SCHROOT! nr 2 2023

D E VA K K R A N T V O O R M E TA A L R E C Y C L E R S E N A U T O D E M O N TA G E B E D R I J V E N

Jaargang 11 | Week 9 | 2023 | Nummer 2 | www.schrootkrant.nl

2 Tips voor metaalrecyclingbedrijven om verder te verduurzamen

8 Riwald behaalt CO2prestatieladder

10

Meer ambitie nodig om economie circulair te maken

Hoe bespaar je het energieverbruik van je heftruck?

Van Pelt Recycling verwerker voor Stichting OPEN

De komende jaren treft het kabinet tal van maatregelen om zuiniger en innovatiever om te gaan met grondstoffen en producten.

Zo moeten elektronische apparaten langer meegaan.

De vraag welke energieoplossing je voor jouw heftruck moet kiezen, is vanwege de hoge energieprijzen steeds belangrijker geworden.

Motrac geeft tips om energie te besparen.

Pelt Recycling heeft zich als verwerker aangesloten bij Stichting OPEN. Deze stichting heeft als doel om de groeiende hoeveelheid e-waste in Nederland circulair te maken.

Lees verder op pagina: 6 Lees verder op pagina: 2

Lees verder op pagina: 21

2

|

Meer ambitie nodig om economie circulair te maken

VOORWOOR D

Zonnig!

Zonnepanelen kopen is slim: de winst is volgens Milieu Centraal vergelijkbaar met een rente van 4,3 procent op je spaarrekening.

Daar kan geen bank tegenop!

Je bespaart energiekosten en krijgt een vergoeding voor de stroom die je aan het net levert.

De kosten en de opbrengst van zonnepanelen hangen af van het aantal panelen dat je op je dak legt. Maar hoeveel panelen kies je? Dat kan je op verschillende manieren bepalen: Je kan kijken naar je budget en naar de hoeveel panelen er op je dak passen, zodat je zoveel mogelijk stroom kunt opwekken. Ook kun je uitgaan van de hoeveelheid stroom die je wil opwekken, bijvoorbeeld je huidige verbruik: hoeveel panelen heb je daar voor nodig?

De opbrengst van je zonnepanelen hangt niet alleen af van het aantal panelen, maar ook van de richting waarin ze liggen (bijvoorbeeld naar het zuiden) en de hellingshoek. Zonnepanelen op het zuiden, zuidwesten en zuidoosten in een hoek van ongeveer 36 graden leveren de meeste stroom. Maar een combinatie van zonnepanelen op het oosten en westen is ook slim. Je hebt dan een wat lagere opbrengst, maar die is beter over de dag verspreid - en dat sluit weer beter aan bij je eigen verbruik. En dat is gunstig voor het milieu, voor het elektriciteitsnet en ook financieel als de saldering wordt afgebouwd.

Leuke bijkomstigheid is dat je vanaf 1 januari 2023 geen btw meer betaalt op zonnepanelen.

Heb je je zonnepanelen vóór deze datum gekocht? Dan kun je de btw over de aankoop én installatie van zonnepanelen terugvragen bij de Belastingdienst.

Ander groot voordeel: Zonnepanelen leveren niet alleen geld op, ze zijn ook nog eens hartstikke duurzaam. Een systeem van 10 zonnepanelen voorkomt 1.400 kg CO2-uitstoot per jaar. Dat is meer dan de hoeveelheid CO2 die vrijkomt door jaarlijks elektriciteitsverbruik van een gemiddeld huishouden!

In deze editie laten we Koen te Lintelo, salesadviseur bij JansZon, aan het woord. Hij merkt duidelijk dat steeds meer bedrijven een energietransitie doormaken en investeren in zonnepanelen.

‘Zeker voor bedrijven die een hoog verbruik hebben, is de investering heel interessant’, vertelt hij in een interview. Ondernemers die in zonne-energie willen investeren, raadt hij aan om goed in kaart te brengen welke investeringen ze in de toekomst willen doen en hoeveel energie deze gaan kosten. ‘Denk bijvoorbeeld aan de aanschaf van laadpalen.

Een laadpaal verbruikt ongeveer 22 kW. Als je volgend jaar besluit om vier of vijf palen neer te zetten, dan kost dat al snek zo’n 100 kW aan vermogen. Dan zit je al snel aan het maximale vermogen van je aansluiting, of aan het maximum van het contractvermogen.

Het vergroten van de aansluiting of het verhogen van het contactvermogen is tegenwoordig op vele plekken in Nederland onmogelijk door de congestieproblematiek op het huidige elektriciteitsnet. Het is belangrijk om daar van tevoren al over na te denken en rekening mee te houden.’

De komende jaren treft het kabinet tal van maatregelen om zuiniger en innovatiever om te gaan met grondstoffen en producten. Kleding moet veel vaker worden hergebruikt of gerecycled. Ook de bouw moet meer gaan hergebruiken. En elektronische apparaten moeten langer kunnen meegaan.

Datzelfde geldt voor machines.

Als je machines die draaien op fossiele brandstoffen vervangt door elektrisch aangedreven exemplaren, dan krijg je er ook een aantal grootverbruikers bij.

Het is belangrijk om je daar goed bewust van te zijn. Zo kun je bepalen welk energiesysteem en welke oplossing het beste bij jou en jouw bedrijf past.’

Belangrijk is volgens Te Lintelo om te realiseren dat de opbrengst nooit één op één overeen komt met het moment van verbruik.

‘Dat betekent dat je een deel terug levert aan het net. Samen met de klant kijken wij hoe de opwekking en het verbruik zo goed mogelijk op elkaar aangesloten kunnen worden. Bijvoorbeeld door de elektrische auto’s alleen tussen tien uur ’s morgens en twee uur ‘s middags te laden. Dan wordt de meeste stroom opgewekt.’

Een bedrijf dat op het gebied van zonnepanelen al grote stappen heeft gezet, is Geelhoed Recycling.

In 2019 heeft het bedrijf 470 zonnepanelen geplaatst. ‘Van tevoren konden we niet voorzien hoe de investering zou uitpakken en wat deze zou opleveren’, blikt René van Winkelen terug. ‘Inmiddels zijn de energieprijzen zo enorm omhoog gegaan, dat we enorm blij zijn dat we destijds deze beslissing hebben genomen.’ Dit jaar zet het bedrijf de verduurzaming voort. ‘We willen extra zonnepanelen tegen de voorgevel plaatsen en een elektrische kraan kopen. Ook willen we investeren in een groot energieopslagsysteem om de opgewekte zonne-energie beter te gebruiken’, aldus Van Winkelen. ‘We verbruiken ongeveer net zo veel energie als dat we opwekken. In dat opzicht zijn we dus zelfvoorzienend, maar in de praktijk werkt dat helaas niet zo.

De energie die we in het weekend en na werktijd opwekken, leveren we terug aan het net. Dat is ongeveer 3/5 van de energie die we opwekken. Natuurlijk levert ons dat geld op, maar de energie die we van het net gebruiken, is veel duurder Met een energieopslagsysteem kunnen we de pieken in het energieverbruik van de pers afvangen en beter gebruik maken van de zelf opgewekte zonne-energie en van de variatie in energietarieven. De energie die we ’s nachts (tegen nachttarief) opslaan, kunnen we bijvoorbeeld overdag gebruiken.

Ondernemers in de metaalrecycling die zelf duurzame stappen willen zetten, raadt hij aan om informatie in te zamelen. Dat kan bijvoorbeeld door contact op te nemen met een adviesbureau of met leveranciers van zonnepanelen. Maar ook in deze krant gaan we dit jaar regelmatig aandacht besteden aan verduurzaming, zonnepanelen en energiebesparing. Voor ieder paneel geldt: hoe meer zon, hoe meer opbrengst.

Dus hopelijk gaan we met elkaar letterlijk en figuurlijk een zonnige toekomst tegemoet.

Wendy Noordzij

Alleen met meer ambitie, heldere regels en circulair ondernemerschap blijft het doel om in 2050 een economie nagenoeg zonder afval te hebben haalbaar. Daarnaast is ook een omslag in het denken nodig. Dat stelt staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat. Zij stuurt het Nationaal Programma Circulaire Economie mede namens de ministers van EZK, LNV en de ministers voor BHOS, KenE en VRO naar de Tweede Kamer.

nodig hebben. Zeker als je bedenkt dat er in 2050 naar schatting tien miljard mensen op de aarde leven, is dat geen luxe maar noodzaak. Daarom wil het kabinet dat de economie in 2050 volledig circulair is. Dat gaat niet vanzelf.

Vorige week concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving nog dat we niet op koers liggen, en dat nieuwe maatregelen nodig zijn. Er zijn inspanningen nodig op alle niveaus: overheden, producenten en consumenten.

Staatssecretaris Heijnen benadrukt: ‘Het roer moet om. We moeten echt anders gaan kijken naar hoe we omgaan met de beperkte grondstoffen die er zijn. We zijn te veel gewend aan consumptie van spullen en dat levert gigantisch veel afval op, en put de aarde uit. Ik houd normaal niet zo van heel grote woorden, maar hergebruik van grondstoffen en producten is de enige manier om de aarde leefbaar te houden. Ook voor de generaties na ons. Als we zo doorgaan hebben we straks de grondstoffen van drie wereldbollen nodig, en we hebben er maar een. Dat is onhoudbaar. Er is vaak aandacht voor het percentage economische groei. Ik vind dat we daarbij breder moeten kijken en ook aandacht moeten hebben voor hoe circulair onze economie is. Niet alleen voor de leefbaarheid van onze planeet, maar ook voor een toekomstbestendige economie.’

NIEUWE MAATREGELEN

CIRCULAIRE ECONOMIE GAAT NIET VANZELF

In een circulaire economie worden spullen die nu nog als afval worden gezien, hergebruikt. Dat zorgt ervoor dat we minder grondstoffen uit de aarde

In het Nationaal Programma Circulaire Economie presenteert staatssecretaris Heijnen een aantal maatregelen om Nederland op koers te krijgen. Diverse sectoren die veel vervuiling met zich meebrengen moeten verplicht minder afval gaan produceren. De bouw is daar een voorbeeld van. Een aanzienlijk deel van de grondstoffen die jaarlijks gebruikt worden, komen voor rekening van de bouw. Er zijn tal van mogelijkheden. Zo kunnen brugonderdelen een tweede leven krijgen, kan beton gerecycled worden en kunnen veel meer duurzame materialen als stro, lisdodde en hout gebruikt worden in de woningbouw.

Hetzelfde geldt voor kleding. De productie van nieuwe kleding brengt veel vervuiling met zich mee. Daar moeten we ons beter bewust van zijn, ook in de keuzes die we hier zelf in maken. Wat koop ik wel en wat koop ik niet?

En kan het ook anders?

Een vintage jas kopen, of een broek die circulair gemaakt is? Vanaf 2025 moet 50% van al het textiel na afdanking worden hergebruikt of gerecycled.

Daar worden producenten voor verantwoordelijk.

ELEKTRONICA

Ook elektronica moet langer meegaan, dat wordt nu te vaak snel weggegooid.

Als bij het ontwerp meer rekening wordt gehouden met de mogelijkheid tot repareren, scheelt dat een enorme berg afval. Op EUniveau wordt gewerkt aan Europese regelgeving om het repareren van producten voor bedrijven en consumenten op een efficiënte manier te stimuleren.

Maar er is ook een grote rol weggelegd voor bedrijven en inwoners van Nederland. Daarom zijn er subsidie- en fiscale regelingen en worden mensen actief betrokken. De overheid gaat ermee aan de slag om een omgeving te creëren waarin het voor bedrijven en burgers logisch, makkelijk en eerlijk wordt om te kiezen voor duurzame, circulaire producten. Zo komen er voor consumenten ook steeds meer kansen om te kiezen voor circulaire opties.

Een laatste concreet punt is dat Nederlandse overheden veel meer circulair gaan inkopen. Doordat dergelijke grote spelers dat doen, groeit de markt en loont het voor bedrijven om te investeren in circulair werken.

AFSPRAKEN OVER CIRCULAIR ONDERNEMEN

Staatssecretaris Heijnen wil de komende jaren niet alleen nieuwe regels invoeren, maar ook met tal

van bedrijven en organisaties afspraken maken om meer circulair te werken.

De markt voor circulair groeit, alleen al de afgelopen twee jaar kwamen er 30.000 nieuwe circulaire bedrijven in ons land bij.

Nederlandse bedrijven verdienen wereldwijd veel geld met circulaire oplossingen. Deze kansen moeten we benutten zodat Nederland ook op dit gebied koploper wordt. Op 6 februari vindt de Nationale Conferentie Circulaire Economie 2023 plaats.

Heijnen gaat daar en op andere momenten afspraken maken met bedrijven, werkgeversorganisaties, financiële en kennisinstellingen, vakbonden, maatschappelijke organisaties en medeoverheden over de bijdrage die zij kunnen leveren aan het realiseren van de doelen.

KABINETSBREED EN IN EUROPA AAN DE SLAG

De overgang naar een circulaire economie heeft veel raakvlakken met andere transities, zoals de klimaat- en energietransitie, de woningbouwopgave en de transitie in het landelijk gebied, maar ook in de zorg, sport, logistiek

en mobiliteit. Daarom werken veel ministeries eraan mee. Ook Europa heeft een belangrijke rol, want Nederland kan dit niet alleen. Eerder zette Nederland zich bijvoorbeeld met succes in voor ambitieuzer Europees beleid tegen wegwerpplastic. Bovendien wordt internationale samenwerking geïntensiveerd. Versnelde transitie kan Nederland niet alleen doen.

COLOFON

D E VA K K R A N T V O O R M E TA A L R E C Y C L E R S E N A U T O D E M O N TA G E B E D R I J V E N

Jaargang 11 | Week 9 | 2023 | Nummer 2 | www.schrootkrant.nl

2 Tips voor metaalrecyclingbedrijven om verder te verduurzamen

8 Riwald behaalt CO2prestatieladder

10

Meer ambitie nodig om economie circulair te maken

Hoe bespaar je het energieverbruik van je heftruck?

Van Pelt Recycling verwerker voor Stichting OPEN

De komende jaren treft het kabinet tal van maatregelen om zuiniger en innovatiever om te gaan met grondstoffen en producten.

Zo moeten elektronische apparaten langer meegaan.

De vraag welke energieoplossing je voor jouw heftruck moet kiezen, is vanwege de hoge energieprijzen steeds belangrijker geworden.

Motrac geeft tips om energie te besparen.

Pelt Recycling heeft zich als verwerker aangesloten bij Stichting OPEN. Deze stichting heeft als doel om de groeiende hoeveelheid e-waste in Nederland circulair te maken.

Lees verder op pagina: 6 Lees verder op pagina: 2

Lees verder op pagina: 21

Jaargang 11, week 9, 2023, nr. 2 Schroot! is een vakkrant voor de volledige metaalrecyclingsector en de autodemontagebedrijven.

Een unieke bladformule voor en door professionals uit de branche.

Verschijnt 10 x per jaar.

Gezamenlijke uitgave van: Addictive Media en RedactieVisie.

Redactie: Wendy Noordzij redactie@schrootkrant.nl Twitter: @schrootkrant

Addictive Media: Schoolstraat 6, 8603 XL Sneek Tel: 0515 - 432140 www.addictivemedia.nl

Vormgeving: Bay6 Print Tel: 06 - 50212014 info@bay6print.nl

RedactieVisie: Wendy Noordzij Tsj. Claeszstrjitte 23 8629 RZ Scharnegoutum Tel: 06 - 19637279

Coverfoto: Gyvano De visser Oude Metalen Jos en Zoon

Uitgever: André Schoppen Tel: 0515 - 432140 / 06 - 16044131 andre@addictivemedia.nl Verkoop: Wilfred Wubs Tel: 0515-432140 / 06-20479538 wilfred@addictivemedia.nl Edwin Schoenmaker 0515-432140 / 06-81907601 edwin@addictivemedia.nl

Druk: Rodi Media BE OUR NEXT FRIEND: Nederland € 80,00 per jaar excl. 9% btw. Extra nummer € 6,50 excl. btw en verzendkosten). ‘Be our next friend’ kan elk gewenst moment ingaan en wordt automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor de vervaldatum schriftelijk is opgezegd.

Als vakkrant zijnde, hanteren wij de opzegregels uit het verbintenissenrecht.

Wij gaan ervanuit dat u de krant ontvangt uit hoofde van uw beroep.

Hierdoor wordt ‘Be our next friend’ steeds stilzwijgend met een jaar verlengd.

ISSN: 2214-9309 Disclaimer: Disclaimer: De Redactie van Schroot! stelt zich niet verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden berichten of gedane uitspraken en behoudt zich het recht om ingezonden artikelen te weigeren of in te korten. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of overgenomen in welke vorm dan ook, zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de uitgever.

|

C OLLECTIEVOLUME DAALT

Duitse E-waste recycling kampt met problemen PW Container en Portex Holland blikken terug op een succesvolle Infrabeurs!

PW Container en Portex Holland stonden op 7, 8 en 9 februari gezamenlijk op de Infra Relatiedagen in Hardenberg.

Deze vakbeurs, die als netwerkplatform fungeerde voor de grond-, weg- en waterbouw, bracht professionals samen.

Volgens Bernhard Jehle, voorzitter van de bsve (de Duitse Federale Vereniging voor Secundaire Grondstoffen ), was er in 2022 een aanzienlijk lager volume aan recycling van oude elektrische apparaten in vergelijking met het voorgaande jaar. Ook de vooruitzichten voor 2023 zijn volgens de vereniging niet erg rooskleurig.

Volgens de bij bvse aangesloten bedrijven daalden de te verwerken hoeveelheden met zo’n 30 procent, met name in inzamelgroep 5 (kleine apparaten). Ook collectiegroep 2 (schermen) daalde licht. De technologische omschakeling van buizensets naar flatscreens lijkt voltooid en het WK heeft niet geleid tot een grotere uitwisseling van sets.

Het volume van koelkasten en grote apparaten bleef echter stabiel. Hoewel in het Coronajaar 2021 de grote ‘opruiming’ in de huishoudens nog het terugbrengen van tijdelijk opgeborgen oude apparaten was, bleef dit effect in 2022 uit, aldus bsve.

HOGE CONCURRENTIEDRUK

‘Extra inzamelvolumes van de detailhandel zijn ook nog niet geregistreerd, hoewel de handel sinds 1 januari 2022 verplicht is gebruikte elektrische apparaten terug te nemen. Al met al heeft de branche kritiek dat de detailhandel onvoldoende aandacht besteedt aan de terugnameverplichtingen in haar winkels en dat consumenten daarom niet worden uitgenodigd om te verkopen’, reageert Bernhard Jehle, vice-president van de bvse.

Zoals op alle terreinen van het afvalbeheer, zo meldt de bsve, lieten ook de eerste verwerkingsinstallaties van afgedankte apparaten vorig jaar forse stijgingen zien van de kosten voor logistiek en energie.

Door de hoge concurrentiedruk en afnemende hoeveelheden oude apparatuur is het echter nog niet mogelijk geweest om deze door te geven, vervolgt Jehle. Daarnaast zouden er halverwege het jaar dalende inkomsten uit secundaire grondstoffen zijn, die zich vervolgens tegen het einde van 2022 herstelden.

SOMBERE KIJK OP 2023

Hoe en wanneer de staatssteun invloed zal hebben op het behoud van Duitsland als industriële locatie

valt nog te bezien, legt de voorzitter uit. De voorzitter van de bvse-vereniging is er echter van overtuigd dat concurrerende energieprijzen een sleutel zijn tot een meer circulaire economie.

De bsve is onzeker over het jaar 2023. Als gevolg van de inflatie wordt uitgegaan van een algemene terughoudendheid om te consumeren en dus geen toename van de inzamelvolumes voor oude toestellen. Het personeelstekort zorgt ook steeds meer voor problemen. Bovendien maken andere behandelingsvereisten de processen duurder en bedreigt het risico op brand door lithiumbatterijen nu het voortbestaan van het bedrijf. ‘De sluiting van afzonderlijke locaties en daarmee een geleidelijke consolidatie van de markt is waarschijnlijker dan ooit’, vreest bvse vice-president Bernhard Jehle.

Foto: WeCycle

Dit was de uitgelezen kans voor zowel de bezoekers als standhouders om wederom kennis te maken met dé containerspecialist en dé big bag groothandel van Nederland. Want met bijna 35 jaar aan ervaring in containerbouw op maat mag PW Container zich dit met recht noemen en ook Portex Holland heeft zijn sporen verdiend als het gaat om het leveren van uw ideale big bag.

HOGE KWALITEIT

PW Container dankt deze ‘ere’ titel aan het productieproces wat volledig in eigen huis plaatsvindt.

In de fabriek in Ermelo werken de vakmensen dagelijks met veel enthousiasme en kennis aan dit oer-Hollands product. Portex Holland levert al meer dan tien jaar big bags van hoge kwaliteit op maat. Daar-

naast beschikt deze big bag groothandel ook over een zeer ruime voorraad van verschillende maten en uitvoeringen big bags voor onder andere de infra-, weg- en waterbouw.

PORTAALCONTAINER

De aanwezigheid van PW Container en

Portex Holland was niet alleen informatief. Want naast het informeren over hun producten, lieten zij de bezoekers middels een ludieke actie meedingen naar een heuse portaalcontainer. De gelukkige winnaar van deze 3m3-er was Roelof van R. Kooiker Recycling,

grond en sloopwerken uit Staphorst, hij raadde het juiste gewicht van de inhoud van de big bag en mocht de ‘gouden’ container opladen. Al met al een succesvolle beurs waar PW Container en Portex Holland positief op terug kunnen kijken!

3

4

|

H OE ZIET DE TOEKOMST VOOR DE AUTO - INDUSTRIE ERUIT ?

‘Als demontagesector moet je in het tempo van de Regeren is vooruitzien, zeker bij autodemontage. Als je weet hoe auto’s over 25 jaar in elkaar zitten, kun je tijdig voorsorteren op demontage en recycling. Daarom schetste ARN drie toekomstscenario’s, die nu op basis van verrassend onderzoek verder zijn ingevuld.

Grondstoffen: groot tekort

Waar over de beschikbaarheid van grondstoffen experts heel bezorgd zijn, zijn consumenten dat vrijwel niet. Daardoor antwoordden beide groepen heel verschillend op vragen over de noodzaak van hergebruik.

Maar liefst 90% van de experts verwacht dat er in Europa een permanent tekort ontstaat, tegen slechts 38% van de consumenten.

De toekomstscenario’s zijn gemaakt door Futureconsult, een adviesbureau gespecialiseerd in toekomstonderzoek. Zij schetsten drie scenario’s tot 2025, waarbij de vraag centraal stond: blijft de Conventional Car dominant, wordt het de Connected Car of zelfs de Circular Car? De Connected Car is een scenario waarin het gebruik van data voor gebruik en onderhoud centraal staan. Bij het scenario Circular Car is een auto zo ontworpen en gemaakt dat hij volledig gerecycled kan worden en alle materialen hergebruikt kunnen worden.

Materiaalhergebruik verplicht

Vrijwel alle experts verwachten binnen vijftien jaar regelgeving die materiaalhergebruik verplicht stelt, bij de consumenten is dat slechts de helft. Ook verwacht 75% van de experts dat hergebruik van materialen en accu’s binnen tien jaar noodzakelijk is (consumenten: 20%). Consumenten neigen naar het scenario van de Conventional Car, experts naar het scenario van

GROTE DOORBRAKEN

Elk van die scenario’s heeft gevolgen voor de demontage van autowrakken en is daarom voor de sector een belangrijk hulpmiddel voor het bepalen van de koers, maar welke van de drie krijgt de overhand? En wanneer zou die werkelijkheid kunnen worden? Jan

Nekkers, van Futureconsult: “ARN vroeg ons wanneer we kunnen verwachten dat bepaalde technieken en bepaald gebruik van auto’s zullen doorbreken. Gaan we allemaal elektrisch rijden? En worden auto’s straks inderdaad 100% circulair of niet?”

DELPHI-ONDERZOEK

Voor dat toekomstonderzoek gebruikte Nekkers een zogeheten ‘Delphi-onderzoek’. Vernoemd naar het bekende orakel van Delphi in Griekenland, dat naar verluid in staat was de toekomst te voorspellen. ‘Het Delphi-onderzoek is na de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld voor het Amerikaanse leger om experts te laten voorspellen wanneer technologische innovaties doorbreken. Met andere woorden: in welk jaar vindt de eerste ruimtereis plaats of in welk jaar landt een mens op de maan. Die voorspellingen blijken in de praktijk bijzonder nauwkeurig.’

EXPERTS ÉN CONSUMENTEN

Voor het ARN-onderzoek voegde Futureconsult een extra tweak toe: ‘Naast vijftig experts in en rond de auto- en demontagesector hebben we ook 400 consumenten ondervraagd, een representatieve

doorsnede van de autorijdende bevolking. Zo konden we controleren of mensen uit de recyclingsector heel andere of juist dezelfde opvattingen hebben als gemiddelde consumenten.’

DE 6 BELANGRIJKSTE UITKOMSTEN:

Elektrisch rijden: ‘aantrekkelijk’ versus ‘nooit’

‘Allereerst viel ons op dat de perceptie over elektrisch rijden positiever is dan het feitelijke gedrag: 10% zei al elektrisch te rijden, hoewel slechts 5,27% van het wagenpark elektrisch is. Maar de belangrijkste uitkomst was dat er bij autorijders een behoorlijke groep petrol heads is die verwachten nooit van hun leven een elektrische auto te besturen. 55% van de consumenten verwacht vóór 2035 elektrisch te rijden, 20% verwacht nooit elektrisch te gaan rijden.’

de Connected Car, met nieuwe circulaire businessmodellen en blockchain-technologie voor het taggen van materialen voor eenvoudiger hergebruik. De overgrote meerderheid van experts én consumenten (beide 75%) verwacht dat alle onderdelen van auto’s vóór 2041 worden hergebruikt. Van de experts denkt 40% zelfs dat dat al voor 2031 kan.

Training en bijscholing: snel nodig!

Grote haast voelen de respondenten voor het trainen van medewerkers. Van de experts verwacht 70% dat medewerkers van de demontagebranche binnen vijf jaar flink moeten bijscholen op nieuwe technieken, materialen en werkprocessen in demontage. Nekkers: ‘De sector heeft meer kennis nodig van moderne technieken voor het demonteren en recyclen van accu’s et cetera. Dit ligt in lijn met scenario 3, de Circular Car.’ Design for recycling zet door!

Demolition and Recycling Equipment BV Tel. +31 (0)485 442300 - info@demarec.com

demarec.com

Ook optimistisch zijn de experts over ‘design for recycling’: 40% verwacht dat 16% van alle nieuwe auto’s voor het jaar 2031 ‘designed for recycling’ zijn – en dat die trend daarna doorzet. Een derde van de experts denkt dat de vollédig circulaire auto er nooit gaat komen.

‘Circulaire auto’s zijn er nog niet, maar naarmate auto’s steeds meer gerecycled materiaal moeten bevatten ontwikkelt deze markt zich. De

|

auto-industrie mee’ opkomst van meer elektronica zal wel leiden tot extra hoeveelheden complex afval. Daarvoor zijn straks aanpassingen nodig bij demontage en recycling.’

GEBRUIKTE ONDERDELEN NET ZO DUUR ALS NIEUW

De acceptatie van hergebruik van refurbished onderdelen groeit. ‘Al 20% van de consumenten wil in de komende drie jaar bij reparatie kunnen kiezen voor gebruikte, originele onderdelen in plaats van nieuwe’, aldus Nekkers. Dit ligt in lijn met het scenario Conventional Car. ‘Dat gaat ervan uit dat er één grote landelijke database komt waar alle beschikbare gebruikte onderdelen in staan en waar demontagebedrijven ook beschikbare gebruikte onderdelen op aanbieden ter vervanging in gebruikte auto’s.’

Opvallend: de waarde van gebruik-

Onlineplatform Green Light Green Light is het nieuwe communicatieplatform van ARN. Het platform is in Nederland en daarbuiten dé bron van nieuws over ontwikkelingen en innovaties in autorecycling. Green Light biedt dagelijks een podium aan alle betrokken stakeholders op het gebied van autorecycling en draagt daarmee bij aan kennisuitwisseling en samenwerking.

Zie voor meer informatie: https://arn.nl/greenlight/.

houden. Zo houden ze controle op de kwaliteit en leveringszekerheid van onderdelen.’

ARN- DIRECTEUR OVER D ELPHI - ONDERZOEK :

‘ARN benut kennis om goede en betaalbare recycling mogelijk te blijven maken’ Algemeen directeur van ARN, Paul Dietz, heeft de uitkomsten van het Delphi-onderzoek met belangstelling bekeken.

‘Voor ARN staat het behalen van een goed recyclingpercentage tegen verantwoorde kosten centraal.’ Hij noemt het een waardevol onderzoek. ‘Het is goed om de ontwikkelingen op de voet te volgen en deze betekenis te geven voor auto- en autobatterijrecycling.’

Recycling van auto’s is essentieel, ook als het

te onderdelen stijgt. Van de experts verwacht 40% zelfs dat die binnen tien jaar even duur zijn als nieuwe.

FABRIKANTEN GAAN ZÉLF RECYCLEN

De overgrote meerderheid van de respondenten verwacht dat de demontagemarkt flink verandert. Zo verwacht 75% van de experts dat autofabrikanten en leasemaatschappijen voor 2041 zelf auto’s gaan recyclen. Nekkers: ‘Digitalisering en big data nemen een grote vlucht, in de voertuigen zelf én ook bij het taggen, vervangen en recyclen van onderdelen en materialen. Vrijwel alle respondenten verwachten hierin binnen twintig jaar grote ontwikkelingen. In een volledig circulaire economie zullen fabrikanten de hele keten van grondstof tot eindproduct en van eindproduct tot grondstof in eigen hand willen

gaat om de beschikbaarheid van materialen, benadrukt Dietz.

‘Het onderzoek onder experts en consumenten onderstreept het belang hiervan. De afgelopen jaren zijn wat dat betreft een wake-up call geweest. Een boot die een aantal dagen vastlag in het Suezkanaal veroorzaakte wereldwijd een logistieke nachtmerrie, de coronacrisis een chiptekort en de oorlog in Oekraïne een gebrek aan kabelbomen. Op dit moment levert recycling in veel gevallen al geld

op. Of dat nu door de demontage-activiteiten is, waarbij onderdelen voor hergebruik worden verkocht of door (post) shredden waar materiaal aan de achterzijde voor hergebruik geschikt wordt gemaakt. Materialen die niet worden hergebruikt verdwijnen uit de keten en komen nooit meer terug. Daar willen we met elkaar vanaf.’

In Nederland rijden op dit moment al net zoveel elektrische auto’s als diesels. Dietz: ‘Veel

bij ARN aangesloten autodemontagebedrijven zien de betekenis hiervan voor toekomstige autodemontage. ARN wil veilige demontage van autobatterijen stimuleren en zet zich hiervoor in met trainingen, een EV-gereedschapset en door bedrijven mee te nemen in deze nieuwe ontwikkeling. Het is belangrijk dat de sector er klaar voor is, tegelijkertijd begrijp ik ook dat bij bedrijven waar op dit moment alleen traditioneel aangedreven auto’s binnenkomen ze denken dat het zo’n vaart niet loopt. Het is onze taak om ook hén hierin mee te nemen en voor te bereiden.’

‘CONVENTIONAL CAR’ IS EIGENLIJK AL VERLEDEN TIJD

De verschillen en overeenkomsten tussen experts en consumenten verrassen Nekkers niet. ‘Ze liggen op veel punten dicht bij elkaar. Wat me vooral opvalt: het Conventional Car-scenario is eigenlijk al ingehaald door de gebeurtenissen, maar welke van de andere twee dominant wordt, is nog geen uitgemaakte zaak. Misschien wordt het wel een combinatie van Connected en Circular Car. Intussen vinden er al wel grote verschuivingen plaats in de auto-industrie en krijgen de grote autofabrikanten snel meer grip op de keten van schade, reparatie en recycling. Als demontagesector moet je in dat tempo mee, als je de boot niet wil missen.’

PERSEN

SCHAREN

SHREDDERS

Foto’s: ARN / Green Light Bron: ARN/ Green Light

lefort.com

+32-11-552010

5

6

|

T IPS VOOR ENERGIEBESPARING

R ECY LIB- PROJECT WIL ENERGIE BESPAREN

Hoe haal je het beste uit de energieoplossing van je heftruck?

Milieu-impact van batterijen verminderen

De vraag welke energieoplossing je voor jouw heftruck moet kiezen, is vanwege de hoge energieprijzen steeds belangrijker geworden. Motrac geeft tips om energie te besparen.

Steeds meer consumenten stappen over op hybride of puur elektrische voertuigen. Met het toenemende aantal tractiebatterijen wordt de vraag naar milieuvriendelijke productie- en recyclingprocessen steeds groter.

Een belangrijk aspect is het functioneel recyclen van lithiumion batterijen. Het Duitse project ‘RecyLIB’ wil hier een voorbeeld stellen met nieuwe processen voor de productie van batterijelektroden, directe recycling en geïntegreerde functionele materiaalcycli.

functionele materiaal kan aan het einde van de levensduur van de batterij met een hoog rendement worden hersteld met behulp van elektroderegeneratie.

Om primaire grondstoffen te besparen en een circulaire economie mogelijk te maken, moeten functionele materialen zoveel mogelijk worden teruggewonnen en efficiënt worden hergebruikt. Volgens het

grote stap zetten in de richting van duurzame batterijproductie in Europa’, zegt dr. Michael Hofmann van het Fraunhofer Instituut voor Silicaatonderzoek, die het project coördineert. ‘Batterijproductie en

tot laag gebruik. Loodzuurtrucks zijn kostenefficiënter dan verbrandingstrucks met aanzienlijk lagere bedrijfskosten (energie en onderhoud) en zijn daarnaast perfect voor binnen gebruik.

meeste effect op trucks met een motor, omdat de kosten van een volle tank diesel of een volle gasfles veel hoger zijn dan de kosten van het opladen van een tractiebatterij. Toch zal het ook bij elektrische trucks de energie-efficiëntie verhogen. De ECO-stand is ontworpen om een grotere impact te hebben op het brandstof- of energieverbruik, dan op de kleine vermindering van de productiviteit die daaruit voortvloeit.

TIP 2: VERANDER INDIEN MOGELIJK DE GEWOONTEN

BATTERIJMATERIALEN TERUGWINNEN

Het gerecyclede elektrodemateriaal moet direct kunnen worden teruggevoerd naar het productieproces van de elektrode zonder de prestaties van de cel te beïnvloeden.

Bovendien moeten kritieke verwerkingshulpmiddelen, zoals giftige oplosmiddelen, worden geëlimineerd. ‘Het RecyLIB-team wil een

VAN DE CHAUFFEURS

Werk samen met uw chauffeurs aan een efficiënter gebruik van de trucks: • verlaag de snelheid • vermijd dubbele handelingen • beperk de rijafstanden door de routes over het terrein te wijzigen, taken te combineren en zo efficienter te werken Vaak wordt bij de aanschaf van een heftruck in het bijzonder aandacht besteed aan de Total Cost of Ownership (TCO). Toch spelen niet alleen de aanschafprijs en bedrijfskosten een belangrijke rol bij de aanschaf van een heftruck. Denk ook bijvoorbeeld aan: gebruik binnen of buiten, de benodigde ruimte om te tanken of op te laden, de energiekosten, duurzaamheid / milieubewuste keuze en wettelijke eisen, zoals het niet binnen mogen rijden met dieseltrucks met een capaciteit tot en met 12 ton (iSZW).

Om bovenstaande redenen krijgen lithium-ion batterijen, naast de bekende verbrandingsmotoren en loodzuur batterijen, steeds meer aandacht als één van de voorkeurstoepassingen. Motrac heeft een breed scala aan modellen en diensten en geeft uitgebreid advies om bij uw bedrijf de juiste toepassingen in te zetten. Daarnaast biedt Motrac met de Linde trucks de nieuwste technologie voor elke energieoplossing. En welke oplossing je nu ook gebruikt, het bedrijf helpt graag om het beste uit de energievoorziening te halen. Daarom worden de volgende tips gegeven.

Gebruikt je elektrische heftrucks met loodzuur batterij?

Vergeet niet om een loodzuur batterij tot 20% te ontladen. Dit verlengt de levensduur van de batterij. Als ‘bewezen’ energieopslag is de loodzuurtechniek ideaal voor elektrische vorkheftrucks en magazijntrucks met een gemiddeld

Heb je een Linde verbrandingstruck (IC-truck)?

Wist u dat onze IC-trucks een gepatenteerde hydrostatische transmissie hebben? Ze beschikken over uitzonderlijk zuinige motoren die vele uren achter elkaar kunnen werken. Linde IC-trucks verbruiken in vergelijking tot concurrenten 30% minder brandstof. Daarnaast dragen de lange intervallen tussen onderhoudsbeurten (1.000 uur van de motor en wel 3.000 tot 6.000 draaiuren van de hydrauliek) bij aan minder stilstand van uw truckvloot.

De servicemonteur van Motrac kan op verzoek ervoor zorgen dat de automatische motor afslag, die standaard onderdeel is van het fleetmanagement systeem, wordt ingesteld. Dit vermindert het brandstofverbruik.

LINDE VERBRANDINGSTRUCK

Bovendien hebben veel Linde trucks verschillende gebruiksstanden. Zo zijn bij de trucks in de ‘Performancemodus’ alle parameters ingesteld op of nabij het maximum. Daarentegen verminderen de prestatieparameters (acceleratie, achteruitrijsnelheid, hefsnelheid) wanneer de trucks in de ‘Efficiëncy & Economy modus’ staan, waardoor het brandstofverbruik daalt, zonder dat dit aantoonbaar ten koste gaat van de productiviteit.

TIP 3: VOLG EEN TRAINING

Hebben de heftruckchauffeurs bij uw bedrijf behoefte aan een opfriscursus? Motrac biedt verschillende trainingen aan.

• Heftrucktrainingen • magazijntrucktrainingen TIP 4: OVERWEEG OM OVER TE STAPPEN OP ELEKTRISCHE HEFTRUCKS

Elektrische heftrucks van Linde hebben een hoog rendement en bieden zowel comfort voor de bestuurder als kostenefficiëntie, en dit alles met het bekende veiligheidseisen van Linde. Linde trucks blinken uit vanwege hun precisie en wendbaarheid, wat bijdraagt aan een hoge lasthandling.

TIP 5: MAAK EEN LAADSCHEMA

Stel de lader zo in zodat het laden tijdens de daluren plaatsvindt. Dit draagt bij aan lagere energiekosten.

Overweeg je om over te stappen op lithium-ion, of heb je hulp nodig bij het maken van de juiste keuze voor energieoplossing? Motrac helpt je graag verder met een snelle energiecheck en heeftt voor elke inzet een passende oplossing.

TIP 1: SCHAKEL OVER NAAR DE ECO-STAND

Zet de truck in de ECO-stand om brandstof/energie te besparen. De ECO-modus van Linde heeft het

RecyLIB-batterijcellen - alternatieve productieprocessen voor direct hergebruik van gerecyclede batterijmaterialen. Foto: Fraunhofer ISC

Fraunhofer ISC beoogt het ‘RecyLIB’-project, dat in 2022 is gestart, een geïntegreerd productieproces voor lithium-ion batterij-elektroden waarbij het productieproces al zo is ontworpen dat gerecycled materiaal kan worden gebruikt. Het actieve

batterijrecycling moeten hand in hand gaan, zodat het energie- en hulpbronnenverbruik bij de productie, evenals de CO2-uitstoot en andere milieueffecten zijn zo laag mogelijk.’

SCHEIDING OP WATERBASIS

Al 60 jaar het vertrouwde adres voor weegbruggen, weegplateaus, containerwegers, kalibraties…

Op den Berg 1B, 6971 LD Brummen | Tel. 0575-561208 E. info@smitsenco.com | www.weegbruggen.nl

Om dit te bereiken, kiest het RecyLIB-consortium voor scheiding op waterbasis (elektrohydraulische fragmentatie en centrifugatie) en sorteerprocessen om de batterijmaterialen zo voorzichtig mogelijk te recupereren. Ook de prestaties en het verouderingsgedrag van batterijcellen -gemaakt van primaire grondstoffen en gerecycled functioneel materiaal- worden in het kader van het project onderzocht en geëvalueerd. Met zijn integrale aanpak en consistente focus op grondstofbesparende en energieefficiënte processen is RecyLIB een belangrijke bouwsteen voor een duurzaam, circulair batterij-ecosysteem in Europa.

|

VERKOOP

VERHUUR

SERVICE

7

8

|

T IPS VOOR METAALRECYCLINGBEDRIJVEN OM VERDER TE VERDUURZAMEN

‘Kijk goed naar je klant- en bedrijfsprocessen Investeren in duurzaamheid is heel belangrijk. Vanwege de hoge energieprijzen en de noodzaak om CO2 te reduceren, neemt het belang de komende jaren alleen maar verder toe. In dit artikel geven René van Winkelen van Geelhoed Metaalhandel en Koen te Lintelo van zonnepanelenleverancier JansZon hun visie op het verder verduurzamen in de schrootbranche. Ook geven ze een aantal tips.

René van Winkelen is samen met zijn broer Gert-Jan eigenaar van Geelhoed. ‘Geelhoed handelt voornamelijk op regionaal niveau in oude metalen. Daarnaast pakketteren wij grotere hoeveelheden metalen voor internationaal opererende metaalrecyclingbedrijven.

Hierbij worden nog steeds veel fossiele brandstoffen en (vooral bij het persen) ook veel elektriciteit gebruikt. Wij vinden verdere verduurzaming van ons familiebedrijf ontzettend belangrijk. Het klimaat heeft altijd mijn interesse gehad.

Als we onze kinderen (en binnenkort ook een kleinkind) een goede toekomst willen geven, dan is het in mijn ogen essentieel om CO2 te reduceren.’

net gebruiken, is veel duurder. Met een energie-opslagsysteem kunnen we de pieken in het energieverbruik van de pers afvangen en beter gebruikmaken van de zelf opgewekte zonne-energie en van de variatie in energietarieven. De energie die we ’s nachts (tegen nachttarief) opslaan, kunnen we bijvoorbeeld overdag gebruiken.’

VEEL KANSEN

Daarnaast heeft investeren in duurzaamheid ook financiële voordelen.

‘In 2019 hebben we 470 zonnepanelen geplaatst. Van tevoren konden we niet precies voorzien hoe de

investering zou uitpakken. Inmiddels zijn de energieprijzen, door de ellendige oorlog in de Oekraïne, zo enorm omhoog gegaan, dat we nu wel echt blij zijn dat we destijds

deze beslissing hebben genomen.

Als je nu wilt investeren, dan ben je eigenlijk al te laat. Inmiddels is de wachttijd voor het plaatsen van zonnepanelen opgelopen tot meer dan een jaar.’

Afgelopen jaar heeft Geelhoed ingezet op verdere verduurzaming en elektrificering. ‘We hebben een oude vrachtwagen vervangen voor een nieuw exemplaar met een lagere milieubelasting en een haakarmsysteem voor efficiënter transport. Ook hebben we twee elektrische Lindeheftrucks aangeschaft - ter vervanging van een gas- en dieselheftruck - en zijn een tweede autolaadpaal en een nieuw stofbestrijdingssysteem geïnstalleerd op ons terrein.’

Hij ziet veel kansen in de aanschaf van zo’n batterij. ‘Als je als bedrijf twee elektrische heftrucks en twee elektrische auto’s hebt, dan heb je misschien geen opslagsysteem nodig. Maar mede vanwege onze Lindemann pers, die we gebruiken voor het pakketteren van metalen, verbruiken we enorm veel energie.

Inmiddels zijn onze energiekosten per kWh ruim zeven keer zo hoog als vorig jaar. Zodoende is investering in een batterij voor ons wel een grote kans. Hiermee kunnen we in de toekomst niet 40%, maar 60% van de opgewekte zonne-energie in ons bedrijfsproces gebruiken. Dat is dan weer een grote stap voorwaarts.’

Helaas blijkt de aanschaf van zo’n systeem niet gemakkelijk te zijn.

‘Vanuit de verzekering worden speciale eisen gesteld. Verder moeten we hiervoor zowel een uitbreiding van de milieuvergunning als een bouwvergunning aanvragen. Ik

ELEKTRISCHE HEFTRUCKS

De elektrische heftrucks bevallen ontzettend goed. ‘Naast de CO2reductie vonden we het ook heel belangrijk om de uitstoot in de loods terug te dringen’, legt Van Winkelen uit. ‘Tijdens het werk adem je de gas- en dieseldampen in. Elektrische heftrucks hebben dat probleem niet. Bovendien zijn ze ontzettend fijn in gebruik. Ons team bestaat uit een heel gemêleerd gezelschap van jong tot oud. Er zijn zelfs medewerkers die na hun pensioen in deeltijd bij ons blijven werken. Ook deze oudere werknemers vertelden na een dag of twee hoe fijn ze het vinden om met de nieuwe heftrucks te werken. Ik heb alleen maar positieve verhalen gehoord. De elektrische heftrucks zijn net zo sterk als de op diesel aangedreven exemplaren, maar ze zijn veel wendbaarder.’

ENERGIE-OPSLAGSYSTEEM

Dit jaar zet het bedrijf de verduurzaming voort. ‘We willen investeren in een groot energieopslagsysteem van Iwell om de opgewekte zonneenergie beter te gebruiken’, licht Van Winkelen toe. ‘We verbruiken ongeveer net zo veel energie als dat we opwekken. In dat opzicht zijn we dus zelfvoorzienend, maar in de praktijk werkt dat helaas niet zo. De energie die we in het weekend en na werktijd opwekken, leveren we terug aan het net. Dat is ongeveer 3/5 van de energie die we opwekken. Natuurlijk levert ons dat geld op, maar de energie die we van het

vind het jammer dat dit tot een jaar vertraging leidt en het ons zo lastig wordt gemaakt. Bedrijven uit andere branches schijnen wel gewoon een batterij te mogen plaatsen zonder extra aanvragen.

Waarom wordt er in onze sector extra moeilijk over gedaan? Dat is ontzettend jammer, want zo’n batterij kan veel problemen oplossen, zowel voor individuele bedrijven als voor het hele energienetwerk, dat - zoals iedereen weet - tegen zijn grenzen aanloopt.’

VERDERE OPTIMALISERING

Daarnaast heeft de ondernemer nog andere plannen, zoals de aanschaf van een nieuwe elektrische kraan en van een derde elektrische heftruck ter vervanging van een diesel exemplaar en aanpassingen aan, en optimalisering van de inzet van, de persinstallatie. Van Winkelen licht toe: ‘Onze pers is vijftien jaar oud en heeft twee motoren. Deze willen we vernieuwen, zodat we 5 tot 10% energie kunnen besparen. Dat lijkt weinig, maar is waarschijnlijk de

14 | |

9

Venyard: een Ikea voor onderdele

en win advies in’ moeite waard. Het levert niet alleen geld op, maar we kunnen onze CO2-uitstoot ook verminderen.’

Om alle nieuwe plannen voor verduurzaming mogelijk te maken, wordt ook geïnvesteerd in in de stroomvoorziening. Zo is een kleine aanpassing van de Stedin-transformator nodig en de installatie van een nieuwe hoofdverdeler. Ook worden dit jaar mogelijk zonnepanelen tegen de voorgevel geplaatst.

‘We willen het aantal zonnepanelen met 180 uitbreiden tot zo’n 650’, aldus Van Winkelen.

organisaties, wellicht samen met relevante overheidsorganisaties en leveranciers, advies te geven. Zodat ondernemers niet allemaal zelf het wiel hoeven uit te vinden. Dat zou de maatschappij, het milieu en het imago van de metaalrecyclingbranche verder vooruit helpen’

hebben, is de investering heel interessant. De tijd waarin we 4 a 5 cent kale energieprijs betaalden, is voorbij. Datzelfde geldt voor het meerdere jaren vastleggen van de gunstige energietarieven. Daardoor kiezen steeds meer ondernemers ervoor om zelf energie op te wekken. Geelhoed is op dat gebied natuurlijk een uitstekend voorbeeld met sinds 2019 een gerealiseerd zonne-energiesysteem op het dak, waarbij momenteel wordt onderzocht zonnepanelen op het dak bij te plaatsen en aan de gevel te bevestigen.’

Goed nieuws voor alle autoliefhebbers, monteurs, hobbysleutelaars en andere doe-het-zelvers.

Venyard heeft het self serviceconcept waar mensen zelf onderdelen kunnen demonteren nieuw Denken om het klimaat leven ingeblazen.

Met en eenmilieu look is eigen aan de schrootbranche, aldus & feel en on- en offline beleving Van Winkelen.

‘Duurzaamheid en die nieuw is voor de demontagemateriaalhergebruik zijn van oudsbranche, aldus een uitgebreide her met onze branche verbonden. reportage in het online platform Mijn grootvader en vader verdienGreen Light/ARN. den 60 jaar geleden al hun (en onze)het boterham het sluiten van Aan hekwerkmet rondom het terde kringloop.

Helaas zijn we er nog rein is groen doek gespannen, waar langcontrastrijke niet als sector.

Eren zullen nog het logo de beloften verdere stappen genomen moeten van af spatten. De founders van worden.’

Venyard kennen de geheimen van branding. Vier jaar geleden lag hier JANSZON in Roosendaal een troosteloos stuk Koen te Lintelo, salesadviseur afgegraven grond. Nu staan er 1.250 bij JansZon, merkt duidelijk auto’s keurig netjes in evenzoveel dat steeds meer bedrijven een vakken op 25.000m2 asfalt, klaar energietransitie doormaken en om gestript te worden. investeren in zonnepanelen. Dat is volgens hem heel belangrijk om Bij binnenkomst zet de in zwartfuture proof te blijven. ‘Zeker voor geklede baliemedewerkster het bedrijven die een hoog verbruik concept helder uiteen. Klanten

06 - 26 88 31 18

besparen.’ Als ondernemer kun je ervoor kiezen om zelf kennis te vergaren of om hulp van anderen in te roepen, benadrukt hij. ‘Het is best leuk, maar als je denkt dat je het zelf te druk hebt om alles uit te zoeken, dan is het belangrijk om iemand anders in te schakelen.

Het kost wat, maar het is het zeker waard.’ Nog een tip: ‘Kijk goed naar je klant- en bedrijfsprocessen. Door zaken slimmer aan te pakken, kun je behoorlijk besparen en je klanten meer toegevoegde waarde bieden.’

Ook voor de toekomst is investeren in duurzaamheid heel belangrijk, weet Van Winkelen. ‘Als je nu niet mee gaat, wordt het ondernemen in de toekomst waarschijnlijk een stuk moeilijker. De regelgeving zal steeds strenger worden en de maatschappelijke druk sterker.’

Bepaalde wet- en regelgeving is hem overigens een doorn in het oog. ‘Een batterij aanschaffen lijkt simpel, maar er komt ontzettend veel bij kijken. Dat schrikt bedrijven af. In mijn ogen kunnen branche-

Datzelfde geldt voor machines. Als je machines die draaien op fossiele brandstoffen vervangt door elektrisch aangedreven exemplaren, dan krijg je er ook een aantal grootverbruikers bij. Het is belangrijk om je daar goed bewust van te zijn. Zo kun je bepalen welk energiesysteem en welke oplossing het beste bij jou en jouw bedrijf past.’

OPWEKKING EN VERBRUIK

Belangrijk is volgens Te Lintelo om te realiseren dat de opbrengst nooit een-op-een overeenkomt met het moment van verbruik. ‘Dat betekent dat je een deel teruglevert aan het net. Samen met de klant kijken wij hoe de opwekking en het verbruik zo goed mogelijk op elkaar aangesloten kunnen worden. Bijvoorbeeld door de elektrische auto’s alleen tussen tien uur ’s morgens en twee uur ‘s middags te laden. Dan wordt de meeste stroom opgewekt.’

TIPS

Ondernemers in de metaalrecycling die zelf duurzame stappen willen zetten, raadt hij aan om informatie in te zamelen. ‘Tijdens een bijeenkomst van de MRF was Energy Services uitgenodigd om een presentatie te geven over energietarieven en verduurzaming. Ik heb diegene na afloop aangesproken en uiteindelijk heeft het bedrijf voor ons een rapport gemaakt over hoe we als bedrijf kunnen verduurzamen en welke stappen daarbij nodig zijn. Dat begon eenvoudig bij de verlichting in de loods en een advies van onze huisinstallateur Schouten Techniekgroep. Door de gewone verlichting te vervangen door led konden we al ruim 10% op het energieverbruik

elektriciteitsnet. Het is belangrijk om daar van tevoren al over na te denken en rekening mee te houden.’

weten binnen de kortste keren wat ze mogen verwachten en welke huisregels er gelden. Voor bezoekers de yard mogen betreden, moeten ze eerst een veiligheidsverklaring ondertekenen. Zo is het verboden NADENKEN OVER TOEKOMSTIG om open schoenen te dragen, te VERBRUIK roken en kinderen of honden mee Ondernemers die inlasapparaten zonne-energie te nemen. Krikken, en willen investeren, raadt hijwelkom aan om snijbranders zijn ook niet goed te brengen om welke en hetiniskaart niet toegestaan te eten investeringen ze in de toekomst en te drinken op het terrein. Venwillen hoeveel energie yard is doen geen en vakantiepark, al doen deze gaan kosten.

‘Denk bijde hits die overal uit de luidsprekers voorbeeld aan de aanschaf van klinken anders vermoeden.

Het is laadpalen.

Een laadpaal verbruikt een grote moderne openluchtwinongeveer 22 kW. je volgend vat jaar kel. ‘Een Ikea voorAls onderdelen’, besluit om vier of vijf palen neer te de baliemedewerkster kort samen. zetten, dan kost dat al snel zo’n 100 kW aan vermogen. Dan zit je al snel STUDIEREIS aan het maximale vermogen van je Martijn Traas en Wim van der Ven aansluiting, of aan het maximum zijn de initiatiefnemers van Venyard. van het contractvermogen. Het Het idee ontstond zes jaar gelevergroten van de aansluiting of het den op studiereis in de Verenigde verhogen van het contractvermogen Staten. Ze zagen de Amerikaanse is tegenwoordig op vele plekken in self service yards en waren meteen Nederland onmogelijk door de conenthousiast. ‘Maar we wisten niet gestieproblematiek op het huidige of het hier ook zou werken. Je hebt

en hoe de toekomstige energiebehoefte eruit zal zien. Welke investeringen passen daarbij. De levering van zonnepanelen is op zich niet complex, maar een goed systeem achter hun bestaande autorecydat aansluit op het toekomstige clingbedrijf te kopen, waagden Traas elektriciteitsverbruik wel. Bij de en Van der Ven de gok. realisatie van een goed zonne-energiesysteem veelover kijken, Ze deden erkomt drie jaar omwaarhet bij wij de stap extra doen om ditis. terrein te maken tot wat het nu systeem ookde toekomstbestendig ‘We hebben Amerikaanse yardte ontwikkelen. heterinschaals voorbeeld Daarom genomenisen onze kelen saus van een partij die meedenkt eigen overheen gegoten.

We over de complete energie-oplossing hebben online componenten toeheel belangrijk.’ gevoegd en een krachtige branding ontwikkeld.’Vele vrachtwagens TERUGVERDIENTIJD grond, een dikke laag asfalt, een Vaak zijn de investeringen al snel kilometer hekwerk, 40 lichtmasten terugverdiend, is zijn ervaring.

‘Een met speakerboksen en veiligheidssysteem dat aangelegd op camera’s pluswordt een nieuw ontvangsteen dak zonder veel uitdagingen, gebouw later, opende Venyard op 15 met gangbare aansluitingen februari 2019 haar deuren. en dat wordt geplaatst bij een bedrijf met een hoog energieverbruik, kan in HEEL OVERZICHTELIJK zo’n auto vier tot vijfinjaar terugverElke staat eenzijn eigen, diend.

Bij meer complexere genummerd vak. Alle auto’sdaken ‘zweven’ of bij bedrijvenboven die minder verbrui40 centimeter de grond.

De ken, duurt dit langer.’ carrosserie staat stevig op blokken,

JansZon onderscheidt zich volgens Te Lintelo van andere aanbieders doorgroot echt stuk met de klant mee deneen land nodig enteveel ken.

‘We doen goed onderzoek naar auto’s’, vertelt Traas, de financieel eisen van verzekeraars, netcongestie, directeur van Van der Ven Auto’s. aansluitgegevens bij keer netbeheerders Na de rekensom tig te hebben en meetbedrijf en overige gemaakt, concludeerde hijgegevens dat de die invloed kunnen hebben op het investering zich terug zou betalen, zonne-energiesysteem.

Samen als de vraag naar onderdelen zo kijkenbleef wat de is hoog als energiebehoefte ie was. Toen de kans

zodat het voertuig niet wankelt als Ook een goede kwaliteitTussen zon- de eraan wordt gesleuteld. nepanelen is belangrijk.

‘Ze staan auto’s zit anderhalve meter ruimte. gemiddeld 25 totper 30merk jaar op dak.

De auto’s staan bijhet elkaar.

Danisisheel het heel fijn als je daar als ‘Het overzichtelijk en goed ondernemer helemaal geen omkijgeorganiseerd’, zegt een klant die ken naar hebt.

Wij leveren al onze een motorblok uit een Ford takelt. projecten turn-key.

We het plaatsen Hij kijkt tevreden naar resultaat niet de alleen de zonnepanelen, maar van werkzaamheden die hij in regelen ook de omvormer en de ‘Ik het afgelopen uur heeft verricht. aansluiting ben er trots in opde datmeterkast. het me is Zo gelukt.’ helpen we de klant vanvan A tot Z.’ Zelfwaardering is een de ver-

zich aandiende om de afgraving

rassende neveneffecten van self

Uw partner in recyclingmachines

Cela Machinerie B.V. | Planetenlaan 10 | 5632 BM Eindhoven info@cela-machinerie.nl | www.cela-machinerie.nl Cela Machinerie B.V. | Planetenlaan 10 | 5632 BM Eindhoven info@cela-machinerie.nl | www.cela-machinerie.nl

servic hoger biedt ren. U dat kl meer ze in e elkaar

DRIE Een a maan kocht Daarn veel v we kr waar a wissel ‘Een a male o

De m tien ja zijn jo net al len ui meten aldus en bep bij he

HERG Herge hoogw ‘Het is de cra Traas. auto’s nen d gegaa worde gesch gereed ‘Onde pen le is kos alle 40 te hal zegt T renda want maar origin bouw

Bruker M Terug

10

|

Renewi: Op koers om aan de verwachtingen voor het gehele jaar te voldoen Renewi, het toonaangevende Europese waste-to-productbedrijf, maakt zijn trading update over het derde kwartaal tot en met 31 december 2022 bekend. Volgens Otto de Bont, Chief Executive Officer, ligt het bedrijf op koers om aan de verwachtingen voor het gehele jaar te voldoen.

bleven laag in vergelijking met vorig jaar, maar stabiliseerde zich vergeleken met eerdere kwartalen. De kostenstijgingen worden grotendeels opgevangen door een sterk prijsbeheer in combinatie met kostenacties. De prijzen van secundaire grondstoffen zijn in het derde kwartaal gestabiliseerd, met hout dat op recordhoogtes wordt verhandeld en papier en plastic op aanzienlijk lagere niveaus vergeleken in voorgaande kwartalen, maar boven historische gemiddelden.

De resultaten van de divisie Mineralz & Water werden in het derde kwartaal ondersteund door de goede prestaties van de activiteiten aan de waterzijde, terwijl er geleidelijk vooruitgang werd geboekt bij de certificering en toekomstige afzetmogelijkheden voor grind, zand en vulstoffen.

'We blijven onze strategische agenda uitvoeren en bouwen verder aan onze leidende positie als producent van secundaire materialen', aldus De Bont. 'In het derde kwartaal hebben we de bouw van onze geavanceerde sorteerinstallatie in Gent voltooid en hebben we belangrijke mijlpalen bereikt bij de bouw van onze installaties in Puurs en Acht. Op de korte termijn moeten we het hoofd bieden aan

zaken als inflatie, prijsstijgingen en volumedruk, maar we zijn voorzichtig optimistisch en onze verwachtingen voor de prestaties van de Groep over het gehele jaar blijven ongewijzigd.'

OPERATIONELE CIJFERS

Ook de operationele cijfers van de divisie Commercial Waste lagen in het derde kwartaal in lijn der verwachting. Volumes

COOLREC

Binnen de divisie Specialities bleven Coolrec en Maltha beter presteren en de activiteiten van Municipal in het Verenigd Koninkrijk waren stabiel. Coolrec heeft in het derde kwartaal aanzienlijk hogere volumes toegekend gekregen, welke de groei in zowel het volume als de omzet voor de komende jaren onderschrijft.

Ook in het derde kwartaal is goede vooruitgang geboekt met de investeringspijplijn, waarbij de sorteerinstallatie op de locatie in Gent in bedrijf werd genomen en de activiteiten in de vestigingen Puurs en Acht werden opgevoerd, welke goed op schema liggen. De nettokernschuld per 31 december 2022 is gedaald tot €372 mln. (september 2022: €388 mln.), dankzij een gedisciplineerd beheer van het werkkapitaal.

End-Of-Waste Certificaten en CO2prestatieladder voor Riwald Recycling Riwald Recycling heeft als eerste metaalrecyclingbedrijf van Nederland de CO2-Prestatieladder Niveau 5 ontvangen voor de vestigingen Almelo en Beverwijk.

Daarnaast heeft het bedrijf haar End-of-Waste certificaten behaald met de criteria uit de Europese Verordening 333/2011 en 715/2013

Dankzij haar geavanceerde verwerkings- en scheidingstechnieken heeft Riwald Recycling haar End-of-Waste certificaten behaald met de criteria uit de Europese Verordening 333/2011 en 715/2013.

Met deze certificaten toont Riwald Recycling aan dat zij afvalstoffen van ijzer, staal, aluminium en

De Nederlandse economie moet in 2050 volledig circulair zijn. Om dat doel te bereiken moet al bij het ontwerp van nieuwe producten rekening worden gehouden met hergebruik. Ook moet ervoor worden gezorgd dat bestaande producten aan het eind van hun lifecycle zoveel mogelijk kunnen worden gerecycled. Hierbij speelt de recyclingbranche een cruciale rol.

koperschroot kunnen bewerken tot zuivere grondstof, welke direct kunnen worden ingezet bij het productieproces van nieuwe metalen.

Deze stap bevordert onze positie in duurzaamheid en circulariteit.

VOORUITZICHTEN

'Hoewel we voor 2023 uitdagende macro-economische vooruitzichten verwachten, blijven we ons inzetten voor de uitvoering van onze groeiagenda, door te investeren in geavanceerde sorteer- en verwerkingscapaciteit om meer en hoogwaardigere secundaire materialen te kunnen produceren als ook om onze leidende positie op onze thuismarkten verder uit te bouwen', aldus De Bont.

Op de middellange termijn blijft Renewi op koers om de € 60 miljoen van de eerder geïdentificeerde waarde verhogende factoren te realiseren. 'We blijven profiteren van de bewezen veerkracht van de Groep.Op langere termijn vertrouwen wij erop dat Renewi, nu de regelgeving de toenemende vraag naar gerecyclede materialen stimuleert, goed gepositioneerd is om te blijven groeien in zijn markten en om klanten op winstgevende wijze te bedienen naarmate de circulaire economie en de markt voor secundaire materialen zich verder ontwikkelen.'

END-OF-WASTE

Bij het sluiten van materiaalkringlopen is het essentieel dat afvalstromen die daarvoor geschikt zijn weer opnieuw gebruikt kunnen worden.

Een materiaal dat eenmaal ‘afval’ is, kan echter niet zomaar als secundaire grondstof worden ingezet.

Om tot hoogwaardige inzet van deze grondstoffen te komen zijn afspraken vereist over onder andere de ‘End-Of-Waste’ (‘Einde Afval’ ) status van materialen en producten, maar ook over de kwaliteitseisen die aan secundaire grondstoffen gesteld moeten voor een veilige en gezonde toepassing.

DAGELIJKSE PRAKTIJK

Duurzaam werken is bij Riwald Recycling niet alleen een modewoord, maar ook dagelijkse praktijk.

Het bedrijf neemt CO2-reductie serieus en wil daar een bijdrage aan leveren. Daarom werkt Riwald Recycling intensief samen met haar ketenpartners aan doelstellingen omtrent emissiereducties.

Het terugdringen van de CO2uitstoot wordt door Riwald gedaan door het doorvoeren van diverse energiebesparende maatregelen, resulterend in een reductie Kg CO2 per verwerkte ton metaal. Recycling van metalen vermijdt ten dele de productie van metalen uit primaire grondstoffen (ertsen). Dit leidt tot een besparing in CO2-emissies ten opzichte van productie van primaire metalen. Het is in het kader van klimaatbeleid dus zinvol om ervoor te zorgen dat metaal gerecycled wordt, omdat daarmee productie van metalen uit primaire grondstoffen wordt vermeden.

J.G. van der Stoopweg 21 2396 BH Koudekerk aan den Rijn Tel. 0348 - 42 03 99 info@lasbedrijfalphen.nl

DE STERKSTE SCHAKEL IN RECYCLING Lasbedrijf Alphen is de grootste lokale producent van containers in Nederland, met vestigingen in Woerden, Alphen aan den Rijn en Rotterdam. Als één van de weinige aanbieders in de markt produceren wij al onze containers zelf. Bent u een bouwer, transporteur of afvalverwerker die hoge eisen stelt aan materiaal? Wij leveren een echt Nederlands kwaliteitsproduct en garanderen korte levertijden.

CONTAINERS OP MAAT Lasbedrijf Alphen is dé specialist in de bouw, reparatie en constructie van containers. We hebben meer dan 50 jaar ervaring, werkplaatsen in Alphen aan den Rijn, Rotterdam en Woerden, en maken nog een echt Nederlands kwaliteitsproduct. Als één van de weinige aanbieders in de containermarkt produceren wij al onze containers zelf.

w w w. l a s b e d r i j f a l p h e n . n l

CO2-PESTATIELADDER

Riwald is trots op de ontvangst om als eerste metaalrecyclingbedrijf van Nederland de CO2-Prestatieladder Niveau 5 te ontvangen. Deze lader is een managementsysteem van de Stichting Klimaatvriendelijke Aanbesteden & Ondernemen en is in het leven geroepen om bedrijven te stimuleren CO2-bewust(er) te handelen. De CO2-Prestatieladder is hét duurzaamheidsinstrument van Nederland dat bedrijven en overheden helpt bij het reduceren van CO2 en kosten, binnen de bedrijfsvoering, in projecten én in de keten.

|

11

MMD rondt proefproject voor duurzame vermindering van monitorafval succesvol af MMD, een toonaangevend technologiebedrijf en merklicentiepartner voor Philips-monitoren, demonstreert hoe defecte monitoren op milieuvriendelijke en economisch stimulerende wijze kunnen worden gerecycled.

Dit doen ze als onderdeel van een proefproject van de Prevent Waste Alliance, een initiatief van het Duitse Federale Ministerie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (BMZ).

De inzameling van oude apparatuur voor veilige recycling wordt gefinancierd door een vergoeding die aan de inkoopprijs van nieuwe elektronische apparatuur wordt toegevoegd. De grondstoffen die op deze manier worden teruggewonnen, worden vervolgens hergebruikt bij de productie van nieuwe producten. Hierdoor worden deze officieel afvalneutraal.

Als onderdeel van zijn streven naar duurzamere monitortech-

BEDRIJFSMODEL

‘We zijn blij dat we met dit proefproject een bedrijfsmodel hebben ontwikkeld waaruit blijkt dat het succesvolle concept van afvalcompensatie niet alleen werkt voor mobiele telefoons, maar dat het

flat-screens. Dit omvatte zowel de veilige verwijdering van de kwikhoudende blacklight-buizen en alle andere elektronische componenten evenals de identificatie en scheiding van de verschillende soorten kunststoffen. Zo ook kunststoffen die gevaarlijke broomhoudende brandvertragers bevatten.

Andere belangrijke partners bij het project zijn onder andere Closing the Loop, een voorloper op het gebied van duurzaam inkoopbeleid, en TCO Development, de organisatie achter ’s werelds meest toonaangevende IT-duurzaamheidscertificering genaamd TCO Certified. MMD heeft samen met hen een bedrijfsmodel ontwikkeld om een gecertificeerde oplossing voor afvalneutrale elektronica uit te breiden naar monitoren. Zo worden er nieuwe duurzame aankoopcriteria vastgesteld.

DE UITDAGING VAN E-WASTE

Met 50 miljoen ton per jaar is elektronisch afval (e-waste) een van de meeste urgente uitdagingen waar onze samenleving momenteel mee te maken heeft. Volgens een rapport van het Platform for Accelerating the Circular Economy (PACE) en de VN’s E-Waste Coalition wordt deze afvalberg meestal per schip afgevoerd naar Afrika of andere landen in opkomst.

Hoewel bijna alle nieuwe Philipsmonitoren kwik- en loodvrij zijn, worden computermonitoren over het algemeen beschouwd als het probleemkind van recycling en de circulaire economie. De redenen hiervoor zijn de kleine ingebouwde printplaten en ingebrande chemicaliën. Met name in Afrika kan een groot deel ervan niet naar behoren worden gerecycled door het gebrek aan geschikte faciliteiten en middelen. De reden hiervoor is dat er tot dusver nagenoeg geen geld te verdienen valt met goede recycling en inzameling.

nologieën heeft Philips Monitors Closing the Loop en een coalitie van transnationale partners – zoals het onderzoeksinstituut Öko-Institut e. V. en lokale Nigeriaanse partners Verde Impacto, Hinckley Recycling en SRADev Nigeria – anderhalf jaar lang ondersteund bij het opzetten van een duurzaam bedrijfsmodel. Dit model laat zien hoe het afvalcompensatieprogramma kan worden uitgebreid naar monitorafval en de TCO Certified Edge, E-waste Compensated-certificering. Meer dan 5.500 monitoren die niet meer bruikbaar waren, werden door de partners voor het project ingezameld.

ook de meer uitdagende recycling van monitoren financieel lucratief kan maken. Tegelijkertijd kan het bijdragen aan de ontwikkeling van lokale recyclingcapaciteiten,’ zegt Stefan van Sabben, Global CSR and Sustainability Senior Manager bij MMD.

Het recyclebedrijf was aan het einde van het project in staat om platte beeldschermen op een zeer veilige en efficiënte manier te ontmantelen. Hierdoor werden de kosten die daarvoor nodig zijn met meer dan de helft verminderd en worden de grondstoffen weer in

de cyclus opgenomen. Hoewel er nog een lange weg te gaan is, zijn dit bemoedigende eerste stappen op weg naar een echt duurzame toekomst.

Dit project wordt gefinancierd door de PREVENT Waste Alliance, een initiatief van het Duitse Federale Ministerie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (BMZ).

Ga voor meer informatie naar: https://prevent-waste.net/en/.

Meer informatie over de groene monitoren van Philips: https://www.philips.co.uk/c-e/ so/monitors/green-monitors

EERSTE SUCCESSEN

Aan het begin van het project was er nauwelijks ervaring met de recycling van flatscreens in Nigeria. Afgedankte beeldschermen stapelden zich op in stortplaatsen en vormden een aanzienlijk risico voor mens en milieu. De recyclingpartner werd daarom eerst getraind in het handmatig ontmantelen van

Verkoop,verhuur en onderhoud van: Betonscharen Schrootscharen Multischaren Trilblokken Damwandblokken Bodempersluchtrakke ten Sloophamers Vol hydraulische snelw issels GPS systemen met dra aiuren Sloop/sporteergrijpers

Voor wie kostenefficient wil werken met high-end tools

UITBREIDING

Een bewezen succesvolle aanpak van deze gigantische uitdaging is het concept van e-afvalcompensatie. Dit wordt bij overheden al erkend als een groene oplossing voor mobiele telefoons, laptops en tablets. Daarnaast sluit het de kringloop van de levenscyclus van elektronische apparatuur perfect af.

Scan

Of ga naar demtech.eu/go

12

|

Weer een Oilquick voor Heezen Voor Thijs Heezen mocht Rigter Handelsonderneming weer een Caterpillar 352 opbouwen naar Oilquick 90. Daarnaast mochten ze een MQP60 en een mooie Kinshofer FX 5000 hamer leveren en meerdere Oilquick 90 platen voor de diverse tools. De machine is mooi Heezen geel gespoten en tezamen met de tools is het een mooie combinatie. Rigter Handelsonderneming is inmiddels een echte Oilquick / snelwisselspecialist.

|

13

14

|

H ERGEBRUIK VAN ORIGINELE ONDERDELEN

Stolk Recycling B.V. Al vier generaties lang houdt Stolk Recycling B.V. zich bezig met de handel in metalen en het hergebruik ervan.

Wij zijn opzoek naar de volgende producten: •

Herbruikbaar staal

•

Herbruikbaar RVS

•

Brons legeringen

•

Scheepsschroeven

Benieuwd wat wij voor elkaar kunnen betekenen? Neem dan snel contact met ons op.

Altijd de beste prijs voor uw bruikbaar staal & RVS, restpartijen, afvallen van brons en scheepsschroeven.

Fruiteniersstraat 25 ● 3334 KA ● Zwijndrecht ● +31 (0)78-610 03 28 ● info@stolkhandelsbedrijf.nl ● www.stolkhandelsbedrijf.nl

Metaalrecycling anno nu! · Transport · Im- en export van metalen · Plaatsen van containers · Ferro & Non Ferro metalen

Meer dan 60 JAAR ervaring in ng metaalrecycli

Toe naar een circulaire economie Het klimaatbeleid en de schaarste aan hulpbronnen dwingen industrieën, waaronder de auto-industrie, tot veranderen. Nieuwe, strenge EU-regelgeving vraagt om aanpassingen in het productieproces. Naast de duurzame productie, het gebruik en de afvoer van materialen, ligt de focus meer en meer op recycling. Data is hierbij essentieel.

Catena-X is een platform waarbij het draait om datasoevereiniteit. Fabrikanten beslissen zelf welke gegevens ze met wie delen. Dat delen van data is van groot belang, onder meer voor ondernemers in de autodemontagesector. De afgelopen jaren staken bedrijven miljoenen in het ontwikkelen van eigen systemen, maar omdat deze niet aansluiten op de software van andere producenten brachten die nooit het gehoopte succes.

CATENA-X AUTOMOTIVE NETWORK

December 2020 kondigde de top van de mobiliteit industrie samen met 2.000 partners, waaronder MW AG, Mercedes Benz AG en Volkswagen, de oprichting van het Catena-X Automotive Network aan. Al deze partijen spraken samen de ambitie uit om waardeketens te gaan digitaliseren. Catena-X werkt samen met gerenommeerde bedrijven om informatie die relevant is voor de circulaire economie te verzamelen in een data-ecosysteem.

Daartoe wordt van elk product — in alle sectoren en in de hele waardeketen — een digitale variant gecreëerd.

VOOR WIE IS CATENA-X BEDOELD?

Het platform is bedoeld voor: celfabrikanten, chemiebedrijven,

toeleveranciers, autofabrikanten en logistieke bedrijven, en uiteindelijk ook voor recyclingcentra. Via het gemeenschappelijke platform Catena-X worden datacorridors geopend die de organisaties kunnen gebruiken om zelfstandig informatie vrij te geven en op te halen. Iedere deelnemer bepaalt zelf aan wie hij welke content levert. De gegevens worden niet opgeslagen, maar zijn gekoppeld en blijven eigendom van de maker.

Die transparantie is volgens Catena-X essentieel voor een goed functionerende en efficiënte circulaire economie. Want alleen als iedereen die invloed heeft op de circulaire economie betrokken is, kunnen zij de voordelen van het delen van data benutten.

PLATFORM VOOR DE AUTO-INDUSTRIE

Het delen van data is uiterst belangrijk voor een circulaire

economie. In het eerste kwartaal van 2023 moeten alle niveaus van de waardeketen geïntegreerd zijn om zo alle processen duurzamer en transparanter te maken. Zo hoopt Catena-X digitaal grip te krijgen op de supply chains en herhaling van toeleverproblemen te voorkomen.

UITDAGINGEN CIRCULAIRE ECONOMIE

Een van de uitdagingen van de circulaire economie zijn de grote aantallen producenten en consumenten. Dit maakt gelijktijdig ook hergebruik, recycling en remanufacturing lastig. Philipp Leschinski van BMW zei daar eerder over: ‘We zullen coherente, reële informatie over materiaal, toestand, functionaliteit of zelfs laadcycli nodig hebben om een

ARN D IRECTEUR P AUL D IETZ :

Enorme boost voor hergebruik

Gebr. Swinkels Metaalrecycling B.V. | Beitel 74 | 6422 PB Heerlen Telefoon 045-5422025 | e-mail info@gebrswinkels.com

Algemeen Directeur ARN Paul Dietz: ‘Als ARN volgen we de ontwikkelingen zoals die van Catena-X op de voet en delen we de visie van Michiel ’t Jong van Autonet.

Voor de autorecyclingsector

zou het heel veel betekenen als de data van originele onderdelen gedeeld zouden worden; dit zou het hergebruik van originele onderdelen een enorme boost geven.’

Onlineplatform Green Light Green Light is het nieuwe communicatieplatform van ARN. Het platform is in Nederland en daarbuiten dé bron van nieuws over ontwikkelingen en innovaties in autorecycling.

Green Light biedt dagelijks een podium aan alle betrokken stakeholders op het gebied van autorecycling en draagt daarmee bij aan kennisuitwisseling en samenwerking.

Zie voor meer informatie: https://arn.nl/greenlight/.

succesvolle circulaire economie te realiseren. Alleen zo kunnen demonteurs bepalen welke onderdelen nog geschikt zijn voor verder gebruik.’

TEKORT AAN GRONDSTOFFEN

Net als de meeste andere automerken bereidt BMW zich voor op een toekomst met een tekort aan grondstoffen. Volgens het Duitse automerk is de meeste winst te behalen bij het recyclen van auto-onderdelen. Ook ligt er nog potentie op het gebied van

de fabricage van producten. Als er vooraf nagedacht wordt hoe iets in de toekomst gerecycled kan gaan worden, is er veel winst te behalen.

UNIFORMITEIT EN TRANSPARANTIE

In Nederland hebben we onder andere het software- en automatiseringsbedrijf speciaal voor de autodemontagebranche Autonet. Michiel ’t Jong van Autonet vindt Catena-X zo op het eerste gezicht een mooi initiatief waarin verschillende partijen met verschillende doelen en belangen uniformiteit en transparantie op het gebied van data willen uitdragen. ‘Het zou fantastisch zijn als fabrikanten de originele onderdeelnummers en fitments zouden gaan vrijgeven. Hoe mooi zou het zijn als een autodemonteur het chassisnummer van een sloopauto invult en vervolgens alle originele onderdeelnummers plus historische nummers krijgt en direct kan zien op welke types de onderdelen passen? Al met al ben ik sceptisch positief.

De tijd zal het leren welke data beschikbaar komen en of deze data dan alleen beschikbaar is om te raadplegen of dat we het ook voor onze softwarepakketten kunnen gaan gebruiken.’

Foto’s: ARN / Green Light Bron: ARN/ Green Light

|

Duitsland exporteert beduidend minder schroot Volgens de voorlopige gegevens die zijn gepubliceerd door het Federaal Bureau voor de Statistiek, zijn de exportvolumes van schroot in 2022 in Duitsland aanzienlijk gedaald.

In de rapportagemaand oktober 2022 bedroegen de geëxporteerde hoeveelheden 636.200 ton en in de referentiemaand 2021 656.300 ton. Duitsland exporteerde 541.500 ton naar de landen van de EU (27). De grootste afnemers waren Nederland met 136.420 ton, gevolgd door Italië met 130.440 ton, hoewel de Italianen de importvolumes aanzienlijk hadden vergroot ten opzichte van de twee voorgaande maanden.

NEDERLAND BELANGRIJKSTE KLANT

In de periode van januari tot oktober daalden de totale geïmporteerde volumes met 13,1 procent tot 6,491 miljoen ton en daalden de volumes die naar de EU (27) landen werden verscheept met 16,5 procent tot 5,457 miljoen ton.

Hoewel de Nederlanders hun plaats met 1,291 miljoen ton als eerste bestemmeling van de Duitse schrootexport behielden, daalden de hoeveelheden aanzienlijk met 20 procent ten opzichte van de overeenkomstige periode van het voorgaande jaar. In Italië werd in 2022 met 1,225 miljoen ton 14 procent minder schroot aangeleverd dan in dezelfde periode van het voorgaande jaar.

De belangrijkste afnemers in derde landen voor Duits schroot waren Turkije met 571.274 ton (-1 procent t.o.v. 2021), gevolgd door Zwitserland met 249.000 ton (-14,8 procent t.o.v. 2021) en India met 138.500 ton (+156% t.o.v. 2021 ) . De door de Indiase douane opgegeven importhoeveelheden laten echter een beduidend lagere importhoeveelheid zien van 66.000 ton, waaruit onder andere de conclusie mag worden getrokken dat er later grote hoeveelheden zijn ingekocht.

Auteur: Birgit Guschall-Jaik, schrootexpert bvse

Onderdelendealer LKQ Europe neemt Rhenoy Group over Met de recente overname van de verwerkingsspecialist Rhenoy uit Waardenburg wil de Duitse onderdelengroothandel LKQ zijn marktaanwezigheid in Europa op het gebied van voertuigrecycling uitbreiden.

Rhenoy, opgericht in 1991, is een toonaangevende leverancier van gereviseerde motoren en gerecyclede OEM-auto-onderdelen. Het bedrijf exploiteert een demontagebedrijf in Gelderland en verwerkingsfabrieken in Nederland en Polen.

‘Deze overname onderstreept onze voortdurende toewijding aan het bieden van betaalbare en duurzame mobiliteit in onze Europese markten. De wortels van ons bedrijf liggen in het ontmantelen van autowrakken om OEM-onderdelen te recyclen’, aldus Varun Laroyia,

Chief Executive Officer van LKQ Europe. Als onderdeel van het strategisch plan voor Europa willen ze deze kennis gebruiken in combinatie met hun eigen opwerkingscapaciteiten. ‘We hebben de vaardigheden van Rhenoy al lang bewonderd en ik ben verheugd dat het bedrijf deel uitmaakt van de LKQfamilie.’

L INDE A PPROVED T RUCKS PROGRAMMA :

Gebruikte truck aanpassen aan eigen wensen Snelle beschikbaarheid, efficiëntie en flexibiliteit zijn cruciale factoren voor succes in de intralogistiek.

Tegelijkertijd is de prijsdruk in alle sectoren hoog. De goedgekeurde gebruikte trucks van Linde zijn gereviseerd volgens de hoogste kwaliteitsnormen en bieden voor veel toepassingen een krachtig en toch kostenefficiënt alternatief voor nieuwe trucks.

Het Linde Approved Trucks-programma biedt nog meer voordelen.

Klanten krijgen niet alleen toegang tot een breed scala aan gereviseerde hef- en magazijntrucks. Ook kunnen ze de gebruikte truck van hun keuze aanpassen aan uw specifieke bedrijfsvereisten. Om dit proces te vergemakkelijken, hoeven ze slechts

hun wensen kenbaar te maken aan de verkoopadviseurs.

De gebruikte trucks voor het Approved Trucks programma zijn voornamelijk afkomstig van Linde huurvloten

of zijn lease-retouren.

De onderhoudshistorie van de gebruikte trucks is volledig gedocumenteerd en toont aan dat alle onderhoud en reparaties uitsluitend zijn uitgevoerd door

servicemonteurs van Linde. Daarnaast ondergaat elke gebruikte truck een streng testproces en worden alleen trucks die aan alle vastgestelde criteria voldoen, geselecteerd voor revisie.

SAMEN STERKER

Nick van Kessel, CEO van de Rhenoy Group licht toe: ‘De circulaire economie zit in de lift en onze bottom line is ‘samen sterker’.’ LKQ is de grootste leverancier van automotive aftermarket onderdelen in Europa en vindt zijn oorsprong in autodemontagebedrijven en motorrevisie in Amerika. Het bedrijf kent de activiteiten van Rhenoy goed en heeft plannen voor de verdere ontwikkeling.

KH

Oude katalysatoren?

Krommenhoek!

Taxatie via Whatsapp en directe betaling.

De meest actuele en eerlijke prijs!

Wij halen de katalysatoren bij u op.

KROMMENHOEK METALS SINDS 1925

Linschotenstraat 21 | Rotterdam | 010 415 2815 | www.kh-metals.nl Martin Conrad, Vice President Components LKQ Europe (l.) en Nick van Kessel, CEO Rhenoy Group. Foto: LKQ

15

16

|

Beursduo RecyclingAKTIV & TiefbauLIVE: buitenterrein volgeboekt De RecyclingAKTIV & TiefbauLIVE die van 27 tot en met 29 april in Karlsruhe worden gehouden, kunnen rekening op veel belangstelling. Het buitenterrein is inmiddels volgeboekt en er 230 exposanten uit beide sectoren verwacht.

De recycling- en bouwsector komt samen als onderdeel van de dubbele vakbeurs RecyclingAKTIV & TiefbauLIVE (RATL) in het expositiecentrum van Karlsruhe en keert daarmee terug naar de reguliere cyclus van twee jaar. De combinatie van thema’s vormt de kern van de

vakbeurs, die is gepositioneerd als de showcase voor de twee sleutelsectoren in Duitsland. Op deze manier worden beide hoofdgebieden van het aanbod gelijkelijk bediend.

In totaal kunnen bezoekers zich verheugen op vijftien themashows met machine- en systeemtechnologieën uit de recyclingtechnologie, waarin de materiaalstromen hout en biomassa, schroot en metaal worden verwerkt. De positieve respons van de exposanten komt ook tot uiting in de volledige bezetting van het buitenterrein: het 90.000

vierkante meter grote buitenterrein, dat gedurende drie compacte beursdagen maatwerkoplossingen biedt voor bouw-, sloop- en recyclingbedrijven, is volledig bezet, aldus Olivia Hogenmüller, projectmanager bij RATL. LIVE DEMO’S VOOR METAALRECYCLERS

De demonstratiebeurs vindt voor de vierde keer plaats in het expositiecentrum van Karlsruhe. Dit op vier na grootste openluchtexpositieruimte van Duitsland biedt het thematisch unieke beursduo een ideale setting voor hoogwaardige livede-

monstraties. Er worden ongeveer 230 exposanten verwacht - waaronder Zeppelin, Kinshofer, Sany, Kiesel en Doppstadt. Ze presenteren hun bouwmachines, bouwmachines en recyclingsystemen in praktische procesreeksen - direct op de beursstand of op een van de vijf modelbouwplaatsen en actieterreinen.

De daar getoonde live demo’s in thematische showconcepten stellen het vakpubliek in staat producten direct te vergelijken en geven zo impulsen voor het verhogen van de efficiëntie in hun eigen bedrijf.

Om de eerder genoemde gelijkwaardigheid van de twee product-

segmenten te benadrukken en aan te tonen dat de twee sectoren bij elkaar horen, zal RATL zich voortaan met een gemeenschappelijk logo op de markt presenteren. ‘Ons nieuwe merkimago is het resultaat van de klantgerichte verdere ontwikkeling van de demonstratiebeurs. Een belangrijke aanzet voor deze stap was de positieve respons op de combinatie van onderwerpen: 70 procent van de bezoekers van de RATL 2022 gaf het gecomprimeerde overzicht van de twee hoofdthema’s - recycling en civiele techniek - als belangrijkste reden voor hun bezoek’, zegt Beate Frères, hoofd van de afdeling Eigen Tentoonstellingen. Ook het live demokarakter, dat RATL kenmerkt, werd verankerd als een stevige pijler in de nieuwe merkidentiteit.

Foto: beurscentrum van Karlsruhe

B R ANCHE AG EN DA

29 EN 30 MAART

27 TOT EN MET 29 APRIL

RECYCLING TECHNIK, MESSE DORTMUND

RECYCLINGAKTIV & TIEFBAULIVE, KARLSRUHE

Messe Dortmund staat op 29 en 30 maart 2023 weer in het teken van gieten, pompen en recyclen. Na hun debuut als trio wijzen de vakbeurzen Solids, Recycling-Technik en Pumps & Valves komend voorjaar opnieuw de weg naar een duurzamere toekomst.

Zowel bezoekers als exposanten profiteren van de synergieën van de drie beurzen, met name op het gebied van mechanische recycling, sortering en digitalisering.

De recycling- en bouwsector komt samen als onderdeel van de dubbele vakbeurs RecyclingAKTIV & TiefbauLIVE (RATL) in het expositiecentrum van Karlsruhe en keert daarmee terug naar de reguliere cyclus van twee jaar.

De combinatie van thema’s vormt de kern van de vakbeurs, die is gepositioneerd als de showcase voor de twee sleutelsectoren in Duitsland. Op deze manier worden beide hoofdgebieden van het aanbod gelijkelijk bediend.

In totaal kunnen bezoekers zich verheugen op vijftien themashows met machine- en systeemtechnologieën uit de recyclingtechnologie, waarin de materiaalstromen hout en biomassa, schroot en metaal worden verwerkt. De positieve respons van de exposanten komt ook tot uiting in de volledige bezetting van het buitenterrein: het 90.000 vierkante meter grote buitenterrein, dat gedurende drie compacte beursdagen maatwerkoplossingen biedt voor bouw-, sloop- en recyclingbedrijven, is volledig bezet.

21 – 23 NOVEMBER VAKBEURS RECYCLING, EVENEMENTENHAL GORINCHEM

Hét vakevent voor de afvalprofessional. De wereld van afval- en grondstoffenbeheerders is volop in beweging. De doelstellingen van bedrijven met grote afvalstromen en overheid worden ambitieuzer en de mogelijkheden voor betere en meer duurzame

recycling nemen alleen maar toe. Exposanten van Vakbeurs Recycling bieden oplossingen voor recyclingtechniek en afvalmanagement. Afvalprofessionals van onder meer recyclingbedrijven, bouw- en sloopbedrijven, gemeenten, overheid, industrie, afvalinzamelaars en bedrijven met grote afvalstromen vinden hier oplossingen op het gebied van inzameling, afvalmanagement en verwerken en sorteren van afval.

|

17

Recycling van roestvrijstaal bespaart broeikasgassen Recycling van roestvrijstaal wordt gezien als een haalbare optie voor duurzame CO2besparing bij de staalproductie, die wereldwijd groeit. Al in 2010 stelden onderzoekers van het Duitse Fraunhofer Umsicht, in opdracht van de Oryx Stainless Group, een besparingspotentieel vast van meer dan 4,5 t CO2 per ton mengsel. Meer recente berekeningen komen voor het referentiejaar 2021 zelfs uit op een besparing van ruim 6,7 t CO2-eq. per ton mengsel. De resultaten tonen aan dat de recycling van roestvrij staalschroot een groot potentieel heeft voor het verminderen van broeikasgassen.

Naarmate de vraag naar roestvrij staal blijft toenemen, wordt een verantwoord en efficiënt gebruik van onze hulpbronnen steeds belangrijker. Een mogelijkheid voor maakbedrijven om broeikasgassen te besparen, is om nieuw roestvast staal te produceren uit hoogwaardige secundaire grondstofmengsels in plaats van uit primaire grondstoffen. Met zogenaamde blending veredelen bedrijven de secundaire grondstoffen door verschillend gelegeerd roestvast staalschroot samen te brengen voor gebruik in elektrische staalfabrieken in het vlamboogproces volgens de technische specificatie. Voor een kleine mate kunnen ferrolegeringen worden gebruikt om de analyse te verfijnen.

GROTERE CO2-BESPARING NA BALANSUPDATE

In het project hebben de Umsicht-onderzoekers nu de broeikasgasbalans berekend van de recycling van roestvast staal door de Oryx Stainless Group op de locaties Dordrecht en Mülheim an der Ruhr - analoog aan de onderzoeksopzet van 2010 - voor het referentiejaar 2021. Uit de resultaten blijkt dat de CO2-besparing nog verder toeneemt ten opzichte van de

destijds gemaakte berekeningen.

Een overeenkomstig onderzoek voor de locatie in Thailand is gaande.

De totale besparing van de Oryx Stainless Group op de twee locaties bedraagt circa 3.015.000 t CO2-eq in 2021. – bijna een miljoen ton CO2-eq. meer dan in 2009 (2.026.000 t CO2-eq.).

Een reden is het relatief hogere uitgangsvolume. Ook de gemiddelde gewogen besparingen zijn toegenomen tot 6,7 t CO2eq/t blend in 2021. De resultaten laten ook met terugwerkende kracht grotere besparingen zien voor 2009.

‘Om de waarden zinvol en betrouwbaar te kunnen vergelijken met onze eerdere berekeningen, hebben we de gegevens voor 2009 opnieuw berekend met behulp van ons nieuwe model’, vertelt dr.-ing. Daniel Maga, groepsmanager voor duurzaamheidsbeoordeling bij Fraunhofer Umsicht. ‘Op de nieuwste datasets voor primaire staalproductie vertonen grondstoffen een hogere koolstofvoetafdruk en de huidige energiemix voor 2020 laat een lagere koolstofvoetafdruk zien.’

CONTINU ONTWIKKELEN

Voor de berekening berekenden de onderzoekers eerst de totale broeikasgasbesparing door de vervanging van primair materiaal in het vlamboogovenproces (EAF). In een tweede stap keken ze naar de hele Oryxprocesketen voor de locaties Mülheim en Dordrecht, van inzameling tot de vervaardiging van de afgewerkte mengsels en hun transport naar de klant. ‘De resultaten helpen ons om de voordelen van de productie van roestvrij staal uit mengsels te kwantificeren en te communiceren’, benadrukt Tobias Kämmer, Chief Executive Officer (CEO) van de Oryx Stainless Group.

‘De bevindingen vormen ook een basis voor politieke beslissingen en strategische planning.’

E ERSTE SCHEP IN DE GROND VOOR R ECUMO - GEBOUW

SCK in België gaat radioactief afval recycleren Het nucleaire onderzoekscentrum SCK in Mol is half februari gestart met de bouw van de Recumo-installatie. Daarin worden vanaf 2026 radioactieve restanten, afkomstig van de productie van medische radioisotopen, gezuiverd en omgezet in laagverrijkt uranium. 99% van die restanten zal worden gerecupereerd en kan dan worden gebruikt om nieuwe radio-isotopen te produceren. Een internationale primeur.

opnieuw ingezet kan worden. ‘We geven die radioactieve restanten met andere woorden een tweede leven. Ze worden opnieuw een herbruikbare grondstof: ze kunnen dienen als brandstof voor onderzoeksreactoren of als zogenaamde ‘targets’ voor de productie van radio-isotopen’, illustreert een trotse Peter Baeten, directeur-generaal van SCK CEN. Zo verzekert Recumo wereldwijd de bevoorradingszekerheid van medische radioisotopen.

land in Europa dat over zo’n unieke installatie zal beschikken’, vertelt Erich Kollegger (IRE).

Volgens de planning is de oplevering van de installatie voorzien voor 2025. Kort daarna zal SCK CEN de installatie in gebruik nemen en restanten beginnen zuiveren. Het zal zowel de huidige als toekomstige restanten verwerken, die bij de productie tot 2038 ontstaan. Die restanten zijn afkomstig van de site van IRE in Fleurus.

Voordat de eerste restanten hun zuiveringskuur krijgen, moet de installatie nog gebouwd worden.

In maart 2022 gaven de bevoegde instanties officieel groen licht. Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) verstrekte de oprichtings- en exploitatievergunning, het Vlaams Gewest de omgevingsvergunning. Nu – nog geen jaar later – ploegen beide projectpartners de eerste spade in de grond.

Recumo maakt voor het zuiveringsproces gebruik van spitstechnologie op het domein van radiochemie. Het is niet de eerste keer dat SCK CEN de techniek toepast. In de jaren ‘80 werd de techniek al op laboratoriumschaal uitgevoerd. Nu hebben IRE en SCK CEN de techniek verfijnd, geoptimaliseerd en op punt gesteld. ‘We zijn trots op onze medewerkers van 1988 en van nu. Anno 1988 hebben onze medewerkers het pad naar die techniek geëffend. Anno 2020 kunnen we ze op semi-industriële schaal toepassen’, besluit Peter Baeten (SCK CEN).

SPITSTECHNOLOGIE

De Recumo-installatie maakt van radioactieve restanten opnieuw een ‘herbruikbare grondstof’ Vanaf 2026 zal het nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN radioactieve restanten omzetten in laagverrijkt uranium en zuiveren in zijn gloednieuwe Recumo-installatie. Die restanten zijn afkomstig van het productieproces van medische radio-isotopen op de site van het Nationaal Instituut voor Radioelementen (IRE).

Het recyclen van RVS biedt een groot potentieel voor CO2-besparing bij de staalproductie. Foto: Birgit Brügmann/Oryx Stainless Group

nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN en het Nationaal Instituut voor Radio-elementen (IRE). Het gouden duo staat immers in voor een kwart van de wereldwijde productie van medische radio-isotopen. Dat zijn radioactieve deeltjes waarmee kankers, hartaandoeningen en andere ziekten opgespoord en/ of behandeld kunnen worden. 'We produceren intussen meer dan vijftig jaar en betekenen dus al vijf decennia een wereld van verschil voor miljoe-

België behoort tot de wereldtop in het domein van nucleaire geneeskunde. En dat heeft het te danken aan het

nen patiënten. Om die maatschappelijke rol te kunnen blijven vervullen, moest er een structurele oplossing komen voor de radioactieve restanten die na het productieproces overblijven’, aldus Erich Kollegger, CEO van IRE. Met het Recumo-project kwam eind 2018 die structurele oplossing uit de bus.

CIRCULAIRE ECONOMIE

Concreet zal het nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN de radioactieve restanten omzetten in laagverrijkt uranium en zuiveren. Doel is om daaruit uranium te recupereren, opdat het hoogwaardige materiaal

EUROPESE PRIMEUR

‘We zijn getuige van een historisch moment voor IRE, SCK CEN en België. We zijn het enige

18

|

Z UYD P ERRON C IRCULAIR W EERT OFFICIEEL GEOPEND DOOR STAATSSECRETARIS V IVIANNE H EIJNEN

‘Recycling grondstoffen essentieel voor toekomst’ Met een ruk aan een antieke noodrem heeft staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat de officiële opening verricht van Zuyd Perron Circulair Weert. Dat gebeurde tijdens de Week van de Circulaire Economie.

SAMENWERKING

Het initiatief voor dit living lab is ingegeven vanuit de overtuiging dat samenwerking tussen onderwijs,

overheid, ondernemers én publiek essentieel is om daadwerkelijk de overstap naar een circulaire economie te maken. Zuyd Perron Circulair Weert sluit dan ook aan op de Sustainable Development Goal nummer 12 van de Verenigde Naties: Verantwoorde consumptie en productie. ‘Door samen te leren, inspireren en exposeren gaan we de boel aanjagen, want iedereen mag dan wel gehoord hebben over circulariteit, concreet staat het allemaal nog in de kinderschoenen.

Wij zetten het op de rails en duwen de trein op gang’, aldus dr. Daniëlle Twardy, senior onderzoeker circulaire economie bij Zuyd Hogeschool en initiatiefnemer van Zuyd Perron Circulair Weert.

CIRCULAIRE BEDRIJVIGHEID

Gelegen tussen de innovatiehubs Brainport in Eindhoven en Brightlands Chemelot Campus

De openingshandeling benadrukt de urgentie om de verspillingmaatschappij achter ons te laten en de weg naar een circulaire samenleving verder in te slaan. Het circulaire living lab is een initiatief van het lectoraat Innovatief Ondernemen van Zuyd Hogeschool in samenwerking met NS en gemeente Weert. Onder het motto Samen zetten we de circulaire economie op de rails, werken ondernemers, studenten, overheden en docent-onderzoekers er samen aan circulaire oplossingen en innovaties. Zuyd Perron Circulair Weert is gevestigd in een voormalige wachtruimte op het monumentale NS-station in Weert.

in Geleen, kunnen reizigers en andere bezoekers er ervaren wat circulariteit inhoudt. Zo worden er workshops en voorlichting gegeven, en kunnen bedrijven, gemeenten, designers en studenten er projecten

uitvoeren, vergaderen of producten tentoonstellen. Als het maar op circulair gebied is. In het living lab zullen ook wisselende, circulaire kunstexposities plaatsvinden.

Studenten Fine Arts and Design van het Maastricht Institute of Arts van Zuyd bijten het spits af met werk van gerecyclede materialen.

Daarmee laten ze zien dat circulariteit niet een puur technisch verhaal is. Bovendien is het zo dat ontwerpen een belangrijke rol speelt bij het ontwikkelen van producten uit afgedankt materiaal. Ook NS en gemeente Weert zullen in het lab aan de hand van concrete voorbeelden laten zien wat circulariteit is.

VOLLEDIG CIRCULAIR

‘Als we de aarde leefbaar achter willen laten voor de generaties na ons, moeten we echt anders gaan denken én handelen’, stelt staatssecretaris Heijnen. ‘In Nederland werken

we toe naar een volledig circulaire economie in 2050. Dat wil zeggen een economie die grondstoffen blijft hergebruiken en nagenoeg zonder afval. Daar moeten we nu al vol mee aan de bak. In Weert heb ik met eigen ogen gezien wat voor mooie dingen er al gebeuren met gerecyclede materialen. Ik nodig iedereen uit om hier inspiratie op te komen doen, want de weg naar een volledig circulaire economie moeten we allemaal samen bewandelen.’

AANSLUITING OP BELEID

‘Aandacht voor duurzaamheid en circulariteit is een van de speerpunten in ons coalitieprogramma’, zegt Martijn van den Heuvel, wethouder Economische Zaken van Weert. ‘We zijn blij dat het living lab in onze stad komt, op deze unieke en drukke locatie. We willen van dit lab dan ook een succes maken, waarna het misschien wel uitgerold wordt naar andere plekken in Nederland.” Ook NS is verheugd met de vestiging van Zuyd Perron Circulair Weert op haar station. ‘De doelstellingen en activiteiten van Zuyd sluiten perfect aan bij onze circulaire ambities. Niet iedereen weet dat, maar NS is een koploper op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Vanaf 2030 kopen we enkel nog circulair in en samen met ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat streven wij naar afvalvrije stations in 2040’, aldus Magdalena Piotrowska, regiodirecteur Zuid bij NS. Zuyd Perron Circulair Weert is gevestigd op station Weert (perron 3A), Stationsplein 14, 6001 CH Weert.

|

CO L UM N

In de afvalberg schuilt een heilige graal De hoeveelheid afval blijft aanzienlijk. Het roept op elk niveau in onze samenleving allerlei vraagstukken op. Op het niveau van huishoudens willen we verspilling tegengaan en zitten we ook met afvalscheidingsdillema’s.

Mag het theezakje bij het gft-afval en wat doen we met de koffiecupjes en -pads? Op bedrijfsniveau gaat het meer over duurzamere afvalstromen en nieuwe circulaire bedrijfsmodellen. Dus efficient – en het liefst ook rendabel – afvalmanagement door recyclen, upcyclen en/of downcyclen. Op nationaal niveau wordt het strategischer.

toegenomen. Het betreft hier de bulk van de afvalstromen uit de delfstoffenwinning, de totale industrie en van bedrijven in de energievoorziening en in de watersector. Circa de helft van het afval uit deze sectoren betreft mineralen, steenachtig afval, maar ook dierlijk en plantaardig afval.

Het opvallende is dat net zoals bij de huishoudens, ook in het bedrijfsleven het aantal kilo’s afval per bedrijf actief in de betreffende sectoren tussen 2000 en 2020 met 26% sterk is afgenomen. Dit is echter nog zonder de afvalstromen uit de bouw-, transport- en dienstensector, maar ook zonder het afval uit de horeca en retail.

Van der Spek Vianen, uw betrouwbare partner in op- en overslag, verkleinen, zeven, breken, wassen en scheiden van uw producten.

de grondstofrijke landen met moeilijk te dichten gaten in de begroting. Dit soort trends brengt echter automatisch ook een stuk extra onzekerheid mee in de toeleverketen van veel bedrijven.

Vooral voor die bedrijven die sterk afhankelijk zijn van de grondstoffen in hun productieproces. Dan wordt serieuzer nadenken over duurzamere afvalstromen en nieuwe circulaire bedrijfsmodellen bijna vanzelfsprekend.

AFVALTRENDS BIJ HUISHOUDENS EN BEDRIJVEN

‘WASTE NOT, WANT NOT’

De groei van het afval van huishoudens is gelukkig binnen de perken gebleven. Zo nam bijvoorbeeld de hoeveelheid huishoudelijk afval met slechts 2% toe in de periode van 2000 tot en met 2020.

De groei werd vooral gerealiseerd door de toename van textiel, GFT, glas en klein chemisch afval.

Het restafval daalde zelfs met 24%. Tijdens de eerste Coronalockdowns in 2020 heerste er in Nederland een opruimwoede, aangezien de hoeveelheid grof huishoudelijk afval in dat jaar abrupt met 12% toenam. Omdat het aantal huishoudens in dezelfde periode met 17% veel sterker toenam dan de afvalberg, is er per huishouden sinds 2000 veel minder afval geproduceerd.

Het bedrijfsafval is in de periode 2000 tot en met 2020 met 18%

Elke afvalstroom kan in potentie een grondstof opleveren. Het maakt niet uit of het huishoudelijk afval of bedrijfsafval betreft.

Een bekend feit is in ieder geval dat grondstoffen schaarser worden. Ze worden dus alleen maar waardevoller en ook steeds strategischer. Daarmee zijn er vanuit milieu-, economisch en protectionistisch oogpunt voldoende redenen om er vanuit te gaan dat ook de komende jaren sturing vanuit overheden gaat toenemen.

De recente spurt in de prijzen van veel grondstoffen kan zomaar voor meer zogenoemd resource nationalism (ofwel grondstofnationalisme) van de grondstofrijke landen zorgen. De hoge prijzen maken de grondstoffen immers een stuk waardevoller en dat is een gunstige ontwikkeling voor

Wat betreft internationale afvalstromen (waaronder vlees, papier, textiel, rubber, kunststof, metaal e.d.) hebben we een positieve handelsbalans. We exporten meer afval dan dat we importeren. De uitvoer van afval is in 2021 met 42% toegenomen en vorig jaar (tot en met oktober) met 10% op jaarbasis gestegen. Metaalschroot is hierin verreweg het belangrijkste exportproduct. En dat is jammer, want juist deze secundaire metalen winnen aan belang in de energietransitie. Metaalschroot wordt daarmee op den duur een kritieke grondstof die we hard nodig hebben voor al onze koolstofarme ambities. Het vergt een blijvende kritische blik op de afvalstromen.

Casper Burgering

Afvalverwerking en recycling spelen een belangrijke rol in de energietransitie en de duurzaamheidsopgave waar we in Nederland voor staan. Centrale vraag was dan ook hoe we er samen voor zorgen dat deze bedrijven verzekerbaar blijven. In groepjes is gesproken over

preventieve maatregelen, wet- en regelgeving en de opbouw van (incident) data en kennis. Door de enorme hoeveelheid processen, producten en bedrijven ontbreekt vaak het zicht op een oplossing en wordt er onvoldoende geleerd van incidenten. De afval- en recyclingbranche moet verder toewerken naar meer continue systemen van controle, (incident) rapportage en verbetering, zodat brandrisico’s beter beheersbaar zijn en de verzekerbaarheid toeneemt. Aan de andere kant moeten adviseurs en verzekeraars vanuit het grote aantal verschillende soorten bedrijven in deze branche ieder risico zoveel mogelijk individueel beoordelen en hiervoor verzekeringsoplossingen bieden.

VERVOLGTRAJECT

Aan de hand van de ideeën die tijdens de gesprekken naar voren kwamen, zijn verschillende vervolgtrajecten

RI

JG

K

Het verwerken van afval loopt via een lange en complexe keten waarbij veel mis kan gaan. Onder andere omdat er steeds meer brandgevaarlijke materialen in het afval belanden, zoals lithiumion batterijen, ontstaan er meer branden en grotere schades. Op initiatief van het Verbond van Verzekeraard hebben branches en bedrijven in de afvalverwerking en recycling, verzekeringsadviseurs en verzekeraars met elkaar gesproken over de (nieuwe) brandrisico’s in deze sector en de verzekerbaarheid ervan.

VER

Verbond van Verzekeraars start gesprekken over afvalverwerking duurzaam verzekeren

OLLEDI G KV O

EKTRISCH EL

O

Casper Burgering is senior econoom Industriële Metalen bij ABN Amro. Deze column heeft op 23 januari in de Financiele Telegraaf gestaan. Foto: Hannie Verhoeven.

BAAR

RECYCLING afgesproken: zoals het ontwikkelen van een risicomodel (inventarisatie van risico’s met bijpassende beheersmaatregelen), een ‘brandladder’ (een instrument om het niveau van risicobewustzijn van onderneming te meten) en een incidentendatabase met (bijna) incidenten om van te leren.

Daarnaast is het volgens het verbond van Verzekeraars van belang een maatschappelijk debat te starten over het terugdringen van de lithium-ion batterijen in de afvalstroom. Het zijn

lichtgewicht batterijen in bijvoorbeeld elektrische fietsen, auto’s, smartphones, tablets, laptops, wenskaarten, speelgoed en hoverboards. Ze worden dagelijks door miljoenen mensen gebruikt. In dit type batterij zit in verhouding veel meer energie dan in een standaard penlite batterij. Volgens Brandweer Nederland heeft ieder huishouden gemiddeld wel 125 van deze batterijen. Deze komen in de afvalstroom terecht waar ze niet horen en gevaar opleveren.

WWW.VANDERSPEK.NL

HEEFT U NOG BONNENBOEKJES NODIG, OF KAN UW HUISSTIJL EEN VERFRISSING GEBRUIKEN ?

Wij kunnen bonnenboekjes, enveloppen, visitekaartjes, brief- en factuurpapier en nog veel meer voor u verzorgen Voor meer informatie: wilfred@addictivemedia.nl

19

20

|

Collectief project metaalconvenant pakt OSH-risico’s aan in Bolivia en Peru Het IMVO-convenant voor de metaalsector start een collectief project om schendingen van arbeidsrechten en risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid aan te pakken in de mijnbouw in Bolivia en Peru. Projectleider CNV Internationaal werkt hierin samen met Tata Steel Nederland en Wuppermann Staal Nederland. Het project heeft een looptijd van twee jaar.

Het collectieve project ‘Improving Occupational Health & Safety @ work in Andean mines’ wil specifieke risico’s in de metaalketen in kaart brengen en adresseren, zoals ongevallen, verwondingen, werkgerelateerde ziekten, permanente arbeidsongeschiktheid/handicaps, blootstelling aan gevaarlijke chemicaliën en sterftecijfers onder de werknemers. Het project bestaat

uit twee fases. In fase 1 staat de impactbeoordeling centraal: welke MVO-risico’s zijn er in de keten?

Wat zijn de onderliggende oorzaken? Hoe staan de betrokken bedrijven onderling in contact met elkaar? Doel van fase 2 is de due diligence-maatregelen die de MVOrisico’s aanpakken, structureel in te bedden bij de aangesloten bedrijven.

RISICOGEBIED

Latijns-Amerika is binnen het metaalconvenant geïdentificeerd als één van de gebieden op de wereld waar meerdere bedrijven risico’s zien.“Met dit project hopen we 10.000 werknemers in de metaalketen te bereiken. We krijgen daarbij hulp van verschillende vakbondspartners en landenvertegenwoordigers in Latijns-Amerika met wie ons lokale team nauw samenwerkt,” zegt Maurice van Beers, Strategic Policy Lead & Regional Coordinator Latin America bij CNV Internationaal.

TRANSPARANTIE

Het collectieve project wil ook de transparantie in de metaalketen vergroten. Smelterijen en handelaren maken het namelijk lastig de keten te doorgronden. Raffinaderijen en smelters verzamelen metalen van verschillende leveranciers. Hier-

door is het onmogelijk de herkomst te herleiden voor een downstreamgebruiker. Peter Suasso de Lima de Prado, Head of Sustainability Office bij Tata Steel Nederland: ‘Bolivia en Peru horen wereldwijd tot de grootste producenten van koper, zink, zilver, tin, molybdeen en lood.

Wij zijn in onze keten indirect met deze landen verbonden en willen onze risico’s beter in kaart brengen en begrijpen.’

LEREN VAN ERVARINGEN

Ondanks dat het project plaatsvindt in landen met een specifieke context, hebben de projectpartners de verwachting dat de geleerde lessen toe te passen zijn op een grote schaal in de metaalketen. ‘De inzichten die we met dit project krijgen en de methodologieën die we hiervoor ontwikkelen, zijn niet alleen waardevol voor ons en voor onze leveranciers. Ook andere bedrijven uit het convenant kunnen ervan leren’, aldus Karsten Pronk, Managing Director bij Wuppermann Staal Nederland.

Het project wordt financieel mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Fonds Verantwoord Ondernemen.

Foto: Shutterstock

GEKNIPT EN GRANULEREND

Van Pelt Recycling verwerker voor Stichting OPEN Pelt Recycling heeft zich als verwerker aangesloten bij Stichting OPEN. Deze stichting heeft als doel om de groeiende hoeveelheid e-waste in Nederland circulair te maken.

‘Als recycler van elektronica dragen we natuurlijk graag ons steentje bij aan dit doel’, vertelt Jan-Willem Dekker namens het

ren gaan van kostbare (edel) metalen. Wij geloven dat de stimuleringsregeling er aan bij gaat dragen om een veel hoger recyclingpercentage te halen.

We merken dat er grote interesse is in de stimuleringsregeling binnen onze klantenkring.

Iedereen, klant of geen klant, kan ons benaderen om meer te weten te komen over de praktische kant van dit verhaal.’

VO LG EN S U W B UD GE T

bedrijf. ‘Van Pelt Recycling zet zich al jaren in voor een betere elektronica-recycling en daarom is de samenwerking met Stichting OPEN een logische stap: wij hebben alle benodigde expertise en mankracht immers al in huis. Samen werken we aan een circulaire economie!’

STIMULERINGSREGELING

Stichting OPEN maakt gebruik van een stimuleringsregeling om de inzameling van e-waste te bevorderen. ‘Onze grootste concurrent is altijd al de afvalbak/vuilverbranding geweest’, aldus Dekker. ‘Veel mensen en ook collega recyclers waren lang niet op de hoogte van de impact van het weggooien van elektronica, zoals het verlo-

W W W. R E C U P E R M A . B E

Dekker vervolgt: ‘De stimuleringsfee die Stichting OPEN uitkeert voor gescheiden ingezamelde fracties elektronica zien we bij Van Pelt Recycling echt los van de goede opbrengstprijzen die wel al betalen voor elektronica. We willen het doel dat Stichting OPEN heeft met deze regeling goed bewaken. Deze regeling is er niet voor commercieel gewin, maar om de inzameling en recycling van elektronica, en daarmee de terugwinning van waardevolle grondstoffen te bevorderen.’

Van Pelt Recycling informeert graag over de mogelijkheden voor toepassing van de stimuleringsregeling op jouw elektronicamateriaal!

|

S ENNEBOGEN ZOEKT SAMENWERKING MET MIDDELBARE SCHOOL

‘Schoolonderwijs praktijkgerichter maken’ Sennebogen is de officiële samenwerkingspartner van de Wackersdorf-middelbare school geworden. Het doel van de samenwerking tussen school en bedrijf is om de schoolopleiding meer praktijkgericht te maken. Dit betekent het bevorderen van het technische, commerciële en economische inzicht van jongeren, hen ondersteunen bij hun beroepskeuzeproces en interesse wekken voor technische kwesties en beroepen.

Grote machines, moderne technologie en een wereldwijd scala aan toepassingen - met kranen, verreikers en overslagmachines gemaakt

hebben ons ervan overtuigd dat we met Sennebogen de meer praktijkgerichte doorontwikkeling van onze school kunnen realiseren’,

Metaal Analyse DRAAGBARE XRF

van de sollicitatiemappen en oefeningen voor het sollicitatiegesprek, persoonlijke en materiële ondersteuning voor de ‘Technologie voor Kinderen’ en gemakkelijkere toegang tot studentenstages zijn slechts enkele voorbeelden die al stevig op de agenda staan.

KLAARSTOMEN

‘We zijn blij dat we kunnen helpen om studenten

SNEL, NAUWKEURIG EN ROBUUST Voor informatie of een vrijblijvende demonstratie:

in Straubing en Wackersdorf.

Sennebogen is een familiebedrijf en een van de meest innovatieve bedrijven in Oost-Beieren. ‘Onze regio is een goede technologielocatie en een kern voor innovaties. Daar moeten ook onze studenten van profiteren.

Met Sennebogen Maschinentechnik hebben we de perfecte samenwerkingspartner gevonden die zowel op technologisch als op het gebied van de kwaliteit van de opleiding voorop loopt’, zegt schoolhoofd Dominik Bauer, die met het premiumpartnerschap een verandering in het onderwijs naar grotere praktische oriëntatie.

PRAKTIJKGERICHTE DOORONTWIKKELING

‘De hoge kwaliteit van hun opleiding, de in-house mentorprogramma’s en de individuele begeleiding van de stagiairs binnen het bedrijf

vervolgt de directeur. Het project ‘Technologie voor kinderen’ is bedoeld om kinderen aan te moedigen om in een vroeg stadium manuele vaardigheden te leren. In dat kader gaven stagiaires en trainers van Sennebogen les aan de zesde klassers en lieten zien hoe je zaklampen moet solderen en bouwen.

SAMENWERKING

De samenwerkingsovereenkomst werd ondertekend door de directeur van Sennebogen Maschinentechnik in Wackersdorf, Alexander Scherer, rector Dominik Bauer en burgemeester Thomas Falter. Naast bedrijfsrondleidingen en lezingen op school, waar Sennebogen haar zeven commerciële en technische leerbanen presenteert, zijn er ook individueel georganiseerde acties: sollicitatietraining met het nakijken

enthousiast te maken voor technologie en ze klaar te stomen voor hun carrière.

Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten actief tegengaan en zo de toekomstige levensvatbaarheid van de regio waarborgen, is een taak die ons allemaal aangaat en waar we ons al geruime tijd voor inzetten. Dit soort samenwerkingen zijn een stap in de goede richting en een win-win-win situatie voor studenten, bedrijven en de regio in het algemeen’, benadrukt Sennebogendirecteur Alexander Scherer.

Het familiebedrijf met het hoofdkantoor in Straubing heeft op de locatie Wackersdorf ongeveer 45 stagiairs in dienst en leidt daar op tot mechatronicus, productiemonteur, constructiemonteur, snijmachine-operator, specialist voor magazijnlogistiek en klerk voor kantoorbeheer.

XTAC Analytical BV Industrieweg 74 2254 AE Voorschoten Tel: 071-5317874 www.xtac.nl

Krant of magazine drukken?

Wij zijn Voor al uw drukwerk en meer Telefoon 0515 - 43 21 40 e-mail info@addictivemedia.nl

21

22

|

Nuttige adressen ADVISERING

CONTAINERS

Active Professionals Afval en Milieu BV Tel: 0180 - 645234 www.active-professionals.nl Applus RTD Tel: 010 - 7166342 www.applusrtd.com Aspatec Holland bv Tel: 0172 - 474960 www.aspatec.nl Koenders & partners Tel: 0348 - 478050 www.koenders-partners.nl De Lange Milieuadvies Tel: 06 - 42333504 www.delange-milieuadvies.nl Ingenieursbureau Mol Tel: 0174-671515 www.ingenieursbureau-mol.nl Milon BV Tel: 073 - 5477253 www.milon.nl Oranjewoud Tel: 010-2351832 www.oranjewoud.nl PIPE Technical Projects Tel: 0162 - 571759 www.pipe-tp.com SCM Milieu bv Tel: 0475 - 311558 www.scm-adviesgroep.nl Westwoude Management Tel: 0348 - 684444 www.westwoude.nl

All-In Containers Tel: 0546-673674 www.allincontainers.nl Container Techniek Nederland bv Tel: 015 - 3612212 www.debruijngroep.nl Gemakbak Tel: 06-53379550 www.gemakbak.nl Lasbedrijf Alphen BV tel. 0348 - 420399 www.lasbedrijfalphen.nl Hoogendoorn Tel: 0172 - 415338 www.hccontainers.nl KTK Containers Tel: 0546-575400 www.ktk.nl MCB Milieu & Techniek Tel: 0165 - 555110 www.mcbmilieuentechniek.nl PW Container BV 0341-563820 www.pwcontainer.nl Roda Containers bv Tel: 0529 - 431794 www.roda.nl Translift Tel: 0321 - 386700 www.translift.nl VSU Tel: 030 - 2142050 www.vsu.nl

AFVAL SORTEREN

Avermann Nederland B.V. Tel: 06-11843223 Www.avermann.nl AUTODEMONTAGE

Joca Parts Tel: 045 - 5411480 www.jacoparts.nl AUTOMATISERING

ABP Dynamics B.V. (vh. AGP) Tel: 088 - 7077000 www.abpdynamics.nl AMCS Tel: 020-6005151 www.amcsgroup.com Con Systems V.O.F. Tel: 0546 - 569192 www.consystems.nl Compulaat Automatisering bv Tel: 0516 - 451038 www.compulaat.nl Endress + Hauser BV Tel: 035 - 6958611 www.nl.endress.com Master Engineering B.V. Tel: 026 - 4721319 www.masterengineering.nl Weighing & Inspection bvba Tel: +32 50710920 www.wibe.be BETAALSYSTEMEN

Cash Support BV Tel: 06 - 34596200 www.cashsupport.nl BEVESTIGINGSMATERIALEN

Bouwshop Bakker Tel. 046-4379567 bsbakker@live.nl BEURZEN

Evenementenhal Gorinchem/ Recycling 2013 Tel: 0183 - 680 680 www.evenementenhal.nl Van Ekeris Expo / Bauma / Ifat Tel: 023-5258500 www.vanekeris.com BIG BAGS

Adbulco Trading BV Tel: 023 - 5219681 www.adbulco.com Bigbagstore.nl Tel: 0527-614444 www.bigbagstore.nl P.W. Droog Big bags Tel. 0651075693 pwdroog@kpnmail.nl Indus Integrated Bulk Logistics BV Tel: 0318 - 627117 www.indus-bulklogistics.com MATEC massagoed techniek Tel: 033 - 4752653 www.matec.nl Portex-Holland BV Tel: 0341-563344 www.portex-holland.nl

DETECTIE

Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.busschers.nl Ceranex bv Tel: 0168 - 359500 www.ceranex.com Koreman & zn. Handelsonderneming BV Tel: 043 - 3624040 www.lkoreman.nl De Looper NDO & inspectieapparatuur bv Tel: 013 - 5054216 www.delooperndo.nl Weighing & Inspection bvba Tel: +32 50710920 www.wibe.be EDELMETALEN

Franke Edelmetalen 0346-563165 www.franke-edelmetaal.nl JACOMIJ METALEN B.V. Tel: 0343-57 47 14 www.jacomij.com Prakken Edelmetaal (PEEM B.V.) Tel: 0561–689290 www.prakkenedelmetaal.nl ELEKTRONICA

JACOMIJ ELECTRONICS RECYCLING B.V. Tel: 0343-57 47 14 www.jacomij.com GEHARD STAAL

Abraservice Nederland Tel: 0299-792003 www.nederland.abraservice.com Ruuki Benelux BV Tel: 0546-578535 www.ruukki.nl GRIJPERS

ARVI v.o.f. Technische Handelsonderneming en Consulting Tel: 0114 - 312826 www.arvi-demolitiontools.com Bakker Hydraulic Products Tel: 0481 – 374757 www.bakker-hydraulic.com Beco Grabs Tel: 0347-323100 www.beco-vianen.nl Dehaco BV Tel: 0252 - 4179Z0 www.dehaco.nl MATECH BV Tel: 0492 - 477488 www.matech.nl Rigter Handelsonderneming Kinshofer Nederland Tel: 035 - 5310628 www.kinshofer.nl Rotar International BV Tel: 038-3855471 www.rotar.nl SAES International B.V. Tel. +31 (0)495 561929 www.demolitiontools.eu TGS Grabs Tel: 036-5328822 www.tgs-grabs.nl

TTN Ederveen BV Tel: 0318 - 573783 www.ttnederveen.nl Van den Heuvel Werkendam Tel: 0183-502655 www.vdheuvelwerkendam.nl Van der Spek Vianen B.V. (Fuchs) Tel: 0347 - 362666 www.vanderspek.nl Verhoeven Grondverzetmachines BV Tel: 0495 - 596666 www.verhoevenbv.com Wynmalen & Hausmann BV (Liebherr) Tel: 026 - 4790579 www.wynmalenhausmann.nl HAAKARMSYSTEMEN

Bevako B.V. Tel: 015-3640518 www.bevako.nl Palfinger Nederland Tel: 071-5459100 www.palfingernederland.nl VDL Containersystemen Tel: 0497 - 387050 www.vdlcontainersystemen.nl Wynmalen & Hausmann BV (Liebherr) Tel: 026 - 4790579 www.wynmalenhausmann.nl

Wilt u uw bedrijfsgegevens ook in deze lijst? Stuur dan een e-mail naar redactie@schrootkrant.nl.

Deze lijst is met de grootste zorg samengesteld. Heeft u toch wijzigingen of aanvullingen, laat het ons weten.

Kuiken BV (Sennebogen) Tel: 0527 636500 www.kuiken.nl Palfinger Nederland Tel: 071-5459100 www.palfingernederland.nl Van der Spek Vianen B.V. (Fuchs) Tel: 0347 - 362666 www.vanderspek.nl Wynmalen & Hausmann BV (Liebherr) Tel: 026 - 4790579 www.wynmalenhausmann.nl KUNSTSTOF PALLETBOXEN

Dolav Benelux Tel: 040-2350255 www.dolav.nl Totalplast B.V. Tel: 0478 514750 www.totalplast.nl LAAD-EN LOSSYTEMEN

Spiro bv Tel: 0591 624889 www.spiro.nl MAGNETEN

Bouwshop Bakker Tel. 046-4379567 bsbakker@live.nl

Bakker Magnetics BV Tel: 040 - 2678678 www.bakkermagnetics.nl Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.busschers.nl Ceranex bv Tel: 0168 - 359500 www.ceranex.com Goudsmit Magnetic Systems BV Tel: 040 - 2213283 www.goudsmitmagnets.com Jager Meng- en Recyclingtechniek Tel: 0341 - 424533 www.jager-mrt.nl Jöst Nederland Tel: 0229 - 296922 www.joest.nl Koreman & zn. Handelsonderneming BV Tel: 043 - 3624040 www.lkoreman.nl KW Supply bv Tel: 010 - 4291380 www.kwsupply.com MultiNET International bv.

Tel: 0161 - 227226 www.multinet.nl TBK Equipment - TBK Group Tel: 0318 - 745740 www.tbkgroup.com TTCO bvba Tel: +32 487 716302 www.ttco.be

KABELPELMACHINES

METAALANALYSE

HANDMATIGE DEMONTAGE

Hameland Tel: 0544-395800 www.hameland.nl HEFTRUCKS

Cascade B.V. Tel: 036-5492905 www.cascorp.com J. Helmond Heftrucks Tel: 0345-511188 www.helmond-heftrucks.nl Jungheinrich Nederland BV Tel. 0172 44 67 89 www.jungheinrich.nl MotracLinde Tel: 088-7377800 www.motraclinde.nl Vorktrucks Holland Tel: 0528-271919 www.vorktrucks.nl ZHE Trading BV Tel: 0168-467467 www.zhe.nl HIJSBANDEN EN RONDSTROPPEN

Bronneberg Tel: 0492 - 59900 www.bronneberg.nl Cela Machinerie Tel: 06 26883118 www.cela-machinerie.nl MATECH BV Tel: 0492 - 477488 www.matech.nl S.G. Handel & Dienstverlening Tel: 06 522 33 831 www.sghandel-dienstverlening.nl Recuperma BVBA Tel: 0032-11552010 www.recuperma.be KABELS

Interrec B.V. Tel: 0492-554199 www.vanhoutgroup.com KATALYSATOREN

RKR Recycling Tel: 038-4605589 www.rkrrecycling.nl JACOMIJ METALEN B.V. Tel: 0343-57 47 14 www.jacomij.com (OVERSLAG)KRANEN

Bevako B.V. Tel: 015-3640518 www.bevako.nl AKS Lifting Equipment Tel: 0525-651834 www.aksbv.com E-Crane International Europe Tel: 0165 - 320100 www.ecrane.eu Hans van Driel (Atlas) Tel: 0344-611444 www.hansvandriel.nl

Bronneberg Tel: 0492 - 591900 www.bronneberg.nl Cela Machinerie Tel: 06 26883118 www.cela-machinerie.nl M.C. TEC BV Tel: 0183-445050 www.mctec.nl MATECH BV Tel: 0492 - 477488 www.matech.nl VM ViSion XRF-LIBS-OES Tel. 032 37893602 www.vm-vision.eu XTAC Analytic Tel: 071 - 5317874 www.xtac.nl METAALPRIJZEN

Metal radar bv Tel: 054 - 1769000 www.metalradar.com ORGANISATIES

Abva Kabo FNV Tel: 079 - 3536161 www.abvakabo.nl ARN Tel: 0346 - 728 220 www.arn.nl Federatie Herwinning Grondstoffen (FHG) Tel: 070 - 3123923 www.fhg-recycling.nl Metaal Recycling Federatie (MRF) Tel: 070 - 3624610 www.mrf.nl MKB Nederland Tel: 015 - 2191212 www.mkb.nl Stiba Tel: 0252 - 265290 www.stiba.nl

Stichting ICT Milieu Tel: 0348 - 493640 www.ictmilieu.nl Stichting Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA) Tel: 088 - 6025969 www.lma.nl Stichting OPEN 079 – 7600 685 www.stichting-open.org

Oil Support Nederland Tel: 0545 - 274177 www.oilsupport.nl SAES International B.V. Tel. +31 (0)495 561929 www.demolitiontools.eu Wynmalen & Hausmann BV (Liebherr) Tel: 026 - 4790579 www.wynmalenhausmann.nl

TRANSPORT EN LOGISTIEK

SCHAREN/SNIJMACHINES

Nederland (deelmarkt Afvalstoffentransport) Tel: 079 - 3636149 www.tln.nl Vereniging Milieudefensie Tel: 020 - 5507300 www.milieudefensie.nl PERSEN

BOA Recycling Equipment B.V. Tel: 053 - 4300300 www.boarecycling.nl Bronneberg Tel: 0492 - 591900 www.bronneberg.nl Bulkid Tel: 0032-56715385 www.bulkid.be Machinefabriek van de Weert Helmond bv Tel: 0492 - 549455 www.vandeweert.nl Technischbureau D. van de Breuk Tel: 017 2492445 www.debreukbv.nl Recuperma BVBA Tel: 0032-11552010 www.recuperma.be Valvan Baling systems nv Tel. +32(0)56 - 521380 www.valvan.com ZDAS a.s.

Tel: 0042 - 56664212 www.zdas.cz REPARATIE

BePe Contruction Tel: 040-2624427 www.bepecontruction.nl Bevako B.V. Tel: 015-3640518 www.bevako.nl Ditoil Tel: 040-2123324 www.ditoil.nl Hoogendoorn Containerbouw V.O.F Tel: 017 - 2415338 www.hccontainers.nl Van Kemenade Techniek Tel: 06 - 22941979 www.vankemtech.nl RST Tiel Tel: 0344 - 614683 www.rst-tiel.nl RSO Techno BV Tel: 0318-639303 www.rsotechno.nl SAES International B.V. Tel. +31 (0)495 561929 www.demolitiontools.eu Troost Machinehandel BV Tel: 0186 - 651060 www.troostbv.com TTN Ederveen BV Tel: 0318 - 573783 www.ttnederveen.nl Wynmalen & Hausmann BV (Liebherr) Tel: 026 - 4790579 www.wynmalenhausmann.nl REVISIE

ARVI v.o.f. Technische Handelsonderneming en Consulting Tel: 0114 - 312826 www.arvi-demolitiontools.com BePe Contruction Tel: 040-2624427 www.bepecontruction.nl BGS Gearservice Tel: 0342 – 820 212 www.gearboxservices.nl BOA Recycling Equipment B.V. Tel: 053 - 4300300 www.boarecycling.nl Eskens Benelux BV Tel: 0172 - 430181 www.eskens.com Lommers Machinery Parts 088-4567950 www.lmp-parts.nl

ARVI v.o.f. Technische Handelsonderneming en Consulting Tel: 0114 - 312826 www.arvi-demolitiontools.com Bronneberg Tel: 0492 - 591900 www.bronneberg.nl Bulkid Tel: 0032-56715385 www.bulkid.be Cela Machinerie Tel: 06 26883118 www.cela-machinerie.nl Dehaco BV Tel: 0252 - 417950 www.dehaco.nl Demarec Tel: 0485 442300 www.demarec.com Diacarb BV Tel: 010 - 4599945 www.diacarb.nl Dynastart Tools Tel: 0342 - 473991 www.dynastarttools.nl Holmatro Industrial Equipment Tel: 0162 - 751500 www.holmatro.com MATECH BV Tel: 0492 - 477488 www.matech.nl Metso Minerals BV (Lindemann) Tel: 078-6186888 www.metsominerals.nl Oil Support Nederland Tel: 0545 - 274177 www.oilsupport.nl Recuperma BVBA Tel: 0032-11552010 www.recuperma.be Rigter Handelsonderneming - Kinshofer Nederland Tel: 035 - 5310628 www.kinshofer.nl Rotar International BV Tel: 038-3855471 www.rotar.nl SAES International B.V. Tel. +31 (0)495 561929 www.demolitiontools.eu S.G. Handel & Dienstverlening Tel: 06 522 33 831 www.sghandel-dienstverlening.nl Verachtert Nederland B.V. Tel: 073 - 6404111 www.veraned.nl Verhoeven Grondverzetmachines BV Tel: 0495 - 596666 www.verhoevenbv.com ZDAS a.s.

Tel: 0042 - 566642124 www.zdas.cz SHREDDERS

ABT Afvalbewerkingstechniek BV Tel: 074 - 2919161 www.afvalbewerkingstechniek.nl Balemaster Europe BV Tel: 045 - 5244343 www.balemaster.nl BOA Recycling Equipment B.V. Tel: 053 - 4300300 www.boarecycling.nl Bomiltech Recycling Systems Tel: 026 - 3218850 www.bomiltech.com Bronneberg Tel: 0492 - 591900 www.bronneberg.nl Cela Machinerie Tel: 06 26883118 www.cela-machinerie.nl Dinnissen BV Tel: 077 - 4673555 www.dinnissen.nl Herwijnen Machinery B.V. Tel. +31 654320147 www.pronar-recycling.nl

|

Jager Meng- en Recyclingtechniek Tel: 0341 - 424533 www.jager-mrt.nl Kuiken BV (Arjes shredders) Tel: 0527-636500 www.kuiken.nl KTK BV Tel: 0546 - 575400 www.ktk.nl Lumago BV Tel: 0547-275062 www.lumago.nl MATECH BV Tel: 0492 - 477488 www.matech.nl Mutsaerts International Tel: 073 - 7370152 www.mutsaerts.eu NRT Nido Recyclingtechniek Tel: 0548-374900 www.nrt.nl Recuperma BVBA Tel: 0032-11552010 www.recuperma.be RENTEC NV - Recycling Technology Tel: +32 51 46 75 51 www.rentec.be RSS Recycling Shredders & Solutions Tel: 06-17148677 www.recyclingshredders.eu Ruukki Benelux bv Tel: 0546 - 578535 www.ruukki-providerofsolutions.com S.G. Handel & Dienstverlening Tel: 06 522 33 831 www.sghandel-dienstverlening.nl Stoevelaar Recycling BV (T) +31 (0)529 40 81 70 www.stoevelaar-machinery.nl TraMat BV Tel: 0183 - 565333 www.tramat.nl TSKN, recyclingsapparatuur voor hout, kunststoffen, etc.

Tel: 0511 - 450956 www.tskn.nl Valvan Baling Systems NV Tel: +32 (0)56 521 590 www.valvan.com Veco Vos B.V. Tel: 035 - 5384545 www.vecoplan.nl Vermeer Benelux - `s-Heer Arendskerke Tel: 0113 - 224141 www.vermeer-benelux.com Vink Aannemingsmaatschappij bv Tel: 0342 - 406406 www.vink.nl SMEERMIDDELEN

HL Eco Services Tel: 0548-612926 www.hlecoservices.nl SOFTWARE

ABP Dynamics Tel: 088 - 7077000 www.abpdynamics.nl AMCS Tel: 020-6005151 www.amcsgroup.com NewTon Software Nederland BV Tel: 0546-569192 www.newtonsoftware.nl Pieter Bas Automatisering Tel: 024 - 3585820 www.pieterbas.nl Recy Systems AG Tel: 0049-893271540 www.recy-systems.com SORTEERINSTALLATIES

BOA Recycling Equipment B.V. Tel: 053 - 4300300 www.boarecycling.nl graaf Recycling Solutions Tel: 0596 - 654333 www.graaf.com Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.bussche/rs.nl Cela Machinerie Tel: 06 26883118 www.cela-machinerie.nl Ceranex bv Tel: 0168 - 359 500 www.ceranex.com Van Dommele Engineering nv Tel: +32 56 411 094 www.vandommele.be Duim techniek Tel: 0318 - 529638 www.duimtechniek.nl

Eskens Benelux BV Tel: 0172 - 430181 www.eskens.com Gems Waste Technology BV Tel: 0575 - 557177 www.gemswt.com Jager Meng- en Recyclingtechniek Tel: 0341 - 424533 www.jager-mrt.nl Jöst Nederland Tel: 0229 - 296922 www.joest.com Koreman & zn. Handelsonderneming BV Tel: 043 - 624040 www.lkoreman.nl KW Supply bv Tel: 010 - 4291380 www.kwsupply.com MATEC massagoed techniek Tel: 033 - 4752653 www.matec.nl MultiNET International bv.

Tel: 0161 - 227226 www.multinet.nl Mutsaerts International Tel: 073 - 7370152 www.mutsaerts.eu Nihot Recycling Technology B.V. Tel: 020 - 5822030 www.nihot.nl Redox Waste Recycling B.V. Tel: 0543 - 551364 www.redox-wasterecycling.nl ReSteel International BV Tel: 0184-435441 www.resteel.nl Sandvik Benelux BV Tel: 010 - 2080208 www.processsystems.sandvik.com SMO bvba Tel: +32 92199385 www.flexiever.be Stoevelaar Recycling BV (T) +31 (0)529 40 81 70 www.stoevelaar-machinery.nl TBK Equipment TBK Group Tel: 0318 - 745740 www.tbkgroup.com Tomra Sorting Tel: 040-2922622 www.bestsorting.com Veco Vos B.V. Tel: 035 - 5384545 www.vecoplan.nl STOFBEHEERSING

Atimo /Delfin vacuums (stofzuigers) Tel: +32 (0)9 - 2795551 www.atimo.be Aquaco bv Tel: 0481-377177 www.aquaco.nl BEEPRO BV Tel: 06-22935290 www.beepro-bv.com Dehaco Tel: 0252 - 417950 www.dehaco.nl Duim techniek Tel: 0318 - 529638 www.duimtechniek.nl Dust Control Partners (DCP)BV Tel: 0318 - 745741 www.dustcontrolpartners.com Elka Air Tel: 0252 - 245478 www.elka-air.nl Perrot Ede Tel: 0318 - 636738 www.perrot.nl MB Dustcontrol Tel: 071-5610096 www.nevelkanon.nl www.rb-demolition.com Mesys BV Tel: 0316 - 248744 www.mesys.nl RST Tel: 0344-614683 www.rst-tiel.nl TraMat BV Tel: 0183 - 565 333 www.TraMat.eu Transtech Ontstoffingstechniek Tel: 0182-379222 www.transtech.nl TBK Equipment - TBK Group Tel: 0318 - 745740 www.tbkgroup.com TTCO bvba Tel: +32 487 716302 www.ttco.be

Typhoon Luchttechniek Tel: 013 - 5905878 www.typhoon.nl VDL Industrial Products bv Tel: 040 - 292 55 80 www.vdlindustrialproducts.com WAM Holland Bulk Handling Equipment BV Tel: 0174 - 521988 www.wamholland.nl STRALINGSDETECTIE

Applus RTD Tel: 010 - 7166342 www.applusrtd.com Aquaco B.V. Tel: 0481 - 377177 www.aquaco.nl Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.busschers.nl Dehaco BV Tel: 0252 - 417950 www.dehaco.nl M.C. TEC BV Tel: 0183-445050 www.mctec.nl MB Dustcontrol BV Tel: 070 - 3907577 www.mb-rental.nl www.rb-demolition.com Mutsaerts International Tel: 073 - 7370152 www.mutsaerts.eu Pojecto Tel: 0320-257805 www.projecto.nl Promis Electro-Optics B.V. Tel: 024 - 6488688 www.gotopeo.com RAD/COMM Europe Tel: +32 14 - 750213 www.radcommeurope.com STRATEC Services Tel: 030 - 6369592 www.stratecservices.nl TERREININRICHTING

Cover - All Benelux Tel: 0252-621296 www.coverallbenelux.nl IJsselbeton Tel: 0313-631441 www.ijsselbetonblokken.nl Jansen Betonwaren Tel: 0499-462897 www.legioblock.com NV Betonagglomeraten Gubbels Tel: 0032-89657885 www.masterbloc.be RvB Infra Harderwijk BV Tel.nr. 088-7868590 www.rvbinfra.nl Systeem Loodsen Bouw BV Tel: 010-5190666 www.systeemloodsenbouw.nl TRANSPORTBANDEN/ONDERDELEN

Airconveyors International BV Tel: 0152 - 546129 www.airconveyors.nl Bevako B.V. Tel: 015-3640518 www.bevako.nl BOA Recycling Equipment B.V. Tel: 053 - 4300300 www.boarecycling.nl Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.busschers.nl Dust Control Partners (DCP)BV Tel: 0318 - 745741 www.dustcontrolpartners.com Geffen Products Tel: 0411 - 688571 www.geffenproducts.nl Van Gink Trading BV Tel: 0168 - 328030 www.nvangink.nl Jager Meng- en Recyclingtechniek Tel: 0341 - 424533 www.jager-mrt.nl Metso Minerals BV (Lindemann) Tel: 078-6186888 www.metsominerals.nl Noten BV Tel: 077 - 4759999 www.notentransportbanden.nl Promati sa/nv Tel: +32 10 - 848390 www.sgt-promati.com TBK Equipment - TBK Group Tel: 0318 - 745740 www.tbkgroup.com Tramat bv Tel: 0183 - 565333 www.tramat.eu

WEEGAPPARATUUR

TSN Tip Top Tel: 072 - 5764191 www.tsn.nl TTCO bvba Tel: +32 487 - 716302 www.ttco.be TRANSPORT (MATERIEEL)

Bas Kooy Transport Tel: 0187 - 603610 www.baskooy.nl Van Zuidwijk Transportmaterieel Tel: 0900-7436392 www.zuidwijkcarosserieen.nl Transport Benny Nauta BV Tel: 058-2531540 www.bennynauta.nl Faber Transport Tel: 0515-433240 www.fabertechniek.nl Jan Snel Tel: 0348-479080 www.jansneltransport.nl MTS Uitslag Tel: 0529-426601 Sandstra Transport Tel: 0515-569366 www.sandstratransport.nl Van der Wal Transport Tel: 0513-672020 www.vdwaltransport.nl Vrieswijk Transport Tel: 0518-471494 www.vrieswijkminnertsga.nl UITZENDBUREAU’S

Babo Dienstverlening Tel: 06-10904382 www.babodienstverlening.nl Interactief Tel: 010 - 447 90 64 www.interactief.com Van Koppen & Van Eijk Tel: 071 - 5280859 www.vkve.nl VLOEISTOFDICHT

RvB Vloeistofdicht Tel.nr. 088-7868590 www.rvbvloeistofdicht.nl VOLRUBBER BANDEN

CL Tyres Tel: 0032 - 89753443 www.cltyres.com

Busschers Staalwerken B.V. Tel: 053 - 8507770 www.busschers.nl BWT Weegtechniek Tel: 0411 - 677788 www.bwt-weegtechniek.nl Dennissen BV Tel: 077 - 4673555 www.dinnissen.nl Duim Techniek Tel: 0318 - 529638 www.duimtechniek.nl Eskens Benelux BV Tel: 0172 - 430181 www.eskens.com Jager Meng- en Recyclingtechniek Tel: 0341 - 424533 www.jager-mrt.nl De Jong Weegsystemen en Milieusystemen Tel: 074 - 2428694 www.dj.nl Jöst Nederland Tel: 0229 - 296922 www.joest.nl Master Engineering B.V. Tel: 026 - 4721319 www.masterengineering.nl Mettler-Toledo BV Tel: 0344 - 638363 www.mt.com Nijhuis Engineering Tel: 0321 - 313968 www.nijhuisengineering.nl Pfister Weegtechniek B.V. Tel: 0162 - 430450 www.pfisterweegtechniek.nl Precia-Molen Tel: 076 - 5242520 www.preciamolen.nl

De IJzerbak!

AANGEBODEN: Alle maten Thorup oliekappen. www.oliekappen.nl Tel: 0612 - 55 4000 E-mail: info@oliekappen.nl AANGEBONDEN: Big Bags gebruikt, nieuw, misdruk en restpartijen Handelsonderneming P. Droog Tel: 06 5107 5693 E-mail: pwdroog@kpnmail.nl

RST Tiel Tel: 0344 - 614683 www.rst-tiel.nl Senex Tel: +32 (0)56 32 06 68 Senex.be Smits & Co Weegbruggen BV Tel: 0575 - 561208 www.weegbruggen.nl TTCO bvba Tel: +32 487.71.63.02 Website: www.ttco.be AE Van de Vliet Weighing Systems Tel: +32 14- 422524 www.aeweighingsystems.be Weighing & Inspection bvba Tel: +32 50710920 www.wibe.be Welvaarts B.V. Tel: 073 - 6927927 www.welvaarts.com ZEEFMACHINES

Herwijnen Machinery B.V. Tel. +31 654320147 www.pronar-recycling.nl Huber Industrieletechniek Tel: 040 - 2041840 www.huber-industrie.nl Keestrack Tel: +32 89 - 515851 www.keestrack.com Stoevelaar Recycling BV (T) +31 (0)529 40 81 70 www.stoevelaar-machinery.nl A.Tuytel Handelsonderneming bv Tel: 0184 - 694947 www.athandel.nl Zeefverhuur.nl Tel: 0499 - 395418 www.zeefverhuur.nl

AANGEBODEN: Gloednieuwe & oer-Hollandse schrootbakken in verschillende maten en kleuren.

Bel met: PWContainer.nl AANGEBODEN EN GEZOCHT Onderdelen, inkoop en vrijwaring, sleepdienst Autosloperij De Boerenwagen 06-53953994 info@boerenwagen.nl AANGEBODEN: Betonblokken! www.vankalsbeekbeton.nl Tel: 085 2736066 www.debetronvrouw.nl

De IJzerbak

✃

Geef hier uw gratis korte advertentie op voor uitgave 03- 2023 Rubriek(en) (a.u.b. aankruisen). ■ Aangeboden ■ Gezocht

■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■ ■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■ ■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■ ■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■ ■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■ Bedrijfsnaam

23

: .......................................................................................................................................

Contactpersoon : .......................................................................................................................................

Adres

: .......................................................................................................................................

Postcode

: .......................................................................................................................................

Plaats

: .......................................................................................................................................

Telefoon

: .......................................................................................................................................

E-mail

: .......................................................................................................................................

Stuur dit formulier op naar Schroot! t.a.v. de redactie: Schoolstraat 6, 8603 XL Sneek.

Faxen kan ook (0515-432153) of mail de gegevens naar redactie@schrootkrant.nl.

Wij taxeren uw (metaal)katalysatoren op locatie vanaf 50 stuks met directe betaling

s l a t e M s u Precio Metals Precious

Altijd de Altijdvan de uw waarde waarde van uw bij katalysatoren bij dekatalysatoren hand? Download de hand? Download de App en bel met de App en bel met PascalPijpker Pijpker Pascal 06-8319 1980809696 06-83

hoogsteprijs prijs voor voor uw DeDehoogste uw katalysatoren katalysatoren • Directe betaling • Katalysatoren per stuk of op basis van analyse • Eigen verwerking met eigen laboratorium Scan de code voor de App

Graham Bellstraat 25 | 8013 PL Zwolle | Tel: 038 - 460 55 89 | info@rkrrecycling.nl | www.rkrrecycling.nl

Graham Bellstraat 25 | 8013 PL Zwolle | Tel: 038 - 460 55 89 | info@rkrrecycling.nl | www.rkrrecycling.nl