Vanaf 2015 gaat de uitbetaling van uw bedrijfstoeslag opnieuw drastisch veranderen en alle agrarisch ondernemers krijgen hiermee te maken. Omdat vrijwel ieder perceel landbouwgrond voor toeslagrechten in aanmerking komt, zullen meer bedrijven bedrijfstoeslag kunnen ontvangen. Er worden zo’n 400.000 extra rechten toegekend. Ook voor bedrijven die al toeslagrechten krijgen gaat er veel veranderen. Er zullen bedrijven op vooruit gaan, er zullen bedrijven op achteruit gaan. Door de overgangsregeling zal dit wel geleidelijk gaan. Maar wat u nú onderneemt kan hier invloed op hebben. Geheel nieuw zijn de vergroeningseisen met bijbehorende premies. Wat gaat dat voor u betekenen? Met deze praktijkgids komt u te weten hoeveel bedrijfstoeslag u de komende jaren krijgt. En wat in uw situatie gunstig is. U wordt gewezen op de mogelijkheden, maar ook op zaken die u juist niet moet doen. Kortom: een onmisbaar hulpmiddel om het maximale uit het nieuwe systeem te halen en problemen te voorkomen.
ISBN 978-90-8740-167-2
www.componentagro.nl
9 789087 401672
www.roodbont.nl
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk Wegwijzer voor het gewijzigde stelsel van Europese landbouwsubsidies
co pr py ot rig ec h te t d
Wegwijzer voor het gewijzigde stelsel van Europese landbouwsubsidies
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Colofon Auteurs ing. A.N. (Arno) Vroegindeweij, ing. T. (Teus) Kool, ing. A.C.E.M. (Toine) Driessen, ing. H.H.J. (Henk) Westerhof
Eindredactie Judith Oudkerk en Ton van Schie
Tekstcorrectie Nicolette Scholten (Regelwerk)
Vormgeving Jolanda Hiddink (Studio Hiddink)
Tekenteam
co pr py ot rig ec h te t d
Illustraties
Deze gids is tot stand gekomen met steun van o.a. het ministerie van Economische Zaken.
Roodbont Publishers B.V. Postbus 4103, 7200 BC Zutphen T (0575) 54 56 88 F (0575) 54 69 90 E info@roodbont.nl I www.roodbont.nl
ComponentAgro Postbus 1206, 3260 AE Oud-Beijerland T (0186) 62 22 20 F (0186) 62 01 77 E info@componentagro.nl I www.componentagro.nl
Š Roodbont Publishers B.V., 2014 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Auteurs en uitgever hebben de inhoud van deze uitgave met grote zorgvuldigheid en naar beste weten samengesteld met de kennis van de regelgeving per 1 januari 2014. Auteurs en uitgever aanvaarden evenwel geen aansprakelijkheid door schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die zijn gebaseerd op de inhoud van deze uitgave. ISBN 978-90-8740-167-2 NUR 780
Inhoudsopgave Inleiding
1
Nieuwe Toeslagrechten 1.1 Wie krijgt betalingsrechten? 1.2 Hoeveel betalingsrechten krijgt u? 1.3 Wat wordt de waarde? 1.4 Aanvragen en uitbetalen 1.5 Vergroeningseisen 1.6 Overdracht grond en toeslagrechten
11 11 17 20 36 41 55
2
Praktijk 2.1 Welk effect voor wie? 2.2 Zelf berekening maken 2.3 Gevolgen huur of verhuur grond in 2015
61 61 75 78
3
Bijlagen 3.1 Checklist voor de betalingsrechten 3.2 Verklarende woordenlijst 3.3 Data en termijnen 3.4 Nuttige adressen en websites
85 86 91 94 95
Index
96
co pr py ot rig ec h te t d
4
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk Toeslagrechten in de praktijk
5
De praktijk Wat is het effect van het nieuwe systeem van betalingsrechten voor uw bedrijf? In dit hoofdstuk zijn een aantal voorbeelden uitgewerkt om inzicht te krijgen in het aantal betalingsrechten dat een bedrijf krijgt, de waarde hiervan en aan welke vergroeningseisen moet worden voldaan. Vervolgens staat uitgelegd hoe u uw eigen situatie kunt doorrekenen. Huurt of verhuurt u grond in 2015? Ook de financiële gevolgen hiervan staan in dit hoofdstuk beschreven.
2.1 Welk effect voor wie?
co pr py ot rig ec h te t d
De effecten van het nieuwe beleid zijn per bedrijf verschillend. Dit hangt onder andere af van de bedrijfstoeslag in 2014, het areaal landbouwgrond in 2015 en het bouwplan. In enkele praktijkvoorbeelden zijn de effecten voor verschillende typen bedrijven uitgewerkt. Hierbij is onderscheid gemaakt in de hoogte van de bedrijfstoeslag per hectare in 2014: • hoge bedrijfstoeslag per hectare • lage bedrijfstoeslag per hectare • geen toeslagrechten • bijzondere toeslagrechten Per situatie is weergegeven wat de hoogte is van de bedrijfstoeslag die een dergelijk bedrijf ontvangt in de periode vanaf 2014. Vanaf 2015 bestaat de bedrijfstoeslag uit de basis- en vergroeningspremie. Naast de hoogte van de bedrijfstoeslag is ook van een aantal bedrijfstypen weergegeven of deze in aanmerking komen een vrijstelling van één of beide vergroeningseisen: • akkerbouwbedrijf zonder vrijstelling • melkveebedrijf met volledige vrijstelling • melkveebedrijf zonder vrijstelling • melkveebedrijf met één vrijstelling
2. De praktijk
61
2.1.1 Voorbeelden ontwikkeling bedrijfstoeslag Voorbeeld: Hoge bedrijfstoeslag per hectare Bedrijfsgegevens • oppervlakte landbouwgrond in 2015: 50 ha • totale waarde toeslagrechten in 2014 (waarde 2013): € 40.000 (€ 800 per ha)
co pr py ot rig ec h te t d
62
Betalingsrechten en bedrijfstoeslag in 2019 Dit bedrijf ontvangt in 2015 50 betalingsrechten. Deze betalingsrechten zorgen in 2019 voor een bedrijfstoeslag van € 19.500, de bestaat uit: • basispremie: 50 x € 270 = € 13.500 • vergroeningspremie: 50 x € 120 = € 6.000 Overgangsregeling Zowel de basis- als de vergroeningspremie gaat in nagenoeg gelijke stappen naar het uiteindelijke bedrag. Jaarlijkse stap basispremie
Bedrag
Toelichting
Uitbetaling 2014
€ 40.000 - 12%
€ 35.200
12% budgetkorting (zie pag. 26)
Uitgangsbedrag
€ 35.200 - 35%
€ 22.880
Correctie tot 65% (zie pag. 26)
Verschil t.o.v. 2019
€ 13.500 - € 22.880
- € 9.380
Basispremie 2019 Uitgangsbedrag
Jaarlijkse stap
- € 9.380 / 5
- € 1.876
Gedeeld door 5 jaar
Basispremie 2015
€ 22.880 - € 1.876
€ 21.004
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Verloop bedrijfstoeslag De basispremie gaat in jaarlijkse stappen van het ‘uitgangsbedrag‘ naar de basispremie in 2019. De vergroeningspremie is ieder jaar ongeveer 45 procent van de basispremie. Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
2014 Basispremie
2015
2016
2017
2018
2019
€ 21.004 € 19.128 € 17.252 € 15.376 € 13.500
Vergroeningspremie (45%) € 9.452 € 8.608 € 7.763 € 6.919 € 6.000 Bedrijfstoeslag € 35.200 € 30.456 € 27.736 € 25.015 € 22.295 € 19.500
63
€ 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0
co pr py ot rig ec h te t d
Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
‘Oude’ toeslagrechten Basispremie Vergroeningspremie
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Conclusie Voor bedrijven met een hoge bedrijfstoeslag per hectare in 2014 zullen de negatieve effecten aanzienlijk zijn. Dit betreffen veelal telers van zetmeelaardappelen en intensieve melkveebedrijven. Het huidige hoge niveau van de bedrijfstoeslag zal vanaf 2015 in 5 jaarlijkse stappen dalen naar de ‘Flat rate’ van ongeveer € 390 per hectare (inclusief vergroeningspremie) vanaf 2019. De vergroeningspremie, die afhankelijk is van de basispremie, zorgt voor een iets geleidelijkere overgang.
2. De praktijk
Voorbeeld: Lage bedrijfstoeslag per hectare Bedrijfsgegevens • oppervlakte landbouwgrond in 2015: 50 ha • totale waarde toeslagrechten in 2014 (waarde 2013): € 10.000 (€ 200 per ha)
co pr py ot rig ec h te t d
64
Betalingsrechten en bedrijfstoeslag in 2019 Dit bedrijf ontvangt in 2015 50 betalingsrechten. Deze betalingsrechten zorgen in 2019 voor een bedrijfstoeslag van € 19.500, die bestaat uit: • basispremie 50 x € 270 = € 13.500 • vergroeningspremie: 50 x € 120 = € 6.000 Overgangsregeling Zowel de basis- als de vergroeningspremie gaat in nagenoeg gelijke stappen naar het uiteindelijke bedrag. Jaarlijkse stap basispremie
Bedrag
Toelichting
Uitbetaling 2014
€ 10.000 - 12%
€ 8.800
12% budgetkorting (zie pag. 26)
Uitgangsbedrag
€ 8.800 - 35%
€ 5.720
Correctie tot 65% (zie pag. 26)
Verschil t.o.v. 2019
€ 13.500 – € 5.720
€ 7.780
Basispremie 2019 Uitgangsbedrag
Jaarlijkse stap
€ 7.780 / 5
€ 1.556
Gedeeld door 5 jaar
Basispremie 2015
€ 5.720 + € 1.556
€ 7.276
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Verloop bedrijfstoeslag De basispremie gaat in jaarlijkse stappen van het ‘uitgangsbedrag‘ naar de basispremie in 2019. De vergroeningspremie is ieder jaar ongeveer 45 procent van de basispremie. Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
2014 Basispremie
2015
2016
2017
2018
2019
€ 7.276 € 8.832 € 10.388 € 11.944 € 13.500
Vergroeningspremie (45%) € 3.274 € 3.974 € 4.675 € 5.375 € 6.000 Bedrijfstoeslag € 8.800 € 10.550 € 12.806 € 15.063 € 17.319 € 19.500
65
€ 25.000 € 20.000 € 15.000
co pr py ot rig ec h te t d
Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
‘Oude’ toeslagrechten Basispremie
€ 10.000 € 5.000 €0
Vergroeningspremie
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Conclusie Bedrijven met een lage bedrijfstoeslag per hectare zullen in het nieuwe systeem soms een behoorlijk voordeel hebben. Dit betreffen bijvoorbeeld extensieve melkveebedrijven en akkerbouwers met (veel) meer grond dan toeslagrechten. Vanaf het jaar 2015 zal hun huidige lage uitbetaling per hectare in stappen omhoog gaan naar de ‘Flat-rate’ van ongeveer € 390 per hectare (inclusief vergroeningspremie) vanaf 2019.
2. De praktijk
Voorbeeld: Geen toeslagrechten in 2014 Bedrijfsgegevens • oppervlakte landbouwgrond in 2015: 50 ha • totale waarde toeslagrechten € 0 Betalingsrechten en bedrijfstoeslag in 2019 Dit bedrijf ontvangt in 2015 50 betalingsrechten. Deze betalingsrechten zorgen in 2019 voor een bedrijfstoeslag van € 19.500, die bestaat uit: • basispremie 50 x € 270 = € 13.500 • vergroeningspremie: 50 x € 120 = € 6.000 Overgangsregeling Zowel de basis- als de vergroeningspremie gaat in nagenoeg gelijke stappen naar het uiteindelijke bedrag.
co pr py ot rig ec h te t d
66
Jaarlijkse stap basispremie
Bedrag
Toelichting
Uitbetaling 2014
€ 0 - 12%
€ 0
12% budgetkorting (zie pag. 26)
Uitgangsbedrag
€ 0 - 35%
€ 0
Correctie tot 65% (zie pag. 26)
Verschil t.o.v. 2019
€ 13.500 - € 0
€ 13.500
Basispremie 2019 Uitgangsbedrag
Jaarlijkse stap
€ 13.500 / 5
€ 2.700
Gedeeld door 5 jaar
Basispremie 2015
€ 0 + € 2.700
€ 2.700
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Verloop bedrijfstoeslag De basispremie gaat in jaarlijkse stappen van het ‘uitgangsbedrag‘ naar de basispremie in 2019. De vergroeningspremie is ieder jaar ongeveer 45 procent van de basispremie. Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
2014 Basispremie
2015
2016
2017
2018
2019
€ 2.700 € 5.400 € 8.100 € 10.800 € 13.500
Vergroeningspremie (45%) € 1.215 € 2.430 € 3.645 € 4.860 € 6.000 Bedrijfstoeslag
€ 0 € 3.915 € 7.830 € 11.745 € 15.660 € 19.500
67
€ 25.000 € 20.000 € 15.000
co pr py ot rig ec h te t d
Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
‘Oude’ toeslagrechten Basispremie
€ 10.000 € 5.000 €0
Vergroeningspremie
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Conclusie Ook bedrijven die nu niets ontvangen komen vanaf 2015 in aanmerking voor bedrijfstoeslag. Dit betreft bijvoorbeeld bollentelers, fruittelers en boomkwekers. De bedrijfstoeslag voor deze bedrijven groeit vanaf 2015 in vijf stappen tot de ‘Flat rate’ van ongeveer € 390 per hectare (inclusief vergroeningspremie) vanaf 2019. De basispremie, maar vooral ook de vergroeningspremie zijn de eerste jaren echter beperkt.
2. De praktijk
Voorbeeld: Bijzondere toeslagrechten Bedrijfsgegevens • oppervlakte landbouwgrond: 2 ha • totale waarde bijzondere toeslagrechten in 2014 (waarde 2013): € 49.000 (10 x € 4.900)
co pr py ot rig ec h te t d
68
Betalingsrechten en bedrijfstoeslag in 2019 Dit bedrijf ontvangt in 2015 2 betalingsrechten. Deze betalingsrechten zorgen in 2019 voor een bedrijfstoeslag van € 780, die bestaat uit: • basispremie 2 x € 270 = € 540 • vergroeningspremie: 2 x € 120 = € 240 Overgangsregeling Zowel de basis- als de vergroeningspremie gaat in nagenoeg gelijke stappen naar het uiteindelijke bedrag. Jaarlijkse stap basispremie
Bedrag
Toelichting
Uitbetaling 2014
€ 49.000 - 12%
€ 43.120
12% budgetkorting (zie pag. 26)
Uitgangsbedrag
€ 43.120 - 35%
€ 28.028
Correctie tot 65% (zie pag. 26)
Verschil t.o.v. 2019
€ 540 - € 28.028
- € 27.488
Basispremie 2019 Uitgangsbedrag
Jaarlijkse stap
- € 27.488 / 5
- € 5.498
Gedeeld door 5 jaar
Basispremie 2015
€ 28.028 - € 5.498
€ 22.530
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Verloop bedrijfstoeslag De basispremie gaat in jaarlijkse stappen van het ‘uitgangsbedrag‘ naar de basispremie in 2019. De vergroeningspremie is ieder jaar ongeveer 45 procent van de basispremie. Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Basispremie
€ 22.530 € 17.033 € 11.535 € 6.038 € 540
Vergroeningspremie
€ 10.139 € 7.665 € 5.191 € 2.717 € 240
Bedrijfstoeslag € 43.120 € 32.669 € 24.698 € 16.726 € 8.755 €
780
69
€ 50.000 € 45.000 € 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0
co pr py ot rig ec h te t d
Bedrijfstoeslag 2014 t/m 2019
‘Oude’ toeslagrechten Basispremie Vergroeningspremie
2014
2015
2016
2017
2018
2019
Conclusie Bedrijven met bijzondere toeslagrechten met weinig of geen grond zijn de grote verliezers in het nieuwe systeem. Dit betreft met name kalverhouders. De bedrijfstoeslag voor deze bedrijven wordt tot en met 2019 afgebouwd naar nagenoeg nul. De vergroeningspremie bepaalt een groot deel van de overgangsbetaling. Om de overgangsbetalingen te kunnen ontvangen is het noodzakelijk dat deze bedrijven vanaf 2015 grond in gebruik hebben.
2. De praktijk
2.1.2 Vrijstelling van vergroeningseisen? Vergroening is een belangrijk onderdeel van de nieuwe regelgeving. Voor u betekent dit dat u verplicht bent om aan twee vergroeningseisen te voldoen. Dit is een voorwaarde om de vergroeningspremie te ontvangen én een mogelijke korting op de basispremie te voorkomen. U kunt echter vrijgesteld zijn van een of beide eisen. De twee vergroeningseisen zijn: 1. Gewasdiversificatie toepassen (telen van meerdere gewassen) 2. Ecologische aandachtsgebieden (EFA) inrichten
co pr py ot rig ec h te t d
70
Om na te gaan of u voor een vrijstelling is aanmerking komt, zijn twee stroomschema’s ontwikkeld die u vindt op pagina 44 en 45. In de volgende voorbeelden zijn deze twee stroomschema’s voor betreffende bedrijfssituaties doorlopen. Doe dit ook voor uw eigen bedrijf en bespreek het resultaat met uw GLB-adviseur. Voor een goed begrip en gebruik van de stroomschema’s zijn onderstaande definities van belang:
Bouwland+
Bouwland met tijdelijk grasland zonder blijvende teelten.
BouwlandBouwland zonder tijdelijk grasland zonder blijvende teelten.
Grasland+ Blijvend grasland (langer dan 5 jaar) + tijdelijk grasland
Blijvende teelt Gewas met een teeltduur van meer dan 5 jaar met regelmatige oogst inclusief houtachtige kwekerijproducten. Op het moment van publicatie was nog onduidelijk of houtachtige kwekerijproducten van minder dan 5 jaar ook onder blijvende teelten vallen.
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Voorbeeld vergroeningseisen: Akkerbouwbedrijf Om te bepalen of een bedrijf in aanmerking komt voor een vrijstelling voor één of beide vergroeningseisen moet op basis van het bouwplan een paar kengetallen worden bepaald. Oppervlakte landbouwgrond (ha)
Kengetallen vergroening
Blijvend grasland Tijdelijk grasland Aardappelen Suikerbieten Wintertarwe Blijvende teelt Totaal
Perc. grasland Bouwland+ Bouwland-
0 0 30 30 40 0 100
0% 100 ha 100 ha
co pr py ot rig ec h te t d
Vrijstelling gewasdiversificatie? Vrijstelling EFA-verplichting? Biologisch bedrijf
Biologisch bedrijf
NEE
NEE
Bouwland+ ≤ 10 ha
Bouwland+ ≤ 15 ha
NEE
> 50% van bouwland+ vorig jaar zelf niet in gebruik NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond NEE
Blijvende teelt NEE
NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond NEE
Blijvende teelt en/of vlinderbloemigen NEE
NIET VRIJGESTELD VOLDOEN AAN 5% EFA
Bouwland+ ≤ 30 ha NEE NIET VRIJGESTELD VOLDOEN AAN DRIE-GEWASSEN-EIS
Conclusie vergroeningseisen Dit bedrijf moet aan beide vergroeningseisen voldoen. Het bedrijf voldoet al aan de 3 gewassen eis, inclusief de maximale oppervlakte per gewas, maar nog niet aan de EFA eis.
2. De praktijk
71
Voorbeeld vergroeningseisen: Melkveebedrijf 1 Om te bepalen of een bedrijf in aanmerking komt voor een vrijstelling voor één of beide vergroeningseisen moet op basis van het bouwplan een paar kengetallen worden bepaald. Oppervlakte landbouwgrond
Kengetallen vergroening
Blijvend grasland
50
Perc. grasland
Tijdelijk grasland
30
Bouwland+
50 ha
Snijmaïs
20
Bouwland-
20 ha
Blijvende teelt
80%
0
Totaal
100
co pr py ot rig ec h te t d
72
Vrijstelling gewasdiversificatie? Vrijstelling EFA-verplichting? Biologisch bedrijf
Biologisch bedrijf
NEE
NEE
Bouwland+ ≤ 10 ha
Bouwland+ ≤ 15 ha
NEE
> 50% van bouwland+ vorig jaar zelf niet in gebruik
NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond
NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond JA
JA
Bouwland- ≤ 30 ha JA VRIJGESTELD
Bouwland- ≤ 30 ha JA VRIJGESTELD
Conclusie vergroeningseisen Dit bedrijf is vrijgesteld van beide vergroeningseisen.
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Voorbeeld vergroeningseisen: Melkveebedrijf 2 Om te bepalen of een bedrijf in aanmerking komt voor een vrijstelling voor één of beide vergroeningseisen moet op basis van het bouwplan een paar kengetallen worden bepaald. Oppervlakte landbouwgrond
Kengetallen vergroening
Blijvend grasland
90
Perc. grasland
Tijdelijk grasland
20
Bouwland+
55 ha
Snijmaïs
35
Bouwland-
35 ha
Blijvende teelt
76%
0
Totaal
145
co pr py ot rig ec h te t d
73
Vrijstelling gewasdiversificatie? Vrijstelling EFA-verplichting? Biologisch bedrijf
Biologisch bedrijf
NEE
NEE
Bouwland+ ≤ 10 ha
Bouwland+ ≤ 15 ha
NEE
NEE
> 50% van bouwland+ vorig jaar zelf niet in gebruik NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond JA
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond JA
Bouwland- ≤ 30 ha NEE
Bouwland- ≤ 30 ha
Blijvende teelt en/of vlinderbloemigen
NEE
NEE
NIET VRIJGESTELD VOLDOEN AAN DRIE-GEWASSEN-EIS
NIET VRIJGESTELD VOLDOEN AAN 5% EFA
Conclusie vergroeningseisen Dit bedrijf moet aan beide vergroeningseisen voldoen, maar voldoet aan geen van beide.
2. De praktijk
Voorbeeld vergroeningseisen: Melkveebedrijf 3 Om te bepalen of vrijstelling verkregen kan worden, worden op basis van het bouwplan enkele kengetallen bepaald. Oppervlakte landbouwgrond Blijvend grasland
10
Perc. grasland
70%
Tijdelijk grasland
60
Bouwland+
90 ha
Snijmais
20
Bouwland-
30 ha
Luzerne (vlinderbloemige)
10
Perc. tijdelijk grasland & vlinderbloemigen op bouwland+
78%
Bouwlandexcl. vlinderbloemigen
20 ha
Blijvende teelt
0
Totaal
100
Vrijstelling gewasdiversificatie? Vrijstelling EFA-verplichting?
co pr py ot rig ec h te t d
74
Kengetallen vergroening
Biologisch bedrijf
Biologisch bedrijf
NEE
NEE
Bouwland+ ≤ 10 ha
Bouwland+ ≤ 15 ha
NEE
> 50% van bouwland+ vorig jaar zelf niet in gebruik NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond
NEE
> 75% grasland+ op totaal landbouwgrond NEE
Blijvende teelt en/of vlinderbloemigen JA
NEE
Blijvende teelt NEE
> 75% tijdelijk grasland & vlinderbloemigen op bouwland+
Bouwland+ ≤ 30 ha NEE NIET VRIJGESTELD VOLDOEN AAN DRIE-GEWASSEN-EIS
JA
Bouwland- excl. vlinderbloemigen ≤ 30 ha JA VRIJGESTELD
Conclusie vergroeningseisen Dit bedrijf is vrijgesteld voor de EFA-eis, maar moet wel voldoen aan de drie-gewassen-eis. Door de teelt van zowel tijdelijk grasland, snijmaïs en luzerne voldoet het bedrijf hier ook aan. Ook wordt voldaan aan de maximale oppervlakte per gewas. Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
2.2 Zelf berekening maken Na deze voorbeelden is het tijd om een berekening voor uw eigen bedrijfssituatie te maken. Met uw bedrijfsgegevens kunt u een goede inschatting maken wat u de komende jaren aan bedrijfstoeslag ontvangt. Daarnaast kunt u bepalen welke vergroeningseisen voor u van toepassing zijn.
Zelf doen of laten doen
co pr py ot rig ec h te t d
U kunt er voor kiezen zelf te rekenen met behulp van de voorbeelden uit deze praktijkgids. Ook kunt u uw adviseur vragen om de berekening voor uw bedrijf te maken. Een derde optie is om de berekening te maken met behulp van de ‘GLB Check’.
Berekening maken met GLB Check
De GLB Check is een rekentool die beschikbaar is gesteld door het Ministerie van Economische zaken. Zie hiervoor de website www.toekomstglb.nl en kies voor ‘Doe de GLB Check!’.
Benodigde gegevens voor bedrijfstoeslag
Om een goede inschatting van uw toekomstige bedrijfstoeslag te maken of te laten maken heeft u de volgende gegevens nodig: • De oppervlakte landbouwgrond die u verwacht in 2015 in gebruik te hebben en het bijbehorende bouwplan. • De totale huidige waarde van uw toeslagrechten die u op 15 mei 2014 in eigendom heeft. Dit is de waarde zoals die nu bij RVO.nl staat geregistreerd exclusief gehuurde toeslagrechten. Houdt zo nodig rekening met aan- of verkoop van rechten. De waarde is ook exclusief eventuele kortingen. Gewone en bijzondere toeslagrechten Heeft u bijzondere toeslagrechten? Ook deze tellen mee voor uw toekomstige basispremie. Neem de waarde van deze rechten dus ook mee in uw berekening.
2. De praktijk
75
Bepalen vergroeningseisen en vrijstellingen In de GLB-Check wordt, op basis van uw bouwplan, bepaald of u in aanmerking komt voor een vrijstelling voor één of beide vergroeningseisen. Indien u niet bent vrijgesteld, wordt bepaald of u met uw huidige bedrijfsopzet al aan de eisen voldoet. Met behulp van stroomschema’s U kunt er ook voor kiezen om met behulp van de, in deze praktijkgids opgenomen, stroomschema’s te bepalen of u voor een vrijstelling in aanmerking komt. Hiervoor zijn een aantal gegevens noodzakelijk. Benodigde gegevens Op basis van uw bouwplan kunnen enkele kengetallen worden berekend. Deze kengetallen heeft u nodig om de stroomschema’s goed te doorlopen. In de onderstaande tabel zijn de benodigde gegevens uit het bouwplan weergegeven.
co pr py ot rig ec h te t d
76
Omschrijving
Oppervlakte
Blijvend grasland
ha
Tijdelijk grasland
ha
Bouwland waarvan vlinderbloemigen
ha ha
Blijvende teelten
ha
Totale oppervlakte
ha
Vanuit deze bouwplangegevens kunnen de kengetallen worden berekend die in de onderstaande tabel zijn vermeld.
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Omschrijving
Oppervlakte ha
Bouwland-
ha
Bouwland- excl. vlinderbloemigen
ha
Percentage grasland+ op totaal landbouwgrond
%
Percentage tijdelijk grasland op bouwland+
%
Percentage tijdelijk grasland & vlinderbloemigen op bouwland+
%
co pr py ot rig ec h te t d
Bouwland+
Met deze kengetallen kunt u de stroomschema’s doorlopen en bepalen of u voor één of beide vrijstellingen in aanmerking komt. Veel grondruil? Bedrijven die jaarlijks veel grond ruilen kunnen ook voor de vrijstelling voor gewasdiversificatie in aanmerking komen. U komt voor deze vrijstelling in aanmerking als u de volgende twee vragen met ‘ja’ kunt beantwoorden: • Heeft u meer dan 50 procent van uw bouwland vorig jaar niet in gebruik gehad? • Is op ieder perceel bouwland (incl. tijdelijk grasland) door u of uw collega vorig jaar een ander gewas geteeld?
Exacte eisen Op de pagina’s 41 t/m 54 in deze praktijkgids kunt u lezen op welke manier de vergroeningseisen ingevuld moeten worden. Dit geldt alleen als u geen vrijstelling heeft.
2. De praktijk
77
2.3 Gevolgen huur of verhuur grond in 2015 Als u in 2015 grond huurt of verhuurt dan heeft dit gevolgen voor het aantal betalingsrechten. Daarnaast heeft het gevolgen voor de hoogte van uw basis- en vergroeningspremie. De financiële gevolgen voor zowel de verhuurder als de huurder worden hier in beeld gebracht.
Voorbeeld verhuurder
co pr py ot rig ec h te t d
78
De gevolgen voor een verhuurder worden uitgelegd aan de hand van het eerder uitgewerkte voorbeeld van een bedrijf met een lage waarde per recht. Zie pagina 64. De bedrijfsgegevens van deze verhuurder zijn: • oppervlakte landbouwgrond: 50 ha • totale waarde toeslagrechten € 10.000 (waarde 2013) Zonder verhuur van grond krijgt deze verhuurder 50 betalingsrechten. Bij verhuur van grond krijgt het bedrijf minder betalingsrechten. Het gevolg hiervan is dat het bedrijf ook minder basispremie ontvangt. In de onderstaande tabel is de basispremie weergegeven die het bedrijf uit het voorbeeld ontvangt indien in 2015 geen grond wordt verhuurd en indien in 2015 1 ha grond wordt verhuurd. Basispremie 2015 t/m 2019 zonder verhuur van grond
2015
2016
2017
2018
2019
Met verhuur 1 ha
€ 7.222 € 8.724 € 10.226 € 11.728 € 13.230
Zonder verhuur
€ 7.276 € 8.832 € 10.388 € 11.944 € 13.500
Verschil
€
54 €
108 €
162 €
216 €
270
Ook minder vergroeningspremie door verhuur Doordat het bedrijf minder basispremie ontvangt wordt ook minder vergroeningspremie uitbetaald. Het verschil in uitbetaling wordt hierdoor 45 procent groter.
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Nadeel blijft bestaan Het verschil in basis- en vergroeningspremie ontstaat doordat het bedrijf in 2015 1 betalingsrecht minder ontvangt. Ook wanneer de grond eind 2015 weer terugkomt blijft dit nadeel bestaan. Immers het betalingsrecht is eigendom van de aanvrager in 2015. In dit geval dus de huurder. Nadeel voor iedere hectare gelijk Het verschil in premie bij verhuur van grond is voor ieder bedrijf gelijk. Het verschil is voor iedere hectare die wordt verhuurd even groot.
Let op!
co pr py ot rig ec h te t d
79
Waarde toeslagrechten 2014 geen invloed
Het verschil in premie door verhuur van grond is niet afhankelijk van de waarde van de toeslagrechten in 2014.
Afspraken met huurder Indien u in 2015 grond verhuurt loopt u dus basis- en vergroeningspremie mis. Niet alleen in 2015, maar ook de jaren daarna. Zoals uit het volgende voorbeeld blijkt heeft de huurder hetzelfde bedrag aan voordeel. Om dit met elkaar te verrekenen kunt u de volgende afspraken maken: • Tijdens de huurperiode betaalt de huurder u het verschil in basispremie en eventueel vergroeningspremie dat ontstaat door de verhuur van de grond. • Aan het einde van de huurperiode draagt de huurder het op de verhuurde grond ontstane betalingsrecht naar u over. Hierdoor kunt u vanaf dat moment zelf de basis- en vergroeningspremie ontvangen.
2. De praktijk
Let op! Huurder wel betalingsrechten aanvragen Bij de eerder genoemde afspraken is het wel van belang dat de huurder ook betalingsrechten aanvraagt. Immers anders kan de huurder u, bij het einde van de huurperiode, geen betalingsrecht leveren.
co pr py ot rig ec h te t d
80
Vaak nadeel voor huurder na einde huur De laatst genoemde afspraak is vaak nadelig voor de huurder. De basispremie per recht van huurders die in 2014 toeslagrechten hebben is namelijk hoger dan het eerder vermelde nadeel van de verhuurder. Als dit verschil groot is zal de huurder dit ook willen verrekenen. Het voorbeeld wat hierna volgt brengt dit nadeel van de huurder in beeld.
Voorbeeld huurder
De gevolgen voor een huurder worden uitgelegd aan de hand van het eerder uitgewerkte voorbeeld van een bedrijf met een hoge waarde per recht. Zie pagina 62. De bedrijfsgegevens van deze huurder zijn als volgt: • oppervlakte landbouwgrond: 50 ha • totale waarde toeslagrechten € 40.000 (waarde 2013) Zonder huur van grond krijgt deze verhuurder 50 betalingsrechten. Bij huur van grond krijgt het bedrijf meer betalingsrechten. Het gevolg hiervan is dat het bedrijf ook meer basispremie ontvangt. In de onderstaande tabel is de basispremie weergegeven die het bedrijf uit het voorbeeld ontvangt indien in 2015 geen grond wordt gehuurd en indien in 2015 1 ha grond wordt gehuurd.
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Basispremie 2015 t/m 2019 zonder huur van grond
2015
2016
2017
2018
2019
Met huur 1 ha
€ 21.058 € 19.236 € 17.414 € 15.592 € 13.770
Zonder huur
€ 21.004 € 19.128 € 17.252 € 15.376 € 13.500
Verschil
€
54 €
108 €
162 €
216 €
270
Ook meer vergroeningspremie Doordat het bedrijf meer basispremie ontvangt wordt ook meer vergroeningspremie uitbetaald. Het verschil in uitbetaling wordt hierdoor 45 procent hoger.
co pr py ot rig ec h te t d
Gelijk aan nadeel verhuurder Uit de tabel blijkt dat het voordeel van de huurder gelijk is aan het nadeel van de verhuurder. Het voordeel is ook voor iedere hectare gelijk. Het ligt daarom voor de hand dat de afspraak gemaakt wordt dat tijdens de huurperiode dit verschil in premie wordt verrekend. Verrekenen vergroeningspremie? Het is de vraag of de vergroeningspremie ook daadwerkelijk verrekend moet worden. Dit is onder andere afhankelijk van de inspanningen die de huurder moet verrichten om te voldoen aan de vergroeningseisen. Waarde betalingsrechten niet gelijk Het bedrijf ontvangt in 2015 bij de huur van 1 ha grond in totaal 51 betalingsrechten. De waarde van deze betalingsrechten is in de onderstaande tabel opgenomen. 2015
2016
2017
2018
2019
Met huur 1 ha
€ 21.058 € 19.236 € 17.414 € 15.592 € 13.770
Waarde per recht
€ 413 € 377 € 341 € 306 € 270
2. De praktijk
81
co pr py ot rig ec h te t d
82
De waarde van de betalingsrechten is, in deze situatie, fors hoger dan het oorspronkelijk te verrekenen bedrag tijdens huur (is het eerder berekend nadeel verhuurder). Het verschil is het overgangsdeel van de huurder. Dit betekent dat de huurder een nadeel heeft indien, bij einde van de huurperiode, een betalingsrecht inclusief overgangsdeel wordt overgedragen. Dit nadeel is in 2016: € 377 - € 108 = € 269 aan basispremie per recht. Ook in 2017 en 2018 is dit een behoorlijk bedrag (€ 179 en € 90). Pas in 2019 is dit verschil niet meer aan de orde. De overdracht van een betalingsrecht heeft ook invloed op de hoogte van de vergroeningspremie. Voor het jaar 2016 betekent dit een extra nadeel van € 269 x 45% = € 121. Voor 2017 en 2018 geldt een extra nadeel van 45% van resp. € 179 en € 90. In veel situaties nadeel kleiner De hoogte van het nadeel voor de huurder is afhankelijk van de waarde van de toeslagrechten in 2014. Hoe lager deze waarde hoe lager het nadeel. Vaak hebben huurders een lagere waarde dan de in het voorbeeld gehanteerde € 800 per hectare. Het berekende nadeel is dan ook lager. Ook wordt het nadeel lager naarmate de huurperiode langer duurt, het ‘restbedrag’ wordt immers kleiner. Afspraken over verrekening Zoals u kunt zien heeft het overdragen van betalingsrechten bij het einde van de huur in dit voorbeeld een fors nadeel voor de huurder. U kunt ervoor kiezen om dit financiële nadeel met de verhuurder te verrekenen. Er komt echter waarschijnlijk een betere mogelijkheid. Direct als verhuurde rechten registreren Waarschijnlijk wordt het ook mogelijk dat de huurder en de verhuurder afspreken dat de ontstane rechten op de verhuurde grond direct op naam komen van de verhuurder. Deze rechten worden dan als verhuurde rechten geregistreerd. Op
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
deze verhuurde rechten komt ook het overgangsdeel van de verhuurder. Het overgangsdeel van de huurder wordt alleen verdeeld op de eigen betalingsrechten van de huurder. Bij het einde van de huurperiode wordt de verhuur van deze (verhuurde) rechten beĂŤindigd. Het voordeel van deze mogelijkheid is dat de overgangsbetaling van de verhuurder en niet die van de huurder aan deze betalingsrechten worden gekoppeld. Daarnaast is ook vanaf het begin duidelijk welke rechten wie toebehoren. Wanneer voor deze optie wordt gekozen moeten de afspraken bij RVO.nl in een zogenoemde Private Overeenkomst worden vastgelegd.
co pr py ot rig ec h te t d
83
2. De praktijk
Wegwijzer voor het gewijzigde stelsel van Europese landbouwsubsidies
co pr py ot rig ec h te t d
Vanaf 2015 gaat de uitbetaling van uw bedrijfstoeslag opnieuw drastisch veranderen en alle agrarisch ondernemers krijgen hiermee te maken. Omdat vrijwel ieder perceel landbouwgrond voor toeslagrechten in aanmerking komt, zullen meer bedrijven bedrijfstoeslag kunnen ontvangen. Er worden zo’n 400.000 extra rechten toegekend. Ook voor bedrijven die al toeslagrechten krijgen gaat er veel veranderen. Er zullen bedrijven op vooruit gaan, er zullen bedrijven op achteruit gaan. Door de overgangsregeling zal dit wel geleidelijk gaan. Maar wat u nú onderneemt kan hier invloed op hebben. Geheel nieuw zijn de vergroeningseisen met bijbehorende premies. Wat gaat dat voor u betekenen? Met deze praktijkgids komt u te weten hoeveel bedrijfstoeslag u de komende jaren krijgt. En wat in uw situatie gunstig is. U wordt gewezen op de mogelijkheden, maar ook op zaken die u juist niet moet doen. Kortom: een onmisbaar hulpmiddel om het maximale uit het nieuwe systeem te halen en problemen te voorkomen.
ISBN 978-90-8740-167-2
www.componentagro.nl
9 789087 401672
www.roodbont.nl
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk
Nieuwe toeslagrechten in de praktijk Wegwijzer voor het gewijzigde stelsel van Europese landbouwsubsidies