Issuu

Oog voor wat telt

‘We weten nu wat het is en wat we moeten doen’

Interview met bestuurder Annemiek Overboom

In gesprek met medewerkers, bewoners en mantelzorgers

Hoe hebben zij deze coronatijd ervaren?

Het DNA van Saffier

Wie zijn wij, de mensen van Saffier, wat bindt ons? Wat is de kernvraag waar het allemaal om draait?

Strategie

met liefdevolle inzet, bekwame en goed opgeleide medewerkers en vrijwilligers biedt Saffier dagelijks waardevolle zorg

Jaarbeeld 2019 - 2020

Dit gecombineerde jaarbeeld 2019 en 2020 staat voor een groot deel in het teken van de coronatijd en hoe de medewerkers in de zorg en onze bewoners dit beleefd hebben.

3 11

9 28

J A A RBE E L D 3 4 6

COLOFON Redactie Laura Bron Ameline Ansu Vivian Jorissen Tekstuele bijdragen Elisabeth de Vries Fotografie Arnaud Roelofsz Cover Rita Scholten (medewerker), bewoners Nebo en zorgrobot Sara Ontwerp en druk Pasmans Den Haag

14 15 16

CORONA VERHALEN

Voorwoord Saffier in één oogopslag 2020

Strategie - Met liefdevolle inzet, bekwame en goed opgeleide medewerkers en vrijwilligers biedt Saffier dagelijks waardevolle zorg. Toch is er meer nodig. Vernieuwing - Innovatie - Vernieuwend wonen - Saffier in de wijk

Tijdlijn 2019 Geschiedenis Nebo

Expertise - Voor onze zorg en behandeling van mensen met dementie en voor specialistische somatische zorg willen we bij Saffier nog meer expertise opbouwen. Het DNA van Saffier Wie zijn wij, de mensen van Saffier, wat bindt ons? Wat is de kernvraag waar het allemaal om draait?

20 Tijdlijn 2020 21 Oudtopia - Saffier medewerkers kregen in het ervaringshuis ‘Oudtopia’ de mogelijkheid om te ervaren hoe het is om zelf oud te zijn.

22 Interview

met bestuurder Annemiek Overboom

28 Interviews met medewerkers, bewoners en mantelzorgers Hoe hebben zij deze tijd ervaren?

38 Coronaweetjes 48 Bedankt! voor alle lieve, mooie en leuke initiatieven om ons een hart onder de riem te steken

Saffier

‘Deze veerkracht en waardering hebben mij en ik weet zeker ook al mijn collega’s, veel energie gegeven om ondanks de crisis de schouders er onder te zetten en door te gaan.’ Annemiek Overboom Lees het hele interview met Annemiek Overboom, bestuurder Saffier, op pagina 22.

Voorwoord We kijken terug op een indrukwekkend jaar waarin het vooral ging over de pandemie en coronacrisis. Via de persoonlijke verhalen die in interviews zijn opgetekend, willen we met dit jaarbeeld delen hoe bijzonder deze situatie was, en nog steeds is, en laten zien hoe dapper onze bewoners en medewerkers zich het afgelopen jaar staande hebben gehouden. We hebben verhalen opgeschreven over de eerste golf in het voorjaar van 2020 en de tweede golf in het najaar. In beide perioden hadden meerdere locaties te kampen met uitbraken van Covid, de ziekte die het coronavirus veroorzaakt. Tijdens de eerste golf hadden we naast onzekerheid, ziekte en overlijden ook te maken met een landelijk opgelegd bezoekverbod. Dit leidde tot eenzaamheid, onbegrip en verdriet, bij zowel bewoners als familie en zorgverleners. Als ik terugkijk op het jaar zie ik toch vooral ook twee positieve zaken: veerkracht en waardering. Veerkracht van onze bewoners, cliënten, medewerkers en vrijwilligers om samen, creatief en energiek met de dagelijks wisselende situatie om te gaan. De veerkracht gaf moed om soms dingen anders te doen, om het heft in eigen handen te nemen en dát te doen dat op dat moment het beste is. Waardering kwam niet alleen van bewoners, maar ook vanuit de maatschappij. De buurt kwam tijdens het bezoekverbod af en aan met tekeningen, bloemen en lekkers. In de tweede golf kwam de waardering onder meer via een bonus voor medewerkers en veel positieve aandacht voor ons werk in de media. Het is daardoor nu breder erkend dat we in onze sector hoog gekwalificeerde professionele zorg bieden met oog voor de menselijke maat. Verderop in dit jaarbeeld vertel ik in een interview over mijn werk als bestuurder tijdens de crisis. Ik ben er trots op dat we ook in het roerige jaar 2020 belangrijke stappen hebben gezet in de invoering van onze nieuwe strategie. Het management team vertelt in deze editie over de strategie die in het teken staat van een verdieping van de expertise; en het uitbreiden en vernieuwen van de dienstverlening voor onze bewoners én thuiswonende ouderen. Dat baseren we op betekenisgeving, positieve gezondheid en aandacht, met als doel om bewoners en cliënten zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn. In 2019 en 2020 is hier door velen hard aan gewerkt. Ik kijk ernaar uit ook in 2021 samen met u te werken aan goede dienstverlening waar aandacht, betekenisgeving en zorg van nu en de toekomst de belangrijke waarden zijn die ons met elkaar blijven verbinden.

Annemiek Overboom, bestuurder Saffier februari 2021

Saffier

Saffier in één oogopslag

Bewoners en cliënten Bewoners en cliënten

Cliënten eerstelijns behandeling Cliënten eerstelijns behandeling

Personeel Personeel

1623 medewerkers (995 fte) Discipline

Totaal aantal cliënten

988

Logopedie

zonder behandeling

425

Ergotherapie

198

Volledig Pakket Thuis

Diëtetiek

119 512

WLZ met behandeling

Eerstelijnsverblijf

324

Fysiotherapie

Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ)

683

Totaal

26 BBL leerlingen niveau 3 en 4: 57

1067

2020

Locaties Locaties

1 WoonZorgPark Loosduinen  Woon- en behandelcentrum Nolenshaghe 3 Domus Nostra 4 De Drie Linden 5 WoonZorgPark Swaenehove 6 Woonzorgpark Swaenesteyn 7 Huize Rustique / Huize Royal 8 Mechropa 9 Maison Gaspard de Coligny  Nebo 8

3 6

Totaal omzet 2019: €

COPD COPD Parkinson COPD

Geriatrischefysiotherapie fysiotherapie Geriatische Parkinson Niet-aangeboren Hersenletsel NAH: Niet-aangeboren Hersenletsel Geriatische fysiotherapie Korsakov Syndroom van Korsakov Niet-aangeboren Hersenletsel Korsakov Afspraak maken? Bel 0800 - 7233 437 (behandeling aan huis mogelijk)

94 miljoen

Cijfers over 2020 zijn nog niet bekend, v.a. juni 2021 op jaarverslagenzorg.nl terug te vinden.

€

Samenstelling bedrijfskosten (2019): 73% Medewerkers zorg, hehandeling en ondersteuning 7% Afschrijvingen 20% Overige bedrijfskosten

www.saffiergroep.nl of bel 0800-72334

Verzuimpercentage over 2020: 7,44 % nieuwe collega gezocht

Saffier onderscheidt 4 doelgroepen

Aantal vacatures: 133 Kijk op Kijk op een leuke baan in de zorg! een leuke baan in de zorg!

Kwaliteit HKZ kwaliteitscertificaat en Kwaliteit

kwaliteitsplan conform KwaliHKZ kwaliteitscertificaat en teitskader Verpleeghuizen. kwaliteitsplan conform Kwaliteitskader Verpleeghuizen.

Gericht op zelfstandig wonende ouderen

Gericht op bewoners van de locaties en regio-expertisefunctie

Terug naar huis zorg

Expertise specialistische zorg

Voor ouderen die revalideren na ziekenhuisopname of herstellende zijn.

Voor mensen met een chronische ziekte met complex beeld aan verschijnselen en hoog risico op complicaties, zowel zelfstandig wonenden met behoefte aan specialistische advanced care als intramurale bewoners of verkerend in terminale fase.

Veilig wonen met comfort

Expertise dementie

Voor zelfstandig wonende ouderen met verlies van regie op het leven in combinatie met ervaren beperkingen of met behoefte aan tijdelijke opvang.

Voor ouderen met dementie

Saffier

Vrijwilligers: 440

Behandeling en zorg gericht op vergroten gezondheid en verkleinen ziektelast

Expertise Specialistische zorg: NAH (Niet aangeboren Hersenletsel), Syndroom van Korsakov, Palliatieve / Terminale Zorg Revalidatie/GRZ NAH: Niet Aangeboren Hersenletsel Revalidatie/GRZ Expertise Dementie: Dementiezorg Somatiek/langdurig Wonen NAH: Niet Aangeboren Hersenletsel Dementie Veilig Wonen met Comfort: Somatiek/langdurig WonenWonen zonder Korsakov behandeling, wijkgerichte zorgen dienstDementie Palliatieve/Terminale Zorg verlening Korsakov Palliatieve/Terminale Zorg

Locatie bezoeken?

Behandeling en zorg gericht op prettig leven en begeleiding

Terug naar Huiszorg: Revalidatie / GRZ

Specialisaties eerstelijns behandeling Specialisaties eerstelijns Specialisaties eerstelijnsbehandeling behandeling

5 1

trategie Met liefdevolle inzet, bekwame en goed opgeleide medewerkers en vrijwilligers biedt Saffier dagelijks waardevolle zorg. Toch is er meer nodig.

De samenleving verandert en mensen willen anders wonen en verzorgd worden. Comfortabel in hun eigen huis, langer zelfstandig en indien nodig met zorg. Beschermd, maar toch vrij in een locatie met specialistische zorg. Dat vraagt een andere manier van werken. Gedurende 2019 is met veel collega’s gesproken en gewerkt aan de nieuwe richting voor Saffier. Annemiek Overboom bezocht begin 2020 de locaties om met medewerkers in gesprek te gaan over de opgaven waar we voor staan. Een terugkerende vraag was: Als er nu al een tekort is aan personeel, moeten wij ons dan wel wagen aan nieuwe zorgvormen? Bestuurder Annemiek Overboom: ‘Komende jaren komen er twee keer zoveel 75-plussers bij. Dat betekent ook een dubbel aantal aan mensen met chronische ziekten, dementie en eenzaamheid. Komende jaren daalt juist het aantal mantelzorgers, want de groep die het meest ‘mantelzorgt’ is rond de 50 jaar, en die leeftijdsgroep wordt juist kleiner. Je kan zeggen: verdubbel het aantal locaties. Alleen wonen mensen nu eenmaal liever thuis en met innovatieve hulpmiddelen en steun kan dat prima. Het betekent dat Saffier, maar ook andere ouderenzorgorganisaties, moeten veranderen. Niet bezuinigen, maar anders werken.’ In diverse bijeenkomsten is samengewerkt aan oplos singen zoals: slimmere werkprocessen, meer technologie, meer ontwikkelingsmogelijkheden voor medewerkers en expertise delen zodat we ook andere dienstverleners kunnen bijstaan. Maar ook het DNA van Saffier waarin aandacht, betekenis en nieuwsgierigheid naar zorg van nu en de toekomst centraal staan en meer ouderen en

Er zijn vier doelgroepen gedefinieerd, waarbij wij werken aan expertise specialistische zorg en dementie enerzijds en ontwikkeling van nieuw aanbod voor terug naar huis zorg en veilig wonen met comfort anderzijds (zie fact sheet pag 5).

Ondernemingsraad

Cliëntenraad

De ontwikkelopgave ‘medewerkers en arbeidsmarkt’ is voor de OR cruciaal. ‘Wij vinden Saffier een goede werkgever die je veel kansen voor opleidingen biedt. Maar wat we wel zien is dat er niet altijd wat gedaan wordt met de opgedane kennis en diploma’s. Het komt voor dat medewerkers verdwijnen naar een andere organisatie. Wij vinden dat mensen na hun opleiding ook werk moeten kunnen doen op het niveau van die opleiding. Die opvolging moet beter geregeld’, vertelt Froukje Jol.

De cliëntenraad kijkt bij strategie vooral naar de opbrengst van beleid voor de cliënten. Belangrijke thema’s komen in het jaarplan van de cliëntenraad. Eenzaamheid van bewoners is daar zeker één van. Leden van de cliëntenraad Ineke Dol en Eugenie Duijndam: ‘We gaan met Saffier in gesprek wat we daar tegen kunnen doen. Een ander belangrijk onderwerp is ook de verzwaring van de zorg. We leggen vragen voor als: Als er meer specialistische zorg in de voormalige verzorgingshuizen komt, hoe borg je dan het welzijn van eenieder? Hoe zorg je voor maatjes en activiteiten op hetzelfde geestelijk niveau en interesse? We gaan uit van een constructief gesprek met de managers en wij vragen hen zich open te stellen. Niet alles hoeft doortimmerd doordacht en goed te zijn. Wij zijn uit op dialoog en kritische opmerkingen moeten gedeeld worden om de kwaliteit te verbeteren. We willen onze ervaringen en signalen delen om de kwaliteit te bevorderen. We zien raakvlakken in de strategie van Saffier met onze speerpunten.’

Saffier is een informele organisatie en dat maakt het volgens de OR een prettige en laagdrempelige organisatie om in te werken. Er is ook aandacht voor elkaar. Echter, de keerzijde is dat regels niet overal uniform worden opgevolgd en dat kan verwarrend werken. Froukje adviseert: ‘Medewerkers verwachten duidelijkheid. Ons advies is dan ook: heldere richt lijnen.’

Saffier

hun naasten helpen beter om te gaan met kwetsbaarheid door hen te helpen een betekenisvol leven te leiden en meer samenwerking voor zorg en revalidatie thuis behoren tot deze oplossingen.

‘Ik ken het Mauritshuis op mijn duimpje en ik zie dat alles klopt’ riep één van de bewoners uit

ernieuwing De zorg van de toekomst: robots, sensoren en iedereen een elektrische auto en een computer om de pols? De toekomst klinkt dan heel technisch, terwijl wij warme zorg met aandacht willen bieden. Saffier vernieuwt op het gebied van innovatie, vernieuwend wonen en vastgoed en de manier waarop we zorg in de wijk bieden.

Innoveren in de praktijk Naast het innoveren van werkprocessen en het ontwikkelen van een innovatievisie zien we dat medewerkers ook enthousiast vernieuwende dingen uitproberen om het leven van bewoners te veraangenamen. Dus innovatie waar bewoners en cliënten direct profijt van hebben.

Rita Scholten praktijkbegeleider

naar zee: ‘Oh ik zie Senna rennen in

voor zijn vrouw op de tafel allemaal

Welzijn in Nebo: ‘Techniek helpt om

zee. Ik hoor golven en de kindertjes.

natuurbeelden samengebracht en zo

het leven te veraangenamen, als extra

Ik krijg bijna natte voeten!’ Gevraagd

hadden samen mooie momenten. Ook

wat de medewerkers en vrijwilligers

naar verbeteringen noemden de

hier hadden we praktische leerpunten

ook bieden. Tijdens de coronatijd

bewoners nog veel meer onderwerpen

kunnen terugkoppelen aan de ontwer

kregen we diverse aanbiedingen:

van filmpjes die ze ook graag zouden

pers. Niet alle rolstoelen konden aan de

de Zorgrobot Sara, VRbrillen, de

willen zien.

tafel zitten….’

Hartstikke leuk om uit te proberen.

Zorgrobot Sara bracht veel vertier. Na

Tot slot werden tijdens de corona

Hoewel de robot wel wat eng was,

het angstige begin in het kantoortje

periode bij alle Saffierlocaties

die begon uit zichzelf in het kantoortje

kon Sara groepjes van vier bewoners

Wonderfoons geleverd, als voorbode

rond te rijden op de eerste dag. Ik heb

vermaken met spelletjes, liedjes grap

van de opvolger van het herinnerings

het gebruik geëvalueerd. We zagen

pen en grollen. Niet op elke afdeling

museum. ‘Ontmoeting in herinnering’

dat bewoners soms wel een half uur

was dit een succes en de techniek ha

is de naam van de opvolger en zal op

tot een uur bezig waren met de activi

perde soms, maar ook klonk: Wanneer

veel meer plaatsen op gaan poppen

Belevenistafel en de Wonderfoon.

Innovatie ‘Innovatie gaat over alles wat de werkprocessen van Saffier helpt verbeteren’, legt Gerbrand de Jong, manager Informatie & Automatisering uit. ‘Iedereen doet dagelijks zijn werk en iedereen heeft ook ideeën hoe iets beter kan, of wat zou kunnen helpen om het werk makkelijker of beter te maken. Dit kan je niet alleen, of vanaf een afdeling. Om dit samen te brengen en goede voorbeelden zichtbaar te maken zijn we dit jaar gestart met innovatievisie en sturing op diverse projecten.’ Bij een strategische Saffier sessie over innovatie en innovatief vermogen hebben wij Menno Jansen, innovatiemanager bij zorgverzekeraar CZ gevraagd advies te geven: ‘zonder visie geen innovatief vermogen, en zonder

Wat betekent dit nu voor de ouderen, familie, medewerkers en vrijwilligers? Gerbrand: ‘van belang is dat we nog beter gaan luisteren naar wat hen helpt. Collega’s en cliënten zullen vaker betrokken zijn om hun menig te geven. Op deze manier kunnen we verbeteringen in bijvoorbeeld het cliëntdossier maar ook in zorgverlening met succes doorvoeren.’ Midden in de coronacrisis, zomer 2020, werd nieuwbouw locatie De Drie Linden opgeleverd, de opvolger van De Lozerhof. Hier is ook veel innovatieve zorg technologie te vinden. Het uitgangspunt in deze locatie is dat elke bewoner in maximale veiligheid in vrijheid mobiel kan zijn. Sensoren en andere hulpmiddelen helpen daarbij.

komt Sara terug?’ als ze weg was. Een

met innovatieve techniek en kunstzin

bewoner was dagelijks vragen aan het

nige interpretaties, naast een nieuw

De VRbrillen kregen we te leen van

beantwoorden en hardop liedjes aan

‘Herinneringenatelier’ in Nebo. De

welzijnsorganisatie Xtra, die ze niet

het meezingen en het werd dus erg

Wonderfoon is een ouderwetse

konden inzetten omdat hun wijk

gemist als ze elders was. We kregen

telefoon met nieuwe technologie. Als

activiteiten tijdens corona dicht waren.

de zorgrobot te logeren op verzoek

je de telefoon opneemt, kan je je eigen

Wat een plezier! Een meneer keek via

van de ontwikkelaars. Wij konden voor

favoriete liedje van vroeger ‘draaien’.

deze bril rond in het Mauritshuis. ‘Dit

hen uitproberen wat werkt en wat niet

Een telefoon oppakken kan ieder

is echt knap gemaakt. Hoe verzinnen

werkt in de praktijk.

een, een nummer draaien weet bijna

teiten die werden aangeboden’.

ze het! Ik ken het Mauritshuis op mijn

iedereen ook nog. En dan de verrassing

duimpje en ik zie dat alles klopt’ riep

De belevenistafel was een belevenis

van een liedje! Onze samenwerkings

hij uit en vervolgens noemde meneer

op zich. Bewoners konden met elkaar

partner Schroeder van der Kolk,

elk schilderij, hij herkende ze stuk voor

of met mantelzorgers tal van beleve

bekend van de Kringloopwinkels, heeft

stuk. Een mevrouw keek met de VRbril

nissen oproepen. Een echtgenoot had

de Wonderfoons voor ons gemaakt.

Komend jaar gaan bewoners en medewerkers onderzoeken of hetgeen bedacht en vooraf besproken is inderdaad werkt.

Saffier

kennis van de behoefte van de eindgebruikers geen visie.’ Een belangrijke tip bij deze sessie voor Saffier: ‘Begin klein. Innoveer niet gelijk het hele zorgproces, maar werk vanuit de visie aan kleine stapjes vooruit. Bij succes opschalen, bij geen succes een andere route kiezen.’

Vernieuwend wonen De commissie Wouter Bos bracht in 2020 een belangrijk rapport uit: ‘Oud en zelfstandig in 2030’. Wij nodigden commissielid Pieter Vos uit om ons bij te praten. Pieter legt uit wat de essentie van het rapport is: ‘Alles bij landelijk beleid lijkt te zijn gericht op ‘langer thuis wonen’. Maar je hebt zoveel verschillende vormen van ‘Thuis’: bijna thuis, hybride, groepen, tijdelijk. Beter is het hier niet zo de nadruk op te leggen in beleid. En nog een relativering: oud worden is van belang, het gaat niet om oud zijn. Beleid moet niet gaan over de laatste fase waarin je oud bent en daar zorg en wonen voor regelen. Oud worden bestaat uit meerdere fasen, die elk wat anders vragen’. De commissie stelt voor de komende jaren juist te bouwen voor mensen die niet thuis en niet in het verpleeghuis kunnen wonen. Pieter Vos: ‘Ons advies aan de minister en de politiek is: heroverweeg het idee dat ‘langer thuis’ goed is: niet alleen vanuit de zorg maar ook vanuit de woningmarkt zijn er redenen om dit ter discussie te stellen. Zo veel plaatsen kan je als ‘thuis’ aanmerken. Aandacht voor doorstroming kan veel meer opleveren; niet zozeer doorstroming naar een verpleeghuis, maar overwogen kan worden: een ander huis, een andere wijk. Beleidsmatige aandacht kan bijvoorbeeld verlegd worden naar specifieke wijken of buurten die meer geschikt zijn om beschut te wonen.’

Monique: ‘Royal moet het kloppend hart van Scheveningen worden’

Natalie: ‘Met 10 locaties is er altijd wat te doen’

Natalie Hofman, manager Vastgoed, werkt aan plannen en uitvoering van nieuwbouw en verbouwingen: ‘Voordat we beginnen met nieuwbouw doen we onderzoek naar mogelijkheden, eisen en wensen: hoe creëren we een woonomgeving met voorzieningen die ouderen nodig hebben, zonder dat het de uitstraling van een instelling krijgt. Maar vooral, wat willen toekomstige ouderen en wat hebben zij nodig. Ook de duurzaamheid van panden speelt een steeds grotere rol. Lang niet alle huidige locaties voldoen aan de toekomstige normen of zijn nog geschikt om te verbouwen. Wij zijn grootverbruikers van energie, want onze bewoners hebben het doorgaans in de winter kouder en in de zomer warmer dan gemiddeld. Duurzaamheid zit niet alleen in de gebouwen, het gaat ook om gedrag en maatregelen. Daarvoor maak ik met collega’s een duurzaamheidsagenda. Van afval tot voedselverspilling, van licht tot luchtcirculatie, we kunnen al veel zelf doen.’

En dit is waar Saffier werkt, te beginnen met Scheve ningen, waar Huize Royal vraagt om een nieuwe invulling. Monique Delnoye, manager Veilig wonen met Comfort: ‘We willen in het nieuwe Huize Royal de mogelijkheid scheppen zelfstandig te wonen met zorg dichtbij en daarbij willen we dat Royal het kloppend hart wordt van Scheveningen, waar altijd wat is te doen en waar je bijvoorbeeld ook makkelijk naar de fysiotherapeut kan. Het nieuwe pand moet niet alleen veilig wonen met comfort bieden, maar moet een aanwinst worden voor de wijkbewoners rondom Huize Royal’.

toekomstbestendig gebouwd met aandacht voor welzijn en wensen van bewoners In de zomer van 2020 was het

daardoor meer aan als een ‘thuis’ in

moderne technieken die bijdragen aan

eindelijk zo ver: de oplevering van

plaats van een ‘tehuis’.

het welzijn en de individuele wensen

de gloednieuwe locatie De Drie

van de bewoners met dementie. Naast

Linden. Bewoners, medewerkers

Niet alleen de woongroepen zijn

gezondheid en wooncomfort, staat

en vrijwilliger van de Lozerhof

kleinschalig, ook de medewerkers

dit centraal. Dankzij deze slimme

verhuisden na 47 jaar van Bouwlust

werken op deze locatie in kleine

apparatuur is er een enorme vrijheid

naar Moerwijk. De nieuwe locatie aan

teams, met veel handelingsvrijheid en

ontstaan in de handel en wandel van

het Westhovenplein bestaat uit drie

aandacht voor wat voor de bewoners

de bewoners. Door dementie is het voor

gebouwen: Koningslinde, Winterlinde

van betekenis is.

veel bewoners niet gemakkelijk de weg

en Zomerlinde. Op de begane grond

Daarbij spelen bekende spullen, een

te vinden, maar met deze technologie

van de Koningslinde bevindt zich het

vertrouwde manier van benaderen,

maakt dat niet uit. Via de sensoren

restaurant en de fysiotherapie. In

passende activiteiten, maar ook

vernemen de verzorgenden vanzelf

de Winterlinde zijn de verschillende

inbreng van familie en kennissen een

wanneer er toch hulp nodig is. Het leven

kantoren en de behandelkamers

belangrijke rol.

leiden hoe je het zelf wilt, zonder gevoel

van de artsen gehuisvest. Tussen de

van inperking, dat is wat wij bewoners

gebouwen is een prachtige binnentuin

Met het oog op de toekomst is De

aangelegd. In De Drie Linden wonen

Drie Linden duurzaam gebouwd.

ouderen met dementie. Elk gebouw

De gebouwen zijn gasloos en

Komend jaar gaat De Drie Linden

heeft vier woonetages waar per etage

worden verwarmd en gekoeld met

samenwerken en contact onderhouden

tien bewoners in kleine woongroepen

warmtepompen. De zonnepanelen die

met de buurtbewoners en partners in

wonen. Per woongroep is er een

op elk gebouw liggen leveren veel van

de wijk, zoals scholen, welzijnsorgani

huiselijke woonkamer en een gezellige

de benodigde elektriciteit. Tevens is

saties en buurthuizen.

eetkamer aanwezig. Kleinschalig

deze nieuwste Saffier locatie voorzien

We zijn trots op deze nieuwe aanwinst

wonen sluit meer aan bij het gewone

van innovatieve zogeheten ‘domotica’

en het team dat dit mogelijk heeft

wonen en het dagelijkse leven voelt

(slimme apparatuur) en andere

gemaakt!

bieden op deze mooie locatie.

Saffier

De Drie Linden:

Saffier

Saffier in de wijk

Wijkactiviteiten

Het aantal zelfstandig wonende ouderen in Den Haag stijgt en zij zullen steeds meer een beroep doen op de zorg. Hoe kunnen wij onze stadgenoten helpen? ‘Onze rol verandert,’ vertellen domeinmanagers Monique Delnoye en Raymond Beurs. ‘Vanuit samenwerkingsverbanden in de regio merken we dat Saffier vaker wordt gevraagd om mee te denken met initiatieven. Bijvoorbeeld om crisisopnames of overbelasting bij ziekenhuizen of huisartsen te voorkomen.

Tot slot werken we voor de Wel Thuis abonnees aan vernieuwend aanbod. Monique: ‘deze abonnees willen we vooral ook van betekenis voor elkaar laten zijn en voor vernieuwing van de zorg. Wij nodigen hen uit om een zogenaamde ‘wijkcommunity’ te vormen. Daar leren ze elkaar kennen en met elkaar gaan ze uitvinden wat hen zelfstandig houdt. Hiervoor bieden we een scala aan hulpmiddelen die zij dan uitproberen of hun mening over geven. Hulpmiddelen die door hen goedgekeurd worden kunnen we opnemen in een uitleenservice. Met de uitleenservice kunnen ouderen uit de wijk vervolgens eens uitproberen of een robot, sensor of tablet echt wat voor hen is. Dit noemen we SLIM WONEN en doen we samen met de gemeente en andere samenwerkingspartners’. Studenten van mbo Sociaal Werk begeleiden dit traject door interviews en bijeenkomsten te organiseren.’

Haags Ontmoeten is bedoeld voor mensen die nog thuis wonen en behoefte hebben aan een zinvolle dagbesteding en contacten. U dient zelf voor vervoer te zorgen. Voor deelname is geen indicatie nodig. Deze wijkactiviteiten zijn een gezamenlijk initiatief van Saffier en Haags Ontmoeten. Wijkcentrum De Wiekslag Molenbrink 68A, 2553 GM Den Haag Meer informatie: 070-2052580 Openingstijden: dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.30 tot 15.00 uur Ontmoetingscentrum Randveen Randveen 58g, 2544 RN Den Haag Meer informatie: 06-53797794 Openingstijden: dagelijks van 10.00 tot 16.00 uur Haags Ontmoeten Swaenehove Heiloostraat 296, 2547 KX Den Haag Meer informatie via de receptie: 070-3084830 Openingstijden: maandag, woensdag en donderdag van 13.00-16.00 uur Wijkservicepunt Haagse Hout Maison Gaspard de Coligny Theo Mann-Bouwmeesterlaan 10, 2597 GW Den Haag Meer informatie: 070 - 374 72 00 Openingstijden: dinsdag en donderdag van 13.30 uur tot 15.30 uur Wijkservicepunt Escamp / Zorgwinkel Swaenestate Volendamlaan 11, 2547 GW Den Haag 2552 BR Den Haag Meer informatie: 0800 - 7 233 437 Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 08.30-17.00 uur

Als de diagnose dementie gesteld is, roept dat vaak vragen op, bij u én bij uw naasten. Over de ziekte, het verloop ervan en over de organisatie van zorg en de mogelijkheden die er zijn. Hiervoor heeft Saffier een aantal casemanagers die u en uw mantelzorger begeleiden om het zorgverleningsproces te organiseren.

Saffier Behandelpraktijken in de wijk Herstelt u thuis van een ongeval en hebt u fysiotherapie nodig? Wilt u toch eens met de ergotherapeut kijken naar de inrichting van uw huis of er ook dingen makkelijker kunnen? Hebt u begeleiding nodig van een diëtist om uw voedingspatroon aan te passen? Of kan de logopedist u helpen bij problemen bij het slikken? Voor al deze advies- en behandelvragen kunt terecht bij de goed toegeruste behandelpraktijken van Saffier, ook als u in de wijk woont. U maakt dan gebruik van eerstelijnszorg. Indien nodig kunnen wij ook bij u thuis langskomen.

Praktijk Fysiotherapie

Maison Gaspard, Huize Royal, Mechropa (specifiek nabehandelen na een GRZ-verblijf), Swanestate, Nolenshaghe en WoonZorgPark Loosduinen

Praktijk Ergotherapie

De ergotherapeut behandelt vooral aan huis. Eventueel is het mogelijk om hiervoor af te spreken in Mechropa en Swanestate

Praktijk Logopedie Saffier

De logopedist behandelt veelal aan huis. Eventueel is het mogelijk in Maison Gaspard, Huize Royal, WoonZorgPark Loosduinen, Mechropa en Nolenshaghe af te spreken

Praktijk Dieetadvisering

De diëtist behandelt veelal aan huis. Eventueel is het mogelijk in Maison Gaspard, Huize Royal, WoonZorgPark Loosduinen, Mechropa en Nolenshaghe af te spreken

Wilt u een afspraak maken of wilt u meer informatie over één van onze behandelpraktijken of het casemanagement? Bel dan met: 0800 7233 437 of mail naar servicebureau@saffiergroep.nl

Saffier

U wordt ouder, maar blijft graag zelfstandig thuis wonen. Dan is het plezierig als u weet dat u gebruik kunt maken van dienstverlening van locaties van Saffier. In ons abonnement Wel Thuis is dat geregeld. U krijgt informatie, en wij bieden u service, veiligheid, diensten en diverse (culturele) activiteiten. Meer informatie: 0800 – 7233 437, elke werkdag tussen 9.00 en 17.00 uur. E-mail: servicebureau@saffiergroep.nl

Saffier Casemanagement bij dementie

Met Haags ontmoeten kunnen we preventief activiteiten aanbieden aan mensen met regieverlies. De casemanagers dementie houden de vinger aan de pols en met onze eerstelijnsbehandeling kan opname worden voorkomen.’ ‘Er werken bij Saffier enorm enthousiaste medewerkers die zich inzetten voor de thuiswonende ouderen: van activiteitenbegeleiders die met deelnemers zijn gaan wandelen tot belletjes met de ‘Wel This’ abonnees. Ons aanbod is alleen wat versnipperd; daar willen we de komende periode op inzetten. Er zijn initiatieven genoeg, bijvoorbeeld het project ‘Ontmoeting in herinnering’ wordt een combinatie van een herinneringsmuseum, Haags Ontmoeten en geestelijke zorg in de eerste lijn. Monique: ‘Door deze combinatie kunnen we met andere ondernemers in de wijk makkelijk nog meer bieden: werkateliers, voorstellingen en lotgenotengesprekken. Alles is mogelijk’. Een ander project is de combinatie van een ontmoetingscentrum met eerste lijnsvoorzieningen. Raymond: ‘We onderzoeken in hoeverre beweging en valpreventie een onderdeel kan worden van het aanbod in de ontmoetingscentra. Onze behandelaren kunnen bezoekers preventief helpen.

Saffier Wel Thuis abonnement

ijdlijn 2019

September 19

Symposium Geestelijke Verzorging. Werkconferentie Moreel Beraad

Start kennisuitwis seling met Frankfurter Verband, een Duitse zorgorganisatie in Frankfurt

Oktober 3

e 10e Saffier-locatie: Nebo Een locatie met een rijke geschiedenis Sinds januari 2019 is Nebo onderdeel van Saffier.

Congres Kunst en Korsakov tijdens Art The Hague

Januari Welkom Nebo als 10e locatie van Saffier

Voorgenomen besluit richtingbepaling strategie

Maart 11-16

Op donderdag 3 oktober 2019 organiseerde Saffier een symposium over het positieve effect van kunst op de ontwikkeling en welzijn van mensen met het syndroom van Korsakov. Het symposium was vooral bedoeld voor vaktherapeuten, zorgprofessionals, kunstliefhebbers en andere geïnteresseerden.

Week van Zorg en Welzijn Geïnteresserden vinden uit hoe is het om in de zorg te werken

Prikkel & Ontwikkel – kennisevenement voor Saffier medewerkers

Prikkel & Ontwikkel bijeenkomst voor medewerkers Saffier

April Voorgenomen besluit richting strategie middenkaderbijeenkomst 1-5

Bewoners van locaties Huize Royal en Maison Gaspard op vakantie. Met dank aan Stichting Ons Thuis.

November 18

Facilitaire dienst Saffier host avond over multicultureel eten in de ouderenzorg is samenwerking met het Netwerk Zorgpartners Food en European Network Intercultural Elderly Care

December

Mei 23

Beautydag met GetOud in Nebo

Opening tweedehands kledingwinkel The Basement in Domus Nostra

Presentatie nieuwe strategie Saffier in middenkader

Juni bespreking strategie in alle gebiedsMT’s, Centrale Cliëntenraad en de Ondernemingsraad van Saffier Juli 4

Oudtopia (zie pag. 21) 10

Levensverhalenavond Community of Practice (zie ook pagina 17)

soms zelfs tot aan de 18e eeuw. Het Onderzoek- en auteursduo Kroon& Wagtberg Hansen dook al eerder in de archieven van onze locaties en in 2020 ook voor locatie Nebo.

Voor wie meer wil weten over de geschiedenis van Saffier locaties zijn het magazine over Nebo en het geschiedenisboek over Saffier (gepubliceerd in 2020 resp. 2017) aanraders.

De geschiedenis van dit pand op de foto, in stadsdeel Haagse Hout, gaat terug naar de jaren ’30 van de vorige eeuw; Nebo was hier lang gevestigd. Oorspronkelijk deed het gebouw dienst als ziekenhuis. Vandaag de dag is Nebo een modern woonzorgcomplex gericht op dementiezorg.

Saffier

‘Bakkie aandacht’ bijeenkomst in Nolenshaghe voor mantelzorgers

Op 1 januari 2019 kwam Nebo over naar Saffier. Aanleiding voor deze overgang was dat de vereisten voor een zorginstelling als Nebo sterk verschillen van een ziekenhuis, waar zij eerst toebehoorden. In het stadsdeel Haagse Hout had Saffier al een goede basis en is de waarde voor de stad vergroot met de overkomst van Nebo. Nebo behoort nu, met De Drie Linden en WoonZorgPark Swaenehove, tot de hoofdlocaties van Saffier als het gaat om de expertfunctie dementiezorg. Veel van onze Saffier locaties hebben een lange geschiedenis,

Kennisdeling via de Community of Practice

xpertise Voor onze zorg en behandeling van mensen met dementie en voor specialistische somatische zorg willen we bij Saffier nog meer expertise opbouwen. Daar is praktijkonderzoek voor nodig. Zodra je onderzoekt wat je doet, weet je wat je kan verbeteren.

De collega’s van het specialisme Syndroom van Korsakov zijn met praktijkonderzoek begonnen. Zo konden ze vaststellen dat vaktherapie en participatie, meedoen in de samenleving, ook hun expertise is. Vidya Rambaran Mishre, domeinmanager Expertise Specialistische Zorg: ‘Nu is het tijd om de zorg voor mensen met het syndroom van Korsakov verder te verbeteren en te toetsen. Wij werken hierin samen met de Haagse Hogeschool en collega-zorginstelling Topaz in het project ‘betekenisvol leven in de langdurige zorg’. De aanpak Topcare helpt ons om expert te worden. Een Topcare expertisecentrum is een instelling die bewezen excellente zorg en behandeling aanbiedt.’ Dementie is onze andere deskundigheid. Pascal van der Kraaij, domeinmanager Expertise Dementie: ‘Met experts binnen het domein dementie hebben we verkend wat onze expertise is waar wij goed in zijn en waar we ons nog verder willen ontwikkelen. Dit leidde tot twee ambities. De eerste is gericht op screening en acute opnames. Wij gaan onderzoek doen om deze processen maximaal te verbeteren. De tweede ambitie is nog beter worden in wat

Elisabeth: ‘In 2019 is een drukbezochte bijeenkomst georganiseerd over wat je in de praktijk kan met levensverhalen. We zijn als zorgorganisatie verplicht naar het levensverhaal te vragen en dit vast te leggen in dossiers. Maar pas als je hier ook wat mee doet en het verhaal levend houdt, levert het je ook echt iets op als bewoner, cliënt en zorgprofessional. Vele methoden zijn gepresenteerd, van de inzet van biografisch coach tot beeldende kunst tot en met een simpele methodiek die verzorgenden helpt de betekenis die iemand hecht aan feiten uit het leven, te vertalen naar activiteiten. Alle medewerkers konden met de opbrengst aan ideeën terug naar hun teams om hier verder vorm aan te geven.’ Het symposium dat de Community of Practice in 2020 organiseerde over innovatie in de praktijk was voor de meesten al een innovatieve ervaring, omdat het door

De community is er voor en door medewerkers corona op het laatste moment niet live kon plaatsvinden. Er is toen gekozen voor een interactieve onlinesessie vanuit de symposiumlocatie, het ADO-stadion. Hiermee werd de opbrengst van wat we die dag hadden geleerd over succesfactoren op het gebied van innovatie ook meteen zichtbaar: alleen als je samenwerkt lukt het.’ Ook waren er nog gerichte kennisuitwisselingsbijeenkomsten over de invoering van de Wet Zorg en Dwang, de kwaliteitsjaarplannen en over onderwerpen waar medewerkers trots op waren. ‘Op deze manier vormt de community een mooie aanvulling op de expertiseontwikkeling in de zorg en bij Saffier. De medewerkers vinden het heel belangrijk dat we hier onderdeel van uitmaken,’ sluit Elisabeth af.

Hoogleraar ouderengeneeskunde Wilco Achterberg van het Universitair Netwerk Ouderenzorg Zuid-Holland: ‘De verpleeghuiszorg is er de laatste jaren in geslaagd om zich op te richten, na jarenlang heel vaak alleen slecht in het nieuws te komen. Er wordt hard gewerkt en we slagen erin om te laten zien dat wij veel kennis hebben, en gebruiken. Hoewel we zorgen met het hart, doen we wat we doen omdat we de kennis hebben. En we stoppen met datgene wat niet zinvol is. Kennis helpt ons goed zorgen, en in het UNC-ZH helpen de organisaties, de professionals en onderzoekers, elkaar om die kennis te maken, te delen, en toe te passen.’ De samenwerking met het netwerk en het onderzoeksteam onder leiding van Wilco Achterberg is voor Saffier waardevol omdat de onderzoeksresultaten bijdragen aan de kwaliteit van zorg en de kwaliteit van leven. Zo verwachten we veel van het onderzoek naar de relatie tussen medicijnen en probleemgedrag. Ook een aantal bewoners van Saffier worden ten behoeve van dit onderzoek gevolgd.

Saffier

we al heel goed doen, namelijk de combinatie van wonen en welzijn. We onderzoeken daarbij wat werkt voor mensen met dementie. Zodat je kan wonen waar verder leeft zoals je dat gewend was; met zoveel mogelijk autonomie in elke fase van het leven mét dementie.’ Er zijn meerdere (wetenschappelijke) onderzoeken waar Saffier aan deelneemt. Mantelzorgondersteuning, geestelijke zorg in de eerste lijn en de relatie tussen medicijngebruik bij dementie en probleemgedrag. Onze eigen Wetenschappelijke Onderzoekscommissie (WOC) en onze deelname aan het Universitair Netwerk Ouderenzorg Zuid-Holland (UNCZH) helpen ons de aanpak te stroomlijnen. Voorzitter van de WOC (en manager Terug naar Huis Zorg) Raymond Bours: ‘Als WOC helpen wij de wereld van het onderzoek en de wereld van de zorgen behandelpraktijk bij elkaar te brengen. We krijgen veel vragen voor deelname aan onderzoek en toetsen dat aan onze expertisedoelen en haalbaarheid. Daarnaast is ons doel kennis over de onderzoeken te verspreiden met kenniscafe’s en door het medeorganiseren van webinars van het UNCZH. Dit is veel maar ook eervol werk dat onze collega’s van de WOC naast hun gewone werk op de afdelingen doen.’

Saffier is actief in het delen van kennis, zodat de kwaliteit van zorg telkens verbeterd wordt. Hiertoe is een aantal jaren geleden het lerend netwerk ‘Community of Practice’ opgericht, samen met de zorgorganisaties uit de regio Welthuis, Cardia en Rudolf Steiner Zorg. Elisabeth de Vries, senior adviseur strategie bij Saffier en stuurgroeplid van de community: ‘De community is er voor en door medewerkers van de aangesloten zorgorganisaties en ook de collega’s van buiten de vier initiatiefnemers worden uitgenodigd bij onze bijeenkomsten.’ De bijeenkomsten worden georganiseerd naar aanleiding van vragen die er bij de medewerkers leven. Deze vragen komen naar voren in de overleggen met de kwaliteitsadviseurs van de vier organisaties.

Van betekenis zijn

et DNA van Saffier Wie zijn wij, de mensen van Saffier, wat bindt ons? Wat is de kernvraag waar het allemaal om draait? Het antwoord zit verstopt in het DNA van Saffier. De Centrale Cliëntenraad (CCR), de ondernemingsraad (OR), medewerkers en experts laten hierover hun licht schijnen.

Wat heeft iemand nodig Medezeggenschap aan het woord:

De kernvraag in de zorg voor bewoners en cliënten bij Saffier is volgens de CCR glashelder. Eugenie Duijndam en Ineke Dol: ‘De kernvraag is: ‘Wat heeft iemand nodig?’ Wordt er geluisterd, wordt het begrepen en wordt de vraag beantwoord?’ Voor het stellen van deze vraag en het beantwoorden ervan moet er ruimte en professionaliteit zijn. ‘Medewerkers zijn het goud van de organisatie. Zij maken de kwaliteit van de zorg waar. Daar moet je zuinig op zijn en je moet goed voor ze zorgen! Wat ons betreft gaan de strategische opgaven dus vooral ook over hun inzet. Zij hebben oog voor wat telt en de strategie moet ondersteunend zijn om opvolging te geven aan ‘wat telt’. De cliëntenraad noemt Oudtopia: ‘goed dat zij eens een dag in de huid van een verpleeghuisbewoner kruipen. Waar wij benieuwd naar zijn is welke impact dit heeft gehad op de medewerkers en wat de gevolgen zijn voor de zorg en de relatie tussen bewoner en zorgverlener?’ De OR benoemt als belangrijke waarden in ons DNA: goede begeleiding, verbinding en kennis. Froukje Jol: ‘Een uitgangspunt van Saffier is dat teams zelfstandiger worden. Het management komt meer op afstand en medewerkers gaan meer zelf beslissen. Wij vinden dat de teams hier goed bij moeten worden begeleid, want zelforganisatie en verbinding komt niet overal vanzelf.’

Professor Thijs Tromp citeerde een dame in het verpleeghuis: ‘Ze zijn de hele dag met me bezig maar niemand die me ziet’. Thijs Tromp legt uit: ‘Ik vraag hiermee aan dacht voor respectvolle nieuwsgierigheid. Nieuwsgierigheid die alle medewerkers hebben en waardoor ze ooit in de zorg zijn gaan werken. Nieuwsgierigheid naar de verhalen van bewoners en cliënten. We willen erachter komen wat de betekenis is die mensen geven aan wat hen is overkomen in het leven. En vanuit die betekenis activiteiten bedenken. Zo ontstaat volgens de professor zinvolle zorg en verhoogt dit de kans op continuering van betekenisvol leven in het verpleeghuis.’

belangrijk dat iedereen in gesprek gaat over wat we goede zorg vinden, wat ons belet dit te doen en wat ons verder helpt. Een ding is zeker: geen mens en dus ook geen medewerker en geen cliënt is hetzelfde. De opgave voor Saffier is al deze mensen tot hun recht te laten komen. Vanaf eind 2020 brengen we sleutelmomenten in ons werk en onze zorg in kaart en in beeld zodat we met elkaar helder krijgen wat zinnige zorg is en wat nodig is om het DNA tot volle wasdom te laten komen. In de loop van 2021 kunnen medewerkers kiezen waarop ze zich nog meer willen richten. Daartoe wordt een menukaart van mogelijkheden samengesteld met workshops gericht op bijvoorbeeld levensverhalen, positieve gezondheid, coaching en reflectiegesprekken. ’

Kansen voor medewerkers Medewerkers zijn voor Saffier een belangrijk goed. Dat geldt voor iedere zorginstelling, want medewerkers maken de zorgen dienstverlening die dagelijks wordt geleverd aan bewoners en cliënten. Hermine Veerbeek, manager Personeel en Organisatie: ‘Ook bij Saffier weten we hoe moeilijk het is aan nieuwe medewerkers te komen en de medewerkers te behouden. Vanuit de landelijke kwaliteitsmiddelen is er budget dat het mogelijk maakt extra te werven, hier zijn we erg blij mee. In 2019 hebben we een recruiter aangenomen en werven we extra voor praktijkverpleegkundigen, verzorgenden, therapeuten,

zij-instromers en leerlingen en welzijnsexperts.’ Daarnaast worden kwaliteitsmiddelen ingezet om mensen te behouden. Hermine: ‘We investeren in nieuwe ondersteunende ICT-trajecten, coaching en vooral ook extra scholing en ontwikkeling. We vragen medewerkers wat nodig is en we meten de tevredenheid. En we boeken succes! Effectory bekroonde ons in november 2020 tot één van de beste werkgevers van Nederland en daar zijn we trots op!’

Saffier

Verbinding en kennis zijn een andere belangrijke voorwaarde en de OR is blij met de activiteiten hiervoor. Froukje: ‘Een voorbeeld is de gratis personeelsvereniging waar we steeds weer nieuwe ontmoetingsactiviteiten, ook online, organiseren. Ons nieuwe intranet Saphira draagt ook bij aan de verbinding en kennis. Medewerkers zien nu in oogopslag kunnen zien of lezen wat voor ze van belang is. Deze nieuwe technologie is snel omarmd door vele medewerkers, niet alleen voor het vinden van de juiste procedures, maar ook voor het delen van berichten over onderwerpen die ons bezighouden.’

Uit diverse bijeenkomsten ten behoeve van de nieuwe strategie in 2019 kwam naar voren dat ons DNA bestaat uit de waarden: aandacht, betekenis en zorg van nu en de toekomst. Elisabeth de Vries, strategisch adviseur: ‘Waar we als Saffier naar streven is dat bij onze zorgverlening niet alleen de verrichtingen belangrijk zijn, maar dat onze kwaliteit juist is dat we oog hebben voor wat telt, dat we aandacht hebben voor elkaar. Ook streven we ernaar ons te richten op wat voor de ander van betekenis is. Tot slot koesteren we onze nieuwsgierigheid voor de zorg van nu en de toekomst en willen we bijdragen aan de ontwikkeling.’ Wat doen wij met deze mooie waarden? Elisabeth: ‘In 2020 zijn we met een groep collega’s ons verder gaan verdiepen wat betekenisgeving en aandacht inhoudt en hoe we hier nog beter in kunnen worden. We hebben experts Machteld Huber en Thijs Tromp uitgenodigd om ons hier bij te helpen. De vraag daarbij is: wat is nodig om onze cliënten en bewoners van betekenis te laten zijn? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, is het

Arts/onderzoeker Machteld Huber over het belang van positieve gezondheid: ‘daarmee bedoel ik dat ik patiënten beter kan behandelen als ik hen een Brede blik naar binnen kan bieden: aan de slag met alle aspecten van het leven. Via diverse werk vormen zet ik mensen aan het denken; ze krijgen overzicht, grip op het leven. Ik pleit bij zorgverleners voor het andere gesprek: niet direct gaan adviseren, maar vragen en luisteren: wat is echt belangrijk voor u, zou u wat willen veranderen. Dit vraagt een meer begeleidende rol van zorgverleners. Hoewel je nog steeds moet weten wat een oplossing zou kunnen zijn is de eerste vraag: Waar denk je zelf aan? Waar krijg je lichtjes van in je ogen? Dit is overigens ook prima om te gebruiken bij medewerkers. ‘Waar krijg je licht jes van in je ogen in je werk?’

Mei

ijdlijn 2020

21 28

Januari Medewerkers van Saffier bezoeken Oudtopia (zie artikel op pag. 21)

Februari 9

27 Maart 13 + 19

17 24 + 27

Boekje Waardigheid in de ouderenzorg van GetOud. Aangeboden aan bewoners van De Lozerhof die daarvoor gefotografeerd zijn Locatie Domus Nostra doet mee aan Gluren bij de Buren, een initiatief dat vanuit liefde voor podiumkunsten huiskamers omtovert tot tijdelijke podia Wijkproject ‘Ontmoeting in herinnering’ in Huize Royal/Scheveningen Eerste communicatie wordt door de Commissie Infectie Preventie (CIP) intern per mail verstuurd aan alle Saffier medewerkers. Start coronaperiode Bezoek in het verpleeghuis wordt zoveel mogelijk beperkt en de deuren gaan zelfs helemaal dicht Er wordt om 20 uur ‘s avonds geklapt voor de zorg Eerste bewoners/cliënten binnen Saffier verdacht op corona en uiteindelijk de eerste bevestigde besmetting

April Veel initiatieven kwamen op gang om bewoners en medewerkers een warm hart toe te dragen, bloemen, optredens en een spandoek van de supportersvereniging van ADO

3 9

Corona afdeling De Baronie wordt in de Lozerhof geopend. Door weinig patiënten gaat de afdeling vanaf 15 mei in slaapstand.

Paasviering via Youtube. Geestelijke verzorgers hebben een online paasviering gemaakt

Alle locaties creëren mogelijkheden om contact tussen familie en bewoners/ cliënten te bevorderen o.a. Praathuys, Kletskamer etc.

Geen verdenkingen/besmettingen meer op Corona onder cliënten en medewerkers binnen Saffier. Saffier start gefaseerd het bezoek op locaties weer op, rekening houdend met de landelijke maatregelen zoals 1,5 meter afstand

Juni 8

Outsourcing ICT en start nieuwe intranet voor medewerkers van Saffier

Juli Zorgrobot Sara is een paar weken komen logeren (zie pagina 9)

September 9

Start 10 weken onderzoek participatie door bewoners Korsakov door HBO-V-studenten begeleid door De Haagse Hogeschool vanuit de minor participatieve gezondheid op de zorglocaties.

Symposium Community of Practice in ADO Stadion (zie artikel over CoP op pagina 17)

udtopia Eind 2019 en begin 2020 kregen Saffier medewerkers met het ervaringshuis ‘Oudtopia’ de mogelijkheid om te ervaren hoe het is om zelf oud te zijn.

Je ervaart er aan den lijve hoe het voelt om oud te zijn, bijvoorbeeld door een lunch waarbij je zelf minder mobiel bent en slecht zicht hebt. Je dompelt je onder in je eigen toekomst en gaat anders kijken naar (de zorg voor) ouderen. “Geweldig om dit met m’n collega’s te beleven” Erwin de Fouw (in het midden op de foto), geestelijk verzorger bij Saffier, is begin 2020 feestelijk gehuldigd als de vijfhonderste bezoeker van Oudtopia in Den Haag.

Oktober 3

Sluiting De Lozerhof, verhuizing naar De Drie Linden (zie ook pagina 11)

November 10

Dag van de Mantelzorg

Start gezamenlijke leergang met Topaz verzorgd door HHS HBO-V voor medewerkers specialistische zorg Korsakov m.b.t. participatie

25 jarig jubileum UNC-ZH waar Saffier samen met linking pins een workshop hield over: ‘Onderzoek, en dan?’

December 7

Start lichtjesfestival in de tuin van WoonZorgPark Swaenesteyn

In het zonnetje gezet In het kader van het tv-programma op Omroep West ‘Ik denk aan jou’ kwamen wethouder Kavita Parbhudayal en presentator Johan Overdevest een bewoonster van Maison Gaspard in het zonnetje zetten

Wat ik het meest confronterend vond was dat je gaat nadenken over hoe het zal zijn als ik later zo oud ben. Ik heb echt wel gemerkt dat leven met een beperking heel vermoeiend is. Ik had een zichtbeperking en kon me niet zo goed meer bewegen. Je wordt dan zó afhankelijk van anderen. Het opgeven van de regie zat me niet lekker. Constant waren we in gesprek met elkaar over bepaalde situaties op het werk. Ik begrijp nu ook waar bepaald gedrag vandaan komt. Ook merkte ik dat je bepaalde ervaringen aan de praktijk (bewoners) gaat koppelen. Ik realiseer me nu dat dit voor (nieuwe) bewoners soms ook zo is; meedoen is wel zo prettig, dan vinden ze je aardig, ben je leuk en makkelijk. Maar als je een eigen mening hebt en dus niet altijd mee wilt doen of vragen stelt waarom iets zo gaat, dan ben je snel een lastpost, moeilijk of krijg je een stempel dat je in de war bent en begrijp je het allemaal niet meer zo goed. Dus het zette me wel aan het denken.

‘Medewerkers die de ontdekkingsreis hebben gemaakt, kwamen vol ervaringen terug’

“Hier op de foto was ik inmiddels verlost van mijn verzwaringen aan benen en polsen, een nekkraag en een simulatiebril met grijze staar. Wat een sterk programma! Ik ben er nóg van onder de indruk. Het is sowieso geweldig om zo’n dag samen met je collega’s mee te maken. Ik heb er ook echt wat aan gehad. Je bent zo geneigd je eigen koers te varen in dit werk. Nu voel ik pas wat het betekent om afhankelijk te zijn en doelloos te wachten op wat komen gaat. Confronterend hoor!” “Veel moet nog bezinken. Wat ik zeker weet is dat ik nog beter ga proberen aan te sluiten bij de bewoner. Deze dag in Oudtopia heeft me ook nieuwsgierig gemaakt naar het 24-uurs programma. Al weet ik niet of ik dat wel durf. Eén dag was al spannend genoeg.” Het was echt een ontdekkingsreis, een bijzondere ervaring, een aaneenschakeling van ervaringen.

Ik ben ook benieuwd hoe het nu gaat met iedereen als je weer aan het werk bent. Doe je dingen nu anders, kijk je anders naar bewoners nu je zelf hebt ervaren hoe het kan zijn als je in de war bent, niet meer zo mobiel bent of heel slechtziend.

Daar zit je dan ... met een aantal beperkingen is het toch een stuk moeilijker alles zelfstandig te doen.

Saffier

De door Saffier getroffen maatregelen gelden vooralsnog tot 28 april vanwege landelijke verlenging

‘We weten nu wat het is en wat we moeten doen’.

In gesprek met

Annemiek Overboom In dit jaarbeeld laten we collega’s en bewoners aan het woord over 2020. Annemiek Overboom is bestuurder van Saffier en heeft de verantwoordelijkheid de organisatie op koers te houden, ook tijdens een crisis. Met de corona-pandemie was in 2020 sprake van een dubbelrol. Hoe doe je dat? Voor welke dilemma’s kom je te staan als bestuurder en hoe kijk jij terug op dit jaar? Wij vroegen het aan Annemiek. Hoe begon voor jou de coronacrisis? Annemiek: Ik kijk terug op een indrukwekkend jaar. Ergens in het begin van het jaar realiseerde ik me al: we krijgen hier ook mee te maken. De collega’s in Brabant werden overvallen door de plotselinge toename van het aantal zieken en het grillige, dodelijke verloop van de ziekte. Hier in Den Haag hadden wij een paar weken om het voor te bereiden. En die weken hebben we goed gebruikt vind ik. Als het gaat stormen ga je ook alles buiten vooraf vastsjorren. Dan ga je als management dus juist voorbereidingen treffen om met elkaar die storm door te komen. We hebben gelijk een crisisorganisatie opgetuigd met een dagelijks beleidsteam en een medisch team vanuit de commissie infectiepreventie. We hebben veel aandacht gehad voor de communicatie, want één ding is zeker in een crisis: dat veel onzeker en onbekend is. We hebben ernaar gestreefd altijd zo accuraat en zo snel mogelijk de juiste informatie te geven. We hebben met leidinggevenden afgestemd wat het juiste moment was voor de updates, zodat zij dit goed konden bespreken met hun teams. Uit de evaluatie is later gebleken dat die communicatie goed gewaardeerd is.

voor onze locaties om wat vertier te brengen. Leveranciers belden op: mogen we wat doen? Bijvoorbeeld die tuinder: ‘Ik heb een paar plantjes en kan ik voor u allemaal een plant komen brengen?’ Ja natuurlijk zeiden we en toen bleek het te gaan om 2500 planten. Fantastisch! Die waardering was heel bijzonder dit jaar. Deze veerkracht en waardering hebben mij en ik weet zeker al mijn collega’s ook, veel energie gegeven om ondanks de crisis de schouders er onder te zetten en door te gaan. Het bezoekverbod tijdens de eerste golf was heel naar. Toen ik de minister op tv hoorde verkondigen dat die per direct in zou gaan, snapte ik het wel, maar het viel als een steen op mijn maag. Het besluit stond haaks op waar wij hier bij Saffier voor staan. We doen er alles aan om mensen hun eigen regie te laten behouden en dan moesten wij de deuren gaan sluiten?! Dit was heel erg heftig voor bewoners en medewerkers. Tegelijkertijd is heel duidelijk geworden wat de kracht is van contact en van onze menslievende zorg. We zagen hoeveel pijn het deed bij de bewoners, hun familie en onze medewerkers. Een van de mooiste dagen van het jaar was dus ook toen wij weer voorzichtig de deur mochten openen. Een glorieus moment. Voor mij persoonlijk was het zwaar

Saffier

Hoe kijk je terug op het jaar? Als ik terug kijk op het jaar heb ik tegenstrijdige gevoelens. Er is erg veel gebeurd. Hartverwarmende dingen, maar ik voel ook een steen op mijn maag. Hartverwarmend omdat de veerkracht van onze medewerkers enorm hoog bleek. Niet dat ik geen vertrouwen had in mijn medewerkers maar het is prachtig wat iedereen heeft laten zien aan teamwork, aan creativiteit, aan aandacht voor elkaar en elkaar vast houden in deze zware tijd. In het kleine het goede te doen. Je ziet dat veel mensen in staat zijn tot dingen waarvan ze nooit het idee hadden dat ze dat konden. Ook de professionaliteit en expertise van onze medewerkers kwam duidelijk naar voren. Zoals bijvoorbeeld de artsen die met elkaar patronen in het ziektebeeld herkenden en zo de behandeling steeds konden verbeteren. Ook prachtig was de waardering van uit de maatschappij. Ik was op een avond vergeten dat het nationale applaus in de zorg zou zijn, dus ik zat thuis op de bank en ik dacht: wat hoor ik. Ik liep de tuin in, hoorde overal om me heen het applaus en ik was er ontroerd van. Want de zorg krijgt nooit de aandacht die het verdient en opeens was dat er wel. En dan die aandacht voor onze bewoners. Opeens stonden artiesten buiten

‘De professionaliteit en expertise van onze medewerkers kwam duidelijk naar voren’ dat er ook medewerkers ziek werden, want daar voel ik me erg verantwoordelijk voor. Een paar medewerkers hebben in het ziekenhuis gelegen. Als werkgever wil je het beste voor je medewerkers en we doen er met het managementteam alles aan om een veilige werksituatie te maken. En toch raakten mensen toch besmet. Dat drukt, nog steeds, zwaar. Was er speciale aandacht voor de zieke medewerkers en voor medewerkers die te maken hadden met corona op de afdelingen? De teamleiders en gebiedsmanagers hebben zich met name ingezet voor het contact en de ondersteuning van de medewerkers. Ik heb persoonlijk steeds contact gezocht met de teams die cohortverpleging moesten toepassen. Zodra het weer kon ben ik naar ze toe gegaan om uit eerste hand hun persoonlijke verhalen te horen. Daarnaast hebben we ondersteuning ingezet in de vorm van ‘time out’ gesprekken na afloop van werkdiensten, waarin medewerkers hun verhaal of gevoel konden delen. Hoe organiseerde je de coronacrisis? Met het crisisbeleidsteam richtte we ons op de belangrijkste prioriteit: zo snel en zo veel mogelijk helderheid scheppen. In het begin van de crisis was het veel werk om het steeds wijzigende beleid van het kabinet, RIVM, GGD, Actiz en Verenso te vertalen naar protocollen voor Saffier. Met elkaar hebben we steeds gekeken of de organisatie het nog aan kon en waar we zouden moeten versterken. Daarnaast kostte in het begin het regelen van de beschermingsmiddelen veel tijd. Managers, beleidsteamleden en commissieleden hadden het

De crisis is geen sprint maar een marathon werd er wel gezegd, hoe zie je dat als bestuurder? In het begin had ik niet zo door dat we allemaal in de hoogste versnelling bezig waren. Ik merkte het pas toen ik na zeven weken crisis precies één dag vrij had. Dat was op 5 mei, ik weet het nog goed, we hadden voor het eerst een dag geen crisisoverleg. Ik had het tot dan helemaal niet belastend gevonden. Maar op die 5e mei merkte ik pas hoe moe ik was. Een belangrijke les was dat we ook op elkaar moeten letten. En ik dacht dan persoonlijk ook: als ik geen vrij neem, doen anderen het ook niet, dus daar heb ik als bestuurder echt een voorbeeldrol in. Ik ben daar voor mezelf dus ook streng in. Iedereen is vervangbaar dus ik ook. Het voelt alleen raar om los te laten. Ik begrijp dat vele collega’s dit voelen en daarom moeten we hier echt alert op zijn. Iedereen heeft zijn rust nodig. Zie je blijvende veranderingen door de coronatijd? De hechtheid van de teams en de creativiteit zijn bewezen verbeterd, je ziet het terug in het medewerkerstevredenheidsonderzoek dat we aan het

kunnen organiseren. Ik had toch niet gedacht dat we daar in zo’n korte tijd zo kundig in zouden worden en ik vermoed dat we ook in de toekomst online blijven vergaderen, in combinatie met gewone bijeenkomsten. Ook wat betreft de kwaliteit van zorg hebben we echt weer een stap kunnen zetten. Misschien niet de stap die we gepland hadden, want we hebben echt

wat acties moeten uitstellen, maar dankzij Covid-preventie staat hygië ne weer volop in de belangstelling en pakken we daarin door. Daar had geen voorlichtingscampagne tegen op gekund. Wat ook een gevolg is van de crisis, is dat de banden met de zorgorganisaties in het werkgebied zijn aangehaald. Sinds de crisis wordt er veel meer samengewerkt dan voorheen. Die banden kunnen ervoor zorgen dat we als gezamenlijke aanbieders stappen kunnen gaan zetten voor de toekomst van de ouderenzorg in Den Haag, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie en de niet levensbe-

‘Sinds de crisis wordt er veel meer samengewerkt dan voorheen’

dreigende acute zorg. Wat daarbij hielp is dat het Zorgkantoor heeft bijgedragen aan het Innovatiecongres dat wij hebben georganiseerd met onze Community of Practice en aan het Innovatieplatform Ouderenzorg Haaglanden in oprichting, waarvan Saffier met Cardia initiatiefnemer is. Hoe hield je Saffier op koers gedurende het jaar? We hebben niet voor niets onze strategie en jaarplan en een aantal zaken kan geen uitstel dulden. Dat betekent dat ik ondanks de crisis ondertussen de organisatie op koers heb willen

houden. Ongelofelijk wat het management en het middenkader met hun teams hebben kunnen uitvoeren in 2020. De verhuizing naar de Drie Linden is uitgevoerd zoals we het gepland hadden en ik ben ontzettend trots op hoe dat is verlopen en hoe we nu de zorg daar aanbieden. Het is een enorme verbetering in de kwaliteit

van leven van de mensen die daar bij ons wonen. Een eigen kamer, een eigen badkamer, moderne gebouwen met kleine groepen en vaste medewerkers per groep. Een belangrijke stap was ook dat we de ICT hebben uitbesteed. Daarmee hebben we de voorwaarden geschapen voor daadwerkelijke innovatie. Met sociaal intranet Saphira hebben we een stap gezet in kennisdeling en ontwikkeling voor alle medewerkers. Ook hebben we stappen gezet voor verbetering van kwaliteit van zorg. Die willen we bereiken met evidence-based, multidisciplinair werken. Met bijvoorbeeld het aspirant-lidmaatschap Topcare voor onze expertise specialistische zorg Korsakov en de start van samenwerking tussen de Haagse Hogeschool, Topaz en Saffier voor scholing op dit gebied is veel bereikt door de medewerkers, ondanks de beperkingen van de coronatijd. Wat zijn mooie ontwikkelingen geweest in 2020? Het management en het middenkader is naar elkaar toe gegroeid en ik zie dat zij veel initiatief nemen. De vorming van de domeinen heeft ook de betrokkenheid bij elkaar vergroot. Het is fantastisch als bestuurder te zien dat zij ook zelf hun plannen op koers houden. Ook belangrijk en inspirerend waren de gesprekken die ik heb gevoerd met de cliëntenraad over medezeggenschap. De wet op de zeggenschap verandert en het is mooi om met elkaar te bespreken hoe de medezeggenschap nog steviger wordt verankerd. De werving en benoeming van nieuwe leden bijvoorbeeld, komen vanaf 2021 te liggen bij de raad zelf. We hebben in 2020 ook een nieuwe ondernemingsraad gekregen. Heerlijk om te zien dat er altijd weer gedreven medewerkers zitting willen nemen in de raad om mee te praten over de koers van Saffier. Samen met veel betrokken mensen hield ik Saffier op koers en zullen we ook in 2021 voor het beste resultaat voor onze bewoners, cliënten, medewerkers en vrijwilligers zorgen!

Saffier

erg druk met het beantwoorden van vragen en tegelijk ook aandacht en waardering te hebben voor alle medewerkers. Het was belangrijk voor iedereen, ook voor mij, om te blijven beseffen dat we dit met elkaar moesten doen en dat we erkenden dat we ook veel dingen gewoon niet wisten, zeker aan het begin van de crisis. We hebben ondertussen de tweede golf en ik zie een verandering bij mijn collega’s in het beleidsteam. De eerste golf zie ik echt als crisis en de tweede golf als fact of life. We weten nu wat het is en wat we moeten doen.

eind van het jaar hebben gehouden. Op punten als ervaring met samenwerking en teamgeest zijn we erop vooruit gegaan ten opzichte van twee jaar geleden. We hebben een evaluatie uitgevoerd na de eerste golf. Veel kleine initiatieven die lokaal zijn georganiseerd zijn zeer gewaardeerd door de bewoners en medewerkers. Het werkt echt: kijken wat er nodig is en daarmee direct aan de gang gaan. We zijn snel over gegaan op online vergaderen. Dat is direct goed gefaciliteerd en ook meteen goed opgepakt door alle collega’s. Mooi dat we nu eigen webinars en vergaderingen online

2020 was vooral het jaar van corona. De tijd werd gekenmerkt door verlies, verdriet, angst, dilemma’s, creativiteit en verbinding. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. In Saffier telt dat op tot 1000en verhalen van medewerkers, bewoners, familie en vrijwilligers. In dit jaarbeeld maken wij ruimte voor verhalen. Hiermee willen we delen wat onze medewerkers in de directe zorg hebben meegemaakt en hoe de coronatijd door bewoners en familie is beleefd. Verhalen zijn nooit af. Verhalen zijn er om gedeeld te worden. Om inzicht te krijgen in je eigen motieven en emoties en in die van anderen. Zo ontstaat begrip.

in dit

CORONA-KATERN o.a.

Mijn corona-verhalen In gesprek met medewerkers

In gesprek met bewoners De herensociëteit in Maison Gaspard de Coligny

Mantelzorgers Hoe heeft familie van bewoners de corona-tijd ervaren?

Hoe gaat het met u? De damesgroep Koempoelan miste de zon en het buiten zijn

Saffier

Denise van der Wouw en Irene Zuidam en hebben tijdens de eerste golf in WoonZorgPark Loosduinen een belangrijke rol gespeeld. Denise was als praktijkbegeleider welzijn betrokken bij de daginvulling van bewoners op de afdelingen waar het corona-virus actief was. Irene was als kwaliteitsadviseur achter de schermen een grote drijfveer om richtlijnen en protocollen over de omgang met het gevreesde virus en hygiëne voorschriften vorm te geven en de medewerkers zo veel mogelijk van kennis en middelen te voorzien om goed te kunnen handelen in deze onzekere en onduidelijke tijd. Dit deed ze niet alleen voor haar eigen locatie, maar via de Commissie Infectie Preventie was dit voor heel Saffier ontzettend waardevol.

Denise: ‘Kom je nog even een kopje thee bij me drinken? Er komt helemaal niemand meer bij me. Ik begrijp er helemaal niets meer van.’ Een dochter van een bewoonster belde Denise met de vraag of zij alsjeblieft bij haar moeder een poster wilde ophangen met daarop uitgelegd wat het Coronavirus is en welke maatregelen er gelden. ‘Ik moest aan deze mevrouw uitleggen waarom familie en vrienden niet meer welkom zijn in ‘haar’ huis’. Als praktijkbegeleider welzijn zorgt Denise met het team van activiteitenbegeleiders ervoor dat bewoners zich prettig voelen in huis met een passend en gevarieerd dagprogramma vanuit onze visie op welzijn. Welzijn: hoe doe je dat? ‘Nou gewoon, door naar buiten te gaan, muziek te luisteren, een feestje op zijn tijd en samen te zijn met de mensen waar je om geeft. Maar gewoon was dat niet meer tijdens de coronaperiode, want juist deze ‘normale’ dingen werden onze bewoners ontnomen door het landelijk beleid.’ ‘Ik merkte dat ik, en velen met mij, moeite had met de beperkingen in vrijheid en autonomie. De vrijheid van de bewoners, om zelf te bepalen of je wel beschermd wilt worden. De vrijheid van de familie, om zelf te beslissen hoe je contact onderhoudt. En de vrijheid van de medewerkers, om zelf op basis van je professionele en persoonlijke waarden te besluiten wat goed is voor iemand en daarbij te handelen naar waar iemand zich wel bij voelt.’ Niet alleen werden bewoners ziek, maar ook trof deze venijnige ziekte het welzijnsteam. Het bieden van een activiteitenprogramma werd ingewisseld voor het ‘zijn’. ‘Je bent er dan ook echt. Met jas, bril en dubbele handschoenen doe je dan waar je als activiteitenbegeleider goed in bent: ontspanning bieden tussen alle heersende chaos. En ondanks de beperkte ruimte en bezetting stond daar elke dag weer opnieuw een topteam van zorg-en welzijnsmedewerkers. Even was het spannend toen de afdeling weer vrij werd verklaard en de beschermende jas, bril en handschoenen niet meer nodig waren. Is het echt wel veilig? De tijd zal het leren. Ik werd gevraagd om mee te werken aan het organiseren van een herinneringswandeling voor bewoners en medewerkers. Een mooie manier om ruimte te bieden aan emoties die een ieder van ons met zich mee draagt. Deze emoties zijn voor ons allemaal verschillend. Ik kijk uit naar een periode waarbij verschillen weer gevierd kunnen worden, samen met elkaar.’

Irene: ‘Ik was net in dienst bij Saffier en kreeg de Commissie Infectie Preventie. Dit was nog niet gebeurd of er werd een speciale Corona-CIP, spreek uit KIP, in het leven geroepen, maar er was geen protocol voor dit nieuwe virus, niets. Ik heb contact gezocht met de ziekenhuishygiënist, de RIVM-app voor LCI richtlijnen gedownload en ik ben in allerlei kennisnetwerken gedoken. In de CIP stoomden we voorstellen klaar voor het beleidsteam. Inzichten, adviezen en richtlijnen volgden elkaar in de beginperiode snel op’. Dillema’s waren aan de orde van de dag: Wie bescherm je met het sluiten van de afdeling? Hoe leg je een gemengd cohort uit? Is het overplaatsen van besmette bewoners een mogelijkheid en welke impact heeft dat? ‘Het uitplaatsen van besmette bewoners was aanvankelijk niet ons beleid, maar bood wel oplossing voor afdelingen in nood. Ik vond het fijn om uitleg te geven zodat mijn collega’s duidelijkheid kregen, maar ook om zaken gewoon direct aan te pakken. Zo merkte ik dat er niet altijd tijd was om alle richtlijnen strikt door te nemen en dat er onzekerheid was over het gebruik van de persoonlijke beschermingsmiddelen. Met foto’s en films konden we dit beter uitleggen. Ook kwamen de CIP en het beleidsteam met oplossingen, die ook op termijn kunnen blijven werken. De verdeling van de beschermingsmiddelen gebeurt nu bijvoorbeeld centraal en elke locatie heeft een coördinator hiervoor die de voorraad beheert. In het begin van de crisis deed iedere locatie dat op zijn eigen manier’. Wat blijft is de noodzaak te sturen op gedrag. ‘Die hygiëneregels zijn er niet voor niks. Als ik zie dat collega’s gewoon werken met sieraden en hun horloge om, dan spreek ik ze er op aan. ‘Ook ben ik theemomenten gaan doen in de tuin. De collega’s kwamen dan naar buiten. Ik kon eens aan ze vragen: ‘Heb je goed geslapen?’. Dan krijg je een eerlijker antwoord dan als je vraagt ‘Hoe gaat het?’, want het antwoord is dan altijd ‘Goed’. Ik kon vragen beantwoorden over al die richtlijnen, en wat weten we nu van het virus? Al mijn werk doe ik voor de medewerkers die op hun beurt goed voor de bewoners zorgen. Wat een liefde zie je daar. Ik ben geraakt door de bevlogenheid van mijn zorgcollega’s. Ze maakten een filmpje van de eerste bewoonster die genas van corona en de rode deursticker die duidde op besmetting mocht wegtrekken en verfrommelen. Een heuse ceremonie werd er van gemaakt en die werd gedeeld met familie via de telefoon. Mooi om er gezamenlijk wat van te maken! Net als die CIP, ik heb maanden samengewerkt op afstand. Ik kan niet wachten dat we elkaar weer in het echt zien.

Saffier

Welzijn en kwaliteit: hoe doe je dat?

Fleur van de Barselaar Nolenshaghe

WoonZorgPark Loosduinen

Ongeloof. Dat was mijn gevoel en dat van mijn collega’s Het verpleeghuis was al enkele weken gesloten en we waren er maar wat trots op dat wij ‘schoon’ waren als huis. Wij werkten goed en hygiënisch. En toen…een verdenking.

En nog wel bij een mevrouw die eigenlijk altijd op haar kamer bleef. Toen duidelijk werd dat zij positief getest werd waren we verbijsterd en boos, en ook konden we niet geloven dat er een kans bestaat dat wij dus zelf dat virus moeten hebben overgebracht. Dat kan toch niet... Ook niet alle collega’s durfden verder te gaan, zij waren bang ook besmet te worden. We moesten taken opnieuw verdelen. En dan was er nog dat andere ongeloof: dat we niet met goede materialen werkten. Tenminste dat dachten we. De eerste periode was er zo veel onduidelijk. We voelden weinig steun omdat niet erg duidelijk was welke regels wij moesten opvolgen. Pas vanaf het moment dat bleek dat die FFP2-maskers alleen voor heel spe-

Het enige wat ik heel zwaar heb gevonden was het overlijden van onze bewoners. Er zijn vier mensen overleden. Drie van hen zonder familie erbij, omdat zij niet durfden binnen te komen. Verschrikkelijk hoe die mensen alleen hebben moeten sterven zonder dierbaren er bij. En bij de vierde wilde juist alle familie langskomen, en dat mocht ook weer niet. Alleen de dochters mochten naar binnen en alle kleinkinderen stonden voor het raam. Daar heb ik het echt moeilijk mee. Gelukkig werden we telkens goed opgevangen, door elkaar als team te spreken en met de geestelijke verzorging en psycholoog er bij in speciale time-out gesprekken. Ja, een ongelofelijke periode was het, waar we geleerd hebben er het beste van te maken.

Als manager ben ik verantwoordelijk voor twee locaties en toen de eerste berichten over corona in de media verschenen dacht ik nog: ‘als dat bij ons komt dan kunnen we dat aan, dat is niet anders dan de andere virussen zoals Noro, dat gaat ook altijd weer snel voorbij als je de procedures juist uitvoert’. En inderdaad, corona kwam langzaam binnen, maar vervolgens heeft de impact ervan mij echt overvallen. Toen bleek dat familie van een bewoner ziek was geworden terwijl ze net nog op bezoek waren geweest in ons huis, was dat dan ook de eerste onheilstijding. Maar…we waren er vroeg bij dus zouden we daar gewoon goed mee om kunnen gaan zoals gebruikelijk, dachten we nog. Dat was dus niet het geval. Er ontstond in no time een domino-effect, zoals ik nog nooit eerder heb meegemaakt. Bewoners en medewerkers werden in rap tempo ziek, niet op één maar op twee afdelingen tegelijk. Vanaf dat moment kwamen de leidinggevenden in Loosduinen met elkaar voor complexe vraagstukken te staan. Zijn

er voldoende materialen, kunnen we bewoners testen, hoe doen we dat op de afdeling waar veel bewoners tegelijkertijd ziek worden en vanwege dementie niet kunnen begrijpen waarom ze in hun eigen kamer in isolatie moesten blijven. Hoe vangen we alle gaten in het rooster op. Ik zag het als mijn taak om zo veel mogelijk gedoe weg te houden bij de leidinggevenden en de medewerkers. Zij moesten vooral ruimte ervaren om hun eigen praktische oplossingen te vinden en uit te voeren. Alles wat ik kon oppakken deed ik, vooral het contact met de familie. We hadden niet alleen onze eigen onrust en angsten, maar de familie natuurlijk net zo. De een vindt je te streng met je regels, de ander te laks. Op alles moet je reageren en ondertussen moet je je staande houden. Je hebt geen idee waar je in terecht bent gekomen en je vergeet soms simpelweg hulp te vragen. Hulp moet er gewoon zijn of anders.. laat maar. Maar dat was natuurlijk niets vergeleken met de medewerkers die hebben gewerkt met beschermende middelen achter gesloten deuren en met bewoners die stierven zonder

‘Ik zag het als mijn taak om zo veel mogelijk gedoe weg te houden bij de leidinggevenden en de medewerkers’ familie erbij, omdat familie bang was om aanwezig te zijn. Fantastisch werk hebben de praktijkverpleegkundigen en de kwaliteitsadviseur geleverd, die deden gewoon wat ze zagen dat nodig was. Er was voldoende instructie zodat iedereen zich veilig voelde en er was elke middag thee in de tuin om terug te kijken op de dag. Wat een parels zie je dan in je teams. De periode hebben we afgesloten met een herinneringswandeling in de tuin, waar we op vijf plekken stil stonden, voor een verhaal, gedicht of muziek. En we hebben een appelboom gepland. Daaronder voor elke overleden bewoner een steen. Binnen een kwartier hadden we bedacht hoe de afsluiting van deze periode eruit moest zien.

Saffier

cifieke doeleinden nodig zijn, zoals verneveling, keerde de rust terug. We hadden dus toch de juiste mondmaskers. Vervolgens kwamen de brillen en andere verplichte beschermingsmiddelen en zo begonnen wij ons steeds veiliger te voelen. Zeker toen we ‘cohort’ gingen verplegen. Toen had je de hele dag die beschermingsmiddelen op en aan. Daar was echt geen gebrek aan en we voelden ons heel zeker. Eigenlijk was dat een veel fijnere periode dan die onrustige beginperiode vol ongeloof. Ik heb dat echt niet zo zwaar gevonden, we mochten dan wel niet van de afdeling af, maar we konden lekker op het balkon pauzeren, we hadden onderling plezier en het was ook wel een kick dat we dit goed konden als team.

Monique Delnoye

Brenda Groen

WoonZorgPark Loosduinen

Simona Roos Nebo

Het was een schok dat alle verpleeghuizen op slot gingen. Maar gek genoeg kijken we terug op een warme periode vol saamhorigheid, rust en veel contact met de families.

‘Ik wil alleen maar hier zijn’ Hoe ga je als leidinggevende om met deze wens van een medewerker? ‘Ik wil niet over een paar dagen terugkomen en dan weer horen dat er iemand overleden is, dus blijf ik liever’. Mijn afdeling was tijdens de coronaperiode een zogenoemde brandhaard. Toen de eerste besmetting kwam huilde het team van schrik. Veel tijd was er niet, binnen een mum van tijd was een groot deel van de mensen ziek. Het team werd hechter en hechter. Sommigen werkten wel 55 uur in een week. Die moest je echt naar huis sturen. Als leidinggevende was het vooral heel moeilijk om met grillig of laat landelijk beleid te moeten omgaan. Het liefst sloot ik direct de hele afdeling af, maar dat was niet volgens de richtlijn. Medewerkers met lichte klachten moesten toch komen werken, zo was het protocol meerdere weken. Niemand werd getest in het begin. Het was moeilijk, maar we moesten toch door. Met mijn besluiten van toen en de consequenties heb ik nog steeds moeite, dan denk ik ‘had ik niet beter…’. Tegelijkertijd vroegen de medewerkers en mantelzorgers

het erg moeilijk dat we niet naar de uitvaart mochten. Juist omdat er zo weinig kon, kwamen de medewerkers zelf met goede ideeën. Een gedenktafel, een herinneringswandeling en een familiebijeenkomst later dit jaar bijvoorbeeld. Maar ook deden medewerkers spontaan lieve dingen voor elkaar. Taart, bloemen, een mok met foto en berichtje en ook een schilderij met foto’s van het andere team dat we zolang niet konden zien! Er waren veel mensen ziek en de meesten knapten ook weer op. Ook de medewerkers herstelden en kwamen terug. Opeens ontstond er een natuurlijke beweging naar een rustiger nieuwe tijd. Het beter worden werkte als een oppepper voor iedereen. We zijn blij dat we weer gewoon activiteiten kunnen uitvoeren en alle voorzieningen zoals het praathuis en de bezoekmogelijkheden zorgen ook voor een tevreden gevoel bij familie én bewoners.

jullie niet een keer een kistje mandarijnen sturen, dan kunnen we dat gezellig pellen met elkaar’. Op onze beurt hebben we er ook alles aan gedaan om de familie betrokken te houden. Elke week stuurden we een digitale nieuwsbrief met sfeerfoto’s. Zo zag de familie wat er door de week heen gebeurde. Zij hadden zekerheid nodig dat het goed ging en

‘Die betrokkenheid van buiten was fantastisch’

dat konden we met de nieuwsbrief, maar ook met vele telefoontjes en mailtjes bieden. We werden overspoeld met lieve tekeningen en cadeautjes van bedrijven. Dit gaf soms wel extra werk, zoals het verzorgen van al die bloemen. Die betrokkenheid van buiten was fantastisch. Dit willen we meenemen naar de toekomst: de rust in de huiskamers, aparte mogelijkheden voor het ontvangen van bezoek, de vele mogelijkheden die ons van buitenaf geboden kunnen worden en ook dat een digitale nieuwsbrief aan de mantelzorgers een mooie toevoeging is in de communicatie.

Nu boffen we maar wat hoor met onze betrokken familieleden en vrijwilligers. Onvermoeibaar kwamen ze zwaaien voor de ramen en kwamen ze met bossen bloemen en lekkers aan. De eerste weken leek elk familielid wel gebak te willen sturen. We hebben echt geleerd daar af en toe zelf de regie op te voeren: ‘Kunnen

Saffier

ook alle aandacht, zij hadden dezelfde dilemma’s. Het is logisch dat je die gedachten hebt, maar de gedachten zelf zijn niet logisch, je deed gewoon het beste wat op dat moment mogelijk was. Waar de collega’s het erg moeilijk mee hadden, was het snelle sterven en het moeilijke afscheid. Zowel het afscheid van familie aan stervende bewoners, waarvan een aantal niet langs durfden te komen en met Skype meekeken de laatste uren, als van het afscheid van medewerkers aan bewoners. In de meeste gevallen ging het om mensen die je al jaren verzorgde, veelal fulltime. Normaal nemen we uitgebreid de tijd om uitgeleide te doen. Nu was dat allemaal niet mogelijk. De uitvaartondernemers moesten volgens hun protocollen heel snel werken en we konden dus niet met z’n allen een erehaag vormen, aandacht hebben voor de overledene en er met familie bij stil staan. We vonden

We hebben veel geluk gehad dat hier geen corona was. Het bijzondere is wel dat vele bewoners zich meer ‘thuis’ gingen voelen. Nu was de huiskamer echt hun eigen huis. Niemand liep in en uit dus hadden we veel meer aandacht voor elkaar. Zo bezien is het normaal, zonder corona, toch gek dat je in je eigen huiskamer uit je eigen gedachten of leesboek telkens moet opkijken en groeten wie er nu weer binnenkomt, familieleden, vrijwilligers, behandelaars en ander bezoek. Nu dit bezoek er niet was trokken bewoners meer met elkaar op en ontstonden mooie vriendschappen. Het personeel werd deeltijd-vrijwilliger. Iedereen kende wel iemand die iets goeds voor de afdeling wilde doen. De één schreef bedrijven aan voor bloemen en een ijscokar, de ander las met Pasen een brief voor van de geestelijke verzorging. Daarom kan ik wel zeggen dat we allemaal echt keihard hebben gewerkt, maar er is zeker veel moois voor terug gekomen. We hebben ook gekke dingen gedaan. Zo gingen we op de dag van de zorg als nonnen verkleed de lunch serveren. Wij en de bewoners hadden de grootste lol.

Ineke Zuurmond

Nolenshaghe en Domus Nostra

‘We houden ons hoofd op’ Tijdens de coronaperiode sprak ik soms kort onze bewoners. ‘We houden vol’, zeiden ze. Maar wat voelde ik me machteloos deze weken en vooral ook achteraf, nu ik dezelfde mensen wel op hun kamers kan spreken.

Bewoner P. de Roo: ‘Ik heb voor Kerstman gespeeld op de afdeling. Dat bracht vrolijkheid in deze moeilijke corona-tijd. En mij geeft het zelfvertrouwen en vergeet ik mijn handicap even. En zo geef ik iets terug’.

Normaal kom ik op alle afdelingen en spreek ik de bewoners in hun kamers. Dat kon allemaal niet op de afdelingen waar besmettingen waren. Met psychologen en maatschappelijk werkers hebben we gekeken wat wel kon. Als je op een afdeling was, dan kon je niet naar een andere op dezelfde dag

en je mocht niet op de kamers komen als deze mensen besmet waren. Dat zijn enorme beperkingen in ons werk. Ik heb direct geïnventariseerd wie van de bewoners een beetje handig was met mobiel en internet. Zo kon ik beeldbellen en whats-appen. Dan appte ik: ‘Hoe start jij vandaag de dag?’ en dan kreeg ik een appje terug ‘De zon schijnt!’, of een heel epistel. Nu ik weer met de bewoners kan praten vertellen ze mij hoe ze de periode zijn doorgekomen. Kleinkinderen die bij het hek staan te dansen en zwaaien. Deelnemen aan familiegroepsgesprekken op de WhatsApp. In verbinding zijn is van levensbelang voor mensen. Zoals een bewoner me vroeg: ‘wat is er anders nog om voor te leven?’. Wij kunnen mensen helpen met digitale middelen, zodat ze in verbinding blijven. Ook belangrijk: toch altijd mogelijk maken dat

er wel iemand op bezoek kan komen. Waarom zou dat niet kunnen als je niet besmet bent? Maatwerk is noodzakelijk. Als geestelijk verzorger kan ik daarbij adviseren. Mijn werk had nog een andere vernieuwing. Met de vakgroep hebben we geleerd hoe we zelf filmpjes op kunnen nemen van belangrijke gebeurtenissen als Pasen, Pinksteren en Dodenherdenking. We kregen van verzorgenden terug dat het heeft geholpen de film samen te bekijken en erover te spreken. Eerder hadden ze niet zo’n handvat om bij een beladen moment stil te staan. In onzekere tijden is ook aandacht nodig voor de dilemma’s waar zorgverleners tegen aan lopen. Door de vraag te stellen ‘waar loop je tegen aan in je werk’ kon ik toch aandacht geven aan reflectie. Deze aandacht en reflectie blijven nodig, ook als we uit de crisis zijn.

Saffier

Nu pas hebben we de ruimte om te reflecteren en zie ik wat het afgesloten zijn betekent. Hoewel het devies ‘thuiswerken’ kwam van de overheid en daar overheen ook nog de verplichte sluiting van de verpleeghuizen, kon ik toch niets anders dan de volgende ochtend gewoon naar m’n werk gaan. Gelukkig zei de gebiedsmanager: ‘Wat fijn dat je gekomen bent, ik vind het belangrijk dat je er bent en kijk maar in de locaties wat past.’ Een spannende periode brak aan, waar ik mijn werk opnieuw moest uitvinden.

Willemien van der Horst

Anneke van Strien

Cohortafdeling De Lozerhof

Het is gelukt! Op televisie zagen we de beelden van de pandemie uit Italië en Spanje, waar verpleeghuizen zonder personeel waren en waar ziekenhuizen overstelpt werden met zieken en in ons team in Nebo zeiden we tegen elkaar: ‘Als er ergens hulp nodig is, moeten we daarop inspringen. Wij zijn zo’n geoliede machine, dus wij kunnen makkelijk iets missen’. Dit had ik gezegd aan de gebiedsmanager en binnen een paar dagen kreeg ik al het verzoek: ‘Saffier gaat een aparte afdeling openen voor corona patiënten die niet thuis kunnen blijven of moeten herstellen van een ziekenhuisopname, zou jij die afdeling kunnen gaan leiden?’ Al snel liep ik door Lozerhof waar ruimte was om zo’n aparte ‘cohort’-afdeling te openen en de woensdag erna waren we open. Er was al wat voorwerk gedaan, maar er moest nog heel veel gebeuren. Het patiëntenvervoer door het gebouw moest nog geregeld, op zo’n manier dat de cliëntenraad en medewerkers daar mee in konden stemmen. Met wat slimme aanpassingen en samenwerking is dat gelukt. Er waren voldoende ‘avonturiers’ die zorg wilden geven, maar waar haal je

dokters vandaan? Gelukkig diende net op tijd via via een gepensioneerde arts zich aan, die op zijn beurt ook weer andere artsen heeft kunnen betrekken. ‘Zeg het maar: waar heb je ons voor nodig!’ Wat hebben we met deze ‘senioren’ gelachen en wat hebben we veel van ze geleerd. Hun ervaring in de tropen, het improvisatietalent en ook de gedegen kennis van ziekenhuishygiëne waardoor iedereen zich zo veilig en comfortabel voelde in het werk. Een collega concludeerde dan ook: ‘Je werkt nergens zo veilig als hier.’ De eerste dagen hebben ontstellend veel mensen keihard gewerkt en geleerd om vanaf de opening alles in gereedheid te brengen, van inkoop tot vastgoed, van kwaliteit tot facilitair, van logistiek tot praktijkopleiders.

We hebben ook veel vastgelegd voor als dit ooit weer nodig is. Vervolgens sloten we ons op en wachtten we op de eerste patiënten. We vonden het niet moeilijk of naar om in beschermende kleding te werken en geïsoleerd te zijn. Wat wel moeilijk was, was de verveling en het weinige werk wat er uiteindelijk te doen was. Want…er kwamen maar weinig corona patiënten, terwijl een volledige bezetting vereist was. Een nachtdienst met twee verzorgenden voor maar een paar patiënten is geen pretje. Grote inzet, terwijl elders misschien wel tekorten waren, dat voelde helemaal niet goed. Ik voerde overleg om meer patiënten onze kant op te krijgen, maar er werden maar weinig patiënten doorgestuurd om op te knappen. We hebben de mensen wel optimale aandacht gegeven en ze knapten ook goed op. We hebben pannenkoeken gebakken, spellen gespeeld, gesprekken gevoerd. Wat wel een zware wissel op ons trok was de ervaring dat cliënten van het een op het andere moment ernstig ziek konden worden. We voelden continue spanning of de situatie weer goed zou komen of dat iemand super benauwd zou worden en of je daar dan nog wat aan kon doen. De belangrijkste les leerden we in het begin, toen één van ons even wanhopig werd wat ons allemaal te wachten zou staan. Een van onze senior artsen zei het zo: ‘Natuurlijk weet je niet wat je te wachten staat, dat is de definitie van een pandemie! Het enige wat ons te doen staat is daar mee te dealen’ En zo hebben we het gedaan.

‘Er kwam van alles op ons af’ Op 27 februari was de eerste coronapatiënt in Nederland. Kort daarop belde bestuurder Annemiek Overboom, of ik als voorzitter van de medische vakgroep en van de Commissie Infectie Preventie (CIP) via de CIP sturing wilde geven aan het medisch beleid bij corona. Al gauw hadden we een team en gelijk kwam er van alles op ons af. Vele vragen van medewerkers en ook veel wisselende informatie van onder andere het RIVM. Wel of geen mondkapjes, welke dan, wat te doen met positief geteste bewoners met dementie aan wie je niet kan uitleggen dat ze op hun kamer moeten blijven, wel/niet afdelingen sluiten, het ging maar door. Onze inzichten vertaalden we in protocollen. Het was fijn dat we op afstand konden samenwerken met programma’s als Microsoft Teams. Ondertussen werkte ik als dokter bij de bewoners. Ik zag het verdriet van bewoners en merkte dat zij er lichamelijk en geestelijk onder leden nadat het landelijk verbod op bezoek in verpleeghuizen inging. ‘Als ik mijn dochter niet meer kan zien, dan hoeft het voor mij niet meer, dokter’. Als

het lijden te zwaar wordt en mensen zodanig achteruitgaan dat overlijden niet ver weg is en bezoek van familie helpt het lijden te verlichten, vind ik het als dokter mijn plicht om bezoek toch toe te laten. Het is mijn indruk dat wij binnen Saffier goed omgingen met de landelijke regels, maar soms leek het er op dat ze strenger werden uitgelegd dan nodig. Dan waren collega’s toch iets te paternalistisch naar

‘Opvolging en luisteren naar elkaar was en is heel belangrijk’ mijn mening. Die willekeur wil je niet hebben. Ons uitgangspunt is dat bewoners en hun familie te zeggen hebben hoe zij willen leven. Wij bieden ondersteuning, maar in de relatie zijn wij gelijkwaardig aan hen, de één besluit niet over de ander. Tijdens een crisis is de kans groter dat meningen van familie en bewoners onderbelicht blijven. Als vakgroep artsen werden we toegevoegd

aan het beleidsteam, zodat we steeds de nuance en ook de medische inzichten in konden brengen. Een voorbeeld is de veiligheid. Waarom mogen medewerkers wel in en uit lopen, maar familie niet? Waarom mogen de bewoners niet naar buiten, terwijl er alleen een verbod op bezoek is? Ook binnen de vakgroep werd hier verschillend over gedacht. De consensus hierover is in de protocollen opgenomen. De uitvoering naar de protocollen was ook een punt van aandacht. Zoals in het beleidsteam ter sprake kwam: ‘Deze crisis is niet alleen een medische crisis, maar ook een communicatiecrisis’. Opvolging en luisteren naar elkaar was en is heel belangrijk. Als arts was mijn werk weinig anders dan waar ik voor opgeleid ben: als specialist ouderengeneeskunde is het mijn taak af te wegen wat het beste is voor de bewoner. Alleen de frequentie van die afwegingen was hoger. De kunst van het genuanceerd afwegen zou ik iedere dokter willen bijbrengen. Ook zij, die in de pers met het idee bij voorbaat een leeftijdsgrens in te stellen voor de IC. Elk mens verdient een serieuze afweging.

Saffier

Medische Vakgroep

‘Natuurlijk weet je niet wat je te wachten staat, dat is de definitie van een pandemie!’

CORONAWEETJES Chirurgische/medische mondmaskers 261.600 stuks

FFP2-mondkapjes 18.000 stuks Veiligheidsbrillen 3.000 stuks

52 corona-overleggen van de Commissie Infectie Preventie

Handalcohol 3.000 liter Isolatieschorten 10.000 stuks

43 ‘Status Updates corona’

61 overleggen

met daarin de vertaling van de landelijke RIVM richtlijnen en maatregelen naar Saffier beleid en afspraken

van het Crisisbeleidsteam

47 persmomenten

vanuit de overheid over het coronavirus

Bijzondere middelen voor daginvulling 1 Zorgrobot Sara 15 Wonderfoons 20 VR brillen

75 Extra vrijwilligers die in coronatijd zijn bijgesprongen in de zorg

Bijna 700 Vaccinaties van

bewoners en cliënten (febr. 2021)

Aantal attenties en lieve gebaren: te veel om op te noemen (zie pag 48)

Raymond Bours Behandeldienst / voorzitter Commissie Infectie Preventie

Deze crisis werkte in alles door Zo’n crisis als deze hadden we nooit kunnen oefenen. Er waren geen voorbereidingen getroffen en er was in het begin weinig kennis. Iedereen is in crisistand heel bereidwillig, de saamhorigheid was groot. Ik vond het tegelijk interessant en moeilijk om met zijn allen deze crisis in te gaan die zo veel impact had voor bewoners, medewerkers en alle families en waarvoor we allemaal buiten onze comfortzone besluiten moesten nemen. Deze crisis werkte in alles door, ook thuis. Niet op bezoek kunnen bij je naaste familie. Dilemma’s over wel of niet knuffelen. Het is en blijft toch moeilijk voor te stellen dat je daar bij stil moet staan en opletten. Toch was en is het nodig. Tot op de dag van vandaag ben ik volop met corona bezig. Mijn functie als manager van de behandeldienst vraagt daar ook om. Als leidinggevende van de behandelaren, als voorzitter van de CIP, als lid van het beleidsteam en als MT-lid had ik hier dagelijks mee te maken. Soms ook met conflicterende belangen. Wat in de ene werkgroep werd besloten of

geadviseerd, dient niet altijd volledig het belang van het andere. De veiligheid van medewerkers en bewoners staan voorop, maar de leefbaarheid en het welbevinden ook. Vanaf het begin tot het eind van de eerste golf was ik dagelijks uren er mee bezig. De druk nam niet af. Het is nog steeds onrustig en er heerst onzekerheid. Iedereen verlangt naar beleid voor langere periode. We schetsen als

‘Tot op de dag van vandaag ben ik volop met corona bezig’ management een vergezicht, alleen kunnen we er niet echt op koersen. De crisis is grillig. Fascinerend vind ik het om te zien hoe andere leiders hier mee omgaan, bijvoorbeeld premier Rutte tijdens de persconferenties. Het beleid wijzigt naar de condities van dat moment en achteraf en van de zijlijn heb je makkelijk praten.

Ook denk ik wel eens terug aan mijn diensttijd, daar leerde je ook in crisis te handelen en besluiten te nemen. Ik ben er trots op dat we dagelijks updates konden geven en uiteen konden zetten waarom we kozen voor welk beleid. Ik ben er ook trots op dat we tijdig inzagen dat de crisis niet van tijdelijke aard was, wat toch de definitie van een crisis is en waar we eerst nog van uitgingen. We letten op elkaar en nemen op tijd afstand en rust. Er zijn vervangers aangewezen in het beleidsteam. Sommige crisiswerkzaamheden die we er tijdelijk bij deden worden langzaam aan normaal beleid, zoals het dagelijks verzamelen van coronacijfers. Ik hou er van om te relativeren, als ik anderen in m’n privé situatie hoor over heel andere werksituaties, waar men minder direct geconfronteerd wordt met het directe coronaleed, zie ik soms pas hoe bijzonder is wat we hier met z’n allen presteren onder grote druk. Maar we moeten nog door met z’n allen.

Saffier

‘De eerste coronagolf had voor mij een bizarre start. Ik was op vakantie. Toen ik wegging was er nog niet zo veel aan de hand en zag je het dragen van een mondkapje op straat alleen in China. Een beeld dat ik associeerde met Michael Jackson. Toen ik terug kwam was de crisis in volle hevigheid losgebarsten en moest ik samen met mijn collega’s vol aan de bak. Alles stond meteen in de crisismodus, er was al een beleidsteam opgericht voor besluiten en de Commissie Infectie Preventie was ingericht als medisch adviesteam’.

Je bent meer op elkaar aangewezen en daar maak ik ook dankbaar gebruik van. Vanuit de tuin konden we toch met onze familie en vrienden praten. Dat was echt heel fijn. Later is nog een kletsloket gebouwd. Een kamertje waar je plaatsneemt achter plexiglas en je familie kan ontmoeten. Geen van de heren heeft gebruik gemaakt van dit coronafenomeen zodat we niet kunnen delen hoe dit bevallen is.

Hoe gaat het met u? In gesprek met de heren Van der Veen, Ten Bosch, Parry en Ter Kuylen van de Herensociëteit in Maison Gaspard de Coligny. De heren van de herensociëteit memoreren met elkaar waarom ze elkaar geregeld treffen, één van de heren trapt af: ‘Als je hier komt wonen laat je een stuk van je leven achter. Soms gaat het niet meer thuis en kan je beter in een zorghuis als Maison Gaspard komen wonen. Iedereen van ons heeft wel een verhaal en het is wrang dat je dan bijna alles achter moet laten. Je spullen, je werk. De mensen die je dierbaar waren zie je verdwijnen en dat is zwaar.’ Een andere meneer vult aan: ‘Tijd herstelt wel weer veel. Je bent nog dezelfde maar je moet veel loslaten. Je bent vaak beter af onder elkaar dan alleen thuis, hier kan je vriendschappen opbouwen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. Zo zijn we ook bij elkaar gekomen. We zijn gewoon begonnen met luisteren naar elkaars verhaal’.

je helemaal bijna niemand, gewoon een kletspraatje was er niet meer bij.’ Buurman vult aan: ‘Ik ervaarde dat wel anders. De verzorgenden informeerden naar mijn persoonlijke omstandigheden en ook de geestelijke zorg was er.’

De heren hebben veel steun aan de laptops, tablets en mobiele telefoons: de één vertelt over dagelijks potje Wordfeud, de andere over talloze skypegesprekken en de derde over de

‘Kom nou alsjeblieft snel met die prik’ werpt een van de heren op en de anderen vallen hem bij: ‘Als we gevaccineerd zijn kan alles weer open en normaal worden. Wij krijgen de vrijheid terug. De verzorgenden en het bezoek kunnen de mondkapjes af doen. We hoeven niet meer het grootste deel van de dag alleen te zijn.’ Een meneer vertelt wat hij dan weer gaat doen: ‘Dan ga ik weer gesprekstafels organiseren. Dat was voor de coronatijd zo’n succes. Ik breng mensen met interesse bij elkaar. Daar nodig ik dan bijvoorbeeld een spreker bij uit. Hartstikke leuk om te doen’. Een van heren rond af: ‘Gelukkig kan er veel wel, ondanks de lockdown en beperkingen. We hebben net de verjaardag gevierd van het oudste lid van de herensociëteit. Hoe oud? 97! En nog boordevol plannen voor na corona!’

De heren praten verder over wat er normaal allemaal kan en afgelopen jaar niet of nog maar deels: ‘We zijn hier in Gaspard erg verwend, er zijn altijd voordrachten en muziek, maar dat was helemaal gestopt tijdens de eerste golf en het bezoekverbod. Op een gegeven moment mocht het weer. Toen kregen we tuinconcerten en zaten we heerlijk in de zon op het terras naar mooie muziek te luisteren, eigenlijk is dat nog beter dan anders!’ Ook nieuw was het ‘kletsen over de heg’. Op afspraak mocht familie langs komen op de stoep.

Saffier

De herensoos van Gaspard-bewoners komt sinds een paar jaar bijeen en biedt zo een verbond, ook in de coronatijd. Hoe kijken de heren terug op 2020? ‘Corona, dat was in het begin een ‘Ver van mijn bed show’, je zag het op tv, maar we konden absoluut niet inschatten hoe ernstig het ook in Nederland zou worden. We hadden het er wel over met elkaar, maar China ligt ver weg.’ Dat gevoel bleef niet lang: ‘Al snel brak een vreselijke periode aan, toen we binnen moesten blijven en geen bezoek mochten ontvangen, al mochten we wel naar de tuin. Dat willen we nooit meer meemaken. We spraken elkaar niet. We bleven de meeste tijd op onze eigen kamer, ook tijdens de maaltijd. Ze waren daar hartstikke streng in. Dat duurde weken en weken. Als je niet heel ziek bent en dus weinig verzorging nodig had, zag

Hoewel het huis al lang weer open is, is nog niet alles normaal aan het eind van 2020. Een tweede golf dient zich aan en het management is voorzichtig. Een meneer vertelt over zijn gevoel: ‘Het is hier geen ziekenhuis, in een ziekenhuis lig je in je bed. In een verzorgingshuis is juist alles gericht op opstaan, meedoen. Je wordt geholpen om te blijven doen wat je deed of wil doen, op de manier waarop je je laatste levensjaren door wilt brengen. Ik had dus wel gedacht op een heel andere manier hier mijn laatste levensjaren te slijten. Uitstapjes maken, nieuwe bezigheden oppakken. Door corona is het er dit jaar niet van gekomen. Je bent meer op elkaar aangewezen en daar maak ik ook dankbaar gebruik van. Vanmiddag ook weer, hadden we met de herensoos een spelletjesmiddag. Hartstikke fijn om met elkaar bezig

te zijn, dat doorbreekt de sleur van het alleen zitten op de kamer’. Het heerlijkst is het vrije gevoel, dat je weer naar buiten kan: ‘De mooiste dag van het jaar was toch wel dat we weer gewoon een ommetje mochten maken en naar de winkels. Een praatje met de winkeliers misten we ook. Wat nog niet kan door de lockdown op dit moment en erg gemist wordt is even lekker iets eten of drinken bij de lunchroom om de hoek.’ Je bent erg op jezelf aangewezen in deze coronacrisis: ‘We zijn allemaal van diverse pluimage en iedereen pakt het weer anders aan hoe je door de situatie heen komt. We weten dat het nog wel even kan duren. Een compliment voor de verzorging is dan ook wel op zijn plaats, we begrijpen dat sommige bewoners soms knap lastig kunnen zijn, omdat ze bijvoorbeeld de regels niet begrijpen. Zo worden de etages nog steeds zo veel mogelijk gescheiden, maar ja dat vergeet je dan en ga je toch op bezoek op een andere etage.’

oneindige wereld die je kan vinden op het internet. Tijdens het gesprek komt bij een van hen op de telefoon een pushbericht door van het RIVM: het aantal vastgestelde corona patiënten is stabiel gebleven. ‘Ja’ wordt beaamd: ‘Dat is het nadeel van al het nieuws, het gaat bijna alleen over corona’. ‘En nu gelukkig ook weer over voetbal’, vult een ander aan, ‘we zijn blij dat we er goed doorheen zijn gekomen en het is spijtig voor mensen die slecht zien en horen, of die erg ziek zijn. Die hebben deze afleiding niet en dan is het veel moeilijker’.

In gesprek met

mantelzorgers

Zij hebben vooral in de eerste periode, toen de verpleeghuizen werden gesloten, ieder op een hele andere manier deze periode beleefd. zo goed kon vervullen. Normaal let ik altijd op wat er in de ijskast ligt en op alle andere spullen in zijn appartement. Je denkt dan toch ‘als dat maar gezien wordt’. Nu moest ik dat overlaten aan de verzorging. Die kregen er veel te veel taken bij. Uiteindelijk bleek natuurlijk dat alles goed was gegaan. Leuk was dat de activiteitenbegeleiding ons zo nu en dan een filmpje appte, dan zagen we vader sjoelen. Ze zochten vanuit het huis echt naar nieuwe manieren om met ons in contact te blijven, dat hebben we zeer op prijs gesteld.

Patricia van Eijk is mantelzorger van haar 80-jarige vader. Hij woont in WoonZorgPark Swaenehove In februari 2020 vierden we mijn vaders 80e verjaardag. We hadden geen idee wat er binnen een maand op ons af zou komen. De eerste golf met het besluit van de regering om onmiddellijk de verpleeghuizen te sluiten was een schok. Het idee dat je niet naar binnen kunt terwijl je vader dementerend is, is heel naar. Vader woont in Swaenehove op de eerste verdieping en hij heeft een balkonnetje. Wat een voorrecht is dat gebleken! Dan belde ik hem op: ‘Ik ben er! Trek je jas aan kom naar het balkon!’, zo konden we toch 10 minuten bijpra-

Ik vond het moeilijk in die periode dat ik mijn taak als mantelzorger niet

Binnenkort is mijn vader weer jarig. Die verjaardag moeten we aangepast vieren, maar reken maar dat we daar weer een feestje van maken. We halen hem op en zorgen op gepaste afstand voor een gezellige dag bij ons thuis, zoals we altijd al gedaan hebben.

Als zus ben ik er altijd voor mijn broer, die al een aantal jaren in Swaenehove woont. Dat ik niet op bezoek kon komen bij hem tijdens de eerste golf en de sluiting van de verpleeghuizen heb ik niet eens zo erg gevonden. Ik kwam nooit ‘op bezoek’. Als ik kwam deed ik mee met de activiteiten in de huiskamer en nam ik hem altijd mee naar buiten. Wandelen met de rollator in het Zuiderpark en dan een kop koffie of een lunch. Of in het tuincentrum plantjes kopen. En dat misten we beiden juist heel erg. De weken binnen zitten tijdens die eerste golf hebben hem geen goed gedaan. We hebben filmpjes gestuurd en de kleinkinderen stopten tekeningen in

de brievenbus. Het hielp niet, het was erg moeilijk voor hem. Zijn normale routine was anders en hij kon ook niet naar muziek, al 40 jaar speelt hij Tuba en nu kon dat plotseling niet meer. Na een aantal weken werd het mogelijk weer op bezoek te komen, je kon een tijdslot boeken van een uur. Daar hadden wij geen behoefte aan. Het enige wat we wilden was lekker naar buiten gaan en samen iets doen. Het duurde best lang voordat dat weer mocht. Ik heb een brief naar de manager geschreven om uit te leggen waarom dit zo belangrijk was en ook waarom we meer dan een uur nodig hebben als we naar buiten gaan. Gelukkig mochten we er eindelijk op

De moeder van mevrouw Booleman woont in WoonZorgPark Loosduinen. Mevrouw Booleman deelde al eerder via de Saffier-pagina op Facebook hoe de hele familie contact met haar moeder hield tijdens de coronaperiode. ‘Wij hebben bij onze moeder in haar kamer een computer geplaatst. Deze hebben we eerst zelf thuis helemaal voorbereid en daar naast Windows10 uitsluitend Teamviewer en Skype op geïnstalleerd zodat we deze geheel op afstand kunnen bedienen. Een vriendelijke medewerkster van de verzorging van het woonzorgpark heeft de computer bij mijn moeder op de eettafel geplaatst, op het lichtnet aangesloten en verbonden met de wifi van het huis. Mijn moeder hoeft de computer dus zelf in het geheel niet te bedienen. Nu zitten wij dagelijks ‘samen’ aan tafel als zij om 12 uur gaat eten en regelmatig ook op andere momenten van de dag. Aangezien tevens andere familieleden en kennissen kunnen inloggen, hebben wij Pasen, Dodenherdenking en Moederdag ‘samen’ met mijn moeder kunnen vieren/doorbrengen. Doordat wij elkaar nu zeer regelmatig zien valt de (fysieke) eenzaamheid mijn moeder wat minder zwaar. Meer dan voorheen heeft zij, maar hebben ook wij, het gevoel dat wij toch zo dicht mogelijk bij elkaar zijn.’

Saffier

ten. Ook de kleinkinderen vonden het leuk en je zag dat het vader veel deed. Hij was echt wat emotioneler in die tijd. Het was ook zwaar voor hem. We verzonnen steeds wat leuks, zoals een filmpje maken van een verjaardag van zijn dochter. Bij het zien daarvan had hij het echt te kwaad. Hij wilde graag naar buiten en dat mocht niet, daar was hij ook verdrietig om. Hij besprak dit wel met andere bewoners, dit contact deed hem goed.

Gelukkig brak na een aantal weken de periode aan dat we weer beperkt op bezoek mochten komen en hij weer naar buiten mocht. Hij gaat zelf bij m’n zus op de koffie, een paar straten verderop. Daar worden hij en wij ook heel gelukkig van. Helaas bleek tijdens de tweede golf iemand op de afdeling besmet. Toen moesten de deuren weer dicht. Dat was echt erg verwarrend en naar voor mijn vader. Gelukkig informeerde de verzorging mij als mantelzorger goed en op tijd via e-mail. Daardoor kon ik het ook weer goed uitleggen aan mijn vader als we belden. Hij is ook meerdere keren getest, dat was ook belastend. Je hebt als mantelzorger ook wel je zorgen daarover. Ik vind dat de verzorging echt de tijd neemt om te luisteren naar je zorgen. De wereld is wel kleiner geworden, we zijn nu in begin 2021 nog niet van de coronamaatregelen af, maar gelukkig is het huis weer open.

Nelly Vroegop is mantelzorger van haar broer. Hij woont in WoonZorgPark Swaenehove.

uit. Sindsdien wandelen we wekelijks naar het Florence Nightingalepark en dat doet hem goed. Iedereen is vriendelijk daar. Mijn broer dol is op honden en hij roept ze allemaal, ze komen naar hem toe en laten hem aaien. Het blijft gek dat we nergens onderweg kunnen stoppen voor een drankje en toiletbezoek. Alle restaurants zijn tijdens deze tweede golf gesloten. We wandelen expres langs Leyenburg, want daar kan hij op de spoedeisende hulp naar het toilet. Vrijwilliger Peter fietst altijd tot groot genoegen van mijn broer op de duofiets met hem een grote ronde door de buurt. We hoopten dat dat direct weer kon toen de regels iets versoepelden, maar naar ons idee duurde ook dit veel te lang. We vinden het fantastisch dat Peter met mijn broer en met alle andere bewoners die dat willen, nu weer rondfietst. Verder heb ik het gevoel als mantelzorger een beetje het gezellige contact tussendoor te hebben verloren met het personeel. Zij hebben het druk en ik kom en ga snel. Ik kan niet meer in de huiskamer meedoen met de spelletjes. Ik doe geen praatje meer met de receptionistes, want die zitten achter een scherm. Terwijl dat gewone, gezellige contact zo belangrijk is. Hoewel corona en de maatregelen nog niet weg zijn, hoop ik dat beetje bij beetje dit ‘normale’ contact weer meer mogelijk wordt.

‘De zon, die miste ik zo, gewoon lekker buiten zijn.’

Hoe gaat het met u?

Vandaag komt de Koempoelan groep bijeen. Tweewekelijks komt deze damesgroep bijeen en delen zij herinneringen over Nederlands-Indië. Bewoners uit WoonZorgPark Swaenesteyn en buurtbewoners. We spreken de deelneemsters die in het woonzorgpark wonen over de coronatijd. Hoe was dat voor u en hoe gaat het nu met u?

‘Ja wij hebben het overleefd’ begint een dame. Maar niet allemaal in dit huis en ook niet iedereen van deze groep. Een andere dame verduidelijkt: ‘Er zijn er een paar ‘vandoor’ gegaan, naar boven. Ze waren al ziek.’ Niet altijd was corona de boosdoener. Eenzaamheid, is de eensluidende conclusie van de dames, daaraan kan je sterven, dat is duidelijk gebleken. Hoe was dat, toen bekend werd dat er een bezoekverbod kwam en toen ook nog vanwege besmettingsgevaar iedereen op de kamer moest blijven? ‘We kregen vierkante ogen. Van het televisie kijken.’ Een andere dame vertelt: ‘Je wist gelijk al dat het serieus was. Je merkte aan alles dat het lang ging duren. Je hoefde de kranten maar open te slaan of je zag alleen maar ellende’. Gelukkig was er naast

‘Ieder ondergaat het op zijn eigen manier’. de verzorging was het ook moeilijk. ‘Voor hen was het ook onduidelijk allemaal’, menen de dames. ‘Je merkte dat ze pas later extra dingen gingen doen. Zo hebben we bingo op de gang gespeeld. Ze doen zo goed hun best.’ Het ergste is wel voorbij vinden de dames: ‘In de tweede helft van het jaar kon er weer veel meer gelukkig. Bij elkaar op de kamer komen mocht op een gegeven moment weer.’ Sommigen doen dat, anderen hebben daar geen behoefte aan. ‘Samen eten beneden in het restaurant, dat is het

Roy van Merxel, de Persoonlijk Begeleider van de groep vertelt: ‘Ik ben de deelnemers van de groep allemaal blijven bellen, je merkte wel dat de meesten steeds verder achteruit gingen. Ze hebben elkaar nodig, zo blijven ze fit. Normaal konden ze lekker naar buiten of naar het restaurant of activiteiten, nu kon dat allemaal niet. Het is goed dat die periode van de eerste lock-down achter de rug is.’ ‘Ik heb het er moeilijk mee gehad dat ik ze niet kon helpen in de eerste coronagolf. Normaal doe ik boodschappen, begeleid ik ze naar het ziekenhuis, of gaan we naar buiten. Ik help ze om de dag. Ik heb 15 mensen hier naartoe helpen verhuizen, hoewel ik het fijn vind dat ik nu weer kan helpen, vind ik het naar dat er een aantal zijn overleden, zonder dat ik afscheid kon nemen.’

steeds niet. Eerder ging de begeleider met een aantal naar Toko Toet toe, dat kan nu allemaal niet. De allereerste keer dat de groep weer samen was hebben zij de overledenen herdacht. Dat was een belangrijk moment, want eerder hadden de deelnemers het nieuws dat een vriend of kennis uit de groep of uit het huis was overleden, alleen moeten verwerken. Een dame van de groep vertelt: ‘Iedereen ondergaat dat op zijn eigen manier. De verzorgsters proberen ons wel te betrekken. Soms komt iemand met ons praten’. Een andere dame vertelt: ‘Het was fijn om met elkaar te delen. Maar het was ook fijn dat je alleen naar de herinneringstafel in de algemene ruimte kon gaan. Daar kon je een kaarsje aansteken. Wat wel heel jammer is, is dat er dit jaar geen herdenkingsdienst kan zijn. Omdat de familie er niet bij kan zijn is dit uitgesteld. Dat moment mis ik wel.’ We ronden het gesprek af. De dames gaan naar de volgende activiteit. Ze gaan een verhaal beluisteren in straattaal uit Indonesisch. ‘Oh dat mocht ik vroeger niet spreken hoor.’ De dames sluiten hun herinnering aan de coronatijd af en ontmoeten elkaar nu weer in de Indische tijd van vroeger.

Begeleiders Roy van Merxel en Hilde Huitink, Mw. Snellen, Mw. Schnezler, Mw. Pietersz, Mw. Schipper, Mw.Berckel Bik en Mw. de Vos

Saffier

de televisie ook nog de telefoon, voor het onmisbare contact. De dames vertellen wat ze het meeste misten: ‘De zon, die miste ik zo, gewoon lekker buiten zijn.’ En: ‘de kinderen en kleinkinderen, die wil je toch om je heen hebben.’ Een andere dame vervolgt: ‘naar het restaurant gaan, samen met de anderen naar de groep of samen eten.’ Een mevrouw ontving van haar kleindochter een tablet. Ze vertelt dat haar kleindochter het zo erg vond dat ze elkaar niet konden zien, dat ze haar eigen iPad heeft uitgeleend aan oma. ‘Maar ik raakte helemaal van streek er van. Ik maakte er een potje van. Het beeld ging maar draaien de hele tijd. Toen heb ik gezegd, doe maar niet meer.’ Je moet sterk in je schoenen staan als je op jezelf bent aangewezen. Voor

fijnste. Maar het is nog wel beperkt hoor: verdeeld 3 dagen in je kamer eten, 4 dagen beneden in het restaurant eten. Je mag daar alleen eten als jouw etage aan de beurt is.’ ‘Ja’, vervolgt de dame aan de andere kant van de tafel: ‘Dat is zeer waardevol, je bent onder de mensen, het is net of je echt ‘uit’ gaat. Je ontmoet de mensen weer die je zo graag wilt spreken.’ Hoe gaat dat dan in zijn werk? Een van de dames vertelt: ‘Aan een tafel waar we normaal gesproken met z’n achten zitten, zitten we nu met z’n vieren. Wel gelukkig dezelfde vier altijd!’ ‘Je went aan alles’, verzucht een van de dames. ‘Ook aan het leven met de beperkingen op anderhalve meter. Het gevoel vrij te zijn is fijn. Maar je hebt ook mensen hier in huis, die blijven sowieso altijd het liefst op hun kamer. Die komen ook nu weinig buiten. Voor hen is er niet zo veel veranderd.’ Het was voor de verzorging wel even wennen hoe dat nou moest met die

anderhalve meter: ‘Ze hebben regels ingesteld en ook weer ingetrokken. Onder elkaar morren we wel daar wel eens over. Maar als ons iets niet zint, luisteren ze altijd. We hebben eens geklaagd over de indeling van het restaurant. En dat hebben ze vervolgens aangepast!’ Wat is er nu anders dan de eerste periode: ‘Op je kamer moet je jezelf kunnen vermaken. Je kan puzzelen en lezen. Je moet iets leuk vinden. Dat is ook nu zo, net als anders. Je moet oppassen dat je leven geen sleur wordt.’ Er zijn nu ook weer heel veel activiteiten. Maar dat moet wel bij je passen, een mevrouw vertelt: ‘Ik ken mensen die daar geen gebruik van maken. Die voelen er niks voor of ze zijn gewoon te moe of te oud!’ Een andere mevrouw vertelt dat haar buurvrouw haar altijd op sleeptouw neemt: ‘Zij komt me altijd halen als er iets te doen is. Zij is de vraagbaak. Ik vergeet alles. Ik weet niet welke dag het is en wanneer we aan tafel moeten. Ze is mijn klok en kalender en neemt mij mee.’ De Koempoelangroep komt ook weer elke veertien dagen bij elkaar. Een gezellige middag met ontmoeting en herinnering. Een lekker hapje erbij van de toko. Normaal is het nog

We keken elkaar wel eens aan: ‘Is dit echt zo?!’ 2021 is het jaar van het afstuderen van Kim en Michelle voor de opleiding verpleegkunde. Kim is vanaf maart in Royal en Michelle werkte al als persoonlijk begeleider en als zorgcoördinator. Bij ROC Mondriaan doen ze de werken/leren-opleiding. Aan afstuderen en studeren zelf kwamen ze de afgelopen periode weinig toe. Vanuit school zijn de lessen voor het grootste gedeelte online en bovendien kwam er in december tijdens de tweede golf een heftige covid-uitbraak in de herenhuizen van Royal Rustique. De somatische groep ging in quarantaine en de groep met dementie ging ‘in cohort’ (apart verplegen van een groep bewoners met coronabesmetting). Kim en Michelle vertellen over deze periode:

‘We zijn als team nog hechter geworden dan we al waren’

Veel bewoners werden ziek en er zijn ook meerdere bewoners overleden. Ook veel medewerkers moesten thuisblijven, omdat ze besmet waren geraakt met het virus. Door de uitval en omdat er veel meer te doen was, want de mensen hadden meer hulp nodig, was het soms nauwelijks bij te benen. We vinden dat als iemand komt te overlijden, je er als verpleegkundige voor kan zorgen dat de juiste mensen erbij zijn en dat je aandacht en begeleiding kan bieden. Zo wordt het sterven ook iets moois en het is ons vak om dit mogelijk te maken. We zijn er trots op dat we dit mogelijk hebben kunnen maken. In ons huis woonden mensen die al erg ziek waren. We konden het overlijden van heel zieke bewoners een plaats geven, omdat we weten dat zij hun rust hebben gevonden. Waar we heel veel moeite mee hebben gehad is de angst die mensen hadden. Dat deed ons het meest en trof ons in het hart. Als je iemand moest vertellen dat hij corona had, sprongen de tranen in de ogen. Dat is moeilijk hoor. Maar ook vertellen aan iemand dat de testuitslag negatief en dus goed was, was heftig. In afwachting van de uitslag moesten de bewoners alleen op de kamer wachten. Een mevrouw die getest was schrok enorm, ze had

Door alle hectiek die dat met zich meebracht hadden we weinig tijd voor opdrachten van school, maar hebben we des te meer geleerd. We keken elkaar weleens aan: ‘Is dit echt zo?!’ Mensen die komen te overlijden, tekenen van Covid-19 herkennen voordat je gaat testen, al dat soort zaken kostten ons geen moeite, we hadden elkaar en we hadden een sterk team. Als we even zekerheid wilden, zochten we elkaar op. Normaal heb je in Royal weinig verpleegtechnische handelingen, maar ineens moesten we meerdere keren per dag temperatuur opnemen, zuurstof meten, zuurstofconcentrators aansluiten en op één dag wel zes vlindernaaldjes plaatsen. Hiervoor was dat er nooit. We hebben veel extra gewerkt en één van ons is uiteindelijk ook ziek geworden. Maar gelukkig zijn we er nu weer samen. Zo kunnen we met zijn tweeën en met het hele team terugkijken op een heftige tijd. We zijn als team nog hechter geworden dan we al waren.

Saffier

de angst in de ogen staan. Toen de uitslag binnen kwam zijn we samen naar deze mevrouw gelopen om te vertellen dat de testuitslag goed was. Ze moest huilen van blijdschap, even later is ze blij de tuin in gegaan en toen waren wij ook pas opgelucht.

Bedankt! Tijdens de gehele corona-crisis, in het bijzonder in de periode dat onze huizen gesloten waren voor bezoek, zijn er ontzettend veel lieve, mooie en leuke initiatieven geweest om bewoners en medewerkers een hart onder de riem te steken. Deze aandacht deed ons allemaal heel erg goed, zowel bewoners als medewerkers. Het gevoel dat we samen deze crisis te boven zouden komen, met elkaar de schouders er onder zetten, werd hierdoor versterkt. En het zorgde iedere keer weer voor een lach. We hebben niet voldoende pagina’s in dit boekje om iedere attentie en ieder initiatief te laten zien, maar op deze pagina’s doen we er een greep uit. Aan alle mensen, bedrijven, scholen, verenigingen die ons zo gesteund hebben, zeggen we namens bewoners en medewerkers:

Hartelijk dank!

Saffier

We waren er klaar voor!

En toen kwam er hoopvol bericht... Er was een vaccin! Begin december kwam er bericht dat de vaccinontwikkelaars BioNTech/Pfizer en Moderna officieel een aanvraag tot markttoelating hadden gedaan. Daarmee kwam de weg uit de coronacrisis in zicht. Vanuit de overheid was al snel duidelijk dat de kwetsbaren in de samenleving als eerste beschermd moesten worden en er werd gekozen voor het starten met vaccineren van zorgmedewerkers en direct daarna bewoners van verpleeghuizen. Bij Saffier werden alle voorbereidingen getroffen en op 11 januari 2021 gingen de eerste medewerkers naar het ADO Stadion om zich te laten vaccineren. Op 3 februari 2021 werd gestart met de vaccinatie van bewoners op onze locaties, uitgevoerd door een speciaal getraind Saffier prikteam per locatie. Een lichtpunt in deze donkere tijden en hopelijk het beginpunt naar een coronavrije toekomst!

Saffier

Oog voor wat telt

Onze locaties WoonZorgPark Loosduinen

WoonZorgPark Swaenesteyn

WoonZorgPark Swaenehove

Willem III straat 36 - 2552 BR Den Haag T: 070 - 888 18 88

Nieuwendamlaan 1 - 2547 JG Den Haag T: 070 - 448 70 00

Heiloostraat 296 - 2547 KX Den Haag T: 070 - 308 48 30

Nolenshaghe Mgr. Nolenslaan 22 - 2555 XZ Den Haag T: 070 - 447 01 00

De Drie Linden

Centraal kantoor

Westhovenplein 121 - 2532 BE Den Haag T: 070 - 372 20 00

Gevestigd in Huize Royal

Maison Gaspard de Coligny

Postbus 52150 2505 CD Den Haag T: 070 – 449 30 00 E: info@saffiergroep.nl

Huize Royal / Royal Rustique Rusthoekstraat 38 - 2584 CV Den Haag T: 070 - 416 21 00

Theo Mann-Bouwmeesterlaan 10 2597 GW Den Haag - T: 070 - 374 72 00

Nebo

Domus Nostra

Mechropa

Floris Arntzeniusplein 65 2597 SP Den Haag - T: 070 - 312 37 00

Mgr. Nolenslaan 20 - 2555 XZ Den Haag T: 070 - 447 03 70

Scheveningseweg 96 - 2584 AC Den Haag T: 070 - 789 20 00