಛಗೊ�ಳಿಸಲು​ು ಸಹ ಬಳಸಬಹು​ುದು​ು. ಅಂ​ಂಟು​ುವಾ​ಾಳದ ಕಾ​ಾಯಿಯ ದ್ರರವದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾ​ಾಗ, ಇದು​ು ಪಾ​ಾತ್ರೆ​ೆ ಮತ್ತು​ು� ಬಟ್ಟೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಸ್ವವಚ್ಛಛಗೊ�ಳಿಸಲು​ು ಪರಿಣಾ​ಾಮಕಾ​ಾರಿಯಾ​ಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾ​ಾಡಬಲ್ಲಲದು​ು.

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: •

•

ಕಸದ ಪ್ರರಯಾ​ಾಣವನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸು​ುವಾ​ಾಗ, ಸು​ುಡು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ಅಥವಾ​ಾ ಖಾ​ಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಕಸ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್​್ನನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿದಿರಾ? ಖಾಲಿ ಪ್​್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಸದ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್​್ನನು ನಗರವು ಹೇಗೆ ನಿರ್​್ವಹಿಸುತ್​್ತದೆ? ತ್​್ಯಯಾಜ್​್ಯದ ಜರ್​್ನಲ್‌ಅನ್​್ನನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಷ್​್ಟಟು ಮಹಿಳಾ ಕೆಲಸಗಾರರು ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರರನ್​್ನನು ನೀವು ಭೇಟಿಯಾದಿರಿ? ಸಾಧ್​್ಯವಾದರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನುಭವವನ್​್ನನು ಆಲಿಸಿ. ಅವರು ಎದುರಿಸುವ ಎಲ್​್ಲಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್​್ನನು ಅವರ ಪುರುಷ ಸಹೋ�ೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಹ ಎದುರಿಸುತ್​್ತತಾರೆಯೇ ಎಂದು ಹೋ�ೋಲಿಸಿ ನೋ�ೋಡಿ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಲಿ​ಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಂಶಗಳನ್​್ನನು ನಿಮ್​್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್​್ತವೆಯೇ?

•

ಜಪಾ​ಾನ್ನ ಕಿಟಕ್ಯೂ�ೂಶು​ು ನಗರವು​ು ತ್ಯಾ�ಾಜ್ಯಯ ಉತ್ಪಾ​ಾ�ದನೆಯನ್ನು​ು� ಕಡಿತಗೊ�ಳಿಸಿ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್​್ರತಿ ವ್​್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ 0.42 ಕಿಲೋ�ೋಗ್​್ರರಾ​ಾಂ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಘನ ತ್​್ಯಯಾಜ್​್ಯ ಉತ್​್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್​್ತದೆ. ತ್​್ಯಯಾಜ್​್ಯ ನಿರ್​್ವಹಣೆಯ ಸಮಗ್​್ರ ವಿಧಾನದ ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಟಕ್​್ಯಯೂಶು ನಗರವು ‘ನೀವು ಎಷ್​್ಟಟು ಹೆಚ್​್ಚಚು ಕಸ ಎಸೆಯುತ್​್ತತೀರೋ�ೋ, ಅಷ್​್ಟಟು ಹೆಚ್​್ಚಚು ಪಾವತಿಸುತ್​್ತತೀರಿ’ ಎಂಬ ಉಪಕ್​್ರಮವನ್​್ನನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಉತ್​್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್​್ಯಯಾಜ್​್ಯದ ಪ್​್ರಮಾಣವನ್​್ನನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿಮ್​್ಮ ಸ್​್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವೂ ಇಂತಹ ಉಪಕ್​್ರಮಗಳನ್​್ನನು ಕೈಗೊಳ್​್ಳಬಹುದು ಎಂದು ನಿಮಗನಿಸುತ್​್ತದೆಯೇ?

21

04 22 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯ ವಿಶ್ಲೇ​ೇ�ಷಣೆ ನೀ​ೀವು​ು ಎಂ​ಂದಾ​ಾದರೂ� ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ಡಿದ್ದೀ​ೀ�ರಾ​ಾ? ಅದು​ು ಬಹು​ುತೇ​ೇಕ ಬಾ​ಾರಿ ಗದ್ದದಲ, ಜನದಟ್ಟಟಣೆ ಮತ್ತು​ು� ಕೊಂ�ಂಚ ಗೊಂ�ಂದಲದಿಂ​ಂದ ಕೂ�ಡಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಆದರೂ�, ಅಲ್ಲಿ​ಿ ಎಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಸರಿಯಾ​ಾಗಿ ನಡೆದು​ುಹೋ�ೋಗು​ುತ್ತತದೆ. ಜನರು​ು ಸಣ್ಣಣ ಗಲ್ಲಿ​ಿಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆದಾ​ಾಡು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ವಸ್ತು​ು�ಗಳ ಬೆಲೆಗಳು​ು ಹೆಚ್ಚಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ಗ ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಾ​ಾರಿಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ವಾ​ಾದಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಸರಕು​ುಗಳನ್ನು​ು� ವಿನಿಮಯ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತಾ​ಾ�, ನಿಲ್ಲಲದೇ​ೇ ಸಾ​ಾಗು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ. ಇವೆಲ್ಲಲದಕ್ಕೂ�ೂ ಒಂ​ಂದು​ು ಅಗೋ�ೋಚರ ಲಯವಿದೆ. ಜಾ​ಾಸ್ತಿ​ಿ ಏನನ್ನೂ�ೂ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡದೇ​ೇ ಖರೀ​ೀದಿದಾ​ಾರರು​ು ಮತ್ತು​ು� ಮಾ​ಾರಾ​ಾಟಗಾ​ಾರರಿಗೆ ತಮಗೆ ಬೇ​ೇಕಾ​ಾದು​ುದನ್ನು​ು� ಪಡೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಗು​ುಪ್ತತ ನಿಯಮಗಳು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಗಳು​ು ಹಿಂ​ಂದಿನಿಂ​ಂದಲೂ​ೂ ಜನರು​ು ಸರಕು​ುಗಳು​ು, ಕಥೆಗಳು​ು, ವಿಚಾ​ಾರಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ಪದ್ದದತಿಗಳನ್ನು​ು� ವಿನಿಮಯ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಸೇ​ೇರು​ುವ ಸ್ಥಥಳಗಳಾ​ಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು​ು ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಗಳು​ು ವಸಾ​ಾಹತು​ುಗಳಾ​ಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂ�ಂಡರೆ, ಇನ್ನು​ು�ಳಿದವು​ು ವಸಾ​ಾಹತು​ುಗಳ ಜೊ​ೊತೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಬೆಳೆಯು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಪಟ್ಟಟಣಗಳು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ನಗರಗಳು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಅಭಿವೃ​ೃದ್ಧಿ​ಿ ಹೊಂ�ಂದು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಮೇ​ೇಲೆ ಪ್ರರಭಾ​ಾವ ಬೀ​ೀರು​ುತ್ತತವೆ. ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮವಾ​ಾಗಿ ಗಮನಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ, ಅದನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸು​ುವ ಮಾ​ಾದರಿಗಳನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ಗು​ುರು​ುತಿಸಲು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ; ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾ​ಾರಾ​ಾಟಗಾ​ಾರರು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಒಂ​ಂದು​ು ಜಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ನೆಲೆನಿಂ​ಂತು​ು ತಮ್ಮಮ ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಸ್ಥಾ​ಾ�ಪಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ, ಅಥವಾ​ಾ ಖರೀ​ೀದಿದಾ​ಾರರು​ು ಮತ್ತು​ು� ಮಾ​ಾರಾ​ಾಟಗಾ​ಾರರ ನಡು​ುವೆ ನಂ​ಂಬಿಕೆ ಹೇ​ೇಗೆ ಬೆಳೆಯು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ಗು​ುರು​ುತಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯ ಅವಲೋ�ೋಕನವು​ು ಈ ಚೈ​ೈತನ್ಯಯಶೀ​ೀಲ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಗಳನ್ನು​ು� ಅರ್ಥಥಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ನಮಗೆ ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ. ವಿಜ್ಞಾ​ಾನಿಗಳಂ​ಂತೆ, ನಾ​ಾವೂ​ೂ ಕೂ�ಡ ಗಮನಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಕೇ​ೇಳು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ಕಲಿಯು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ನಾ​ಾವು​ು ಹೆಚ್ಚು​ು� ಹೆಚ್ಚು​ು� ಅವಲೋ�ೋಕಿಸಿದಷ್ಟೂ�ೂ, ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಮಾ​ಾನವ ಜೀ​ೀವನದ ವಿಶಾ​ಾಲ ಅಂ​ಂಶಗಳನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿಬಿಂ​ಂಬಿಸು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದು​ು ಹೆಚ್ಚು​ು� ಸ್ಪಪಷ್ಟಟವಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ನೀ​ೀವು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಿ ಈ ಮಾ​ಾದರಿಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಲಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಜೀ​ೀವಂ​ಂತ, ಉಸಿರಾ​ಾಡು​ುವ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯಾ​ಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ: ಜನರು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಓಡಾ​ಾಡು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ, ಸರಕು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಪ್ರರದರ್ಶಿ​ಿಸಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ, ಮತ್ತು​ು� ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ವಾ​ಾಸನೆಗಳು​ು ಅನು​ುಭವವನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ವೃ​ೃದ್ಧಿ​ಿಸು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಎಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಸರಿಯಾ​ಾಗಿ ಕಾ​ಾರ್ಯಯನಿರ್ವವಹಿಸು​ುವಂ​ಂತೆ ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಮಾ​ಾದರಿಗಳು​ು, ಅನೌ​ೌಪಚಾ​ಾರಿಕ ನಿಯಮಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಸಣ್ಣಣ ಸಣ್ಣಣ ನಿರ್ಧಾ�ಾರಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಅವಲೋ�ೋಕನಗಳನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಲು​ು, ಚಿತ್ರರಗಳು​ು, ನಕ್ಷೆಗಳು​ು, ಕಿವಿಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಬಿದ್ದದ ಮಾ​ಾತು​ುಗಳು​ು, ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳು​ು ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿಕೊಂ�ಂಡು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಜೀ಼​಼ನ್ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ.

23

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: 1.

ಒಂ​ಂದು​ು ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್ ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಕೆ​ೆಚ್ಪ್ಯಾ​ಾ�ಡ್ (ಜೀ಼​಼ನ್ಗಾ​ಾಗಿ)

2.

ಪೆನ್ನು​ು�ಗಳು​ು, ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟಟವಾ​ಾದ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಚಿತ್ರರ ಬಿಡಿಸು​ುವ/ ಬರೆಯು​ುವ ಸಾ​ಾಧನಗಳು​ು

3.

ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿನ ಅನು​ುಭವವನ್ನು​ು� ನಿರೂ�ಪಿಸು​ುವ ಜೀ಼​಼ನ್ ಅನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ: ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಜೀ​ೀವಂ​ಂತ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆ ಎಂ​ಂದು​ು ಪರಿಗಣಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಇಲ್ಲಿ​ಿ ಸಹಭಾ​ಾಗಿ ಮತ್ತು​ು� ವೀ​ೀಕ್ಷಕ ಎರಡೂ​ೂ ಹೌ​ೌದು​ು ಎಂ​ಂದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಜೀ಼​಼ನ್ಅನ್ನು​ು� ಜೊ​ೊತೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಇಟ್ಟು​ು�ಕೊಂ�ಂಡು​ು, ನಿಧಾ​ಾನವಾ​ಾಗಿ ಚಲಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ನೀ​ೀವು​ು ನೋ�ೋಡು​ುವು​ುದನ್ನು​ು�, ಕೇ​ೇಳು​ುವು​ುದನ್ನು​ು�, ವಾ​ಾಸನೆಯ ಮೂ​ೂಲಕ ಗ್ರರಹಿಸು​ುವು​ುದನ್ನು​ು�, ಮತ್ತು​ು� ಅನು​ುಭವಿಸು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ.

ಒಂ​ಂದು​ು ಫೋ�ೋನ್ (ಫೋ�ೋಟೋ�ೋಗಳು​ು, ವಾ​ಾಯ್ಸ್​್ ನೋ�ೋಟ್ಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ನಕ್ಷೆಗಾ​ಾಗಿ)

4.

ಐಚ್ಛಿ​ಿಕ: ಬಣ್ಣಣದ ಮಾ​ಾರ್ಕಕರ್ಗಳು​ು, ಟೇ​ೇಪ್, ಮತ್ತು​ು� ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಮನಸ್ಥಿ​ಿತಿಗಳನ್ನು​ು� ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು​ು ನಿಮಗೆ ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ವಸ್ತು​ು�

ನಿಮ್ಮಮ ಅವಲೋ�ೋಕನಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇ�ೇಶನ ನೀ​ೀಡಲು​ು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಐದು​ು ಸು​ುಳಿವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ. ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಸು​ುಳಿವಿಗೆ ನಿಮ್ಮಮ ಜೀ಼​಼ನ್ನಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಪು​ುಟವನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಮೀ​ೀಸಲಿಡಬಹು​ುದು​ು. ಸುಳಿವು 1: ಜನರ ಹರಿವು ನದಿಗಳಂತೆಯೇ, ಜನ ಸಮೂಹದ ಹರಿವೂ ಸಹ ಏರಿಳಿತಗಳಿ​ಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್​್ತದೆ. ಜನರು​ು ವಿಭಿನ್ನನ ಜಾ​ಾಗಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆದಾ​ಾಡು​ುವ ವೇ​ೇಗವನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಎಲ್ಲಿ​ಿ ಅವರು​ು ನಿಧಾ​ಾನವಾ​ಾಗಿ ನಡೆಯು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ? ಎಲ್ಲಿ​ಿ ಅವಸರದಿಂ​ಂದ ಸಾ​ಾಗು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ? ಇದು​ು ಏಕೆ ಸಂ​ಂಭವಿಸು​ುತ್ತತದೆ? ಇದನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸಲು​ು ಹರಿವಿನ ರೇ​ೇಖೆಗಳನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ. ಗುಂ�ಂಪಾ​ಾದ ರೇ​ೇಖೆಗಳು​ು = ದಟ್ಟಟಣೆ. ಹರಡಿದ ರೇ​ೇಖೆಗಳು​ು = ಮು​ುಕ್ತತ ಜಾ​ಾಗ. ನಗರ/ವಸಾಹತುವಿನ ಸಂದರ್​್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಮಗೆ ಏನನ್​್ನನಾದರೂ ನೆನಪಿಸುತ್​್ತದೆಯೇ?

24 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಸುಳಿವು 2: ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್​್ರಕಾರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇವೆಯೇ? ಹಣ್​್ಣಣುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಒಂ​ಂದು​ು ಸಾ​ಾಲಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಮತ್ತು​ು� ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ�ಾನಿಕ್ಸ್​್ ವಸ್ತು​ು�ಗಳ ಅಂ​ಂಗಡಿಗಳು​ು ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಸಾ​ಾಲಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಇವೆಯೇ​ೇ? ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯ ಒಂ​ಂದು​ು ವಿಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆಯು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ವಿವಿಧ ರೀ​ೀತಿಯ ಕ್ರಿ​ಿಯೆಗಳನ್ನು​ು� ಪಟ್ಟಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿ. ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂ​ಂದು​ು ಸ್ಥಥಳದಲ್ಲಿ​ಿ ಜನರು​ು ಬರು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆಯೇ​ೇ ಅಥವಾ​ಾ ಹೋ�ೋಗು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆಯೇ​ೇ?

ಸುಳಿವು 3: ಜೋ�ೋಡಣೆ ಮತ್​್ತತು ಪ್​್ರದರ್​್ಶನ ಸರಕುಗಳನ್​್ನನು ಹೇಗೆ ಜೋ�ೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್​್ನನು ಸೂಕ್ಷಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಉಳಿಸಲು​ು ಮಾ​ಾರಾ​ಾಟಗಾ​ಾರರು​ು ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಪ್ರರದರ್ಶಿ​ಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ? ಕೆಲವು​ು ಜೋ�ೋಡಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಲು​ು ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸಿ. ಆಕಾ​ಾರಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ – ಅವು​ು ಪಿರಮಿಡ್ಗಳೇ​ೇ? ರಾ​ಾಶಿಗಳೇ​ೇ? ಗ್ರಿ​ಿಡ್ಗಳೇ​ೇ? ಇದನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಮಾ​ಾಡಬೇ​ೇಕೆಂ​ಂದು​ು ಮಾ​ಾರಾ​ಾಟಗಾ​ಾರರು​ು ಎಲ್ಲಿಂ​ಂ�ದ ಕಲಿತರು​ು? ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ತರಕಾ​ಾರಿಗಳು​ು/ಹಣ್ಣು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಇದೇ​ೇ ರೀ​ೀತಿ ಜೋ�ೋಡಿಸಬಹು​ುದೇ​ೇ?

25

ಸುಳಿವು 4: ಶಬ್​್ದಚಿತ್​್ರಣ (ಸೌಂಡ್‌ಸ್​್ಕಕೇಪ್‌) ಮತ್​್ತತು ವಾಸನೆ ಚಿತ್​್ರಣ (ಸ್ಮೆಲ್‌ಸ್​್ಕಕೇಪ್) ನಿಮ್​್ಮ ಕಣ್​್ಣಣುಗಳನ್​್ನನು ಮುಚ್ಚಿ, ಕೆಲವು ದೀರ್​್ಘ ಉಸಿರುಗಳನ್​್ನನು ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾ​ಾವ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಒಂ​ಂದರ ಮೇ​ೇಲೊಂ�ಂದು​ು ಕೇ​ೇಳಿಸು​ುತ್ತತವೆ? ಅವು​ು ಯಾ​ಾವ ದಿಕ್ಕು​ು�ಗಳಿಂ​ಂದ ಮತ್ತು​ು� ಎಷ್ಟು​ು� ದೂ​ೂರದಿಂ​ಂದ ಬರು​ುತ್ತಿ​ಿವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಒಬ್ಬಬ ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಾ​ಾರಿಯ ಕೂ�ಗು​ು, ಹೆಜ್ಜೆ​ೆಗಳ ಸದ್ದು​ು�ಗಳು​ು, ವಾ​ಾಹನಗಳ ಹಾ​ಾರ್ನು�ುಗಳು​ು, ಅರೆಯು​ುವ ಯಂ​ಂತ್ರರಗಳ ಸದ್ದು​ು�ಗಳು​ು– ಯಾ​ಾವೆಲ್ಲಲ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ನಿಮಗೆ ಕೇ​ೇಳು​ುತ್ತಿ​ಿವೆ? ವಾ​ಾಸನೆಗಳ ಕತೆ ಏನು​ು? ಕರಿದ ತಿಂ​ಂಡಿಗಳು​ು, ತಾ​ಾಜಾ​ಾ ಕೊ�ತ್ತಂ​ಂ�ಬರಿ ಸೊ�ಪ್ಪು​ು�, ಒದ್ದೆ​ೆಯಾ​ಾದ ಬಟ್ಟೆ​ೆ, ಮಾಂ​ಂ�ಸದ ವಾ​ಾಸನೆ– ನಿಮ್ಮಮ ಮೂ​ೂಗನ್ನು​ು� ತಲು​ುಪು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ವಾ​ಾಸನೆಗಳಾ​ಾವು​ುವು​ು? ಅಮೂ​ೂರ್ತತ ಆಕಾ​ಾರಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ರೇ​ೇಖೆಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿಕೊಂ�ಂಡು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಜೀ಼​಼ನ್ನಲ್ಲಿ​ಿ ಇವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ವಾ​ಾಸನೆಗೆ ಯಾ​ಾವ ಆಕಾ​ಾರವಿರಬಹು​ುದು​ು? ಒಂ​ಂದು​ು ಶಬ್​್ದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿನ್​್ಯಯಾಸ ಇರಬಹುದು? ( ಪುಟ 35ರಲ್ಲಿರುವ ‘ಶಬ್​್ದದ ಆಕಾರ’ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್​್ನನು ನೋ�ೋಡಿ) ಪ್​್ರರಾ​ಾಂಪ್ಟ್‌5: ಚೌಕಾಸಿ ಗಮನವಿಟ್​್ಟಟು ಆಲಿಸಿ ಅಥವಾ ಸುಮ್​್ಮನೇ ಮೆಲುವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ನೋ�ೋಡಿ: ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಾ​ಾರಿಗಳು​ು ಆರಂ​ಂಭಿಕ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ನಿರ್ಧಧರಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�ರೆ? ಅವರು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ಚೌ​ೌಕಾ​ಾಸಿ ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಸಿದ್ಧಧರಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಮೇ​ೇಲೆ ಯಾ​ಾವ ಅಂ​ಂಶಗಳು​ು ಪ್ರರಭಾ​ಾವ ಬೀ​ೀರು​ುತ್ತತವೆ? ಒಂ​ಂದು​ು ಸಂ​ಂಭಾ​ಾಷಣೆಯನ್ನು​ು� ಬರೆಯಿರಿ ಅಥವಾ​ಾ ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ. ವ್ಯಾ​ಾ�ಪಾ​ಾರಿಗಳು​ು ಯಾ​ಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿದರು​ು? ಅವರು​ು ಯಾ​ಾವ ತಂ​ಂತ್ರರಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿದರು​ು?

ಸಲಹೆ: ನೀ​ೀವು​ು ಎಲ್ಲಲವನ್ನೂ�ೂ ಪರಿಪೂ​ೂರ್ಣಣವಾ​ಾಗಿ ಸಾ​ಾಧಿಸಬೇ​ೇಕಿಲ್ಲಲ. ಇಲ್ಲಿ​ಿ ಹೊ​ೊರಬರು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವು​ುದು​ು ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯ ನಿಮ್ಮಮ ಆವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿ. ಬಣ್ಣಣಗಳು​ು, ಬಾ​ಾಣದ ಗು​ುರು​ುತು​ುಗಳು​ು, ಗೀ​ೀಚು​ುಬರಹಗಳು​ು, ಲೇ​ೇಬಲ್ಗಳು​ು, ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗಳು​ು– ಹೀ​ೀಗೆ ನಿಮ್ಮಮ ಇಚ್ಛೆ​ೆಯ ಅಂ​ಂಶಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ. 26 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: •

ನಿಮ್ಮಮ ಜೀ಼​಼ನ್ಅನ್ನು​ು� ಮು​ುಚ್ಚು​ು�ವ ಮೊದಲು​ು, ಒಂ​ಂದು​ು ನಿಮಿಷ ನಿಲ್ಲಿ​ಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್​್ನನು ಚಿತ್ರಿಸುವಾಗ ಯಾರನ್​್ನನು ಬಿಟ್ಟಿದ್​್ದದೀರಿ? ಗದ್​್ದಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶ್​್ರಮವು ಅಗೋ�ೋಚರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್​್ತದೆ? ಉತ್​್ಪನ್​್ನಗಳು ಎಲ್​್ಲಿ​ಿಂದ ಬರುತ್​್ತವೆ ಮತ್​್ತತು ದಿನದ ಅಂತ್​್ಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋ�ೋಗುತ್​್ತವೆ?

•

ಅಥವಾ​ಾ, ಒಂ​ಂದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ ಇಡಿ. ಭವಿಷ್ಯಯದ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ! ಅದರ ವಾಸನೆ ಹೇಗಿರುತ್​್ತದೆ? ಅದರಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೇಗೆ ಓಡಾಡುತ್​್ತತಾರೆ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್​್ತತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್​್ತತಾರೆ? ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀದಿಯು ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್​್ನನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್​್ಳಲು, ಚಿತ್ರಿಸಲು, ಅಥವಾ ಅದರ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲು; ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮುಚ್​್ಚಚುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗದ ಉತ್​್ಪನ್​್ನಗಳಿಗೆ ಏನಾಗುತ್​್ತದೆ ಎಂಬುದನ್​್ನನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ನಿಮ್​್ಮ ಜೀ ಼ ನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ ಕೊನೆಯ ಜಾಗವನ್​್ನನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

27

04 28 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಗಳು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆ ಅಥವಾ​ಾ ಶಾ​ಾಲೆಯ ಹೊ​ೊರಾಂ�ಂಗಣದಲ್ಲಿ​ಿ ಹಾ​ಾಕಿರು​ುವ ಟೈ​ೈಲ್ಸ್​್ ಮೇ​ೇಲೆ ನಿಮ್ಮಮ ಬೆರಳು​ುಗಳನ್ನಾ​ಾ�ಡಿಸಿ; ಒರಟಾ​ಾದ ಮತ್ತು​ು� ಉಬ್ಬು​ು� ತಗ್ಗು​ು�ಗಳಿರು​ುವ ಮರದ ತೊ�ಗಟೆಯನ್ನು​ು� ಸ್ಪಪರ್ಶಿ​ಿಸಿ; ಅಥವಾ​ಾ ಬಣ್ಣಣ ಬಳಿದಿರು​ುವ, ನಯವಾ​ಾಗಿ ಮತ್ತು​ು� ತಂ​ಂಪಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಕೈ​ೈಗಂ​ಂಬಿಯನ್ನು​ು� ಮು​ುಟ್ಟಿ​ಿ ಅನು​ುಭವಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಈ ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಈ ಮುಂ​ಂ�ಚೆ ನೋ�ೋಡಿರಲೇ​ೇ ಇಲ್ಲಲ ಎಂ​ಂದು​ುಕೊ�ಳ್ಳೋ�ೋ�ಣ. ಕೇ​ೇವಲ ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಸ್ಪಪರ್ಷಿ​ಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ಅವು​ು ಯಾ​ಾವ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ನೀ​ೀವು​ು ಊಹಿಸು​ುವು​ುದು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವೇ​ೇ? ಈ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳು​ು (ಟೆಕ್ಸ್​್ಚರ್ಗಳು​ು) ನಿಮ್ಮಮ ಕೈ​ೈಗಳ ಮೂ​ೂಲಕ ನಿಮ್ಮೊಂ​ಂ�ದಿಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಅವು​ು ಭದ್ರರವಾ​ಾದ ಹಿಡಿತವನ್ನು​ು� ನೀ​ೀಡು​ುತ್ತತವೆ, ಚಲನೆಗೆ ಮಾ​ಾರ್ಗಗದರ್ಶಶನ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಕೆಲವೊ​ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಸು​ುಮ್ಮಮನೇ​ೇ ಆಹ್ಲಾ​ಾ�ದಕರ ಅನು​ುಭವವನ್ನು​ು� ನೀ​ೀಡು​ುವಂ​ಂತೆಯೂ​ೂ ಇರಬಹು​ುದು​ು. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ​ಿ, ಮು​ುಖ್ಯಯವಾ​ಾಗಿ ನಗರಗಳನ್ನು​ು� ಯೋ​ೋಜಿಸು​ುವ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಮಹತ್ವವದ ಪಾ​ಾತ್ರರವನ್ನು​ು� ವಹಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಪಾ​ಾದಚಾ​ಾರಿ ರಸ್ತೆ​ೆಯ ಮೇ​ೇಲಿರು​ುವ ಉಬ್ಬು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿದ್ದೀ​ೀ�ರಾ​ಾ? ಅದಕ್ಕೆ​ೆ 'ಟ್ಯಾ​ಾ�ಕ್ಟೈ�ೈಲ್ ಪೇ​ೇವಿಂ​ಂಗ್' (ಸ್ಪಪರ್ಶಿ​ಿಸಿ ಗ್ರರಹಿಸಬಹು​ುದಾ​ಾದ ನೆಲಹಾ​ಾಸು​ು) ಎನ್ನು​ು�ತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಅದು​ು ದೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿ ನ್ಯೂ�ೂನತೆಯಿರು​ುವ ಜನರು​ು ಸು​ುರಕ್ಷಿತವಾ​ಾಗಿ ರಸ್ತೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆದಾ​ಾಡಲು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ. ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಜಾ​ಾರಿಬೀ​ೀಳು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ತಡೆಯಲು​ು ಮ್ಯಾ​ಾ�ನ್ಹೋ�ೋಲ್ ಮು​ುಚ್ಚಚಳಗಳ ಮೇ​ೇಲೂ​ೂ ಉಬ್ಬಿ​ಿದ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ವಿವರಗಳಿರು​ುತ್ತತವೆ. ರಸ್ತೆ​ೆಗಳು​ು ಸಂ​ಂಪೂ​ೂರ್ಣಣ ನಯವಾ​ಾಗಿ ಇರದಿರಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾರಣವಿದೆ: ಉಬ್ಬು​ು�ತಗ್ಗು​ು�ಗಳು​ು ಸು​ುರಕ್ಷತೆ, ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು​ು� ದಿಕ್ಕಿ​ಿನ ಅರಿವನ್ನು​ು� ಹೆಚ್ಚಿ​ಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯು​ು ಪ್ರರಕೃ​ೃತಿಯಲ್ಲಿ​ಿಯೂ​ೂ ಅತ್ಯಂ�ಂತ ಪ್ರರಮು​ುಖ ಪಾ​ಾತ್ರರ ನಿರ್ವವಹಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಮೇ​ೇಣದಂ​ಂತಹ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಯ ಎಲೆಯು​ು ನೀ​ೀರನ್ನು​ು� ವಿಕರ್ಷಿ​ಿಸಿದರೆ, ರೋ�ೋಮದಂ​ಂತಹ ರಚನೆಗಳಿರು​ುವ ಎಲೆಯು​ು ತೇ​ೇವಾಂ�ಂಶವನ್ನು​ು� ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತದೆ ಅಥವಾ​ಾ ಕೀ​ೀಟಗಳನ್ನು​ು� ತಡೆಗಟ್ಟು​ು�ತ್ತತದೆ. ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯು​ು ಸಸ್ಯಯಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ನೆರವಾ​ಾಗು​ುವು​ುದರ ಜೊ​ೊತೆಗೆ, ನಾ​ಾವು​ು ನಮ್ಮಮ ಪರಿಸರದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಆಳವಾ​ಾಗಿ ಬೆಸೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂ�ಂ�ದು​ು ಗಮನಿಸಬೇ​ೇಕಾ​ಾದ ಅಂ​ಂಶವಿದೆ: ನಿಮ್ಮಮ ಮೆದು​ುಳಿಗೆ ಇಂ​ಂತಹ ಸಂ​ಂವೇ​ೇದನಾ​ಾ ವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಯೂ​ೂ ಬೇ​ೇಕು​ು. ದಿನವಿಡೀ​ೀ ನೀ​ೀವು​ು ಚು​ುರು​ುಕಾ​ಾಗಿರಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ಶಾಂ�ಂತವಾ​ಾಗಿರಲು​ು ಬೆಳಕು​ು, ತಾ​ಾಪಮಾ​ಾನ, ಶಬ್ದದ ಹಾ​ಾಗೂ� ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ​ಿನ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಅವಲಂ​ಂಬಿಸಿರು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ. ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಪರಿಸರಗಳು​ು ಬೆಣಚು​ುಗಲ್ಲು​ು�, ಹು​ುಲ್ಲು​ು�, ಮತ್ತು​ು� ಮರದ ತೊ�ಗಟೆಗಳಂ​ಂತಹ ಘಟಕಗಳ ಮೂ​ೂಲಕ ಈ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ನಮಗೆ ಧಾ​ಾರಾ​ಾಳವಾ​ಾಗಿ ನೀ​ೀಡು​ುತ್ತತವೆ. ಆದರೆ ಅನೇ​ೇಕ ಶಾ​ಾಲೆಗಳು​ು, ಕಛೇ​ೇರಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ನಗರಗಳು​ು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಹಿಂ​ಂದೆ ಬಿದ್ದಿ​ಿವೆ; ವೈ​ೈವಿಧ್ಯಯತೆಯಿಲ್ಲಲದೆ ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ರೀ​ೀತಿ ಕಾ​ಾಣಿಸು​ುವ ಅವು​ು ನೀ​ೀರಸ ಎನಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಸಂ​ಂವೇ​ೇದನೆಗಳಿಗೆ ಭರಪೂ​ೂರ ಆಹಾ​ಾರ ಕೊ�ಡು​ುವ ತಾ​ಾಣಗಳು​ು ಸುಂ�ಂದರವಾ​ಾಗಿರು​ುವು​ುದಷ್ಟೇ​ೇ� ಅಲ್ಲಲದೇ​ೇ, ಮಾ​ಾನಸಿಕ ಆರೋ�ೋಗ್ಯಯಕ್ಕೆ​ೆ, ಸು​ುಗಮ್ಯಯತೆಗೆ ಕೊ�ಡು​ುಗೆ ನೀ​ೀಡು​ುತ್ತತವೆ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಲಿದ್ದದರೂ� ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯವಾ​ಾಗಿ ಕಡೆಗಣನೆಗೆ ಒಳಗಾ​ಾಗು​ುವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳತ್ತತ ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಹರಿಸಲಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ. ಆ ಮೂ​ೂಲಕ, ಅವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ನಿಮ್ಮಮ ದೈ​ೈನಂ​ಂದಿನ ಅನು​ುಭವಗಳನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಲಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ. ಈ ಸ್ಪಪರ್ಶಾ�ಾನು​ುಭವಗಳನ್ನು​ು� ಒಗ್ಗೂ�ೂಡಿಸಿ, ನಿಮ್ಮಮ ಪರಿಸರದ ವಿಶಿಷ್ಟಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು​ು� ಸೆರೆಹಿಡಿಯು​ುವ ಮೋ​ೋಜಿನ ಬಿಂ​ಂಗೋ�ೋ ಕಾ​ಾರ್ಡ್​್ ಒಂ​ಂದನ್ನು​ು� ರಚಿಸಲಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ.

29

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಿಸು​ುವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳ ಬಿಂ​ಂಗೋ�ೋವನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ:

1.

ಹಂ​ಂತ 1: ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ಥಥಳವನ್ನು​ು� ಆಯ್ಕೆ​ೆಮಾ​ಾಡಿ ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀವು​ು ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಲು​ು ಬಯಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಆರಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಅದು​ು ಉದ್ಯಾ​ಾ�ನವನ, ಎರಡು​ು ರಸ್ತೆ​ೆಗಳು​ು ಸೇ​ೇರು​ುವ ಜಾ​ಾಗ, ಆಟದ ಮೈ​ೈದಾ​ಾನ, ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಸು​ುತ್ತತಲಿನ ಪ್ರರದೇ​ೇಶ– ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು ಬೇ​ೇಕಾ​ಾದರೂ� ಆಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ನಿಮ್ಮಮ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಸಾ​ಾಮಗ್ರಿ​ಿಗಳನ್ನು​ು� ಮರೆಯದೇ​ೇ ತೆಗೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡು​ು ಹೋ�ೋಗಿ.

ಮಾ​ಾಡಲಿಂ​ಂಗ್ ಕ್ಲೇ​ೇ� ಅಥವಾ​ಾ ಒಣಗದ ಜೇ​ೇಡಿಮಣ್ಣು​ು�

2.

ಇಂ​ಂಕ್ ಪ್ಯಾ​ಾ�ಡ್ (ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟಟವಾ​ಾದ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಬಣ್ಣಣದ್ದು​ು�!)

3.

ಪು​ುಟ 33 ರಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀಡಲಾ​ಾದ 5x5 ಬಿಂ​ಂಗೋ�ೋ ಗ್ರಿ​ಿಡ್ನ ಮು​ುದ್ರಿ​ಿತ ಪ್ರರತಿ

ಹಂ​ಂತ 2: ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ಅವಲೋ�ೋಕಿಸಿ ಮೆಲ್ಲಲಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ​ೆಹಾ​ಾಕು​ುತ್ತಾ​ಾ� ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ​ಿದಾ​ಾಯಕ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ಮರದ ತೊ�ಗಟೆ, ಲೋ�ೋಹದ ನಾ​ಾಮಫಲಕದ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ, ಗೇ​ೇಟಿನ ಮೇ​ೇಲಿನ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸ, ಗೋ�ೋಡೆಯಲ್ಲಿ​ಿನ ಬಿರು​ುಕು​ುಗಳು​ು, ಎಲೆಯ ಮೇ​ೇಲಿನ ಪರ್ಣಣನಾ​ಾಳಗಳು​ು– ಹೀ​ೀಗೆ ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಆಕರ್ಷಿ​ಿಸು​ುವ ಎಲ್ಲಲ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ�ೂ ಗಮನಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಕು​ುತೂ�ಹಲಕ್ಕೆ​ೆ ನಿಮ್ಮಮ ಬೆರಳು​ುಗಳೇ​ೇ ದಾ​ಾರಿ ತೋ�ೋರಿಸಲಿ!

ಹಂ​ಂತ 3: ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳ ಅಚ್ಚು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ: ನಿಮ್ಮಮ ಮನಸೆಳೆಯು​ುವಂ​ಂತಹ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಕಂ​ಂಡಾ​ಾಗ, ಚಪ್ಪಪಟೆಯಾ​ಾಗಿಸಿದ ಒಂ​ಂದಿಷ್ಟು​ು� ಜೇ​ೇಡಿಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ಆ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಗಟ್ಟಿ​ಿಯಾ​ಾಗಿ ಒತ್ತಿ​ಿ. ಇದರಿಂ​ಂದಾ​ಾಗಿ ಆ ರಚನೆಯು​ು ಮಣ್ಣಿ​ಿನ ಮೇ​ೇಲೆ ಅಚ್ಚಾ​ಾ�ಗು​ುತ್ತತದೆ.

30 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂತ 4: ಶಾಯಿ ಹಚ್ಚಿ, ಮುದ್ರೆಯನ್​್ನನು ಒತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ರಚನೆಯು ಮೂಡಿರುವ ಭಾಗವನ್​್ನನು ಇಂಕ್ ಪ್​್ಯಯಾಡ್ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್​್ಲನೆ ಒತ್ತಿ​ಿ, ಅದಕ್ಕೆ​ೆ ಶಾ​ಾಯಿ ಅಂ​ಂಟು​ುವಂ​ಂತೆ ಮಾ​ಾಡಿ. ನಂ​ಂತರ, ಶಾ​ಾಯಿ ತಗು​ುಲಿದ ಮಣ್ಣಣನ್ನು​ು� ನಿಮ್​್ಮ ಬಿ​ಿಂಗೋ�ೋ ಹಾಳೆಯ ಒಂದು ಚೌಕದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿ. ಈಗ ನೀವು ನಿಮ್​್ಮ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಯನ್​್ನನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ!

ಹಂತ 5: ಹಂತಗಳನ್​್ನನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ನಿಮ್​್ಮ ಗ್ರಿಡ್ ಅನ್​್ನನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಅನ್​್ವವೇಷಣೆಯನ್​್ನನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್​್ತತಾ ಈ ಪ್​್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್​್ನನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ, ನಿಮ್​್ಮ ಸಂಪೂರ್​್ಣ 5x5 ಗ್ರಿಡ್ ಅನ್​್ನನು ವಿಶಿಷ್​್ಟ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಗಳ ಸಂಗ್​್ರಹದಿ​ಿಂದ ಭರ್ತಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿ.

ಹಂ​ಂತ 6: ಭರ್ತಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿದ ನಿಮ್ಮಮ ಹಾ​ಾಳೆಯನ್ನು​ು� ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರೊ�ಬ್ಬಬರಿಗೆ ನೀ​ೀಡಿ, ನೀ​ೀವು​ು ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿರು​ುವ ಈ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳಿರು​ುವ ನಿಜವಾ​ಾದ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ಸ್ಥಥಳಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಲು​ು ಸವಾ​ಾಲು​ು ಹಾ​ಾಕಿ. ಅವರು​ು ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ಸಾ​ಾಲಿನಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ (ಅಡ್ಡಡಸಾ​ಾಲು​ು, ಕಂ​ಂಬಸಾ​ಾಲು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಕರ್ಣಣದು​ುದ್ದದಕ್ಕೆ​ೆ ಇರು​ುವ) ಐದು​ು ರಚನೆಗಳನ್ನು​ು� ಸರಿಯಾ​ಾಗಿ ಹು​ುಡು​ುಕಿದರೆ, ಅವರು​ು ಬಿಂ​ಂಗೋ�ೋವನ್ನು​ು� ಗೆಲ್ಲು​ು�ತ್ತಾ​ಾ�ರೆ!

ಸಲಹೆ: ಹೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಸವಾ​ಾಲಿಗಾ​ಾಗಿ, ನೀ​ೀವಿಬ್ಬಬರೂ� ಬಿಂ​ಂಗೋ�ೋ ಹಾ​ಾಳೆಗಳನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ ಪರಸ್ಪಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು!

31

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: •

ಯಾ​ಾವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯು​ು ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಬೆರಗು​ುಗೊ�ಳಿಸಿತು​ು? ಇದಕ್​್ಕಿ​ಿಂತ ಮೊದಲು ನೀವು ಅದನ್​್ನನು ಎಲ್​್ಲಲಾದರೂ ಗಮನಿಸಿದ್​್ದದೀರಾ?

•

ಆ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಯು​ು ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕವಾ​ಾದದ್ದೇ​ೇ� ಅಥವಾ​ಾ ಮಾ​ಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್​್ದದೇ? ಅದು ಆ ರೀತಿಯಲ್​್ಲಲೇ ಏಕೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅದನ್​್ನನು ಹಾಗೆಯೇ ಏಕೆ ವಿನ್​್ಯಯಾಸ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ನೀವು ಊಹಿಸಬಲ್ಲಿರಾ? ಅದರ ಹಿ​ಿಂದೆ ಯಾವ ಉದ್​್ದದೇಶವಿರಬಹುದು– ಭದ್​್ರವಾದ ಹಿಡಿತವೇ, ಅಲಂಕಾರವೇ, ಹವಾಮಾನವನ್​್ನನು ತಡೆದುಕೊಳ್​್ಳಳುವ ಸಾಮರ್​್ಥ್​್ಯವೇ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಉದ್​್ದದೇಶವೇ?

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ:

32 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

•

ನೀ​ೀವು​ು ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಿದ ಸ್ಥಥಳದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು​ು� ರಚಿಸು​ುವು​ುದಾ​ಾದರೆ, ಯಾ​ಾವ ರೀ​ೀತಿಯ ಗುರುತುಗಳನ್​್ನನು ಬಳಸುತ್​್ತತೀರಿ? ವಿವಿಧ ಜಾಗಗಳನ್​್ನನು ಸೂಚಿಸಲು ನೀವು ಈ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಗಳನ್​್ನನು ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೇ? ನಿಮ್​್ಮ ಬೀದಿ ಅಥವಾ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್​್ರದೇಶದ ಒಂದು ಕಚ್​್ಚಚಾ ನಕ್ಷೆಯನ್​್ನನು ಬಿಡಿಸಲು ಪ್​್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಪ್​್ರತಿಯೊ​ೊಂದು ಪ್​್ರದೇಶವನ್​್ನನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಯಿ​ಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ. ಆ ರಚನೆಗಳನ್​್ನನು, ಸರಳವಾದ ರೇಖಾಚಿತ್​್ರಗಳು ಅಥವಾ ಉಜ್ಜಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಚಿತ್​್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿ.

•

ಹೆಚ್ಚಾ​ಾ�ಗಿ ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳಿರು​ುವ (ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ ಮರಗಳು​ು, ಕಲ್​್ಲಲುಗಳು ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳು) ಪ್​್ರದೇಶಗಳು, ಮತ್​್ತತು ಹೆಚ್​್ಚಚಾಗಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಗಳಿರುವ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೋ�ೋಡೆಗಳು, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್​್ಗಗಳು, ಬೇಲಿಗಳು) ಪ್​್ರದೇಶಗಳನ್​್ನನು ಹೋ�ೋಲಿಸಿ ನೋ�ೋಡಿ. ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್​್ಯತೆ ಎಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್​್ತದೆ? ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನಿರಬಹುದು?

ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುವ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಗಳು​ು

33

04 34 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಶಬ್ದದದ ಆಕಾ​ಾರ ನೀ​ೀವು​ು ಇವು​ುಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವು​ುದಕ್ಕೆ​ೆ 'ಕಿಕಿ' ಎಂ​ಂದು​ು ಮತ್ತು​ು� ಯಾ​ಾವು​ುದಕ್ಕೆ​ೆ 'ಬೋ�ೋಬಾ​ಾ' ಎಂ​ಂದು​ು ಹೆಸರಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ? ನಮ್ಮಮ ಮೆದು​ುಳು​ು ಸಹಜವಾ​ಾಗಿ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ಆಕಾ​ಾರಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಜೋ�ೋಡಿಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ಆಕರ್ಷಷಕ ಮನೋ�ೋವೈ​ೈಜ್ಞಾ​ಾನಿಕ ವಿದ್ಯಯಮಾ​ಾನವನ್ನು​ು� ಈ ಸಣ್ಣಣ ಪ್ರರಯೋ​ೋಗವು​ು ಅನಾ​ಾವರಣಗೊ�ಳಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ‘ಬೋ�ೋಬಾ​ಾ’ದಂ​ಂತಹ ಮೃ​ೃದು​ುವಾ​ಾದ, ದುಂ�ಂಡಗಿನ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ದುಂ�ಂಡಗಿನ, ಗು​ುಳ್ಳೆ​ೆಯಂ​ಂತಹ ಆಕಾ​ಾರಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂ�ಂದು​ುತ್ತತವೆ ಎನಿಸು​ುತ್ತತದೆ; ‘ಕಿಕಿ’ಯಂ​ಂತಹ ತೀ​ೀಕ್ಷ್ಣಣವಾ​ಾದ ಮತ್ತು​ು� ಕರ್ಕಕಶವಾ​ಾದ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಏರು​ುತಗ್ಗು​ು�ಗಳಿರು​ುವ ಚೂ​ೂಪಾ​ಾದ ಆಕಾ​ಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಂ�ಂದಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತವೆ ಎನಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ಮೃ​ೃದು​ುವಾ​ಾದ, ಹತ್ತಿ​ಿಯ ಮೋ​ೋಡದಂ​ಂತಹ ಆಕಾ​ಾರವು​ು ಬೋ�ೋಬಾ​ಾ ಎಂ​ಂದೆನಿಸಿದರೆ, ಗು​ುಡು​ುಗು​ುವ ಮೋ​ೋಡಗಳು​ು ಕಿಕಿ ಎಂ​ಂದು​ು ಭಾ​ಾಸವಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ನಮ್ಮಮ ಇಂ​ಂದ್ರಿ​ಿಯಗಳು​ು ಆಶ್ಚಚರ್ಯಯಕರ ರೀ​ೀತಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಪರಸ್ಪಪರ ಹೇ​ೇಗೆ ಕೂ�ಡಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದಕ್ಕೆ​ೆ ಇದೊಂ�ಂದು​ು ಆಸಕ್ತಿ​ಿದಾ​ಾಯಕ ಉದಾ​ಾಹರಣೆ! ನಿಮಗೆ ಶಬ್ದದವನ್ನು​ು� ನೋ�ೋಡಲು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾದರೆ, ಅದು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಕಾ​ಾಣಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿತ್ತು​ು�? ನಾ​ಾವು​ು ಈ ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಯನ್ನು​ು� ಎರಡು​ು ರೀ​ೀತಿಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಲಿದ್ದೇ​ೇ�ವೆ. ಒಂ​ಂದು​ು ಪರಿಶೋ�ೋಧನೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತಲಿನ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಅನು​ುಭವಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ ಮತ್ತು​ು� ಅರ್ಥೈ​ೈ�ಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಸಹಾ​ಾಯ ಪಡೆಯು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದರಲ್ಲಿ​ಿ, ಶಬ್ದದವು​ು ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದಲ್ಲಿ​ಿ ಭೌ​ೌತಿಕವಾ​ಾಗಿ ಹೇ​ೇಗೆ ಚಲಿಸು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಬಳಸಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲಿದ್ದೇ​ೇ�ವೆ. ಮೊದಲು​ು, ನಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು​ು� ಆಲಿಸಿ ನಾ​ಾವು​ು ಕೇ​ೇಳು​ುವ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸೋ�ೋಣ. ಹಕ್ಕಿ​ಿಗಳ ತೀ​ೀಕ್ಷ್ಣಣವಾ​ಾದ ಕೂ�ಗು​ು, ದೂ​ೂರದ ಎಂ​ಂಜಿನ್ಗಳ ಸದ್ದು​ು�, ಸು​ುರಿಯು​ುವ ಮಳೆ ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ಆಕಾ​ಾರ, ಬಣ್ಣಣ ಮತ್ತು​ು� ಭಾ​ಾವನೆಗಳಾ​ಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿ​ಿಸೋ�ೋಣ. ನಂ​ಂತರ, ಶಬ್ದದವು​ು ದ್ರರವ್ಯಯದ ಮೂ​ೂಲಕ ಕಂ​ಂಪಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ಸಾ​ಾಗು​ುವಾ​ಾಗ ಅದನ್ನು​ು� ಕಣ್ಣಾ​ಾ�ರೆ ನೋ�ೋಡಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಸರಳ ಲೇ​ೇಸರ್ ಸೈ​ೈಮ್ಯಾ​ಾ�ಟಿಕ್ಸ್​್ ಸಾ​ಾಧನವನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸೋ�ೋಣ. ಇವೆರಡನ್ನೂ�ೂ ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ, ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತಲಿನ ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಆಳವಾ​ಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಲು​ು ನಿಮಗೆ ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತದೆ; ಕೇ​ೇವಲ ನಿಮಗೆ ಏನು​ು ಕೇ​ೇಳು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾತ್ರರವಲ್ಲಲ, ಬದಲಾ​ಾಗಿ ಅದು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಅನು​ುಭವವಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ, ಹೇ​ೇಗೆ ವರ್ತಿ​ಿಸು​ುತ್ತತದೆ, ಮತ್ತು​ು� ಜನರು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ಸ್ಥಥಳಗಳನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಬೆಸೆಯು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಅರಿಯಲು​ು ಸಹಕರಿಸು​ುತ್ತತದೆ.

ಸೈ​ೈಮ್ಯಾ​ಾ�ಟಿಕ್ಸ್​್: ಇದು​ು ಶಬ್ದದ ತರಂ​ಂಗಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಅವು​ುಗಳ ದೃ​ೃಶ್ಯಾ�ಾತ್ಮಮಕ ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸು​ುವಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯಯನವಾ​ಾಗಿದೆ.

35

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: 1.

ಹಾ​ಾಳೆ ಅಥವಾ​ಾ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಣ್ಣಣ ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್

2.

ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ನು​ು�ಗಳು​ು, ಮಾ​ಾರ್ಕಕರ್ಗಳು​ು, ಕ್ರೇ​ೇ�ಯಾ​ಾನ್ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು ಐಚ್ಛಿ​ಿಕ:

3.

ಟೈ​ೈಮರ್ ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಟಾ​ಾ�ಪ್ವಾ​ಾಚ್

4.

ಹೆಡ್ಫೋ�ೋನ್ ಅಥವಾ​ಾ ಸೌಂ�ಂಡ್ ರೆಕಾ​ಾರ್ಡಡರ್ (ನೀ​ೀವು​ು ನಂ​ಂತರ ಮತ್ತೆ​ೆ ಕೇ​ೇಳಲು​ು ಬಯಸಿದರೆ)

ಭಾ​ಾಗ 1: ನಿಮಗೆ ಕೇ​ೇಳು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ - ನಿಮ್ಮಮ ಶಬ್ದದಚಿತ್ರರಣವನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಆಯ್ಕೆ​ೆಮಾ​ಾಡಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಉದ್ಯಾ​ಾ�ನವನ, ಶಾ​ಾಲೆಯ ಆಟದ ಮೈ​ೈದಾ​ಾನ, ನಿಮ್ಮಮ ಮನೆಯ ಮೇ​ೇಲ್ಛಾ​ಾ�ವಣಿ, ಜನಸಂ​ಂದಣಿಯಿರು​ುವ ಮಾ​ಾರು​ುಕಟ್ಟೆ​ೆ ಅಥವಾ​ಾ ಮರದ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಥಳ– ಹೀ​ೀಗೆ ಕು​ುತೂ�ಹಲ ಕೆರಳಿಸು​ುವಂ​ಂತಹ ಶಬ್ದದಗಳಿರು​ುವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಸ್ಥಥಳವಾ​ಾದರೂ� ಸರಿ. ಕಿರಿಕಿರಿ ಎನಿಸು​ುವಷ್ಟು​ು� ಗದ್ದದಲವಿರು​ುವ ಸ್ಥಥಳವಾ​ಾದರೂ� ಪರವಾ​ಾಗಿಲ್ಲಲ. ಅದೂ​ೂ ಕೂ�ಡ ನಡೆಯು​ುತ್ತತದೆ! ಈಗ ಸ್ವವಲ್ಪಪ ಹೊ​ೊತ್ತು​ು� ಸ್ತತಬ್ಧಧರಾ​ಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿ​ಿ. ಸು​ುಮ್ಮಮನೇ​ೇ ಆಲಿಸಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು​ು� ಮು​ುಚ್ಚಿ​ಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಅತ್ಯಂ�ಂತ ಜೋ�ೋರಾ​ಾಗಿ ಕೇ​ೇಳು​ುವ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಯಾ​ಾವು​ುವು​ು? ಅತಿ ಮೃ​ೃದು​ುವಾ​ಾಗಿ ಕೇ​ೇಳು​ುವ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಯಾ​ಾವು​ುವು​ು? ಅವು​ು ಯಾ​ಾವ ದಿಕ್ಕಿ​ಿನಿಂ​ಂದ ಬರು​ುತ್ತಿ​ಿವೆ? ಎಷ್ಟು​ು� ದೂ​ೂರದಿಂ​ಂದ? ಯಾ​ಾವ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಇತರ ಶಬ್ದದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಅಡಗಿಕೊಂ�ಂಡಿವೆ? ನಿಮ್ಮಮ ಹಾ​ಾಳೆಯನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡು​ು ನಿಮಗೆ ಕೇ​ೇಳಿಸು​ುವ ಶಬ್ದದವನ್ನು​ು� ಗೀ​ೀಚಿರಿ - ವಸ್ತು​ು�ವನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಬೇ​ೇಡಿ, ಶಬ್ದದವನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ. ಕಾ​ಾಗೆಯ ಕೂ�ಗು​ು ಮೊನಚು​ು ತು​ುದಿಗಳಿರು​ುವ ಅಂ​ಂಕು​ುಡೊಂ�ಂಕು​ು ರೇ​ೇಖೆಯಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು. ಮರಗಳ ನಡು​ುವೆ ಬೀ​ೀಸು​ುವ ಗಾ​ಾಳಿಯು​ು ಮೃ​ೃದು​ುವಾ​ಾದ ಹಸಿರು​ು ಸು​ುರು​ುಳಿಗಳಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು. ಸೈಕಲ್‌ನ ಗಂಟೆ? ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಅಚ್​್ಚಚುಕಟ್​್ಟಟಾದ ಪುಟ್​್ಟ ನಕ್ಷತ್​್ರದ ಸಿಡಿತವಾಗಬಹುದು. ಕೇ​ೇವಲ ನಿಮಗೆ ಮಾ​ಾತ್ರರ ಅರ್ಥಥವಾ​ಾಗು​ುವ ರಹಸ್ಯಯ ಭಾ​ಾಷೆಯಂ​ಂತೆ, ನಿಮ್ಮಮದೇ​ೇ ಆದ ಸಂ​ಂಕೇ​ೇತವನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಬಹು​ುದು​ು. ನೀ​ೀವು​ು ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ಸ್ಥಥಳದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನೂ�ೂ ರಚಿಸಬಹು​ುದು​ು. ನೀ​ೀವು​ು ಮಧ್ಯಯದಲ್ಲಿ​ಿ ನಿಂ​ಂತು​ುಕೊಂ�ಂಡಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂದು​ು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಶಬ್ದದ ಕೇ​ೇಳಿಬರು​ುವ ದಿಕ್ಕು​ು� ಮತ್ತು​ು� ದೂ​ೂರಕ್ಕೆ​ೆ ಅನು​ುಗು​ುಣವಾ​ಾಗಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಆಕಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ರಚಿಸಬಹು​ುದು​ು. ಒಟ್ಟಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ, ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯನ್ನು​ು� ನಿಮಗೆ ಖು​ುಷಿಯಾ​ಾಗು​ುವ ರೀ​ೀತಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿ. ಸು​ುಮ್ಮಮನೇ​ೇ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನೊ�ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಎಣಿಸಿ: ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಮೂ​ೂಲಗಳಿಂ​ಂದ (ಪಕ್ಷಿಗಳು​ು, ಗಾ​ಾಳಿ, ಮಳೆ ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದವು​ು) ಬಂ​ಂದ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಎಷ್ಟು​ು�? ಮಾ​ಾನವ ನಿರ್ಮಿ​ಿತ (ಹಾ​ಾರ್ನ್‌‌�ಗಳು​ು, ಎಂ​ಂಜಿನ್ಗಳು​ು, ಫೋ�ೋನ್ಗಳು​ು, ಪ್ರರಕಟಣೆಗಳು​ು ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದವು​ು) ಶಬ್ದದಗಳು​ು ಎಷ್ಟು​ು�? ಎಣಿಕೆಯು​ು ನಿಖರವಾ​ಾಗಿರಬೇ​ೇಕೆಂ​ಂದೇ​ೇನಿಲ್ಲಲ. ನಿಮ್ಮಮ ಕಿವಿಗಳನ್ನು​ು� ನಂ​ಂಬಿ.

36 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ನಿಮ್ಮಮನ್ನೇ​ೇ� ನೀ​ೀವು​ು ಒಮ್ಮೆ​ೆ ಅವಲೋ�ೋಕಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ: ಆ ಸ್ಥಥಳದಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವಾ​ಾಗ ನಿಮಗೆ ಹೇ​ೇಗೆನಿಸಿತು​ು? ಖು​ುಷಿ ಎನಿಸಿತೆ? ಗೊಂ�ಂದಲವೆನಿಸಿತೆ? ಮನಸ್ಸು​ು� ಭಾ​ಾರವೆನಿಸಿತೆ? ಹಗು​ುರವೆನಿಸಿತೆ? ನೈ​ೈಸರ್ಗಿ​ಿಕ ಶಬ್ದದಗಳ ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ ಮತ್ತು​ು� ಮಾ​ಾನವ ನಿರ್ಮಿ​ಿತ ಶಬ್ದದಗಳ ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ ಹಾ​ಾಗೂ� ನಿಮ್ಮಮ ಮನಸ್ಥಿ​ಿತಿಯ ನಡು​ುವೆ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧವನ್ನು​ು� ನೀವು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲಿರಾ? (ಇದೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್​್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್​್ಪಪು ಉತ್​್ತರಗಳಿಲ್​್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅವಲೋ�ೋಕನಗಳಷ್​್ಟಟೇ.) ಬನ್ನಿ​ಿ ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸೋ�ೋಣ: ಇದೇ​ೇ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಇನ್ನೊ�ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಬೇ​ೇರೊಂ�ಂದು​ು ಸ್ಥಥಳದಲ್ಲಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿ. ಈ ಬಾ​ಾರಿ ಮೊದಲನೇ​ೇ ಸ್ಥಥಳಕ್ಕಿಂ�ಂತ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಗದ್ದದಲವಿರು​ುವ ಅಥವಾ​ಾ ಶಾಂ�ಂತವಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಆಯ್ದು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಎಣಿಸು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ಪು​ುನರಾ​ಾವರ್ತಿ​ಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಭಾ​ಾವನೆಗಳನ್ನು​ು� ಮತ್ತೊ�ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಅವಲೋ�ೋಕಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ನಂ​ಂತರ ಎರಡೂ​ೂ ಶಬ್ದದಚಿತ್ರರಣಗಳನ್ನು​ು� (ಸೌಂ�ಂಡ್ಸ್ಕೇ​ೇ�ಪ್ಗಳನ್ನು​ು�) ಅಕ್ಕಕಪಕ್ಕಕದಲ್ಲಿ​ಿ ಇಟ್ಟು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಅವು​ುಗಳ ನಡು​ುವೆ ಭಿನ್ನನವಾ​ಾಗಿರು​ುವ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳಾ​ಾವು​ುವು​ು? ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಅಚ್ಚಚರಿಗೊ�ಳಿಸಿದ ಅಂ​ಂಶಗಳಾ​ಾವು​ುವು​ು?

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ಭಾ​ಾಗ 2: ಶಬ್ದದವು​ು ಗೋ�ೋಚರಿಸು​ುವಂ​ಂತೆ ಮಾ​ಾಡಿ – ನಿಮ್ಮಮ ಸೈ​ೈಮ್ಯಾ​ಾ�ಟಿಕ್ಸ್​್ ಸಾ​ಾಧನವನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ ಹಂ​ಂತ 1: ಒಂ​ಂದು​ು ಬಲೂ​ೂನನ್ನು​ು� ಅರ್ಧಧಕ್ಕೆ​ೆ ಕತ್ತತರಿಸಿ. ಅದನ್ನು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ಡಬ್ಬಿ​ಿಯ ಒಂ​ಂದು​ು ತುದಿಗೆ ಎಳೆದುಕಟ್ಟಿ, ಬಿಗಿಯಾದ “ಡ್​್ರಮ್”ನಂತೆ ಮಾಡಿ. ಟೇಪ್ ಅಥವಾ ರಬ್​್ಬರ್ ಬ್​್ಯಯಾ​ಾಂಡ್‌ಗಳಿ​ಿಂದ ಅದನ್​್ನನು ಭದ್​್ರಪಡಿಸಿ.

1.

1 ಪ್ಲಾ​ಾ�ಸ್ಟಿ​ಿಕ್ ಡಬ್ಬಿ​ಿ ಅಥವಾ​ಾ ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ಬೋ�ೋರ್ಡ್​್ ಕೊ�ಳವೆ (ಎರಡೂ​ೂ ತು​ುದಿಗಳನ್ನು​ು� ತೆರೆಯಿರಿ)

2.

1 ಬಲೂ�ನು​ು

3.

1 ಸಣ್ಣಣ ಕನ್ನನಡಿ (ಸು​ುಮಾ​ಾರು​ು 1 cm² ಅಳತೆಯದ್​್ದದು)

4.

ಅಂ​ಂಟು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಎರಡೂ​ೂ ಬದಿಗಳಿಂ​ಂದ ಅಂ​ಂಟಿಸಬಹು​ುದಾ​ಾದ ಟೇ​ೇಪ್

5.

ಒಂ​ಂದು​ು ಲೇ​ೇಸರ್ ಪಾ​ಾಯಿಂ​ಂಟರ್

6.

ರಬ್ಬಬರ್ ಬ್ಯಾಂ�ಂ�ಡ್ಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಬಲವಾ​ಾದ ಟೇ​ೇಪ್

7.

ಒಂ​ಂದು​ು ಗಟ್ಟಿ​ಿಮು​ುಟ್ಟಾ​ಾ�ದ ಆಧಾ​ಾರ (ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಕೇ​ೇ�ಲ್, ಕೋ�ೋಲು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಬಣ್ಣಣವನ್ನು​ು� ಕಲಕು​ುವ ಕೋ�ೋಲು​ು)

8.

ಕತ್ತತಲೆಯ ಕೊ�ಠಡಿ ಅಥವಾ​ಾ ಖಾ​ಾಲಿ ಗೋ�ೋಡೆಯಿರು​ುವ ನೆರಳಿನ ಜಾ​ಾಗ

37

ಹಂ​ಂತ 2: ಅಂ​ಂಟು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಟೇ​ೇಪ್ ಅನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ ಬಲೂ​ೂನಿನ ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈಯ ಮಧ್ಯಯಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಣ್ಣಣ ಕನ್ನನಡಿಯನ್ನು​ು� ಅಂ​ಂಟಿಸಿ.

ಹಂ​ಂತ 3: ನಿಮ್ಮಮ ಲೇ​ೇಸರ್ ಪಾ​ಾಯಿಂ​ಂಟರ್ ಅನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಕೋ�ೋಲು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಕೇ​ೇ�ಲ್ನ ಮೇ​ೇಲೆ ಅಂ​ಂಟಿಸಿ.

ಇಲ್ಲಿ​ಿ ಕೇ​ೇಳಿ: ನಿಮ್ಮಮ ಧ್ವವನಿಯ ಬದಲು​ು ಸ್ಪೀ​ೀ�ಕರ್ ಅನ್ನು​ು� ಬಳಸಿದರೆ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಕಾ​ಾಣು​ುವು​ುದು​ು ಸು​ುಲಭವಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಪ್ರರಯೋ​ೋಗ ಮಾ​ಾಡಿ ನೋ�ೋಡಿ: ಜೋ�ೋರಾ​ಾದ ಮತ್ತು​ು� ಮೃ​ೃದು​ುವಾ​ಾದ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು�, ಹೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಮತ್ತು​ು� ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾ​ಾ�ಯಿಯ ಧ್ವವನಿಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸು​ುವು​ುದು​ು, ವಿಭಿನ್ನನ ವಾ​ಾದ್ಯಯಗಳನ್ನು​ು� ನು​ುಡಿಸು​ುವು​ುದು​ು, ಗು​ುನು​ುಗು​ುನಿಸು​ುವು​ುದು​ು, ಕೂ�ಗು​ುವು​ುದು​ು, ನಿಮ್ಮಮ ಅಚ್ಚು​ು�ಮೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಹಾ​ಾಡು​ು ಹಾ​ಾಡು​ುವು​ುದು​ು ಮುಂ​ಂ�ತಾ​ಾದ ಪ್ರರಯೋ​ೋಗಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಸಾ​ಾಧನದ ಇತರ ಅಂ​ಂಶಗಳೊಂ�ಂದಿಗೂ� ಪ್ರರಯೋ​ೋಗಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಬಹು​ುದು​ು. ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ: ಜಾ​ಾಡಿಯ ಗಾ​ಾತ್ರರ, ಬಲೂ​ೂನನ್ನು​ು� ಎಷ್ಟು​ು� ಬಿಗಿಯಾ​ಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ​ಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂಬು​ುದು​ು, ಕನ್ನನಡಿಯನ್ನಿ​ಿಡು​ುವ ಜಾ​ಾಗ ಇತ್ಯಾ�ಾದಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳೂ� ವಿಭಿನ್ನನ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಮೂ​ೂಡಿಸು​ುತ್ತತವೆ.

38 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂ​ಂತ 4: ಲೇ​ೇಸರ್ ಬೆಳಕು​ು ಕನ್ನನಡಿಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಒಂ​ಂದು​ು ಕೋ�ೋನದಲ್ಲಿ​ಿ ಬೀ​ೀಳು​ುವಂ​ಂತೆ ನೋ�ೋಡಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಲೇ​ೇಸರ್ ಕಿರಣವು​ು ಕನ್ನನಡಿಯಿಂ​ಂದ ಪ್ರರತಿಫಲಿಸಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಖಾ​ಾಲಿ ಗೋ�ೋಡೆಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಬೀ​ೀಳಬೇ​ೇಕು​ು. ಹಂತ 5: ದೀಪಗಳನ್​್ನನು ಆರಿಸಿ (ಅಥವಾ ಮಂದ ಬೆಳಕಿರುವ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹೋ�ೋಗಿ). ಶಬ್ದದ ಮಾ​ಾಡಿ - ಕೊ�ಳವೆಯೊಳಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡಿ, ಗು​ುನು​ುಗು​ುನಿಸಿ, ಹಾ​ಾಡಿ, ಅಥವಾ​ಾ ಸಂ​ಂಗೀ​ೀತವನ್ನು​ು� ನು​ುಡಿಸಿ. ಲೇ​ೇಸರ್ ಚು​ುಕ್ಕೆ​ೆಯ ನೃ​ೃತ್ಯಯವನ್ನು​ು� ವೀ​ೀಕ್ಷಿಸಿ! ನಿಮ್ಮಮ ಧ್ವವನಿ ಅಥವಾ​ಾ ಸಂ​ಂಗೀ​ೀತದ ಕಂ​ಂಪನಗಳು​ು ಬಲೂ​ೂನನ್ನು​ು� ಅಲು​ುಗಾ​ಾಡಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಇದರಿಂ​ಂದ ಕನ್ನನಡಿಯು​ು ಚಲಿಸಿ, ಲೇ​ೇಸರ್ ಚು​ುಕ್ಕೆ​ೆಯು​ು ವಿಭಿನ್ನನ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಮೂ​ೂಡಿಸು​ುತ್ತತದೆ.

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ •

ನೀ​ೀವು​ು ಸಹ ಸಂ​ಂವೇ​ೇದನೆ (ಸಿನಸ್ತೀ​ೀ�ಷಿಯಾ​ಾ) ಅಥವಾ​ಾ ಅನು​ುಕರಣ ಶಬ್ದದ ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿ (ಆನೋ�ೋಮಾಟೋ�ೋಪೀಯಾ) ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್​್ದದೀರಾ? ಇವೆರಡೂ ನಮ್​್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್​್ನನು ವಿಭಿನ್​್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುತ್​್ತವೆ. ಸಹ ಸಂವೇದನೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಇಂದ್ರಿಯದ ಪ್​್ರಚೋ�ೋದನೆಯಿ​ಿಂದ ಮತ್​್ತತೊ​ೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯದ ಸಂವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂಗೀತವನ್​್ನನು ಕೇಳುವಾಗ ಬಣ್​್ಣಗಳನ್​್ನನು ‘ಕಾಣುವುದು’. ಅನುಕರಣ ಶಬ್​್ದ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದರೆ ಶಬ್​್ದಗಳನ್​್ನನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪದಗಳನ್​್ನನು ಬಳಸುವುದು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ‘ಬಝ್’ ಅಥವಾ ‘ಬ್​್ಯಯಾ​ಾಂಗ್’ ರೀತಿಯ ಪದಗಳು. ರೂಪಕಗಳು ಸಹ ವಿಭಿನ್​್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಥವಾ ವಿಚಾರಗಳನ್​್ನನು ಬೆಸೆಯಬಲ್​್ಲವು. ನಿಮ್​್ಮ ಚಿತ್​್ರಗಳು ನೀವು ಕೇಳುವ ಶಬ್​್ದಗಳನ್​್ನನು ಪ್​್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ವಾಖ್​್ಯಯಾನಿಸುವುದು ನಿಮ್​್ಮ ಚಿತ್​್ರಗಳಿ​ಿಂದ ಸಾಧ್​್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?

•

ಸಂ​ಂಗೀ​ೀತವನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ಕೇ​ೇಳು​ುವು​ುದು​ು ಮತ್ತು​ು� ನೋ�ೋಡು​ುವು​ುದು​ು ಎರಡೂ​ೂ ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಿರು​ುವ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್​್ನನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೃತ್​್ಯವು ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತವನ್​್ನನು ದೃಶ್​್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್​್ತದೆ. ಧ್​್ವನಿ ದೃಶ್​್ಯಯೀಕಾರಕಗಳೂ (ಆಡಿಯೋ ವಿಷುವಲೈಸರ್‌ಗಳು) ಸಹ ಶಬ್​್ದವನ್​್ನನು ಚಲಿಸುವ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್​್ತತು ವಿನ್​್ಯಯಾಸಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್​್ತವೆ. ಅವು ಹೇಗೆ ಕಾರ್​್ಯನಿರ್​್ವಹಿಸುತ್​್ತವೆ ಎಂದು ನಿಮಗನಿಸುತ್​್ತದೆ? ಒಂದು ಮ್​್ಯಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋವನ್​್ನನು ಸಹ ಧ್​್ವನಿ ದೃಶ್​್ಯಯೀಕರಣದ ಒಂದು ರೂಪವೆ​ೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೇ? ಏಕೆ ಹೌದು ಅಥವಾ ಏಕೆ ಅಲ್​್ಲ?

•

ನಿಮ್ಮಮ ಸಾ​ಾಧನದಲ್ಲಿ​ಿ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳು​ು ಯಾ​ಾವು​ುದರಿಂ​ಂದ ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಯಾ​ಾಗು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂದು​ು ನಿಮಗನಿಸುತ್​್ತದೆ? ಶಬ್​್ದದ ಮಟ್​್ಟ ಅಥವಾ ಸ್​್ಥಥಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿ​ಿಂದ ಮೂಡುವ ಆಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್​್ತದೆ? ಸಾಧನವು ಅತ್​್ಯಯಂತ ಬಲವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಶಬ್​್ದದ ಆವರ್​್ತನವಾದ ಅನುರಣನ ಆವರ್​್ತನವನ್​್ನನು ನೀವು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಲ್ಲಿರಾ? ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್​್ತದೆ? ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಕೊಳವೆಯ ಸಂದರ್​್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೂಲಭೂತ ಆವರ್​್ತನವನ್​್ನನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೂತ್​್ರವನ್​್ನನು ಬಳಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು: ಆವರ್​್ತನ = v / 4L ಇಲ್ಲಿ: v = ಶಬ್​್ದದ ಜವ L = ಕೊಳವೆ ಅಥವಾ ಜಾಡಿಯ ಉದ್​್ದ ಇತರ ಅನುರಣನ ಆವರ್​್ತನಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಆವರ್​್ತನದ ಗುಣಕಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2F, 3F, ಮತ್​್ತತು 4F ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್​್ವದಲ್ಲಿರುತ್​್ತವೆ. ಒಂದು ಸ್​್ಪಪೀಕರ್‌ನ ಮೂಲಕ ಅನುರಣನ ಮತ್​್ತತು ಅನುರಣನವಲ್​್ಲದ ಆವರ್​್ತನಗಳೆರಡನ್​್ನನೂ ಪ್​್ಲಲೇ ಮಾಡಲು ಪ್​್ರಯತ್ನಿಸಿ. ನೀವು ಯಾವ ವ್​್ಯತ್​್ಯಯಾಸಗಳನ್​್ನನು ಗಮನಿಸುತ್​್ತತೀರಿ?

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಹಿಮ್ಮು​ು�ಖ ಕ್ರರಮದಲ್ಲಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಲು​ು ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ಚಿತ್ರರದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಿ; ಆಕಾ​ಾರಗಳು​ು, ಬಣ್ಣಣಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ಮೇ​ೇಲ್ಮೈ​ೈ ರಚನೆಗಳ ಸಮ್ಮಿ​ಿಶ್ರರಣವನ್ನು​ು� ಪರಿಗಣಿಸಿ. ನೀ​ೀವು​ು ನೋ�ೋಡು​ುವ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಶಬ್ದದಗಳನ್ನು​ು� ನಿಯೋ​ೋಜಿಸಿ. ನಂ​ಂತರ, ಆ ಶಬ್ದದಗಳು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸೈ​ೈಮ್ಯಾ​ಾ�ಟಿಕ್ಸ್​್ ಸಾ​ಾಧನದಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಮೂ​ೂಡಿಸಬಹು​ುದು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ಊಹಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಊಹೆಗಳು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ನಿಖರವಾ​ಾಗಿದ್ದದವು​ು? ಸಸ್ಯಯಗಳು​ು, ಪ್ರಾ​ಾ�ಣಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಮನು​ುಷ್ಯಯರಂ​ಂತಹ ಜೀ​ೀವಿಗಳ ಮೇ​ೇಲೆ ಶಬ್ದದವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಪರಿಣಾ​ಾಮ ಬೀ​ೀರು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂದು​ು ನಿಮಗನಿಸು​ುತ್ತತದೆ? ಒಂ​ಂದು​ು ಸಮು​ುದಾ​ಾಯ ಅಥವಾ​ಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಯು​ು ಹೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣದಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಮಾ​ಾನವ ನಿರ್ಮಿ​ಿತ ಶಬ್ದದಕ್ಕೆ​ೆ ನಿರಂ​ಂತರವಾ​ಾಗಿ ಒಡ್ಡಿ​ಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದರಿಂ​ಂದ ಏನಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು? 39

04 40 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳ ಸಮಾ​ಾಚಾ​ಾರ ನಾ​ಾವು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ಏಕೆ ಶ್ಲಾ​ಾ�ಘಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ? ಅವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಒಂ​ಂದು​ು ನಗರದ ಅಪ್ರರತಿಮ ಸಂ​ಂಕೇ​ೇತಗಳಾ​ಾಗು​ುತ್ತತವೆ? ಕೋ�ೋಲ್ಕಕತ್ತತದ ಹೌ​ೌರಾ​ಾ ಸೇ​ೇತು​ುವೆ, ಸ್ಯಾ​ಾ�ನ್ ಫ್ರಾ​ಾ�ನ್ಸಿ​ಿಸ್ಕೊ�ೊದ ಗೋ�ೋಲ್ಡಡನ್ ಗೇ​ೇಟ್ ಸೇ​ೇತು​ುವೆ ಮತ್ತು​ು� ಮೇ​ೇಘಾ​ಾಲಯದ ಲಿವಿಂ​ಂಗ್ ರೂ�ಟ್ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಈ ಹೆಸರು​ುಗಳು​ು ಅವು​ುಗಳಿರು​ುವ ನಗರಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಪ್ರರದೇ​ೇಶಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧವನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿವೆ. ಹೀ​ೀಗಾ​ಾಗಿ ಇವು​ು ಪ್ರರವಾ​ಾಸಿಗರು​ು ಭೇ​ೇಟಿ ನೀ​ೀಡಲೇ​ೇಬೇ​ೇಕಾ​ಾದ ಸ್ಥಥಳಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಹಲವು​ು ಬಾ​ಾರಿ ಕಾ​ಾಣಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತವೆ. ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳು​ು ಸರಳವಾ​ಾದ ಕಲ್ಲಿ​ಿನ ಕಮಾ​ಾನು​ುಗಳೇ​ೇ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ​ಾ ಉಕ್ಕು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಕಾಂ�ಂಕ್ರೀ​ೀ�ಟ್ನ ಬೃ​ೃಹತ್ ರಚನೆಗಳೇ​ೇ ಆಗಿರಲಿ– ಅವು​ು ಉಪಯು​ುಕ್ತತವೂ​ೂ ಆಗಿರು​ುವ, ವಿಸ್ಮಮಯವನ್ನೂ�ೂ ಹು​ುಟ್ಟು​ು�ಹಾ​ಾಕು​ುವ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸಲು​ು ನಮಗಿರು​ುವ ಸಾ​ಾಮರ್ಥ್ಯ�ಯವನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ನಿಮ್ಮಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳಿವೆಯೇ​ೇ? ಅವು​ು ಯಾ​ಾವ ಸ್ಥಥಳಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಪರ್ಕಿ​ಿಸು​ುತ್ತತವೆ, ಮತ್ತು​ು� ಅವು​ುಗಳ ಮೇ​ೇಲೆ ಏನನ್ನು​ು� ಸಾ​ಾಗಿಸಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ? ಒಂ​ಂದು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯ ರಚನೆಯು​ು ಅದು​ು ಹೊ​ೊರಬೇ​ೇಕಾ​ಾದ ಭಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಅವಲಂ​ಂಬಿಸಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಪಾ​ಾದಚಾ​ಾರಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ​ೇ� ಆದರೆ, ಒಂ​ಂದು​ು ಸರಳವಾ​ಾದ ಬೀ​ೀಮ್ ಸೇ​ೇತು​ುವೆ ಸಾ​ಾಕಾ​ಾಗಬಹು​ುದು​ು. ಅದು​ು ಕಾ​ಾರು​ುಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ರೈ​ೈಲು​ುಗಳೆರಡೂ​ೂ ಚಲಿಸಲು​ು ಅನು​ುಕೂ�ಲಕರವಾ​ಾಗಿರಬೇ​ೇಕೆಂ​ಂದರೆ, ಗೋ�ೋಲ್ಡಡನ್ ಗೇ​ೇಟ್ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯಂ​ಂತಹ ತೂ�ಗು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಸೂ�ಕ್ತತವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಅಗಲವಾ​ಾದ ನದಿಗಳಿಗೆ, ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದ ಅತಿ ಎತ್ತತರದ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯಾ​ಾದ ಫ್ರಾ​ಾ�ನ್ಸ್​್ನ ಮೀ​ೀಯೋ​ೋ ವಯಾ​ಾಡಕ್ಟ್​್ನಂ​ಂತಹ ಕೇ​ೇಬಲ್ ಆಧಾ​ಾರಿತ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳ ಅಗತ್ಯಯವಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಒಂ​ಂದು​ು ಕ್ಷಣ ನಿಂ​ಂತು​ು, ಒಂ​ಂದು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಆಕಾ​ಾರಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ಒಂ​ಂದು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯ ಸ್ಥಿ​ಿರತೆಯು​ು ಹೆಚ್ಚಾ​ಾ�ಗಿ ಈ ಆಕಾ​ಾರಗಳಿಂ​ಂದ ಪ್ರರಭಾ​ಾವಿತವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಫ್ರಾ​ಾ�ನ್ಸ್​್ನ ಪೋ�ೋನ್ ಡು​ು ಗಾ​ಾದಲ್ಲಿ​ಿ ಇರು​ುವಂ​ಂತಹ ಕಮಾ​ಾನು​ುಗಳು​ು ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯವಾ​ಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾ​ಾಗು​ುವ ರಚನಾ​ಾತ್ಮಮಕ ಘಟಕಗಳಾ​ಾಗಿವೆ. ಅನೇ​ೇಕ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳು​ು ತ್ರಿ​ಿಕೋ�ೋನಾ​ಾಕಾ​ಾರಗಳನ್ನು​ು� ಒಳಗೊಂ�ಂಡಿರು​ುತ್ತತವೆ. ತ್ರಿ​ಿಕೋ�ೋನಗಳು​ು ಭಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಪರಿಣಾ​ಾಮಕಾ​ಾರಿಯಾ​ಾಗಿ ಮರು​ುಹಂ​ಂಚಿಕೆ ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಇತರ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳು​ು ಕಂ​ಂಬಗಳ ಆಧಾ​ಾರವಿರು​ುವ ಬೀ​ೀಮ್ಗಳನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿರು​ುತ್ತತವೆ, ಅಥವಾ​ಾ ಕೇ​ೇಬಲ್ಗಳಿಂ​ಂದ ತೂ�ಗು​ುಹಾ​ಾಕಲ್ಪಪಟ್ಟಿ​ಿರು​ುತ್ತತವೆ. ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ರಚನಾ​ಾತ್ಮಮಕ ಘಟಕವೂ​ೂ ಒಂ​ಂದು​ು ನಿರ್ದಿ​ಿಷ್ಟಟ ಉದ್ದೇ​ೇ�ಶವನ್ನು​ು� ಪೂ​ೂರೈ​ೈಸು​ುತ್ತತದೆ. ಸ್ಥಿ​ಿರತೆ, ಬಾ​ಾಳಿಕೆ, ಮತ್ತು​ು� ಸೌಂ�ಂದರ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಒದಗಿಸು​ುವ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಆಯ್ಕೆ​ೆ ಮಾ​ಾಡು​ುವು​ುದು​ು ವಾ​ಾಸ್ತು​ು�ಶಿಲ್ಪಿ​ಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಎಂ​ಂಜಿನಿಯರ್ಗಳ ಜವಾ​ಾಬ್ದಾ​ಾ�ರಿಯಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ಎಂ​ಂಜಿನಿಯರಿಂ​ಂಗ್ ಉದ್ದೇ​ೇ�ಶಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾ​ಾಗು​ುವು​ುದು​ು ಅಸಾ​ಾಧ್ಯಯವೆಂ​ಂದು​ು ತೋ�ೋರು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ವಸ್ತು​ು�ವನ್ನು​ು� ಬಳಸಿಕೊಂ�ಂಡು​ು ನೀ​ೀವು​ು ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ. ಆ ವಸ್ತು​ು� ಕಾ​ಾಗದ! ನಿಮ್ಮಮ ಕಾ​ಾಗದದ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳ ರೂ�ಪರೇ​ೇಖೆಗಳನ್ನು​ು� ರಚಿಸಿ, ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸಿ. ಅವು​ು ಭಾ​ಾರವನ್ನು​ು� ಎಷ್ಟು​ು� ಚೆನ್ನಾ​ಾ�ಗಿ ತಡೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಪರೀ​ೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋ�ೋಡಿ.

41

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ನಿಮ್ಮಮ ಕಾ​ಾಗದದ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸಿ:

1.

ಹಂ​ಂತ 1: ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ದಪ್ಪಪದ ಎರಡು​ು ಪು​ುಸ್ತತಕಗಳನ್ನು​ು� ಅವು​ುಗಳ ನಡು​ುವೆ ಸ್ವವಲ್ಪಪ ಅಂತರವಿರುವಂತೆ ಇರಿಸಿ. ಈ ಅಂತರವು ಕನಿಷ್​್ಠವೆ​ೆಂದರೂ, ಸೇತುವೆಯನ್​್ನನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಾಗದದ ಉದ್​್ದದ ಅರ್​್ಧದಷ್ಟಿರಬೇಕು (ಸಾಮಾನ್​್ಯ A4 ಹಾಳೆಯ ಸಂದರ್​್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15 cm). ಈ ಅಂತರವನ್​್ನನು ಅಳೆದು ನಿಮ್​್ಮ ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್ನಲ್ಲಿ​ಿ ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ.

A4 ಅಳತೆಯ ಕಾ​ಾಗದದ ಹಾ​ಾಳೆಗಳು​ು

2.

ಬಹು​ುತೇ​ೇಕ ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ದಪ್ಪಪದ ಕೆಲವು​ು ಪು​ುಸ್ತತಕಗಳು​ು

3.

ಸಣ್ಣಣ, ಏಕರೂ�ಪದ ತೂ�ಕವಿರು​ುವ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು (ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, ನಾ​ಾಣ್ಯಯಗಳು​ು, ಗೋ�ೋಲಿಗಳು​ು, ಸಣ್ಣಣ ಬೆಣಚು​ುಕಲ್ಲು​ು�ಗಳು​ು)

4.

ಟಿಪ್ಪಪಣಿಗಳಿಗಾ​ಾಗಿ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್/ಪೆನ್ನು​ು� ಮತ್ತು​ು� ಕಾ​ಾಗದ

5.

ಐಚ್ಛಿ​ಿಕ: ಸೇ​ೇತು​ುವೆ ವಿರೂ�ಪಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಕ್ಯಾ�ಾಮರಾ​ಾ/ ಸ್ಮಾ​ಾ�ರ್ಟ್‌‌�ಫೋ�ೋನ್

ಹಂ​ಂತ 2: ಕಾ​ಾಗದವನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧದ ರಚನಾ​ಾತ್ಮಮಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ.

ದೋ�ೋಣಿ ಮಡಿಕೆ

ನೆರಿಗೆಯ ಮಡಿಕೆಗಳು​ು

ಸರಳ ಸಿಲಿಂ​ಂಡರ್

ಕಾ​ಾಗದದ ಚೆಂ​ಂಡು​ು

ಪಟ್ಟಟಕ ಮಡಿಕೆ

ಹಂ​ಂತ 3: ಕ್ರರಮವಾ​ಾಗಿ ಪ್ರರತಿ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಪರೀ​ೀಕ್ಷಿಸಿ. ಮಡಚಿದ ಕಾ​ಾಗದವನ್ನು​ು� ಅದರ ಎರಡೂ​ೂ ತು​ುದಿಗಳು​ು ಪು​ುಸ್ತತಕಗಳ ಮೇ​ೇಲಿರು​ುವಂ​ಂತೆ ಇರಿಸಿ. ಕಾ​ಾಗದದ ಉದ್ದದದ ಕನಿಷ್ಠಠ ಅರ್ಧಧ ಭಾ​ಾಗವು​ು ಮಧ್ಯಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಆಧಾ​ಾರವಿಲ್ಲಲದಂ​ಂತೆ ಇರಬೇ​ೇಕು​ು.

42 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂ​ಂತ 4: ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯ ಮಧ್ಯಯಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಬಾ​ಾರಿಗೆ ಒಂ​ಂದರಂ​ಂತೆ ತೂ�ಕಗಳನ್ನು​ು� ಇರಿಸಿ. ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ನಿಧಾ​ಾನವಾ​ಾಗಿ ಇರಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದನ್ನು​ು� ಇರಿಸಿದ ನಂ​ಂತರ ಏನಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ.

ಹಂ​ಂತ 5: ವೈ​ೈಫಲ್ಯಯ ಬಿಂ​ಂದು​ುವನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯು​ು ವಿರೂ�ಪಗೊಂ�ಂಡಾ​ಾಗ (ಬಾ​ಾಗಿದಾ​ಾಗ, ಕು​ುಸಿದಾ​ಾಗ, ಅಥವಾ​ಾ ಮು​ುರಿದು​ುಬಿದ್ದಾ​ಾ�ಗ), ಅದು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ತೂ�ಕವನ್ನು​ು� ತಡೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ. ವಿರೂ�ಪಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ವಿಕೆಯು​ು ಎಲ್ಲಿಂ​ಂ�ದ ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭವಾ​ಾಯಿತು​ು? ಮಧ್ಯಯದಿಂ​ಂದಲೇ​ೇ, ಆಧಾ​ಾರಗಳ ಹತ್ತಿ​ಿರದಿಂ​ಂದಲೇ​ೇ, ಅಥವಾ​ಾ ಬದಿಗಳಿಂ​ಂದಲೇ​ೇ?

ಹಂ​ಂತ 6: ಕೆಳಗಿನ ಕೋ�ೋಷ್ಟಟಕವನ್ನು​ು� ಭರ್ತಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿ. ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಐದು​ು ಮಡಿಕೆಗಳಿಗೂ� ಇದನ್ನು​ು� ಪು​ುನರಾ​ಾವರ್ತಿ​ಿಸಿ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯು​ುದ್ದದಕ್ಕೂ�ೂ ನಿಮ್ಮಮ ತೂ�ಕದ ಏಕಮಾ​ಾನವಾ​ಾಗಿ ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ನಾ​ಾಣ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ. ನಾ​ಾಣ್ಯಯದ ವಿಧ: _____________ ಪು​ುಸ್ತತಕಗಳ ನಡು​ುವಿನ ಅಂ​ಂತರ: _____________ cm ಬಳಸಲಾ​ಾದ ಒಂ​ಂದು​ು ನಾ​ಾಣ್ಯಯದ ತೂ�ಕ: _____________

ಘಟಕಗಳ ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ

ಘಟಕಗಳು​ು

ತಡೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡ ತೂ�ಕಗಳ ಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆ

ವಿರೂ�ಪಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ವಿಕೆಯ ವಿಧ ಮತ್ತು​ು� ಸ್ಥಾ​ಾ�ನ

43

ಹಂ​ಂತ 7: ಬಹು​ು ಘಟಕಗಳ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸಿ. ಪ್ರರತಿ ಮಡಿಕೆಯ (ಸಿಲಿಂ​ಂಡರ್, ಪಟ್ಟಟಕ, ಕಾ​ಾಗದದ ಚೆಂ​ಂಡು​ು) ಎರಡು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಮೂ​ೂರು​ು ಪ್ರರತಿಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿ. ಪು​ುಸ್ತತಕಗಳ ನಡು​ುವಿನ ಅಂ​ಂತರದಾ​ಾದ್ಯಂ�ಂತ ಆ ಪ್ರರತಿಗಳನ್ನು​ು� ಅಕ್ಕಕಪಕ್ಕಕದಲ್ಲಿ​ಿ ಜೋ�ೋಡಿಸಿ ಅಗಲವಾ​ಾದ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯನ್ನು​ು� ರಚಿಸಿ. ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಪ್ರರಕಾ​ಾರದ ಸೇ​ೇತು​ುವೆಯು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ತೂ�ಕವನ್ನು​ು� ತಡೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಪರೀ​ೀಕ್ಷಿಸಿ.

ವಿವಿಧ ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜನೆಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಪ್ರರಯೋ​ೋಗ ಮಾ​ಾಡಿ. ವಿಭಿನ್ನನ ಘಟಕಗಳನ್ನು​ು� ಬೆರೆಸಲು​ು ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸಿ– ನೆರಿಗೆಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಸಿಲಿಂ​ಂಡರ್, ಅಥವಾ​ಾ ಕಾ​ಾಗದದ ಚೆಂ​ಂಡಿನ ಜೊ​ೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಟಕಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜಿಸಿ. ಯಾ​ಾವ ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜನೆಯು​ು ಹೆಚ್ಚು​ು� ತೂ�ಕವನ್ನು​ು� ತಡೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತತದೆ? ಏಕೆ ಎಂ​ಂದು​ು ನೀ​ೀವು​ು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲಿ​ಿರಾ​ಾ?

44 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: •

ಯಾ​ಾವ ಮಡಿಕೆಯು​ು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು​ು� ತೂ�ಕವನ್ನು​ು� ತಡೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡಿತು​ು? ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು ಮೊದಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು? ಈ ಉತ್​್ತರದಿ​ಿಂದ ನಿಮಗೆ ಅಚ್​್ಚರಿಯಾಯಿತೇ?

•

ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಸಂ​ಂದರ್ಭಭದಲ್ಲಿ​ಿ ಉಂ​ಂಟಾ​ಾಗು​ುವ ವಿರೂ�ಪಗೊ�ಳ್ಳು​ು�ವಿಕೆಯ ವಿಧವನ್​್ನನು ಗಮನಿಸಿ. ಪ್​್ರತಿ ವೈಫಲ್​್ಯವು ಯಾವ ರಚನಾತ್​್ಮಕ ದೌರ್​್ಬಲ್​್ಯವನ್​್ನನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್​್ತದೆ?

•

ನೀ​ೀವು​ು ಘಟಕಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಯೋ​ೋಜಿಸಿದಾ​ಾಗ, ಒಟ್ಟು​ು� ಬಲವು​ು ನಿರೀ​ೀಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್​್ಚಚಾಯಿತೇ? ಏಕೆ ಹೌದು ಅಥವಾ ಏಕೆ ಅಲ್​್ಲ?

•

ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳು​ು ಬೆಸು​ುಗೆಗಳೂ� ಆಗಬಹು​ುದು​ು, ವಿಭಾ​ಾಜಕಗಳೂ� ಆಗಬಹು​ುದು​ು. ನದಿಗಳು ಮತ್​್ತತು ಕಣಿವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆಗಳನ್​್ನನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿ​ಿಂದ ಪರಿಸರ ಮತ್​್ತತು ಜೀವ ವ್​್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇನ್​್ನನೊ​ೊಂದೆಡೆ, ಅವುಗಳನ್​್ನನು ಪ್​್ರಕೃತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿನ್​್ಯಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್​್ಯವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್​್ತತು ಇತರ ಪ್​್ರರಾಣಿಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರವನ್​್ನನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್​್ಳಲು, ಭಾರತದ ಎನ್‌ಎಚ್44 ಹೆದ್​್ದದಾರಿಯು ಪೆ​ೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್​್ಯಯಾನವನದೊಳಗೆ ಒಂಬತ್​್ತತು ಅಂಡರ್‌ಪಾಸ್‌ಗಳನ್​್ನನು (ಸುರಂಗಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಮ್​್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ– ಅದರ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್​್ತತು ಅನನುಕೂಲಗಳು ಯಾವುವು?

•

ಮನು​ುಷ್ಯಯರಷ್ಟೇ​ೇ� ಸೇ​ೇತು​ುವೆಗಳನ್ನು​ು� ನಿರ್ಮಿ​ಿಸು​ುವು​ುದಿಲ್ಲಲ. ಸೇ​ೇನಾ​ಾ ಇರು​ುವೆಗಳು​ು (ಆರ್ಮಿ ಇರುವೆಗಳು) ತಮ್​್ಮದೇ ದೇಹಗಳಿ​ಿಂದ ಸೇತುವೆಗಳನ್​್ನನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಇತರ ಇರುವೆಗಳು ದಾಟಲು ನೆರವಾಗುತ್​್ತವೆ. ಮೇಘಾಲಯದ ಲಿವಿ​ಿಂಗ್ ರೂಟ್ ಸೇತುವೆಗಳಂತೆ, ದೊಡ್​್ಡ ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಬೆಳೆದು ಸೇತುವೆಗಳಾಗಬಹುದು. ನಿಮ್​್ಮ ಸುತ್​್ತಮುತ್​್ತಲಿನ ಇತರ ಪ್​್ರಕೃತಿ ಪ್​್ರರೇರಿತ ರಚನೆಗಳನ್​್ನನು ನೀವು ಗುರುತಿಸಬಹುದೇ?

45

04 46 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ಸಂ​ಂವಾ​ಾದಗಳು​ು “ಒಂ​ಂದು​ು ಸ್ಥಥಳದಲ್ಲಿ​ಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು​ು ಇತಿಹಾ​ಾಸ, ಹಾ​ಾಡು​ುಗಳು​ು, ಕಥೆಗಳು​ು, ದಂ​ಂತಕಥೆಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಸ್ಮಾ​ಾ�ರಕಗಳ ಮೂ​ೂಲಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಉಳಿಯದ ಹೊ​ೊರತು​ು ಅದು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಸ್ಥಥಳವೆನಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದಿಲ್ಲಲ." - ವಾ​ಾಲಸ್ ಸ್ಟೆ​ೆಗ್ನನರ್, “ದಿ ಸೆನ್ಸ್​್ ಆಫ್ ಪ್ಲೇ​ೇ�ಸ್,” 1983 ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಸ್ಥಥಳಕ್ಕೂ�ೂ ಹೇ​ೇಳಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಕಥೆ ಇರು​ುತ್ತತದೆ; ಕೆಲವೊ​ೊಮ್ಮೆ​ೆ ಹಲವು​ು ಕಥೆಗಳೂ� ಇರಬಹು​ುದು​ು. ನೀ​ೀವು​ು ಎಂ​ಂದಾ​ಾದರೂ� ನಿಂ​ಂತು​ು ಕೇ​ೇಳಿದ್ದೀ​ೀ�ರಾ​ಾ? ಕೆಲವು​ು ಕಥೆಗಳನ್ನು​ು� ಮಹಾ​ಾಕಾ​ಾವ್ಯಯದ ಹಾ​ಾಡು​ುಗಳಾ​ಾಗಿ ಹಂ​ಂಚಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲಾ​ಾದರೆ, ಇನ್ನೂ�ೂ ಕೆಲವನ್ನು​ು� ಮಲಗು​ುವ ಮು​ುನ್ನನ ಕಥೆ ಹೇ​ೇಳು​ುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಪಿಸು​ುಗು​ುಡಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಕೆಲವು​ು ಕಥೆಗಳು​ು ಗಾ​ಾದೆಗಳ, ಒಗಟು​ುಗಳ, ಅಥವಾ​ಾ ಮದು​ುವೆಯ ನೃ​ೃತ್ಯಯದ ಹೆಜ್ಜೆ​ೆಗಳ ಮೂ​ೂಲಕ ಒಬ್ಬಬರಿಂ​ಂದ ಇನ್ನೊ�ೊಬ್ಬಬರಿಗೆ ಹರಿದಾ​ಾಡು​ುತ್ತತವೆ. ಕಥೆಗಳು​ು ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಕರಕು​ುಶಲ ಕಲೆಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು​ುಹೋ�ೋಗಿರಬಹು​ುದು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಕೆಲಸದ ಹಾ​ಾಡು​ುಗಳ ಲಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಹೆಣೆದು​ುಕೊಂ�ಂಡಿರಬಹು​ುದು​ು. ನಾ​ಾವು​ು ಸಮಯದ ಹರಿವನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸಲು​ು ಕಥೆಗಳನ್ನು​ು� ಸೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ನಂ​ಂತರ, ಸಾ​ಾಮಾ​ಾಜಿಕ ಪದ್ಧಧತಿಗಳು​ು, ಸಂ​ಂಪ್ರರದಾ​ಾಯಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಹಬ್ಬಬದ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂ​ೂಲಕ ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಮೆಲು​ುಕು​ು ಹಾ​ಾಕು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಈ ರೀ​ೀತಿಯಾ​ಾಗಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಮು​ುದಾ​ಾಯದ ಸಂ​ಂಚಿತ ಸ್ಮಮರಣೆಯು​ು ಜೀ​ೀವಂ​ಂತವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತದೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು​ು ಅವಿತಿಟ್ಟಟ ನಿಧಿಯಂ​ಂತೆ. ನಮ್ಮಮ ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಸಂ​ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿ ಹಾ​ಾಗೂ� ಗು​ುರು​ುತಿನ ಅನನ್ಯಯತೆಯನ್ನು​ು� ಗೌ​ೌರವಿಸಲು​ು ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸು​ುವು​ುದು​ು ಮತ್ತು​ು� ಸಂ​ಂರಕ್ಷಿಸು​ುವು​ುದು​ು ಅತ್ಯಯಗತ್ಯಯ. ನಮ್ಮಮದೇ​ೇ ಪ್ರರದೇ​ೇಶಗಳಲ್ಲಿ​ಿರು​ುವ ಈ ರತ್ನನಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಲು​ು ನಾ​ಾವೇ​ೇಕೆ ಒಂ​ಂದು​ು ನಿಧಿ ಶೋ�ೋಧನೆಗೆ ಹೊ​ೊರಡಬಾ​ಾರದು​ು? ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿ, ಸಂ​ಂರಕ್ಷಿಸಬಾ​ಾರದು​ು? ನೀ​ೀವು​ು ಸಮೀ​ೀಕ್ಷೆಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಸ್ಪ್ರೆ​ೆಡ್ಶೀ​ೀಟ್ಗಳ ಬೇ​ೇಸರದ ಕೆಲಸವನ್ನು​ು� ಕಲ್ಪಿ​ಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತಿ​ಿರಬಹು​ುದು​ು, ಆದರೆ ಚಿಂ​ಂತಿಸಬೇ​ೇಡಿ! ನಾ​ಾವು​ು ಮಾ​ಾಹಿತಿಯನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿ ವ್ಯಯವಸ್ಥಿ​ಿತವಾ​ಾಗಿ ಜೋ�ೋಡಿಸು​ುವಾ​ಾಗ, ಸೃ​ೃಜನಾ​ಾತ್ಮಮಕ ವಿಧಾ​ಾನಗಳನ್ನು​ು� ಅಳವಡಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದೂ​ೂ ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಿದೆ. ನಾ​ಾವು​ು ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದ ನಿರ್ವವಹಣೆಯನ್ನು​ು� ಕೊಂ�ಂಚ ಭಿನ್ನನವಾ​ಾಗಿ ಮಾ​ಾಡು​ುವು​ುದಾ​ಾದರೆ ಹೇ​ೇಗಿರು​ುತ್ತತದೆ? ಜಾ​ಾರ್ಜಿ​ಿಯಾ​ಾ ಲೂ​ೂಪಿ ಮತ್ತು​ು� ಸ್ಟೆ​ೆಫನಿ ಪೋ�ೋಸಾ​ಾವೆಕ್ ಎಂ​ಂಬ ಇಬ್ಬಬರು​ು ಪ್ರರತಿಭಾ​ಾವಂ​ಂತ ಮಾ​ಾಹಿತಿ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಕರು​ು, ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಸೃ​ೃಜನಾ​ಾತ್ಮಮಕ ಅಭಿವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿಯ ಒಂ​ಂದು​ು ರೂ�ಪವಾ​ಾಗಿ ಕಂ​ಂಡರು​ು. ಒಂ​ಂದು​ು ವರ್ಷಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ​ಿ, ತಾ​ಾವು​ು ನೋ�ೋಡಿದ ಪ್ರಾ​ಾ�ಣಿಗಳು​ು, ಸವಿದ ಪಾ​ಾನೀ​ೀಯಗಳು​ು, ಅಥವಾ​ಾ ಕೇ​ೇಳಿದ “ಕ್ಷಮೆ”ಗಳಂ​ಂತಹ ಸಣ್ಣಣ ದೈ​ೈನಂ​ಂದಿನ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳನ್ನು​ು� ಅವರು​ು ಆಯ್ದು​ು�ಕೊಂ�ಂಡರು​ು. ನಂ​ಂತರ, ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ಗಳ ಮೇ​ೇಲೆ ತಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದ ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಣಗಳನ್ನು​ು� ಕೈ​ೈಯಾ​ಾರೆ ರಚಿಸಿ, ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಪರಸ್ಪಪರ ಕಳು​ುಹಿಸಿಕೊಂ�ಂಡರು​ು. ಒಬ್ಬಬರನ್ನೊ�ೊಬ್ಬಬರು​ು ತಿಳಿದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಒಂ​ಂದು​ು ಮಾ​ಾರ್ಗಗವಾ​ಾಗಿ ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭವಾ​ಾದ ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯು​ು, ಸ್ವವಯಂ​ಂ-ಶೋ�ೋಧನೆ ನಡೆಸು​ುವ, ಮತ್ತು​ು� ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದೆಡೆಗೆ ಹೊ​ೊಸ ದೃ​ೃಷ್ಟಿ​ಿಕೋ�ೋನ ಪಡೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಒಂ​ಂದು​ು ಯೋ​ೋಜನೆಯಾ​ಾಗಿ ಬದಲಾ​ಾಯಿತು​ು. ಇದು​ು ನಿಧಾ​ಾನವಾ​ಾದ, ವೈ​ೈಯಕ್ತಿ​ಿಕವಾ​ಾದ, ಮತ್ತು​ು� ಅರ್ಥಥಪೂ​ೂರ್ಣಣವಾ​ಾದ ಪ್ರರಕ್ರಿ​ಿಯೆಯಾ​ಾಗಿತ್ತು​ು�. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾದರೆ ಬನ್ನಿ​ಿ! ನಮ್ಮಮ ಊರು​ುಗಳ ಸಾಂ�ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿಕ ಶ್ರೀ​ೀ�ಮಂ​ಂತಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಮೋ​ೋಜಿನ, ರೆಟ್ರೋ�ೋ� ವಿಧಾ​ಾನದಲ್ಲಿ​ಿ ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿ, ದಾ​ಾಖಲಿಸಿ, ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಿಸೋ�ೋಣ! ನಿಮ್ಮಮ “ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ದೋ�ೋಸ್ತಿ​ಿ”ಗಾ​ಾಗಿ ಒಬ್ಬಬ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ಇಬ್ಬಬರೂ� ಸೇ​ೇರಿ ಏನನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಬೇ​ೇಕು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ನಿರ್ಧಧರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮಮ ಕೈ​ೈಯಾ​ಾರೆ ರಚಿಸಿದ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದ ಕಥೆಗಳನ್ನು​ು� ವಿನಿಮಯ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಿ!

47

ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ಗಳನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ: ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: 1.

ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಅಂ​ಂಚೆಚೀ​ೀಟಿಗಳು​ು

2.

ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರ ವಿಳಾ​ಾಸ

3.

ಪೆನ್ನು​ು�

4.

ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು/ ಕ್ರೇ​ೇ�ಯಾ​ಾನ್ಗಳು​ು/ಸ್ಕೆ​ೆಚ್ ಪೆನ್ಗಳು​ು

ನೀ​ೀವು​ು ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಬಹು​ುದಾ​ಾದ ಕೆಲವು​ು ವಿಷಯಗಳು​ು ಇಲ್ಲಿ​ಿವೆ 1. ಗೋ�ೋಡೆಯ ಮೇ​ೇಲಿನ ಸಂ​ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿ - ಬೀ​ೀದಿ ಕಲೆ, ಪೋ�ೋಸ್ಟಟರ್ಗಳು​ು, ಭಿತ್ತಿ​ಿಚಿತ್ರರಗಳು​ು. 2. ಸಾಂ�ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿಕ ಶ್ರೀ​ೀ�ಮಂ​ಂತಿಕೆ - ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಗ್ಯಾ�ಾಲರಿಗಳು​ು, ಗ್ರಂ​ಂ�ಥಾ​ಾಲಯಗಳು​ು, ಪತ್ರಾ​ಾ�ಗಾ​ಾರಗಳು​ು, ಮತ್ತು​ು� ವಸ್ತು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಾ​ಾಲಯಗಳು​ು 3. ಸಾಂ�ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿಕ ಜ್ಞಾ​ಾನ - ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಕಲೆಯನ್ನು​ು� ಕಲಿಸು​ುವವರು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಕಲಿಯು​ುವವರು​ು ಯಾ​ಾರಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆ? ಎಲ್ಲಿ​ಿ? ಏಕೆ?

ಹಂ​ಂತ 1: ಒಬ್ಬಬ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ ನಿಮ್ಮೊಂ​ಂ�ದಿಗೆ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಲು​ು ಒಬ್ಬಬ ಜೊ​ೊತೆಗಾ​ಾರರನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರು​ು ಬೇ​ೇರೊಂ�ಂದು​ು ನಗರ, ರಾ​ಾಜ್ಯಯ, ಅಥವಾ​ಾ ದೇ​ೇಶದವರೂ� ಆಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ಪರಸ್ಪಪರ ಅಂ​ಂಚೆ ವಿಳಾ​ಾಸಗಳನ್ನು​ು� ಹಂ​ಂಚಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಹಂ​ಂತ 2: ಒಂ​ಂದು​ು ಸಾ​ಾಪ್ತಾ​ಾ�ಹಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು​ು� ಆಯ್ಕೆ​ೆ ಮಾ​ಾಡಿ ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ಉತ್ತತಮ ಮಾ​ಾರ್ಗಗವೆಂ​ಂದರೆ, “ನಾ​ಾನು​ು ಏನನ್ನು​ು� ತಿಳಿದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಮತ್ತು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಲು​ು ಬಯಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ನೆ?” ಎಂ​ಂದು​ು ಕೇ​ೇಳಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವು​ುದು​ು. ನೀ​ೀವು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿ​ಿಸಿ, ವಾ​ಾರಕ್ಕೆ​ೆ ಒಂ​ಂದು​ು ವಿಷಯವನ್ನು​ು� ಆಯ್ಕೆ​ೆ ಮಾ​ಾಡಬಹು​ುದು​ು. ಹಂ​ಂತ 3: ಗಮನಿಸಲು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಿ ನಿಮ್ಮಮ ದೈ​ೈನಂ​ಂದಿನ ಜೀ​ೀವನದಲ್ಲಿ​ಿ ನಿಮಗೆ ಕಾ​ಾಣಸಿಗು​ುವ ವಿಭಿನ್ನನ ಸಾಂ�ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿಕ ಪ್ರರಕಾ​ಾರಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂದು​ು ಕಲ್ಪಿ​ಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಇದು​ು ವಿಶಾ​ಾಲವಾ​ಾದ ಆಯಾ​ಾಮಗಳನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿರು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ವಿಷಯ. ನೀ​ೀವು​ು ಯಾ​ಾವ ಆಯಾ​ಾಮವನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ ಮತ್ತು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ? ಅದಕ್ಕಾ�ಾಗಿ ನೀ​ೀವು​ು ನಿಮ್ಮಮನ್ನೇ​ೇ� ಹೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಕೇ​ೇಳಿಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು. ನೀ​ೀವು​ು ಯಾ​ಾವ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಲು​ು ಬಯಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಕು​ುರಿತು​ು ಇದು​ು ಸ್ಪಪಷ್ಟಟತೆಯನ್ನು​ು� ತರು​ುತ್ತತದೆ. • • •

ಸಾಂ�ಂಸ್ಕೃ​ೃ�ತಿಕ ಪ್ರರಕಾ​ಾರಗಳ ವಿಭಿನ್ನನ ವಿಧಗಳು​ು ಯಾ​ಾವು​ುವು​ು? ಪ್ರರಸ್ತು​ು�ತಿಯ ಮಾ​ಾಧ್ಯಯಮ ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು (ಪ್ರರದರ್ಶಶನ, ಕರಕು​ುಶಲ ಕಲೆ, ಭಿತ್ತಿ​ಿಚಿತ್ರರ)? ಈ ಪ್ರರಕಾ​ಾರಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಲಾ​ಾದ ವಿಷಯಗಳು​ು ಯಾ​ಾವು​ುವು​ು?

ಬಲಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ಒಂ​ಂದು​ು ಸಂ​ಂಗೀ​ೀತ ಕಛೇ​ೇರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಮಾ​ಾಡಿದ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ದೃ​ೃಶ್ಯೀ�ೀಕರಣದ ಒಂ​ಂದು​ು ಉದಾ​ಾಹರಣೆ ಇದೆ. ಪ್ರರದರ್ಶಶನದ ಯಾ​ಾವೆಲ್ಲಲ ಅಂ​ಂಶಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿ ದಾ​ಾಖಲಿಸಲಾ​ಾಗಿದೆ ಎಂ​ಂದು​ು ನೋ�ೋಡಿ. ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಲು​ು ವಿಭಿನ್ನನ ಮಾ​ಾರ್ಗಗಗಳನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಿ!

ಹಂ​ಂತ 4: ಗಮನಿಸಿದ ಕೂ�ಡಲೇ​ೇ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ದಾ​ಾಖಲಿಸಿ ನೀ​ೀವು​ು ಸಂ​ಂಗತಿಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿದ ಹಾ​ಾಗೆಯೇ​ೇ ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾಗದದ ಮೇ​ೇಲೆ ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮ್ಮಮ ಮೊಬೈ​ೈಲ್ ಫೋ�ೋನ್ನಲ್ಲಿ​ಿ, ಕಥನಗಳಾ​ಾಗಿ ಅಥವಾ​ಾ ಒಂ​ಂದು​ು ಕೋ�ೋಷ್ಟಟಕವಾ​ಾಗಿ ಬರೆದಿಟ್ಟು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಅವಲೋ�ೋಕನಗಳು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಉಪ-ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗೆ ಉತ್ತತರಿಸು​ುತ್ತತವೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಸಾ​ಾಮಾ​ಾನ್ಯಯ ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗಳ ಉತ್ತತರಗಳನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊರತು​ುಪಡಿಸಿ ಆಸಕ್ತಿ​ಿಕರವಾ​ಾದ ಬೇ​ೇರಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಸಂ​ಂಗತಿಯನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಿದಿರಾ​ಾ? ಅದನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ವಿಶೇ​ೇಷ ಶಾ​ಾಯಿಯ ಪೆನ್ನಿ​ಿನಿಂ​ಂದ ಅಥವಾ​ಾ ಆ್ಯಯಸ್ಟಟರಿಸ್ಕ್​್ (*) ಚಿಹ್ನೆ​ೆಯೊಂ​ಂದಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ! ಯಾ​ಾವು​ುದನ್ನೂ�ೂ ಬಿಡಬೇ​ೇಡಿ. ಹಂ​ಂತ 5: ಈ ಸಮಯ ನಿಮಗೆ ಮತ್ತು​ು� ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶಕ್ಕೆ​ೆ ಮೀ​ೀಸಲು​ು ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಕು​ುಳಿತು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಅವಲೋ�ೋಕನಗಳನ್ನು​ು� ತಾ​ಾಳೆ ನೋ�ೋಡಿ. ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಣದ ಸಂ​ಂಕೇ​ೇತಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀಡಿ, ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ವಿಭಿನ್ನನ ವಿಧಾ​ಾನಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ವಿಂ​ಂಗಡಿಸಿ. ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮವಾ​ಾಗಿ ಗಮನಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ಪ್ರರವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಅಪರೂ�ಪದ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ. ನೀ​ೀವು​ು ಕಂ​ಂಡು​ುಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಯಾ​ಾವು​ುದೇ​ೇ ಮಾ​ಾದರಿಗಳನ್ನು​ು� ಹೈ​ೈಲೈ​ೈಟ್ ಮಾ​ಾಡಿ!

48 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಹಂ​ಂತ 6: ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದಿಂ​ಂದ ಕಥೆಗಳತ್ತತ ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದೊಂ�ಂದಿಗೆ ನೀ​ೀವು​ು ಯಾ​ಾವ ಕಥೆಯನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಳಲು​ು ಬಯಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ? ಈ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಕಥೆಯನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಹೇ​ೇಳು​ುತ್ತತದೆ ಎಂ​ಂದು​ು ನೀ​ೀವು​ು ಕಲ್ಪಿ​ಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತೀ​ೀ�ರಿ? ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಗಳನ್ನು​ು� ಪ್ರರತಿನಿಧಿಸಲು​ು ಚೌ​ೌಕಗಳು​ು, ತ್ರಿ​ಿಭು​ುಜಗಳಂ​ಂತಹ ಆಕಾ​ಾರಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ವಿಶಿಷ್ಟಟ ವಿನ್ಯಾ​ಾ�ಸಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ. ಈ ವರ್ಗಗಗಳನ್ನು​ು� ಕಾ​ಾಲಾ​ಾನು​ುಕ್ರರಮದಲ್ಲಿ​ಿ, ಶ್ರೇ​ೇ�ಣಿಯ ಪ್ರರಕಾ​ಾರ ಅಥವಾ​ಾ ಭೌ​ೌಗೋ�ೋಳಿಕ ಸ್ಥಥಳಗಳ ಅನು​ುಸಾ​ಾರವಾ​ಾಗಿ ಜೋ�ೋಡಿಸಿ. ಹಂ​ಂತ 7: ಸೂ�ಚಿಯ ಸಮಯ ಬಣ್ಣಣ, ಆಕಾ​ಾರ, ಮತ್ತು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಿಸಿದ ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದರ ಅರ್ಥಥವನ್ನು​ು� ವಿವರಿಸು​ುವ ಒಂ​ಂದು​ು ವೈ​ೈಯಕ್ತಿ​ಿಕ ಸೂ�ಚಿಯನ್ನು​ು� ತಯಾ​ಾರಿಸಿ. ಇವು​ು ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇಗೆ ಓದಬೇ​ೇಕು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಕು​ುರಿತು​ು ನೀ​ೀವು​ು ರೂ�ಪಿಸು​ುವ ನಿಯಮಗಳಾ​ಾಗಿವೆ. ಈ ಸೂ�ಚಿಯನ್ನು​ು� ನಿಮ್ಮಮ ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ನ ಹಿಂ​ಂಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ರಚಿಸಬಹು​ುದು​ು. ಅಂ​ಂತಿಮವಾ​ಾಗಿ, ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ನ ಮುಂ​ಂ�ಭಾ​ಾಗದಲ್ಲಿ​ಿ ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಣವನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ, ಆ ಕಾ​ಾರ್ಡ್​್ ಅನ್ನು​ು� ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ ಮಾ​ಾಡಿ! ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯನ್ನು​ು� ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸಿ ನಿಮಗೂ� ಒಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾರ್ಡ್​್ ಕಳು​ುಹಿಸಲು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರನ್ನು​ು� ಉತ್ತೇ​ೇ�ಜಿಸಿ!

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: •

ನಗರದ ಅಂ​ಂತರ್ಜಜಲ ಮಟ್ಟಟವನ್ನು​ು� ಮರು​ುಪೂ​ೂರಣಗೊ�ಳಿಸಲು​ು ಒಂ​ಂದು​ು ದಶಲಕ್ಷ ಕಡಿಮೆ ಆಳದ ಬಾವಿಗಳನ್​್ನನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉಪಕ್​್ರಮವೇ ‘ಬೆ​ೆಂಗಳೂರಿಗಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷ ಇಂಗು ಬಾವಿಗಳು’ ಅಭಿಯಾನ. ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಸಾವಿರಾರು ವರ್​್ಷಗಳಿ​ಿಂದ ಭಾರತದಾದ್​್ಯಯಂತ ಬಾವಿಗಳನ್​್ನನು ತೋ�ೋಡುತ್ತಿರುವ ಮನು ವಡ್​್ಡರ್ ಸಮುದಾಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾರ್​್ವಜನಿಕ ಕಲಾ ಉಪಕ್​್ರಮವಾದ ‘ಆರ್ಟ್ ಇನ್ ಟ್​್ರರಾನ್ಸಿಟ್’ನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಕೈಜೋ�ೋಡಿಸಿದೆ; ಆ ಮೂಲಕ, ಕಬ್​್ಬನ್ ಉದ್​್ಯಯಾನವನದಲ್ಲಿ ತೋ�ೋಡಿದ 65 ಮರುಪೂರಣ ಬಾವಿಗಳಿ​ಿಂದ ತೆಗೆದ ಮಣ್​್ಣನ್​್ನನು ಬಳಸಿ, ಅದೇ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್​್ದದಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್​್ಡ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್​್ರವನ್​್ನನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್​್ರವು ಬೆ​ೆಂಗಳೂರಿನ ನೀರಿನ ಕಥೆಯನ್​್ನನು ಹೇಳುತ್​್ತದೆ. ನಿಮ್​್ಮ ಪ್​್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್​್ನನು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು ಇವೆಯೇ?

•

ನಾ​ಾವು​ು ಬೃ​ೃಹತ್ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ (ಬಿಗ್ ಡೇ​ೇಟಾ​ಾ) ಯು​ುಗದಲ್ಲಿ​ಿ ಬದು​ುಕು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದೇ​ೇ�ವೆ! ನಾ​ಾವು​ು ಪ್ರರತಿ ಬಾ​ಾರಿ ಸ್ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಶಾಪಿ​ಿಂಗ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಜಿಪಿಎಸ್ ಆನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಡೆದಾಗ, ನಾವು ದತ್​್ತತಾ​ಾಂಶವನ್​್ನನು ಉತ್​್ಪಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್​್ದದೇವೆ ಅಥವಾ ದತ್​್ತತಾ​ಾಂಶದ ಕುರುಹುಗಳನ್​್ನನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್​್ದದೇವೆ. ಕುಕೀಗಳಿ​ಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇನ್‌ಸ್​್ಟಟಾಗ್​್ರರಾಮ್ ಅಲ್​್ಗಗಾರಿದಮ್‌ಗಳವರೆಗೆ, ಉತ್​್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ದತ್​್ತತಾ​ಾಂಶವು ಸಂಗ್​್ರಹಣೆ ಕೂಡ ಆಗುತ್​್ತದೆ. ಅದೆಲ್​್ಲವೂ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋ�ೋಗುತ್​್ತದೆ? ನೀವು “ಕ್​್ಲಲೌಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್” ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್​್ದದೀರಾ? ಅವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ “ಆಗಸದಲ್ಲಿ” ಇವೆಯೇ? ದತ್​್ತತಾ​ಾಂಶವನ್​್ನನು ಎಲ್ಲಿ ಸಂಗ್​್ರಹಿಸಿ ನಿರ್​್ವಹಿಸಲಾಗುತ್​್ತದೆ, ಮತ್​್ತತು ಅದಕ್ಕೆ ತಗುಲುವ ವೆಚ್​್ಚ (ಆರ್ಥಿಕ, ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾಜಿಕ) ಎಷ್​್ಟಟು ಎಂಬುದನ್​್ನನು ಅನ್​್ವವೇಷಿಸಿ.

ಟಿಪ್ಪಪಣಿ: ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶಕ್ಕೆ​ೆ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಒದಗಿಸಿ! ಜಗತ್ತಿ​ಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಸಾ​ಾಕಷ್ಟು​ು� ಮಾ​ಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯಯವಿದೆ. ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಹೊಂ�ಂದಿಸಿ ನೋ�ೋಡಿ. ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ​ಿ ಪೂ​ೂರ್ವವಗ್ರರಹಗಳನ್ನು​ು� ಎಚ್ಚಚರಿಕೆಯಿಂ​ಂದ ನಿರ್ವವಹಿಸಿ. ಯಾ​ಾವ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಪರಿಗಣಿಸು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ, ಯಾ​ಾವು​ುದನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊರಗಿಡು​ುತ್ತೀ​ೀ�ರಿ ಎಂ​ಂಬಂ​ಂತಹ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಕಾ​ಾಣು​ುವ ಪಕ್ಷಪಾ​ಾತವನ್ನು​ು� ಗು​ುರು​ುತಿಸಿ. ಜೊ​ೊತೆಗೆ, ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಸ್ಥಥಳ ಮತ್ತು​ು� ಸಮಯದೊಂ�ಂದಿಗೆ ಗು​ುರು​ುತಿಸಿ; ನೀ​ೀವು​ು ಅದನ್ನು​ು� ಯಾ​ಾವಾ​ಾಗ ಮತ್ತು​ು� ಎಲ್ಲಿ​ಿ ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ?

ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯ ನಂ​ಂತರ, ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶ ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಣದೊಂ�ಂದಿಗೆ ನಿಮಗಿರು​ುವ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧವು​ು ಬದಲಾ​ಾಗಿದೆಯೇ​ೇ? ನೀ​ೀವು​ು ಸಂ​ಂಗ್ರರಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವು​ು ನಿಜವಾ​ಾಗಿಯೂ​ೂ ತಟಸ್ಥಥವಾ​ಾಗಿದೆಯೇ​ೇ? 1. ನಿಮ್ಮಮ ಪೋ�ೋಸ್ಟ್​್ಕಾ​ಾರ್ಡ್​್ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶವನ್ನು​ು� ಅದು​ು ಇದ್ದಂ​ಂ�ತೆಯೇ​ೇ ಸಂ​ಂವಹನ ಮಾ​ಾಡಿದೆಯೇ​ೇ, ಅಥವಾ​ಾ ಕಥೆಯ ಒಂ​ಂದು​ು ಆವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾತ್ರರ ಹೇ​ೇಳಿದೆಯೇ​ೇ? 2. ನೀ​ೀವು​ು ಏನನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸಲು​ು ಆಯ್ದು​ು�ಕೊಂ�ಂಡಿರಿ ಎಂ​ಂಬಂ​ಂತಹ ವೈ​ೈಯಕ್ತಿ​ಿಕ ಪೂ​ೂರ್ವವಗ್ರರಹಗಳು​ು ನಿಮ್ಮಮ ದಾ​ಾಖಲೆಗಳನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸಲು​ು ಯಾ​ಾವ ಕೊ�ಡು​ುಗೆ ನೀ​ೀಡಿವೆ? 3. ನಿಮ್ಮಮ ದತ್ತಾಂ�ಂ�ಶದ ಕಥೆಗೆ ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ನೇ​ೇ�ಹಿತರು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಪ್ರರತಿಕ್ರಿ​ಿಯಿಸಿದರು​ು? ನೀ​ೀವು​ು ಉದ್ದೇ​ೇ�ಶಿಸಿದ ರೀ​ೀತಿಯಲ್ಲೇ​ೇ� ಅವರು​ು ಅದನ್ನು​ು� ಓದಿದರೇ​ೇ, ಅಥವಾ​ಾ ವಿಭಿನ್ನನವಾ​ಾದ ಸಂ​ಂಗತಿಯನ್ನೇ​ೇ�ನಾ​ಾದರೂ� ಗಮನಿಸಿದರೇ​ೇ?

49

04 50 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಚಿಕ್ಕಕ ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ ದೊ�ಡ್ಡಡ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆ ನಗರಗಳು​ು ಸಾ​ಾವಿರಾ​ಾರು​ು ವರ್ಷಷಗಳಿಂ​ಂದ ಅಸ್ತಿ​ಿತ್ವವದಲ್ಲಿ​ಿವೆ. ನೈ​ೈಲ್, ಸಿಂ​ಂಧೂ​ೂ ಮತ್ತು​ು�, ಹ್ವಾಂ�ಂ�ಗ್ ಹೆನಂ​ಂತಹ ನದಿಗಳ ಉದ್ದದಕ್ಕೂ�ೂ ಇರು​ುವ ಫಲವತ್ತಾ​ಾ�ದ ಭೂ​ೂಮಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಜನರು​ು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು​ು� ಬೆಳೆಯಲು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸಿದಾ​ಾಗ ಆದಿ ಸಮು​ುದಾ​ಾಯಗಳು​ು ರೂ�ಪು​ುಗೊಂ�ಂಡವು​ು. ಕಾ​ಾಲಕ್ರರಮೇ​ೇಣ, ಯು​ುದ್ಧಧ ಮತ್ತು​ು� ರೋ�ೋಗಗಳ ಪರಿಣಾ​ಾಮದಿಂ​ಂದಾ​ಾಗಿ ನಗರಗಳು​ು ಉಗಮವೂ​ೂ ಆಗಿವೆ, ಅವನತಿಯೂ​ೂ ಹೊಂ�ಂದಿವೆ. ಮೆಸಪಟೇ​ೇಮಿಯಾ​ಾದ ಪ್ರಾ​ಾ�ಚೀ​ೀನ ನಗರಗಳಂ​ಂತಹ ಕೆಲವು​ು ಸ್ಥಥಳಗಳು​ು ಸಂ​ಂಪೂ​ೂರ್ಣಣವಾ​ಾಗಿ ಕಣ್ಮಮರೆಯಾ​ಾಗಿದ್ದದರೆ, ರೋ�ೋಮ್ನಂ​ಂತಹ ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಜನಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆಯು​ು ಗಮನಾ​ಾರ್ಹಹವಾ​ಾಗಿ ಕು​ುಸಿದಿದೆ. ಆದಾ​ಾಗ್ಯೂ�ೂ, ಕೆಲವು​ು ನಗರಗಳು​ು ಬೆಳೆಯು​ುತ್ತತಲೇ​ೇ ಇವೆ; ಕಾ​ಾಲ ಗತಿಸಿದಂ​ಂತೆ ಇಂ​ಂದಿನ ಟೋ�ೋಕಿಯೊದಂ​ಂತಹ ಬೃ​ೃಹತ್ ನಗರಗಳಾ​ಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂ�ಂಡಿವೆ. ನಗರಗಳು​ು ಈಗಿನ ಬೃ​ೃಹತ್ ಮಹಾ​ಾನಗರಗಳ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣಕ್ಕೆ​ೆ ಬೆಳೆದಿರು​ುವು​ುದು​ು ತು​ುಲನಾ​ಾತ್ಮಮಕವಾ​ಾಗಿ ಇತ್ತೀ​ೀ�ಚಿನ ವಿದ್ಯಯಮಾ​ಾನವಾ​ಾಗಿದೆ. 1800ರ ಶತಮಾ​ಾನದಲ್ಲಿ​ಿ, ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದ ಜನಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆಯ ಕೇ​ೇವಲ 10% ರಷ್ಟು​ು� ಜನರು​ು ಮಾ​ಾತ್ರರ ನಗರ ಪ್ರರದೇ​ೇಶಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ವಾ​ಾಸಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದರು​ು. ಇಂ​ಂದು​ು, ಪ್ರರಪಂ​ಂಚದ ಜನಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆಯ ಅರ್ಧಧಕ್ಕಿಂ�ಂತ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಜನರು​ು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ವಾ​ಾಸಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆ. ಈ ಪ್ರರಮಾ​ಾಣವು​ು 2050ರ ವೇ​ೇಳೆಗೆ ಮೂ​ೂರನೇ​ೇ ಎರಡರಷ್ಟು​ು� ಭಾ​ಾಗಕ್ಕೆ​ೆ ತಲು​ುಪು​ುವ ನಿರೀ​ೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ವಲಸೆಗೆ ಕಾ​ಾರಣವೇ​ೇನು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ನಿಮಗನಿಸು​ುತ್ತತದೆ? ಉತ್ತತಮ ಉದ್ಯೋ�ೋ�ಗಾ​ಾವಕಾ​ಾಶಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾ�ಾಗಿ ಜನರು​ು ವಲಸೆ ಬಂ​ಂದಾ​ಾಗ ನಗರಗಳು​ು ವಿಸ್ತತರಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಆದಾ​ಾಗ್ಯೂ�ೂ, ತೀ​ೀವ್ರರಗತಿಯ ನಗರೀ​ೀಕರಣವು​ು ಅನೇ​ೇಕ ಸವಾ​ಾಲು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊತ್ತು​ು� ತರು​ುತ್ತತದೆ. ವಸತಿ, ಮೂ​ೂಲಸೌ​ೌಕರ್ಯಯ, ಆರೋ�ೋಗ್ಯಯ ಸೌ​ೌಲಭ್ಯಯ, ಮತ್ತು​ು� ನೈ​ೈರ್ಮಮಲ್ಯಯ ವ್ಯಯವಸ್ಥೆ​ೆಗಳು​ು ಒಳಬರು​ುವ ವಲಸಿಗರ ವೇ​ೇಗಕ್ಕೆ​ೆ ತಕ್ಕಂ�ಂತೆ ಅಭಿವೃ​ೃದ್ಧಿ​ಿ ಹೊಂ�ಂದಬೇ​ೇಕಾ​ಾಗು​ುತ್ತತದೆ. ಉದಾ​ಾಹರಣೆಗೆ, 2000ದ ದಶಕದ ಆರಂ​ಂಭದಲ್ಲಿ​ಿ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರಿನ ಜನಸಂ​ಂಖ್ಯೆ​ೆಯು​ು ತೀ​ೀವ್ರರವಾ​ಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾ​ಾ�ಯಿತು​ು. ಅದರ ನಂ​ಂತರ ನಗರವು​ು ಆ ವೇ​ೇಗಕ್ಕೆ​ೆ ತಕ್ಕಂ�ಂತೆ ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಹಾ​ಾಕಲು​ು ಹೆಣಗಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು​ು ಸಾ​ಾರ್ವವಜನಿಕ ಸೇ​ೇವೆಗಳ ಮೇ​ೇಲೆ ಅಪಾ​ಾರ ಒತ್ತತಡವನ್ನು​ು� ಹೇ​ೇರಿದೆ. ಜೊ​ೊತೆಗೆ ಹಸಿರು​ು ಪ್ರರದೇ​ೇಶಗಳ ಕಣ್ಮಮರೆಗೆ, ನಗರದಾ​ಾದ್ಯಂ�ಂತ ಸಂ​ಂಚಾ​ಾರ ದಟ್ಟಟಣೆಗೆ, ಮತ್ತು​ು� ಹೆಚ್ಚು​ು�ತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ನೀ​ೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಕಟ್ಟಿ​ಿಗೆ ಕಾ​ಾರಣವಾ​ಾಗಿದೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ​ಿನ ಜೀ​ೀವನವು​ು ಜಾ​ಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆಗಳಿಂ​ಂದ ಸಹ ಪ್ರರಭಾ​ಾವಿತಗೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು. ವಾ​ಾಯು​ುಗು​ುಣ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಯು​ು ಸಮು​ುದ್ರರದ ಮಟ್ಟಟ ಏರಿಕೆಯಾ​ಾಗಲು​ು ಕಾ​ಾರಣವಾ​ಾಗು​ುತ್ತಿ​ಿದೆ; ಇದು​ು ಢಾ​ಾಕಾ​ಾ, ಮುಂ​ಂ�ಬೈ​ೈ, ಮತ್ತು​ು� ಶಾಂ�ಂಘೈ​ೈನಂ​ಂತಹ ಕರಾ​ಾವಳಿ ತೀ​ೀರದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅಪಾ​ಾಯ ಒಡ್ಡು​ು�ತ್ತಿ​ಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು​ು�ವರಿಯಾ​ಾಗಿ, ವಿಶ್ವವದಾ​ಾದ್ಯಂ�ಂತ ಇರು​ುವ ನಗರಗಳು​ು ಜಾ​ಾಗತಿಕ ತಾ​ಾಪಮಾ​ಾನ ಏರಿಕೆಯ ಕಾ​ಾರಣದಿಂ​ಂದಾ​ಾಗಿಯೂ​ೂ ಹೆಣಗಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ​ಾ� ಕೆಟ್ಟಟ ಸು​ುದ್ದಿ​ಿಗಳಿಂ​ಂದ ನೀ​ೀವು​ು ಕಂ​ಂಗೆಟ್ಟಿ​ಿದ್ದೀ​ೀ�ರಾ​ಾ? ನಗರವಾ​ಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ಒತ್ತತಡದ ಮಟ್ಟಟ ಮತ್ತು​ು� ಮಾ​ಾನಸಿಕ ಆರೋ�ೋಗ್ಯಯ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆಗಳು​ು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾ​ಾ�ಗಿವೆ ಎಂ​ಂದು​ು ಅಧ್ಯಯಯನಗಳು​ು ಸೂ�ಚಿಸು​ುತ್ತತವೆ. ಹಾ​ಾಗಾ​ಾಗಿ, ಸ್ವವಲ್ಪಪ ನಿಂ​ಂತು​ು ದೀ​ೀರ್ಘಘವಾ​ಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಸ್ವವಲ್ಪಪ ಹಾ​ಾಯೆನಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದೆಯೇ​ೇ? ಈಗ ನಾ​ಾವು​ು ಪದ ಹು​ುಡು​ುಕು​ುವ ಆಟವೊಂ�ಂದನ್ನು​ು� ಆಡೋ�ೋಣ. ಒಂ​ಂದೊಂ�ಂದೇ​ೇ ಸು​ುಳಿವನ್ನು​ು� ಪರಿಹರಿಸಲು​ು ಪ್ರರಯತ್ನಿ​ಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ�, ನಮ್ಮಮ ನಗರಗಳು​ು ಎದು​ುರಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಸವಾ​ಾಲು​ುಗಳ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ಯೋ​ೋಚಿಸೋ�ೋಣ.

51

ಅಕ್ಷರಗಳು​ು ತುಂ�ಂಬಿರು​ುವ ಪಕ್ಕಕದ ಚೌ​ೌಕದಲ್ಲಿ​ಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸು​ುಳಿವು​ುಗಳ ಉತ್ತತರಗಳು​ು ಅಡಗಿಕೊಂ�ಂಡಿವೆ. ಆ ಉತ್ತತರಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ ತೆಗೆದು​ು, ನಗರವು​ು ಎದು​ುರಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಸವಾ​ಾಲು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಅನ್ವೇ​ೇ�ಷಿಸಿ. 1. ಇವು​ುಗಳು​ು ತುಂ�ಂಬಿರು​ುವ ರಸ್ತೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ವಾ​ಾಹನ ಚಲಾ​ಾಯಿಸಲು​ು ಗಟ್ಟಿ​ಿ ‘ಗುಂ�ಂಡಿಗೆ’ ಬೇ​ೇಕು​ು! 2. ಇದನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡಿದರೆ ಶಿಕ್ಷೆ ತಪ್ಪಿ​ಿದ್ದದಲ್ಲಲ. 3. ಬೀ​ೀದಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಬಿದ್ದಿ​ಿರು​ುವ ಬೇ​ೇಡದ ವಸ್ತು​ು�ಗಳು​ು 4. ಸದ್ದಿ​ಿಲ್ಲಲದೇ​ೇ ಹಾ​ಾನಿ ಮಾ​ಾಡು​ುವ ಸಂ​ಂಗತಿ 5. ನಗರದ ಹೊ​ೊಗೆ ಮತ್ತು​ು� ಮಂ​ಂಜಿನ ಹೊ​ೊದಿಕೆ 6. ನಿಮ್ಮಮ ಕಸದ ಪಯಣ ಇಲ್ಲಿ​ಿಗೆ ಮು​ುಗಿಯು​ುತ್ತತದೆ 7. ಕಾ​ಾಡು​ುಗಳ ಕಣ್ಮಮರೆ 8. ಹಲವಾ​ಾರು​ು ವಾ​ಾಹನಗಳು​ು ಒಂ​ಂದೇ​ೇ ಬಾ​ಾರಿಗೆ ರಸ್ತೆ​ೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ಸಂ​ಂಚರಿಸಿದಾ​ಾಗ ಆಗು​ುವ ಸ್ಥಿ​ಿತಿ 9. ಮಲಗು​ುವ ಹೊ​ೊತ್ತಿ​ಿನ ಮು​ುನ್ನನವೇ​ೇ ದೀ​ೀಪಗಳು​ು ಆರಿಹೋ�ೋದವು​ು 10. ಇಷ್ಟಟವಿಲ್ಲಲದೇ​ೇ ಒಬ್ಬಬರೇ​ೇ ಇದ್ದಾ​ಾ�ಗ ಕಾ​ಾಡು​ುವ ಭಾ​ಾವ 11. ಗಾ​ಾಳಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ತೇ​ೇಲಿಕೊಂ�ಂಡಿರು​ುತ್ತತದೆ, ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಉಸಿರಿನಲ್ಲೂ�ೂ ಒಳಸೇ​ೇರು​ುತ್ತತದೆ 12. ನಗರದಲ್ಲಿ​ಿ ಇರಲೂ​ೂ ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾಗದಷ್ಟು​ು� ಸೆಖೆ ಆಗು​ುವ ಸಂ​ಂದರ್ಭಭ 13. ನೀ​ೀರು​ು ಇರದ ಅತ್ಯಂ�ಂತ ಒಣ ಪರಿಸ್ಥಿ​ಿತಿ 14. ನಗರವು​ು ನೀ​ೀರಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಮು​ುಳು​ುಗಿದೆ 15. ತುಂ�ಂಬಾ​ಾ ಜನರಿಗೆ ತುಂ�ಂಬಾ​ಾ ಚಿಕ್ಕಕ ಜಾ​ಾಗ 16. ನಿಮ್ಮಮನ್ನು​ು� ಬಳಲಿಸು​ುವ ಮಾ​ಾನಸಿಕ ಉದ್ವೇ​ೇ�ಗ ಆಲೋ�ೋಚಿಸಿ: ಪದಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವಾ​ಾಗ, ನಿಮ್ಮಮ ಊರಿನ ಮೇ​ೇಲೆ ಪರಿಣಾ​ಾಮ ಬೀ​ೀರು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಕೆಲವು​ು ಸಮಸ್ಯೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಗಮನಿಸಿರಬಹು​ುದು​ು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆಗಳು​ು ಏಕಿವೆ, ಮತ್ತು​ು� ಅವು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಪರಿಹರಿಸಲು​ು ನಿಮ್ಮಮ ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಆಡಳಿತವು​ು ಯಾ​ಾವ ನೀ​ೀತಿಗಳನ್ನು​ು� ಜಾ​ಾರಿಗೊ�ಳಿಸಿದೆ ಅಥವಾ​ಾ ಜಾ​ಾರಿಗೊ�ಳಿಸಬಹು​ುದು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ಯೋ​ೋಚಿಸಿ. ವೈ​ೈಯಕ್ತಿ​ಿಕ ಮಟ್ಟಟದಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀವು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ತೊ�ಡಗಿಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಬಗ್ಗೆ​ೆಯೂ​ೂ ಯೋ​ೋಚಿಸಿ.

52 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಭವಿಷ್ಯಯದ ಪೀ​ೀಳಿಗೆಯ ಜೀ​ೀವನದ ಗು​ುಣಮಟ್ಟಟಕ್ಕೆ​ೆ ತೊಂ�ಂದರೆಯಾ​ಾಗದಂ​ಂತೆ ಇಂ​ಂದಿನ ಪೀ​ೀಳಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯಯಗಳನ್ನು​ು� ಪೂ​ೂರೈ​ೈಸು​ುವು​ುದೇ​ೇ ಸು​ುಸ್ಥಿ​ಿರತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪಪನೆ. ಸರ್ಕಾ�ಾರ ಮತ್ತು​ು� ಸ್ಥಥಳೀ​ೀಯ ಆಡಳಿತವರ್ಗಗಗಳು​ು ಹೊ​ೊಸ ಸಮು​ುದಾ​ಾಯಗಳನ್ನು​ು� ಯೋ​ೋಜಿಸು​ುವಾ​ಾಗ ವರ್ತತಮಾ​ಾನ ಮತ್ತು​ು� ಭವಿಷ್ಯಯದ ಜನರ ಪ್ರರಗತಿಗೆ ಸಮಾ​ಾನ ಪ್ರಾ​ಾ�ಮು​ುಖ್ಯಯತೆ ಕೊ�ಡು​ುವು​ುದನ್ನು​ು� ಸು​ುಸ್ಥಿ​ಿರತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪಪನೆಯು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಾ​ಾಗಿಸು​ುತ್ತತದೆ. ನಿಮ್ಮಮ ನಗರದ ಸಮಸ್ಯೆ​ೆಗಳಿಗೆ ನೀ​ೀವು​ು ಕಲ್ಪಿ​ಿಸಿಕೊಂ�ಂಡ ನೀ​ೀತಿಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ಪರಿಹಾ​ಾರಗಳು​ು ದೀ​ೀರ್ಘಾ�ಾವಧಿಯಲ್ಲಿ​ಿ ಸು​ುಸ್ಥಿ​ಿರವಾ​ಾಗಿರು​ುತ್ತತವೆಯೇ​ೇ?

53

04 54 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ಪ್ರೀ​ೀ�ತಿಯ _____, ಇಂ​ಂದು​ು ನೀ​ೀವು​ು ನೋ�ೋಡು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯು​ು ಎರಡು​ು ವರ್ಷಷಗಳ ಹಿಂ​ಂದೆ ಇದ್ದಂ​ಂ�ತೆಯೇ​ೇ ಈಗಲೂ​ೂ ಇದೆಯೇ​ೇ? 5 ವರ್ಷಷಗಳ ಹಿಂ​ಂದೆ ಇದ್ದಂ​ಂ�ತೆ? ಅಥವಾ​ಾ 10 ವರ್ಷಷಗಳ ಹಿಂ​ಂದೆ ಇದ್ದಂ​ಂ�ತೆ? ನಾ​ಾವು​ು ಹಿಂ​ಂದಿನ ಕಾ​ಾಲಕ್ಕೆ​ೆ ಹೋ�ೋಗಲು​ು ಸಾ​ಾಧ್ಯಯವಿಲ್ಲಲ. ಆದರೂ�, ಇಲ್ಲಿ​ಿ ದೀ​ೀರ್ಘಘಕಾ​ಾಲದಿಂ​ಂದ ವಾ​ಾಸಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಹಿರಿಯರಾ​ಾದ ನಮ್ಮಮ ಅಜ್ಜಜ-ಅಜ್ಜಿ​ಿ, ತಂ​ಂದೆ-ತಾ​ಾಯಿ ಮತ್ತು​ು� ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯವರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ಈ ಪರಿಸರವು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ಬದಲಾ​ಾಗಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ತಿಳಿದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದು​ು. ನಗರೀ​ೀಕರಣವು​ು ಕರ್ನಾ�ಾಟಕದ ಅನೇ​ೇಕ ಭಾ​ಾಗಗಳ ಸ್ವವರೂ�ಪವನ್ನೇ​ೇ� ಬದಲಾ​ಾಯಿಸಿದೆ. ಒಂ​ಂದಾ​ಾನೊಂ�ಂದು​ು ಕಾ​ಾಲದಲ್ಲಿ​ಿ “ಕೆರೆಗಳ ನಗರಿ” ಎಂ​ಂದು​ು ಕರೆಯಲ್ಪಪಡು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದ ಬೆಂ​ಂಗಳೂ�ರಿನಲ್ಲಿ​ಿ, ಇಂ​ಂದು​ು ಅನೇ​ೇಕ ಕೆರೆಗಳು​ು ಕಣ್ಮಮರೆಯಾ​ಾಗಿದ್ದು​ು�, ಅವು​ುಗಳ ಜಾ​ಾಗವನ್ನು​ು� ಕಟ್ಟಟಡಗಳು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ರಸ್ತೆ​ೆಗಳು​ು ಆಕ್ರರಮಿಸಿಕೊಂ�ಂಡಿವೆ. ಹಸಿರಿನ ತಾ​ಾಣಗಳು​ು ಕಾಂ�ಂಕ್ರೀ​ೀ�ಟ್ ಕಾ​ಾಡು​ುಗಳಾ​ಾಗಿ ಮಾ​ಾರ್ಪಪಟ್ಟಿ​ಿವೆ. ಒಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾಲದಲ್ಲಿ​ಿ ಪ್ರರಶಾಂ�ಂತವಾ​ಾಗಿದ್ದದ ಬೀ​ೀದಿಗಳು​ು ಇದೀ​ೀಗ ವಾ​ಾಹನ ದಟ್ಟಟಣೆಯಿಂ​ಂದ ತುಂ�ಂಬಿಹೋ�ೋಗಿವೆ. ಜನರ ಬದು​ುಕೂ� ಸಹ ಬದಲಾ​ಾಗು​ುತ್ತಿ​ಿದೆ. ಅವರು​ು ಸಂ​ಂಚರಿಸು​ುವ ರೀ​ೀತಿ, ಅವರು​ು ಸೇ​ೇರು​ುವ ಸ್ಥಥಳಗಳು​ು, ಅವರ ಆಚರಣೆಗಳ ವೈ​ೈಖರಿ ಮತ್ತು​ು� ಅವರು​ು ಪರಸ್ಪಪರರ ಜೊ​ೊತೆ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧಗಳನ್ನು​ು� ರೂ�ಪಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ವಿಧಾ​ಾನಗಳೆಲ್ಲಲವೂ​ೂ ಬದಲಾ​ಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು​ು ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳು​ು ನೆಮ್ಮಮದಿ ಹಾ​ಾಗೂ� ಸೌ​ೌಕರ್ಯಯಗಳನ್ನು​ು� ತಂ​ಂದು​ುಕೊ�ಟ್ಟಟರೆ, ಇನ್ನು​ು�ಳಿದವು​ು ನಷ್ಟಟವನ್ನು​ು� ಹೊ​ೊತ್ತು​ು�ತರು​ುತ್ತತವೆ. ಮನು​ುಷ್ಯಯರು​ು ಸ್ವವಭಾ​ಾವತಃ​ಃ ಗಮನಿಸು​ುವವರು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ಕಥೆಗಾ​ಾರರು​ು. ನಮ್ಮಮ ಸು​ುತ್ತತಮು​ುತ್ತತಲಿನ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಗಮನಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ನಾ​ಾವು​ು ಈ ಜಗತ್ತತನ್ನು​ು� ಅರ್ಥಥಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಹಾ​ಾಗೆಯೇ​ೇ, ನಮ್ಮಮದೇ​ೇ ಆದ ಒಂ​ಂದು​ು ಛಾ​ಾಪು​ು ಮೂ​ೂಡಿಸು​ುವ, ಗು​ುರು​ುತಿಸಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ವ ಹಾ​ಾಗೂ� ಇತರರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಉಳಿಯು​ುವ ಸಹಜ ಪ್ರರವೃ​ೃತ್ತಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ಹೊಂ�ಂದಿದ್ದೇ​ೇ�ವೆ. ಪ್ರಾ​ಾ�ಚೀ​ೀನ ಗು​ುಹಾ​ಾಚಿತ್ರರಗಳಿಂ​ಂದ ಹಿಡಿದು​ು ವಾ​ಾಯೇ​ೇಜರ್ ಗೋ�ೋಲ್ಡಡನ್ ರೆಕಾ​ಾರ್ಡ್‌‌�ವರೆಗೆ, ಪ್ರರತಿಯೊಂ​ಂದು​ು ಕಾ​ಾಲಘಟ್ಟಟದಲ್ಲೂ�ೂ ನಮ್ಮಮ ಅಸ್ತಿ​ಿತ್ವವವನ್ನು​ು� ನಾ​ಾವು​ು ಸದಾ​ಾ ದಾ​ಾಖಲಿಸು​ುತ್ತತಲೇ​ೇ ಬಂ​ಂದಿದ್ದೇ​ೇ�ವೆ. ನಮ್ಮಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ​ಿ ಆಗು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಸೂ�ಕ್ಷ್ಮಮವಾ​ಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ವಿಶ್ಲೇ​ೇ�ಷಿಸು​ುವ ಮೂ​ೂಲಕ ನಾ​ಾವು​ು ಅದರ ಕಥೆಯನ್ನು​ು�, ಅಂ​ಂದರೆ ನಮ್ಮಮ ಊರಿನ ಭೂ​ೂತ, ವರ್ತತಮಾ​ಾನ ಮತ್ತು​ು� ಭವಿಷ್ಯಯವನ್ನು​ು� ಅರ್ಥಥಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳಳಲು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ರಂ​ಂಭಿಸು​ುತ್ತೇ​ೇ�ವೆ. ಈ ಚಟು​ುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ತಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯಲ್ಲಾ​ಾ�ದ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಕಣ್ಣಾ​ಾ�ರೆ ಕಂ​ಂಡವರ ಮಾ​ಾತು​ುಗಳನ್ನು​ು� ನೀ​ೀವು​ು ಆಲಿಸು​ುವಿರಿ, ಏನೆಲ್ಲಾ​ಾ� ಬದಲಾ​ಾಗಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಅವಲೋ�ೋಕಿಸು​ುವಿರಿ, ಹಾ​ಾಗೂ� ನಿಮ್ಮಮ ಊರಿಗೊಂ�ಂದು​ು ಪತ್ರರವನ್ನು​ು� ಬರೆಯು​ುವಿರಿ.

55

ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: 1.

ಪೆನ್ನು​ು�

2.

ಸಂ​ಂದರ್ಶಶನದ ಹಾ​ಾಳೆಯ ಮು​ುದ್ರಿ​ಿತ ಪ್ರರತಿಗಳು​ು

3.

ಬಣ್ಣಣದ ಪೆನ್ಸಿ​ಿಲ್ಗಳು​ು/ ಕ್ರೇ​ೇ�ಯಾ​ಾನ್ಗಳು​ು/ಸ್ಕೆ​ೆಚ್ ಪೆನ್ಗಳು​ು (ಐಚ್ಛಿ​ಿಕ)

4.

ಖಾ​ಾಲಿ ಹಾ​ಾಳೆ

5.

ಪತ್ರರದ ಲಕೋ�ೋಟೆ

ಸೂ�ಚನೆಗಳು​ು: ಹಂ​ಂತ 1: ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯಲ್ಲಿ​ಿ ನಿಮಗಿಂ​ಂತ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಕಾ​ಾಲದಿಂ​ಂದ ವಾ​ಾಸಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವ ವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿಗಳನ್ನು​ು� ಹು​ುಡು​ುಕಿ; ಇವರು​ು ನಿಮ್ಮಮ ತಂ​ಂದೆ-ತಾ​ಾಯಿ, ಅಜ್ಜಜ-ಅಜ್ಜಿ​ಿ ಅಥವಾ​ಾ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯವರು​ು ಯಾ​ಾರಾ​ಾದರೂ� ಆಗಿರಬಹು​ುದು​ು. ಹಂ​ಂತ 2: ಸಂ​ಂದರ್ಶಶನದ ಹಾ​ಾಳೆಯ ಮು​ುದ್ರಿ​ಿತ ಪ್ರರತಿಯನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ ಅಥವಾ​ಾ ಆ ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಗಳನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ನೋ�ೋಟ್ಬು​ುಕ್ನಲ್ಲಿ​ಿ ಬರೆದು​ುಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ. ಹಂ​ಂತ 3: ನೀ​ೀವು​ು ಆಯ್ಕೆ​ೆ ಮಾ​ಾಡಿದ ಪ್ರರತಿಯೊಬ್ಬಬ ವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿಯನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂದರ್ಶಿ​ಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯು​ು ಕಾ​ಾಲಕ್ರರಮೇ​ೇಣ ಹೇ​ೇಗೆ ಬದಲಾ​ಾಗಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದರ ಕು​ುರಿತು​ು ಅವರೊಂ�ಂದಿಗೆ ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡಿ. ಹಂ​ಂತ 4: ತದನಂ​ಂತರ ಸ್ವವಲ್ಪಪ ಸಮಯ ಬಿಡು​ುವು​ು ಮಾ​ಾಡಿಕೊಂ�ಂಡು​ು, ನೀ​ೀವು​ು ಅವರಿಂ​ಂದ ಏನು​ು ಕಲಿತಿರಿ ಮತ್ತು​ು� ಅದು​ು ನಿಮ್ಮಮಲ್ಲಿ​ಿ ಯಾ​ಾವ ರೀ​ೀತಿಯ ಭಾ​ಾವನೆಗಳನ್ನು​ು� ಮೂ​ೂಡಿಸಿತು​ು ಎಂ​ಂಬ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ಚಿಂ​ಂತಿಸಿ.

ಜನರನ್ನು​ು� ಸಂ​ಂದರ್ಶಿ​ಿಸು​ುವಾ​ಾಗ ಅನು​ುಸರಿಸಬಹು​ುದಾ​ಾದ ಕೆಲವು​ು ಸಲಹೆಗಳು​ು: 1. ಅವರ ಮಾ​ಾತು​ುಗಳನ್ನು​ು� ಮು​ುಕ್ತತ ಮನಸ್ಸಿ​ಿನಿಂ​ಂದ ಆಲಿಸು​ುತ್ತಾ​ಾ� ಅವರ ಕಥೆಗಳೊಂ�ಂದಿಗೆ ಸಾ​ಾಗಿ. 2. ಅವರು​ು ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿರು​ುವಾ​ಾಗ ಪ್ರರಮು​ುಖ ಅಂ​ಂಶಗಳನ್ನು​ು� ಬರೆದಿಟ್ಟು​ು�ಕೊ�ಳ್ಳಿ​ಿ, ಅಥವಾ​ಾ ಅವರು​ು ವಿವರಿಸು​ುವ ಸನ್ನಿ​ಿವೇ​ೇಶಗಳ ಸಣ್ಣಣ ರೇ​ೇಖಾ​ಾಚಿತ್ರರಗಳನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ 3. ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಪ್ರರಶ್ನೆ​ೆಯು​ು ಹೊ​ೊಸ ವಿಚಾ​ಾರಗಳಿಗೆ ನಾಂ�ಂದಿ ಹಾ​ಾಡಿದರೆ, ಆ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್​್ತಷ್​್ಟಟು ಆಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಹಿ​ಿಂಜರಿಯದಿರಿ!

ಹಂ​ಂತ 5: ನಿಮ್ಮಮ ಊರಿಗೆ ಒಂ​ಂದು​ು ಪತ್ರರವನ್ನು​ು� ಬರೆಯಿರಿ. ಊರಿಗೆ ಜೀ​ೀವತುಂ�ಂಬಿ, ಅದನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಆತ್ಮೀ​ೀ�ಯ ಗೆಳೆಯನೆಂ​ಂದು​ು ಭಾ​ಾವಿಸಿ ನೀ​ೀವು​ು ಮಾ​ಾತನಾ​ಾಡಬಹು​ುದು​ು; ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮ್ಮಮ ನೆನಪು​ುಗಳು​ು, ಆಲೋ�ೋಚನೆಗಳು​ು ಹಾ​ಾಗೂ� ಅದರ ಭವಿಷ್ಯಯದ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ನಿಮಗಿರು​ುವ ನಿರೀ​ೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು​ು� ಸು​ುಮ್ಮಮನೇ​ೇ ಹಂ​ಂಚಿಕೊಂ�ಂಡರೂ� ಸಾ​ಾಕು​ು. ಹಂ​ಂತ 6: ನಿಮ್ಮಮ ಪತ್ರರವನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಲಕೋ�ೋಟೆಯೊಳಗಿಟ್ಟು​ು�, ಅದರ ಮೇ​ೇಲೆ ಇಂ​ಂದಿನಿಂ​ಂದ 20 ವರ್ಷಷಗಳ ಮುಂ​ಂ�ದಿನ ದಿನಾಂ�ಂಕವನ್ನು​ು� ನಮೂ​ೂದಿಸಿ; ಆ ಭವಿಷ್ಯಯದ ದಿನದಂ​ಂದು​ು ಈ ಪತ್ರರವನ್ನು​ು� ತೆಗೆದು​ು ಪು​ುನಃ​ಃ ಓದಿರಿ.

ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹೆಜ್ಜೆ​ೆ ಮುಂ​ಂ�ದಕ್ಕೆ​ೆ: ಬದಲಾ​ಾವಣೆಯನ್ನು​ು� ದೃ​ೃಶ್ಯೀ​ೀ�ಕರಿಸಿ: 1. ರೇ​ೇಖಾ​ಾಚಿತ್ರರಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಫೋ�ೋಟೋ�ೋಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸಿ, ಇಂ​ಂದು​ು ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಕಾ​ಾಣಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದೆ ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ. 2. ಮತ್ತೊಂ�ಂ�ದು​ು ಪ್ರರತ್ಯೇ�ೇಕ ಹಾ​ಾಳೆಯಲ್ಲಿ​ಿ, ಅದು​ು ಹಿಂ​ಂದೆ ಹೇ​ೇಗಿತ್ತು​ು� ಎಂ​ಂಬು​ುದನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ. ಇದನ್ನು​ು� ಮೊದಲನೇ​ೇ ಹಾ​ಾಳೆಯ ಮೇ​ೇಲಿಟ್ಟು​ು�, ಅದರ ಮೇ​ೇಲಿನ ಅಂ​ಂಚನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾತ್ರರ ಅಂ​ಂಟಿಸಿ; ಇದರಿಂ​ಂದ ಅದನ್ನು​ು� ಒಂ​ಂದು​ು ಪು​ುಟದಂ​ಂತೆ ತಿರು​ುವಿ ಹಾ​ಾಕಿ ನೋ�ೋಡಬಹು​ುದು​ು. 3. ಅಂ​ಂತಿಮವಾ​ಾಗಿ, ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯ ಭವಿಷ್ಯಯದ ಬಗ್ಗೆ​ೆ ನಿಮಗಿರು​ುವ ಕಲ್ಪಪನೆಯನ್ನು​ು� ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಹಾ​ಾಳೆಯ ಮೇ​ೇಲೆ ಚಿತ್ರಿ​ಿಸಿ, ಅದನ್ನು​ು� ಇನ್ನೊಂ�ಂ�ದು​ು ಪು​ುಟವಾ​ಾಗಿ ಸೇ​ೇರಿಸಿ. ನಿಮ್ಮಮ ಯೋ​ೋಜನೆಗೆ ಲಗತ್ತಿ​ಿಸಲು​ು, ಭವಿಷ್ಯಯಕ್ಕೊಂ�ಂ�ದು​ು ಪತ್ರರವನ್ನು​ು� ಬರೆಯು​ುವಂ​ಂತೆ ನೀ​ೀವು​ು ಸಂ​ಂದರ್ಶಿ​ಿಸಿದ ವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿಗಳನ್ನು​ು� ಕೇ​ೇಳಿ.

56 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯ ಇತಿಹಾ​ಾಸದ ಸಂ​ಂದರ್ಶಶನದ ಹಾ​ಾಳೆ ಸಂ​ಂದರ್ಶಶಕರ ವಿವರಗಳು​ು

ಸಂ​ಂದರ್ಶಶಕರ ವಿವರಗಳು​ು

ವಯಸ್ಸು​ು�:

ವಯಸ್ಸು​ು�:

ಪ್ರರದೇ​ೇಶ/ನೆರೆಹೊ​ೊರೆ:

ನಿಮ್ಮೊಂ​ಂ�ದಿಗಿನ ಸಂ​ಂಬಂ​ಂಧ:

ಸಂ​ಂದರ್ಶಶನದ ದಿನಾಂ�ಂಕ:

ಈ ಪ್ರರದೇ​ೇಶದಲ್ಲಿ​ಿ ಅವರು​ು ಎಷ್ಟು​ು� ವರ್ಷಷಗಳಿಂ​ಂದ ವಾ​ಾಸಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ರೆ?

ಹೆಸರು​ು:

ಇಲ್ಲೊಂ�ಂ�ದು​ು ಭಾ​ಾವಚಿತ್ರರವನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ!

ಹೆಸರು​ು:

ಇಲ್ಲೊಂ�ಂ�ದು​ು ಭಾ​ಾವಚಿತ್ರರವನ್ನು​ು� ಬಿಡಿಸಿ!

ವಿಭಾ​ಾಗ 1: ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯು​ು ಮೊದಲು​ು ಹೇ​ೇಗಿತ್ತು​ು� ಈಗ ಹೇ​ೇಗಿದೆ ನೀ​ೀವು​ು ಪ್ರಾ​ಾ�ಯದಲ್ಲಿ​ಿದ್ದಾ​ಾ�ಗ ನಮ್ಮಮ ಊರು​ು ಹೇ​ೇಗಿತ್ತು​ು�?

ಮುಂ​ಂ�ಚೆ ಮನೆಗಳು​ು ಹೇ​ೇಗಿದ್ದದವು​ು?

ಆಗ ಜನರು​ು ಯಾ​ಾವ ರೀ​ೀತಿಯ ವಾ​ಾಹನಗಳನ್ನು​ು� ಬಳಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದರು​ು?

ಎಲ್ಲಲರೂ� ಒಟ್ಟಾ​ಾ�ಗಿ ಸೇ​ೇರು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದ ಅಥವಾ​ಾ ಭೇ​ೇಟಿ ನೀ​ೀಡು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದಂ​ಂ�ತಹ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ದೇ​ೇವಾ​ಾಲಯ, ಮಸೀ​ೀದಿ, ಚರ್ಚ್​್ ಅಥವಾ​ಾ ಸಾ​ಾರ್ವವಜನಿಕ ಸ್ಥಥಳವಿತ್ತೇ​ೇ�?

ಶಾ​ಾಲೆಯ ನಂ​ಂತರ ಮಕ್ಕಕಳು​ು ಮನರಂ​ಂಜನೆಗಾ​ಾಗಿ ಅಥವಾ​ಾ ಆಟವಾ​ಾಡಲು​ು ಏನು​ು ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದರು​ು?

ವಸ್ತು​ು�ಗಳನ್ನು​ು� ಖರೀ​ೀದಿಸಲು​ು ವಾ​ಾರದ ಸಂ​ಂತೆ ಅಥವಾ​ಾ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ವಿಶೇ​ೇಷವಾ​ಾದ ಸ್ಥಥಳವಿತ್ತೇ​ೇ�?

57

ವಿಭಾ​ಾಗ 2: ಜನರ ದೈ​ೈನಂ​ಂದಿನ ಜೀ​ೀವನ ಹಿಂ​ಂದೆ ಇಲ್ಲಿ​ಿನ ಹೆಚ್ಚಿ​ಿನ ಜನರು​ು ಯಾ​ಾವ ರೀ​ೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು​ು� ಮಾ​ಾಡು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದರು​ು?

ಜನರಿಗೆ ನೀ​ೀರು​ು ಹೇ​ೇಗೆ ಸಿಗು​ುತ್ತಿ​ಿತ್ತು​ು�?

ಮಕ್ಕಕಳು​ು ಶಾ​ಾಲೆಗೆ ಹೇ​ೇಗೆ ಹೋ�ೋಗು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದರು​ು? ಆಗಿನ ಕಾ​ಾಲದಲ್ಲಿ​ಿ ಶಾ​ಾಲೆಗಳು​ು ಹೇ​ೇಗಿದ್ದದವು​ು?

ಹಬ್ಬಬಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು​ು ಇಂ​ಂದಿಗಿಂ​ಂತ ಹೇ​ೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನನವಾ​ಾಗಿದ್ದದವು​ು?

ಹಿಂ​ಂದೆ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯವರು​ು ಪರಸ್ಪಪರ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಸಹಾ​ಾಯ ಮಾ​ಾಡಿಕೊ�ಳ್ಳು​ು�ತ್ತಿ​ಿದ್ದದರೇ​ೇ? ಹೇ​ೇಗೆ?

ವಿಭಾ​ಾಗ 3: ಕಾ​ಾಲಕ್ರರಮೇ​ೇಣ ಆದ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳು​ು ರಸ್ತೆ​ೆಗಳು​ು, ಮನೆಗಳು​ು ಅಥವಾ​ಾ ಜನರ ಜೀ​ೀವನಶೈ​ೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀವು​ು ಯಾ​ಾವ ಬದಲಾ​ಾವಣೆಗಳನ್ನು​ು� ಕಂ​ಂಡಿದ್ದೀ​ೀ�ರಿ?

ಈಗ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಕಟ್ಟಟಡಗಳು​ು ಮತ್ತು​ು� ವಾ​ಾಹನಗಳು​ು ಇವೆಯೇ​ೇ? ಏನೇ​ೇನು​ು ಕಣ್ಮಮರೆಯಾ​ಾಗಿವೆ?

ಹಿಂ​ಂದೆ ಜೀ​ೀವನವು​ು ಸರಳವಾ​ಾಗಿತ್ತೇ​ೇ� ಅಥವಾ​ಾ ಹೆಚ್ಚು​ು� ಕಷ್ಟಟಕರವಾ​ಾಗಿತ್ತೇ​ೇ�? ಏಕೆ?

ಆಗ ಯಾ​ಾವ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳು​ು ಉತ್ತತಮವಾ​ಾಗಿದ್ದದವು​ು ಮತ್ತು​ು� ಈಗ ಯಾ​ಾವ ಸಂ​ಂಗತಿಗಳು​ು ಉತ್ತತಮವಾ​ಾಗಿವೆ?

58 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

ವಿಭಾ​ಾಗ 4: ಸವಿ ಸವಿ ನೆನಪು​ುಗಳು​ು ಈ ಪ್ರರದೇ​ೇಶದಲ್ಲಿ​ಿ ನೀ​ೀವು​ು ಕಳೆದ ನಿಮ್ಮಮ ಬಾ​ಾಲ್ಯಯದ ಒಂ​ಂದು​ು ಸವಿ ನೆನಪನ್ನು​ು� ಹಂ​ಂಚಿಕೊ�ಳ್ಳಳಬಹು​ುದೇ​ೇ?

ಎಲ್ಲಲರೂ� ಗೌ​ೌರವಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದ ಅಥವಾ​ಾ ಪ್ರೀ​ೀ�ತಿಸು​ುತ್ತಿ​ಿದ್ದದ ಯಾ​ಾರಾ​ಾದರೂ� ಒಬ್ಬಬ ವಿಶೇ​ೇಷ ವ್ಯಯಕ್ತಿ​ಿ ಅಥವಾ​ಾ ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ಒಂ​ಂದು​ು ವಿಶೇ​ೇಷ ಸ್ಥಥಳವಿತ್ತೇ​ೇ�?

ವಿಭಾ​ಾಗ 5: ವಿದ್ಯಾ​ಾ�ರ್ಥಿ​ಿಯ ಅವಲೋ�ೋಕನ ನೀ​ೀವು​ು ಕಲಿತ ಅತ್ಯಂ�ಂತ ಆಸಕ್ತಿ​ಿದಾ​ಾಯಕ ವಿಷಯ ಯಾ​ಾವು​ುದು​ು?

ಯಾ​ಾವು​ುದಾ​ಾದರೂ� ವಿಷಯವು​ು ನಿಮಗೆ ಅಚ್ಚಚರಿಯನ್ನು​ು� ಉಂ​ಂಟು​ುಮಾ​ಾಡಿತೇ​ೇ ಅಥವಾ​ಾ ನಿಮ್ಮಮಲ್ಲಿ​ಿ ಕು​ುತೂ�ಹಲ ಮೂ​ೂಡಿಸಿತೇ​ೇ?

20-30 ವರ್ಷಷಗಳ ನಂ​ಂತರ ನಿಮ್ಮಮ ನೆರೆಹೊ​ೊರೆಯು​ು ಹೇ​ೇಗಿರಬಹು​ುದು​ು ಎಂ​ಂದು​ು ನಿಮಗನಿಸು​ುತ್ತತದೆ?

59

ಪರಾ​ಾಮರ್ಶಶನಗಳು​ು Baraniuk, Chris. 2017. “The Animals Thriving in the Anthropocene.” BBC Future, August 1, 2017 Read, Stuart. “Peppered Moth and Natural Selection.” Butterfly Conservation. Accessed August 8, 2025. Padma, T.V. 2024. “Urban Expansion Drives Forest Loss in India’s Biodiversity Hotspots.” Mongabay India, September 2024. Sridharan, Bhanu. n.d. "Biodiversity in Bengaluru: A Manual for Scientists Communicating with Journalists". Produced by Mongabay India and Citizen Matters; with support from Bengaluru Sustainability Forum. PDF. Accessed August 8, 2025. Padma, T.V. 2024. “Urban Expansion Drives Forest Loss in India’s Biodiversity Hotspots.” Mongabay India, September 2024. Kleon, Austin. 2020. “How to make a zine from a single sheet of paper” Youtube video, 1:58, Published March 4, 2020. Barnosky, Anthony, and Mary Ellen Hannibal. 2024. “Despite Official Vote, the Evidence of the Anthropocene Is Clear.” Yale Environment 360, April 2, 2024. Needleman, B. A. 2013. “What Are Soils?” Nature Education Knowledge 4 (3): 2. EBSCO. 2024. “Winogradsky Column”. EBSCO Research Starters. Accessed August 3, 2025. Smithsonian National Museum of Natural History. n.d. “Early Life on Earth – Animal Origins.” Smithsonian Institution. Harvard Museum of Natural History. 2021. “Specimen Spotlight-Winogradsky”. Youtube video, 3:30. Published Feb 8, 2021. Daza, B.X.D., Mendoza, A.J.D., Zambrano, J.J.Z., Aransiola, S.A., Maddela, N.R. 2024. “Effects of Soil Contaminants on Soil Microbiome.” In Soil Microbiome in Green Technology Sustainability. edited by S. A. Aransiola, H. I. Atta, and N. R. Maddela. Cham: Springer. United Nations Environment Programme (UNEP). 2024. Global Waste Management Outlook 2024: Beyond an Age of Waste – Turning Rubbish into a Resource, Executive Summary.

60 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

Gómez‑Sanabria, Adriana. 2024. “Transforming Waste into a Valuable Resource.” IIASA Blog, March 30, 2024. International Institute for Applied Systems Analysis. Accessed August 7, 2025. Circularise. 2023. “R-Strategies for a Circular Economy.” Circularise Blogs, November 9, 2023 Accessed August 19, 2025. Lakra, Parul, Sunil Kumar Saini, and Ankita Saini. 2022. “Synthesis, Physio-Chemical Analysis and Applications of Bio-Enzymes Based on Fruit and Vegetable Peels.” Journal of Emerging Technologies and Innovative Research (JETIR) 9 Rungta, Shivangi, Anupama Ojha, and Sarad Kumar Mishra. 2022. “Study of PhysicoChemical Property of Bioenzymes Produced from Organic Household Waste and Their Application in Daily Life.” Discovery 58 (315): 228–34. Wikipedia Tactile paving The Huntington Library, Art Museum, and Botanical Gardens. n.d. “Leaves.” The Huntington. TEDx Talks.Stefan Behling.2016. “Architecture and the Science of the Senses ”. Youtube video, 15:51. Published Jun 30, 2016. Deborah Silver & Co. 2012. “Garden Designer’s Roundtable: Speaking of Texture.” Blog post, June 26, 2012. Deborah Silver & Co. Labvanced. 2024. “The Bouba-Kiki Effect and Task: Insights on its Role in Research.” Labvanced Blog. November.

Stanford University. 2018. “Learning through Sound.” Stanford News, July 2, 2018. Updated. Mabry, Nehemiah. 2020. “Every Bridge for Every Situation, Explained by an Engineer.” YouTube video, 24:09. Published Nov 18, 2020. Murtezaoglu, Ilayda. 2025. “The Evolution of Arches: From Ancient Engineering to Modern Design.” Parametric Architecture, March 16, 2025. Accessed August 6, 2025. Feniak, Hannah. 2024. “Triple Threat Design: Triangles Are Trending in AwardWinning Architecture.” Architizer Journal. Accessed August 6, 2025. Li, Qi, Rui Qian, Junfeng Gao, and Jiacong Huang. 2022. “Environmental Impacts and Risks of Bridges and Tunnels across Lakes: An Overview.” Journal of Environmental Management 319.

61

Vaidyanathan, Gayathri. 2019. “India’s Tigers Seem to Be a Massive Success Story — Many Scientists Aren’t Sure.” Nature 574 (7780): 612–16. Md. Abdul Fattah, Syed Riad Morshed, Gitisree Biswas, Md. Nazmul Haque, Saifullah Bin Ansar, Md. Mojammel Hoque, Fahmida Yeasmin Sami, Asma Amin Rimi. 2021. “Socioeconomic and environmental impacts of bridge construction: evidence from the Khan Jahan Ali Bridge, Khulna, Bangladesh.” International Journal of Social Economics; 48 (8): 1121–1138. Kelly, Morgan. 2015. “Ants Build ‘Living’ Bridges with Their Bodies, Speak Volumes about Group Intelligence.” Princeton University News, November 30, 2015. The Engineering Hub. 2022. “Structural Shapes Ranked and Reviewed – Which One Wins?” YouTube video, 14:13. May 21, 2022. UNESCO. “Culture.” UNESCO. Accessed August 19, 2025. Giorgia Lupi and Stefanie Posavec. 2016. Dear Data. New York: Princeton Architectural Press. UNESCO World Heritage Centre. 2021. “Improving Water Availability and Sustainability by Reviving Traditional Water Systems in Bengaluru (India).” World Heritage Canopy: Heritage Solutions for Sustainable Futures, UNESCO World Heritage Centre, 2021. Accessed August 14, 2025. Etter Elena. 2023. “Data Visualization: A Subjective Lens on Reality.” Nightingale, June 2, 2023. Accessed August 19, 2025. National Geographic Society. 2025. “The History of Cities.” National Geographic Education. Last updated May 29, 2025. World Population Review. 2025. “Bangalore Population 2025.” World Population Review. NRDC. 2018. “Bangladesh: A Country Underwater, a Culture on the Move.” Edited by Jenny Shalant. Photographs by Frank Sedlar and Martin Szczepanski. NRDC. Accessed August 11, 2025. Lu, Denise, and Christopher Flavelle. 2019. “Rising Sea Levels Pose Risk to Three Times More People Than Originally Thought, Research Shows.” The Independent, October 30, 2019. Harvey, Lex. 2024. “The World’s Biggest Capital Cities Are Heating Up – and Asia Tops the Charts.” CNN, June 27, 2024.

62 | ವಿಜ್ಞಾ​ಾನ೫೬೦

Beil, Kurt, and Douglas Hanes. 2013. “The Influence of Urban Natural and Built Environments on Physiological and Psychological Measures of Stress—A Pilot Study.” International Journal of Environmental Research and Public Health 10 (4): 1250–1267. Higgins, Joan. n.d. “Sustainable Urban Development.” Green City Times. Accessed August 10, 2025. Hansell, A., Y. S. Cai, and J. Gulliver. 2017. “Environmental Impacts of Road Vehicles: Past, Present and Future.” In Environmental Impacts of Road Vehicles: Past, Present and Future, edited by R. M. Harrison and R. E. Hester, 107–32. Cambridge: The Royal Society of Chemistry. Paliath, Shreehari. Indiaspend “Unplanned Urbanisation Has Affected Bengaluru’s Vegetation Cover And Water Bodies.” IndiaSpend Interviews, March 25, 2024. The Writing Barn. 2023. “The Art of Observation.” Wikipedia. “Voyager Golden Record.” Accessed [Last modified 10 September 2025]. Letters to the Future. 2021 “Gallery.” Mahesh, Rohini. “Dear Bengaluru: A Love Letter to My City.” Medium, 2025.

Images from Pexels, Pixabay, and Sci560 Mediators.

ಪದ ಹು​ುಡು​ುಕಾ​ಾಟದ ಉತ್ತತರಗಳು​ು

1. ರಸ್ತೆ​ೆಗುಂ�ಂಡಿ

2. ಅಪರಾ​ಾಧ 3. ಕಸ 4. ಗದ್ದದಲ 5. ಹೊಂ�ಂಜು​ು 6. ನೆಲಭರ್ತಿ​ಿ 7. ಅರಣ್ಯಯನಾ​ಾಶ 8. ವಾ​ಾಹನ ದಟ್ಟಟಣೆ

9. ವಿದ್ಯು​ು�ತ್ ಕಡಿತ

10. ಒಂ​ಂಟಿತನ 11. ಧೂ​ೂಳು​ು 12. ಉಷ್ಣಣ ಅಲೆ 13. ಬರಗಾ​ಾಲ 14. ಪ್ರರವಾ​ಾಹ 15. ಜನಸಂ​ಂದಣಿ 16. ಒತ್ತತಡ

63