Sociale epidemie; bling bling

E T S N I E HET KL AN BLAD V AND L NEDER NOG EEN NUMMER VAN JAARGANG 2

: Thema ng li Bling b

IN DIT NUMMER

Van gangsta glamour naar glamour voor iedereen

Na wat onenigheid over betalingen voor optredens in Hamburg zette hij de groep bij 3

VOORWOORD

4

VAN GANGSTA GLAMOUR NAAR GLAMOUR

het grofvuil, waarna de volgende manager er met de buit vandoor ging. De arme man heeft er de rest van zijn leven slapeloze nachten van gehad.

VOOR IEDEREEN

IN ‘I just wish I’d trademarked it’ Baby Gangsta, rapper

HO

UD

8

MERKVERERING

10 RIP BLING BLING 14 VITRINE 16 CASES VAN RIJNCONSULT

DE OTE QU

Had u – pak ‘m beet – twee jaar geleden al van ‘bling bling’ gehoord?

VO O R

WO O VAN RD RIJN CONS ULT

Wie zag midden jaren ’90 de potentie van plastic-schijfjes-in-een-zakje-chips?

Volgens Malcolm Gladwell – vermaard auteur

Of van ‘pimp my ride’?

van boeken als The Tipping Point of Blink en

Wij in ieder geval niet.

nu zelf al bijna een hype – vertonen hypes,

In 2005 is de hype rondom het opleuken van

ideeën, boodschappen en producten soms

lijf, huis, telefoon en auto op z’n internation-

hetzelfde gedrag als besmettelijke ziek-

ale hoogtepunt: wat eerst enkel interessant

ten: een kleine infectie kan razendsnel en

was voor een kleine groep jongeren in de

oncontroleerbaar uitgroeien tot een serieuze

Amerikaanse hiphopscene, blijkt nu ook de

aandoening en dan weer verdwijnen. Je zou

omzet te bevorderen van Nederlandse bedri-

daarom zoiets een sociale epidemie kunnen

jven als KPN, Verkade en ABN Amro.

noemen. Begrip van deze sociale epidemieën is buitengewoon interessant voor mensen die

Wanneer weet je nou of iets uitgroeit tot een

verandering willen creëren.

hype waar geld mee valt te verdienen? Kon je begin jaren ’60 bijvoorbeeld al aan zien

2

komen dat de Beatles een megasucces zouden

Bas van der Velde

worden? Hun eerste manager niet, trouwens.

DIRECTEUR

3

Bling Bling [VERSE ONE: BABY] Nigga I got these hoes iced up enough While my lil B.G.’s on the bus puttin out cigarette butts But me personally playboy I don’t give a fuck And I’ma always show love to my cut Hit the club light tha bitch up The Cash Money motto we got to drank til we throw up

GANGSTA GLAMOUR VOOR DE MASSA

Nigga point the hoe out guaranteed I can fuck Wootay I’m tattooed and barred up Medallion iced up, Rolex bezelled up And my pinky ring is platinum plus

Earrings be trillion cut

ALLES WAT GLINSTERT EN BLINKT DOET HET GOED. BLING BLING KOMT VOORT UIT DE GANGSTA

And my grill be slugged up

RAP SCENE WAAR GOUDEN TANDEN, GLINSTERENDE SIERADEN EN PIMPY CARS ALS CHICK MAG-

My heart filled with anger cause nigga I don’t give a fuck

NETS MOESTEN WERKEN. MAAR BLING BLING BLEEK OOK AANTREKKELIJK VOOR DE MASSA OP

Stack my chesse up

ZOEK NAAR EEN BEETJE GLAMOUR. DAT DE HIPHOPSCENE ZICH ER AL VAN HEEFT AFGEKEERD, DOET

Cause one day I’m a give this street life up

NIETS AF AAN DE MARKETINGWAARDE VAN BLING BLING. DÉ BANK PIMPS YOUR ROOM.

Beef I don’t discuss A nigga outta line gone get his motherfuckin head bust Cash Money Millionaires plus

‘I just wish that I’d trademarked it’, zei rapper B.G. (Baby Gangsta) eens over de term ‘bling bling’. De term is hiphopslang voor alles wat blinkt en schittert en extreme rijkdom etaleert sinds B.G. in 1999 een hit scoorde met het nummer ‘Bling bling’.

Toen Carry Bradshaw (gespeeld door Sarah Jessica Parker) de term in de serie Sex and the City begon te gebruiken, raakte het begrip in no time ook buiten de hiphopscene in zwang.

Don’t touch sum’in nigga you can’t fuck Twenty inches TV is a must By the year two thousand I’m gut out my bus

4

5

De verheerlijking van ostentatieve rijkdom was al sinds halverwege de jaren ‘90 vast element in gangsta rap videoclips, waarin dure kleding, glinsterende sieraden, gouden gebitten, glimmende auto’s en overdreven luxe huizen een wereld van gangsta glamour opriepen. The B.G. gaf, met zijn labelmates Juvenile, Lil’ Wayne, Lil’ Turk, Baby en Mannie Fresh, dat pronkgedrag een naam. Hun label Cash Money Records liep ermee binnen en de opbrengsten verschaften de rappers de mogelijkheid te leven naar hun image.

Met de populariteit van het fenomeen groeide ook de kritiek op bling bling. Het excessieve vertoon van rijkdom zou materialisme en consumentisme in de hand werken en bovendien zwarte Amerikanen neerzetten als hersenloze geldverslinders.

De kritiek kwam ook uit eigen gelederen, bijvoorbeeld van de groep Dead Prez die in het nummer ‘Hip Hop’ uit 1999 rapte:

[VERSE TWO: LIL’ TURK] A lil nigga seventeen playin with six figures Got so much ice you can skate on a nigga When you see cash money you know you stay flossin Catch cha girl down bad ya know we straight tossin I aint seen a click yet that can stunt like mine I aint seen a marette that can run like mine 1999, and it’s our turn to shine Fifty or better on our wrist and they all blind Pourin vodka til I die drank til I faint Til a nigga tell me I need another drank My nigga Baby told me work nigga trick to them hoes Nigga Baby told me work nigga better than treatin yo nose I’m the freak of the click Keep it on the tuck so I creep on a bitch And I play it on the raw never sleep with a bitch Keep it real with my niggaz

All y’all records sound the same

Never weep for a bitch

I’m sick of that fake thug, R&B-rap scenario, all day on the radio Same scenes in the video, monotonous material

[CHORUS: LIL’ WAYNE 2X]

Y’all don’t hear me though

Bling bling

These record labels slang our tapes like dope

Everytime I come around yo city

You can be next in line and signed; and still be writing rhymes and broke

Bling bling

You would rather have a Lexus or justice? a dream or some substance?

Pinky ring worth about fifty

A Beamer?* a necklace? or freedom?

Bling bling Everytime I buy a new ride

*Een Beamer is een BMW

Bling bling Lorenzos on Yokahama tires Bling bling

6

7

De Nederlandse ontwerper Frank Tjepkema gaf zijn eigen commentaar op het fenomeen in zijn ontwerp Bling Bling uit 2002, een gouden hanger in de vorm van een kruis. Van dichtbij blijkt het blinkende sieraad te zijn opgebouwd uit tientallen, uit dunne, vergulde staalplaat gesneden logo’s van wereldmerken. Het juweel is een symbool voor de religie van het materialisme en het merkdenken en wordt door de ontwerper zelf aangeprezen als ‘the most branded object’ in de wereld. Waar hij aan toevoegt: ‘Stel je voor hoeveel geld je je kunt besparen aan merkkleding door alleen dit item te dragen.’

In 2004 werd Tjepkema’s Bling Bling onderscheiden bij de Nederlandse Designprijzen. In hetzelfde jaar maakte hij een vervolg op zijn ontwerp, The Next Bling geheten, waarin dezelfde vorm uitgangspunt is voor het ontwerp van het ultieme winkelcentrum, een gebouw als een kathedraal van logo’s.

[VERSE THREE: MANNY FRESH] It’s the nigga with tha Lex bubble Candy coated helicopter with tha leather cover If ya suckin’ not fuckin’ take off the rubber Then toss that bitch nigga cause I don’t love her Balla, Manny bought a private plane Then turned around and sold that bitch to Juve and Wayne They put 30 inch lorenzos on that thang man I know you niggaz out there just don’t understand [CHORUS: LIL’ WAYNE 2X] Bling bling Everytime I come around yo city Bling bling Pinky ring worth about fifty Bling bling Everytime I buy a new ride Bling bling Lorenzos on Yokahama tires Bling bling

8

9

RIP BLING BLING

ten tot flashy ‘chick magnets’ worden gemaakt, of ‘MTV Crib’, dat binnenkijkt bij de rich and famous, doet MTV daar hard aan mee.

Maar de grootste ironie is wellicht dat bling bling inmiddels zo’n gemeengoed is geworden, dat het uitstekend bruikbaar blijkt voor marketingdoeleinden. Jonge kinderen in wijde, gescheurde broeken en te grote T-shirts, behangen zich met nepjuwelen die ze voor een paar euro uit de rekken halen bij Hennes & Mauritz.

KPN’s aanbod om mobiele telefoons te ‘blingen’ lokte eerder dit jaar 550.000 bezoekers naar de ‘Hi Bling Bling’ - campagnesite. In vier maanden tijd gaf Hi via die site 30.000 skins weg, waarmee de ontvangers hun telefoontje een bling bling uiterlijk konden geven.

De campagne bereikte precies de Hi-doelgroep van jongeren tussen 13 en 30 jaar.

Opvallend was dat zeventig procent van de deelnemers vrouw bleek te zijn. ‘Blingen blijkt meer een vrouwen-ding te zijn’, constateerde een medewerker van Hi in het tijdschrift Emerce.

[VERSE FOUR: JUVENILE] I’m a 1999 driver I’m a uptown third ward magnolia T.C. driver Ole ignorant ass always touchin Big ballin ass nigga you can see him when he comin Booted up, diamond up

Muziekzender MTV droeg bling bling in 2004 ten grave in een satirisch tekenfilmpje, waarin de snelle vulgarisering van de term wordt uitgebeeld. In het filmpje vindt de hiphopterm zijn weg langs een serie steeds minder hippe types om uiteindelijk te worden gebezigd door een blanke vrouw van middelbare leeftijd die haar oorbellen beschrijft aan haar bejaarde moeder. Het filmpje eindigt met de tekst: ‘RIP Bling bling 1997-2004’.

In de hiphopscene wordt bling bling sindsdien eigenlijk alleen nog ironisch gebruikt.

Golds be shinnin’ up Muthafuckas be blindin’ up Niggas at the second line be sayin, “I’ll be damned” Up in they best fits sayin, “Juve got me damn” [CHORUS: LIL’ WAYNE 2X] Bling bling Everytime I come around yo city Bling bling Pinky ring worth about fifty Bling bling Everytime I buy a new ride Bling bling Lorenzos on Yokahama tires Bling bling

Met programma’s als ‘Pimp my Ride’, waarin oude auto’s van bekende arties10

11

INSTANT GLAMOUR

[VERSE FIVE: B.G.] I be that nigga with the ice on me If it cost less than twenty it don’t look right on me I stay flossed out all through the week My money long if you don’t know I’m the B.G. I be fuckin niggaz bitches all in they home Niggaz be like, “Look at that Benz on all that chrome” Diamonds worn by everybody thats in my click Man I got the price of a mansion ‘round my neck and wrist My nigga Baby gettin’ a special built machine A Mercedes Benz 700 B-14 I know you niggaz can’t believe that I can’t wait to see ya haters face when ya see that Man look at that Niggaz wear shades just to stand on side of me Folks say take that chain off boy ya blindin me All day my phone ringin bling bling bling Can see my earring from a mile bling bling [CHORUS: LIL’ WAYNE 2X]

Het Amsterdamse adviesbureau Consult plaatste in juni de hang naar glitter en glamour in breder verband. Mensen zijn minder tevreden met hun leven en hun status-quo, wat zich vertaalt in een hang naar ‘instant glamour’, naar shownieuws en ‘exclusiviteit voor iedereen’, aldus Consult-directeur André Soff in Het Financieele Dagblad van 1 juni. De sterren zijn ook bereikbaarder dan ooit voor grote groepen mensen, die via de televisie doordringen tot in hun huis- en slaapkamers en in internetdagboeken hun leven per minuut kunnen volgen, stelde hij.

Honig en Benny Jolink voor FBTO. Maar dat is brave polderglamour vergeleken bij de campagne waarmee ABN Amro sinds dit najaar de studentenmarkt bestookt. De bank treedt op als sponsor van het nieuwe MTV-programma Pimp my Room, een Nederlandse variant van het succesvolle Pimp my Ride, waarin studentenkamers compleet worden afgestemd op de levensbehoeften van de kandidaten van het programma. Een sportliefhebber krijgt een gymzaalvloer in zijn kamer, een bierdrinker een megaijskast vol bier, geïntegreerd in een loungebank. Ter ondersteuning liet ABN Amro 10.000 opblaasbanken maken, model Chesterfield, blaartrekkend groen met ingebouwde cupholders voor bierglas en afstandsbediening, die worden weggegeven bij aankoop van een studentenpakket. Pimp my Room is tongue in cheek maar ook money in the pocket.

De run op kleding van Karl Lagerfeld en Stella McCartney die eenmalig bij Hennes & Mauritz hing, onderstreept Soffs stelling. Hij zag de interesse voor glamour bij het grote publiek ook gebruikt in verschillende televisiecommercials. In de reclameblokken wemelt het opeens weer van de sterren: Jan Mulder en Pieter van den Hoogenband in Postbankcommercials, Inge de Bruijn bij C&A, Lee Towers voor

Bling bling Everytime I come around yo city Bling bling Pinky ring worth about fifty Bling bling Everytime I buy a new ride Bling bling Lorenzos on Yokahama tires Bling bling The B.G., Bling Bling (1999) van de cd ‘Chopper City in the Ghetto’, Cash Money Records.

12

Benieuwd hoe lang deze hype nog gaat duren.

13

HKBVN verschijnt wanneer het uitkomt.

TELEVISIEPROGRAMMA

mode-accessoires en sieraden op het juiste

krachtig? Wat veroorzaakt een modetrend.

Uit deze uitgave mag eigenlijk alles worden gekopieerd en/of verveelvoudigd.

Pimp my Room

moment herkende. Lees verder op http://www.

Malcolm Gladwell verklaart het gedrag van

Na het grote succes van

economist.com/agenda/displayStory.cfm?story_id=4421446

hypes op een unieke manier aan de hand van

Sterker nog, dat zouden we erg leuk vinden.

Pimp My Ride is er nu een Neder-

Wilt u ons dat, via onderstaand adres, wel

landse variant: Pimp My Room. In Pimp My

‘Hunkeren naar show en nieuwe luxe.’

laten weten?

Room ondergaan saaie studentenkamers een

Door Richard Smit, Financieele Dagblad, 1

De Vrekkenkrant Compleet

complete metamorfose en worden verbouwd

juni 2005. De nuchtere Nederlander gaat

Uitgever: Synthese. Door Rob van Eeden &

WILT U DAT HKBVN OOK NAAR IEMAND

tot een waar ‘pimppaleis’. Grote verrassing:

steeds meer op zoek naar ‘instant glamour’.

Hanneke van Veen. Genoeg van glamour en

ANDERS WORDT GESTUURD?

het wordt gesponsord door ABN Amro, die

Dat blijkt uit het internationale merkonder-

spilzucht? Lees dan deze bonte verzameling

Kijk dan op www.rijnconsult.nl

daar een soort ‘streetcredibility’ mee wil ver-

zoek Brand Asset Valuator van merkenbureau

tips, trucs en raad over hoe zaken extreem

of bel 030 29 84 250

krijgen. Elke dinsdag om 19.00 uur op MTV.

Consult. www.brandstrategyconsult.nl

goedkoper kunnen worden gedaan. Word

RIJNCONSULT

ARTIKEL

COMMERCIAL

T.a.v. redactie HKBVN

Parels voor de Zwijnen

www.verkade.nl Bekijk

Postbus 233

Door Jerry Goossens. Het Parool, 11-10-2005

cial van Verkade. Hoe je je mobiele telefoon

Amsterdamse Armoedemonitor

3990 GA Houten

Nederlands nieuwste en meteen beste

moet blingen, zie je op www.blingbling.hi.nl.

Glitter en glamour is niet voor iedereen

030 29 84 250

hiphopband De Jeugd van Tegenwoor-

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie heeft

weggelegd. De Amsterdamse Armoede-

dig geeft intelligent commentaar op alle

de mooiste telefoon van het land...

monitor is een onderzoek naar minimahuis-

Kijk ook op onze website.

het gedrag van epidemieën.

consuminderaar! hier de bling blingcommer-

RAPPORT

bekende clichés uit de rap.

COLOFON eindredactie: tekst:

de medewerkers van Rijnconsult

Bas van Lier

ontwerp:

124 Design, Amsterdam

concept en realisatie:

Yardmen bv, Amsterdam

14

houdens en dient als uitgangspunt voor de BOEK

armoedebestrijding in hoofdstad.

Beyond bling

The Tipping Point: How Little Things Can

Zie <http://www.omarm.amsterdam.nl>www.omarm.amster-

The Economist, 20-9-2005. Successtory van

Make a Big Difference

dam.nl voor meer informatie.

het wereldwijd opererende detailhandels-

Uitgever: Little, Brown & Company

concern Claire‚s Stores dat het enthousiasme

Door Malcolm Gladwell. Waarom gebeuren

WEBSITE

van meisjes en jonge vrouwen voor betaal-

veranderingen vaak zo snel en onverwacht?

www.blingbling.nu

bare glitter en glamour op het gebied van

Waarom is mond-tot-mondreclame zo

van Nederland.

15

De eerste bling blingwebshop

We zijn ons er natuurlijk van bewust dat bling bling maar

CASES VAN RIJNCONSULT

ĂŠĂŠn zijde van de medaille is.

Twee cases:

Het Kleinste Blad Van Nederland is een

GEMEENTE VLISSINGEN

uitgave van Rijnconsult. Het behandelt per

Voor mensen die langdurig werkeloos zijn, is er nog

keer een thema dat ons aan het hart gaat, is

volop perspectief om volwaardig deel te nemen aan

opgevallen of dat wij anderszins belangrijk

de maatschappij. Want ook zonder betaald werk kan

vinden. We geven (denk)richtingen aan en

iemand een nuttige bijdrage leveren! In samenwer-

streven geen volledigheid na.

king met de afdeling Sociale Zaken van de gemeente

HKBVN is vooral bedoeld om te inspireren.

Vlissingen werd met succes een persoonlijke aanpak

Achter in HKBVN vindt u over het gekozen

ontwikkeld die de machteloosheid, die langdurig

onderwerp wel een lijst van artikelen,

werklozen ervaren, doorbreekt.

adressen, websites en wat dies meer zij, waarmee u zelf gemakkelijk meer

FREEVOICE

informatie kunt vinden.

Free Voice, een organisatie die onafhankelijke media in ontwikkelingslanden steunt, en het NOS

KIJK OOK OP ONZE WEBSITE

jeugdjournaal hebben samen jeugdjournaals opgezet

www.rijnconsult.nl

in Suriname, Afghanistan en Zuid-Afrika om daarmee ook de vrijheid van meningsuiting te stimuleren. Een

RIJNCONSULT

interim-manager van Rijnconsult is betrokken bij de

organisatieadvies, procesmanagement,

uitbreiding van dit project naar andere landen.

interim-management, persoonsonderzoeken, werving & selectie.

16