PL2603

Gazeta konopna od 1985 roku

18+ Jedynie dla osób pełnoletnich

www.softsecrets.com } 2026-03

QUALITY PROVES ITSELF.

BEZPŁATNY

Tajlandia: Tysiące aptek musi przekształcić się w kliniki w ciągu trzech lat Po kilku latach sklepów rozświetlonych neonami i gwałtownego wzrostu, który przykuł uwagę świata, rząd Tajlandii wprowadza rynek konopi w nową fazę stabilizacji i regulacji. Zgodnie z niedawną dyrektywą tysiące firm ma teraz trzy lata na przekształcenie się w licencjonowane kliniki medyczne: to decydujący krok w kierunku ustrukturyzowanego modelu opieki zdrowotnej.

wia Pattana Promphat w oświadczeniu opublikowanym przez „Bangkok Post”. Dla

płatnej” sprzedaży w aptekach detalicznych.

Zakaz spożywania w miejscach publicznych: Palenie na ulicach, w parkach i restauracjach jest surowo zabronione i może skutkować wysokimi grzywnami za zakłócanie por-

konsumenta doświadczenie to będzie coraz bardziej przypominać konsultację medyczną niż wizytę w sklepie tytoniowym.

ządku publicznego. Jedynym bezpiecznym środowiskiem pozostają przestrzenie prywatne.

Tajska polityka dynamicznie się rozwija. Oto kluczowe punkty, które pomogą zrozumieć obecne ramy regulacyjne: Zastosowanie medyczne a rekreacyjne: Kwiaty konopi indyjskich są klasyfikowane jako substancja kontrolowana. Dostęp do nich jest prawnie dozwolony wyłącznie w celach medycznych lub terapeutycznych.

Limit THC: Produkty o niskiej zawartości THC (poniżej 0,2%), takie jak olejki CBD, pozostają najbardziej dostępne zgodnie z obowiązującymi przepisami.

„W pełni weszliśmy w fazę, w której konopie indyjskie są używane wyłącznie w celach medycznych” – powiedział minister zdro-

Pomimo zaostrzenia kontroli rządowych, konopie indyjskie pozostają integralną częścią tajskiego krajobrazu. Mieszkańcy i turyści nadal je spożywają, a kultura związana z tą rośliną jest daleka od wyginięcia. Radykalnie zmienia się jednak ich komercyjna widoczność. Sektor przechodzi od sprzedaży detalicznej do nadzorowanych usług wellness.

Krótko mówiąc: mniej „imprezowej atmosfery”, a więcej „recept lekarskich”.

W kwietniu 2026 roku tajlandzkie Ministerstwo Zdrowia Publicznego potwierdziło, że licencjonowane firmy będą miały trzy lata na przekształcenie się w kliniki medyczne, jeśli chcą utrzymać licencje. Jest to najważniejszy dekret od czasu dekryminalizacji w 2022 roku.

W szczytowym okresie ekspansji, tysiące aptek powstawało wszędzie, od obszarów turystycznych po dzielnice mieszkalne. Ten przyspieszony rozwój był możliwy dzięki legalizacji, która nastąpiła przed wprowadzeniem kompleksowych ram regulacyjnych.

Władze twierdzą, że obecnie około 11 000 firm musi przekształcić się w regulowane kliniki, zatrudniające wykwalifikowany personel, taki jak certyfikowani lekarze lub osoby zajmujące się medycyną alternatywną.

Deklarowanym celem jest zapewnienie dostępu do rośliny, ale pod profesjonalnym nadzorem, a nie poprzez wolny handel detaliczny.

Nadzór medyczny: Przyszłe licencje będą przyznawane głównie w placówkach klinicznych. Przewiduje się stopniowy zanik „bez-

Zakaz importu/eksportu: Transport konopi indyjskich przez granice międzynarodowe jest absolutnie zabroniony, niezależnie od legalności w kraju pochodzenia lub przeznaczenia.

(Marco Ribechi)

NO LIMITS, JUST GROWTH. FEED YOUR CURIOSITY.

www.softsecrets.com

3 Strona

5

Holigram

Głębokie korzenie w holenderskim świecie konopi

Strona

13 PGPF

Trichoderma

Strona

16

Arjan ‘the King of Cannabis’ Roskam

Człowiek stojący za Green House i Strain Hunters

Strona

18

Spannabis 2026

Strona

20

Landraces

Odmiany konopi na świecie: ochrona czy ewolucja

Sanativa CBD Auto Medical Seeds

www.medicalseeds.net

Produkty

4

NUTRIENT PACK ATAMI Zestaw Odżywek Atami Zmaksymalizuj potencjał swoich roślin dzięki temu potężnemu zestawowi! Zawiera B’cuzz Soil A&B – wysoko skoncentrowane składniki bazowe – oraz Bloombastic, nasz legendarny dodatek na fazę kwitnienia, bogaty w fosfor, potas, żelazo i związki organiczne. Razem zapewniają silny wzrost wegetatywny, eksplodujące kwitnienie oraz intensywny aromat i smak. Idealny dla upraw w glebie i małych systemów – wspiera Twoje rośliny od początku do końca.

Zawartość zestawu: • B’cuzz Soil A & B (po 250 ml) • Bloombastic (50 ml) Dzięki tym pojemnościom możesz przetestować produkty w aż 100 litrach roztworu odżywczego! Odwiedź naszą stronę atami.com i odkryj najgęstsze, najsmaczniejsze i najbardziej oszronione kwiaty, jakie mogą dać Twoje rośliny. www.atami.com

Aktualności Liz Filmer

Kostaryka zakończyła pierwszy eksport marihuany medycznej do UE Kostaryka pomyślnie zakończyła swój pierwszy eksport marihuany medycznej o jakości farmaceutycznej do Unii Europejskiej. Przesyłka, ogłoszona przez Hybrida Farms, opuściła Kostarykę 13 marca 2026 roku.

Firma zapewnia, że eksport został przeprowadzony zgodnie z kostarykańskimi przepisami dotyczącymi marihuany, regulacjami prawnymi, wymogami traktatów międzynarodowych oraz przepisami importowymi państwa członkowskiego UE, do którego przesyłka została wysłana.

Eksportu dokonała Hybrida Farms, marka zarządzana przez Vantage Point Global CR S.A., która twierdzi, że jest pierwszym i jedynym operatorem w Kostaryce posiadającym podwójną licencję na zarządzanie zarówno marihuaną medyczną zawierającą THC, jak i konopiami przemysłowymi.

Ten eksport jest znaczący nie tylko dlatego, że stanowi pierwszą tego typu transakcję w historii Kostaryki, ale także dlatego, że dotyczył marihuany medycznej z certyfikatem GACP przeznaczonej na rynek europejski. GACP to skrót od Good Agricultural and Collection Practice (Dobra Prak-

tyka Rolnicza i Zbiórcza), standardu regulującego uprawę, zbiór, suszenie, przechowywanie i dokumentację produktów medycznych. Dla firm, które chcą zaopatrywać rynki medyczne w Europie, uzyskanie tego certyfikatu jest często kluczowym wymogiem.

Działalność Hybrida opiera się na dawnej dużej farmie w Cartago, która wcześniej była wykorzystywana do uprawy pomidorów na eksport.

Firma przekształciła tę nieruchomość w kompleks uprawowy o jakości farmaceutycznej, obejmujący produkcję w szklarniach i pomieszczeniach zamkniętych, własną hodowlę tkankową, precyzyjne nawożenie i testy przeprowadzane przez niezależne laboratoria.

Ogłaszając dostawę, przedstawiciele firmy okrzyknęli ją znaczącym przełomem komercyjnym i

dowodem na to, że Kostaryka może konkurować na globalnym rynku marihuany medycznej.

Zauważyli, że projekt wygenerował już setki lokalnych miejsc pracy i pochłonął miliony dolarów inwestycji w infrastrukturę, dostawców i szkolenia pracowników. Dyrektor ds. Upraw, Riley Shields, stwierdził, że dostawa dowodzi zdolności

Kostaryki do produkcji wysokiej jakości konopi indyjskich na europejskie rynki medyczne. Tymczasem dyrektor generalny Jorge Luis Calderón Chaves podkreślił, że podstawą tych działań jest dostarczanie bezpiecznych, przetestowanych leków i budowanie długoterminowego zaufania w łańcuchu dostaw.

Legalni growerzy NL

HOLIGRAM Tekst i zdjęcia: Derrick Bergman

5

GŁĘBOKIE KORZENIE W HOLENDERSKIM ŚWIECIE KONOPI Holenderska firma Holigram, zajmująca się legalną uprawą marihuany, ma głębokie korzenie w holenderskim świecie konopi. Współpracuje ona z doświadczonymi lokalnymi hodowcami oraz z Jetze de Raad, założycielem firmy BioBizz produkującej nawozy. Połączenie sił tych podmiotów zaowocowało powstaniem wyjątkowego obiektu uprawowego.

Jetze de Raad jest byłym studentem Uniwersytetu Wageningen z lat 90. XX wieku (prestiżowego uniwersytetu rolniczego w Niderlandach – przyp. red.), pracował w Positronics, legendarnym growshopie Wer¬narda Bruininga w Amsterdamie. Z tyłu sklepu opracował organiczny nawóz do konopi. Po upadku Positronics De Raad założył BioBizz w Groningen i zbudował z niego międzynarodową firmę generującą milionowe obroty.

Obecnie współpracuje z Holigram przy produkcji legalnej marihuany.

Zakład Holigram znajduje się na dalekim północnym wschodzie Niderlandów, rzut kamieniem od granicy z Niemcami, we wsi Nieuw Beerta.

Zrównoważony rozwój jest dla firmy najwyższym priorytetem. Zakład nie korzysta z gazu ziemnego, dachy są pokryte panelami słonecznymi, a oświetlenie LED i recykling wody również pomagają zmniejszać ślad ekologiczny.

Szkółka jest wyjątkowa pod kilkoma względami.

Gmina nie wydała zgody na budynek w formie kwadratowego pudełka, lecz zażądała, by obiekt miał dachy dwuspadowe, zgodne z gospodarstwami w tym regionie. Obiekt uprawowy jest połączony z pięknym domem wiejskim i z pewnością nie wygląda w tym krajobrazie obco.

Kolejna wyjątkowa cecha: Holigram prowadzi uprawę w dwóch warstwach, aby optymalnie wykorzystać dostępną przestrzeń. Spośród osiemnastu komór uprawowych podczas naszej wizyty używanych było dziesięć.

John, znany lokalny grower, który teraz pracuje wyłącznie dla Holigram, oprowadza nas po obiekcie razem z jednym ze swoich włoskich mistrzów uprawy. Zaczynamy w pomieszczeniu uprawowym, gdzie zbierana jest odmiana Sub Zero.

Rośliny wyglądają spektakularnie. Kompaktowe kwiaty są tak gęsto pokryte trichomami, że wydają się białe i pięknie odcinają się od ciemnych, purpurowych liści. Intensywny aromat ma nuty podobne do Tangie. John patrzy z dumą, jak pracownicy ubrani w czerwone stroje robocze ścinają rośliny i wieszają je na wózkach transportowych.

Trim Bins Holigram testował różne mieszanki podłoża i wybrał włókno kokosowe jako medium. Cały susz jest przycinany ręcznie. Przycinający używają „Trim Bins”, w których zbierane są opadłe trichomy. Ten proszek jest prasowany na klasyczne bloki haszyszu w dziale haszyszowym. Holigram produkuje też jointy, ale jeszcze nie edibles. Główny nacisk kładzie się na optymalizację uprawy.

Dopiero gdy wszystko będzie całkowicie pod kontrolą, w grę wejdą edibles.

Jak wszyscy growerzy testowych upraw konopi, Holigram zauważa, że dla większości konsumentów najważniejszym kryterium jest procent THC. Odmiany z mniej niż 20% THC trudno sprzedać – wyjaśnia Patrick, opiekun klienta od samego początku i weteran świata konopi. „To prawdziwa szkoda, bo samo THC mówi bardzo niewiele o odmianie. Profil terpenowy jest ważniejszy. A efekt otoczenia, czyli współdziałanie kannabinoidów i terpenów, jest czynnikiem decydującym”.

Grower John sprawdza rośliny Sub Zero.

FOMO Patrick zauważa, że coffeeshopy biorące udział w eksperymencie cierpią na FOMO: Fear Of Missing Out. „Dlatego kupują każdą odmianę, jaką tylko mogą dostać w swoje ręce. Ale to powoduje u klientów przesyt wyboru i wracają oni do odmian, które już znają. Mimo że teraz dostępnych jest tyle pysznych rzeczy. Nie tylko od nas, ale od wszystkich growerów”.

Półki można rozsuwac, aby uzyskać lepszy dostęp do roślin.

Dzięki uprawie w dwóch warstwach dostępna przestrzeń jest optymalnie wykorzystana.

„Fabryka wody”, gdzie mieszane są wszystkie składniki odżywcze.

Miejsce dla roślin matecznych.

Część zapakowanego produktu.

Pracownik pobiera sadzonki z roślin matecznych.

Dział klonów.

Pojemnik pełen AMG Haze (Amnesia Mac Ganja).

Worki Neville’s Haze, jednej z najlepszych klasycznych odmian Haze.

Suszarnia.

Kawałki Holigram Hasj.

Szkółka jest dobudowana do monumentalnego gospodarstwa.

Wszyscy przycinacze marihuany używają pojemnika do zbierania trichomów.

Trichomy umieszcza się w formie, a następnie prasuje w kostkę.

Rośliny Sub Zero.

Ekran komputera w „fabryce wody”.

HOLIGRAM – FAKTY I LICZBY Lokalizacja: Nieuw Beerta Liczba pracowników: 75 Powierzchnia uprawna netto: 3000 m² Liczba odmian konopi: 10 (65 odmian w bazie) Liczba roślin: ok. 12000 Podłoże: kokos Znane odmiany: Koolato, Wilson Zero, Chauffeur, OG Kush Breath 2.1

Aktualności Liz Filmer

Testy coffeeshopów w Niemczech Miasto Neuss w Nadrenii Północnej-Westfalii ma stać się siedzibą przełomowego sklepu z marihuaną w ramach programu eksperymentalnego. Rozwój ten nastąpił po tym, jak Niemcy zalegalizowały marihuanę rekreacyjną w 2024 roku, jednak w kraju nadal brakuje łatwo dostępnych opcji zakupu dla konsumentów.

Jaki jest cel legalizacji marihuany w Niemczech?

Jednym z głównych celów ustawy o legalizacji marihuany (CanG) była eliminacja czarnego rynku marihuany. Niestety, cel ten nie został jeszcze zrealizowany. Obecnie w Niemczech istnieją tylko dwie autoryzowane metody pozyskiwania marihuany rekreacyjnej: uprawa w domu i członkostwo w klubie towarzyskim konopnym. Dla wielu uprawa w domu może być nieopłacalna, a ograniczona liczba klubów towarzyskich konopnych często ogranicza dostęp.

Czego można oczekiwać od sklepu z marihuaną w Neuss?

Otwarcie sklepu z marihuaną w Neuss, mieście liczącym 150 000 mieszkańców, położonym tuż za granicą z Düsseldorfem, budzi duże oczekiwania. Ten lokal ma być pierwszym oficjalnym sklepem z marihuaną w Niemczech, po istnieniu lokalnego klubu społecznościowego konopnego. Sklep ma odzwierciedlać model operacyjny holenderskich coffeeshopów, umożliwiając klientom zakup marihuany bez konieczności wcześniejszej rejestracji, co stanowi odejście od tradycyjnych praktyk klubów konopnych.

7

Düsseldorfie, który zajmie się gromadzeniem danych. Projekt został opracowany przy udziale Justusa Haucapa, profesora ekonomii na Uniwersytecie w Düsseldorfie.

Dlaczego te badania są ważne?

Na całym świecie przeprowadzono liczne badania dotyczące legalizacji marihuany, ale ich wyniki często uznawane są za „nieprzenoszalne”, jak twierdzą kierownicy projektu.

Celem tych badań jest ustalenie, czy legalizacja prowadzi do wzrostu spożycia marihuany, oraz ocena skuteczności różnych środków zapobiegawczych.

Kto prowadzi tę inicjatywę badawczą?

Jak klienci będą uczestniczyć w badaniu?

Ten eksperymentalny projekt będzie prowadzony przez biologa Andreasa Albertsa przy wsparciu Uniwersytetu Heinricha Heinego w

Udział w badaniu jest obowiązkowy dla klientów nowego sklepu z marihuaną, co odróżnia go od tradycyjnych placówek hand-

lowych. Uczestnictwo w badaniu przyczyni się do głębszego zrozumienia konsekwencji legalizacji marihuany w Niemczech.

Jaki jest proces zatwierdzania sklepu?

Wniosek o rozpoczęcie działalności sklepu z marihuaną zostanie złożony do Federalnego Urzędu ds. Rolnictwa i Żywności. Chociaż termin zatwierdzenia pozostaje niepewny, dyrektor projektu Andreas Alberts wspomniał, że sklep może zostać otwarty w ciągu najbliższych 12 miesięcy.

NUTRIENT PACK-SOIL

Zmaksymalizuj potencjał swoich roślin dzięki temu wydajnemu zestawowi!

Nadaje kwiatom i owocom cudownie słodki aromat i smak Może być stosowany w systemach nawadniających Powoduje gwałtowny wzrost produkcji cukru i tworzenia kwiatów Zwiększa zawartość cukru, masę i aromat.

Wpływa na zapobieganie i kontrolowanie stresu u roślin

Soft Secrets_PL_1125_Nutrient pack_255x183mm_2401.indd 1

13/11/2025 14:18

Nowiny konopne

8

Sebastian Daniel

Polska branża konopna rozkwita Polskie firmy konopne wchodzą do mainstreamu. Giełdowy debiut Kombinatu Konopnego pokazał siłę zielonej rewolucji.

Jeszcze kilkanaście lat temu polska branża konopna funkcjonowała niemal wyłącznie na marginesie — między aktywizmem, kulturą alternatywną i walką z prohibicją.

Firmy związane z konopiami traktowano jak egzotyczną ciekawostkę, a media głównego nurtu najczęściej mówiły o konopiach wyłącznie w kontekście narkotyków.

Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Polski rynek konopny stał się realnym sektorem gospodarki, a niedawny debiut spółki Kombinat Konopny na giełdzie wielu komentatorów

określiło wręcz jako symboliczny moment wejścia konopi do ekonomicznego mainstreamu. „‘Zawiesiliśmy giełdę’. Takiego debiutu dawno w Polsce nie było” — pisały media biznesowe, takie jak Bizblog na portalu Spider’s Web, po wejściu Kombinatu na giełdę NewConnect.

Kurs akcji eksplodował już w pierwszych minutach notowań, a ogromne zainteresowanie inwestorów doprowadziło do czasowego zawieszenia obrotu. “+1340 proc. - tyle wczoraj na koniec dnia pokazywał „teoretyczny kurs otwarcia” naszej spółki podczas pierwszego

dnia notowań! Czemu „teoretyczny”? Bo chętnych na zakup było tak dużo więcej, niż chętnych do sprzedaży, że… zawiesiliśmy giełdę! Jedno jest pewne - drugiego takiego debiutu giełda dawno nie widziała!”, pisał w social mediach Maciej Kowalski, twórca i szef Kombinatu Konopnego.

Dla branży konopnej był to moment historyczny: firma wyrosła z aktywizmu i idei odbudowy polskiego przemysłu konopnego stała za jedną z najgłośniejszych giełdowych premier ostatnich lat.

Za sukcesem Kombinatu stoi historia, która jeszcze dekadę temu wydawała się niemożliwa. Firma zaczynała jako projekt entuzjastów przekonanych, że Polska może odzyskać dawne miejsce na mapie europejskiego przemysłu konopnego. W końcu jeszcze przed II wojną światową byliśmy jednym z największych producentów włókna konopnego w Europie.

Konopie rosły na polskich wsiach przez setki lat, zanim zostały zmiecione przez politykę prohibicji i globalną panikę antynarkotykową.

Kombinat Konopny od początku próbował odbudować ten potencjał praktycznie od zera.

Nie chodziło wyłącznie o sprzedaż olejków CBD czy modnych suplementów. Firma postawiła na pełne wykorzystanie przemysłowego potencjału konopi: włókna, paździerzy, materiałów budowlanych, tekstyliów i biomateriałów. To właśnie ten kierunek coraz częściej uznawany jest za przyszłość całej branży — odejście od chwilowej „gorączki CBD” na rzecz realnej gospodarki opartej na zrównoważonych surowcach.

Debiut giełdowy pokazał, że inwestorzy zaczynają to rozumieć. W mediach ekonomicznych podkreślano, że zainteresowanie akcjami było ogromne, a sam debiut należał do najbardziej dynamicznych w historii NewConnect.

Dla aktywistów konopnych był to jednak nie tylko sukces finansowy, ale także kulturowy.

Jeszcze niedawno firmy konopne miały problem z reklamą, bankowością czy nawet wynajmem powierzchni targowych. Dziś trafiają na giełdę i przyciągają uwagę inwestorów.

To nie jedyny sukces polskiej branży. Ostatnie lata pokazały, że rodzime firmy potrafią konkurować na rynku europejskim zarówno jakością produktów, jak i innowacyjnością.

Polska stała się jednym z ważniejszych producentów ekstraktów CBD w Europie Środkowej, a krajowe marki zaczęły pojawiać się na międzynarodowych targach wellness, żywności funkcjonalnej i kosmetyków naturalnych.

Polska konopiami kwitnąca. Fot. Maciek Kowalski, Kombinat Konopny.

Ogromną rolę odegrały tutaj firmy rozwijające sektor medyczny i suplementacyjny. Polskie laboratoria oraz producenci ekstraktów nauc-

zyli się działać w niezwykle trudnym otoczeniu regulacyjnym, gdzie przepisy często zmieniały się szybciej niż rynek. Mimo to branża przetrwała kolejne fale paniki medialnej, chaos prawny i administracyjne absurdy.

Wielu przedsiębiorców podkreśla, że sukces branży był możliwy głównie dzięki determinacji środowiska konopnego. To aktywiści, pacjenci i małe firmy przez lata wykonywali pracę edukacyjną, zanim politycy i media zaczęli traktować konopie poważnie. Dzisiejsze sukcesy biznesowe są więc efektem wieloletniej walki z propagandą i stereotypami.

Nie bez znaczenia pozostaje też globalny kontekst. W całej Europie trwa dziś powrót do konopi jako strategicznego surowca przyszłości. Rosnące ceny energii, kryzys klimatyczny i problemy z tradycyjnymi materiałami sprawiają, że coraz więcej państw inwestuje w włókna naturalne, biopaliwo i ekologiczne budownictwo.

Konopie idealnie wpisują się w ten trend: rosną szybko, pochłaniają CO₂, regenerują glebę i mogą zastąpić dziesiątki wysokoemisyjnych materiałów.

Polskie firmy zaczynają wykorzystywać tę szansę. Powstają projekty związane z hempcrete, czyli betonem konopnym, biodegradowalnymi tworzywami, tekstyliami oraz żywnością funkcjonalną.

Jednocześnie branża nadal działa w cieniu niejasnych regulacji. W Polsce wciąż łatwiej promować alkohol niż produkty konopne, nawet te całkowicie legalne i pozbawione działania psychoaktywnego. Przedsiębiorcy regularnie zwracają uwagę na problemy z interpretacją przepisów, kontrole i administracyjne bariery, które skutecznie utrudniają rozwój rynku.

Właśnie dlatego sukces Kombinatu został odebrany tak emocjonalnie przez środowisko konopne. To nie była zwykła giełdowa historia o wzroście kursu.

Dla wielu ludzi był to symboliczny moment przełamania wieloletniego tabu. Branża, którą przez dekady przedstawiano jako zagrożenie społeczne, nagle okazała się nowoczesnym sektorem gospodarki przyciągającym inwestorów i media biznesowe.

Aktywiści od dawna powtarzali, że konopie mogą stać się dla Polski strategiczną gałęzią gospodarki — podobnie jak w przeszłości.

Dziś coraz trudniej traktować te słowa jako utopijną wizję hippisów.

Zielona gospodarka przestaje być niszą, a konopie stają się częścią większej zmiany społecznej.

Aktualności

9

Liz Filmer

Przełomowy wyrok w Austrii Co oznacza dla branży konopnej?

Niedawno austriacki sąd wydał przełomowy wyrok, który jednoznacznie oddziela kwiaty konopi od tradycyjnych wyrobów tytoniowych. Ta istotna decyzja stanowi, że konopie nie mogą być traktowane jako tytoń, a zatem nie podlegają surowym regulacjom austriackiego monopolu tytoniowego. Definiując konopie jako odrębną kategorię produktów, sąd ustanowił precedens, który może wpłynąć na krajobraz regulacyjny w całej Europie.

Jakie są implikacje tego wyroku dla europejskiego rynku konopi?

To orzeczenie ma głębokie implikacje wykraczające poza Austrię. Sygnalizuje ono szerszemu europejskiemu rynkowi konopi, że produkty roślinne, w tym konopie, nie powinny być klasyfikowane jako tytoń tylko ze względu na wygodę regulacyjną. Sąd podkreślił specyfikę handlową konopi i orzekł, że nie można ich relegować do tych samych ram regulacyjnych, co tradycyjne wyroby tytoniowe, które podlegają ścisłemu monopolowi.

Jak doszło do tego sporu prawnego?

Batalia prawna rozpoczęła się, gdy władze austriackie próbowały egzekwować przepisy nakazujące sprzedaż kwiatów konopi wyłącznie za pośrednictwem autoryzowanych punktów sprzedaży, podobnie jak wyrobów tytoniowych.

Sędziowie jednak stanowczo odrzucili tę interpretację, potwierdzając, że konopie są

wyjątkowym produktem, który zasługuje na odrębną kategorię regulacyjną, odrębną od tytoniu.

Jakie korzyści ekonomiczne płyną z tego orzeczenia dla przedsiębiorców z branży konopnej?

Orzeczenie ma istotne znaczenie ekonomiczne. Wzmacnia ono pozycję niezależnych przedsiębiorców w sektorze konopnym, którzy starannie budują łańcuch dostaw skoncentrowany na jakości, przejrzystości i zgodności z przepisami. Dzięki wyjaśnieniom zawartym w tym orzeczeniu sądu, firmy te mogą działać z większym przekonaniem o swoim prawie do swobodnej sprzedaży produktów konopnych.

Dlaczego to orzeczenie jest ważne dla jasności przepisów w Europie?

W świetle obecnej niepewności regulacyjnej w różnych krajach europejskich, w tym w Polsce, orzeczenie austriackie stanowi kluczowy precedens interpretacyjny. Pokazuje ono, że

monopole państwowe nie mogą rozszerzać swojego zasięgu na produkty konopne, chyba że wyraźnie stanowią inaczej obowiązujące przepisy. Ta decyzja wysyła jasny sygnał w całej UE: unikatowy charakter konopi powinien być uznany i szanowany w ramach ram prawnych.

Co to oznacza dla przyszłości rynku konopi w Europie?

Ostatecznie orzeczenie to podkreśla kluczową zasadę: konopie są odrębnym produktem

roślinnym, który powinien podlegać jasno określonym, proporcjonalnym regulacjom, a nie być automatycznie podporządkowany istniejącym monopolom. Stanowi to istotny krok w kierunku stworzenia bardziej spójnych i przewidywalnych ram dla rynku konopi w całej Europie.

W miarę rozwoju branży, jasność regulacji przyniesie korzyści zarówno przedsiębiorcom, jak i konsumentom, wspierając wzrost i innowacyjność w sektorze.

Wiadomości Liz Filmer

Urugwaj: Latynoamerykański lider w eksporcie legalnej marihuany W 2025 roku Urugwaj ugruntował swoją pozycję kluczowego gracza na globalnym rynku konopi, utrzymując pionierską pozycję i zwiększając swoje możliwości eksportowe, eksportując 45 ton konopi.

W tym roku Urugwaj wyeksportował 45 ton legalnej marihuany, generując 2,6 miliona dolarów przychodu. Z całkowitego eksportu 28 ton stanowiły konopie lecznicze, 24,3 tony konopie niepsychoaktywne, a 3,9 tony konopie psychoaktywne.

Analiza przepływów handlowych ujawnia specjalizację rynków. Kwiaty o niskiej zawartości THC były wysyłane głównie do Szwajcarii i Czech, podczas gdy konopie o wysokiej zawartości THC – podlegające bardziej rygorystycznym przepisom – były eksportowane głównie do Niemiec i Portugalii.

Urugwajski ekosystem konopny obejmuje ponad 100 firm zatrudniających 700 osób. Ten postęp jest w dużej mierze spowodowany tym, że kraj ten stał się pierwszym na świecie, który zalegalizował cały łańcuch dostaw marihuany w 2014 roku.

Według najnowszego raportu państwowej agencji Urugwaj XXI, „66% pracowników pracuje w głębi kraju”, gdzie koszty pracy są zauważalnie niższe.

Pod względem wolumenu fizycznego, segment nasion o niskiej zawartości THC zdominował z 34 tonami, eksportowanymi głównie do Argentyny. Pod względem wartości leki i składniki farmaceutyczne stanowią obecnie 17% całkowitego eksportu, a Brazylia staje się najważniejszym partnerem handlowym dla tych złożonych produktów.

Inwestycje zagraniczne odgrywają kluczową rolę w urugwajskim sektorze konopi, stanowiąc 60% zatrudnienia w branży. Obecnie 15 firm uzyskało zezwolenie Ministerstwa Zdrowia Publicznego na produkcję leków, co świadczy o silnym zaangażowaniu w innowacje. Instytut Regulacji i Kontroli Konopi (IRCCA) wydał 14 licencji badawczych, co pozwoliło na zwiększenie liczby zarejestrowanych krajowych odmian w INASE z 11 do ponad 40 w ciągu jednego roku.

Na arenie międzynarodowej Urugwaj zajmuje piąte miejsce na świecie jako producent konopi, z 5% udziałem w rynku. Konkuruje z takimi gigantami jak Kanada (28,8%), Wielka Brytania (19,2%) i Izrael (11,5%).

następnie Wielka Brytania i Australia.

Sukces Urugwaju opiera się na jego zdolności do spełniania standardów identyfikowalności i jakości wymaganych przez silnie regulowane rynki.

Pod względem popytu, osiem krajów odpowiada za 90% światowego handlu konopiami.

Niemcy przodują z 36 tonami (25% całości), a

Ponadto, kraj ten doświadczył rewolucji sprzedażowej na rynku krajowym, wprowadzając na rynek odmiany o wysokiej zawartości THC.

Uprawa

10

CANNA Research

Canna Silica: nowa generacja wsparcia krzemowego

ZASTRZEŻENIE: CANNA Research posiada licencję na prowadzenie badań nad konopiami.

Krzem jest wykorzystywany w uprawie od wielu lat. Jego rola jest dobrze poznana w przypadku wielu roślin, choć jego stosowanie nie jest standardem w każdej strategii upra-

wowej ani przy wszystkich typach upraw.

W ostatnich latach CANNA Research analizowało różne formuły krzemu dostępne na rynku. Przeprowadzone próby wykazały,

że nie wszystkie formy zapewniają ten sam poziom skuteczności, ponieważ jego dostępność oraz pobieranie przez roślinę mogą się znacząco różnić. Badania prowadzono na

11

wielu uprawach, w tym na cukinii, pomidorze, bazylii, chryzantemie, konopiach i innych roślinach.

Różnica tkwi w sposobie zastosowania Wnioski z tych badań stały się podstawą do opracowania nowego produktu krzemowego, skoncentrowanego na połączeniu skutecznych źródeł krzemu z właściwą strategią aplikacji. Po latach dopracowywania i testów CANNA stworzyła formułę zaprojektowaną z myślą o stałym pobieraniu i niezawodnym działaniu. Sama rola krzemu pozostaje taka sama, ale sposób, w jaki jest udostępniany roślinie, został znacząco ulepszony.

Kilka dróg pobierania krzemu Dzięki połączeniu dwóch uzupełniających się form krzemu, z których jedna została wzbogacona nanotechnologią, formuła wspiera jego pobieranie różnymi drogami. Takie podejście pomaga utrzymać bardziej stabilną dostępność krzemu zarówno w krótkim, jak i dłuższym okresie. Zastosowanie nanotechnologii przyczynia się do stabilności i

reaktywności formuły, wspierając skuteczne pobieranie przez roślinę.

Sama forma to za mało W praktyce skuteczność zależy nie tylko od formy krzemu, lecz także od całkowitej jego ilości dostępnego dostarczanej przez cały cykl uprawy. Jest to szczególnie istotne w przypadku roślin takich jak konopie, w których pobieranie krzemu jest stosunkowo ograniczone.

CANNA Research wykazało, że jeśli krzem jest dostarczany w odpowiedniej ilości i w dostępnej formie, nadal może być skutecznie pobierany i wspierać silniejszy, bardziej odporny wzrost roślin. Formuła oraz strategia aplikacji CANNA Silica zostały opracowane specjalnie po to, aby zapewnić wystarczającą ilość dostępnego dla roślin, nawet w uprawach o stosunkowo ograniczonym pobieraniu. „Od czasu naszych ostatnich odkryć CANNA Silica stała się stałym elementem naszego zestawu uprawowego” — mówi Stan, Head of Cultivation w CANNA Research. „Jest bardzo skuteczna, wyraźnie wzmacnia rośliny i jest niezwykle łatwa w użyciu.”

Inspirowane naturą, udoskonalone przez naukę

praktyczne rozwiązanie, które sprawdza się w rzeczywistych warunkach uprawowych.

Rozwój CANNA Silica nie polega na definiowaniu krzemu na nowo, lecz na zrozumieniu, jak skutecznie go stosować. Koncentracja na formie, dostępności i stabilności sprawia, że wyniki badań przekładają się na

Źródło: przesłany tekst CANNA SILICA press release.

Medyczna marihuana

12

Monika Kulik / Farmaceutka

TERAPIA KANNABINOIDOWA W OKULISTYCE

Nadzieja dla pacjentów!

Kannabinoidy otwierają nową ścieżkę w okulistyce – od obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego w jaskrze, przez łagodzenie bólu i zapalenia rogówki, po ochronę siatkówki i walkę z infekcjami. Kluczem do sukcesu jest przejście od konwencjonalnych, nieskutecznych form do zaawansowanych systemów nanodostarczania, które zapewniają lokalne działanie bez niepożądanych efektów ogólnoustrojowych. Badania zapoczątkowane w latach 70. nabierają tempa dzięki nanomedycynie, dając nadzieję na nowe, skuteczniejsze terapie oczu w najbliższych latach.

Przegląd opublikowany w 2023 roku w czasopiśmie Pharmaceutics przez Sofię M. Saraivę i współpracowników pt. „Cannabinoid-Based Ocular Therapies and Formulations” szczegółowo analizuje te możliwości, podkreślając rolę układu endokannabinoidowego (ECS) w tkankach oka oraz konieczność nowoczesnych systemów dostarczania leku.

Układ endokannabinoidowy, obejmujący receptory CB1 i CB2 oraz ligandy jak anandamid czy 2-AG, jest szeroko wyrażony w oku – w rogówce, ciele rzęskowym, siatkówce i naczyniach. Kannabinoidy oddziałują na te receptory, modulując ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP), procesy zapalne, ból i stres oksydacyjny. Przegląd Saraivy identyfikuje kluczowe schorzenia oka, w których kannabinoidy mogą odgrywać rolę terapeutyczną: jaskrę, zapalenie rogówki (keratitis), retinopatię (w tym cukrzycową) oraz zapobieganie infekcjom bakteryjnym, np. Pseudomonas aeruginosa.

JASKRA – OBNIŻENIE CIŚNIENIA I NEUROPROTEKCJA Jaskra pozostaje jedną z głównych przyczyn nieodwracalnej ślepoty. Kannabinoidy, zwłaszcza Δ9-THC i jego pochodne, obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP) poprzez aktywację receptorów CB1, co hamuje cyklazę adenylanową i zmniejsza produkcję cieczy wodnistej. Dodatkową korzyścią jest neuroprotekcja komórek zwojowych siatkówki przed apoptozą. Badania z lat 70. XX wieku pokazały efekt hipotensyjny po inhalacji marihuany, ale systematyczne podawanie doustne jest ograniczone przez krótki czas działania (kilka godzin), rozwój tolerancji i efekty uboczne, takie jak zmiany krążeniowe, lęk czy psychoaktywne działanie THC. Zaczęto poszukiwać nowych rozwiązań.

Konwencjonalne krople oczne z kannabinoidami w oleju mineralnym często powodują podrażnienia (pieczenie, łzawienie) bez znaczącego obniżenia IOP. Zaobserwowano w badaniach słabą rozpuszczalność kannabinoidów (hydrofobowość), szybkie wypłukiwanie przez łzy i bariery oka (rogówka, bariera krew-siatkówka). Nadzieja leży w niekonwencjonalnych formulacjach. Nanoemulsje (NE) z THC-VHS (prolek Δ9-THC) osiągały nawet 47% obniżenie IOP przez 4 godziny, a solid lipid nanoparticles (SLN) – 31% przez 480 minut.

ZAPALENIE ROGÓWKI – ULGA W BÓLU I ZAPALENIU Zapalenie rogówki często wiąże się z bólem neuropatycznym, nadwrażliwością i naciekiem

neutrofili. Kannabinoidy, w tym Δ8-THC, CBD redukują ból oraz hamują procesy zapalne. W modelach zwierzęcych miejscowe aplikacje zmniejszały naciek neutrofili i hamowały procesy zapalne. Przegląd wskazuje, że aktywacja CB1 przyśpiesza gojenie rogówki.

Problemy konwencjonalnych preparatów to niska penetracja i podrażnienia. Nadzieje wiążą się z micelami polimerowymi (np. chitozan/PVA z CBD), które osiągają 86% przenikania przez rogówkę w warunkach laboratoryjnych, oraz nanoemulsjami redukującymi cytokiny prozapalne.

ZAKAŻENIA BAKTERYJNE – POTENCJAŁ ANTYBAKTERYJNY Kannabinoidy, szczególnie CBD, wykazują aktywność antybakteryjną, w tym przeciwko szczepom oporny min. Pseudomonas aeruginosa.

CBD hamuje tworzenie biofilmu na soczewkach kontaktowych nawet o 70% przy stężeniu 2%.

W modelach infekcji rogówki pochodne CBD wykazywały szybkie działanie bakteriobójcze poprzez niszczenie błony komórkowej bakterii.

To otwiera drogę do leczenia infekcji bakteryjnych

oka, gdzie oporność na antybiotyki jest rosnącym problemem.

PODSUMOWANIE Głównym problemem terapii kannabinoidowej jest ryzyko działań niepożądanych po podaniu systemowym: efekty psychoaktywne (THC), zmiany sercowo-naczyniowe, lęk czy rozwój tolerancji.

Przegląd Saraivy podkreśla, że miejscowe podanie w zaawansowanych systemach dostarczania (nanoemulsje, micelle, hydrożele z nanocząsteczkami) pozwala na lokalne działanie bez znaczącej absorpcji do krwiobiegu.

Nanocząsteczki (rozmiar 10–1000 nm) zwiększają retencję na powierzchni oka dzięki mucoadhezji, poprawiają penetrację przez ścisłe połączenia rogówki i chronią substancję przed degradacją w filmie łzowym.

Dzięki temu dawka potrzebna do efektu terapeutycznego jest niższa, a lek pozostaje głównie w tkankach oka (rogówka, ciało rzęskowe, siatkówka). Badania pokazują że nanoemulsje CBD obniżały ciśnienie wewnątrzgałkowe bez wykrywalnych efektów ogólnoustrojowych.

Potwierdzając fakt, że nowoczesne nośniki są

biokompatybilne i nie powodują podrażnień.

Mimo obiecujących wyników przedklinicznych, terapia kannabinoidowa w okulistyce napotyka ograniczenia. Większość danych pochodzi z modeli zwierzęcych; brakuje dużych badań klinicznych. Kannabinoidy są niestabilne (wrażliwe na światło, tlen), hydrofobowe, co komplikuje formulacje. Regulacje prawne, standaryzacja i skalowalność produkcji pozostają problemem do rozwiązania. Amerykańska Akademia Okulistyki nie zaleca obecnie marihuany ani CBD do leczenia jaskry ze względu na krótki efekt i ryzyko (dane z 2023 roku).

Jednak nadzieje są duże. Nanotechnologia umożliwia celowane, przedłużone uwalnianie leku, połączenie kannabinoidów z innymi terapiami oraz minimalizację skutków ubocznych.

Przegląd Saraivy z 2023 roku konkluduje, że dalsze badania nad optymalizacją nośników (rozmiar, ładunek powierzchniowy, mucoadhezja) mogą doprowadzić do bezpiecznych, skutecznych preparatów okulistycznych.

Przyszłość to prawdopodobnie krople lub hydrożele z enkapsulowanymi kannabinoidami, oferujące alternatywę dla pacjentów opornych na standardowe leczenie.

Uprawa

13

sudestfam@protonmail.com

PGPF TRICHODERMA Grzyby promujące wzrost roślin to heterogeniczna grupa niepatogennych grzybów występujących w glebie, konkretnie w ryzosferze, na powierzchni oraz wewnątrz korzeni roślin. Grzyby PGPF nawiązują mutualistyczne relacje ze swoimi roślinami żywicielskimi, dostarczając im szerokiego wachlarza korzyści.

Wiele gatunków Trichoderma to niewirulentne, oportunistyczne grzyby symbiotyczne

Poprawiają pobieranie składników odżywczych, stymulują rozwój korzeni, zwiększają wigor roślin oraz chronią je przed mikroorganizmami patogennymi. Spośród grzybów PGPF używanych w uprawie marihuany najbardziej powszechny jest rodzaj Trichoderma.

Wiele gatunków Trichoderma to niewirulentne, oportunistyczne grzyby symbiotyczne; innymi słowy, mogą nawiązywać mutualistyczne relacje z roślinami bez powodowania im szkody. Jednym z aspektów czyniących Trichoderma bardzo interesującym jest jego zdolność do wydzielania szerokiego wachlarza substancji, takich jak enzymy hydrolityczne i metabolity wtórne, które są korzystne dla roślin.

KORZYŚCI Z TRICHODERMA W rolnictwie Trichoderma stosuje się głównie jako biologiczny środek kontroli chorób grzybowych, w tym Fusarium, Pythium i Rhizoctonia. Skuteczność Trichoderma przeciwko grzybom pasożytniczym opiera się na szeregu mechanizmów: mykopasożytnictwie, konkurencji, aktywacji RAS oraz antybiozie.

Mycopasożytnictwo to metoda bezpośredniego ataku na patogeny poprzez wydzielanie enzymów hydrolitycznych uszkadzających ich ściany komórkowe oraz rozwój grzybni wewnątrz ich organizmu, prowadzący do ich śmierci.

Konkurencja to mechanizm obronny charakterystyczny dla ryzosfery, w którym grzyby rodzaju Trichoderma kolonizują podłoże i pobierają z patogenu niezbędne składniki odżywcze, tym samym go uszkadzając. An-

Uważaj przy aplikacjach dolistnych; niektóre badania wykazały, że te mikroorganizmy pozostają w resztkach w kwiatostanach nawet po ich wysuszeniu, potencjalnie stwarzając ryzyko zdrowotne.

JAK STOSOWAĆ Trichoderma można stosować na każdym etapie uprawy marihuany, choć jest najbardziej skuteczne od samego początku.

CO TO JEST? Trichoderma to rodzaj grzybów nitkowatych należących do rodziny Hypocreaceae. Jest to grzyb kosmopolityczny, występujący we wszystkich typach gleb na całym świecie. Został po raz pierwszy opisany przez mykologa Christiana Hendrika Persoona w 1794 roku.

Od tego czasu zidentyfikowano 88 różnych gatunków należących do rodzaju Trichoderma. Ten typ grzybów potrafi szybko kolonizować różnorodne podłoża w różnych warunkach środowiskowych.

dla roślin. Korzyści z Trichoderma nie ograniczają się do ryzosfery; stosowane na części nadziemne rośliny – czyli gałęzie i liście – może zwiększać fotosyntezę.

Grzyby Trichoderma sprzedawane są głównie w formie stałej, konkretnie w proszku, wymieszanym z materiałem inertnym.

Inokulacja jest najpowszechniejszą metodą; podczas przesadzania proszek rozsypuje się na dnie dołka, gdzie będzie sadzona roślina, w kontakcie z korzeniami.

Inna metoda polega na wymieszaniu Trichoderma z całym podłożem podczas jego przygotowania.

Kora skolonizowana przez Trichoderma, zdjęcie Thomasa Laxtona, Wikimedia Commons.

tybioza to system, przez który Trichoderma uwalnia substancje zmieniające metabolizm pasożytów i hamujące ich rozwój, czyniąc je nieszkodliwymi dla roślin.

Poprzez wydzielanie metabolitów wtórnych Trichoderma aktywuje również system SAR rośliny, skrót od Systemic Acquired Resistance (nabyte systemowe oporności), endogenny system obrony obejmujący całą roślinę przed atakiem patogenów.

Trichoderma ma ogromną zdolność do pozytywnego wpływu na architekturę korzeni.

Nie jest jeszcze jasne, jak wywiera ten wpływ, ale wiadomo, że kolonizuje korzenie roślin i stymuluje ich rozwój.

System korzeniowy rośnie mocny i silny, jego powierzchnia znacząco się zwiększa wraz z liczbą i grubością włosków korzeniowych, co w konsekwencji zwiększa zdolność rośliny do pobierania wody i składników odżywczych z gleby.

Jedną z najbardziej interesujących korzyści Trichoderma jest jego zdolność do uwalniania szerokiego zakresu składników odżywczych poprzez różne procesy biologiczne, takie jak chelatacja, mineralizacja i rozpuszczanie.

W pierwszym przypadku Trichoderma

Można je również aplikować przez nawadnianie, mieszając z roztworem odżywczym.

Trichoderma ma ogromną zdolność do pozytywnego wpływu na architekturę korzeni

produkuje siderofory – substancje o niskiej masie cząsteczkowej zdolne do wiązania żelaza, przekształcając je w formę przyswajalną dla roślin.

Mineralizacja to proces, w którym składniki odżywcze są uwalniane z matrycy organicznej, przekształcane w proste związki nieorganiczne łatwo dostępne dla roślin.

Rozpuszczanie fosforu to bardzo ważny proces biologiczny, ponieważ rośliny potrzebują dużych ilości tego pierwiastka przez cały cykl życiowy.

Gleba jest bogata w fosfor, ale jego dostępność jest ograniczona z powodu jego uwstecznienia w postaci nierozpuszczalnych związków. Trichoderma uwalnia enzymy i kwasy organiczne przekształcające fosfor w formy rozpuszczalne, czyniąc go dostępnym

Aplikacje dolistne to kolejna metoda użycia.

Najskuteczniejszym sposobem użycia Trichoderma jest posypanie nim nasion bezpośrednio przed kiełkowaniem. Dawki aplikacji Trichoderma różnią się w zależności od producenta.

Najczęściej używanym szczepem Trichoderma w uprawie marihuany jest Trichoderma harzianum.

EKOLOGIA Stosowanie PGPF w uprawie roślin leczniczych o wysokiej wydajności ma ogromny potencjał, ponieważ może całkowicie zastąpić syntetyczne nawozy i pestycydy, a przy zerowym wpływie na środowisko czyni uprawę marihuany bardziej zrównoważoną.

Kultura konopna

14

Sebastian Daniel

Konopie dla ludzi, nie dla rekinów

W slangu rekinów rynkowych zwykli ludzi i ich małe firmy to “sardynki” do połknięcia.

Przy zakazie konopi miejsce sardynek, jak powszechnie wiadomo, jest w puszce (więzieniu).

W Stanach Zjednoczonych od miesięcy trwa gorąca debata o zmianie federalnej klasyfikacji marihuany, czyli przeniesieniu konopi z najbardziej restrykcyjnej 1. kategorii — tej samej, w której znajdują się np. heroina — do łagodniejszej 3. kategorii. Dla mainstreamowych mediów był to „historyczny przełom”. Dla wielu aktywistów i części ekspertów to zaledwie zabieg kosmetyczny.

Coraz częściej słychać bowiem argument, że cannabis w ogóle nie powinien znajdować się w kontrolowanym systemie leków. Nie powinien być traktowany jako „lek na receptę”, ale jako naturalny produkt prozdrowotny i żywieniowy, a także jako całkiem niewinna w porównaniu z alkoholem i tytoniem używka.

Bill Levers z Beard Bros Pharms & Media w swoim artykule „Konopie to środek nutraceutyczny, a nie farmaceutyczny – i dlaczego wykreślenie z wykazu substancji kontrolowanych pozostaje jedyną realną drogą naprzód” pisze: „Konopie od tysiącleci służą jako lekarstwo, pożywienie, źródło włókna i sakrament. Ameryka tego nie odkryła; zamiast tego rząd amerykański uznał je za przestępstwo, opodatkował, a teraz próbuje przemianować na ‘lek kontrolowany’. Jednak społeczność konopna – hodowcy, pacjenci, weterani, opiekunowie i zwolennicy – przetrwała razem z tą rośliną czasy prohibicji.

Nie potrzebujemy pozwolenia, aby korzystać z tego, co dała nam natura. Wykreślenie rośliny z wykazu substancji kontrolowanych to nie tylko argument prawny; to odzyskanie jej dla kultury. Chodzi o przywrócenie konopi ludziom, gdzie, jak wierzy wielu z nas, zawsze było ich miejsce”. Levers argumentuje, że sama zmiana kategorii prawnej niczego fundamentalnie nie rozwiązuje. Marihuana nadal pozostanie pod kontrolą agencji antynarkotykowych, nadal będzie traktowana jak substancja „niebezpieczna”, a wielkie koncerny farmaceutyczne zyskają jeszcze większą możliwość monopolizacji rynku.

Aktywiści przypominają, że konopie nie są pojedynczą molekułą stworzoną w laboratorium. To roślina zawierająca setki aktywnych związków: kannabinoidy, terpeny, flawonoidy i wiele innych substancji działają synergicznie. „Nie można wyciągnąć jednej nuty z orkiestry i powiedzieć, że to cała muzyka” — pisze Levers, krytykując farmaceutyczne podejście polegające na izolowaniu pojedynczych składników i opatentowywaniu ich.

W praktyce chodzi o coś więcej niż tylko spór językowy. Jeśli cannabis zostanie potraktowany wyłącznie jako „farmaceutyk”, przyszłość rynku może wyglądać podobnie jak w przy-

Fot. Elsa Olofsson na Unsplash.com.

padku opioidów czy wielu leków psychotropowych: ścisła kontrola, wysokie ceny, dominacja korporacji i ograniczony dostęp dla zwykłych ludzi. Tymczasem aktywiści od dekad podkreślają, że konopie to przede wszystkim roślina użytkowa i prozdrowotna, używana przez ludzi od tysięcy lat — podobnie jak zioła lecznicze, adaptogeny czy suplementy wspierające organizm.

Coraz częściej pojawia się więc pojęcie „nutraceutyk”. To termin używany wobec naturalnych substancji mających właściwości prozdrowotne: kurkumy, żeń-szenia, zielonej herbaty czy kwasów omega-3. Zwolennicy tej koncepcji twierdzą, że cannabis znacznie lepiej pasuje właśnie do tej kategorii niż do modelu farmaceutycznego.

Kluczowym argumentem jest tutaj układ endokannabinoidowy — odkryty dopiero w latach 80. XX wieku przez zespół prof. Raphaela Mechoulama w Izraelu, podczas badań nad wpływem konopi na organizm. Jest to kluczowy układ, który odpowiada za utrzymanie homeostazy (równowagi) organizmu, regulując procesy takie jak nastrój, ból, apetyt, sen i układ odpornościowy. Kannabinoidy

z konopi oddziałują właśnie na ten system.

Dla wielu badaczy i aktywistów to dowód, że cannabis nie jest groźnym narkotykiem, lecz substancją współpracującą z naturalnymi mechanizmami organizmu.

To podejście coraz bardziej przebija się do debaty publicznej. Zwolennicy pełnej dekryminalizacji wskazują, że miliony ludzi już dziś używają niewielkich dawek konopi podobnie jak suplementów diety — dla redukcji stresu, poprawy snu czy łagodzenia stanów zapalnych. Mikrodozowanie kannabinoidów porównuje się czasem do stosowania witaminy D albo probiotyków.

Przeciwnicy tej narracji ostrzegają przed przesadnym entuzjazmem. Jednak nawet wielu sceptyków przyznaje dziś, że utrzymywanie marihuany w tej samej kategorii co heroina stało się naukowo i politycznie absurdalne.

Organizacje takie jak Doctors for Drug Policy Reform coraz mocniej naciskają na całkowite usunięcie marihuany z listy kontrolowanych substancji. Ponad 400 lekarzy i ekspertów podpisało apel wskazujący, że samo przeniesienie do lżejszej 3. kategorii nie kończy

prohibicji — jedynie zmienia jej formę. Pełne wykreślenie konopi z federalnej ustawy narkotykowej oznaczałoby coś znacznie większego: swobodę badań, legalny handel między stanami, koniec absurdów podatkowych i stopniowe traktowanie konopi bardziej jak alkoholu, kawy czy tytoniu.

Dla polskiego czytelnika może to brzmieć jak odległa wojna ideologiczna zza oceanu. Ale to właśnie Wujek Sam od dekad eksportował globalną politykę prohibicji. To amerykańska „wojna z narkotykami” stała się wzorem dla wielu państw, także Polski.

Pytanie nie brzmi już: „czy konopie są lekiem?”. To wiadomo od dawna. Coraz częściej pada inne: dlaczego państwo w ogóle traktuje leczniczą i święta roślinę, używaną przez ludzkość od tysięcy lat, jako problem dla agencji antynarkotykowych? Bo jeśli konopie zdrowotnie są bliższe zielonej herbacie niż heroinie, to cała logika prohibicji zaczyna się chwiać.

A wtedy stawką nie jest jedynie rynek marihuany, ale sam fundament polityki prohibicyjnej ostatnich stu lat: ujawnienie kłamstw rasistowskiej propagandy antynarkotykowej.

Nasiona

15

Luke K.

EWOLUCJA RYNKU NASION Od selekcji genetycznej po globalny boom Wawiłowa podczas badań nad bioróżnorodnością w ZSRR. W latach 70. trafiły do Stanów Zjednoc-

Dla większości amatorskich growerów uprawa zaczyna się od wyboru nasion. Ten wybór jest kluczowy, ponieważ o ile wszystko przebiegnie dobrze, można cieszyć się zbiorami kilka miesięcy później. Nasiono jest uznawane przez biologów za ostateczną adaptację królestwa roślin do środowiska lądowego. Zawiera zarodek młodej rośliny, a także składniki odżywcze i ochronną otoczkę, co pozwala mu rozwijać się w optymalnych warunkach. Produkcja nasion jest podstawowym procesem rolniczym, który umożliwił udomowienie roślin, dostosowując je do warunków środowiskowych i potrzeb rolników.

Legalna sprzedaż nasion konopi, która rozpoczęła się w latach 80. w Niderlandach, obecnie przeżywa swój rozkwit. Oprócz dostępności nasion wysokiej jakości, każdego dnia pojawiają się nowe odmiany jak i same nowe banki nasion.

CZYM SĄ BANKI NASION? Przed pojawieniem się banków nasion growerzy mogli zdobywać nasiona jedynie udając się do krajów produkujących tradycyjne odmiany, poprzez osoby, które tam podróżowały, lub (częściej) zbierając nasiona znalezione w komercyjnej marihuanie. Obecnie producenci nasion przeznaczonych do sprzedaży nazywani są bankami nasion/ seed bank. W ich obrębie breederzy zajmują się selekcją najlepszych odmian. Tych, które produkują kwiaty najwyższej jakości oraz ich krzyżowaniem, aby uzyskać odmiany odpowiadające potrzebom growerów. Oczywiście gusta i potrzeby uprawiających są zróżnicowane. Zarówno jeśli chodzi o efekty, smaki, aromaty i wygląd, jak i o rośliny dostosowane do uprawy indoor lub outdoor, krótkie okresy kwitnienia itd. Ta różnorodność doprowadziła do powstania bardzo dużej liczby odmian.

GDZIE KUPIĆ NASIONA? Nasiona można kupić bezpośrednio w banku nasion lub w growshopie. Pod względem jakości, w ciągu ostatnich 20 lat growshopy poczyniły znaczące postępy w przechowywaniu nasion. Obecnie nie ma już różnicy między zakupem nasion w growshopie, a bezpośrednio w banku nasion.

Jeśli chodzi o ceny, banki nasion, które sprzedają również dystrybutorom i sklepom mają mniejsze możliwości oferowania rabatów. Natomiast producenci sprzedający bezpośrednio konsumentowi końcowemu mogą obniżać ceny i oferować promocje jako strategię marketingową, dlatego zazwyczaj proponują korzystniejsze ceny.

JAK PRODUKOWANE SĄ KOMERCYJNE NASIONA KONOPI? Banki nasion produkują swoje nasiona w warunkach indoor, w specjalnych pomieszczeniach, aby uniknąć zapylenia krzyżowego, które może wystąpić na zewnątrz. Istnieją różne metody tworzenia komercyjnych odmian konopi. Metoda klasyczna polega na wykorzystaniu stabilnej rośliny męskiej i stabilnej rośliny żeńskiej, czyli takich, których cechy utrzymują się przez kolejne pokolenia. Po wyselekcjonowaniu roślin najwyższej jakości są one krzyżowane, selekcjonowane i stabilizowane przez kilka generacji w uprawie indoor. Kiedy rośliny stają się jednorodne, są gotowe do wprowadzenia na rynek. Proces ten jest długotrwały; należy pamiętać, że każda generacja wymaga kilku miesięcy rozwoju, nie licząc czasu poświęconego na testy i selekcję.

Jednak postępy, które doprowadziły do rozwoju nasion feminizowanych, jak zobaczymy dalej, zmieniły również metody produkcji.

TYPY NASION KONOPI Rozwój uprawy domowej w ciągu ostatnich trzydziestu lat znacząco pobudził tworzenie wysokiej jakości odmian konopi przeznaczonych do sprzedaży. Obecnie dostępne są odmiany feminizowa-

ne, Dla większości amatorskich hodowców konopi uprawa zaczyna się od wyboru nasion. Ten wybór jest kluczowy, ponieważ kiedy wszystko przebiega dobrze, można cieszyć się zbiorami kilka miesięcy później. Niniejszy artykuł przedstawia aktualny stan rynku nasion konopi psychoaktywnych i medycznych. Automatycznie kwitnące oraz bogate w kannabinoidy inne niż THC. Te różne cechy łączą się w taki sposób, że możliwe jest znalezienie na przykład nasion feminizowanych, automatycznie kwitnących i bogatych w CBD. NASIONA FEMINIZOWANE Nasiona feminizowane produkują wyłącznie rośliny żeńskie, które są egzemplarzami psychoaktywnymi i terapeutycznymi. Ich zalety są oczywiste: oszczędność miejsca, co jest kluczowe w uprawie miejskiej lub indoor; oszczędność podłoża i nawozów wcześniej używanych do uprawy roślin męskich, które następnie są usuwane; a przede wszystkim większe bezpieczeństwo, ponieważ działania kontrolne są zazwyczaj oparte na liczbie uprawianych roślin. Istnieją dwie metody uzyskiwania nasion feminizowanych: rodelizacja oraz odwrócenie płci rośliny za pomocą induktorów chemicznych. Rodelizacja polega na pozostawieniu rośliny żeńskiej do rozwoju przez kilka tygodni po osiągnięciu dojrzałości. Ten stres skłania ją do wytwarzania kwiatów męskich w celu rozmnażania.

Jest to metoda naturalna i dostępna dla wszystkich w celu uzyskania nasion feminizowanych. Niektórzy hodowcy zbierają jedynie największe górne topy, pozostawiając dolne na kilka tygodni dłużej, aby uzyskać nasiona feminizowane.

Jednak ta metoda może czasami prowadzić do powstawania roślin hermafrodytycznych. Odwrócenie płci uzyskuje się poprzez zastosowanie produktów chemicznych, takich jak kwas giberelinowy, azotan srebra i tiosiarczan srebra. Ten ostatni, najbardziej skuteczny, otrzymuje się poprzez połączenie azotanu srebra i tiosiarczanu sodu. Roślina jest opryskiwana tym roztworem, a następnie zmienia się fotoperiod, aby wywołać kwitnienie. W ciągu kilku tygodni pojawiają się kwiaty męskie. Te kwiaty męskie posiadają geny żeńskie. W rezultacie, gdy zostaną skrzyżowane z rośliną żeńską, produkują wyłącznie potomstwo żeńskie. Odwrócenie płci jest obecnie najskuteczniejszą i najczęściej stosowaną metodą uzyskiwania nasion.

NASIONA AUTOMATYCZNIE KWITNĄCE Odmiany automatycznie kwitnące mają tę szczególną cechę, że kwitną po osiągnięciu dojrzałości, niezależnie od długości nasłonecznienia (fotoperiodu). Wynika to z ich genetyki Ruderalis.

Odmiany Ruderalis zostały odkryte przez rosyjskich botaników Dimitriego E. Janiszewskiego i Nikołaja

zonych i Kanady, a następnie do Niderlandów. Ze względu na niską zawartość kannabinoidów i niski plon breederzy skrzyżowali Ruderalis z silnymi odmianami komercyjnymi, aby uzyskać rośliny gotowe do zbioru między 60 a 90 dniem od kiełkowania. Krótki okres wegetacji wyjaśnia ich niewielki rozmiar, co można zrekompensować uprawą większej liczby roślin. Ważne jest, aby temperatura nie spadała poniżej 10 stopni w okresie wzrostu, aby uniknąć stresu wodnego, który mógłby spowolnić rozwój i doprowadzić do zbyt słabego wzrostu.

Najlepszy okres uprawy tych odmian przypada od maja do sierpnia.

NASIONA BOGATE W CBD I NOWE KANNABINOIDY Pojawienie się banków nasion umożliwiło rozwój komercyjnych odmian konopi. Na początku nacisk kładziono na tworzenie coraz smaczniejszych i silniejszych odmian, przystosowanych zarówno do uprawy indoor, jak i outdoor. Odkrycie terapeutycznych właściwości CBD nadało nowy impuls tym badaniom, prowadząc do rozwoju odmian o niskim stosunku CBD/THC, o zrównoważonej zawartości CBD oraz o wyższej zawartości CBD, aby odpowiadać potrzebom użytkowników medycznej marihuany. W ostatnich latach identyfikacja innych naturalnych kannabinoidów oraz ich korzystnych właściwości pobudziła rozwój nowych odmian komercyjnych.

NASIONA DO UPRAWY INDOOR I OUTDOOR Trzy czynniki decydują o tym, czy dana odmiana jest bardziej przystosowana do uprawy indoor czy outdoor: - wielkość rośliny, - forma kwiatów, - czas kwitnienia (w tygodniach), zależny od klimatu regionu.

Czysta sativa, o długich międzywęźlach, może być trudna do opanowania w uprawie indoor lub dawać niskie plony. Roślina o bardzo zbitych kwiatach jest szczególnie podatna na ataki grzybów na zewnątrz, gdzie nie da się kontrolować wilgotności, deszczu, rosy itd. Warto zauważyć, że odmiana gotowa do zbioru w połowie października może być przedstawiana jako odmiana indoor w katalogu holenderskiego banku nasion, podczas gdy doskonale nadaje się zarówno do uprawy indoor, jak i outdoor na południu Hiszpanii.

RÓŻNE TYPY BANKÓW NASION Można wyróżnić co najmniej trzy odrębne strategie wśród banków nasion: - tworzenie oryginalnych odmian, - komercjalizacja uznanych odmian w

konkurencyjnych cenach, odtwarzanie najlepszych klonów poprzez odwrócenie płci.

Każdy bank nasion dostosowuje się do różnych potrzeb growerów. Zarówno tych uprawiających indoor, którzy wybierają roślinę matkę spośród kilku nasion tej samej odmiany, jak i tych, którzy posiadają tylko kilka roślin na outdoor, przy uwzględnieniu różnych budżetów i poziomów doświadczenia. Na tym poziomie nie da się stwierdzić, że jeden bank nasion jest lepszy od innego, ponieważ ich różne strategie nie odpowiadają wszystkim growerom.

-

ODMIANY LOKALNE Tradycyjne odmiany lokalne, nazywane również landrace, stanowią zasób genetyczny o nieocenionej wartości dla breederów. Niektóre z tych odmian, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu były dostępne dla gotowych podróżować, są dziś zagrożone.

Konkurencja ze strony odmian szybszych, bardziej produktywnych i silniejszych, w połączeniu z konfliktami politycznymi i militarnymi, prohibicją oraz innymi czynnikami, stanowią główne problemy, z którymi się mierzą. Przeciętny grower amator niewiele może zrobić, ponieważ te odmiany, ze względu na swoje cechy, zazwyczaj nie są do niego dostosowane. Banki nasion mogą decydować, w zależności od sprzedaży, o wprowadzaniu odmian w limitowanych edycjach, a nawet o specjalizowaniu się wyłącznie w takich edycjach. Może to być ograniczające dla niektórych growerów outdoor, którzy woleliby, aby banki nasion tworzyły stałą rezerwę genetyczną, do której można się odwoływać w każdym sezonie. Jest to jednak rzeczywistość, ponieważ rynek jest kształtowany przez większość klientów: growerów indoor, którzy wybierają roślinę matkę i ją zachowują. Jedną z opcji dla tych osób byłoby rozpoczęcie własnej selekcji i zachowywanie roślin matecznych do uprawy outdoor. Mały namiot uprawowy wyposażony w lampy o niskim zużyciu energii może być rozwiązaniem.

JAKA JEST EWOLUCJA RYNKU? Mówimy o rynku, a nie o rozwoju banków nasion, ponieważ wiemy, że nie są one wolne w produkowaniu wszystkich odmian, jakie chciałyby tworzyć, lecz tylko tych, które mogą sprzedać. Powodem istnienia banków nasion i tym, co pozwala im funkcjonować jest handel. Bank nasion specjalizujący się w odmianach o bardzo długim okresie kwitnienia lub o niskiej zawartości kannabinoidów ma mniejsze szanse przetrwania niż bank oferujący silne, feminizowane odmiany dostępne na rynku. Banki nasion dostosowują się do potrzeb growerów lub je kreują. Na przykład pojawienie się nasion feminizowanych doprowadziło do zniknięcia niektórych niefeminizowanych wersji wielu odmian. Rozwój komercyjnej uprawy indoor, mającej na celu zaopatrywanie klubów, dyspensariów i coffeeshopów, w połączeniu z chęcią amatorów do uprawiania odmian, które testują w tych miejscach, przyspiesza produkcję nasion na bazie wyselekcjonowanych klonów, skracając tym samym czas potrzebny do uzyskania odmiany gotowej do komercjalizacji.

Z czysto ekonomicznego punktu widzenia banki nasion mają obiecującą przyszłość. Firmy zajmujące się badaniami rynku i doradztwem, takie jak Allied Market Research, przewidują roczną stopę wzrostu (CAGR) na poziomie 18,4% dla tego sektora.

Oznacza to, że rynek, obecnie wyceniany na około 1,3 miliarda dolarów, może osiągnąć wartość 6,5 miliarda dolarów do 2031 roku.

Perspektywy rozwoju pozostają więc bardzo korzystne dla producentów nasion.

Konopna historia

16

Derrick Bergman

ARJAN ‘THE KING OF CANNABIS’ ROSKAM

CZŁOWIEK STOJĄCY ZA GREEN HOUSE I STRAIN HUNTERS Arjan Roskam (55 lat) jest jed-

High Times Cup powstał w 1987 roku z inicjatywy kilku amerykańskich koneserów marihuany, w tym guru uprawy Eda Rosenthala.

W okolicach Święta Dziękczynienia polecieli oni do Amsterdamu na koszt magazynu High Times, aby oceniać marihuanę z pierwszych holenderskich banków nasion. Magazyn szeroko relacjonował to wydarzenie, a od 1991 roku oferował swoim czytelnikom możliwość zostania sędziami. Okazało się to doskonałą okazją, w okresie największej popularności setki Amerykanów przyjeżdżały do Amsterdamu na to wydarzenie.

nym z najbardziej znanych i odnoszących największe sukcesy przedsiębiorców zajmujących się marihuaną na świecie. Jego filmy z serii Strain Hunters docierają do milionów ludzi, a dzięki swoim coffeeshopom Green

ma wielu fanów, ale jego styl i

Roskam rozpieszczał sędziów; otrzymywali oni prezenty i próbki, a między siedzibą High Times Cup a jego coffeeshopem kursował bezpłatny autobus Green House. Ogłosił się królem marihuany, ponieważ „to właśnie kochają Amerykanie”, jak wyjaśnił mi wiele lat później. W siódmej edycji, w 1994 roku, Green House zdobył pierwszą nagrodę w Coffeeshop Cup, Bio Cup i Hash Cup.

metody budzą również pewien

GREEN HOUSE SEED CO.

House zbudował imperium konopne o globalnym zasięgu.

Samozwańczy król marihuany

opór. Soft Secrets przedstawia

W tym samym roku Roskam założył firmę Green House Seed Co. wraz z australijskim hodowcą Scottem Blakeyem, znanym również jako Shantibaba. Firma miała dostęp do genetyki, którą David Watson („Sam the Skunkman”) przywiózł ze Stanów Zjednoczonych, kiedy przeniósł się do Holandii w latach 80. Były to takie klasyki jak Skunk #1, Original Haze i Durban Poison. Blakey zgromadził ogromną kolekcję nasion podczas swoich podróży po Azji, a także sam stworzył i ustabilizował krzyżówki.

jego sylwetkę.

Roskam urodził się 4 kwietnia 1970 roku w Republice Południowej Afryki. Jest obywatelem Holandii, ale dzieciństwo spędził w Afryce. Jako nastolatek zaczął uprawiać konopie, korzystając z nasion przywiezionych z odległych miejsc przez przyjaciół.

Często opowiada dziennikarzom, jak w wieku siedemnastu lat samotnie podróżował po Azji. W Tajlandii, szukając miejsca na nocleg, trafił do kliniki odwykowej prowadzonej przez starszego mężczyznę, który stosował rośliny lecznicze. „Zostałem tam przez siedem dni” – powiedział magazynowi Honeysucklemag w 2024 roku. „Kiedy wyjeżdżałem, dał mi kilka nasion konopi i powiedział: – Zabierz je ze sobą i posadź. Ten człowiek nie tylko przekazał mi genetykę, ale także powierzył mi misję”. Piękna historia opowiedziana z charakterystyczną dla Roskama brawurą. W 1992 roku, mając zaledwie 22 lata, otworzył swój pierwszy coffeeshop przy Tolstraat w Amsterdamie. Nazwał go Green House.

NOWY GRACZ NA RYNKU

1995: Arjan podczas High Times Cup 1995 w Amsterdamie.

To złote czasy dla coffeeshopów w Holandii – co tydzień gdzieś otwiera się nowy lokal. Nederwiet zyskuje na popularności, a politycy i policja zajmują się innymi sprawami. Roskam jest nowym graczem na rynku, dwadzieścia lat młodszym od wielkich pionierów, takich jak Henk de Vries (The Bulldog), Ben Dronkers (Sensi Seeds) i Potfather Wernard Bruining. Roskam jest ambitny i ma nienaganny instynkt handlowy. Jego pierwszy coffeeshop został zaprojektowany jako luksusowa, wielka kawiarnia, z dbałością o najdrobniejsze szczegóły.

Ma też dobre zioło. Kiedy Green House po raz pierwszy wziął udział w High Times Cannabis Cup w 1993 roku, zdobył drugą nagrodę w Coffeeshop Cup. Spośród ponad 1500 coffeeshopów w Holandii w 1993 roku tylko 22 wzięło udział w konkursie.

Współpraca nie trwała długo, w 1998 roku Blakey został wykupiony. Od tego czasu trwają spory o to, kto stworzył White Widow i inne popularne krzyżówki. Krytycy twierdzą, że Roskam przypisuje sobie odmiany opracowane przez innych. W dokumencie VICE Kings of Cannabis (2013) skomentował te zarzuty: „To grupa ludzi, którzy nas nie lubią.

W Holandii mówimy: dopóki ludzie o tobie mówią, wszystko jest w porządku. Musisz się martwić, jeśli przestaną o tobie mówić”.

STRAIN HUNTERS

Wartość nagrody jest więc względna.

Roskam jednak lepiej niż ktokolwiek inny rozumie, że ta amerykańska impreza jest fantastycznym narzędziem marketingowym.

AMERYKANIE W AMSTERDAMIE

Kontrowersje nie mają większego wpływu na sukces Green House. Liczba coffeeshopów Green House wzrosła do czterech, a każdy z nich jest piękniejszy od poprzedniego. Niezliczone gwiazdy światowego formatu robią

17 początkowo myśleli, że oszalałem. Wszyscy mieliśmy trafić do więzienia. Franco był jedynym, który powiedział: „Wchodzę w to!”.

Okazało się to zaskakująco dobrym posunięciem. Reszta jest historią”.

partii politycznych” – powiedział pod koniec 2025 roku podczas kongresu PCN Cannabis Congress w Eindhoven. „Poprosili nas, abyśmy przyjechali i zaprezentowali medyczną marihuanę”.

„Powód, dla którego zacząłem kręcić Strain Hunters: pochodzę z Afryki. W okolicy równika 200 milionów ludzi jest uzależnionych od konopi. Mają małe pola konopi, z których się utrzymują. Podają olej i nasiona niemowlętom, aby leczyć kolkę. To sposób na życie, filozofia; kryje się za tym wiele rzeczy, które zostały stłumione w świecie zachodnim”.

Roskam jest przekonany, że filmy Strain Hunters powodują zmiany: „Pokazujemy, co

Roskam doradził Tajom, używając własnych słów: „Jeśli się otworzycie, nie popełnijcie błędów, które popełniły Holandia, Kanada i Stany Zjednoczone; po prostu otwórzcie wszystko”. Tak właśnie zrobili. W Tajlandii, gdzie mieszka przez większość roku od 2023 r., Roskam może uprawiać marihuanę całkowicie legalnie i niskim kosztem. 20 maja 2023 r. w Bangkoku odbyło się uroczyste otwarcie Green House Thailand, jego pierws-

2023: Arjan Roskam Green House Energrow Tajlandia (Fot. Green House).

1995: Arjan Roskam na okładce magazynu High Times.

sobie tam zdjęcia, od Rihanny po Snoop Dogga i od Eminema po Woody’ego Harrelsona. Roskam nadal zdobywa puchary High Times Cup, których ma już ponad czterdzieści, więcej niż ktokolwiek inny.

Dzięki programowi Strain Hunters, uruchomionemu w 2008 roku, jeszcze więcej osób mówi o Arjanie Roskamie i Green House.

Filmy z wypraw do Malawi, Maroka, Indii, Kolumbii, Konga i innych krajów uzyskały miliony wyświetleń na YouTube.

Celem tych podróży jest zbieranie nasion czystych odmian lokalnych. Do sukcesu Strain Hunters z pewnością przyczynia się

pełen pasji Włoch Franco Loja. Swojego rzemiosła nauczył się od Jamesa Burtona, weterana wojny w Wietnamie, który uciekł do Holandii i w 1993 roku założył Stichting Institute of Medical Marijuana (SIMM). Loja pracował w SIMM przez cztery lata, a następnie, aż do swojej nagłej śmierci w 2017 roku, w Green House.

WSZYSCY DO WIĘZIENIA „Jeden z naszych najlepszych przyjaciół i wspaniały człowiek” – tak Roskam opisał Loja w podcaście High Tea Potcast w 2021 roku. „Kiedy powstał Strain Hunters, wszyscy

2012: (od lewej do prawej) Franco Loja, Arjan Roskam, Mila Jansen podczas ceremonii High Times Cup.

2023: Dyspensarium Green House Nuanchan w Tajlandii (Fot. Green House).

naprawdę dzieje się w danym kraju i mówimy: zróbcie coś z tym. W prawie każdym kraju, który odwiedziliśmy, rząd zmienił sytuację w ciągu kilku lat. Jesteśmy z tego niezwykle dumni”.

zego coffeeshopu w Tajlandii. Tego dnia jego marzenie o integracji pionowej stało się rzeczywistością.

NIEUDANA WSPÓŁPRACA

Na pytanie, czego Europa może się nauczyć od Tajlandii w kwestii marihuany, Roskam odpowiedział: „Przede wszystkim wolności. Zostawcie to przedsiębiorcom. Macie więc swobodę zakładania własnych fabryk i prowadzenia w pełni zintegrowanej pionowo działalności. Możecie więc dostarczać produkty bezpośrednio do własnych sklepów z własnego zakładu produkcyjnego. A nawet eksportować, jeśli wasza działalność gospodarcza i certyfikaty są w porządku. To model, o którym marzyłem przez całe życie. Dlatego poszedłem w tym kierunku”.

Strain Hunters Club mieści się od 2014 roku przy bocznej ulicy La Rambla w Barcelonie. Amsterdam ma cztery coffeeshopy Greenhouse i jeden Strain Hunters Club.

Jest też Green House Feeding, producent sproszkowanego nawozu do uprawy konopi oraz GH Medical. Po nieudanej współpracy z kanadyjską firmą Canopy Growth Roskam postanowił rozszerzyć działalność w Tajlandii. „W 2018 roku otrzymaliśmy telefon od Uniwersytetu w Bangkoku i kilku tajskich

W CAŁOŚCI ZINTEGROWANA PIONOWO

Targi konopne

18

Mr. José, info@pestovat.cz

Spannabis 2026 Od 2002 roku co wiosnę otwierają się bramy Spannabis – jednych z najważniejszych targów konopnych na świecie. W tym roku jednak nastąpiła nietypowa zmiana: zamiast Barcelony centrum wydarzeń przeniosło się do Bilbao. Zespół redakcyjny Soft Secrets oczywiście nie mógł przegapić tej legendarnej imprezy.

Chociaż Bilbao i Barcelonę dzieli raptem godzina lotu, kulturowo to dwa zupełnie różne światy.

Stolica Katalonii jest dosłownie nabita klubami konopnymi, jej życie nocne huczy na pełnych obrotach, a zapach konopi nie jest niczym niezwykłym. Baskijskie Bilbao w tym zakresie czuje się nieco inaczej, mimo że używanie konopi jest tam również bardzo popularne i powszechne.

Lokalsi powiedzieli mi, że choć liczba oficjalnych klubów konopnych w Bilbao jest mniejsza, to nadal jest mnóstwo miejsc, gdzie można wygodnie skręcić jointa bez tego, by ktoś uniósł brew.

Tegoroczna edycja Spannabis nosiła numer 23, co czyni je prawdopodobnie najdłużej działającymi targami konopnymi w Europie, jeśli nie na świecie. Odbywa się co wiosnę od 2002 roku, z tylko jedną przerwą z powodu COVID – a to odwołanie nastąpiło zaledwie dzień przed planowanym otwarciem.

Przeniesienie do Bilbao oficjalnie wyjaśniono planowaną przebudową obiektu Fira de Cornellà, który przez długi czas był domem Spannabis. Jed-

nak według moich informacji obiekt nadal stoi bez zmian, co sugeruje, że jego rozbiórka prawdopodobnie została odłożona w czasie

ale okazało się, że było wręcz przeciwnie. Z hali goście mogli wyjść na zewnątrz z dwóch stron, na duże otwarte przestrzenie.

Nowa lokalizacja, nowa energia

Znajdowały się tam strefy relaksu, napoje i mnóstwo miejsc, gdzie można było skosztować różnorodnych street foodów.

W Bilbao Spannabis odbyło się w Bilbao Exhibition Centre i muszę powiedzieć, że pod względem organizacji i ogólnego poziomu profesjonalizmu była to bardzo pozytywna zmiana. Hala wystawowa była przestronna, co pozwalało zwiedzającym komfortowo poruszać się między stoiskami.

Na poprzednim obiekcie czasem trzeba było dosłownie przepychać się przez tłumy, a chwilami robiło się nieco przytłaczająco. Dzięki wysokim sufitom jakość powietrza w Bilbao była również wyraźnie lepsza. Warunki były po prostu idealne do spędzenia pełnego dnia – a nawet całego weekendu – na targach.

Wszyscy wystawcy znajdowali się w jednej hali, co ułatwiało szybkie zorientowanie się, kto gdzie się znajduje. Trochę się martwiłem, czy scena muzyczna – nieodłączny element Spannabis – da się odpowiednio zorganizować w nowej lokalizacji,

Wszystkiemu temu towarzyszyła muzyka lokalnych DJ-ów, raperów i innych wykonawców.

Moim zdaniem nie było szansy na nudę.

Cała impreza była zorganizowana bardzo profesjonalnie, a nowa lokalizacja wyniosła ją na wyższy poziom.

I choć dało się zauważyć, że europejski przemysł konopny nie przeżywa obecnie najlepszego okresu – niektórzy stali wystawcy opuścili tegoroczną edycję, a ogólnie dało się odczuć cięcia budżetowe – nie umniejszyło to ogólnej atmosfery targów.

Po raz kolejny Spannabis potwierdziło swoją pozycję jako jedno z najważniejszych światowych wydarzeń związanych z marihuaną i doskonałe miejsce spotkań zarówno dla profesjonalistów z

branży, jak i zwykłych entuzjastów. Myślę, że można śmiało powiedzieć iż przeniesienie imprezy z Barcelony do Bilbao przerosło oczekiwania. Już nie mogę się doczekać kolejnej edycji.

19

Konopna kultura Dryas / dryas.420@gmail.com

Landraces

20

Odmiany konopi na świecie: ochrona czy ewolucja Tradycyjne odmiany roślin uprawnych mają kluczowe znaczenie dla hodowców roślin, ponieważ stanowią jedno z głównych źródeł zasobów genetycznych. Takie populacje konopi mają unikalne cechy, wynikające przede wszystkim z przystosowania i ewolucji rośliny do środowiska, ale także z praktyk kulturowych społeczności, które je uprawiają.

Często wyobrażamy sobie odmiany landrace jako izolowane populacje lub subpopulacje w odległej, górskiej dolinie, prawie nieznanej ludziom, a tym bardziej nauce. W rzeczywistości nie jest to odmiana landrace, ponieważ tradycyjne odmiany są wynikiem interakcji rośliny z otoczeniem, ale zawsze modulowaną przez lokalne praktyki rolnicze i zastosowania.

Przykład doliny wspomniany wcześniej można dokładniej określić jako rodzimą lub naturalizowaną dziką populację. Różnice między tymi pojęciami a koncepcją landrace, wraz z charakterystykami każdej z nich, omówione zostaną poniżej.

Populacje rodzime Są to rośliny rodzime dla danego miejsca, których pochodzenie i ewolucja są wynikiem charakterystycznego ekosystemu tego obszaru, bez ingerencji człowieka. Jest to bardzo łatwy przypadek do rozróżnienia dla wszystkich tych roślin, które, mimo że dobrze znane ludziom, nie były uprawiane ani wykorzystywane, a więc człowiek nie ingerował w ich rozprzestrzenianie się ani ewolucję.

Przykłady tego stanowią kolcolist zachodni (Ulex europaeus) czy szakłak wieczniezielony (Rhamnus alaternus), by wspomnieć o gatunkach roślin o szerszym zasięgu niż endemity wysp i pasm górskich, klasyczne przykłady rodzimych populacji dzikich.

Wietnamska landrace do użytku leczniczego.

W przypadku marihuany, podobnie jak wielu innych gatunków roślin uprawnych, trudno ustalić, że istnieją populacje, które, mimo że dzikie, nie uległy krzyżowaniu, w teraźniejszości lub przeszłości, z odmianami uprawnymi. W każdym razie w środowisku naukowym dość powszechnie przyjmuje się, że konopie pochodzą z Azji Środkowej, zachodnich Chin (Płaskowyż Tybetański) i przedgórza Himalajów, więc – chyba że nastąpią jakieś wielkie niespodzianki – nie możemy oczekiwać znalezienia populacji rodzimej marihuany poza tymi obszarami.

warzywom i zbożom – doprowadziło Nikołaja Wawiłowa w XX wieku do sformułowania teorii centrów pochodzenia roślin uprawnych (Vavilov, 1926). Ten radziecki biolog zidentyfikował szereg centrów pochodzenia dla licznych gatunków uprawnych w tych samych miejscach, gdzie występuje wiele ich dzikich krewnych. To samo dotyczy konopi; ich najbliżsi dzicy krewni (rodzina Cannabaceae) znajdują się w wyżej wspomnianych obszarach Azji Środkowej.

Populacje dzikie naturalizowane

ze strony człowieka. W wielu przypadkach trudno je odróżnić od roślin rodzimych bez dogłębnej znajomości lokalnej flory i historii botanicznej. Poprawna identyfikacja gatunku jest również zwykle konieczna, ponieważ nie wszystkie naturalizowane rośliny są tak charakterystyczne jak trawa pampasowa (Cortaderia selloana) czy karpobrot jadalny (Carpobrotus edulis), klasyczne przykłady roślin inwazyjnych wprowadzonych jako ozdobne na Półwyspie Iberyjskim.

Badanie przodków głównych upraw światowych – populacji dzikich i rodzimych roślin, które dały początek drzewom owocowym,

Te pierwotne populacje mają kluczowe znaczenie dla hodowców roślin, a także dla samego gatunku, ponieważ reprezentują

Są to rośliny wprowadzone lub uprawiane przez człowieka, ale które rosną dziko i utrzymują się bez jakiegokolwiek zarządzania

W każdym razie nie wszystkie naturalizowane rośliny zachowują się jak gatunki inwazyjne.

ogromne rezerwuary genów, które mogą być interesujące dla poprawy odporności na choroby, szkodniki i stres środowiskowy, a także zarówno korzystnych, jak i niekorzystnych mutacji, które mogą być przedmiotem badań. Najlepszym sposobem zachowania tej różnorodności genetycznej jest poszanowanie rozległości i integralności ich siedlisk.

21 Historii ludu i wielu rodzin nie da się zrozumieć bez upraw, z którymi są powiązane

Użycie konopi na włókna w Azji Południowo-Wschodniej.

W przeszłości gatunki roślin, które dobrze adaptowały się do produkcji na danym terytorium, były nieliczne, a posiadanie lepiej przystosowanej, bardziej cenionej lub unikalnie charakterystycznej odmiany rośliny lub zwierzęcia oznaczało przetrwanie, a nawet dobrobyt dla danego obszaru. To nadal jest bardzo widoczne w uprawach o wysokiej wartości, takich jak odmiany winorośli na wino, szczególnie cenione owoce, warzywa takie jak szparagi i karczochy, szafran, chmiel i wiele więcej.

Marihuana ma liczne odmiany rodzime ze względu na dużą liczbę miejsc i kultur, które z nią pracowały; czasem w tym samym obszarze opracowano nawet kilka odmian, w zależności od różnych zastosowań, takich jak włókno, pożywienie (nasiona i pasza) oraz lecznicze, co jest rzadkie w przypadku innych roślin.

Przykłady landrace Niektóre przykłady landrace i landrace

W przypadku konopi to zjawisko można obserwować w regionach europejskich, gdzie konopie włókniste były uprawiane na włókno lub gdzie odmiany konopi są używane w celach leczniczych i gdzie teraz rosną dziko.

Pomimo że daleko im do miejsca pochodzenia, ta roślina wykazała dużą zdolność adaptacyjną, dobrze rozwijając się bez ingerencji człowieka w klimatach kontynentalnych (z zimnymi zimami, podobnymi do regionu rodzimego), takich jak Syberia czy Rumunia.

Rozwija się również w klimatach śródziemnomorskich lub subtropikalnych, jak ma to miejsce w Indiach i północnym Wietnamie.

Na Półwyspie Iberyjskim niedawne badanie wskazuje na trzy wydarzenia wprowadzenia cannabis: paleolityczne, neolityczne i średniowieczne, przy czym dwa ostatnie niemal na pewno wprowadzone przez człowieka (Rull i in., 2023). To zgadza się z przyjętą teorią, że cannabis znalezione w Europie odpowiada odmianom uprawnym lub populacjom konopi włóknistych naturalizowanych.

Populacje roślin naturalizowanych zazwyczaj nie budzą wielkiego zainteresowania w hodowli roślin ani ochronie, ponieważ duża część różnorodności genetycznej populacji pierwotnej jest eliminowana i odrzucana podczas procesu selekcji do uprawy i późniejszej poprawy. Ponadto, gdy odmiana lub pewne osobniki stają się naturalizowane, tracą przez kolejne pokolenia te ulepszone cechy (rozmiar owoców, smak, wczesność itp.), wracając do cech, które pozwalają im przetrwać w stanie dzikim (toksyczność, mechanizmy obronne takie jak ciernie itp.).

Landrace czy odmiany rodzime Rodzime odmiany roślin uprawnych mogą się teraz wydawać prawie egzotyczne, wynikiem wysiłków niektórych ludów i regionów, by mieć własne odmiany roślin i zwierząt.

Rzeczywistość jest nieco bardziej trzeźwa, ponieważ głównym celem wielu społeczności, które rozwijały odmiany, było po prostu przetrwanie. Ważne jest pamiętanie, że nie tak dawno nie było szklarni, mechanizacji, nawadniania ani niezliczonych środków, które dziś pozwalają nam znacznie rozszerzyć zasięg uprawy wielu roślin.

Tradycyjna uprawa w północnym Wietnamie.

Ważne jest pamiętanie, że nie tak dawno nie było szklarni, mechanizacji, nawadniania ani niezliczonych środków, które dziś pozwalają nam z nacznie rozszerzyć zasięg uprawy wielu roślin

konopi, w oparciu o ich zastosowanie, to europejskie odmiany nasienne, afrykańskie odmiany używane w celach rytualnych i leczniczych, gdzie wykorzystuje się cały kwiat (często fermentowany), południowo-wschodnioazjatyckie odmiany na włókna tekstylne i paszę dla zwierząt oraz oczywiście indyjskie odmiany „Kush” do ekstrakcji suchej żywicy. Przykłady tych odmian są niekończące się, ale ważne jest pamiętanie, że spośród wszystkich wymienionych obszarów tylko ostatni mógł bezpośrednio pochodzić z pierwotnych populacji naturalnych, ponieważ w pozostałych przypadkach

22

Porównanie komercyjnej sativy z landrace kambodżańską.

Wielu growerów z pewnością miało okazję posadzić nasiona tradycyjnej odmiany.

Zanim dokonamy jakichkolwiek zaleceń dotyczących pracy z tego typu odmianami, wyjaśnijmy, że eksperymentowanie i zabawa krzyżowaniem odmian nie może być uważane za coś inherentnie złego, o ile odbywa się to z rozsądkiem i uczciwością.

konopie zostały wprowadzone przez człowieka, niemal na pewno z landrace wcześniej uprawianych przez inne ludy.

W przypadku Ameryki istnieje większa kontrowersja dotycząca wprowadzenia marihuany na kontynent, od pierwszych ludzi, którzy przekroczyli Cieśninę Beringa, po różne kultury, które postawiły stopę na ziemiach amerykańskich w czasach przedkolumbijskich (Holmes, 1896).

Na przykład, jeśli zdecydujesz się skrócić czas kwitnienia tropikalnej landrace sativa przez skrzyżowanie jej z odmianą kwitnącą wcześniej, sukces polega na uczynieniu odmiany trudnej w uprawie bardziej dostępną dla przeciętnego growera.

Wartość genetyczna tradycyjnych odmian i landrace Główna wartość tych odmian polega na tym, że reprezentują bardzo interesującą rezerwę genetyczną dla hodowców roślin. W roślinach takich jak konopie, gdzie istnieje liczne tradycyjne odmiany, szerokość biblioteki genetycznej wynikającej z połączenia wszystkich landrace może być znacznie większa niż puli genów populacji dzikich.

Ponadto ze względu na sam proces, przez który tradycyjne odmiany są selekcjonowane i uprawiane (metody selekcji masowej, w których zazwyczaj krzyżuje się liczne osobniki), wykazują one znaczną zmienność.

Hodowcy tych odmian wywierają stosunkowo łagodną presję selekcyjną na kilka cech (takich jak kolor i dojrzewanie), podczas gdy inne cechy podlegają selekcji w niewielkim stopniu lub wcale. W konsekwencji kolejne pokolenie zawiera osobniki o różnych rozmiarach, poziomach odporności i produktywności itp. Tego nie obserwuje się we współczesnych odmianach, gdzie dąży się do największej możliwej jednorodności we wszystkich aspektach, w celu standaryzacji procesów w przemyśle, ale kosztem adaptacyjności upraw.

Wartość kulturowa tradycyjnych odmian

Zarządzanie odmianą wietnamską do produkcji włókien.

Nawet bez brania pod uwagę wartości genetycznej tych odmian istnieje wartość, która wykracza poza to, co namacalne, ponieważ w procesie modyfikowania dzikich roślin ludzkość dostosowała się do zaspokajania potrzeb każdego organizmu, z którym pracuje. Historii ludu i wielu rodzin nie da się

zrozumieć bez upraw, z którymi są powiązane; święta, zwyczaje, a nawet krajobraz i sama ziemia nieustannie przypominają nam, dlaczego jesteśmy na tym terytorium.

Landrace: ochrona czy ewolucja?

Nie jest ani konieczne, ani wskazane ukrywanie faktu, że landrace została nieco zmodyfikowana lub zaadaptowana, ponieważ to komplikuje pracę kolejnych hodowców.

Wiele tradycyjnych odmian cierpi na pewien stopień hermafrodytyzmu, a niektóre banki nasion specjalizujące się w tradycyjnych odmianach dopuszczają tylko tego typu selekcję, ponieważ jest to bardzo trudny problem do pokonania dla większości growerów.

Jeśli celem jest zachowanie tradycyjnej odmiany jak najbardziej wiernie, hodowca (który w tym przypadku ogranicza się do roli konserwatora) musi uprawiać jak największą liczbę roślin w każdej partii, nie mniej niż 100 osobników, i pozwolić na swobodne krzyżowanie między nimi bez wywierania żadnej presji selekcyjnej. Jeśli dodatkowo można zebrać podobną liczbę osobników z faktycznej populacji, by skrzyżować je z naszą próbką, włączymy geny, które mogły zostać pominięte w początkowej próbce.

Współczesne odmiany nie byłyby możliwe bez wcześniejszego istnienia odmian tradycyjnych.

W ten sposób bank nasion utrzymuje porcję, która jest jak najbardziej wierna rzeczywistości populacji lub grupy osobników, co – nie należy o tym zapominać – stanowi żywą i stale ewoluującą jednostkę.

Aktualności

23

Sebastian Daniel Współpraca Dr Grzyb

Grzyby przeciw obsesjom i nałogom

Psychodeliczna rewolucja nabiera rozpędu Najnowsze badania potwierdzają, że psylocybina może pomagać nie tylko w depresji czy lękach, ale także w leczeniu obsesji, kompulsji i uzależnień — zwłaszcza alkoholizmu i nikotynizmu.

Jeszcze kilka lat temu w Polsce „magiczne grzyby” kojarzyły się głównie z policyjnymi ostrzeżeniami i sensacyjnymi historiami o „niebezpiecznych halucynogenach”. Tymczasem świat nauki coraz mocniej podważa prohibicyjną narrację.

Chodzi o grzyby zawierające psylocybinę — naturalny psychodelik występujący w wielu gatunkach grzybów. W Polsce i innych krajach europejskich sama psylocybina pozostaje substancją nielegalną, znajdującą się w wykazie środków zakazanych, ale dzięki lukom w prawie można legalnie kupić zarodniki niektórych gatunków grzybów i zestawy do ich hodowli.

Głośny artykuł „Just one dose of psilocybin relieves symptoms of OCD for months” (“Wystarczy jedna dawka psilocybiny, by złagodzić objawy zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych na wiele miesięcy”), opublikowany w tym roku przez szanowany magazyn naukowy New Scientist, opisuje wyniki badań, które jeszcze dekadę temu uznano by w Polsce za science fiction. Według naukowców pojedyncza dawka psylocybiny może przynieść wielomiesięczne zmniejszenie objawów OCD, czyli zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.

OCD to coś znacznie poważniejszego niż stereotypowe „umiłowanie porządku”. To choroba polegająca na natrętnych myślach i przymusowych zachowaniach — wielokrotnym sprawdzaniu drzwi, obsesyjnym myciu rąk, kompulsywnym liczeniu czy rytuałach, które potrafią całkowicie sparaliżować życie człowieka. Standardowe leczenie opiera się głównie na antydepresantach i terapii behawioralnej, ale ogromna część pacjentów nie doświadcza poprawy.

W badaniu opisywanym przez New Scientist uczestnicy otrzymali pojedynczą dawkę psylocybiny w kontrolowanych warunkach klinicznych.

Efekty okazały się szybkie i zaskakująco trwałe.

Jak podkreśla prof. David Nutt z Imperial College London, autor rewelacyjnej książki o alkoholu “Pić czy nie pić?” (i wielu innych, również o konopiach), psychodelik może pomóc „przerwać cykle obsesyjnego myślenia i zachowania”.

To właśnie ten mechanizm fascynuje dziś badaczy psychodelików. Według tzw. teorii „entropicznego mózgu” psychodeliki czasowo rozluźniają sztywne wzorce aktywności neuronalnej. Innymi słowy: mózg przestaje kręcić się w tych samych obsesyjnych koleinach.

Brzmi znajomo? Dokładnie ten sam mechanizm może mieć ogromne znaczenie w leczeniu

Fot. JD Chow na Unsplash.com.

uzależnień. Bo czym jest nałóg, jeśli nie obsesyjną pętlą zachowań i myśli? Alkoholizm działa właśnie w ten sposób: człowiek wraca do tego samego schematu mimo katastrofalnych skutków. Wielu terapeutów mówi wręcz o „tunelowym myśleniu” uzależnionego mózgu. I właśnie tutaj psylocybina zaczyna wyglądać jak dynamit wrzucony w sam środek uzależnieniowej rutyny.

Badania prowadzone m.in. przez Johns Hopkins University pokazują bardzo obiecujące wyniki w terapii alkoholizmu z użyciem psylocybiny. Naukowcy analizują, czy pojedyncze lub kilkukrotne sesje psychodeliczne mogą znacząco ograniczyć picie alkoholu i zmniejszyć nawroty uzależnienia.

Jeszcze bardziej spektakularne rezultaty pojawiły się wcześniej w badaniach nad uzależnieniem od nikotyny. W części eksperymentów osoby uczestniczące w terapii psychodelicznej osiągały skuteczność rzucania palenia wielokrotnie wyższą niż przy standardowych metodach.

Dlaczego tak się dzieje? Naukowcy mówią o neuroplastyczności — zdolności mózgu do tworzenia nowych połączeń i wzorców działania.

Psychodeliki wydają się czasowo „odblokowywać” tę zdolność, dzięki czemu pacjent może spojrzeć na swoje życie i uzależnienie z zupełnie nowej perspektywy. W relacjach uczestników

badań regularnie powtarzają się podobne słowa: „przełom”, „reset”, „zobaczenie siebie z boku”.

Niektórzy opisują doświadczenie psychodeliczne niemal jak lata intensywnej terapii skondensowane w kilka godzin.

Na popularnym forum Reddit, gdzie dyskutowano nad artykułem opublikowanym w New Scientist, jeden z użytkowników napisał: „To wyleczyło mnie z depresji i lęków na lata”. Inny twierdził, że jedno doświadczenie psychodeliczne pomogło mu zerwać z wieloletnim problemem alkoholowym po piętnastu latach wcześniejszych nieudanych prób.

Oczywiście środowisko naukowe podkreśla, że psylocybina i tzw. magiczne grzyby nie są żadnym „magicznym lekiem”. Terapie odbywają się pod nadzorem specjalistów, w kontrolowanych warunkach i z odpowiednim przygotowaniem psychicznym. Psychodeliki mogą wywoływać bardzo intensywne halucynacje i doświadczenia emocjonalne, a u części osób — zwłaszcza z predyspozycjami do zaburzeń psychicznych — także poważne skutki uboczne.

Mimo to trudno ignorować fakt, że psychodeliczna rewolucja nabiera tempa. Jeszcze niedawno badania nad psylocybiną były praktycznie zablokowane przez politykę „wojny z narkotykami”.

Dziś największe uniwersytety świata prowadzą kosztowne projekty kliniczne, a część państw zaczyna liberalizować przepisy dotyczące terapii psychodelicznych.

Dla aktywistów antyprohibicyjnych to kolejny dowód, że polityka narkotykowa oparta na strachu wyrządziła ogromne szkody. Przez dekady demonizowano substancje, które dziś mogą okazać się przełomem w psychiatrii i, jak na ironię, leczeniu uzależnień od narkotyków. W tym samym czasie legalny alkohol nadal pozostaje jednym z najbardziej destrukcyjnych społecznie narkotyków, powodując przemoc, choroby i miliony zgonów rocznie.

Hipokryzja jest uderzająca: rządzący akceptują legalne narkotyki, takie jak alkohol i papierosy, jednocześnie kryminalizując grzyby, które mogą pomagać ludziom wyrwać się z obsesji i nałogów.

Dlatego coraz więcej lekarzy, terapeutów i aktywistów mówi dziś otwarcie: czas zakończyć prohibicję i zastąpić ją rozsądnymi regulacjami opartymi na dowodach naukowych. Bo jeśli pojedyncza dawka psylocybiny potrafi przerwać długie lata cierpienia uzależnionego od legalnych trucizn człowieka, to skandalem jest fakt, że przez dekady skutecznie blokowano badania nad jej potencjałem leczniczym.

Outdoor 2026

24

Stoney Tark

Najważniejsze wskazówki dotyczące uprawy outdoorowej w 2026 roku fotoperiodycznych. Rośliny automatycznie kwitnące potrzebują tylko 11-12 tygodni od wysiania nasion do zbiorów i można je uprawiać w tej samej przestrzeni co rośliny fotoperiodyczne bez żadnych problemów. Growerom mieszkającym w północnej Europie najlepiej jest kupować odmiany szybko kwitnące.

Najlepiej sprawdzają się doniczki materiałowe Uwielbiam używać doniczek z filcu jako doniczek docelowych, ponieważ przepuszczają one powietrze, dotleniają korzenie i zachęcają je do przycinania się na skutek kontaktu z powietrzem.

W rezultacie masa korzeniowa rośliny konopi uprawianej w doniczce z filcu jest znacznie lepsza niż w doniczce plastikowej.

Moja rada jest taka, aby sadzonki sadzić w małych plastikowych doniczkach, a następnie, gdy będą gotowe do ostatecznego przesadzenia, użyć doniczki z tkaniny o pojemności 50 litrów. Nie trzeba się martwić, że korzenie będą się splatać, a dzięki doniczkom filcowym uzyskasz znacznie lepszy plon.

Jakość ziemi Ta mała szklarnia jest idealna do uprawy roślin automatycznie kwitnących.

Wraz z nadejściem wiosny pogoda staje się coraz cieplejsza, a wilgotność powietrza wzrasta. To idealny moment, aby zacząć planować uprawę outdoorową na rok 2026. Chociaż uprawa na zewnątrz jest prostą metodą uprawy konopi, istnieje wiele sposobów, w jakie grower może wyrobić sobie złe nawyki, które mogą mieć wpływ na uprawę. W tym artykule przedstawiam moje najlepsze wskazówki, które pomogą Ci bezstresowo rozpocząć uprawę i zapewnią najlepszy możliwy start Twoim sadzonkom!

Najlepsza lokalizacja Pierwszą rzeczą, którą musisz zrobić, jest znalezienie najlepszej miejscówki dla swoich roślin.

Musisz wziąć pod uwagę, ile słońca dostaje to miejsce, jak bardzo jest odosobnione lub dobrze ukryte przed sąsiadami, czy jest tam bezpiecznie przed zwierzętami i ptakami oraz czy jest tam dużo miejsca do pracy. W Europie warto znaleźć miejsce od strony zachodniej, bo to właśnie w tym kierunku codziennie zachodzi słońce.

W niektórych przypadkach może być konieczne przenoszenie roślin, aby zapewnić im maksymalną ilość światła słonecznego. Najlepiej znaleźć miejsce, w którym rośliny będą mogły pozostać po osiągnięciu dojrzałości.

Zacznij od małych doniczek Chociaż sadzenie nasion bezpośrednio w dużej doniczce zmniejsza nakład pracy, należy rozpocząć uprawę sadzonek w małych doniczkach.

Mogą one mieć pojemność nawet 0,5 l i ułatwiają życie, gdy uprawia się jednocześnie wiele mniejszych roślin.

Jeśli chodzi o zakup ziemi, na rynku dostępnych jest wiele różnych marek. Trudno jest określić, która marka jest najlepsza lub czy gleba w Twoim ogrodzie jest optymalna do uprawy konopi. Najważniejszymi czynnikami decydującymi o dobrej jakości gleby są: drenaż, zdolność zatrzymywania wody, zawartość składników odżywczych, przewiewność i sprężystość oraz zapach.

Zła jakość gleby z chorobami przenoszonymi przez nią będzie miała nieprzyjemny zapach i nie będzie miała słodkiego, leśnego aromatu. Polecam wydać trochę więcej na znaną markę i unikać tanich ziem z centrum ogrodniczego i wszystkiego, co może zawierać nawozy chemiczne.

Konewka 5 l Konewka to świetny sposób na zmierzenie ilości wody, jaką otrzymują rośliny. Trzymanie konewki na zewnątrz pomoże Ci znaleźć odpowiednią równowagę i uniknąć niedostatecznego lub nadmiernego podlewania roślin. Gdy gleba staje się przesycona, poziom tlenu spada, a gleba może stać się ciężka i gęsta, ostatecznie stając się wylęgarnią szkodliwych bakterii.

Kup małą konewkę o pojemności 5 l i upewnij się, że za każdym razem napełniasz ją taką samą ilością wody. W miarę jak rośliny rosną, możesz zwiększać ilość wody, jednak podlewaj je tylko wtedy, gdy gleba jest sucha.

Nieustanne zbiory dzięki automatycznemu kwitnieniu Jeśli w tym roku planujesz uprawiać wyłącznie automaty na zewnątrz, zalecam sadzenie nowych roślin co 30 dni. Dzięki temu będziesz mieć możliwość zbiorów 3–4 razy z rzędu. Szybko kwitnące automaty są najbardziej praktyczne dla europejskich growerów, ponieważ mają znacznie większą szansę na kwitnienie i dojrzewanie z doskonałymi wynikami.

Przesadzanie jest korzystne dla produkcji sadzonek i młodych roślin z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym oraz dla zapobiegania splątaniu korzeni. Sadzonka rosnąca w małej doniczce będzie wymagała przesadzenia do większej doniczki co 2-3 tygodnie.

Fotoperiody i automaty Rośliny fotoperiodyczne pozostaną w stanie wegetatywnym do końca lipca, kiedy to rozpoczną kwitnienie. Zbiory roślin fotoperiodycznych można przeprowadzać wyłącznie od września do początku października. Oznacza to, że trzeba czekać ponad 6 miesięcy, zanim będzie można zebrać plony, wysuszyć rośliny i zapalić.

Doskonałym sposobem na zwiększenie liczby zbiorów w tym okresie jest sadzenie nasion konopi automatycznie kwitnących obok roślin

Uprawa sadzonek w pomieszczeniu chroni je przed owadami i wiatrem.

25 wisz się, jak szybko wciornastki i mszyce mogą się zadomowić i wykorzystać Twoją roślinę jako swoje nowe miejsce zamieszkania.

Warto również sprawdzać korzenie roślin i upewniać się, że rosną one jasnobiałe i puszyste. Korzenie, które stały się cienkie, kruche i przebarwione, są zazwyczaj oznaką ataku szkodliwych bakterii na strefę korzeniową. Najprostszym sposobem na zapewnienie dominacji populacji tlenowej jest zaszczepienie gleby.

Chroń sadzonki za pomocą plastikowych kubków

Ta gleba nie nadaje się do sadzenia, ponieważ zawiera glinę i dużą ilość kamieni.

Rośliny automatycznie kwitnące są odporne, wytrzymałe i rosną dobrze w chłodniejszym klimacie i podczas krótkiego sezonu letniego.

Zdziwisz się, jak bardzo poprawiła się jakość roślin automatycznie kwitnących w porównaniu z roślinami fotoperiodycznymi, dlatego warto regularnie zbierać plony z roślin automatycznie kwitnących.

Wprowadź mikroby i grzyby Pożyteczne bakterie i grzyby umożliwiają konopiom dostęp do składników odżywczych i pomagają zwalczać szkodliwe bakterie i patogeny. Inokulanty można kupić online i przygotować w domu przy użyciu pompy powietrza, kamienia napowietrzającego i wiadra. Stare, wyjałowione gleby zostaną wzbogacone, umożliwiając korzeniom roślin tworzenie symbiotycznych relacji.

Zalecam inokulowanie gleby co 14 dni.

Napowietrzone herbaty kompostowe to kolejny sposób na dostarczenie glebie wszystkich potrzebnych jej składników odżywczych i pożytecznych mikroorganizmów. W fazie sadzonek i wegetacji sprzyjają one silnemu, zdrowemu wzrostowi. Stanowią doskonały dodatek do każdego programu nawożenia kwitnących roślin.

Szklarnie pokryte folią W sprzedaży internetowej dostępna jest szeroka gama szklarni, od dużych, wielkości metra kwadratowego, po małe, wielkości jednej rośliny.

Jeśli chcesz chronić swoje rośliny przed ptakami, owadami, zimnem i silnym wiatrem, szklarnie pokryte plastikiem są doskonałym rozwiązaniem i gorąco je polecam.

Dla growerów, którzy obawiają się, że sąsiedzi lub policyjne helikoptery mogą dostrzec ich rośliny uprawiane na zewnątrz, szklarnia pokryta plastikiem jest doskonałym rozwiązaniem. Szklarnie są idealne do utrzymania ciepłego i wilgotnego powietrza oraz do ochrony sadzonek i młodych roślin przed intensywnym światłem i promieniowaniem UV.

penowych, które są nieprzyjemne w smaku dla popularnych owadów. Te małe rośliny nie zajmują dużo miejsca i można je sadzić obok roślin fotoperiodycznych lub automatycznych.

Nagietek, naparstnica purpurowa, kolendra, mięta pieprzowa, czosnek, koper, bazylia, kostrzewa, chryzantema, słonecznik i krwawnik pospolity są tanie, łatwe do zdobycia i doskonale chronią rośliny przed uszkodzeniami spowodowanymi przez owady i potencjalne larwy.

Rozpocznij uprawę sadzonek w pomieszczeniu

Po wykiełkowaniu nasion, przez pierwsze 2 tygodnie będą one najbardziej narażone na działanie wiatru i drapieżników. Uważam, że użycie plastikowych doniczek o pojemności pół litra z małymi otworami w górnej części jest tanim i skutecznym sposobem na stworzenie osłony dla sadzonek.

Należy przykryć podstawę doniczki ziemią, aby zapobiec jej przewróceniu się pod wpływem wiatru lub deszczu.

Jeśli zauważysz, że Twoje rośliny są atakowane i zjadane przez owady, dobrym pomysłem jest zakup owadów drapieżnych. Wystarczy umieścić saszetkę na roślinie, a drapieżniki wejdą do gleby i zwalczą wszelkie szkodliwe owady. Owady drapieżne są wolnym od chemikaliów rozwiązaniem pozwalającym zwalczać potencjalnie szkodliwe problemy. Zazwyczaj po 2-3 tygodniach można zauważyć, że owady lub larwy zniknęły.

Podwyższone doniczki Użycie drewnianej palety do podniesienia donic-

zek ponad ziemię pomoże zapobiec wychłodzeniu korzeni, poprawi drenaż i zwiększy przepływ powietrza u podstawy doniczek. Zimna i wilgotna podłoga może powodować wychłodzenie strefy korzeniowej i sprawić, że gleba stanie się mokra i błotnista.

Jest to jeden z powodów, dla których stosowanie doniczek z tkaniny świetnie sprawdza się w napowietrzaniu podłoża uprawowego i zapewnianiu optymalnego wzrostu i rozwoju korzeni. Zdziwisz się, jak wielką różnicę robi kilka centymetrów przestrzeni między podstawą doniczki a ziemią.

Moje końcowe przemyślenia Najlepiej poświęcić trochę czasu na dokładne zaplanowanie projektu uprawy outdoorowej i nie oszczędzać na znalezieniu najlepszej lokalizacji, genetyki, podłoża, doniczek i nawozów. Nie spiesz się z rozpoczęciem uprawy i pamiętaj, że uprawa fotoperiodyczna na zewnątrz trwa ponad pół roku!

Nasiona autokwitnące są łatwe w uprawie i wymagają bardzo niewielkiej pielęgnacji. Pomagają one utrzymać pełne słoiki do suszenia, podczas oczekiwania na fotoperiody. Zalecam zakup małej szklarni, szczególnie na pierwsze 4-6 tygodni, aż poczujesz, że Twoje rośliny są silne, wytrzymałe i odporne na wiatr i niskie temperatury w nocy.

Pożyteczne bakterie, grzyby i mikroorganizmy mają ogromny wpływ na to, jak dobrze rośliny mogą wchłaniać składniki odżywcze i na zdrowie gleby. Wyrób sobie nawyk szczepienia gleby co 2 tygodnie i przygotowywania napowietrzonych herbat kompostowych co 4 tygodnie.

Przez lata miałem trudności z rozpoczęciem uprawy sadzonek na zewnątrz ze względu na niskie temperatury, ptaki zjadające nasiona, kota sąsiada wykopującego doniczki, mrówki i wiele innych problemów. Jednym ze sposobów uniknięcia tych trudności jest rozpoczęcie uprawy sadzonek w pomieszczeniu pod świetlówką kompaktową lub lampą LED o niskiej mocy.

Ustaw timer na 18/6, a gdy sadzonki osiągną wiek 14-21 dni, możesz je bezpiecznie przesadzić na zewnątrz, mając pewność, że będą dobrze rosnąć. Sprawdzanie stanu roślin i zauważenie, że zostały zjedzone lub zniszczone, może cofnąć Cię o tygodnie lub miesiące. Rozpoczęcie uprawy sadzonek w pomieszczeniu daje Ci pewność, że Twoje rośliny mają najlepszy start w życiu i są całkowicie wolne od stresu.

Unikaj sadzenia bezpośrednio w glebie Jeśli gleba w Twoim ogrodzie nie jest żyzna i dobrze przepuszczalna, sadzenie nasion bezpośrednio w glebie może być ryzykowne. Powodem jest to, że większość gleb zawiera małe kamienie i jest słabo napowietrzona.

Korzystniejsze byłoby wykopanie starej gleby i zastąpienie jej świeżą mieszanką worm casting, kompostu, perlitu i ziemi. W ten sposób masz pewność, że korzenie mają dużo swobody, aby rosnąć w dół bez ograniczeń, i nie musisz martwić się o zahamowanie wzrostu.

Rośliny towarzyszące

Często sprawdzaj rośliny

Rośliny towarzyszące można sadzić w pobliżu konopi, aby odstraszać owady i szkodniki.

Działają one poprzez wytwarzanie profili ter-

Codziennie sprawdzaj rośliny na zewnątrz i oglądaj wierzchołki i spody liści pod kątem oznak uszkodzeń spowodowanych przez owady. Zdzi-

Roślina outdoorowa uprawiana w doniczce z tkaniny o pojemności 30 litrów.

Uprawa w domu

27

sudestfam@protonmail.com

KONOPIE TRIPLOIDALNE GENETYKA I PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIA W hodowli Cannabis sativa, triploidia, centralny i coraz częściej omawiany temat w ostatnich latach, otwiera nowe horyzonty, wprowadzając nową dynamikę w genetyce i produkcji konopi.

macierzystej są nadal nieznane.

Potwierdzenie tetraploidalności należy przeprowadzić za pomocą analizy cytometrycznej, aby zweryfikować podwojenie chromosomów i wykluczyć osobniki, które nie są w pełni tetraploidalne.

KONOPLA POLIPLOIDALNA Poliploidia to jedna z najciekawszych mutacji genetycznych, jakie mogą wystąpić w Cannabis sativa. W warunkach naturalnych konopie są diploidalne, z dwoma zestawami chromosomów, zwanymi 2n, po jednej kopii odziedziczonej od każdego rodzica. W niektórych przypadkach, podczas podziału komórki, mogą wystąpić błędy, które prowadzą do powstania trzech zestawów chromosomów, zwanych 3n, co nazywa się triploidią, lub czterech zestawów, zwanych 4n, co nazywa się tetraploidią. Ta zmiana równowagi chromosomowej może wpływać na wielkość komórek, morfologię rośliny i zachowania rozrodcze, co skutkuje szeregiem korzyści w hodowli, takich jak zwiększona biomasa i wigor wegetatywny, zwiększone zagęszczenie włosków gruczołowych, a w przypadku triploidów drastyczne zmniejszenie płodności — aspekt kontrowersyjny, który ma zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ na uprawę.

JAK POWSTAJE TETRAPLOIDIA Tetraploidia występuje, gdy podczas podziału komórki chromosomy nie rozdzielają się prawidłowo. Dokładniej, podczas mejozy, procesu niezbędnego do rozmnażania płciowego, w którym komórka diploidalna wytwarza cztery komórki haploidalne z jednym zestawem chromosomów, które dają początek pyłkowi u roślin męskich i zalążkom u roślin żeńskich.

Jeśli prawidłowe funkcjonowanie wrzeciona mejotycznego, struktury odpowiedzialnej za dystrybucję każdego chromosomu do nowych komórek, zostanie zaburzone, chromosomy pozostają w komórce macierzystej, dając początek komórkom tetraploidalnym. Tę zmianę można wywołać, zarówno u konopi, jak i u innych gatunków roślin, poprzez zastosowanie substancji zdolnych do zakłócenia prawidłowego funkcjonowania wrzeciona mejotycznego.

Metody indukowania tetraploidyzmu zostaną wyjaśnione później.

Opisaną procedurę przyjął zespół z La Huerta del Diablo, którego praca stanowi ważny punkt odniesienia. Jest ona dostępna, wraz z materiałami multimedialnymi, na stronie internetowej supercannabis.ar.

CZYNNIK KRYTYCZNY

Program hodowli triploidów.

badanie zalet roślin triploidalnych i produkcję pierwszych linii nasion. Obecnie dostępnych jest niewiele odmian, ale oczekuje się, że ich podaż wzrośnie.

Zalety zaobserwowane dotychczas u roślin triploidalnych konopi w porównaniu z ich diploidalnymi odpowiednikami obejmują: – Tabletki kolchicyny 1 mg – Woda destylowana – Strzykawka – Miarka – Pręt mieszający – Szalka Petriego lub podobna – Gaza Sprzęt ochronny Pierwszym krokiem jest rozpuszczenie wymaganej ilości kolchicyny w wodzie destylowanej w naczyniu pomiarowym, stale mieszając, aż do uzyskania całkowicie jednorodnego roztworu. Idealne stężenie różni się w zależności od rośliny poddawanej zabiegowi, ponieważ każdy gatunek reaguje inaczej. Niektóre testy wykazały skuteczność w zakresie od 0,05% do 0,2%. Do przygotowania 10-mililitrowego roztworu potrzebne będzie od 5 do 20 miligramów kolchicyny.

KONOPIE TRIPLOIDALNE Rośliny konopi triploidalnych posiadają trzy zestawy chromosomów, 3n, co może znacząco wpływać na architekturę rośliny. Niektórzy hodowcy i banki nasion już dawno rozpoczęli

Tripleloidalne rośliny konopi charakteryzują się wyjątkowo niską płodnością ze względu na nierównomierne wyposażenie chromosomowe, co prowadzi do powstawania nieżywotnych gamet. Może to być zaletą, szczególnie w przypadku upraw polowych na dużą skalę, gdzie problem znoszenia pyłku jest powszechny, na przykład w Maroku.

Uwaga: Podczas całego zabiegu należy nosić sprzęt ochronny, taki jak rękawice, maska i okulary ochronne, ponieważ kolchicyna jest toksyczna dla ludzi i może być również wchłaniana przez drogi oddechowe lub kontakt ze

skórą.

W zależności od rodzaju zabiegu można uzyskać rośliny częściowo lub całkowicie tetraploidalne. Podanie roztworu do świeżo wykiełkowanych nasion może pomóc w uzyskaniu osobników tetraploidalnych, podczas gdy zabieg obejmujący jedynie obszar wierzchołkowy może wywołać częściową zmianę w roślinie, która może ostatecznie składać się z części diploidalnych i tetraploidalnych.

Jednak brak możliwości zapylania roślin stwarza problemy, które negatywnie wpływają na równowagę ekosystemu i zmniejszają zmienność genetyczną, tworząc podwaliny pod potencjalne monopole.

Wykiełkowane nasiona należy zaprawiać, umieszczając je na szalce Petriego z gazą na dnie. Roztwór należy podawać w małych dawkach za pomocą strzykawki przez około 12 godzin. Następnie nasiona należy dokładnie przepłukać wodą, aby usunąć wszelkie pozostałości kolchicyny, które mogłyby zaburzyć rozwój.

Nie wszystkie zaprawione nasiona przeżyją lub staną się tetraploidalne. Jeśli chcesz zaprawiać już wyrośnięte rośliny, możesz owinąć wybrany merystem gazą nasączoną kolchicyną i umieścić go w worku, aby utrzymać stałą wilgotność przez około 24 godziny. Po zakończeniu zaprawiania dokładnie przepłukać wodą.

We wczesnych stadiach wzrostu rośliny tetraploidalne rozwijają się wolniej niż osobniki diploidalne, ale po kilku tygodniach różnice będą wyraźnie widoczne. W programie hodowlanym, rozpoczynanie hodowli od świeżo wykiełkowanych nasion w celu uzyskania tetraploidalnych nasion nie jest idealnym rozwiązaniem, ponieważ cechy przyszłej rośliny

Supersilny okaz triploidalnej konopi.

Media

29

Luke K.

SELEKCJA KULTURALNA SOFT SECRETS ŚNIADANIE NA TRAWIE,CZYLI REKOMENDACJE ANIMATORA KONOPNEJ KULTURY WARTO OBEJRZEĆ

STRAIN HUNTERS : WYPRAWA DO KIRGISTANU Serial dokumentalny „Strain Hunters” pozwala nam poznać historyczne odmiany konopi lub landrace pochodzące z różnych krajów. Słynny Arjan Roskam, jeden z założycieli Green House Seeds, Franco Loja i kilku innych podróżowało po całym świecie w poszukiwaniu najlepszych genetyk.

Strain Hunters rozpoczęli swoją podróż w 2008 roku od Malawi. W tym odcinku poszukiwacze odmian wyruszyli na poszukiwanie legendarnej Malawi Gold. Ci pasjonaci konopi, miłośnicy roślin, wyruszyli na wyprawę do Indii, Maroka, Trynidadu, Saint Vincent, Jamajki, Suazi, Kolumbii i Tajlandii.

Strain Hunters poszukują najrzadszych fenotypów i starają się zachować niektóre odmiany, które są zagrożone wyginięciem. „Niestety, wiele gatunków roślin i zwierząt pada ofiarą niekontrolowanego rozwoju cywilizacyjnego. Jedynym celem Strain Hunters jest identyfikacja, lokalizacja i odzyskiwanie lokalnych, wciąż nieodkrytych odmian konopi, aby umożliwić naukowcom i lekarzom pogłębienie wiedzy na temat konopi do celów medycznych”.

W 2025 roku Strain Hunters powracają z filmem dokumentalnym nakręconym w Kirgistanie w Azji Środkowej. Kirgistan to kraj liczący 7 milionów mieszkańców, bardzo górzysty i pozbawiony dostępu do morza. Najwyższy szczyt kraju osiąga wysokość 7439 metrów. Marihuana jest nielegalna w Kirgistanie, ale rośnie dziko. To właśnie do tego mało znanego kraju Strain Hunters wybrali się na wyprawę. „Łowcy odmian wyruszają w niezwykłą podróż przez Kirgistan, zagłębiając się w serce Azji Środkowej w poszukiwaniu rzadkich i starych odmian konopi. Podążając historycznymi szlakami, które niegdyś wykorzystywano wzdłuż Jedwabnego Szlaku, ekspedycja przechodzi od przygotowań do przybycia na miejsce, a następnie całkowitego zanurzenia się w jednych z najbardziej odległych i trudnych krajobrazów regionu” – wyjaśniają Strain Hunters.

Strain Hunters: Kirghizistan Expedition jest dostępny bezpłatnie na YouTube.

WARTO PRZECZYTAĆ

ANOM NAJWIĘKSZA OPERACJA FBI PRZECIWKO ŚWIATOWEJ PRZESTĘPCZOŚCI Joseph Cox

Reportaż śledczy o brawurowej akcji przeciwko zorganizowanej przestępczości i jednej z najbardziej niezwykłych operacji służb specjalnych XXI wieku. Prace nad nienamierzalnym, całkowicie anonimowym systemem komunikacji od lat przypominały podziemny wyścig zbrojeń. Kolejne startupy oferowały środowiskom przestępczym coraz lepsze szyfrowane telefony i aplikacje, obiecując użytkownikom pełną niewidzialność. Jednocześnie służby próbowały te systemy infiltrować, przejmować i rozbijać, jednak zdobywane informacje były

zwykle fragmentaryczne, a liczba aresztowań ograniczona. Mafie szybko uczyły się unikać błędów, a każdy zamknięty system zastępował następny. Do czasu. W 2018 roku FBI wpadło na zuchwały pomysł: a co, gdyby stworzyć takie oprogramowanie samodzielnie i podsunąć je przestępcom, by zaczęli korzystać z niego na masową skalę? Tak powstał Anom – aplikacja do szyfrowanej komunikacji, umożliwiająca pozornie bezpieczną wymianę informacji. Wpuszczono ją na czarny rynek, gdzie szybko zdobyła reputację jednego z najbezpieczniejszych narzędzi dla świata przestępczego.

Rezultat przerósł najśmielsze oczekiwania. Anom stał się głównym kanałem komunikacji mafii na całym świecie. Korzystali z niego handlarze ludźmi, narkotykami i bronią, przemytnicy oraz członkowie najgroźniejszych organizacji przestępczych, zupełnie nieświadomi, że od początku uczestniczą w misternie przygotowanej prowokacji. Zaangażowane w projekt służby z USA, Europy, Kanady i Australii przez lata cierpliwie gromadziły dane, analizowały rozmowy i śledziły powiązania między gangami. Chodziło nie tylko o pojedyncze zatrzymania, ale o zrozumienie mechanizmów działania globalnej przestępczości zorganizowanej. Operację ujawniono dopiero w 2022 roku. Skala akcji okazała się bezprecedensowa.

Aresztowano ponad osiemset osób, przechwycono osiem ton kokainy, dwadzieścia dwie tony marihuany i haszyszu, dwie tony metamfetaminy oraz ponad czterdzieści osiem milionów dolarów w gotówce i majątku należącym do grup przestępczych. Joseph Cox stworzył pasjonujący reportaż o jednej z najbardziej spektakularnych prowokacji w historii współczesnych służb, ale także o cienkiej granicy między technologią, prywatnością i kontrolą. To historia pokazująca, jak cyfrowe narzędzia zmieniły świat przestępczy oraz jak daleko mogą posunąć się państwowe agencje, gdy połączą siły w imię wspólnego celu.

WARTO POSŁUCHAĆ

WILD VIBES Youthie

NOWY ALBUM MULTIINSTRUMENTALISTKI Na francuskiej scenie reggae dub wieje powiew świeżości.

Youthie, której prawdziwe imię brzmi Juliette, to kompozytorka i multiinstrumentalistka, która w 2019 roku wydała swój pierwszy album, „Nomad Skank”. Youthie zaczęła grać na trąbce w wieku 6 lat.

Studiowała muzykę klasyczną i jazz w konserwatorium w Paryżu.

Gra również na flecie, akordeonie i dudach, a w niektórych utworach śpiewa. W wieku 17 lat dołączyła do grupy reggae Natty Princess jako trębaczka i chórzystka. Następnie założyła własną wytwórnię i wydała kilka albumów oraz EP-ek pod własnym nazwiskiem.

Dzisiaj Youthie wydaje swój piąty album, „Wild Vibes”, w swojej własnej wytwórni Youthie Records.

Album powstał we współpracy z Macca Dreadem, gitarzystą, basistą, klawiszowcem, perkusistą i perkusjonistą. Na „Wild Vibes” gościnnie pojawia się również gitarzysta Kubix.

Album zabierze Was w podróż. Youthie czerpie inspirację z reggae i world music, a w szczególności z muzyki bałkańskiej. Artystka tworzy oryginalną fuzję różnych światów, prezentując piękne kompozycje.

Stopka Redakcyjna

Soft Secrets wydawany jest przez Discover Publisher BV. Bruistensingel 400, 5232 AG ‘s Hertogenbosch, Holandia Telefon: +31(0)6 13 00 65 33 E-mail: info@softsecrets.nl Web: www.softsecrets.com Redaktor naczelny międzynarodowych edycji: Clifford Cremer Współpracownicy: Luke Konopiacki, Stoney Tark, Jorge Cervantes, Mr Jose, Derrick Bergman, Sudestfam, Hortizan, Olivier F., Sebastian Daniel, Robert B., Dryas, Bosterix i inni.

Adres redakcji: E-Mail: info@softsecrets.nl Dział reklamy: info@softsecrets.nl Soft Secrets is printed by Coldset Printing Partners, Paal-Beringen, Belgium www.coldsetprintingpartners.be

Od wydawcy: Soft Secrets jest bezpłatnym czasopismem, wydawanym jako dwumiesięcznik w Holandii (pod nazwą Highlife), Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Polsce, Czechach i Chile.

Na całym świecie zachodzi proces liberalizacji prawa do używania konopi indyjskich w celach leczniczych lub rekreacyjnych. Kolejne państwa legalizują konopie indyjskie lub różnicują podejście do tzw. miękkich i twardych narkotyków,

tak jak miało to miejsce w Holandii.

W niektórych państwach obywatele mają prawo do uprawiania roślin konopi indyjskich na własny użytek. Wydawnictwo stara się rztelnie opisywać ten proces normalizacji używania konopi indyjskich. Wydawca niekoniecznie zgadza się ze wszystkimi treściami, które pojawiają się w artykułach i reklamach. Wydawca wyraźnie dystansuje się od opublikowanych tekstów lub obrazów, które mogą sprawiać wrażenie, że namawia do używania i/lub produkcji konopi indyjskich w miejscach, gdzie jest to zabronione. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za publikowane reklamy, ogłoszenia, teksty sponsorowane i nadsyłane, ani za skutki korzystania z informacji w sposób nieprawidłowy i sprzeczny z lokalnym prawem. Żadna część publikacji nie może być reprodukowana w jakiejkolwiek formie bez uprzedniej zgody wydawcy i innych właścicieli praw autorskich. Redakcja nie zwraca przesłanych materiałów. Wydawca dołożył wszelkich starań, aby skontaktować się z posiadaczami praw autorskich do publikowanych zdjęć i obrazów.

Jeśli uważasz, że posiadasz prawo do opublikowanego zdjęcia lub obrazu i zostało ono naruszone, możesz skontaktować się z wydawcą.

Indeks reklamodawców

30

Nazwa Strona

Atami................................................................... 7

Growshop 24...................................................... 1

Canna.................................................................. 1

Pan Pestka........................................................... 1

Canna.......................................................... 10/11

Soft Secrets......................................................... 2

Canna................................................................ 32

Tanie Sanie.......................................................... 1

Cervantes.......................................................... 31

Następny numer

24 lipca 2026

ŚLEDŹ NAS NA WSZYSTKICH NASZYCH PLATFORMACH:

DOWNLOAD TODAY!

WE GROW CANNABIS Award-Winning cannabis cultivation author Jorge Cervantes teams up with Seedsman for a FREE, comprehensive digital book on home growing.

100-page digital book

Beginner and advanced growers

270+ color images

Easy-to-follow cultivation examples

Interactive – Searchable

8 chapters of cultivation wisdom

Comprehensive guide to cannabis cultivation

Dedicated to increasing cannabis yields Discover the magic of cannabis!

E E R F K O O B www.marijuanagrowing.com/grow-cannabis-book

Co-Authors Chief Scientific Officer, Dr. Gary Yates Stefan Meyer Table of Contents • • • • • • • •

Cannabis Botany Life Cycle of Cannabis Cannabis Seeds & Seedlings Plan Your Garden Grow Room Setup Twelve-week Garden Harvest, Manicuring, Drying, Curing & Storage Diseases, Pests & Problems

JORGE CERVANTES Author Marijuana Horticulture.

Legendary Jorge Cervantes, published in eight languages sold over a million copies worldwide.

/JoCerv

@jorgecervantesmj

@JorgeCervantes

@jorgecervantesmj

Jorge Cervantes

Jorge Cervantes

www.jorge-cervantes.com www.marijuanagrowing.com

CANNa SILICA Nowa generacja krzemowego wsparcia

Zwiększa odporność

Nanotechnologia

Wzmacnia ściany komórkowe

www.canna-pl.com