53
30/07/26 editie drieënvijftig First seen at zeebrugge strand
© jana germanus
BLVRD magazine is een gratis, tweemaandelijks jongerenmagazine. Vorige edities gemist? Lees alle edities op blvrdmagazine.com
On the cover: jana gellinck by jana germanus eindredactie Jordy Vermote
lay-out
Faldona Vande Velde
Sanne De Muynck
druk
VCP Graphics
team
Dieter Tanghe Ellemijn Van Puymbrouck Eva-Maria Bouillon Guynan Berton Kato Dijckmans Kenny Vandenbroucke Klare Naert Jana Germanus Jonathan Veriez Margarita Tantushyan Marie-Julie Lehoucq Wannes Van Camp
special tnx to
Bibliotheek Brugge
Concertgebouw Brugge Het Entrepot Howest Jeugddienst Brugge Jong Volk KAAP Shopping Brugge Snuffel Stad Brugge TURBO
blvrdmagazine
www.Blvrdmagazine.com
coverstory
CIRCULÉE
6
AMOK WI SHOPPING RU . IS HET 7X7-AA BRUG CONTAINERPA MA 24
14
28
32
46
50
54
58
EDITIE TWEEËNVIJFTIG
taste test:
ANGRY YOGI 20
ILLA + LUTTA BRUGGE REIEFESTIVAL ANBOD GGE LUISTERT PARK AKERSBOOST 40
MINDER NIEUW, MEER BETEKENIS
CIRCULÉE
6
HOE LANGER, HOE MEER RAKEN WE VERSTRIKT IN DE MAZEN VAN HET NET VAN DE CONSUMPTIEEN WEGWERPMAATSCHAPPIJ. BIJ VELEN ZWEEFT DIT CONCEPT WAT IN HET ACHTERHOOFD, MAAR VOOR ANDEREN IS DIT EEN MAATSCHAPPELIJK PROBLEEM DAT DRINGEND AANGEPAKT MOET WORDEN! ZO OOK VOOR JANA GELLINCK. HAAR LIEFDE VOOR TWEEDEHANDS GAAT AL JAREN MEE EN NU HEEFT ZE BESLOTEN DIE PASSIE OM TE ZETTEN IN ACTIE. DAAROM STAMPTE ZE HAAR TWEEDEHANDSCONCEPT UIT DE GROND: MAAK KENNIS MET JANA EN HAAR CIRCULÉE.
TEKST: GUYNAN BERTON BEELD: JANA GERMANUS
E
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
7
© BEER VANHOUTTE
8
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Een geluk bij een ongeluk Als creatieve duizendpoot heeft Jana nooit echt stilgezeten (doet ze nog steeds niet, trouwens). Na de middelbare school behaalde ze haar bachelor Fotografie in Brussel en bleef daar een tijdje plakken. Ze voerde verschillende fotografieopdrachten uit, maar merkte ze dat ze er niet de voldoening uit haalde die ze zocht. Ze besloot een andere weg in te slaan en raakte haar creatieve ei kwijt in een opleiding meubelstofferen. Daarnaast heeft ze altijd een passie gehad voor tweedehands en was dus regelmatig te vinden in kringloopwinkels, winkels van Leger des Heils en rommelmarkten. Zo bouwde ze geleidelijk aan de vintage collectie op waar ze vandaag zo trots op is. Na de opleiding meubelstofferen keerde Jana terug naar ons mooie Brugge, ging aan de slag bij
9
Aveve, volgde een opleidingt tot herborist en bleef ondertussen haar verzameling verder uitbouwen. “Naast tweedehands was ik helemaal into tuinieren,
zero waste, ... Ik wilde niets verspillen en zo weinig mogelijk afval maken”, verduidelijkt Jana. Haar getuigschrift van herborist bracht haar bij een job in een theewinkel, waar ze haar opgedane kennis dagelijks kon toepassen. Helaas ging de zaak failliet, waardoor Jana in een outplacementtraject terechtkwam. Een geluk bij een ongeluk, want hierdoor ging een nieuwe deur voor haar open: de deur naar Circulée.
Van één tasje naar een volwaardig servies “We maken zoveel nieuwe spullen, terwijl er al zoveel bestaat op de wereld. Ik geloof dat we daar meer mee kunnen doen. Dat we met wat er al is, iets nieuws kunnen creëren met betekenis. Ik zie meteen ideeën in tweedehands vondsten. Dan knap ik die op of maak ik er iets nieuws van. Zo geef ik die bestaande spullen een nieuw leven. Dat is waar Circulée voor staat: minder nieuw, meer betekenis. Ik maak oud terug mooi,” pitcht Jana. Tweedehands en duurzaam kopen wordt steeds populairder, zeker bij de jongere generaties.
Daarom
startte
Jana
met
een online verkoop van haar spullen via Instagram en Vinted en zal ze later ook haar eigen website lanceren. “Daarnaast ben ik regelmatig terug te vinden op rommelmarkten met mijn items om zo wat meer naamsbekendheid te creëren. Zo heb ik al verschillende mensen ontmoet en
10 leuke babbels gehad.”
Tekoopgroepen, weggeefgroepen, kringloopwinkels (zelfs tot in Nederland), … Ze hebben geen geheimen meer voor Jana. “Doordat ik er veel tijd in investeer, doe ik overal leuke vondsten. Zo vind ik een tasje, de volgende keer nog een tasje en daarna nog twee en zo heb ik uiteindelijk het volledige setje. Op die manier breng ik het servies terug samen tot een geheel”, vertelt Jana. “Soms hoor ik mensen zeggen dat ze ‘oude brol’ naar het containerpark zullen brengen en dan vraag ik of ik eerst eens mag langskomen. Er valt altijd iets te recupereren, herstellen of om te bouwen naar iets helemaal nieuw. Op die manier kunnen we wat weggesmeten wordt, beperken of zelfs voorkomen.” Jana
startte
ook
met
een
lijst
voor
verzamelaars. Mensen die bij haar iets komen kopen en/of naar iets specifiek op zoek zijn, kunnen zich op de lijst zetten. Op die manier kijkt Jana mee uit naar dat specifieke item.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Circulé? Circulée! “De naam Circulée komt van circulair, het circuleren, wat de ronde doet en blijft meegaan. Maar het detail is de extra ‘e’ achteraan. Dit benadrukt in de Franse grammatica het vrouwelijke en verwijst naar mezelf omdat ik een woman in business ben”, zegt ze lachend. “Naar de branding heb ik heel lang moeten zoeken, terwijl mijn bron van inspiratie al die tijd voor mijn neus stond te blinken. Wat je ziet op de flyer is eigenlijk een bloementekening van zo’n oude tegel die vroeger terug te vinden was in retro keukentjes. De kleuren sluiten perfect aan bij het idee dat ik in mijn hoofd had. Die tegel kreeg nu een ereplaatsje in de woonkamer”, voegt Jana met een glimlach toe.
11
“IK ZIE METEEN IDEEËN IN TWEEDEHANDS VONDSTEN.” Starterslabo Dankzij het outplacementtraject (professionele begeleiding naar nieuw werk voor werknemers die o.a. door reorganisatie hun baan verliezen) is Jana in contact gekomen met Starterslabo, een organisatie die jonge ondernemers onder de vleugels neemt en wegwijs maakt in het ondernemingsdoolhof van België. “Ik kan bij hen terecht met al mijn vragen. Ze steunen me in
12
het administratieve deel en steken me een hart onder de riem wanneer ik het even niet meer zie. Dit geeft me een geruststellend gevoel en zorgt ervoor dat ik de stappen zet die ik zonder hen nooit alleen had durven zetten”, benadrukt Jana. Na het intakegesprek zagen ze bij Starterslabo direct potentieel in het concept en zo werd Circulée gelanceerd.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Toekomstplannen De website, waarover het eerder ging, zal niet de typische sec webshop zijn. “Met mijn website wil ik graag hetzelfde gevoel creëren zoals toen we vroeger door de Ikea catalogus bladerden. Zo kan ik mijn ervaring in fotografie en passie voor interieur samenbrengen. Het is de bedoeling dat ik op mijn website kleine showrooms creëer en bij elk artikel een nummer zet dat dan verwijst naar de info en de prijs. Zo zien mensen de items in een aangeklede context en niet enkel op een droge witte achtergrond.” Daarnaast is het Jana’s doel om na verloop van tijd een pop-upwinkel in te richten en op die manier mensen dichter te brengen bij Circulée. “Op lange termijn zou ik, samen met Jana Germanus, een atelierruimte willen hebben. Zo zou ik de mogelijkheid maken om meubels te restaureren, nieuwe items samen te stellen en eventueel een fysieke showroom in te richten”, voegt Jana toe. Kiezen is niet altijd verliezen “Ik wil graag nog meegeven: durf de stap te zetten! Ik ben een eeuwige twijfelaar en heb er lang over nagedacht, maar ben zo blij dat ik het gedaan heb. Hetzelfde gold voor de opleiding meubelstofferen. Ik heb lang getwijfeld en er geen moment spijt van gehad. Kiezen is niet altijd verliezen!”, besluit Jana.
JANA_CIRCULEE CIRCULEE
13
EEN CELLO DIE WEIGERT ZICH TE GEDRAGEN
14
WIE AAN EEN CELLO DENKT, ZIET AL SNEL EEN MUZIKANT IN CONCERTKLEDIJ, EEN HOUTEN INSTRUMENT TUSSEN DE KNIEËN EN EEN PARTITUUR OP EEN LESSENAAR. PAULA SANCHEZ HEEFT WEINIG MET DAT BEELD. DE CELLISTE EN PERFORMANCEKUNSTENAAR GEBRUIKT HAAR INSTRUMENT NIET ALS EEN VAST GEGEVEN, MAAR ALS VERTREKPUNT. WAT EEN CELLO KAN ZIJN, STAAT TELKENS OPNIEUW TER DISCUSSIE. TIJDENS HET FESTIVAL AMOK VAN KUNSTENCENTRUM KAAP BRENGT SANCHEZ EEN PERFORMANCE WAARIN GELUID, BEWEGING, ELEKTRONICA EN ALLEDAAGSE MATERIALEN SAMENVLOEIEN. NIET OM TE CHOQUEREN, WEL OM EEN ANDERE MANIER VAN LUISTEREN MOGELIJK TE MAKEN.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Sanchez
omschrijft
zichzelf
als
iemand
die
voortdurend onderweg is. Oorspronkelijk afkomstig uit Argentinië en vandaag actief vanuit Genève, beweegt ze zich tussen verschillende disciplines zonder zich aan één ervan vast te klampen. “De cello blijft het belangrijkste instrument, maar ik gebruik ook objecten, elektronica en mijn stem. Samen vorm ik zo een klankwereld waarin instinct even belangrijk is als techniek.” Die zoektocht begon niet met een plan om de klassieke muziek achter zich te laten. Ze groeide eerder uit een gevoel dat de traditionele
15
grenzen van het instrument haar begonnen te benauwen. De vraag was niet hoe een cello hoort te klinken, maar welke geluiden er nog in verborgen zaten. “Voor mijn voorstelling
in
Brugge vertrek ik
vanuit een misschien wat onverwacht materiaal: cellofaan. Wat aanvankelijk een experiment was, groeide uit tot een essentieel onderdeel van de performance. Het plastic verandert niet alleen de klank van het instrument, maar ook het beeld. Door daar elektronica aan toe te voegen ontstaat een spel tussen twee werelden: de warme, organische resonantie van het hout tegenover de scherpe, kunstmatige eigenschappen van plastic.” Het resultaat is geen concert in de klassieke betekenis van het woord. Er is geen verhaal dat stap voor stap wordt verteld en ook geen vaste interpretatie die het publiek meekrijgt. Sanchez wil vooral een zintuiglijke ervaring delen. Ze hoopt dat © LUIZ MATIAS KERMAN
bezoekers zich laten meeslepen door wat ze horen, zonder voortdurend te zoeken naar verklaringen.
Die openheid sluit nauw aan bij het thema van AMOK, het festival dat dit jaar focust op zorg, mentale gezondheid en menselijke verbondenheid. Voor Sanchez draait haar werk al langer rond kwetsbaarheid en aanraking. “Niet alleen tussen mensen, maar ook tussen materialen. Ik onderzoek hoe fragiele objecten kracht kunnen ontwikkelen en hoe geluid emoties kan oproepen die zich moeilijk in woorden laten vatten.” Volgens haar ligt precies daar de waarde van kunst. Niet in het geven van antwoorden, maar in het aanscherpen van onze gevoeligheid. “Een performance hoeft de werkelijkheid niet uit te leggen. Ze kan wel ruimte creëren om die werkelijkheid anders te ervaren.” Festivals die
“WAT AANVANKELIJK EEN EXPERIMENT WAS, GROEIDE UIT TOT EEN ESSENTIEEL ONDERDEEL VAN DE PERFORMANCE.”
zorg en verbinding centraal plaatsen, ziet
16 ze daarom als noodzakelijke plekken waar mensen even kunnen stilstaan bij de wereld
waarin ze leven.
Het typeert haar manier van werken. Geen rechte lijn richting een eindpunt, maar een voortdurende
Opvallend
is
hoe
consequent
Sanchez
beweging waarin niets volledig vastligt. Misschien
verwachtingen probeert los te laten. Dat geldt
is dat ook waarom haar performances zo moeilijk
niet alleen voor haar publiek, maar ook voor
in één discipline onder te brengen zijn. Ze
zichzelf. “Mijn werk wordt vooral gedreven door
bevinden zich ergens tussen concert, installatie
een gevoel van onrust. Door het verlangen om los
en performancekunst, zonder ooit volledig voor
te breken van ideeën over hoe muziek hoort te
één van die vormen te kiezen.
klinken of hoe een cellist zich hoort te gedragen. Ik doe geen poging om grenzen op te zoeken om
Wie haar werk tijdens AMOK bezoekt, krijgt
het experiment zelf, maar net om die grenzen te
dan ook geen demonstratie van wat een cello
bevrijden.”
allemaal kan. Eerder een uitnodiging om te vergeten wat je dacht dat een cello was en een
Dat proces van voortdurend herbeginnen is ook het advies dat ze meegeeft aan jonge kunstenaars. “Wie een eigen artistieke stem wil ontwikkelen, moet niet op zoek gaan naar een formule. Integendeel. Maak een lijst van alles wat je denkt nodig te hebben, scheur die in stukjes en begin opnieuw. En daarna nog eens. En nog eens.”
uitnodiging tot experiment.
PAULA SANCHEZ - PRESSURE SENSITIVE ZONDAG 11 OKTOBER OM 15:00 & 17:00 IN PZ ONZELIEVEVROUW AMOKBRUGGE.BE
TEKST: MARIE-JULIE LEHOUCQ
SAMEN ALS VERTREKPUNT: WAAROM
DRAFT8 MEER WIL ZIJN DAN EEN DANSCOLLECTIEF
KUNSTENCENTRUM KAAP LANCEERDE IN MEI EEN OPEN OPROEP AAN COLLECTIEVEN DIE EEN TAKE-OVER WILDEN DOEN VAN HUN STUDIO’S TIJDENS AMOK. EEN CARTE BLANCHE, ZOLANG VERBINDING MET DE STAD EN MENTALE GEZONDHEID CENTRAAL WORDEN GEZET. ER KWAMEN VERSCHILLENDE REACTIES OP DE OPROEP, MAAR DRAFT8 WAS UITEINDELIJK HET MEEST PASSENDE COLLECTIEF OM HET FESTIVAL AAN TE VULLEN MET HUN INBRENG.
18 De acht performers leerden elkaar kennen tijdens
performances naast elkaar bestonden. Dit keer
de bachelor dans. Na hun afstuderen besloten
vertrekken ze vanuit één gezamenlijk idee. Dat
ze niet elk hun eigen weg te gaan, maar een
proces duurt langer, geven ze toe, maar net
collectief op te richten. Niet als statement tegen
daarin schuilt de waarde. “Met acht mensen
individuele kunstenaars, wel als antwoord op een
maak je geen voorstelling door snel knopen door
behoefte die ze allemaal voelden: een plek waar
te hakken. Je leert wachten. Luisteren. Een idee
je samen kan creëren, elkaar ondersteunt en
loslaten zodat iemand anders ermee verder kan.
ideeën groter worden dan degene die ze bedacht
Eigenaarschap verdwijnt langzaam uit beeld. Wat
heeft.
overblijft is een kettingreactie waarin elk voorstel door de rest wordt aangepast, uitgebreid of
Dat collectieve karakter zit diep in hun werking.
omgekeerd.” Volgens de groep brengt dat hen op
“Al onze leden hebben een achtergrond in dans,
plekken waar ze alleen nooit zouden uitkomen.
maar brengen ook andere disciplines mee.
Dat vraagt ook organisatie. “Taken verschuiven
Daardoor ontstaat een praktijk die zich niet laat
voortdurend, afhankelijk van wie tijd heeft of
beperken tot choreografie alleen. Performance,
ergens sterk in is. Logistiek is het soms een
beeld,
door
puzzel. Beslissingen kosten meer tijd. Maar
elkaar. We zien onszelf dan ook meer als een
doordat het werk verdeeld wordt, ontstaan
interdisciplinair dan als een dansgezelschap.”
tegelijk nieuwe mogelijkheden. Een open call
muziek
en
scenografie
lopen
spotten, een subsidie schrijven of een residentie Hun take-over tijdens AMOK is de eerste creatie
voorbereiden hoeft niet op de schouders van één
die ze volledig samen ontwikkelen. Eerder
persoon terecht te komen.”
organiseerden ze al een avond waar individuele
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
© PABLO KOENIG
19 Die manier van samenwerken sijpelt rechtstreeks
Dat idee sluit opvallend goed aan bij bredere
door in hun nieuwe project. Het publiek komt
ontwikkelingen
niet alleen naar een voorstelling kijken, maar
Steeds meer jonge collectieven kiezen ervoor
stapt een evenement binnen dat immersief is
om niet alleen een voorstelling te maken, maar
en hun hele brein in beslag neemt. “Onder de
ook een sociale context te bouwen waarin
titel The Tales of the Lost Tale bouwen we een
ontmoeting centraal staat. De performance wordt
wereld waarin verschillende performances met
onderdeel van een groter geheel, waarin publiek,
elkaar verbonden zijn door verhalen. Er is een
kunstenaars en omgeving elkaar beïnvloeden.
binnen
de
podiumkunsten.
gezamenlijke sculptuur die langzaam ontstaat, een dj-set van Zonnevlecht die de verschillende momenten aan elkaar rijgen en een uitnodiging aan Brugse kunstenaars om deel uit te maken van het programma. Verbeelding speelt daarin een belangrijke rol. De groep ziet performance als een manier om
HET HELE PROGRAMMA IS GRATIS TE BEZOEKEN OP ZONDAG 4 OKTOBER IN KAAP | DE GROENPLAATS AMOKBRUGGE.BE
even los te komen van de concrete werkelijkheid. “Niet om eraan te ontsnappen, maar om ruimte te maken voor andere mogelijkheden. We zoeken bewust de grens op tussen het herkenbare en het fictieve.”
TEKST: MARIE-JULIE LEHOUCQ
NOT YOUR AVERAGE KOMBUCHA
20
ANGRY
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
YOGI
ZUUR, FRIS EN EEN BEETJE FRUITIG. DA’S DE SMAAK VAN KOMBUCHA, EEN DRANKJE OP BASIS VAN GEFERMENTEERDE THEE DAT DE LAATSTE JAREN NIET MEER WEG TE DENKEN IS VAN DE MENUKAART VAN HIPPE KOFFIEBARS EN RESTAURANTS. SAMEN MET ZIJN VROUW JOYCE BROUWT STEVEN MET VEEL LIEFDE ZIJN EIGEN KOMBUCHA. TUSSEN DE VATEN IN DE BROUWERIJ VERTELT STEVEN HOE HUN MERK ANGRY YOGI HET DAGLICHT ZAG.
21
© CREATIVE MATO
TEKST: ELLEMIJN VAN PUYMBROUCK
Jullie zijn als ondernemers geen onbekenden in Brugge. Waar kennen we jullie van? “Mijn vrouw en ik runnen sinds 2017 That’s Toast, een all day breakfastzaak in Brugge. Dat is ook waar we begonnen met kombucha brouwen. We zijn heel kleinschalig gestart op de zolder, in één klein vat van vijf liter. Toen was het nog puur voor onszelf en om te serveren in onze eigen zaak. Ondertussen leveren we ook aan andere horecazaken.” Hoe wordt kombucha precies gemaakt? “Dat gebeurt op basis van groene en zwarte thee en suiker. Die mengeling warmen we op tot 24 graden en we voegen er een SCOBY aan toe, een ‘symbiotic culture of bacteria and yeast’. Die zorgt ervoor dat de thee gaat fermenteren. Tijdens dat proces, dat ongeveer 11 tot 14 dagen duurt, vormen de bacteriën en gisten bovenop de vloeistof een vrij dikke laag die aanvoelt als cellulose. De gisten zetten de suiker eerst om in alcohol en de bacteriën zetten die alcohol daarna om in zuur. Op het einde voegen we nog siroop
22 en CO2 toe. Zo krijg je een verfrissend, bruisend drankje met een typische zure smaak. We hebben vier smaken: jasmijn, gember en yuzu, blackberry, en grapefruit, citroengras en hop.” Is het gezond? “Je hebt verschillende soorten, maar wij houden van de pure kombucha zonder veel toevoegingen. Kombucha bevat gezonde bacteriën, een beetje gelijkaardig aan melkzuurbacteriën, die goed zijn voor je darmflora. Er zit wat suiker in, maar het grootste deel daarvan wordt tijdens de fermentatie “opgegeten” door de bacteriën en gisten.” Wat maakt Angry Yogi anders dan andere kombucha? “Ons secret ingredient is de moedercultuur die we zorgvuldig hebben ontwikkeld. Die geeft Angry Yogi zijn typische smaak. De cultuur in deze vorm gebruiken we nu al twee jaar en we splitsen die telkens verder op in nieuwe potten. Sommige producenten hergebruiken telkens 20% van een vorige batch, maar bij Angry Yogi werken we liever met die aparte potten. Dat geeft minder stress aan de cultuur en zo blijft ze langer vers. En als er iets misloopt, dan zijn we maar een paar liter kwijt in plaats van een hele batch. We vallen ook op tussen de rest door onze branding. De blikjes van Angry Yogi zijn heel kleurrijk en de teksten erop zijn best wel ballsy en in your face. Zelfs de streepjescode hebben we verwerkt in een coole tekening.”
© CREATIVE MATO
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
23 Vanwaar de naam Angry Yogi?
grote koelruimte. Alles is hier in inox, wat een
"Die komt van een lichte frustratie over saaie
must is, omdat inox het enige metaal is dat niet
frisdranken en kombucha's die weinig karakter
reageert met de bacteriën.”
hebben. De jonge yogi in ons logo wil rust en balans vinden, maar raakt snel afgeleid en kan
Wat zijn de toekomstplannen voor Angry Yogi?
zich daar soms wel eens aan ergeren. Maar toch
“We leveren onze kombucha nu aan een tiental
vindt die altijd zijn focus terug, net als onze
horecazaken. We zijn ons product ook aan het
kombucha: levendig, uitgesproken en uiteindelijk
testen in lokale supermarkten. Het zou heel
perfect in balans."
fijn zijn om op termijn breder in retail te gaan. Maar we voelen geen druk om snel heel groot te
Hoe zijn jullie van de zolder naar jullie eigen
worden, we houden net van het kleinschalige,
brouwerij geraakt?
artisanale karakter van Angry Yogi.”
“Al snel bleek die zolder veel te krap. Het was ook gewoon niet praktisch dat we telkens helemaal
Wie benieuwd is naar het karaktervolle drankje,
naar boven moesten gaan. We wilden meer gaan
kan het onder andere drinken in That’s Toast,
produceren en kregen ook vragen van andere
Dees, Mosh!, Cactus Café, Onyx en Beastwood in
horecazaken om aan hen te leveren.
Brugge. Deze zomer vind je Angry Yogi ook nog in de Carrefour in Knokke-Heist. Santé!
Eerst gingen we naar koffiebranderij Dees, waar we al iets meer plaats hadden. In oktober vorig jaar verhuisden we uiteindelijk naar onze huidige locatie. Nu is het een echte brouwerij met een
ANGRYYOGIKOMBUCHA ANGRYYOGIKOMBUCHA.COM
WILLA + 24
ZUSSEN SOPHIA EN LARA VEROVERDEN MET HUN BRUNCHBAR WILLA (OP HET SINT-JANSPLEIN) IN EEN JAAR TIJD HUN EIGEN PLEKJE IN HET CENTRUM VAN BRUGGE. NOG GEEN TWAALF MAANDEN LATER OPENDEN ZE OOK LUTTA, EEN GEZELLIGE ONTMOETINGSPLEK WAAR COMMUNITYGEVOEL CENTRAAL STAAT. HUN VERHAAL? DAT IS ER EENTJE OVER CREATIVITEIT, LEF EN VOORAL: GEWOON DURVEN.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
+ LUTTA Jullie openden in één jaar tijd twee zaken. Hoe zot is dat! Hoe is dat begonnen? Sophia: “Ik studeerde architectuur, maar merkte tijdens mijn stage dat ik mijn creativiteit miste en het dus niet mijn ding was. Mijn zus en ik droomden er al lang van om zelf iets te creëren. Of het nu een zaak of een product was, dat maakte niet zoveel uit. Lara volgde een horecaopleiding en werkte drie jaar in Hotel Orangerie. Daar
"WE ZIEN HET ALS EEN 'THIRD SPACE’: EEN PLEK TUSSEN THUIS EN WERK WAAR IEDEREEN WELKOM IS.”
25
groeide haar liefde voor ontbijt en brunch en zo ontstond het idee om een brunchbar te starten, die we tot Willa omdoopten.” Lara: “Wij zijn eigenlijk geen ontbijters, want dat gebeurt voor ons te vroeg op de dag (lacht).
Lutta is meer dan een bar. Wat willen jullie ermee
Brunchen is wél echt ons ding: volgens ons moet
creëren?
je niet enkel 's ochtends kunnen genieten van
Sophia: “We zien het als een ‘third space’: een
een ontbijt, daarom serveren we het de hele dag
plek tussen thuis en werk waar iedereen welkom
door”.
is. Je kan er afspreken met vrienden, studeren, telewerken, op date gaan, ... Er is geen haast om
Waar komen de namen Willa en Lutta vandaan?
weer te vertrekken. We willen dat het aanvoelt als
Sophia: “Willa is een knipoog naar onze opa,
een gezellige woonkamer.”
Willy. Lutta verwijst naar onze oma Lut. Eigenlijk was dat eerst een grapje, omdat oma het niet
Lara: “We experimenteren graag met onze kaart.
eerlijk vond dat alleen opa een zaak naar zich
Naast klassiekers vind je er bijvoorbeeld matcha’s
vernoemd kreeg.”
en creatieve drankjes. We willen de mensen die iets anders willen drinken dan koffie, maar
Lara: “Toen het pand naast Het Verdriet vrijkwam,
toch energie willen opdoen, ook iets geven.
zijn we gaan kijken… en plots waren we de nieuwe
Daardoor zijn we op het idee gekomen van de
huurders en kreeg onze oma ook een zaak naar
Red bull-refreshers, een energiedrankje waar je
haar vernoemd (lacht).”
verschillende combinaties mee kan maken.”
Jullie branding valt meteen op. Hoe ontstond die? Sophia: “Het logo begon eigenlijk als een doodle die ik altijd tekende tijdens telefoongesprekken. Dat figuurtje groeide uit tot het symbool van beide zaken. De beentjes van het bloemetje zijn eigenlijk kopieën van de twee ‘l’en’ in ‘Willa’. De kleuren, blauw en groen, zijn onze favoriete kleuren. Dus kreeg Willa groen en Lutta blauw. Zo zijn ze verschillend, maar toch duidelijk verbonden met elkaar.” Lokale producten lijken belangrijk voor jullie. Sophia: “Absoluut! Alles wat we zelf kunnen maken, maken we ook echt zelf. Lara heeft bijvoorbeeld alle sauzen zelf gecreëerd. Voor wat we niet zelf kunnen maken, slaan we de handen in elkaar met lokale ondernemers. Onze koffie komt van Dees Koffie, brood van Sint-Paulus Bakkerij, er zijn glutenvrije gebakjes van Magpies en groenten worden dagelijks geleverd door Jan en Lucrèce die hun eigen groentewinkel hebben in Brugge.”
26
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Wat was de grootste uitdaging? Sophia: “Twee zaken openen in één jaar was pittig. We verbouwden Lutta terwijl Willa gewoon open bleef. Gelukkig hebben we een fantastisch team! We hebben een paar vaste werknemers: Chelsey, Roosmarijn, Senne, Maria, Lara en ikzelf. Bovendien hebben we een loyale basis van jobstudenten die tijdens hun vakanties terugkomen. Dat zijn: Roxane, Nanou, Edith, Jolien en Delphine. We zijn nu met een voltallig team. Weinig mannen, maar het werkt (lacht). We hebben zelfs nog nooit een vacature moeten plaatsen. De collega’s kwamen zichzelf telkens spontaan voorstellen!” Welke boodschap willen jullie meegeven? Sophia: “Durf te ondernemen. Veel mensen kiezen voor zekerheid, maar als je een droom hebt, moet je die een kans geven. Wij zijn niet plots rijk geworden (lacht). Alles is opgebouwd met leningen, hulp van onze ouders en veel hard werken. Blijf creatief en blijf dromen. Als het niet lukt, dan heb je het tenminste geprobeerd. Wij geloven dat je beter nu risico’s neemt dan later te denken: ‘Had ik het maar gedaan.’”
WILLA BRUNCH SINT-JANSPLEIN 9 WILLA.BRUNCH
TEKST: GUYNAN BERTON BEELD: MARGARITA TANTUSHYAN
LUTTA BAR SINT-JANSSTRAAT 3 LUTTA.BAR
27
SHOPPING BRUGGE
LANGESTR
& HO
DE LANGESTRAAT IS DE PERFECTE PLAATS VOOR WIE HOUDT VAN EIGENZINNIG KARAKTER. HIER WANDEL JE LANGS VERNIEUWENDE WINKELCONCEPTEN ZOALS EEN 28 ZERO-WASTE SUPERMARKT OF EEN HIPPE SKATEWINKEL. DEZE CONCEPTEN GAAN HAND IN HAND MET CULINAIRE TOPPRESTATIES. JE VINDT ER INDRUKWEKKENDE TOPGASTRONOMIE MET TALLOZE VERMELDINGEN IN DE GAULT&MILLAU EN MICHELINGIDSEN. EIGENZINNIG, CREATIEF EN VOL KWALITEIT: DAT IS DE LANGESTRAAT. HOU JE VAN KUNST EN VINTAGE? DAN IS DE HOOGSTRAAT JOUW PLEK. HIER VIND JE EEN EIGENZINNIGE MIX VAN ANTIEK, BROCANTE EN HEDENDAAGSE KUNST. GEEN STANDAARDAANBOD, MAAR STUKKEN MET EEN VERLEDEN, OBJECTEN MET KARAKTER. IN DE HOOGSTRAAT GA JE OP SCHATTENJACHT EN KEER JE GEGARANDEERD TERUG NAAR HUIS MET EEN BIJZONDER ITEM.
THE FAT FLAMINGO
Al jaren hét adres in Brugge voor skaters. De winkel combineert een zorgvuldig samengesteld aanbod van boards, schoenen en streetwear met kennis van zaken: het team test en gebruikt de producten die het verkoopt. Wie op zoek is naar kwaliteit boven hype, vindt hier zijn gading. O Langestraat 24
DEES KOFFIE
Deze koffiebranderij zet al enkele jaren de standaard voor specialty coffee in Brugge. De bonen worden rechtstreeks bij boeren aangekocht en in huis gebrand, wat resulteert in een kop koffie met een uitgesproken, verfijnde smaak. De sfeer is ingetogen en functioneel, precies zoals het een echte koffiebar betaamt. O Hoogstraat 33
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
RAAT
OOGSTRAAT 29
THE FAT FLAMINGO © JAN DHONDT
BENEDICT CAFÉ
POSTBAR
een verzorgd ontbijt of een uitgebreide lunch. De
en vrolijke kaartjes, die zij vervolgens op de post
kaart draait rond verse, huisbereide gerechten
doen. Kan niét zonder een lekker gebakje erbij!
Een adresje voor wie in Brugge op zoek is naar
en een doordacht drankenaanbod, geserveerd in een interieur dat evenveel aandacht kreeg als het menu. Reserveren wordt aangeraden, want de zaak is een publiekstrekker geworden. O Langestraat 119
CHERRY PICKER RECORD STORE
Hier ruil je de smartphone even in voor een pen
O Langestraat 82
KOSMOPOLIET
Dit plantaardige eetcafé bewijst dat vegetarische en veganistische keuken allesbehalve saai hoeft te zijn. De kaart wisselt regelmatig en speelt met internationale invloeden, van gegrilde venkel tot
Platenzaak en bar onder één dak, gerund door
huisgemaakte sauzen. De gedimde verlichting en
mensen met een uitgesproken muzieksmaak.
verzorgde inrichting maken er ook een geschikte
Naast een ruim aanbod nieuwe en tweedehands
plek van voor een rustige avond.
vinyl kun je er terecht voor een koffie of een lokaal biertje, terwijl in de zaak steevast goede muziek
O Hoogstraat 32
klinkt. Een vaste stop voor wie graag langer blijft dan gepland.
O Langestraat 74
30
BENEDICT CAFE © JAN DARTHET
POSTBAR © JAN DARTHET
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
LION BELGE
Een authentiek Brugs café waar de traditionele
'T SPELOPDEWAGEN
Deze combinatie van koffiebar en spellenwinkel
keuken nog volop in ere wordt gehouden.
zet in op ontmoeting via spel. Met een collectie
Stoofvlees,
gerichte
van meer dan zevenhonderd bordspellen kun
selectie Belgische bieren vormen de basis van de
je er niet alleen shoppen, maar ook gewoon
kaart. Er wordt niet gereserveerd, dus wie hier wil
aanschuiven en een partijtje spelen bij een
eten, plant best wat extra tijd in.
drankje. Een uitvalsbasis voor wie op zoek is naar
kaaskroketten
en
een
O Langestraat 123
een ongedwongen, sociaal moment. O Langestraat 108
HEMELSE TAARTJES
Hemelse Taartjes is een ambachtelijke bakkerij die zich toelegt op cupcakes, macarons en op maat gemaakte taarten. Het team, met roots in de bakkerswereld, werkt met dagverse ingrediënten en oog voor detail. De kleurrijke inrichting maakt van een bezoek meteen ook een visuele ervaring. O Langestraat 29
TEKST: KLARE NAERT
31
HEMELSE TAARTJES © JAN DARTHET
32
een nieuw blaadje aan de eeuwenoude folkboom
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
33
BEELD JE EEN EEUWENOUDE BOOM IN, MET DIKKE WORTELS EN STEVIGE TAKKEN. AAN EEN VAN DE BOVENSTE TWIJGJES GROEIT EEN NIEUW, KNAPPERIG BLAADJE. DAT FRISSE GROEN IS RU.IS, EEN DARKFOLKBAND UIT BRUGGE. ISA DESMET EN UTHER SMIS, HET DUO ACHTER DE INSTRUMENTEN, VERTELLEN OP EEN ZONNIGE WOENSDAGMIDDAG IN HET ASTRIDPARK OVER HUN MUZIEK, AANKOMENDE OPTREDENS, DE FOLKTRADITIE, MAAR VOORAL OVER HUN NIEUWE DRUMMER SAM.
34
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
Van kiem tot blad
op de Gentse Feesten 2025. Isa trad al op met
Isa en Uther leerden elkaar op school kennen.
geherinterpreteerde Engelstalige folknummers,
Dat folkmuziek de verbindende factor zou zijn,
maar was nog enorm zoekende. Ze hoopte dat
werd al snel duidelijk. Uther ging op jonge leeftijd
Uther haar zou vervoegen en muzikaal aarding
al met zijn ouders mee naar folkfestivals zoals
zou bieden. Omwille van zijn drukke agenda
Gooikoorts. Daar was er ruimte voor hem om
had hij de boot drie jaar lang afgehouden. Toch
deel te nemen aan jams. Als klassiek geschoolde
vond hij in Isa’s ideeën een nieuwe muzikale
violist pikte hij de melodieën snel op en groeide
uitdaging. Nu worden de teksten ondersteund
zijn interesse in traditionals. Hij volgde folk- en
door Uthers vioolspel, maar omgekeerd worden
jazzstages, lessen in balkan- en Ierse folkmuziek,
zijn composities gecomplementeerd door Isa’s
en schoolde zich bij in de jazzacademie in
woorden. “Het is nu nog een relatief jonge
Knokke.
band, we zijn nog in opbouw en onszelf aan het ontdekken. Met twee hebben we in een
35
Isa komt eveneens uit een muzikaal gezin,
jaar tijd wel al een eigenheid kunnen creëren.”
van gitaargetokkel in de zetel, over viool in
stelt Uther. Het duo kreeg na de Gentse Feesten
de badkamer, de eeuwige Amélie Poulain-
al mooie kansen in Muziekclub ‘t Ey, AB Club,
soundtrack op trekzak tot meerstemmige liedjes
Peel Slowly and See festival en Kunstenfestival
bij de afwas. Stem en tekst vormden hierbij
Watou.
de rode draad en haar interesse in verhalende muziek ontwikkelde zich steeds verder. Het
Voorprogrammacomfort
laatste puzzelstukje kwam er door verschillende
Van folknummers herinterpreteren tot poëzie
reizen naar Ierland te maken en de folkscene te
op muziek zetten, ru·is heeft geen vaststaand
ontdekken. Tien jaar geleden maakte de folk- en
concept, maar op zich hoeft dat voor Isa en Uther
tradmuziek daar een revival door. Daarbij werd
niet. Vooral de vrijheid om hun enthousiasme te
er door een jonge generatie muzikanten op een
volgen en verschillende richtingen uit te gaan, is
vernieuwende, experimentele manier aan de slag
van belang. “Voorlopig zijn we comfortabel met
gegaan met eeuwenoude folknummers en tunes.
voorprogramma zijn. We kunnen onze leukste
Net die nieuwe insteek inspireerde Isa om ook
nummers spelen, zonder te veel druk te ervaren,
een en ander te gaan uitproberen.
én we komen op fijne plekken terecht.” zegt Isa. Het is dan ook nogal onorthodox dat zij, als
Uther en Isa speelden vijftien jaar geleden voor
voorprogramma, op 18 september in Snuffel de
het eerst samen in Araña, een nevenproject
hoofdact Kiss the Anus of a Black Cat bij Mathias
van de vierkoppige folkband Ambrazar. Dat
(programmator Snuffel) voorstelden - een band
werd
waar ze al jaren fan van zijn.
gevolgd
door
de
straatmuziekgroep
Kofferband en de indiefolkgroep Alba. Na zo’n tien jaar radiostilte vormden ze uiteindelijk ru·is. De officiële geboorte van ru·is vond plaats
“EEN FRISSE WIND LATEN WAAIEN DOOR EEN GENRE ALS FOLK, IS NIET ZO VANZELFSPREKEND.” Groeien doet ru·is dus op z’n eigen tempo en
Enter drummer Sam
dan vooral door z’n eigen goesting te volgen.
“Voor mijn part mag dit hele artikel een lofzang
Ze voelen zich qua klankkleur weinig verwant
over Sam worden”, lacht Isa enthousiast, om
met andere bands in Vlaanderen. Het duistere,
uit te drukken hoe blij ze is met hun nieuwe
macabere en licht ongemakkelijke vinden ze niet
bandlid. Tot dan toe werd het ritme door Uthers
snel terug. De mix van monotone, zeurderige
vioolspel gebracht. Tijdens de opname van
bourdons (of drones) en het experimentele van
adreamwithinadream ging Isa even de drummer
samples effectpedalen en een loopstation,
lenen bij Toa Toa, een band waar ze backing
36 die hun grootste inspiratiebron vormen,
vinden ze vooral in landen aan de andere
vocals deed. Met behulp van de producer, die de
drummer
aanstuurde
(aangezien
Uther
kant van het Kanaal.
noch Isa thuis zijn in het drummen), werd
Adreamwithinadream
Na het afwerken van de single, groeide de wens
adreamwithinadream ook ritmisch ondersteund. adreamwithinadream,
Hun
eerste
single,
kwam
enkele
maanden
door
recensenten
gecategoriseerd.
stellig
Zelf
om drum en percussie een vaste plek te geven in
geleden
en
werd
hun geluid. Om de hele dialoog tussen tekst en
onder
dreampop
melodie open te breken, was er ritme nodig. En
een
zo begon de zoektocht naar een drummer die,
dachten
ze
folk
noir-koortsdroom te hebben geschreven. Het
zonder veel aansturing, ru·is ritmisch begreep.
vertrekpunt van het nummer was een gedicht van Edgar Allan Poe, over de grote thema’s des
Ver moesten ze in ieder geval niet zoeken, want
levens (tijd, liefde, dood, ...) die als zand tussen
in Uthers schoonfamilie was er een geschikte
de vingers lijken te glippen. Ook buiten de single
kandidaat te vinden. Enter Sam Hinnekens,
combineert ru·is zonder haperingen eeuwenoude
drummer van kindsbeen af en doorgegroeid tot
tradities met moderne middelen. Die sound
een professionele jazzdrummer. Zijn meerlagige
kwam voort uit Isa’s interesse in verhalende
ritmes en hiphopinvloeden lieten een frisse wind
muziek en Uthers muzikale aanvulling. Daarin zijn
waaien door teksten van honderden jaren oud.
ze erg complementair. Toch is hun vertrekpunt wisselend. Soms is er eerst tekst, andere keren is er eerst een melodie waar een gedicht op wordt geplakt. Hoe het maakproces ook verloopt, er is ondertussen genoeg materiaal voor een solide set en een album of EP is een kwestie van tijd.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
To folk or not to folk Een frisse wind laten waaien door een genre als folk is niet zo vanzelfsprekend. Ook daar denken Isa en Uther over na. Folk leeft in België, maar de klemtoon ligt eerder op balfolk. De liefde voor het gezongen, verhalende lied vind je hier niet in dezelfde vorm terug als bijvoorbeeld in Ierland of Schotland. Het is ook door haar reizen naar Ierland dat Isa singing sessions ontdekte, de traditie om in een pub of huiskamer urenlang, elk om de beurt, a capella folknummers en ballads te zingen. De nadruk ligt daar veel meer op het uitwisselen van verhalen, dan op zangtalent of podiumprestige. In dat opzicht is het totaal niet te vergelijken met bijvoorbeeld de open mic-nights of jamsessies die we in Vlaanderen kennen. Deze liederen, die een grote inspiratiebron vormen voor ru·is, bestaan soms uit tientallen strofes geen refreinen, bridges, solo’s of modulaties om de boel mee te kruiden. Het is een bijna tranceachtige ervaring. Dat maakt het ook een uitdaging om radioklaar te maken. Daarnaast is het muziek die voor Belgische oren saai of
37
monotoon zou kunnen klinken, als er niet op de tekst gelet wordt. Schoorvoetend knippen ze hier en daar een strofe weg, of voegen ze dingen toe, om het gevarieerd te houden. Daarnaast kwam er ook al commentaar op het gebruik van effecten zoals autotune, wat sommige puristen een belediging van de traditie vonden. Met ru·is willen ze zeker niet beweren dat ze folk pur sang spelen, eerder iets wat vertrekt uit het folkerfgoed en tegen verschillende andere genres aanschurkt. Het is Isa’s appreciatie voor de eeuwenoude verhalen en dat geschuur die het genre nieuw leven inblazen en het voortbestaan mee garanderen. “Traditie dient als vertrekpunt, niet als stolp, zegt mijn collega altijd”, aldus Isa. Traditionele instrumenten zoals viool en harmonium in combinatie met effecten, loops en drum brengen de sound meer richting darkfolk of dronefolk. Door de crossover sound vindt hun muziek evengoed (of zelfs meer) een plaats in het clubcircuit dan in het folkcircuit. Het niet-goedweten-wat zorgt soms voor een onzeker gevoel,
maar ze vinden houvast bij andere “eigenzinnige folk” zoals Lankum of Stick in the Wheel. “De vraag is dan: is er hier publiek voor? Maar de zaal zat vol om bijvoorbeeld [Brìghde Chaimbeul] te zien. Het is superniche, maar het publiek ging uit de bol!” zegt Uther. Daarin vinden ze de motivatie om muziek te maken die zij goed vinden, los van het commerciële. “De conclusie is dat er voor alles een publiek is en het een kwestie is van er vertrouwen in te oefenen. En dat je vooral moet volgen waar je muzikaal warm van wordt, zonder je af te vragen of er wel iemand is die het wilt horen”, vult Isa aan. Interpunct ru·is moet één van de moeilijkst vindbare bandnamen zijn. Dat is enkel en alleen te wijten aan het interpunct (dat zwevende punt heeft wel degelijk een naam). Het verhaal achter de naam is des te mooier. Vóór de release van hun single traden Isa en Uther op onder hun eigen namen. Met
38
het
indienen
van
adreamwithinadream
kwam er een kantelpunt waarbij distributie om een bandnaam vroeg. Eerst was er ‘ruis’, maar dat bleek al te bestaan. Dus dienden ze het in als ‘ru.is’. Twee dagen voor de release werd de naam geweigerd omdat het, door het punt, een weblink werd. Tenzij je dus op zoek bent naar Reykjavik University kom je met ru.is niet ver (of toch niet verder dan IJsland). Dan maar met een zwevend punt, wat eveneens bijdraagt aan het mysterieuze, amorfe en donkere dat Isa, Uther, en nu ook Sam, muzikaal te bieden hebben. ru·is verbindt verleden met heden en stuurt het TEKST: KATO DIJCKMANS BEELD: JONATHAN VERIEZ
richting toekomst. Dat blaadje ontwikkelt zich lekker op eigen tempo verder. Benieuwd naar hun sound? Volg ru·is op Instagram, beluister hun muziek op alle streamingplatformen of ga live luisteren op 18 september in Snuffel.
RU.IS.MUSIC SNUFFEL.BE
40
REIEFESTIVAL
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
TEGEN DE STROOM IN: EEN AUDIOTOUR DIE BRUGGE ANDERS LAAT KLINKEN
BRUGGE IS EEN STAD DIE ZICHZELF GRAAG VERTELT. DE REIEN, DE MIDDELEEUWSE GEVELS, DE KOETSEN EN DE SCHILDERACHTIGE STRAATJES VORMEN AL JAREN HET DECOR VAN EEN ZORGVULDIG OPGEBOUWD VERHAAL. MAAR WAT GEBEURT ER ALS JE EVEN NIET LUISTERT NAAR DE GIDS, MAAR NAAR DE STEMMEN DIE MEESTAL BUITEN BEELD BLIJVEN?
TEKST: MARIE-JULIE LEHOUCQ BEELD: WANNES VAN CAMP
Dat is precies de vraag waarmee de twee
een beetje toerist. Net daardoor kijken
kunstenaars Katinka De Jonge & Liesje De
ze met een frisse blik naar een stad die
Laet aan de slag gaan voor het Reiefestival.
voor veel bezoekers al op voorhand lijkt
Via een internationale open call werden
vast te liggen.
41
ze geselecteerd om een nieuwe audiotour te ontwikkelen die bezoekers niet alleen
“Welke verhalen worden eigenlijk verteld
door Brugge leidt, maar vooral door de
over Brugge?” is de centrale vraag van
verschillende verhalen die de stad rijk is.
hun project. Het officiële verhaal van de historische erfgoedstad is bekend.
De twee kunstenaars werken al meer dan
Maar daarnaast bestaan talloze kleinere
tien jaar samen. Ze leerden elkaar kennen
geschiedenissen
binnen een Antwerps kunstcollectief, waar
zijn. Verhalen van mensen die nooit deel
ze een gedeelde artistieke taal vonden.
uitmaakten van het dominante beeld van
Vandaag hebben ze elk een eigen praktijk,
Brugge, maar de stad wel mee hebben
maar blijven ze samenwerken wanneer
gevormd.
die
minder
zichtbaar
hun interesses elkaar kruisen. Niet vanuit de ambitie om grote spektakelstukken
Die spanning tussen het officiële en het
te maken, wel om ervaringen te creëren
verborgene vormt de kern van de audiotour.
waarin het publiek zelf betekenis geeft aan
Volgens de kunstenaars bestaat een stad
wat het ziet en hoort.
niet alleen uit monumenten, maar ook uit
Voor
de stemmen die vaak onhoorbaar blijven. het
Reiefestival
ze
Tegelijk merken ze op dat sommige van
vanuit een bijzondere positie: die van
die gemarginaliseerde verhalen na verloop
de
ze
van tijd alsnog worden opgenomen in het
in Brussel. Eén van hen groeide op in
grotere historische verhaal. Wat ooit een
Vlaanderen, de andere komt uit Rotterdam.
tegenstem was, wordt soms later erfgoed.
buitenstaander.
vertrekken
Allebei
wonen
In Brugge zijn ze, naar eigen zeggen, ook
“DE METAFOOR VAN HET IJS KWAM OORSPRONKELIJK VANUIT HET FESTIVAL ZELF, DAT HET THEMA VAN DE STROMENDE REIEN CENTRAAL STELT.”
Het project sluit aan bij een rode draad die al jarenlang door hun werk loopt. Sinds hun tijd in het Antwerpse collectief zoeken ze manieren
42 om af te stappen van het klassieke beeld van
de individuele kunstenaar. Ze trekken liever de
straat op en bouwen situaties waarin bezoekers zelf deel worden van het werk. Dat doen ze zonder technologische hoogstandjes of
spectaculaire
installaties.
Hun
projecten
vragen vooral verbeeldingskracht. Het verhaal staat centraal en twijfel mag blijven bestaan. De kunstenaars zijn gefascineerd door herkenbare formats uit het dagelijkse leven — een ijssalon, een wellnesscentrum of een andere vertrouwde plek — om die vervolgens subtiel te kantelen. Bezoekers denken te weten hoe iets werkt, maar ontdekken onderweg dat de regels anders liggen. Ook tijdens het Reiefestival speelt die verschuiving een rol. De metafoor van het ijs kwam oorspronkelijk vanuit het festival zelf, dat het thema van de stromende reien centraal stelt. De kunstenaars besloten daar net tegenin te denken. IJs stroomt niet. Het bevriest, bewaart en legt vast. Zo groeide het beeld van ijs als een archief waarin verhalen tijdelijk worden vastgehouden tot iemand ze opnieuw laat smelten.
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
43
Hoe die gedachte precies vorm krijgt, willen
Want uiteindelijk draait hun werk minder om het
ze nog niet volledig prijsgeven. Wel vertellen
geven van antwoorden dan om het verschuiven
ze dat bezoekers met een koptelefoon op pad
van een perspectief. Ze hopen dat bezoekers na
gaan in een systeem dat doet denken aan een
twintig minuten niet langer alleen de bekende
silent disco. De audiotour speelt zich af in en
Brugge-postkaart
rond het Arendshof en duurt ongeveer twintig
luisteren naar wat zich daarachter afspeelt.
zien,
maar
ook
beginnen
minuten. Groepjes van een tiental deelnemers vertrekken doorlopend. Er is geen reservatie
Misschien ligt precies daarin de kracht van deze
nodig, waardoor toevallige passanten evengoed
audiotour. Niet in het toevoegen van nóg een
kunnen aansluiten als festivalbezoekers die hun
verhaal over Brugge, maar in het openzetten
route vooraf uitstippelden.
van ruimte voor verhalen die er altijd al waren, zonder dat iemand er echt naar luisterde.
De tour wordt zowel in het Nederlands als in het Engels aangeboden en is toegankelijk vanaf
Tijdens het eerste weekend van september is
twaalf jaar. Net die laagdrempeligheid vinden
de installatie doorlopend gratis te bezoeken als
de makers belangrijk. Hun installatie moet
onderdeel van het Reiefestival. Soms is twintig
niet alleen mensen aanspreken die speciaal
minuten luisteren genoeg om een stad voorgoed
voor het festival naar Brugge komen, maar ook
anders te bekijken.
Bruggelingen die hun eigen stad misschien al jarenlang op dezelfde manier bekijken.
44
TEJONGTELAET REIEFESTIVAL.BE
REIE REIE FESTIVAL FESTIVAL —666SEPT SEPT 444— — SEPT
TICKETS & INFO TICKETS & INFO REIEFESTIVAL.BE TICKETS & INFO REIEFESTIVAL.BE REIEFESTIVAL.BE
BRUGGE PLUS
CULTUUR CENTRUM BRUGGE CULTUUR CENTRUM BRUGGE I v.u. Alan Quireyns, Brugge Plus vzw, Lange Vesting 112, 8200 Brugge Foto © Nasher Hashemi CULTUUR BRUGGE CENTRUM PLUS BRUGGE I v.u. Alan Quireyns, Brugge Plus vzw, Lange Vesting 112, 8200 Brugge Foto © Nasher Hashemi
BRUGGE PLUS
Foto © Nasher Hashemi I v.u. Alan Quireyns, Brugge Plus vzw, Lange Vesting 112, 8200 Brugge
BRUGGE BRUGGE BRUGGE
KUNSTENFESTIVAL OP EN ROND HET WATER KUNSTENFESTIVAL OP EN ROND HET WATER KUNSTENFESTIVAL OP EN ROND HET WATER
GETIPT DOOR KYARA
HET 7X7AANBOD 46
CONCERTGEBOUW BRUGGE IS NIET ALLEEN EEN PLAATS VOOR GRIJZE HAREN EN STIJVE MANIEREN. ELK SEIZOEN SELECTEERT SOUNDCAST ZEVEN GEKKE VOORSTELLINGEN DIE JONGEREN ONDER DE 26 JAAR VOOR 7 EURO KUNNEN BIJWONEN. SOUNDCAST IS HET JONGERENPLATFORM VAN CONCERTGEBOUW BRUGGE BESTAANDE UIT JONGEREN TUSSEN DE 16 EN 25 JAAR. BIJ DE VOORSTELLINGEN ZITTEN ONDER ANDERE UNIEKE HEDENDAAGSE DANSVOORSTELLINGEN EN KLASSIEKE MUZIEKSTUKKEN. MET DE 7X7-SELECTIE KIES JE VOOR IETS ANDERS DAN DE ZOVEELSTE AVOND OP CAFÉ (OF EEN COMBINATIE VAN CAFÉ EN CULTUUR). IK DUIK IN DE SELECTIE EN KIES ER VOOR JULLIE DRIE VOORSTELLINGEN UIT DIE NIET TE MISSEN ZIJN. EEN RADICAAL FEMINISTISCH DANSSTUK, EEN TIJDLOZE BALLETKLASSIEKER IN CONCERTVORM, EN EEN RAUWE CONFRONTATIE TUSSEN DANS EN MUZIEK. DRIE TOTAAL VERSCHILLENDE WERELDEN, VOOR DE PRIJS VAN AMPER TWEE PINTJES.
TEKST: KYARA VAN VLAENDEREN (JONG VOLK MEDIATEAM)
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
ROSAS DANST ROSAS
47
ACT 1:
ROSAS DANST ROSAS
"Lach. Te veel! Sterk zijn. Te mannelijk! Kleed je
In het Concertgebouw Brugge is Rosas danst
mooi. Te provocatief! Verzorg jezelf. IJdel! Toon
Rosas XL te zien. Vijf generaties dansers komen
kwetsbaarheid.
zelfvertrouwen.
samen om de choreografie uit te voeren. Twintig
Arrogant! Niet te dramatisch, niet te apathisch."
vrouwen van 20 tot 67 jaar die samen de
De tegenstrijdige druk van vrouw zijn zit perfect
explosieve bewegingen uitvoeren.
Zwak!
Heb
gerepresenteerd in de choreografie van Rosas danst Rosas van Anne Teresa De Keersmaeker.
→ Woensdag 30 september 2026 is het stuk te
Minimale bewegingen uitgevoerd via explosieve
zien voor 7 euro, een ongelooflijke deal om een
uitbarstingen. Angst, trots en woede te zien
iconisch stuk te zien.
in elke armzwaai van de dansers. Repetitief uitgevoerde choreografie tot ze je bijna in een trance brengt. Het stuk werd voor de eerste keer gedanst in 1983 middenin het punk- en politieke klimaat van die tijd. Het stuk werd ook gezien als een radicale feministische dans. De Keersmaeker is internationaal doorgebroken met Rosas danst Rosas en het is ondertussen een iconisch postmodern dansstuk.
'THROWING STONE IS NOT DANCING.’ 'WHY NOT?’
ACT 2:
HET ZWANENMEER
Het Zwanenmeer is een klassieker uit 1877 gemaakt
door
de
Russische
componist
Tsjaikovski. Het vertelt het liefdesverhaal van een prins die verliefd wordt op een prinses.
- WIM VANDEKEYBUS
De prinses is vervloekt, ze verandert elke dag opnieuw in een zwaan en alleen ware liefde kan die vloek verbreken. Het klassieke muziekstuk is uitgegroeid tot een van de bekendste stukken ter wereld die vaak samengaan met extreem moeilijke balletchoreografie. Het is een tijdloos verhaal over liefde en de strijd tussen goed en kwaad.
ACT 3:
WHAT THE BODY DOES NOT REMEMBER What the body does not remember is een explosieve,
Ook al is het stuk 150 jaar oud, toch kan je het
associëren
met
recentere
stukken.
rauwe
dans
van
de
Belgische
choreograaf Wim Vandekeybus. Het stuk kwam
48 We zien in de film Black Swan uit 2010
40 jaar geleden uit en werd toen beschreven als
de psychoseksuele ontwikkeling van het
In New York won het de prestigieuze Bessie
hoofdpersonage, de obsessie met perfectie en
Award, een onderscheiding voor baanbrekend
de eisen van de kunstwereld samenkomen. We
werk binnen de dans. Het stuk zelf heeft geen
zien het pijnlijke proces van witte zwaan naar
officiële betekenis. Het vraagt aan de kijker om
zwarte zwaan benadrukt door de muziek van
een betekenis te geven, niet alleen aan de dans
Tsjaikovski.
maar ook aan alledaagse dingen in het leven.
een brutale confrontatie tussen dans en muziek.
Voortdurend is er een balans en confrontatie Ook in de film Billy Elliot uit 2000 klinkt Het
tussen twee dansers, tussen groepen, dan weer
Zwanenmeer. Een jongen uit een mijndorp vol
tussen dansers en muziek.
traditionele mannelijkheid, belichaamd door zijn vader en broer, zoekt naar zijn eigen identiteit
Stenen vliegen door de lucht terwijl dansers
via ballet. Aan het einde van de film hoor je Het
explosieve
Zwanenmeer spelen terwijl het hoofdpersonage
de
zijn vreugde herwint en zijn identiteit aan de
energiedrankjes drinken. Nu krijgt het werk
wereld toont. Billy die opstijgt als een zwaan,
live
zijn vader die naar adem hapt van ontroering, en
Intercontemporain.
Tsjaikovski's muziek die alles samenbrengt. Beide
gloednieuwe scène met muziek van Thierry De
zeer emotionele scènes waarin de kracht van het
Mey.
dansers power
bewegingen heeft van
doen.
hetzelfde het
Kijken effect
gevierde
Daarbovenop
naar als
5
Ensemble komt
een
klassieke stuk doorslaggevend is. Het stuk wordt gebracht door jong talent van SOV Young, de
→ 15 april 2027 is het stuk te zien in Concert-
muzikanten zijn niet ouder dan 20 jaar.
gebouw Brugge.
→ Op 4 november 2026 kan je komen kijken in Concertgebouw Brugge.
CONCERTGEBOUW.BE/NL/7X7
E J P R ONTWE STIVAL! E F N E G EI
seum. u m f O . tpark . . . Of pre deling. of expo. rieur. an e t w n t i h f c i O l . f O Of vide o . e i t a m i g. Of .. . n i v Of an e l e b ing. Of O f b ra n d
In Mixed Experience Design, een keuzetraject binnen de bacheloropleiding Toegepaste Architectuur aan Howest Brugge, leer je hoe je totaalbelevingen creëert, van concept tot visualisatie. Ontwerp niet alleen een festival, maar ook pretparkdecors, immersieve installaties, tentoonstellingen, animaties, video, interieurs, beursstanden, 3D belevingen, branding en grafisch design. Combineer technologie, storytelling en design om werelden te bouwen die mensen écht meenemen in een ervaring. Wil jij de toekomst van ruimtelijke totaalbeleving mee vormgeven? Ontdek MXD, een uniek keuzetraject binnen de bacheloropleiding Toegepaste Architectuur, te Brugge, op www.howest.be/mxd
Volg ons op ! Instagram
howest_M
XD
TEKST: DIETER TANGHE
50
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
BRUGGE LUISTERT naar podcasts FAN VAN PODCASTS? DAN IS 'BRUGGE LUISTERT’ IETS VOOR JOU! TWEE MAANDEN LANG, VAN 1 SEPTEMBER TOT 31 OKTOBER 2026, ZETTEN DE OPENBARE BIBLIOTHEEK BRUGGE EN DE REPUBLIEK PODCASTS IN DE KIJKER. EN DAT MAG JE LETTERLIJK NEMEN: IN HOOFDBIBLIOTHEEK BIEKORF VIND JE IN DIE PERIODE ONDER DE NOEMER 'DE TOPCAST: PODCASTS VAN DE BOVENSTE PLANK’ VERSCHILLENDE LUISTERHOEKEN WAAR JE OPMERKELIJKE PODCASTS KAN ONTDEKKEN. INFORMATIEVE PODCASTS OVER GEZONDE VOEDING, OVER HOE JE NEPNIEUWS KAN HERKENNEN OF OVER WELKE VOGELS JE OP DIT MOMENT IN DE NATUUR KAN HOREN FLUITEN. MAAR EVEN GOED LITERAIRE PODCASTS, PODCASTS VOOR KINDEREN, VOOR JONGEREN, OVER MUZIEK, FILM EN ERFGOED.
51
Live opnames
naar schoonheid in de meest kwetsbare
Maar je krijgt ook de kans om de
momenten. Ze schreef twee romans:
opnames van enkele podcasts live bij te
debuut Bult en Ik ga naar de schapen en
wonen. Voor de literaire podcast De Zin
was van 2023 tot 2025 samen met Lara
van Mijn Leven nodigt schrijver Anneleen
Taveirne stadsschrijver van Brugge.
Van Offel andere schrijvers uit voor een bijzonder gesprek. Ze vertellen over die
Ook Wim Oosterlinck komt naar Brugge
ene zin die hun leven veranderde. Die
met zijn ‘Drie boeken’-podcast. Speciaal
zin die ze altijd bij zich dragen, hen doet
voor Brugge Luistert neemt hij de podcast
dromen of hen net met de voeten op de
niet op bij zijn gast thuis, maar voor een
grond houdt. Een zin die zin geeft aan
livepubliek in Korf. Julie Delrue is te gast
hun leven. Op zondag 20 september
en brengt drie boeken mee. Deze Brugse
krijgt Marieke De Maré haar zin. Marieke
actrice maakte indruk bij Studio Orka en
schrijft, performt, regisseert, geeft les,
televisieseries als Chantal en Nonkels.
maakt en geeft. In haar werk zoekt ze
De voorbije twee jaar trok ze door het
hele land met Mamamanie, een monoloog over
bod zullen komen. De hele avond wordt een ode
haar eigen kraambedpsychose. Haar werk is vaak
aan de orale verteltraditie, die onze levens veel
even grappig als ontroerend, op de grens tussen
meer tekent dan we soms beseffen.
comedy en theater. Nog meer verhalen hoor je tijdens de vertelavond PraatjesMAKERS
is
dan
weer
een
podcast
van Relaas. Vier waargebeurde verhalen, verteld
over makers die ondernemen en ondernemers
door de mensen die ze zelf beleefden: van wilde
die maken. Tijdens Brugge Luistert maak je een
avonturen, grappige anekdotes tot persoonlijke
live opname mee waarin de drie laureaten van
getuigenissen die een inkijk geven in een bijzonder
de TURBO makersBOOST je meenemen in hun
moment van hun leven. Wie weet beleef je via de
maakwereld. In de wwweetjes.club worden – hoe
verhalen een wilde festivalnacht, verdwaal je in
kan het ook anders – weetjes gedeeld. En in De
de Colombiaanse jungle of zit je plots mee aan
Delicate Revolutie ontmoeten een geëngageerd
tafel bij een intiem familiegesprek. Tijdens een
kunstenaar en een vakspecialist elkaar voor de
vertelavond is alles mogelijk!
eerste keer. Ze kennen elkaar niet, maar delen de passie voor één specifiek maatschappelijk
Of zak in het weekend van 11 tot 13 september af
thema. Tijdens Brugge Luistert zijn er twee
naar het Astridpark. Dankzij A Mile in My Shoes
opnames gepland. De eerste met muzikante/
trek je er de schoenen aan van een vluchteling,
theatermaker
en
een ballerina of een transpersoon. En terwijl
hematoloog Tessa Kerre. Farnoosh groeide op
je wandelt, hoor je via een koptelefoon hun
in Iran en vond in België een nieuwe thuis. Het
verhaal. Mensen van over de hele wereld, elk
brede publiek leerde haar kennen via Radio
met hun eigen leven. Door letterlijk in andermans
Gaga en vanuit haar ervaring als verpleegkundige
schoenen te staan beleef je de wereld voor even
en kunstenaar beweegt ze zich op het kruispunt
door hun ogen en heb je meer begrip voor hun
van zorg en creativiteit. Tessa op haar beurt ijvert
situatie. Niet onbelangrijk, in een tijdsgeest waarin
voor een mensgerichte zorg waarin ook kunst
we steeds verder uit elkaar lijken te groeien.
52
Farnoosh
Khodadadeh
en cultuur een plaats krijgen. Samen verkennen ze hoe kunst en zorg elkaar kunnen inspireren,
Zelf een podcast maken?
uitdagen en versterken.
De andere opname
Door al die verhalen goesting gekregen om zelf
van De Delicate Revolutie onderzoekt in een
ook jouw verhaal in een podcast te gieten?
gesprek tussen theatermaker Yves Degryse en
Tijdens een tweedelige workshop in de Mind-and-
Phd-onderzoeker
(VUB)
Makerspace leer je precies hoe je dat best doet.
artificiële
In het eerste deel leer je hoe je je verhaal helder
de
verhouding
Judith tussen
Campagne kunst
en
intelligentie.
opbouwt en luisteraars weet te boeien. Je krijgt tips om op te vallen tussen het grote aanbod en
Verhalen vertellen
om je opname inhoudelijk sterk vorm te geven.
Bij podcasts draait het natuurlijk allemaal om
Het tweede deel focust op de mogelijkheden van
verhalen. Op 17 september praat kunstenares
de opnameapparatuur en de software.
en filosoof Katharina Smets je in ruim een uurtje doorheen een aantal geluidsfragmenten die
Workshops die ook interessant zijn voor wie niet
iets vertellen over hoe zeer een mensenleven
alleen verhalen, maar ook lessen, teksten, of
bepaald wordt door de mondelinge overdracht
interviews wil opnemen.
van
verhalen.
Taalverwerving
kennisoverdracht, woorden
als
en
-verlies,
brug tussen
generaties... het zijn allemaal thema's die aan
BRUGGE.BIBLIOTHEEK.BE/BRUGGELUISTERT
2026 2026 9 de IN DE BIBLIOTHEKEN editie
9 de editie
SPEEL GRATIS MEE SPEEL GRATIS MEE
GRATIS INSCHRIJVEN VANAF 24 AUGUSTUS
HET CREATIEFSTE DICTEE VRIJDAG 2 OKTOBER 2026 OM 20.00 UUR Hoofdbibliotheek Biekorf, Kuipersstraat 3, Brugge www.deschrijfwijzen.be Finale 17 oktober - AMUZ, Antwerpen Partners
V.U.: Frank Van Damme, p/a Creatief Schrijven vzw, 0478.925.820, RPR Antwerpen. Vorm: Power & Glory
CONTAIN VAN 14 AUGUSTUS TOT EN MET 13 SEPTEMBER NEEMT CONTAINERPARK DE BUITENSITE VAN HET ENTREPOT IN. CONCERTEN, DJ-SETS, WORKSHOPS, ARTISTIEKE PROJECTEN, ROLSCHAATSEN, SPORTACTIVITEITEN EN EEN ZOMERBAR VULLEN 54 EEN MAAND LANG DE VOORMALIGE HAVENSITE. WAT BEGON ALS DORP GROEIDE DE VOORBIJE JAREN UIT TOT EEN VASTE AFSPRAAK IN DE BRUGSE ZOMER. OVERDAG EN ’S AVONDS WISSELEN LIVEMUZIEK, CREATIEVE WORKSHOPS, OPEN TEKENSESSIES, EXPO’S, BOUWATELIERS EN INFORMELE ONTMOETINGEN ELKAAR AF. CONTAINERPARK BRENGT ZO VERSCHILLENDE INITIATIEVEN SAMEN OP EEN PLEK WAAR BEZOEKERS KUNNEN BLIJVEN HANGEN, DEELNEMEN OF NIEUWSGIERIG RONDKIJKEN. WIJ GINGEN IN GESPREK MET FIEN VERTRIEST VAN DE BATTERIE.
TEKST&BEELD: EVA MARIA BOUILLON
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
NERPARK Die open en bottom-up invulling sluit aan bij
De gesprekken brachten verschillende wensen
een bredere ontwikkeling op de site, die stap
en aandachtspunten naar voren: meer groen, een
voor stap een nieuwe bestemming krijgt onder
veilige omgeving met ruimte voor ontmoeting
de naam Vrijhaven. Organisaties die er actief zijn,
rond water, een gemeenschappelijke barbecue
gaan samen met de buurt op zoek naar hoe de
of pizzaoven, sportplekken waar iedereen zich
site kan uitgroeien tot een toegankelijke plek waar
welkom voelt en een duidelijke signalisatie
jongeren elkaar ontmoeten, initiatief nemen en
die zichtbaar maakt wat er op de site allemaal
mee vormgeven aan de verdere ontwikkeling van
mogelijk is.
Vrijhaven. "Containerpark biedt ons de kans om die Een
van
de
projecten
die
daar
tijdens
gesprekken zichtbaar te maken," vervolgt Fien.
55
Containerpark zichtbaar aan bijdraagt, is Vrijhaven
"Veel mensen ontdekken de site voor het eerst
Labo. In samenwerking met de jeugddienst
tijdens het festivalprogramma. Dat is het ideale
van Stad Brugge ontwikkelt de Batterie een
moment om hen uit te nodigen om niet alleen
participatief traject waarin jongeren bevraagd
kennis te maken met Vrijhaven, maar ook om zelf
worden en actief kunnen meebouwen aan de
bij te dragen aan de toekomstige invulling."
inrichting van Vrijhaven, onder begeleiding van StudioNika.
Tijdens
Containerpark
worden
die
ideeën
besproken en in de praktijk getest. De energie van "De eerste stappen van dit traject begonnen al
het festival en de betrokkenheid van bezoekers
enkele maanden geleden," vertelt Fien. "Met een
maken het mogelijk om samen eerste prototypes
mobiele maquette trokken we naar verschillende
te bouwen en uit te testen welke ingrepen werken
plekken in Brugge om jongeren kennis te laten
binnen de ruimte.
maken met de site en met hen in gesprek te gaan. We vroegen hen welke plekken ze vandaag missen in de stad en wat hen zou uitnodigen om tijd door te brengen op Vrijhaven."
© STUDIONIKA
56 In het open bouwatelier van 20/08 tot en met
Vrijhaven Labo is een van de vele initiatieven die
29/08 van Vrijhaven Labo kunnen jongeren,
Containerpark deze zomer samenbrengt. Wie
buurtbewoners en bezoekers op donderdag,
langskomt, kan concerten en dj-sets meepikken,
vrijdag en zaterdag samen met de Batterie en
deelnemen aan workshops, tentoonstellingen
StudioNika bouwen aan tijdelijke ingrepen voor
bezoeken, een rondje rolschaatsen of gewoon
de site. Met hout en restmaterialen ontstaan
neerstrijken op het terras. Die afwisseling maakt
onder meer verplaatsbare zitbanken en een
Containerpark tot een vaste waarde in de Brugse
multifunctionele tribune die tijdens Containerpark
zomer. Deze editie biedt daarnaast een inkijk
meteen worden uitgetest. Zo wordt onderzocht
in een plek die nog volop in ontwikkeling is.
hoe de ruimte in de toekomst gebruikt kan
Vrijhaven groeit vanuit experiment, samenwerking
worden en welke ideeën kunnen uitgroeien tot
en ontmoeting, gedragen door de organisaties en
een blijvende invulling.
jongeren die vandaag al mee vormgeven aan de site.
Meebouwen
kan
na
inschrijving,
maar
ook
wie toevallig langskomt, is welkom om aan te sluiten of een gesprek aan te knopen. Tijdens de bouwdagen zijn Fien en haar collega’s aanspreekbaar
voor
vragen,
ideeën
of
wie
gewoon even wil kennismaken met het project. Het bouwatelier draait niet alleen om het maken van meubels, maar ook om het delen van ideeën en het samen nadenken over de toekomst van Vrijhaven.
HETENTREPOT.BE/EVENT/CONTAINERPARK VRIJHAVENBRUGGE.BE DEBATTERIE.BE STUDIONIKA.BE
58
DE MAKERS VAN MORGEN
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
DE TURBO MAKERSBOOST IS EEN JAARLIJKSE WEDSTRIJD DIE GEORGANISEERD WORDT DOOR DE REPUBLIEK, SAMEN MET TURBO EN HANDMADE IN BRUGGE. BELOFTEVOLLE JONGE MAKERS MAKEN HIERBIJ KANS OP EEN COACHINGTRAJECT, EEN JAARABONNEMENT BIJ DE MIND- AND MAKERSPACE VAN HOWEST EN EEN GELDPRIJS. OP DIE MANIER KRIJGEN ZE DE MOGELIJKHEID OM ZICH VERDER TE ONTPLOOIEN IN HUN AMBACHT EN ONDERNEMERSCHAP. DEZE PRIJS WERD DIT JAAR OPNIEUW UITGEREIKT OP NACHT VAN DE MAKERS DIE DEZE EDITIE DOORGING IN BRUSK! DIT JAAR ONTVINGEN WE OPNIEUW DRIE LAUREATEN: PIETER DE KETELAERE PIRLET, TILDE MORLION EN PAULIEN VAN DEN BRANDE. HET WAS UITEINDELIJK TILDE DIE MET DE HOOFDPRIJS NAAR HUIS GING NA EEN MOOIE OVERWINNING.
TEKST: KENNY VANDENBROUCKE BEELD: FEMKE DEN HOLLANDER
ONTMOET DE LAUREATEN VAN TURBO MAKERSBOOST
59 Dag Paulien, Pieter, jullie zijn beiden laureaten van
verder op je vorige stap. Dat zorgde af en toe
de Turbo Makersboost 2026. Hoe voelt dat?
voor stress, maar ook voor inspiratie en moed."
Paulien: "Leuk! Sinds de Nacht van de Makers is het pas echt doorgedrongen dat ik laureaat
Kan je kort uitleggen wat je ambacht precies
ben geworden. Ik wou natuurlijk winnen, maar
inhoudt?
achteraf gezien is dat niet de hoofdprijs. Het
Pieter: "Ik benoem mijn eigen ambacht als
mogen deelnemen, input krijgen vanuit Turbo en
gestoffeerde marqueterie: apart gestoffeerde
de andere laureaten beter leren kennen — dat
plaatjes die ik samenstel tot een groter geheel.
is voor mij de echte prijs. Zeker omdat ik in het
Een soort textielmozaïek, iets tussen patchwork
buitenland heb gestudeerd, is dit een mooie
en marqueterie."
kans om te netwerken in Brugge en te ontdekken
Tilde: "Ik maak en ontwerp kleren — van ontwerp
wat er allemaal leeft en wie er nog ambachtelijk
tot afgewerkt stuk — en alle soorten kleding.
en creatief bezig is."
Voorlopig nog enkel voor vrouwen, maar dat wil
Pieter: "Ja, naast het gevoel van laureaat
ik in de toekomst veranderen. Ik probeer zoveel
te zijn, was het vooral het proces dat voor
mogelijk alles manueel te doen, dus zo weinig
mij van belang was. Tijdens de infosessie in
mogelijk digitaal werk."
Mind- and Makerspace twijfelde ik nog enorm
Paulien: "Ik werk vooral vanuit textielontwerp. Ik
of ik überhaupt iets zou indienen voor de
maak onder andere accessoires, voornamelijk
Makersboost. Uiteindelijk deed ik dat toch, en
handtassen. Daarnaast focus ik ook op zelf
werd ik geselecteerd om verder te gaan. Zo
weven en het bewerken van stoffen. Ik heb
vorderde ik stap voor stap tot ik uiteindelijk
een voorliefde voor wandtapijten en geweven
het podium haalde. Per stap kreeg ik wat meer
kunstwerken, en ben mezelf nu die technieken
zelfvertrouwen, maar groeide ook de uitdaging:
aan het aanleren."
je presenteert telkens iets nieuws en bouwt
Waaraan merken jullie dat je creatief ‘aan’ staat? En wat doe je als je een creatieve blokkade voelt? Paulien: "Ik merk dat ik echt ‘aansta’ wanneer ik in de flow zit en gewoon wil verderdoen. Als ik dan het gevoel krijg dat ik iets moet gaan drinken of sociaal zou moeten zijn, durf ik dat uit te stellen. Wanneer ik in die flow zit, besef ik dat ik er beter gebruik van maak: niet alleen kan ik dan sneller werken, maar er ontstaan ook nieuwe ideeën. Als ik merk dat er een blokkade is, probeer ik toch — al is het vanop afstand — ermee bezig te blijven. Door bijvoorbeeld door mijn schetsboek te bladeren of naar andere werken te kijken, komt er soms toch iets los. Mensen zeggen vaak: ‘Eens je begint, ben je op weg’, maar net dat begin is voor mij moeilijk. Het zijn de vele keuzes die ik moet maken in het maakproces die voor keuzestress zorgen. Daarom probeer ik vooral niet te forceren of te panikeren: trust the process is voor mij echt de boodschap." Tilde: ”Ik herken ook die momenten waarop
60 het een grote opgave is om gewoon al te
Alles begon toen ik samen met een vriendin ideeën bedacht om lijsten te maken voor
starten. Het klinkt cliché, maar ik overtuig
haar schilderijen. Daaruit is de gestoffeerde
mezelf meestal om er toch aan te beginnen.
marqueterie ontstaan: een hedendaagse lijst
Het grote voordeel is dat mijn werk heel
met een knipoog naar het verleden. Door mijn
laagdrempelig is: er valt altijd wel iets te doen.
ervaring
Al is het iets voorbereiden, mijn schetsboek
antiek en design is die techniek verder gegroeid.
opentrekken of iets herstellen.
Ik merk aan mezelf dat ik snel evolueer in
Om mezelf te motiveren bezoek ik vaak een
interesses en ideeën, waardoor ik ideeën heel
museum of kijk ik een film — dingen die weinig
precies wil uitvoeren. Dat perfectionisme kan er
moeite kosten maar me wel nieuwe invloeden
op zijn beurt voor zorgen dat ik te lang stilsta.
aanreiken. Ik neem vooral details op: kleine
Keuzes maken — zeker in wat ik (en eigenlijk wij)
flitsen uit filmscènes of kleuren in een museum
doe(n) — is lastig, omdat elke keuze bijdraagt
helpen me enorm.
aan het grotere geheel en visueel zichtbaar is.
In tegenstelling tot veel andere makers heb
Zoals Paulien zei: trust the process."
in
scenografie,
kunstgeschiedenis,
ik geen echt idool; wat ik maak komt voort uit mezelf. Naast film en musea haal ik ook inspiratie
Pieter, hoe is jouw ‘nieuwe’ techniek verbonden
uit sociale omgang met vrienden en mijn
met de traditie van marqueterie?
omgeving. Mijn stiel is een vrij solitair beroep, en
Pieter:
dat maakt het mentaal soms uitdagend."
techniek waarbij dunne laagjes van verschillende
Pieter: ”Voor mij is in gang schieten het
houtsoorten (fineer) worden uitgesneden en
moeilijkste. Alle projecten die ik tot nu toe heb
samengevoegd tot patronen en afbeeldingen.
gedaan, hadden altijd een concrete aanleiding
Die traditie fascineert me, maar ik voel me er
— en daar heb ik ook nood aan, een soort
niet noodzakelijk door beperkt. Wat ik vandaag
omkadering. Tijdens het proces van de Turbo
maak, is vooral ontstaan vanuit experiment.
Makersboost ben ik eigenlijk een bestaand idee
Ik ben beginnen spelen met materialen zoals
verder gaan uitdenken.
karton en textiel en onderzocht hoe die zich
”Marqueterie
is
een
eeuwenoude
EDITIE DRIEËNVIJFTIG
laten
Daardoor
die ik had gezien in kleding (het patroon
ontwikkelde ik een werkwijze die niet echt
is niet op de stof geprint maar er direct in
binnen een bestaande traditie past, of toch niet
verweven). Dat vond ik superinteressant,
voor zover ik weet.
en ik wist meteen dat ik dat wou maken met
Net
combineren
omdat
er
en
verwerken.
weinig
vaste
regels
61
of
mijn weefraam, want daar had ik al een grote
verwachtingen aan verbonden zijn, heb ik veel
passie voor. Ik was al van plan om de opleiding
vrijheid. In mijn recente werk vertrek ik soms van
weefgetouw te volgen, en het maken van
klassieke marqueteriemotieven, maar ik gebruik
'Jacquard'-stoffen was sowieso de laatste stap.
ze eerder als inspiratiebron dan als richtlijn. Ik
Ik had dus mijn doel. Ik wist waar ik naartoe ging,
vergroot, vervorm of herinterpreteer patronen en
maar onderweg heb ik toch mijn ogen uitgekeken
combineer ze met onverwachte materialen en
en nieuwe technieken bijgeleerd."
technieken. Zo ontstaat er een dialoog tussen het historische en het hedendaagse.
Tilde, wat betekent mode voor jou persoonlijk, los
Uiteindelijk is de techniek voor mij maar één
van de industrie en trends?
onderdeel van het proces. Het gaat evenzeer
Tilde: ”Zoals Pieter ook zei, is de ballast van
over vormgeving, materiaalgevoel en persoonlijke
traditie iets dat er lang voor zorgde dat ik alles
expressie. Ik probeer mijn werk hedendaags te
wat uitstelde. Niet door beïnvloeding, maar
houden door iets van mezelf toe te voegen en het
door het besef dat er al zoveel gemaakt is. De
materiaal zijn eigen karakter te laten behouden.
modesector is niet de makkelijkste, en via sociale
Ik wil niets forceren of bewust inspelen op
media worden we overstelpt met prikkels en
trends; soms vind ik net in het verleden de
invloeden die drempels kunnen opwerpen.
inspiratie om iets nieuws te maken."
Dat zorgde ervoor dat ik een stap terug nam en nadacht over waarom ik eigenlijk kleren wil
Paulien, jij doet het oude weefraam weer opleven.
maken. Ik vind het gewoon leuk om bezig te zijn
Vanwaar kwam die inspiratie?
met stoffen en mijn creatief ei kwijt te kunnen.
Paulien: ”Ik wou heel graag 'Jacquard'-stoffen
Het laat me toe om mezelf af te sluiten van de
maken — een heel gedetailleerde soort stof
buitenwereld. Daarom vind ik het ook enorm
stimulerend om kleding voor mezelf te maken — zonder invloeden of druk, gewoon nadenken over ‘Wat vind ik leuk?’ en ‘Wat prikkelt mij?’. Dat is wat mode voor mij is: een combinatie van kleuren, vormen, het lichamelijke, maar ook het innerlijke — soms verlossende — proces dat erbij komt." Pieter en Paulien, wat is voor jullie nu de volgende stap? Pieter:
"Gestoffeerde
marqueterie
is
maar
een deeltje van wat ik doe. Het is heel leuk om te maken, maar het wordt denk ik niet mijn hoofdfocus. Het proces van de Turbo Makersboost was voor mij ook deel van mijn zoektocht naar waar mijn plekje in het creatieve maaklandschap precies ligt. Ik ben, zoals ik al zei, veel bezig met scenografie en dat wil ik verder ontwikkelen. Een concreet antwoord heb ik niet echt; ik ben niet meteen de persoon die zich jarenlang vastbijt in één vorm van maken. Het is het proces van ontwikkelen en maken, het zoeken naar materialen en het samenbrengen ervan dat me drijft. Kijken hoe
62 ik losstaande zaken kan doen samenvloeien in één coherent geheel."
Tilde, jij won de Makersboost, hoe beïnvloedt dat jouw toekomst? Tilde: "Ik kan al niet verder kijken dan zes maanden, dus ik benoem mijn droomscenario.
Paulien: ”Met mijn accessoires heb ik nu een
Ik zou graag nog meer tijd in mijn werk kunnen
mooi portfolio opgebouwd, waardoor ik overweeg
steken en het fulltime beginnen doen. Ook wil ik
om de stap te zetten naar een aantal winkels om
blijven leren; er zijn zoveel cursussen die ik wil
te kijken of daar een samenwerking mogelijk is.
volgen en technieken die ik wil aanleren.
Daarnaast heb ik ondertussen ook een webshop
Daarnaast wil ik inzetten op duurzaamheid en
waar mensen terecht kunnen.
ethisch gebruik van mijn stoffen. Het zou leuk zijn
Ik voel dat ik op zoek wil gaan naar manieren
om nog meer samen te werken met anderen, mijn
om een zekere bekendheid te verwerven met
kennis door te geven en zelf ook bij te leren.
mijn werk. Op ontwerpvlak merk ik dat ik een
Iets wat ik niet per se wil, is op grote schaal bekend
aantal ideeën heb die ik verder wil ontwikkelen.
worden of werken. Ik wil echt trouw blijven aan
Ik ben de laatste tijd geïnteresseerd geraakt in
wie ik ben als persoon en als maker; het moet
‘franjes’ (fringes in het Engels) en wil daar graag
dicht bij mij blijven. Ik zou totaal geen voldoening
mijn signature van maken. Daarnaast blijven
halen uit enkel het tekenen en mijn ontwerpen
mijn wandtapijten een grote focus, en daarom
doorsturen om ze ergens anders te laten maken.
wil ik proberen die franjes en de wandtapijten te
Ik moet ook wel bekennen dat ik volledig opensta
combineren. Niet gemakkelijk, maar ze inspireren
voor andere interesses. Ik ben niet iemand die mijn
elkaar en kunnen samen een mooi groter geheel
toekomst al vastlegt. Wie weet ben ik volgend jaar
vormen."
bezig met een cursus boomsnoeien — wie weet..."
WIL JIJ OOK MEEDOEN AAN DE TURBO MAKERSBOOST? HOU DAN ZEKER DE SOCIALS VAN TURBO IN DE GATEN! TURBOBRUGGE
e g n o j ? en e e j g i j g u n Br Be n i r e em n r e d on
Word TURBO ambassadeur en inspireer a nderen met jouw verhaal!
Vertel ons over jouw project via www.turbo.be