HBKVN Veranderen

1

over gewenste uitstraling en positionering.

En er gebeurt nog iets. Hoewel het veranderingen zijn die vooral gaan over de buitenkant 3 VOORWOORD

van je organisatie, is het bijzonder te ervaren hoe dat ook doorwerkt op de interne beleving.

4 ‘looking good’

De ‘nieuwe jas’ levert ook mentaal iets op.

Het is moeilijk vast te pakken, maar er ont-

8 kleren maken de man

staat iets van nieuw elan, een ander soort zelf-

10 nieuw gebouw, nieuw begin

bewustzijn. Er komt nieuwe energie los. Alsof een gemeenschappelijk perspectief opeens

14 vitrine

tastbaar is geworden; het is opeens echt. Het 16 CASES van rijnconsult

werkt dus kennelijk als een interventie. Van Wij zijn vorige week verhuisd. Naar Houten.

buiten naar binnen. Wij hebben het met onze

En dat niet alleen, maar we hebben deze

opdrachtgevers minder expliciet over dit soort

gelegenheid aangegrepen om ook ons logo en

zaken. Reden genoeg om dit fenomeen eens

onze huisstijl te veranderen.

verder te onderzoeken. Hoe werkt het dan

Dit soort veranderingen moet je niet onder-

precies? Beklijft het of treedt er alleen maar

schatten, merkten we al snel. Zonder dat je

een tijdelijk effect op? Waar gebeurt het, wie

dat van tevoren goed beseft, zit je - via de

maakt er gebruik van? vraag je je af.

band van concrete zaken als een logo of een

En dan blijkt: het zit dichterbij dan je aan-

huisstijl - al snel midden in een gesprek over

vankelijk denkt.

de kern van je onderneming. Want huis-

2

vesting, huisstijl en logo gaan natuurlijk niet

Bas van der Velde

alleen over smaak, maar vooral over identiteit,

DIRECTEUR

3

‘looking good’ het lef om te veranderen

‘Het heeft me niet echt veranderd hoor’, zegt ze een aantal weken later. ‘Dat haar is wel echt anders, ik vond het eigenlijk veel te kort. Maar het went ook wel weer en dan denk je er niet meer aan.’Wat wel veranderde is Ekkelenkamps houding tegenover veranderingen: ‘Het programma heeft er in elk geval voor gezorgd dat ik niet meer bang ben om iets nieuws te proberen.’

Veranderen moet je durven. Zeker als het gaat om het veranderen van het eigen uiterlijk, de eigen identiteit. Maar wie één keer over de drempel is getild, heeft er daarna minder moeite mee. Dat is tenminste de ervaring van Judith Ekkelenkamp, 34 en teammanager van een logeerhuis voor gehandicapte kinderen.

Ze deed mee aan ‘Looking Good’, een televisieprogramma waarin mensen door een stylist, een visagist en een kapper onder handen worden genomen. Judiths lange, blonde haar werd getransformeerd tot een korte, donkere boblijn, ze werd professioneel opgemaakt en geheel in het nieuw gestoken.

4

voor

na

5

‘make me beautiful’

voor

Vervolgens gaan ze nadenken over hun partner, familie en vrienden en over waar ze nu eigenlijk zelf staan. Aan het eind zie je niet alleen een uiterlijk mooier mens, maar vooral een zelfverzekerder, sterker persoon.’

En die mentale verandering heeft soms vergaande consequenties. ‘Door het gegroeide zelfvertrouwen zijn ze niet bang meer om datgene te veranderen waarover ze werkelijk ontevreden zijn’, aldus Billy.

Dus niet zelden veranderen ex-deelnemers van baan of beëindigen ze hun relatie. En daar is lef voor nodig.

Hetzelfde effect is nog veel sterker bij mensen die ingrijpender en blijvend iets aan hun uiterlijk veranderen. In het programma ‘Make Me Beautiful’ worden kandidaten gedurende zes weken afgesloten van de buitenwereld en door een team van experts, onder wie ook een cosmetisch chirurg, aangepakt.

‘Na zes weken zijn ze uiterlijk enorm opgeknapt, soms echt verbluffend.

Maar nog veel groter is het psychologische effect dat dit op hen heeft’, zegt Billy Salezius, adviseur cosmetische chirurgie en tevens begeleidster van de kandidaten in dit programma.

‘Tijdens de opnames vindt er al een duidelijk proces plaats. Mensen zijn eerst alleen maar met hun uiterlijk bezig.

na

6

7

voor

na

kleren maken de man ‘Als ik uit eten ga, houd ik nooit de kleren aan die ik overdag heb gedragen.

Ik ga dan altijd eerst douchen en daarna trek ik andere kleren aan. Dan voel ik me als herboren en eet ik twee keer zo lekker’, zegt Henk Lutz, eigenaar van Lutz Fashion in Vinkeveen. Lutz weet wat mooie, goed gesneden kleding voor een mens kan doen en kiest daarom voor zichzelf en voor zijn klanten alleen het

beste. Jezelf in nieuwe kleren zien, geeft je een mentale oppepper, weet hij ook.

‘Dat is dat gevoel van vroeger als je naar de schoenwinkel ging en vroeg of je je nieuwe schoenen aan mocht houden.

Ik zie het hier dagelijks gebeuren.’

Kleding kan je stemming veranderen, maar je stemming kan ook aanleiding zijn om andere kleren te kiezen, stelt Lutz.

‘Echte metamorfoses maken wij niet vaak 8

mee, maar het komt wel voor. Toevallig vanochtend nog, een mevrouw die eerst bij de kapper haar lange haar kort had laten knippen en zich vervolgens bij ons helemaal in het nieuw had gestoken. Een totaal andere vrouw. “Als vanavond mijn man thuiskomt weet hij niet wat hij ziet”, zei ze. Meestal is bij zulke veranderingen veel emotie in het spel. Als mannen na een echtscheiding een nieuwe vriendin krijgen, is dat vaak aanleiding om andere kleren te kopen. Net als voor mensen die

kanker hebben gehad en genezen zijn.

Die beginnen opnieuw aan het leven.

Vaak zijn ze veranderd, ook uiterlijk, bijvoorbeeld doordat hun haar anders is geworden. Dat is een moment om compleet andere kleren te kopen. In zulke gevallen is emotieverandering de reden om zich anders te kleden.’ Maar dat zijn uitzonderingen, zegt Lutz. Doorgaans kiezen mensen nieuwe kleren in hun eigen stijl. En daarmee keren ze dan opgewekt weer huiswaarts.

9

Nieuw gebouw, nieuw begin Eenzelfde openheid en gastvrijheid is te vinden op de verdieping van Rijnconsult.

‘Bij binnenkomst tref je niet een balie, maar een soort huiskamer, een lounge­ plek met uitzicht op het terras’, vertelt Neep. ‘Er is daar ook genoeg ruimte om de kunstcollectie van Rijnconsult te laten zien. Achter die entree is een open werkvloer, waar met kasten en ander meubilair wel enige scheiding tussen de werkplekken is aangebracht, maar waar men toch met zijn allen in één ruimte zit.

Aan het andere uiteinde van het gebouw bevinden zich ‘stille’ werkplekken, die met een glazen wand zijn afgescheiden.

Een grote leestafel is ook als vergadertafel bruikbaar.’

‘Ten opzichte van de oude huisvesting heeft Rijnconsult een complete metamorfose ondergaan’, zegt architect Margarette Neep, die bij RPHS Architecten de inrichting van het nieuwe Rijnconsult-kantoor in Houten begeleidde. ‘Van een verdieping in een anoniem gebouw met veel kamers, is Rijnconsult overgegaan naar de bovenste etage van een exclusief, nieuw gebouw waar de medewerkers in één overzichtelijke, open ruimte samenwerken.’

Het gebouw zelf is door Eric Scholman van RPHS gebouwd voor de Rabobank, die er met een open en gastvrije inrichting een heel andere structuur van dienstverlening aanbiedt.

10

?

voor

na

11

De inrichting bevordert de communicatie tussen alle medewerkers. ‘Het is niet een werkfabriek met voor elke afdeling een aparte ruimte. Iedereen zit met elkaar en ook de mensen die hoofdzakelijk buiten de deur werken en alleen af en toe op kantoor zijn, zullen nu veel meer zichtbaar zijn voor de anderen. De hele in­de­ling bevordert het gevoel van samenwerken.’

Zo leidt een nieuw kantoor tot ander gedrag en vooral ook nieuwe energie.

Neep: ‘Alles wat echt een verandering is, geeft altijd het gevoel dat je een nieuwe start maakt. Een nieuwe werkomgeving is daar geen uitzondering op.’

voor

12

na

13

HKBVN verschijnt wanneer het uitkomt.

Boek:

Boek:

Uit deze uitgave mag eigenlijk alles worden

Stogdill’s Handbook of leadership

Man & Pak

Uitgever: Free press, New York, 1981

Door Jort Kelder en Yvo van Regteren Altena.

Uiterlijk is ook in theorieën over leiderschap

Wat te doen met kostuums, shirts en schoe-

een factor. In het ‘leadership traits model’

nen? (Nog te bestellen via www.yvra.nl)

gekopieerd en/of verveelvoudigd. Sterker nog, dat zouden we erg leuk vinden.

Boek:

Wilt u ons dat, via onderstaand adres, wel

Living the Brand

laten weten?

Door Nicholas Ind

de artikelen De hier genoem vinden op te lal vee n zij onze website.

worden naast sociale kenmerken, ambitie en

Uitgever: Kogan Page, 2004

persoonlijkheid van de leider ook de sociale

websites:

Wilt u dat hkbvn ook naar iemand

Standaardwerk op het gebied van internal

achtergrond en fysieke kenmerken benadrukt.

Kijk zeker even op de site van Lutz, met veel

anders wordt gestuurd?

branding. Hoe krijg je het uiterlijk binnen

Blijkbaar zijn leeftijd, energie, voorkomen,

praktische tips en raadgevingen op het gebied

Kijk dan op www.rijnconsult.nl

(en vice versa).

lengte en gewicht van invloed op leiderschap.

van uiterlijk en kleding: www.lutz.nl

Boek:

Boek:

Het beste tv-programma over verandering van

Rijnconsult

Succesvol veranderen bij financiële

Dressing the man

uiterlijk en wat dat met je doet komt natuur-

T.a.v. redactie HKBVN

dienstverleners.

Door Alan Flusser

lijk uit Engeland en heet What not to wear.

Postbus 233

Door Bas van der Velde c.a.

Uitgever: Harper & Collins, 2002

De site is al net zo goed. Kijk daar voor meer

3990 GA Houten

Uitgever: Lemma Rijnconsult, 2004

Mastering the art of permanent fashion.

informatie: www.bbc.co.uk/lifestyle/tv_and_radio/what_

030 29 84 250

Uit een onderzoek naar veranderingsma­

of bel 030 29 84 250

not_to_wear/index.shtml

nagement bij financiële dienstverleners blijkt

Boek:

dat de vorm minstens zo belangrijk is als de

CEO Capital

Wat een uiterlijke verandering kan doen voor

inhoud. Kritische succesfactoren voor suc-

A Guide to Building CEO Reputation and

een organisatie valt te lezen op de site van de

COLOFON

cesvol veranderen zitten ook in het gebruik

Company Success

de DBA, de Britse designorganisatie, over het

eindredactie: de medewerkers van Rijnconsult

van creatieve en effectieve communicatiemid-

Door Leslie Gainess-Ross,

waterbedrijf Yorkshire Water:

tekst: Bas van Lier, Amsterdam (met dank aan

delen. Ook de rol van de media is van invloed

Uitgever: John Wiley & Sons, 2003

www.dba.org.uk/deaarchive/2003/design_man/index.asp

Deirdre Enthoven)

op het succes van een verandering.

Hoe belangrijk is de ‘appearance’ van de CEO voor het succes van de organisatie?

ontwerp: 124 Design, Amsterdam concept en realisatie: Yardmen bv, Amsterdam

14

15

Interventies en interventiemethoden: daar hebben we een

CASES van rijnconsult

belangrijk aspect van ons vak te pakken. Want zonder interventies geen veranderingen.

Dit zijn drie recente cases uit onze adviespraktijk:

Het Kleinste Blad Van Nederland is een

DSM

uitgave van Rijnconsult.

Het veranderproces bij Service Engineering Stamicar-

Het behandelt per keer een thema dat ons

bon met als doel een breed gedragen en gedeelde

aan het hart gaat, is opgevallen of anders-

perceptie van de gewenste toekomst en strategie

zins belangrijk vinden. We geven vooral

(conform INK model).

(denk)richtingen aan en streven geen volledigheid na.

gemeente Pijnacker-Nootdorp

HKBVN is bedoeld om te inspireren.

Formuleren toekomstvisie in interactief debat met

Achter in HKBVN vindt u over het gekozen

bewoners, bedrijven en instellingen en

onderwerp wel een lijst van artikelen,

vertaling naar een uitvoeringsprogramma voor de

adressen, websites en wat dies meer zij,

komende jaren, waarbinnen onder andere 7.000

waarmee u zelf gemakkelijk meer

woningen worden gebouwd.

informatie kunt vinden.

Zie www.pijnacker-nootdorp.nl waarop de resultaten van het Project Integrale Toekomst-visie (PIT!) te

Kijk ook op onze website

vinden zijn.

www.rijnconsult.nl Rabobank Rijnconsult

Versterken van eigen ondernemerschap van diverse

organisatieadvies en interim-management

lokale banken. Onder meer door het aanscherpen van het proces van strategievorming en control.

16