Inclusafe-Commemo

INCLUSAFE

COMMEMO Commemo is a sub-group of RTUS Bangkok that focuses on people and communities in Bangkok and wants to develop communities in a youth-led approach to create inclusive communities. We work under the idea that people should be included when the city is moving forward.

Most city development nonetheless considers "people" as the last priority, especially those in marginalized communities.

Hence, we want to raise awareness, especially among juveniles who will become the city's future, that people are the heart of the city's development mechanism and shouldn't be excluded.

Moreover, we want the juveniles to know that they have rights to the city and want them to believe they can change the world with their hands.

A sense of belonging to a community can be acquired when no one is in danger, a safe community, whether to children, women or elderlies in the community. Thus, we decided to start the "Inclusafe" project, which combines the words "Inclusive" (for everyone) and "Safe" (Safety). We have decided to start the project with the children in Trok Salak Hin, Bangkok's old squatter settlement, to create the tools to contribute to the safety and inclusion of the community.

WHO ARE WE RETHINK URBAN SPACES - BANGKOK ริทัศน์บางกอก หรือ RTUS BKK เป็นกลุ่มเยาวชนเมืองกรุงเทพฯ ที่มารวมตัว กันภายในโครงการริทัศน์ - Rethink Urban Space โดยที่พวกเรามารวม ตัวกันเพื่อมองเมืองในมุมใหม่และเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาเมือง กรุงเทพฯ ในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นชุมชน การคมนาคม พื้นที่สาธารณะ ไป จนถึงสิ่งแวดล้อม

COMMEMO ComMemo หรือคอมเมมโม เป็นกลุ่มย่อยภายใต้ริทัศน์บางกอกที่ สนใจในการพัฒนาด้านชุมชน พวกเรามารวมตัวกันภายใต้แนวคิดที่ อยากให้ผู้คนในชุมชนมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนมากขึ้น เพื่อ จะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นที่มาของชื่อ ComMemo ที่มาจาก Community (ชุมชน) และ Memory (ความทรงจำ)

INCLUSAFE จากการพูดคุยและหาแนวคิดหลักของโครงการ พวกเรามองว่าความ รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนนั้นสามารถเริ่มมาได้จากชุมชนที่ ปลอดภัยสำหรับทุกคน ไม่ได้มีใครที่ต้องอยู่ภายใต้อันตราย ไม่ว่าจะ เป็นเด็ก ผู้หญิง หรือผู้สูงอายุในชุมชน จึงเกิดเป็นโปรเจค Inslusafe ที่มาจาก Inclusive (เพื่อทุกคน) และ Safe (ความ ปลอดภัย) โดยเราได้ตัดสินใจว่าจะเริ่มจากกลุ่มเด็ก ๆ และเหล่า เยาวชน เพื่อเป็นศูนย์กลางในการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของคน ทุกกลุ่มในชุมชน

WHAT ARE WE DOING เพื่อสร้างกระบวนการเกี่ยวกับความปลอดภัยที่เป็นของคนในชุมชน และให้คนใน ชุมชนมีส่วนร่วมในการลงมือทำจริง เราจึงได้ออกแบบกระบวนการที่แบ่งเป็น 3 ส่วน หลัก ๆ 1. ลงพื้นที่ชุมชน: เราได้ลงพื้นที่ชุมชนเพื่อทำกิจกรรมร่วมกับเด็กและเยาวชนภายใน นั้น

มีการจัดกิจกรรมด้านความปลอดภัย

และรับข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนจากเด็ก

และเยาวชนเพื่อมาจัดทำเป็นข้อมูลต่อไป โดยในกระบวนการนี้จะแบ่งออกเป็น การทำความเข้าใจภายในชุมชน: ให้เด็กและเยาวชนแนะนำพวกเราว่าจากมุมมอง ของพวกเขา

จุดไหนในชุมชนที่ไม่ปลอดภัย

และต้องการอะไรเพื่อที่จะให้ชุมชน

ปลอดภัยมากขึ้น แบ่งปันความรู้เรื่องความปลอดภัย: จัดกิจกรรมเพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ลองคิด ว่าหากเกิดความไม่ปลอดภัยขึ้นกับเราแล้วสามารถทำอะไรได้บ้าง รวมไปถึงข้อมูล ที่ควรรู้ เช่น เบอร์โทรศัพท์เพื่อขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน ออกแบบความปลอดภัยในชุมชน: ให้เด็กและเยาวชนออกแบบความปลอดภัยใน ชุมชนด้วยตัวเอง โดยจะออกมาในรูปแบบของป้ายตามจุดต่าง ๆ ในชุมชน 2. สรุปและคืนข้อมูลให้ชุมชน: หลังจากที่ได้ข้อมูลมาจากกระบวนการแรกแล้ว พวก เราจะทำการรวบรวมและจัดเรียง รวมไปถึงออกแบบกราฟิคคร่าว ๆ เพื่อนำไป ปรึกษาและคืนข้อมูลให้กับกรรมการและผู้ใหญ่ในชุมชน

เพื่อขอความเห็นเกี่ยว

กับข้อมูลที่ได้มา และนำไปปรับปรุงแก้ไขเพื่อสร้างผลลัพธ์ในกระบวนการต่อไป 3. ทำคู่มือและติดป้าย: หลังจากปรับปรุงแก้ไขและได้ข้อมูลที่ทางชุมชนเห็นด้วยแล้ว พวกเราจะนำข้อมูลนั้นมารวบรวมจัดทำเป็นรูปเล่มคู่มือเพื่อให้ความรู้

รวมถึงนำ

ผลงานของเด็กและเยาวชนไปจัดทำเป็นกราฟิค และนำป้ายที่ได้ไปจัดทำกิจกรรม ติดป้ายรวมกับเด็กและเยาวชนในชุมชน

JUNE

ออกแบบกระบวนการ และเตรียมการจัด กิจกรรม

08-19.08.22

23.07.22

30.07.22

07.08.22

กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมที่ 2 กิจกรรมที่ 3 สังเกตความไม่ปลอดภัย สถานการณ์สมมติ ความปลอดภัยออกแบบได้! ในชุมชน การรับมือ กับความไม่ปลอดภัย

21.08.22

22.08.2216.09.22

สรุปข้อมูลจากกิจกรรม นำเสนอข้อมูลแก่ชุมชน ทำคู่มือและ ขอรับความคิดเห็น ป้ายความปลอดภัย

OCTOBER

กิจกรรมติดป้ายและ คืนข้อมูลสู่ชุมชน

ชุมชนตรอก สลักหิน

ทำไมถึงเลือก ตรอกสลักหิน

ชุมชนขนาดเล็กใจกลางเมืองที่อยู่ใกล้กับ สถานีรถไฟหัวลำโพง ซึ่งตั้งแต่อดีตจนปัจจุบัน ถือเป็นจุดเปลี่ยนผ่านของผู้คนต่างถิ่นเพื่อเข้ามา หาโอกาสใหม่ ๆ ในการประกอบอาชีพและที่พัก พิง ด้วยเหตุนี้ชุมชนตรอกสลักหินจึงมีความ หลากหลายทางวัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง วัฒนธรรมไทย-จีน ปัจจุบันภายในชุมชนก็ยังคงเอกลักษณ์ของ วัฒนธรรมไว้ผ่านสตรีทอาร์ทบนกำแพงตามบ้าน ศาลเจ้าขอชุมชน รวมถึงงานหัตถกรรมของ คนในชุมชนตั้งแต่รุ่นอาม่าอย่าง การเย็บกระดุม จีน การพับกระดาษไหว้เจ้า เป็นต้น

เนื่องจากมีกลุ่มคนที่หลากหลายเข้ามาอาศัย เช่น ผู้ที่เกิดในชุมชน ผู้อพยพย้ายถิ่นจากพื้นที่หรือภูมิภาคอื่นมาเป็นประชากรแฝง ผู้เช่า บ้านใหม่ ผู้ลงทุนจากภายนอก และผู้คนที่สัญจรผ่านไปมา เป็นต้น ชุมชนมีการขยายตัว คนในชุมชนมีการปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรม และยุคสมัย ในขณะเดียวกันก็เกิดเยาวชนรุ่นใหม่หลายช่วงอายุ ดัง นั้นจึงเกิดเป็นความท้าทายใหม่ ๆ ทั้งการพัฒนาคุณภาพชีวิต หรือ แม้แต่ความปลอดภัยที่เท่าเทียมกันของคนทุกกลุ่มในชุมชนด้วย ดังนั้น ทางผู้จัดทำคู่มือฉบับนี้จึงเลือก "ชุมชนตรอกสลักหิน" เป็น พื้นที่ต้นแบบในการเสริมสร้างความปลอดภัยให้แก่ชุมชนต่าง ๆ โดยหวังว่าคู่มือฉบับนี้จะสามารถต่อยอดและนำไปปรับใช้กับ ชุมชนอื่น ๆ ได้ต่อไปในอนาคต

ปัญหาที่เจอ | สิ่งที่อยากพัฒนา จุดทิ้งขยะยังไม่เพียงพอ เครื่องเล่นสนามเด็กเล่นและประตูชำรุดหลายจุด ไฟไม่ค่อยสว่างในบางจุด ไม่มีกระจกสะท้อนรถมอเตอร์ไซค์, จุดจอดรถ มอเตอร์ไซค์ไม่เป็นหลักแหล่ง กายภาพในชุมชนอาจก่อให้เกิดอันตราย (กำแพงมีหนาม โครงสร้างเก่า) ทางเท้าชำรุด เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ hello@reallygreatsite.com

ความปลอดภัย หากอิงตามความหมายที่นิยามใน เฉิดศักดิ์ สืบทรัพย์ (2555 : 23) กําหนดว่า ความปลอดภัย หมายถึง การปราศจากภัยหรือสิ่งที่น่ากลัว รวม ถึง ปราศจากอันตรายที่มีโอกาสจะเกิดขึ้น โดย Safe City Index (2021) อธิบายว่าความปลอดภัยในเขตเมืองมีด้วยกันอยู่ 5 รูปแบบ ได้แก่ 1) สุขภาพ (health) 2) โครงสร้างพื้นฐาน (infrastructure) 3) ดิจิตอล (digital) 4) สภาพแวดล้อม (environment) 5) ความปลอดภัยเนื่องด้วยปัจเจก (personal) โดยหากพิจารณารากฐานการสร้างชุมชนหรือเมืองที่ปลอดภัย คือการสร้าง ความรู้สึกปลอดภัยให้แก่ปัจเจกบุคคล (personal security) ดังนั้น จึงเป็น เรื่องสำคัญมากที่จะให้คนในชุมชนนั้น ๆ เป็นผู้นิยามคำว่า “ภัย” และ “ความ ปลอดภัย” ในแบบที่พวกเขารู้สึกหรือได้รับผ่านประสบการณ์ในพื้นที่นั้น ๆ เอง จากการสำรวจความเห็นของประชาชนในชุมชนตรอกสลักหิน พบว่าคำว่าความ ปลอดภัยของชุมชนคือการที่ผู้อยู่อาศัยไม่ประสบกับเหตุการณ์หรือสิ่งที่สร้าง อันตรายให้ โดยเฉพาะความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของตน เช่น การเดินชน วัตถุขนาดใหญ่เพราะไม่มีแสงสว่างในชุมชนที่เพียงพอ การถูกโจรกรรมหรือก่อ อาชญากรรม เป็นต้น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรื่องกายภาพพื้นที่และภัยจากภายนอก

ความปลอดภัยในชุมชนจากมุมมองเด็ก และเยาวชนในชุมชน

สรุปอันตรายจากแผนที่ จากการทำกิจกรรมที่ให้น้อง ๆ ในชุมชนตรอกสลักหินวาดแผนที่จากความคิดตนเอง (Mental Mapping) พบว่ามีพื้นที่ที่รู้สึกไม่ปลอดภัยอยู่ 5 จุด ได้แก่ 1. สนามเด็กเล่น หรือ สนามบอล - เนื่องจากพื้นหญ้ามักลื่นเวลาเปียกน้ำฝน เครื่องเล่นบางชิ้นชำรุดจนทำให้ เกิดเป็นเหล็กหรือพลาสติกคม ๆ สามารถทำให้บาดเจ็บได้ รวมถึงยังเป็นที่ที่มักมีคนแปลกหน้าผ่านไปมา เสมอเพราะถือเป็นจุดศูนย์กลางสำคัญของชุมชน อย่างไรก็ตาม พื้นที่แห่งนี้เด็ก ๆ ยังคงมองว่าปลอดภัย อยู่เนื่องจากเป็นจุดที่มีการค้าขายและผู้ใหญ่รวมตัวกันอยู่เสมอ 2. ทางม้าลายและบริเวณที่ทิ้งขยะ - เป็นบริเวณที่รถแล่นบนถนนด้วยความเร็วสูงแม้จะมีทางม้าลายก็ตาม รวมถึงเป็นที่ที่ทิ้งขยะ จึงเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคและกลิ่นไม่พึงประสงค์ 3. ศาลเจ้า - เป็นสถานที่ที่พ่อแม่ของเด็กในชุมชนไม่ประสงค์ให้ไปเท่าไหร่นัก เนื่องจากเป็นสถานที่รวมตัวของ กลุ่มผู้เสพยาเสพติด และนอกจากนี้ โคมไฟภายในศาลเจ้าเคยตกลงมาพังเสียหายด้วย จึงอาจเกิดอันตราย หากมีผู้เดินผ่านไปมา 4. ซอยลมเย็น - เป็นซอยที่มีกำแพงเต็มไปด้วยหนามแหลม หากพิงหรือเดินเข้าไปใกล้อาจเกิดการบาดเจ็บได้ 5. สถานีรถไฟกรุงเทพฯ (หัวลำโพง) - แม้จะเป็นสถานที่สำคัญของกรุงเทพฯที่มีคนพลุกพล่าน แต่ก็มีความ อันตรายอยู่มากเช่นกันเนื่องจากเป็นจุดที่คนไร้บ้านมักมาอยู่อาศัยกันจำนวนมาก ในตอนกลางคืน จึงทำให้ เป็นสถานที่ที่น่ากลัวมากยิ่งขึ้น และนอกจากนี้ยังมีอันตรายที่เด็ก ๆ อาจได้รับจากรถไฟตอนจะข้ามทาง รถไฟ หรือรถยนต์ตอนจะเดินข้ามถนนอีกด้วย

แผนที่ชุมชนจากภาพวาดในกิจกรรม

"ฮีโร่" ปกป้องชุมชน จากการทำกิจกรรมวาด-ปั้ น-สร้าง ฮีโร่ที่เด็กและเยาวชนอยากให้มี พบว่าหลายคน อยากให้ฮีโรมีพลังวิเศษ คือ ช่วยเก็บขยะให้เป็นที่เป็นทางและช่วยจับโจรผู้ร้าย สะท้อน ให้เห็นถึงมุมมองต่อความปลอดภัยด้านการจัดการขยะ ปัญหาโจรกรรม อาชญากรรม นอกจากนี้ยังมีบางคนที่ต้องการให้ฮีโร่มีพลังในการเป็นที่นั่งเพราะที่นั่งไม่พอ มีพลังไฟ ส่องสว่างในตัวให้ชุมชน ปล่อยอากาศเย็นในสนามเด็กเล่น เป็นสะพานข้ามถนนและ คลอง หรือแม้แต่พลังบินได้ เพื่อช่วยให้เดินทางไปโรงเรียนได้เร็วขึ้น

ความไม่ปลอดภัยในชุมชนเมือง

กิจกรรมน้ำท่วมกรุงเทพ สร้างความตระหนักรู้ถึงปัญหาหลักสำคัญอย่างหนึ่งของเมืองกรุงเทพ นั่นก็คือปัญหาน้ำท่วม สาเหตุที่ ทำให้เกิดน้ำท่วมในกรุงเทพฯ นั้นมาจากหลายสาเหตุ ทั้งเหตุผลทางภูมิศาสตร์และสาเหตุที่เกิดจากการกระ ทำของมนุษย์ ดังนั้นการแก้ปัญหาและป้องกันน้ำท่วมไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่จริง ๆ เป็นเรื่องที่ทุกคนในสังคม สามารถรับรู้และช่วยกันป้องกันแก้ไขได้ การร่วมมือกันแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชุมชนก็เป็นพื้นฐานที่สำคัญที่ทำให้ชุมชนเข็มแข็งและ สามารถรับมือปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างทันท่วงที เราจึงใช้กิจกรรมน้ำท่วมกรุงเทพมาเป็นเครื่องมือในการสร้าง ความตระหนักรู้ด้านการร่วมมือกันของคนในชุมชนมาให้เยาวชนได้ร่วมกิจกรรม วิธีการรับมืออันตราย ร่วมมือกันกับคนในชุมชน การช่วยเหลือคนในชุมชนให้ปลอดภัยจากอันตราย พาคนที่ประสบภัยน้ำท่วมมาในจุดที่ปลอดภัยจากน้ำ

กิจกรรมบันไดงู หากพูดถึงความไม่ปลอดภัยในชุมชนแล้ว คงจะมีหลายอย่างมากกว่าปัญหาน้ำท่วม และมากกว่าการรู้จัก รับมือด้วยการร่วมกันแล้ว สิ่งที่สำคัญอย่างหนึ่งคือการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าอย่างถูกวิธี ให้สามารถรับมือ ปัญหาเหล่านั้นได้อย่างทันท่วงที ในขณะที่เราใช้ชีวิตประจำวันอยู่ในชุมชน ก็อาจจะมีอันตรายเข้ามาหาเราได้ อย่างไม่ทันตั้งตัว สิ่งที่น่าจะนำมาเป็นเครื่องมือในการทำกิจกรรมได้และทำให้เด็กและเยาวชนในชุมชนเห็นภาพมากที่สุด คงจะเป็นการจำลองสถานการณ์เพื่อให้ได้ลองคิดรับมือกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในหลาย ๆ รูปแบบ โดยพวก เราได้ใช้เกมบันไดงูเข้ามาเป็นตัวกลางในการจำลองสถานการณ์ในครั้งนี้ เราได้พาเยาวชนในชุมชนเดินไปตาม ทางบันไดงู ให้ทุกคนได้เจอกับอุปสรรคที่เป็นอันตราย เยาวชนเองก็มีไอเดียที่ดีในการรับมือกับปัญหาเช่นกัน วิธีการรับมืออันตราย ขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง โทรศัพท์แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ฉุกเฉินหรือเหตุการณ์ที่เป็นอันตราย เดินทางไปกับเพื่อน ๆ ทำให้การเดินทางปลอดภัยยิ่งขึ้น

วิธีการรับมืออันตรายอื่น ๆ ยกตัวอย่างสถานการณ์และวิธีแก้ไข พบการใช้ยาเสพติดในชุมชน: แจ้งคนในชุมชนหรือกรรมการชุมชน มีการใช้รถจักรยานยนต์ในทางเดินชุมชนซึ่งคับแคบ: ติดป้ายระวังเด็ก หรือห้ามขับรถ จักรยานยนต์ผ่าน มีสายไฟไม่เรียบร้อย / สายไฟตกลงมา ดูอันตราย: แจ้งหน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่ ชุมชน (การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค/การไฟฟ้านครหลวง) เบอร์โทรศัพท์ที่ควรรู้ เมื่อเกิดอุบัติเหตุ มีคนได้รับบาดเจ็บ 1669 สายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1554 หน่วยแพทย์วชิรพยาบาล เมื่อเจอสายไฟตกลงมากีดขวาง 1129 การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค 1200 กิจการกระจายเสียง โทรทัศน์ โทรคมนาคมแห่งชาติ เหตุด่วนอื่น ๆ 191 แจ้งเหตุด่วนเหตุร้ายตำรวจ 199 แจ้งเหตุไฟไหม้ นอกจากนี้การทำความคุ้นเคยและจดจำตำแหน่งของถังดับเพลิงชุมชน จะช่วยให้เมื่อเกิด เหตุแล้วทุกคนสามารถวิ่งไปหาจุดวางถังดับเพลิงที่ใกล้ที่สุดได้อย่างรวดเร็ว

การออกแบบความปลอดภัยในชุมชน การออกแบบ เน้นการคิดและแสดงออกอย่างเปิดกว้าง เพื่อให้ได้คำตอบที่ตอบโจทย์ที่สุด การออกแบบความปลอดภัย เป็นกระบวนการหาคำตอบหรือแนวทางว่าความปลอดภัย (และความไม่ปลอดภัย) คืออะไร มีที่มาอย่างไร และทำอย่างไรจึงจะปลอดภัย การออกแบบความปลอดภัยในชุมชน จึงเป็นการทำกระบวนการโดยคำนึงถึงชุมชนเป็นหลัก เป็นการพูดถึงความปลอดภัยในมุมมองของชุมชน โดยคนในชุมชน เพื่อคนในชุมชน และรับผิด ชอบโดยคนในชุมชน มีทั้งผู้ใหญ่และเด็ก ทุกเพศ ทุกวัยในชุมชนเป็นผู้ที่มีสิทธิในการเสนอความ คิดเห็น และควรได้รับการรับฟังอย่างเท่าเทียมกัน เพราะถึงแม้ความปลอดภัยของแต่ละคนจะ แตกต่างกันแต่จำเป็นต้องมีความสำคัญเท่ากัน

กิจกรรมออกแบบป้าย ให้เด็กและเยาวชนในชุมชนได้มีส่วนในการออกแบบป้ายตามจุดต่าง ๆ ของชุมชน โดยเริ่มจากการระดม ความคิดว่าจากกิจกรรมทั้งหมดที่ผ่านมา มีประเด็นและพื้นที่จุดไหนบ้าง แล้วจึงชวนให้ลองออกแบบป้าย ทั้งหมด 4 ประเภท ตามที่ต้องการ โดยต้องคำนึงถึงพื้นที่ที่ต้องการติดในชุมชนด้วย -ป้ายห้ามทำ…

-ป้ายอย่าทำ…/ป้ายระวัง -ป้ายอยากให้ทำ -ป้ายอยากบอกอะไร การออกแบบป้ายจะช่วยให้เด็กและเยาวชนได้ลองคิดถึงการลงมือทำจริง เมื่อต้องการสื่อสารประเด็น ความปลอดภัยให้คนอื่น ๆ ในชุมชนฟังจะต้องสื่อสารอย่างไร และสามารถสื่อสารได้หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการ ห้าม การเตือน การบอกเล่า หรือการร้องขอ ซึ่งหากป้ายนี้ได้รับการสานต่อและจัดทำเพื่อติดในชุมชนจริง ๆ จะเป็นการสร้างความรู้สึกมีส่วนร่วมและเป็นส่วนหนึ่งกับชุมชนให้เด็กและเยาวชนได้อย่างแน่นอน ผลงานการออกแบบป้าย ความสะอาด เป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงบ่อยที่สุด มีการห้ามทิ้งขยะทั่วไปและห้ามทิ้งลงต้นไม้ รวมถึงการ รณรงค์ให้ช่วยกันรักษาความสะอาด การทิ้งขยะให้ถูกที่ และห้ามขีดเขียนบนผนัง การสูบบุหรี่ โดยเฉพาะการห้ามสูบในพื้นที่ชุมชน ปรากฏอยู่ในป้ายจำนวนมากที่ได้จากกิจกรรมครั้งนี้ นอกจากนี้ยังมีการเขียนเรื่องสุขภาพปอดที่ไม่ดีจากการสูบบุหรี่ด้วย อุบัติเหตุ เป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงจากทั้งเด็กและผู้ใหญ่ในชุมชน โดยผู้ใหญ่จะมองเรื่องรถมอเตอร์ไซค์ที่ ผ่านเข้าออกชุมชนไม่ระวัง และช่วงกลางคืนที่มืดไม่ปลอดภัย ในขณะที่มุมมองของเด็กจะเป็นเกี่ยวกับ การเล่นในสนามเด็กเล่นแบบไม่ระวัง เครื่องเล่นที่ชำรุดจนทำให้บาดเจ็บ และการเจอคนแปลกหน้า ที่นั่ง มีความต้องการให้มีที่นั่งมากขึ้น ซึ่งการที่มีมุมนั่งพักตามจุดต่างๆในชุมชนอย่างเพียงพอสำหรับ คนทุกเพศทุกวัย จะทำให้เกิดความสะดวกและสบายใจกับพื้นที่สาธารณะของชุมชนมากขึ้น สุนัขและแมว ไม่ควรปล่อยให้สัตว์เลี้ยงรบกวนผู้อื่น และช่วยกันสอดส่องสุนัขและแมวจรจัดในชุมชน สภาพแวดล้อม มีการให้ความสำคัญกับต้นไม้และพื้นที่สีเขียวในชุมชน

สิ่งที่ต้องคำนึงถึงในการออกแบบกิจกรรม อายุ จำนวน และสัดส่วนอายุของผู้เข้าร่วม (สัดส่วนของการอ่านออกและเขียนได้) ระยะเวลาทำกิจกรรม สถานที่ทำกิจกรรม ความสนใจและความถนัด การวาดภาพเป็นการสื่อสารที่ไม่จำกัดอายุ แต่ต้องอาศัยการสนับสนุนให้กล้าแสดงออกและกล้าใส่ความคิดเห็น ส่วนตัวของแต่ละคนเข้าไปใ บางกิจกรรมต้องใช้เวลาเป็นพิเศษเพื่อรับฟังและถามตอบในสิ่งที่เด็กๆ ต้องการสื่อ

ตัวอย่างกิจกรรมสำหรับเด็กและเยาวชนในการออกแบบความปลอดภัย 1. ทำแผนที่เดินดินชุมชน เป็นการสร้างโอกาสให้ได้สำรวจชุมชนและถ่ายทอดออกมาในแบบที่แต่ละคนรับรู้ สนามเด็กเล่นที่วาดโดยเด็กอาจ มีขนาดใหญ่กว่าของผู้ใหญ่ ในขณะเดียวกันสถานที่วงคุยของผู้ใหญ่ก็อาจไม่ปรากฏในแผนที่ของเด็ก แบ่งกลุ่มให้เดินสำรวจตามประเด็นต่างๆที่กำหนดร่วมกัน ถ่ายรูปสถานที่ตามประเด็นนั้นๆมา สามารถใช้อุปกรณ์เพื่อช่วยในการถ่ายรูป เช่น กรอบรูปทำเอง หรือ ป้ายบอกประเด็น ชูในพื้นที่แล้วถ่ายมาพร้อมกัน กลับมาวาดแผนที่เดินดินร่วมกันในกลุ่ม และเขียนประเด็นบนโพสท์อิทเพื่อระบุตำแหน่งประเด็นต่างๆ จาก การรับรู้ของแต่ละคน แลกเปลี่ยนในวงรวม 2. วางแผน 5 ภาพ : เป็นการคุยในแต่ละประเด็นแบบลงรายละเอียด วาดภาพ 5 ภาพโดยแบ่งเป็นหัวข้อ โดยวาดและเขียนอธิบายทีละภาพ ตามลำดับ ช่องที่ 1 ประเด็นที่เลือกมา ช่องที่ 2 สาเหตุของปัญหา ช่องที่ 3 ผลกระทบที่ตามมา ช่องที่ 4 วิธีการแก้ปัญหา ให้คิดแก้ที่สาเหตุหลัก และระบุเป็นขั้นตอนทีละข้อว่าเริ่มต้นการแก้ปัญหาอย่างไร ช่องที่ 5 ภาพฝันที่อยากเห็นจากการแก้ปัญหานั้น

3. แลกเปลี่ยนมุมมอง ปัจจุบันสู่อนาคต เป็นการทบทวนมุมมองของแต่ละคนว่ามองชุมชนตัวเองในปัจจุบันเป็นอย่างไร มองอนาคตไว้แบบไหน วาดภาพและอธิบาย “ชุมชนของฉันในทุกวันนี้” วาดภาพและอธิบาย “ชุมชนของฉันในอนาคต ถ้าไม่มีการเปลี่ยนแปลง” วาดภาพและอธิบาย “ภาพฝันชุมชนของฉันในอนาคต” โดยกำหนดระยะเวลาที่ชัดเจน เช่น อีก 10 ปีข้างหน้า และให้นึกภาพตามว่าแต่ละคนจะมีอายุเท่าไหร่ เรียนอยู่ระดับชั้นไหน ใช้ชีวิตอย่างไร สุดท้ายให้วาดภาพฝันชุมชนในอนาคตของทุกคนร่วมกัน โดยให้เสนอ ความคิดและมีตัวแทนวาดหรือจดลงบนกระดานกลาง

4. สร้างแนวทางปฏิบัติ : เป็นการเริ่มต้นดำเนินการตามแผนจากประเด็นต่างๆ ที่ชุมชนร่วมกันเสนอ แบ่งออกเป็น รายชื่อกิจกรรม ที่ชุมชนดำเนินการได้เอง และเป็นแผนชุมชน รายชื่อกิจกรรม ที่ชุมชนเสนอขอรับการส่งเสริม สนับสนุนจากองค์กร รายชื่อกิจกรรม ที่ชุมชนจำเป็นต้องหาทรัพยากร และอาศัยความร่วมมือจากที่อื่นๆ แล้วมอบหมายให้สมาชิกชุมชนไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ เป็นผู้รับผิดชอบตามความสนใจ

5. การสวมบทบาท เป็นการสลับมุมมองตามบทบาทที่ได้รับ เพื่อให้แต่ละคนได้ใช้เวลาทำความเข้าใจถึงบริบทของการเป็น คนต่างวัย ต่างเพศ ต่างความสนใจ ค่อยๆ ทำความเข้าใจว่าเมื่อแต่ละคนเจอเหตุการณ์แบบเดียวกันจะมี การแสดงออกที่แตกต่างกันอย่างไร เปิดโอกาสให้ลองเปิดรับความแตกต่างในชุมชน ให้แต่ละคนจับฉลากเป็นบทบาทที่แตกต่างจากตัวเอง เช่น เด็กผู้ชายรับบทเป็นคุณป้าแม่ค้า เด็ก ผู้หญิงรับบทเป็นวัยรุ่นในชุมชน กำหนดสถานการณ์ให้มีตัวละครต่างๆ มาร่วมเหตุการณ์เดียวกัน ให้แต่ละคนแสดงบทบาทที่ตัวเองได้ตามความเข้าใจ ไม่มีผิดถูก ร่วมกันตั้งคำถามว่าจริงไหม และ ทำไม แต่ละคนถึงเลือกแสดงออกแบบนั้น

แนวทางการมีส่วนร่วมของเด็กในชุมชนร่วมกับผู้ใหญ่ แบ่งเป็น 3 ระดับการมีส่วนร่วม 1. การปรึกษาหารือ : ผู้ใหญ่เริ่ม ผู้ใหญ่นำ ผู้ใหญ่คุม เด็กไม่ได้ร่วมคิด/ตัดสินใจ 2. การมีส่วนร่วม : ผู้ใหญ่เริ่ม เด็กได้ร่วมคิดในระหว่างทาง แต่ไม่ได้ตัดสินใจ 3. การริเริ่ม : เด็กเป็นคนตั้งประเด็น ได้คิด ได้ตัดสินใจ มีผู้ใหญ่คอยสนับสนุน

WORK WITH US!

ขั้นตอนการวางแผน กระบวนการ 1

2

3

4

Phase 1 : สำรวจพื้นที่วางกรอบความคิด และระบุปัญหา ระยะเวลา : 4 สัปดาห์ สำรวจพื้นที่ร่วมกับทางริทัศน์บางกอก ระบุปัญหา ทบทวนวรรณกรรมพื้นที่เมืองกับสนามเด็กเล่น ทบทวนวรรณกรรมการพัฒนาเเด็ก

Phase 2 : วิจัยทางสังคมวิทยาและออกแบบเครื่องมือร่วมกับชุมชน ระยะเวลา : 2 สัปดาห์ ตั้งคำถามการวิจัย ออกแบบคำถามวิจัย สุ่มตัวอย่างประชากร การสุ่มตัวอย่างแบบบอลล์หิมะ (Snowball sampling) : 25 คน (School age) คือ ช่วงอายุ 6-8 ปี (Preadolescence) คืออายุช่วง 9 – 14 (Adolescence) คือช่วงอายุ 15 – 19 ปี ผู้ปกครอง 5 คน กรรมการชุมชน 5 คน

Phase 3 : กิจกรรมออกแบบความปลอดภัย ระยะเวลา : 4 สัปดาห์ กิจกรรม 1 : ทำความเข้าใจความปลอดภัย : ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่, มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก (มพด.), CROSS กิจกรรม 2 : ตรงไหนไม่ปลอดภัยพาพวกเรา..ไปดูหน่อยนะ + Hero พิทักษ์ชุมชนในฝัน กิจกรรม 3 : ลูกเต๋าเตือนภัย กิจกรรม 4 : ออกแบบความปลอดภัย

Phase 4 : การจัดกิจกรรมนำเสนอผล+แผนอนาคต