Bestemming India

achtergrond india

Bestemming India

26 safe

Beeld Hollandse Hoogte

india achtergrond

India groeit als kool en Indiase aandelen groeien vrolijk mee. Een analyse van een economische grootmacht in wording, die nu nog amper in de belangstelling staat, maar over een paar jaar al onze aandacht zal hebben.

sloppenwijk en skyline van Mumbai

safe 27

achtergrond india Je zou het niet meteen denken, maar het duurste huis ter wereld staat niet in Saoedi-Arabië, de VS of Brunei, maar in Mumbai, India. Het is het nieuwe onderkomen van de 53-jarige industrieel Mukesh Ambani. Hij woont er sinds kort met vrouw, drie kinderen, bejaarde moeder en wat ondersteunend personeel. Het huis telt onder meer 27 etages, negen liften en een riante televisiekamer met vijftig stoelen. Op het dak vinden drie helikopters een parkeerplek. Prijskaartje: één miljard dollar. Het uitzicht is typisch Indiaas grootstedelijk: sloppenwijken. Het verschil in onderkomen tekent de inkomensongelijkheid in India. Nu nog, want als de projecties van zakenbank Morgan Stanley uitkomen, slinkt het aantal Indiase armen de komende jaren drastisch. Nu leeft de helft van de Indiase bevolking van minder dan 2500 dollar per jaar. Over tien jaar is het percentage minstbetaalden gedaald naar negentien. Onderwijl groeit de Indiase middenklasse volgens Morgan Stanley stormachtig. Het aantal mensen dat rondkomt van vijfduizend dollar of meer, neemt toe van zeventien procent nu tot 48 procent in 2020. Onrealistisch optimistisch? Geenszins. Nu al zijn salarisstijgingen in de private sector van tussen de tien en vijftien procent in India heel normaal. Met een inflatie die rond de zeven procent schommelt, levert dat een fikse koopkrachtverbetering op. Genoeg misschien om een auto te kopen. Of ten minste een televisie. Welkom in booming India!

Verandering Terwijl groeimotor China inmiddels voortdurend de aandacht op zich gevestigd weet, blijft India opvallend onderbelicht. Dat gaat anders worden. Over niet al te lange tijd zal ook nieuws uit India met grotere regelmaat onze kranten halen. Daarvan is beleggingsstrateeg Karnail Sangha overtuigd. Als geen ander ziet hij de economische potentie van India. Sangha is binnen het team van het fonds Robeco Emerging Markets Equities verantwoordelijk voor de Indiase beleggingen. Vanwege zijn functie, maar ook door zijn persoonlijke achtergrond kent hij het land goed. Hij komt al zijn hele leven in de voormalige Britse kroonkolonie en maakte de transformatie van het land van nabij mee. ‘De veranderingen zijn enorm’, zegt hij met nadruk. ‘Overal verrijzen nieuwe huizen, worden nieuwe wegen gebouwd. Tien jaar geleden telde Mumbai een paar hoge gebouwen, nu beschikt het over een enorme skyline. Op straat is mobiel bellen normaal. Amper een verschil met hier.’ De Indiase regering helpt actief mee met de opbouw van een deugdelijke infrastructuur. Hoewel India meer dan twintig jaar geleden afstand heeft genomen van de geleide economie, werkt de regering nog altijd met duidelijk geformuleerde langetermijndoelen die in meerjarenplannen moeten worden gerealiseerd. Zo gaat acht procent van het bruto nationaal product naar nieuwe energiecentrales, telecomverbindingen, openbaar vervoer en nieuwe wegen. Dit jaar staat de teller voor de aanleg van nieuwe wegen op negenduizend kilometer .

Kredietcrisisproof De krachtige economische ontwikkeling van India staat in schril contrast met het economische geploeter van Europa en de Verenigde Staten.

Sangha: ‘De Indiase economie is in 2008 en 2009 gewoon blijven groeien met acht procent. Macro-economisch is er weinig veranderd. Wel hebben de grote Indiase bedrijven miljardeninvesteringen uitgesteld. Men is wat voorzichtiger geworden.’ Inmiddels heeft India een tandje bij geschakeld. In de laatste maanden van 2010 kwam de groei uit op bijna negen procent. Het Indiase huishoudboekje ziet er prima uit. Toegegeven, het begrotingstekort van tien procent is aan de hoge kant, vergelijkbaar met dat van Frankrijk (-8 procent), de VS (-10,5 procent) en het VK (-11 procent). Daartegenover staat dat India veel sneller groeit en dat slechts een deel van de schulden in buitenlandse handen is. Bovendien is de Indiase regering druk bezig het overheidstekort omlaag te brengen. Moeilijk is dat niet. Allereerst valt er met fiscale maatregelen (lees: belastingverhoging) het nodige te bereiken. Bovendien valt er nog veel te verdienen aan de verkoop van staatsbedrijven. ‘Indiase staatsbedrijven zijn veel waard. Het zijn bijna altijd monopolisten met veel bezittingen’, zegt Sangha. Het feit dat India meer importeert dan exporteert, is volgens hem logisch. De import bestaat uit olie (dertig procent) en kapitaalgoederen. Vooral de aanschaf van kapitaalgoederen is geen weggegooid geld. Die zijn nodig om de eigen industrie uit te bouwen. De uitgaven aan olie zijn een stuk minder verre termijn. Elke dollar die de olieprijs stijgt, kost India zevenhonderd miljoen dollar. In dat licht is het begrijpelijk dat de Indiase regering actief zoekt naar oplossingen om de olieafhankelijkheid te verminderen.

Kracht De groei van India komt niet uit de lucht vallen. Volgens Sangha is het politieke beleid adequaat en is de Indiase democratie stabiel. ‘Regering en oppositie bevechten elkaar bijkans op leven en dood, maar als de oppositie aan de macht komt, zal er aan het beleid weinig veranderen.’ Dat India de globalisering omarmt, beschouwt hij als een sterk punt. ‘Daardoor kan het land niet alleen meer importeren, maar ook meer exporteren. Indiase bedrijven zijn steeds actiever in het overnemen van buitenlandse bedrijven.’ In Nederland zijn bijvoorbeeld bandenmerk Vredestein en staalfabrikant Corus in Indiase handen. Op mondiaal niveau is de acquisitie van Jaguar & Landrover door het Indiase Tata Motors noemenswaardig. Misschien wel de belangrijkste kracht van de Indiase economie is de thuismarkt. India beschikt over een gigantische consumentenmarkt. Er wonen meer dan 1,2 miljard mensen, niet veel minder dat de 1,4 mensen die China bevolken. Er valt in India nog heel wat af te zetten. Slechts twee procent van de Indiërs rijdt in een eigen auto. Slechts tien procent heeft een televisie. ‘Daarom willen alle grote westerse consumentenbedrijven zo graag in India zitten’, vertelt Sangha. ‘Presidenten en wie al niet meer bezoeken om die reden India. De opdracht is duidelijk: breek die markt voor ons open.’ Maar de Indiër is meer dan een consument. Werken kan hij ook. De gemiddelde Indiër is jong, 25 jaar, is gedreven en spreekt vloeiend Engels, een belangrijke kwaliteit in het internationale zakenverkeer.

‘ Presidenten en wie al niet meer bezoeken India met een duidelijke opdracht: breek die markt voor ons open’ 28 safe

india achtergrond

Boven straatbeeld van Mumbai. linksonder Dit is Manu Maddano (27) in een van de vele calle centers in New Dehli. rechtsonder de 27 verdiepingen tellende villa van Mukesh Ambani in Mumbai.

achtergrond india Bovendien is de Indiër relatief goed opgeleid. Niet voor niets bloeien er de IT-bedrijven en callcenters. Dit doet een economische denktank van de Verenigde Naties concluderen dat India een kwart van de toekomstige groei van de mondiale arbeidsbevolking voor zijn rekening zal nemen.

Praktijk Ondernemer Pieter Veenema doet al sinds 2006 vanuit Haarlem zaken met India. Hij is oprichter-directeur van Studio-Online, dat in India beeldbewerkingsopdrachten laat uitvoeren voor Nederlandse retailbedrijven, uitgeverijen en webwinkels. Ook de foto’s in deze Safe zijn, deels, in Chennai, het voormalige Madras, bewerkt. Zijn keuze voor India heeft te maken met de taal die er wordt gesproken (‘Engels spreek ik beter dan Chinees’), de aanwezige ervaring met IT-netwerken (‘Voor mijn werk is het belangrijk dat het dataverkeer snel en stabiel verloopt’) en natuurlijk de lage prijs van Indiase arbeid (‘In the end is beeldbewerking in India de helft goedkoper dan hier’). Werken met India heeft bovendien het voordeel dat Studio-Online zijn klanten snel van dienst kan zijn. In India werken ze namelijk in shifts, 24 uur per dag. Een opdracht die ’s avonds binnenkomt, is de ochtend daarop uitgevoerd. Zaken doen met Indiërs vraagt wel enige aanpassing, zo heeft Veenema gemerkt. ‘Voor de ondertekening van het contract bleek de mening van een astroloog belangrijk. Daar hing veel van af. Gelukkig was er niets mis met mijn geboortedatum. Toen vervolgens bleek dat de zon al onder was, werd ondertekening uitgesteld. Indiërs ondertekenen geen contracten als de zon is ondergegaan.’

kansen Afgezien van de talloze religieuze en maatschappelijke regels die snel en gemakkelijk zaken doen frustreren, kent de Indiase economie nog andere zwaktes. Het feit dat India zoveel olie importeert, maakt het kwetsbaar. Door de tomeloze groei ligt inflatiegevaar voortdurend op de loer. En zeker voor India, met z’n vele armen, is de grote vraag: hoe wordt de nieuwe welvaart verdeeld? Bij slechte verdeling dreigt onrust. Karnail Sangha ziet het kastensysteem door de financiële vooruitgang vervagen. Nu al is de laagste kaste goed vertegenwoordigd in de top. Ook veel vrouwen bekleden topposities. Sangha: ‘De grote financiële organisaties worden bijna allemaal geleid door vrouwen. Hoe dat komt? Gewoon omdat zij goed zijn.’ De Indiaspecialist voegt daar wel direct aan toe dat buiten de stad de situatie minder geëmancipeerd is. Investeerders hebben vooral oog voor de kansen. De economische voorspoed van India werkt als een vliegwiel. Hoe harder India groeit, hoe meer buitenlands kapitaal naar het land stroomt om de economie verder aan te jagen. Behalve naar directe investeringen, zoals het opzetten van fabrieken, vloeit het nodige kapitaal ook naar de Indiase beurs. Ondanks het rampjaar 2008, toen de Indiase beursgraadmeter Sensex 63 procent verloor, boekten beleggers de laatste jaren megarende­ menten op hun geïnvesteerde kapitaal. Wie op 1 januari 2005 voor duizend euro Indiase aandelen kocht, beschikte eind 2010 over 2007 euro. Dat is niet alleen zes keer beter dan een belegging in de MSCI Wereld,

Indiase aandelen versloegen ook het gros van de andere opkomende landen. Een investering in de MSCI Opkomende landen leverde in dezelfde periode 1371 euro op, een verschil van 636 euro op een inleg van duizend euro. De enorme prijsstijging van Indiase aandelen heeft haar effect op de waardering, de koers-winstverhouding (k/w). Op het moment van schrijven beweegt de k/w van Indiase aandelen boven de 20. Dat is niet alleen flink meer dan de aandelen van onze eigen AEX, die thans verhandeld worden tegen een k/w van 11,3, maar ook meer dan aandelen van andere opkomende landen. Te duur? Sangha nuanceert dat. ‘Als Indiase bedrijven dit en volgend jaar de beloofde winstgroei van 25 procent laten zien, dan is die k/w van 20 acceptabel. Wie in India belegt, betaalt een premie niet alleen voor een land dat exceptioneel hard groeit, maar ook voor bedrijfswinsten die fors stijgen.’ Zijn advies: elke dip is een koopgelegenheid. Sangha: ‘Wereldwijd zijn er nog altijd veel onzekerheden. Dat kan voor een beurscorrectie zorgen. Dat is het moment om Indiase aandelen bij te kopen. India zit namelijk helemaal niet in de problemen. Het structurele plaatje ziet er prachtig uit.’

Stockpicks In de portefeuille van het fonds Robeco Emerging Markets Equities is India overwogen. De belangrijkste posities zijn banken, auto’s en ITbedrijven. Het grootste belang is State Bank of India, de grootste bank van India met een enorm kantorennetwerk. De bank is immuun voor stijgende rentes, omdat ze veel spaargeld beheert en zo aan goedkope financiering komt. State Bank of India profiteert van de onvermijdelijk toenemende kredietverlening. Hypotheken, bijvoorbeeld, worden in India nog maar weinig verstrekt. Sangha: ‘De nieuwe strenge bank­ regels van Basel III zijn voor Indiase banken een lachertje. Solvabiliteits­ problemen zoals de westerse banken die kennen, hebben ze niet. Naar westerse maatstaven stelt de kredietverlening weinig voor.’ De andere grote Indiase positie in de Robeco-portefeuille is Infosys, een groot IT-bedrijf dat service en diensten verleent. Het verdient vooral aan westerse bedrijven die op zoek zijn naar goede en goedkope IT-oplossingen. En met succes. Sangha: ‘Accenture was tien jaar geleden nog vijf maal zo veel waard als Infosys. Nu is Infosys al meer waard.’

Renaissance Waar gaat het met India naartoe? Het land zal politiek en economisch een grotere rol op het wereldtoneel spelen, zo is zeker. Sangha denkt dat de komende jaren een economische groei van acht procent per jaar haalbaar is. India volgt volgens hem het voorbeeld van China. Het loopt alleen tien jaar achter en kiest voor een andere route. China wil van een investeringsgedreven economie een consumenteneconomie worden. India wil precies het omgekeerde. India en China bewegen tegengesteld. Het resultaat is volgens Sanga hetzelfde. ‘Kort voor de industriële revolutie was India – samen met China – de grootste economie van de wereld. Het gaat weer die richting uit.’ Waarmee hij maar wil zeggen: voor de lange termijn is beleggen in India geen slecht idee. ■

‘ Kort voor de industriële revolutie was India, samen met China, de grootste economie van de wereld. Het gaat weer die richting uit’ 30 safe

india achtergrond xxxx finance

Boven Windmolen in aanbouw. India is de grootste producent van windenergie in AziĂŤ.

linksonder Het onderzoekscentrum van IT-bedrijf Infosys in Bangalore. rechtsonder Ceo Chanda Kochhar (48) van ICICI, de grootste private bank van India.

safe 31