Tímarit Hinsegin daga 2020 / Reykjavik Pride Magazine 2020

4.-9. ágú st

STOLT Í HVERJU SKREFI

Eitt meginmarkmið Hinsegin daga var og er að standa að Gleðigöngunni, göngu fagnaðar, sýnileika og baráttu. Í ár fögnum við tuttugu ára afmæli göngunnar og þeim skrefum sem tekin hafa verið í átt að bættum réttindum hinsegin fólks á Íslandi. Hverju einasta skrefi ber að fagna, hverju einasta skrefi fylgir stolt. Bak við hvert skref í rétta átt er fólk sem hefur þurft að berjast fyrir tilverurétti sínum, réttinum til að elska, réttinum til að lifa samkvæmt eigin kynvitund, réttinum til að vera til, réttinum til að fá að vera það sjálft án áreitis samfélagsins.

Gleðigangan er birtingarmynd þessara skrefa. Við göngum saman sem eitt en um leið fyrir alla. Ófá okkar hafa tekið síðasta skrefið út úr skápnum í Gleðigöngunni, gengið hnarreist til móts við framtíðina, stolt í eigin skinni, steytt hnefann á móti fordómum og gefið þrúgandi stöðlum samfélagsins fingurinn. Með hverju skrefi vonumst við til að útmá skömmina sem allt of oft fylgir hinsegin fólki. Skömminni yfir því að passa ekki inn í réttu boxin – að tilheyra ekki. Vittu til, þú tilheyrir svo sannarlega samfélagi hinsegin fólks sem sér þig og virðir.

Við tileinkum hátíðina í ár því fólki sem barist hefur fyrir réttindum hinsegin fólks og þorað að taka þessi mikilvægu skref. Við tileinkum þér hátíðina í ár.

The main goal of Reykjavik Pride was, and is, to organize the Pride Parade where we visibly celebrate our victories, and continue the fight for LGBTQI+ rights. This year we celebrate the 20th birthday of the Reykjavik Pride Parade and all the steps we have made towards equal rights for LGBTQI+ people in Iceland. Every step should be celebrated, every step should be taken proudly as behind every step are people that have had to fight for their right to exist, for the right to love, for the right to express their gender identity, and their right to be who they are without societal aggression.

The Pride Parade is the manifestation of those steps and the pride that comes with each one we take. Steps we take as one, but for all. Many have taken their first step out of the closet at the Pride Parade, walking proudly towards their future, proud in and of their own skin, raised their fist against prejudice and given oppressive societal norms the finger. With every step we hope to eradicate the shame that way too often follows LGBTIQI+ people around. The shame that is brought on you when you don’t fit the mold – you don’t belong. Know that you do belong and that you are seen and respected.

We dedicate this year's Reykjavik Pride to those people that have fought for LGBTQI+ rights and dared to take those proud steps out in the open. We dedicate this year's pride to you.

3

Gleðilega hátíð

Landsbankinn

landsbankinn.is

410 4000

Kveðja forseta Íslands

Guðna Th. Jóhannessonar í tilefni af 20 ára afmæli Gleðigöngunnar Ég trúi á frelsi fólks. Ég trúi á frelsi fólks til að njóta virðingar og réttinda til jafns við alla aðra. Ég trúi á tjáningarfrelsi og trúfrelsi og það frelsi sem er öllu dýrmætara, frelsið að mega draga andann. En ég trúi líka á ástfrelsi. Ég trúi á það frelsi sem felst í því að mega segja við aðra manneskju: „Ég elska þig.“ Ég er ekki einn um þetta sjónarmið. Saman viljum við Íslendingar upp til hópa verja algild mannréttindi, jafnrétti á öllum sviðum, jöfn tækifæri til að sýna hvað í okkur býr, okkur sjálfum og öðrum til heilla. En öll þurfum við líka að virða okkar eigin skyldur í samfélaginu. Frelsi og rétti hljóta að fylgja skyldur og ábyrgð.

Í ár eru liðnir tveir áratugir frá því að gleðigangan var fyrst haldin hér á landi. Gangan er í senn sigurhátíð og kröfuganga hinsegin fólks á Íslandi, fagnaðarstund vegna þess sem hefur áunnist á jafnréttisbraut en líka áminning um það að enn er verk að vinna. Aðrir landsmenn fylgjast með, heiðra göngufólk og vita að barátta þeirra er barátta okkar allra. Því gleðiganga ykkar er frelsisganga okkar allra.

Margan heiður hef ég hlotið á forsetastóli. Einna vænst þykir mér um þá vegtyllu að vera verndari Samtakanna ´78. Á þessum tímamótum óska ég félögum þeirra, öllu hinsegin fólki og öllum landsmönnum alls velfarnaðar.

I believe in people’s freedom. I believe in people’s freedom to enjoy respect and rights on equal terms with everybody else. I believe in freedom of expression and freedom of religion, and the freedom that is the most precious of all, the freedom to breathe. And I also believe in freedom of love. I believe in the freedom to say to another person: “Ég elska þig”, “I love you.”

I am not alone in this view. We Icelanders are united in our desire to safeguard universal human rights, equality in all fields, equal opportunities to show our worth – for our own benefit and that of others. But we must all also honour our own duty in society. Freedoms and rights inevitably entail obligations and responsibilities.

This year marks two decades since the first Pride parade was held in Iceland. The parade is a festive triumph. At the same time, it is a march for recognition, for LGBTQ+ people in Iceland: a celebration of all that has been achieved towards equality, yet also a reminder that more remains to be done. And the population in general look on and applaud the participants, in the knowledge that their campaign is our campaign too. For the Pride parade is a march of freedom for us all.

I have been privileged to receive many honours during my time as president. One of those that means most to me is the accolade of being patron of Samtökin ’78, the National Queer Organisation of Iceland. At this landmark in LGBTQ+ history, I send my sincere good wishes to the members of the organisation, all LGBTQ+ people, and all the people of Iceland.

5

Kveðja borgarstjóra Gleðjumst saman á Hinsegin dögum Frá því að Hinsegin dagar voru fyrst haldnir í Reykjavík árið 1999 hefur hátíðin fyllt borgina af lífi, lit og gleði ásamt því að minna okkur á réttindabaráttu hinsegin fólks. Hinsegin dagar hafa gegnt stóru hlutverki í réttinda- og hagsmunabaráttu í landinu – ekki bara hinsegin fólks heldur hefur hátíðin verið öðrum hópum mikilvæg fyrirmynd. Það er samt gleðin og samtakamátturinn sem gerir Hinsegin dagana svo einstaka og gera þá að þeirri borgarhátíð sem hún sannarlega er. Almenningur hefur um árabil gripið tækifærið og tekið þátt í hátíðahöldunum og sýnt þannig samstöðu sína með hinsegin fólki í verki.

Hinsegin dagar hafa verið ein fjölsóttasta borgar- og fjölskylduhátíðin í Reykjavík og Gleðigangan hefur dregið um þriðjung landsmanna í miðborgina á hverju ári til að fagna fjölbreytileikanum.

Skipuleggjendur hátíðarinnar í ár hafa sýnt mikla ábyrgð og framsækni með því að endurskipuleggja dagskrána og fyrirkomulag

Gleðigöngunnar í samræmi við þær takmarkanir sem eru á fjöldasamkomum vegna Covid-19 heimsfaraldursins.

been the case ever since it was first held in 1999. Together with the playfulness that characterizes the festival, it has still maintained a strong undertone for the struggle that the LGBTQIA+ community carries out every day, around the world.

Þótt hátíðin verði með öðru sniði vegna fjöldasamkomubannsins er þörfin fyrir Gleðigönguna og sýnileika hinsegin fólks ekki minni. Slagorðið í ár – Stolt í hverju skrefi – fagnar þeim skrefum sem tekin hafa verið í átt að bættum réttindum hinsegin fólks á Íslandi og minnir okkur á að baráttunni er ekki lokið.

The joyous atmosphere and the sense of solidarity makes the festival here in Reykjavík so unique. The general public has seized the opportunity to show their support, and have always made a strong presence for the Pride Parade.

Nú reynir á samtakamáttinn sem aldrei fyrr – að hver og einn skipuleggi eða taki þátt í minni gleðigöngum hvar sem er á landinu með baráttu gegn fordómum og fyrir fullum réttindum allra að vopni. Gleðjumst saman á Hinsegin dögum, um alla borg og allt land.

The Reykjavík Pride has been one of the most popular family festival in Reykjavík for the past 20 years. Up to one third of the country’s population has gathered in the city centre to take part in the Pride Parade and celebrate diversity – and demand equal rights for everyone. The organizers of this year's festival have shown great responsibility and courage by rearranging the programme to match the official restrictions on mass gatherings in the wake of the Covid-19 pandemic.

Fyrir hönd Reykjavíkurborgar óska ég ykkur til hamingju með farsæla réttindabaráttu sem þið megið sannarlega vera stolt af. Gleðilega hátíð og góða skemmtun!

The trademark of Reykjavík Pride is to fill our city with life, colour and joy – and this has

Although the festival will be different this year, there is no 6

less need for making the cause of LGBTQIA+ people visible.

This year's slogan – Pride in Every Step – welcomes the steps that have already been taken towards improving the rights of LGBTQIA+ people in Iceland, and reminds us at the same time that the battle is far from being won.

Now, more than ever, we need to unite – as it is up to each and every Pride participant to organize their own Pride Parade and make it visible wherever they are throughout the country. Together we must fight prejudice and demand equal rights for everyone.

On behalf of the City of Reykjavík, I want to congratulate you on your relentless spirit in the fight for a better world – and you can take pride in every step along the way! But more than anything, let’s have fun and enjoy this extraordinary Reykjavík Pride of 2020!

Dagur B. Eggertsson Borgarstjóri Mayor of Reykjavík

STÖNDUM SAMAN GEGN RASISMA Sumarið 2020 verður lengi í manna minnum fyrir margra hluta sakir og þar hefur #blacklivesmatter hreyfingin verið hvað mest áberandi. Rasismi er vandamál í öllum löndum, öllum samfélögum og við í hinsegin samfélaginu erum þar ekki undanskilin.

Hér á eftir fylgja nokkrar ábendingar fyrir hvítt hinsegin fólk um hvernig við getum sem best stutt við bakið á svörtu hinsegin fólki og BLM-hreyfingunni í heild sinni.

Black lives matter has been the theme heard all over the world in the summer of 2020. Racism is a problem in every country and every society and we in the rainbow communities are not free of racism either.

Here are some tips for white rainbow people to consider in relation to how to support our black community members as well as the BLM movement in general.

TAKTU ÁBYRGÐ Ekki fara í vörn eða gera lítið úr málefninu. Við þurfum öll, hvert og eitt okkar, að taka þátt í baráttunni og það er í verkahring okkar sem erum hvít að tala við annað hvítt fólk um rasisma. Við erum öll saman í þessari baráttu.

TAKE RESPONSIBILITY Do not get defensive and dismissive, we all have our share to do and it is our job as white people to talk with

other white people about racism. We are all in this together.

importantly, when they speak of their experiences, you listen.

LÆRÐU Lestu þér til um kerfisbundna mismunun og hvernig henni er viðhaldið í samfélaginu svo þú skiljir hvernig þú, óafvitandi, tekur þátt í að viðhalda henni. Það er forsenda þess að hægt sé að útrýma henni.

ÞETTA SNÝST EKKI UM ÞIG Notaðu forréttindastöðu þína sem hvítur einstaklingur, til að hjálpa, styðja við og vernda þegar ástæða er til en ekki einblína á eigin afrek. Gættu þess að hreykja þér ekki af því að þú, hvíta manneskjan, komir til bjargar. Ekki eigna þér menningu svartra. Það ætti að vera þér eðlislægt að berjast gegn rasisma.

Ef það er ekki órjúfanlegur hluti af lífi þínu, gættu þess þá að vera styðjandi og sýna virðingu.

LEARN Educating oneself on systematic oppression and the structures which uphold it, pave the way to understanding how you, unknowingly, contribute to white supremacy. Only then can the system be deconstructed.

HLUSTAÐU Leitastu við að kynna þér verk svartra höfunda, fylgstu með svörtum einstaklingum á samfélagsmiðlum og hinsegin aktívistum í þeirra hópi. Taktu meðvitaða ákvörðun um að styðja við sköpun svartra, hvort sem er í listum, á samfélagsmiðlum eða í viðskiptum. En það sem mikilvægast er, hlustaðu þegar þau tala um reynslu sína.

LISTEN Actively seek to recognise and follow work by black authors, media sources and rainbow activists. Make a conscious decision to support black creators, in the arts as well as on social media and businesses. Most

THIS IS NOT ABOUT YOU Use your white privilege to help, support and when necessary, protect.

But do not centre your actions around your own heroics. White saviorism is patronising, so be critical of your motives.

Appropriating black culture is inappropriate. Anti-racism should be a given, a way of life. Until it is, be a reliable, respectful ally. ÞETTA KREFST HUGREKKIS Þetta mun verða erfitt og stundum óþægilegt. Að taka afstöðu gegn kúgun minnihlutahópa er ekki alltaf vinsælt. Ekki gleyma að allir gera mistök og að enginn er fullkomin baráttumanneskja gegn rasisma. Hafðu augu, eyru

og hjarta þitt opið, biddu afsökunar þegar þess þarf, taktu eitt skref til baka þegar nauðsyn krefur og vertu viðbúin/nn/ð gagnrýni.

IT TAKES COURAGE It is going to be challenging.

At times it will be uncomfortable, frustrating and even painful. Standing up to oppression is not always popular. At times, you will fail and make mistakes. No one is ever the perfect activist or anti-racist.

Be ready to apologize, to take a step back and to take criticism. The only way forward is to approach the matter with humility and an open heart.

MEÐ, EKKI Á MÓTI Bjóddu fólki að ræða málin, taktu vel á móti þeim og hvettu aðra til að gera slíkt hið sama. Það er kannski klisja en þú þarft að vera breytingin sem þú vilt sjá í heiminum ef draumur okkar um öruggan hinsegin heim á að verða að veruleika.

INCLUDE INSTEAD OF EXCLUDING Invite people into discussions and spaces, encourage others. Give space, do not take it. It may be a cliche, but you need to be the changing power you want to see in the world, we need to live our queer safer space utopia into an everyday reality

Hinsegin barátta fyrir frelsi allra Höfundur: Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir

Þann 25. maí 2020 var George Flynn myrtur af lögreglumanni í Minneapolis í Bandaríkjunum. Morðið leiddi af sér óeirðir sem vöktu öldur úti um allan heim — meðal annars á Íslandi. Friðsamleg mótmæli breyttust fljótt í alvarleg átök í Bandaríkjunum, þar sem yfirvöld skipuðu lögreglu að beita valdi gegn mótmælendum og kölluðu til hervald. Þessi átök og það sem gerðist á sér langa sögu en lögregla og yfirvöld víða um heim hafa í áraraðir og áratugi beitt svart fólk kerfisbundnu lögregluofbeldi. Það ofbeldi sem svart fólk hefur þurft að lifa við er eitt og sér nóg til að valda mikilli reiði, sér í lagi þegar fólk dregur í efa að það hafi upplifað það á eigin skinni. Þetta er eitthvað sem hinsegin fólk þekkir vel — en oft og tíðum hefur fólk reynt að réttlæta fordóma sína gegn okkur eða gert lítið úr atburðum eða fordómum gegn okkur. Réttindabarátta hinsegin fólks er samofin réttindabaráttu annarra

minnihlutahópa en svart hinsegin fólk, heimilislaust fólk, kynlífsverkafólk og hinsegin fólk á jaðrinum átti stóran þátt í því að hrinda af stað byltingunni sem leiddi til nútímaréttindabaráttu og baráttu gegn lögregluofbeldi.

hópur sem sótti Stonewallbarinn var fjölbreyttur hópur hinsegin fólks, sem var oft og tíðum útskúfað úr samfélaginu vegna fordóma og ofbeldis. Þar á meðal voru svartar trans konur, kynsegin fólk og dragdrottningar — og má þar sérstaklega nefna Mörshu P. Johnson og Sylviu Riveru.

Stonewall-uppþotin Ekki er hægt að gleyma því ofbeldi sem lögreglan beitti borgara í Stonewall Inn í Bandaríkjunum sem leiddi til Stonewall-óeirðanna sjálfra árið 1969 — en þær hafa gjarnan verið taldar marka byrjun þess sem við þekkjum sem Pride. Óeirðirnar leiddu af sér fyrstu formlegu kröfugönguna af þessu tagi á Christopher-stræti í New York-borg sem var nefnd Christopher Street Liberation Day Parade.

Sögur segja meðal annars að Marsha hafi klifið ljósastaur fyrir utan Stonewall-barinn þegar óeirðirnar áttu sér stað og hent tösku með múrsteinum ofan á húddið á lögreglubíl — en þekkt var á þessum tíma að kynlífsverkafólk geymdi múrsteina í töskum sínum til að verja sig gegn ofbeldisfullum einstaklingum.

Marsha P. Johnson var svört kynlífsverkamanneskja sem á sínum tíma skilgreindi sig sem dragdrottningu. Það gerði Sylvia Rivera líka og báðar voru þær meðal stofnenda Gay Liberation Front og Street Transvestite Action Revolutionaries (STAR), sem var sett á fót til að

Ómögulegt er að segja nákvæmlega til um hver atburðarásin var þetta örlagaríka kvöld. Margar sögur fara af því hvernig óeirðirnar byrjuðu og sögusagnir eru mismunandi eftir því við hvern er rætt. Ekki er þó hægt að neita því að sá 8

hjálpa heimilislausu hinsegin fólki. Óljóst er hvernig þær myndu nákvæmlega skilgreina sig í dag en það hefur gjarnan verið sagt að þær hafi verið trans konur.

Báðar töluðu þær um að þær væru dragdrottningar, klæðskiptingar eða bara einfaldlega þær sjálfar.

Kyntjáning þeirra var nær alltaf kvenlæg og þær notuðust við kvenkyns fornöfn. Það sem þær minna okkur á er að kynvitund og kyntjáning er oft og tíðum flókin og erfitt er að yfirfæra nútímaskilgreiningar á fólk sem ólst upp í allt öðrum tíðaranda fyrir rúmum fimmtíu árum síðan.

Bylting okkar allra Hvað sem því líður er augljóst að Marsha og Sylvia tilheyrðu báðar trans samfélaginu líka og þær voru mikill drifkraftur í óeirðunum sjálfum. Báðar léku þær svo lykilhlutverk í því að vekja athygli á málefnum hinsegin fólks í þeim mótmælum og viðburðum sem áttu sér stað

í kjölfarið. Óeirðirnar hafa verið mjög umdeildar innan hinsegin samfélagsins þar sem mismunandi hópar hafa reynt að eigna sér þær á einn eða annan hátt, eða jafnvel þurrka út þátttöku trans fólks, svarts fólks, heimilislausra og kynlífsverkafólks. Það hefur oft valdið miklum sárindum innan hinsegin samfélagsins og myndað ákveðið stigveldi um hver má og má ekki vera hluti af byltingunni. Allar slíkar hugmyndir hundsa það sem óeirðirnar stóðu virkilega fyrir en það voru mótmæli gegn lögregluofbeldi og þeim fordómum sem hinsegin fólk upplifði þá og gerir enn þann dag í dag.

Augljóst er að fjölbreyttur hópur hinsegin fólks kom að óeirðunum og mörg þeirra upplifðu ofbeldi og lifðu við heimilisleysi sökum fordóma og útskúfunar. Andi mótmælanna og það sem varð til þann dag, og leiðir hinsegin baráttuna enn í dag, er að mínu mati mun mikilvægara en hver kastaði

fyrsta múrsteininum eða hver var hvar hvaða kvöld.

hælisleitendum hafi verið vísað úr landi af lögreglu og yfirvöldum. Fordómar leynast enn víða, til dæmis innan íþróttaheimsins, og hinsegin fólk má ekki gefa blóð líkt og annað fólk sökum hinseginleika þess.

Hinseginparadísin Ísland? Þrátt fyrir að þessir viðburðir sýnist oft vera okkur fjarlægir hér á Íslandi þá hefur hinsegin fólk hérlendis sannarlega þurft að berjast fyrir sínum réttindum og fyrstu kröfugöngurnar á Íslandi börðust meðal annars fyrir atvinnuöryggi á vinnustöðum. Ýmislegt hefur runnið til sjávar síðan þá og þrátt fyrir að Ísland hafi leitt í gegn mikilvægar réttindabætur fyrir hinsegin fólk undanfarna áratugi þá er enn langt í land.

Það er því mikilvægt nú sem áður að við gleymum ekki sögunni og öllum þeim fjölbreytta hópi sem hefur komið að baráttunni hérlendis. Þrátt fyrir að Hinsegin dagar séu vissulega hátíð þar sem mikilvægt er að fagna og sletta aðeins úr klaufunum þá er sömuleiðis mikilvægt að við sofnum aldrei á verðinum. Víðs vegar um heim eru að rísa undiröldur fordóma og haturs og hinsegin fólk — sér í lagi hinsegin fólk sem tilheyrir fleiri minnihlutahópum líkt og svart trans fólk — er hvað viðkvæmast.

Hinsegin fólk, sérstaklega flóttafólk, hælisleitendur, trans fólk og intersex fólk, upplifir enn mikla fordóma á Íslandi og lagaleg réttindi þess hafa ekki verið tryggð til fulls. Ekki þarf að líta lengra aftur en til ársins 2019 til að sjá að hinsegin manneskja var handtekin af lögreglunni í sjálfri Gleðigöngu Hinsegin daga og á undanförnum árum hafa sést dæmi um að hinsegin flóttafólki og

Baráttan fram undan Á Íslandi er slík undiralda líka að rísa en í forsetakosningunum 2020 hlaut Guðmundur Franklín yfir 13.000 atkvæði. Hann hefur verið kenndur við 9

hægrisinnaðan popúlisma í anda Donalds Trumps Bandaríkjaforseta og Bolsonoro, forseta Brasilíu. Það er mikið áhyggjuefni að svo stór hópur á Íslandi finni sig knúinn til að styðja við orðræðu sem beinist gegn réttindum hinsegin fólks og annarra minnihlutahópa. Það er að mínu mati ógn við samfélag okkar og lýðræði.

Höldum því ótrauð áfram og höldum áfram að skapa samfélag þar sem við getum öll lifað í sátt og samlyndi — eins hýr og við getum mögulega verið. Baráttunni er langt frá því að vera lokið.

Svo ég hafi nú eftir Mörshu P. Johnson sjálfri:

„No Pride for some of us, without liberation for all of us.“

English translation of this article can be found on www.reykjavikpride.is

Hinsegin bækur fyrir börn og unglinga Síðan Borgarbókasafnið tók við safni Samtakanna ’78 af hinsegin bókum árið 2014 hefur það jafnt og þétt aukið við safnkostinn og þá sérstaklega þegar kemur að barna- og unglingabókum. Þó að úrvalið geti alltaf verið betra er nú hægt að finna hinsegin bækur fyrir alla aldursflokka á öllum söfnum borgarinnar og auðvitað á Rafbókasafninu sem hefur verið í miklum vexti.

Fyrstu unglingabækurnar á íslensku sem fjölluðu um samkynhneigð komu ekki út fyrr en á tíunda áratugnum, Vinir á vegamótum eftir Jan de Zanger og Bróðir minn og bróðir hans eftir Håkan Lindquist, báðar þýddar. Árið 2007 komu svo loksins út fyrstu íslensku ungmennabækurnar með hinsegin aðalpersónum, Strákarnir með strípurnar eftir Ingibjörgu Reynisdóttur og fyrsta bókin um Önnu eftir Jónínu Leósdóttur, Kossar & ólífur. Úrvalið á íslensku er því miður enn takmarkað en meðal bóka fyrir yngri aldurshópa má nefna Fjölskylduna mína eftir Ástu Rún Valgerðardóttur og Láru Garðarsdóttur um

fjölbreytilegar fjölskyldur, Búðarferðina eftir Bergrúnu Írisi Sævarsdóttur með kynsegin sögupersónu og Strákinn í kjólnum eftir hinn sívinsæla David Walliams. Þær eru auðvitað allar til á Borgarbókasafninu.

Flestar hinsegin bækur safnsins fyrir börn og unglinga eru á ensku og þar á meðal eru margir vinsælir titlar. Meðal bóka um samkynhneigða unglinga má nefna Aristotle and Dante Discover the Secrets of the Universe, Fat Angie, The Music of What Happens sem kom út í fyrra og I'll Give You the Sun sem er einnig til í íslenskri þýðingu. Það þurfa ekki bara að vera til skáldsögur um ástina, We are the Ants er með vísindaskáldsögulegu ívafi, Girl Hearts Girl er frásögn höfundar af því að finna ástina á netinu og Darius the Great is Not Okay fjallar um amerísk-íranskan strák sem fer í heimsókn til Íran. Á Rafbókasafninu er líka hægt að fá fantasíuna Carry on og framhald hennar eftir Rainbow Rowell. Það má líka finna fleiri liti regnbogans í bókakosti

safnsins. If I Was Your Girl eftir Meredith Russo fjallar um trans unglingstúlku sem er að fóta sig í nýjum skóla og My Dad Thinks I'm a Boy?! er sniðug bók fyrir yngri krakka um hvernig er að vera trans barn. Aðalpersóna None of the Above eftir I. W. Gregorio er intersex og þá bók má bæði nálgast á pappírsformi og Rafbóksafninu, ásamt Let's Talk About Love eftir Claire Kann um svarta stelpu sem er eikynhneigð og hvernig það hefur áhrif á ástalíf hennar. Nú er líka full ástæða til að hampa bókum svartra höfunda, Full Disclosure eftir Camryn Garrett fjallar um svarta stelpu sem er tvíkynhneigð og HIV-jákvæð.

Proud er svo safn ljóða eftir höfunda unglingabóka sem spanna allt hinsegin litrófið. Meðal fræðibóka fyrir hinsegin ungmenni sem til eru á safninu má nefna Trans Teen Survival Guide eftir Uglu Stefaníu, formann Trans Íslands.

Ekki má gleyma myndasögunum. The Prince and the Dressmaker eftir Jen Wang er hugljúf saga sem hentar öllum aldurshópum og sömuleiðis Lumberjanes-

serían vinsæla sem er bæði til á Rafbókasafninu og innbundin. Heartstopper er svo ný myndasaga fyrir unglinga um Charlie sem fellur fyrir vini sínum Nick. Það má líka finna fræðibækur á því formi eins og A Quick & Easy Guide to they/them Pronouns og Queer and Trans Identities. Þetta er einungis lítill hluti af þeim barna- og unglingabókum sem snerta á hinsegin þemum og til eru á safninu. Þeim mun bara fjölga enda er sífellt meiri áhugi meðal yngri lesenda og foreldra þeirra á sögum um og eftir hinsegin fólk. Það er gaman að fá tækifæri til að hampa þessum bókum á Hinsegin dögum og vonandi verða þær til að hjálpa krökkum og unglingum að uppgötva eitthvað nýtt um sig sjálf og finna sögur sem þau tengja við.

Guttormur Þorsteinsson bókavörður

omnomchocolate

HINSEGIN DAGAR OFFICIAL SPONSOR

www.omnomchocolate.com

Hin fĂŠla

nsegin agsmiðstöð Hinsegin félagsmiðstöð Samtakanna ’78 og Tjarnarinnar er fyrir hinsegin ungmenni á aldrinum 13–17 ára. Félagsmiðstöðin hefur verið starfrækt í núverandi mynd frá árinu 2016 þegar Hrefna Þórarinsdóttir var ráðin forstöðukona hennar. Fram að því hafði hópurinn verið ungliðahreyfing Samtakanna ’78 og alltaf tóku nokkrir fullorðnir sjálfboðaliðar að sér að halda utan um hópinn. Í dag hefur félagsmiðstöðin sprengt utan af sér húsnæði Samtakanna vegna stærð hópsins sem mætir og er

því með aðstöðu í Spennistöðinni við Austurbæjarskóla. Þrátt fyrir að vera ein best sótta félagsmiðstöð landins, þar sem hátt í hundrað ungmenni mæta á hverja opnun, þá er aðeins einn launaður starfsmaður starfandi við félagsmiðstöðina í dag.

Lengi taldi ég mér trú um að það að koma út úr skápnum skipti engu máli, að enginn þyrfti að vita.

fyrsta skiptið sem ég var innan fólk á mínum aldri eftir erfiðleika með andlega heilsu og skóla. Ég hafði kynnst nýjum vinum sem voru hinsegin í nýja skólanum sem ég hafði fært mig yfir í vegna vanda við nám. Og ég komst að því að þau fóru í þessa félagsmiðstöð og fékk að koma með þeim. Það var rosalega yfirþyrmandi að koma þangað inn og hitta fullt af fólki sem ég vissi ekkert um. En ég ýtti mér áfram sama hversu lítið ég treysti á að vera innan hópsins. Það var eitt af því

Svo var það einn daginn að ég vildi mæta á Hinsegin daga og fylgjast með gleðigöngunni. Og þá fékk ég spurningar sem ég gat ómögulega svarað þó ég vissi alveg svarið. En það var þá sem ég komst að því að ég hafði rangt fyrir mér, að ég hefði verið að ljúga að mér sjálfum; ég var ekki sáttur með mig, ég var að þagga

Hér eru greinar eftir nokkur hinsegin ungmenni sem hafa stundað Hinsegin félagsmiðstöðina undanfarin ár en þau lýsa hvernig félagsmiðstöðvarstarfið hafði áhrif á þau.

niður í mér, ég var fölsk manneskja. Og ég vildi breyta því. Ég hafði áður séð að það var til félagsmiðstöð en ég þorði aldrei að fara, en eftir gleðigönguna ákvað ég að fara. Ég vildi ekki segja neitt um þetta við foreldri mitt þar sem ég var nýkominn úr skápnum og það hafði tekið því illa vegna það hafði aldrei búist við því að ég væri „hommi“ og vildi ekki sætta sig við það. Það tókst þó ekki og foreldrið tók því ekki svo vel, en ég endaði með að fá leyfi. Þetta var 13

erfiðasta sem ég hafði gert en fallegu sjálfboðaliðarnir og æðislegu vinirnir sem ég kynntist gerðu þetta allt þess virði. Og mest af öllu get ég þakkað þeim fyrir að aðstoða mig við að treysta. Treysta öðrum og aðallega mér sjálfum. Áður fyrr hefði mig ekki dreymt um að standa uppi á sviði, í dag er ég orðin stjarnan. Ég get hóað út í heiminn hversu mikill hommi ég er og vil að allir sjái hver ég er.

Ég heiti Stefán Örn Andersen og ég er hommi.

Ég heiti Harpa Kristjana Steinþórsdóttir og ég er 18 ára.

Ég hef verið að mæta í félagsmiðstöð Samtakanna ’78 í sirka 4 ár eða síðan ég var 14 ára. Fyrstu nokkur skiptin mín voru erfið og óþægileg en ég átti vinkonu sem var búin að vera að mæta í sirka ár á undan mér þannig að ég átti hálfgert öryggisnet á staðnum. Um leið og ég byrjaði að opna mig fyrir fólki á staðnum þá urðu þriðjudagar fljótt uppáhaldsdagarnir mínir.

Ég var nýorðin 14 ára þegar ég kom út fyrir fyrstu manneskjunni sem var besta vinkona mín og tók hún því mjög vel, enda var ástæða fyrir því að hún var fyrsta manneskjan sem ég sagði frá. Nokkrum vikum eftir það kom ég út fyrir mömmu minni og nokkrum mánuðum seinna var ég byrjuð að mæta reglulega í 78.

Árið 2017 var mjög erfitt ár fyrir mig og flutti ég þá frá mömmu minni til pabba míns. Þar átti ég erfitt með að mæla út hvernig hann myndi bregðast við því að ég

væri ekki gagnkynhneigð. Ég vissi svo sem alltaf að hann myndi ekki hætta að elska mig eða eitthvað svoleiðis en ég var samt sem áður dauðhrædd. Síðan kom pride 2019 og ég fékk þá að vera á vagni í göngunni með félagsmiðstöðinni.

Ég man eftir því að standa á vagninum með vinum mínum og bara finna ástina og stuðninginn í loftinu. Það er það sem gaf mér styrkinn til að koma loksins út fyrir pabba mínum. Það kvöld birti ég póst á Facebook og Instagram og sagði frá pridereynslunni minni og kom út fyrir öllum í kringum mig.

Án félagsmiðstöðvarinnar væri ég ekki manneskjan sem ég er í dag. Ég væri leið og lokuð og á stað sem enginn unglingur ætti að vera.

Takk Samtökin ’78 fyrir að gefa unglingum eins og mér stað til að vera þau sjálf og stað til að finna út úr því hvað það þýðir að vera maður sjálfur. Takk fyrir að gefa okkur stuðninginn. Takk fyrir allt.

Ég heiti Salka Snæbrá, ég er 17 ára gömul og ég er samkynhneigð.

Ég komst að þessu eftir mjög, mjög mikið af pælingum, ég var löngu komin út þegar ég áttaði mig á því að ég væri nú bara lesbía. Þegar ég var 13 ára (árið 2016) fór ég í gleðigönguna, eins og flest ár áður. En í þetta skiptið var það öðruvísi. Mér leið svo illa, á degi sem var venjulega svo fullur af gleði, sérstaklega fyrir mig sem hafði meira að segja fengið að vera í göngunni nokkrum sinnum.

En þarna stóð ég, í miðri göngunni, og leið eins og að ég væri að ljúga að öllum í kringum mig. Ég var ekki þarna til að fagna sjálfri mér.

Ég veit fyrir víst að án miðstöðvarinnar og sjálfboðaliðanna sem starfa þar væri ég ennþá inni í skápnum fyrir mjög mörgum í lífi mínu og þessi staður og fólkið sem hittist þar mun alltaf eiga mjög stórt pláss í mínu hjarta. Fólkið er alltaf tilbúið til að hjálpa þér (Shoutout á Hrefnu sem hefur komið mér í gegnum svo marga erfiða hluti á síðustu árum.). Mér hefur aldrei liðið eins mikið eins og ég ætti stað í heiminum og þegar ég hitti fólkið mitt úr 78.

14

Því að ég var þarna að styðja „þetta fólk“, ég var ekki ein af „þeim“. Ég kom út úr skápnum fyrir þáverandi vinahópnum mínum tíu dögum seinna, nokkrum vikum áður en ég byrjaði í áttunda bekk.

Næsta ár var mögulega versta ár sem ég hef gengið í gegnum hingað til, það er erfitt að koma út úr skápnum í áttunda bekk. Ef einhver hefði sagt litlu mér að ég mætti sko alveg pæla í því að ég væri kannski lesbía hefði ég kannski bjargað mér frá næstu þremur árum, þar sem ég neyddi sjálfa mig til þess að vera hrifin af öllum strákum sem ég sá. Þetta var vegna gagnkynhneigðra viðmiða sem ég hafði samþykkt að ég myndi þurfa að uppfylla.

Vissulega laðaðist ég að stelpum, en ég myndi nú örugglega giftast manni, svo þetta var allt í lagi. Ég var sko ekkert lesbía, mér fannst stelpur bara milljón sinnum fallegri, skemmtilegri og áhugaverðari en strákar. Ég get ekki hætt að hugsa um það hvernig ég væri ef þessi viðmið væru ekki svona ótrúlega áberandi í umhverfinu

okkar. Kynfræðslan og einfaldlega tungumálið sem er notað um kyn, kynlíf og kynhneigð í grunnskólum ýtir mjög svo undir þessa jaðarsetningu. Þegar það var talað um hinsegin fólk í kynfræðslutímunum í grunnskólanum mínum var alltaf talað um okkur eins og enginn af okkur væri samt þannig. Ég var bara ein lína í náttúrufræðibókinni minni, því að allt mitt kom þessu greinilega ekki við. Ég lærði að setja smokk á banana en enginn sagði mér frá því sem er í boði fyrir fólk eins og mig. Af hverju er ég alltaf spurð að því hvort að ég eigi kærasta en ekki kærustu? Þessi ályktun sem allir virðast draga, að maður sé gagnkynhneigður og sískynja, er löngu orðin úrelt, af hverju þarf fólk alltaf að búast við þessu? Því að þó að ég sé löngu komin út úr skápnum er ég samt alltaf að koma út úr skápnum. Þegar ég var 14 ára fór ég á opnun hjá Hinsegin félagsmiðstöðinni, sem var þá ungliðahreyfing Samtakanna ’78. Þetta var fyrsti staðurinn þar sem mér fannst ég tilheyra. Ég var ekki lengur skrýtin og öðruvísi,

Hæ ég heiti Saga, ég er 16 ára og nota fornafnið hann.

ég var bara ég og allir hinir voru bara þau sjálf líka. Ég átti loksins heima einhvers staðar. Það er líklegast það sem bjargaði mér, því að þó ég væri alveg ótrúlega stolt af því að vera komin út fannst mér enginn í mínu nærumhverfi skilja mig.

Eftir að ég byrjaði að hitta svona mikið af hinsegin unglingum breyttist allt. Ég er búin að læra svo mikið um þetta ótrúlega fallega samfélag sem ég er svo heppin að fá að vera hluti af. Það að mín kynslóð sé fyrsta kynslóðin sem fær þetta rými er svo ótrúlega mikilvægt, því við fáum að vera frumkvöðlar. Án Hinsegin félagsmiðstöðvarinnar væri svo margt sem ég hefði ekki. Þessir krakkar eru fjölskyldan mín. Það er ekki hægt að tala um félagsmiðstöðina án þess að tala um Hrefnu.

Hrefna er manneskjan sem ýtti mér út úr skelinni. Hún sér um félagsmiðstöðina okkar og alla krakkana sem koma þangað. Hún og sjálfboðaliðarnir eru svo ótrúlega flott og sterkt fólk og ég get tekið þau öll mér til fyrirmyndar.

Að lokum vil ég í raun þakka þeim fyrir allt sem þau hafa gert fyrir mig. Takk fyrir að hjálpa mér að vera ég.

Ég elska kærustuna mína og Killing Eve, Killing Eve er þáttaröð um tvær konur sem eru að elta hvor aðra (ein er leigumorðingi, ein er rannsóknarlögreglukona) og svo verða þær helteknar og ástfangnar af hvor annarri.

Mér þykir mjög vænt um Samtökin og ég hlakka alltaf til þess að koma í hverri viku, ég hitti bestu vini mína þar og þetta er staður þar sem ég get verið ég sjálfur, notað fornöfnin sem mér líkar við og klætt mig eins og ég vil. Þegar ég fann út að ég væri nonbinary þá hræddi það mig en að hafa stuðningshóp (bæði vini og fólkið sem vinnur þarna) hjálpaði mér að koma út. Ég held að án þess hefði ég aldrei komið út úr skápnum og þá væri vanlíðan mín mun meiri. Í skólanum samþykkja mig ekki allir en ég veit að þegar ég kem í Samtökin er þetta safe space þar sem ég get verið ég sjálfur.

15

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Rakel Silja, hún, 15 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu?

Man ekki hvenær, man að ég var mjög ung.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Nei. Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

Fyrsta gleðigangan var með litlu systur minni, ég man lítið eftir því en ég get sagt þér frá göngunni í fyrra. Ég man að við vorum að gera vagninn og það var svo gaman og allir voru svo almennilegir og hæfileikaríkir. Það var svo æðislegt að horfa á alla og sjá fjölskylduna og vera með öllum vinum sínum á vagninum og bara að dansa og hafa gaman.

Hvers vegna gengur þú?

Mér finnst að allir megi elska þann sem þeir vilja.

Aðeins helmingsréttindum náð Höfundur: Daníel E. Arnarsson

46% misrétti ILGA-Europe, regnhlífarsamtök hinsegin fólks í Evrópu og Mið-Asíu, gefur út Regnbogakort í maí ár hvert. Regnbogakortið greinir lagaleg réttindi hinsegin fólks í öllum ríkjum Evrópu og Mið-Asíu. Á sama tíma og kortið er góður samanburður á ríkjum álfunnar er það einnig mikilvæg heimild fyrir okkur sem vinnum í hagsmunabaráttu í hverju ríki. Samtökin ’78 hafa unnið náið með ILGA-Europe við uppfærslu kortsins og þurfa því að vera vel vakandi fyrir breytingum á lagaumhverfi hinsegin fólks. Ísland á Regnbogakortinu Regnbogakortinu er skipt upp í sex flokka: jafnrétti og bann við mismunun, fjölskyldumál, hatursglæpi og -áróður, líkamlega friðhelgi og viðurkenningu á skráðu kyni, borgaraleg afnot af rými og landi og loks málefni er tengjast alþjóðlegri vernd.

Heildareinkunn Íslands er 54% en einkunn fyrir hvern flokk er breytileg, t.d. fær Ísland 100% þegar kemur að borgaralegum afnotum af rými og landi en aðeins 17% þegar kemur að alþjóðlegri vernd.

voru á Alþingi 1. júní 2018. Þar er skýrt kveðið á um að ekki má mismuna fólki vegna kynhneigðar, kynvitundar, kyntjáningar eða kyneinkenna á vinnumarkaði.

Einnig fær Ísland prik í kladdann vegna grunnskólalaga en í þeim er bannað að mismuna á grundvelli kynhneigðar.

Aukinheldur eru það almenn hegningarlög sem veita hinsegin fólki réttindi, þ.e. að bannað er að mismuna á grundvelli kynhneigðar eða kynvitundar þegar kemur að almennri þjónustu. Það sem þó skortir eru heildarlög fyrir intersex fólk (kyneinkenni) en aðeins er minnst á kyneinkenni í nýjum lögum um jafna meðferð á vinnumarkaði en ekki öðrum lögum sem falla undir málaflokkinn.

Hafa ber í huga að Regnbogakortið tekur á ýmsum málum þegar kemur að hinseginleika en meginreglan er sú að gefin eru stig fyrir þrjá þætti innan hvers flokks: Kynhneigð, kynvitund og kyneinkenni.

Stundum eru stig gefin fyrir góðar ráðstafanir í hverjum málaflokki og lög er tengjast hugtökunum þremur á víðari hátt en einnig er litið til stærri stefna eða aðgerðaráætlana sem eru þá bundnar í lög.

Jafnrétti og bann við mismunun Í þessum flokki skorar Ísland 38% og flest þau skilyrði sem Ísland uppfyllir er að finna í lögum um jafna meðferð á vinnumarkaði sem samþykkt

Hver eru næstu skref í þessum flokki? Að samþykkja almennileg lög er fjalla um réttindi intersex fólks, víkka þau lög sem fyrir eru og bæta 16

þar inn kynvitund og kyneinkennum, leyfa blóðgjafir karla sem sofa hjá körlum, banna meðferð gegn samkynhneigðum og öðru hinsegin fólki sem og að setja stefnu til framtíðar er tekur á málaflokknum almennt.

Fjölskylda Í þessum flokki skorar Ísland heil 83%, sem vafalaust telst mjög góður árangur. Árið 2010 voru ein hjúskaparlög samþykkt en með þeim gafst samkynja pörum kostur á að ganga í hjónaband. Samkynja pör eiga þess einnig kost að verða foreldrar og í lögum um tæknifrjóvgun og notkun kynfrumna og fósturvísa manna til stofnfrumurannsókna er öllum tryggt að eignast börn í gegnum tæknifrjógvun óháð kynhneigð til dæmis. Þrátt fyrir að margt gott hafi áunnist í þessum málaflokki á síðustu árum og áratugum þá eigum við enn eftir að setja almennileg lög er gera ráð fyrir trans foreldrum.

Sameiginlegt forræði samkynja para er heldur ekki endilega meginreglan í lögunum, því þó að bæði í barnalögum og hjúskaparlögum sé minnst á sameiginlegt forræði gerist það ekki ósjálfrátt að hinsegin foreldrar séu skráðir foreldrar.

Hatursglæpir og -áróður Undirritaður telur að árangur Íslands í þessum flokki komi fólki hvað mest á óvart en Ísland skorar aðeins 26%, og það í flokki sem ekki þarf mikið til að uppfylla skilyrði. Á Íslandi eru einfaldlega engin lög þegar kemur að hatursglæpum gegn þeim hópum sem falla undir flokkana kynhneigð, kynvitund og/eða kyneinkenni. Það eina sem Ísland uppfyllir er hatursáróður þegar kemur að kynhneigð og kynvitund og þess ber að geta að kynvitund kom þar inn fyrir tilstilli Evrópulöggjafar. Því er margt sem þarf að bæta í málaflokknum. Fyrst og fremst þurfa íslensk stjórnvöld að setja sér metnaðarfulla stefnu til að sporna gegn hatri í hvaða formi sem er. Hatursglæpir og -áróður fer vaxandi og stjórnvöld verða að veita málaflokknum aukna athygli.

Einnig þarf að uppfæra almenn hegningarlög þegar kemur að hatursáróðri og bæta þar við kyneinkennum og kyntjáningu sem og að setja ný lög er taka á hatursglæpum fyrir alla hópa hinsegin samfélagsins. Eins og er þá er lítil sem engin vernd fyrir hinsegin fólk í núgildandi lögum.

Líkamleg friðhelgi og viðurkenning á skráðu kyni Það braust út mikill fögnuður þegar Alþingi samþykkti lög um kynrænt sjálfræði. Með þeim voru loksins komin almennileg heildarlög fyrir trans fólk og kynsegin fólk sem veittu þeim hópi rétt til að skrásetja kyn sitt á þann hátt er hann kaus og viðurkenndu tilvist þeirra sem falla ekki inn í

kynjatvíhyggjuna með því að gefa leyfi fyrir X-skráningu í Þjóðskrá. Lög um kynrænt sjálfræði veittu fullorðnu intersex fólki vernd og sjálfsákvörðunarrétt, en því miður ekki intersex börnum undir sextán ára aldri. Því hafa þau mál verið í nefnd á vegum forsætisráðuneytisins og mun hún skila af sér niðurstöðum í ágúst. Þjóðskrá þarf einnig að kynna X-merktu skráninguna núna í desember og allar opinberar stofnanir sem safna kynskráningum á einhvern máta þurfa að bjóða upp á þriðju kynskráninguna.

Samtökin ’78 og Trans Ísland hafa útbúið leiðbeiningar fyrir stofnanir og fyrirtæki er safna kynskráningum og þær má finna á vef Samtakanna ’78. Það sem þarf að gerast er að Alþingi samþykki breytingar nefndarinnar sem nú er að störfum og veiti öllu intersex fólki, óháð aldri, líkamlega friðhelgi.

og ekki er minnst einu orði á hinsegin fólk í útlendingalögum, ekki einu sinni þar sem fjallað er um viðkvæma hópa. Þrátt fyrir að í greinargerð frumvarpsdraga útlendingalaga mætti finna eitthvað um hinsegin fólk þá rataði það ekki inn í lögin.

Lögskýringartexti er einfaldlega ekki lög og sérstaklega ekki þegar lögunum er ekki beitt á þann hátt sem lögskýringartexti mælti fyrir um eða gaf vísbendingu um. Í þessum flokki þarf að gera stórvægilegar breytingar, viðurkenna að hinsegin fólk sé vissulega í viðkvæmum hópi og setja hér stefnu til framtíðar í útlendingamálum.

Lög fyrir hver?

En af hverju er svo mikilvægt að nefna hinsegin fólk eða hinseginleika, t.d. kynvitund, kynhneigð og kyneinkenni, í lögum? Af hverju á að setja sér lög um hinsegin fólk?

Vegna þess að innan hinsegin samfélagsins má finna mjög jaðarsetta hópa sem þarf að vernda með lögum. Hinsegin fólk er berskjaldaðara en aðrir þegar kemur að fordómum, ofbeldi og annars konar mismunun. Velferðarríki sem kennir sig við jöfnuð og jafnrétti skal setja sér metnaðarfulla löggjöf er verndar þau sem eru „á skjön“ eða ekki „í norminu“. Hinsegin fólk hefur barist ötullega fyrir réttindum sínum og þó að margt hafi áunnist á síðustu árum, sérstaklega þegar kemur að kynhneigð, þá er fullu jafnrétti ekki náð fyrr en öllum hópum hinsegin samfélagsins er tryggður réttur. Það er þunglamalegt og erfitt að setja lög en það er mögulegt að taka þau af okkur með einu pennastriki. Því hefur það aldrei verið jafn mikilvægt að hinsegin fólk standi með hvert öðru og þrýsti á um metnaðarfyllri löggjöf fyrir okkur öll.

Gleymum því ekki að á meðan aðeins 54% réttindum er náð þá eigum við eftir 46% af sjálfsögðum réttindum.

46% misrétti.

Borgaraleg afnot af rými og landi Í þessum flokki fær Ísland fullt hús stiga. Á Íslandi má boða til fjöldafunda er varða málefni hinsegin fólks, hér eru hinsegin aktívistar ekki í hættu, engar hömlur eru á starfsemi frjálsra félagasamtaka er tengjast hinsegin málefnum og ríkisvaldið hindrar ekki samtök hinsegin fólks í að fjármagna sig heldur þvert á móti tekur þátt í fjármögnun þeirra. Eins er ekkert sem bannar að hinsegin fólk tjái sig eða að fjallað sé um það, t.d. í fjölmiðlum.

Alþjóðleg vernd Í fyrsta skipti í ár fékk Ísland einhvern punkt í þessum málaflokki en það var vegna laga um kynrænt sjálfræði og að hælisleitendur geta nú sótt um breytingu á kynskráningu og nafni.

Annars er fátt annað hér að finna í málaflokknum. Ekki er litið til kynhneigðar, kynvitundar eða kyneinkenna þeirra einstaklinga sem leita að alþjóðlegri vernd á Íslandi 17

Frekari upplýsingar Regnbogakort ILGA-Europe er opinbert á vefsíðunni rainbow-europe.org.

Samtökin ’78 vinna að því að þýða Regnbogakortið á íslensku og verður það opinbert á vef Samtakanna ’78 í ágúst. Ef þú, lesandi góður, vilt leggja okkur lið þá minnum við á sjálfboðaliðaverkefnin okkar og að hafa samband við okkur. Næstu skref eru stór og það tekur á að fylla upp í þessi 46%. Þú getur orðið að liði.

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Margrét Nilsdóttir, hann/ hán/hún, 41 árs.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Árið 2016.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Nei, ekki ennþá en það er svo sannarlega á stefnuskránni að prófa það.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Ég fann fyrir alveg stórkostlegri tilfinningu í göngunni í fyrra, innilegum samhug og einingu og mér fannst ég tilheyra einhverju stórkostlegu. Ég var eiginlega í hálfgerðri gleðivímu alla leiðina.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng til að minna sjálfa mig og aðra á að enginn á að skammast sín fyrir hneigðir sínar eða kyngervi og að við eigum öll að styðja við hvert annað.

Ekki láta regnbogafánana plata þig Við fögnum ekki fjölbreytileikanum eins mikið og við höldum Höfundur: Derek T. Allen

Hommar á þessu ískalda landi hafa barist fyrir réttindum sínum í mjög mörg ár. Þeir hafa barist fyrir réttindum til að giftast, þeir berjast fyrir réttindum til að gefa blóð og þeir hafa jafnvel barist fyrir því að vera kallaðir hommar fremur en kynvillingar. Þeir eru virkir í samtökum hér á landi og mynda stóran hluta hinsegin samfélagsins. Þeir eru líka mjög stoltir af því hversu opnir þeir eru, eða segjast vera. Í ljósi alls þessa myndi maður halda að hommarnir hér á Íslandi væru til í að taka á móti mér með opnum örmum. Þetta er því miður ekki satt heldur afar röng ályktun hjá mér.

Ég er að tjá mig um það sem ég hef orðið fyrir og átt aðild að á einn eða annan hátt. Sumir hommar sem eru hvítir viðurkenna að það grasserar rasismi meðal okkar og það hegða ekki allir hvítir hommar sér eins og ég lýsi hér. Eins og við segjum á móðurmálinu mínu: Don’t shoot the messenger. Ef þér líkar ekki eitthvað sem þú lest hér í þessum pistli væri betra fyrir þig að endurskoða hvernig þú hegðar þér fremur en dæma mig fyrir að segja hvað ég og margir aðrir höfum þurft að upplifa.

Að því sögðu fylgja hér lýsingar á nokkrum birtingarmyndum rasisma meðal samkynhneigðra: Blætisgerving Sem svartur maður á Íslandi hef ég mest orðið fyrir blætisgervingu, þekkt sem fetishization á enskri tungu.

Fyrir þau sem eru mögulega ókunnug þessu hugtaki á blætisgerving við það þegar einhver er með blæti fyrir ákveðnum hópi eða athöfnum, þ.e. laðast sterkt og jafnvel kynferðislega að þeim. Blætisgervingin vísar þá til þess að hópurinn eða athöfnin er gerð að blæti.

Blæti gagnvart svörtu fólki er stundum kallað jungle fever á mínu móðurmáli. Þessi frumskógarveiki gerir að verkum að svart fólk er hlutgert og lítið gert úr mennsku þess. Nokkur dæmi um þetta eru:

Mynd af 18 ára gömlum Derek þegar hann kom til Íslands sem ferðamaður í febrúar 2015. Hann var ekki undir það búinn.

Árið 2012 ákvað 16 ára strákur að læra íslensku. Þessi strákur var augljóslega ég.

Mig langaði að læra þessa einstöku tungu vegna þess að ég taldi landið vera góðan valkost fyrir háskólanám (bandarískir unglingar verða að ákveða slíka hluti á þessum aldri). Ég trúði því af því að, meðal annars, ég heyrði að Íslendingar væru frjálslyndir andrasistar sem byggju í landi þar sem engir fordómar ríktu. Sem ungur, svartur, samkynhneigður Bandaríkjamaður gat ég ekki ímyndað mér betri þjóð. Það hefur ekki farið framhjá neinum að heimalandið mitt er ekki beint vingjarnlegt við fólk eins og mig og þar af leiðandi gat ég ekki beðið eftir að fá loksins tækifæri til að flytja hingað. Þann 12. ágúst 2016 steig ég fæti á nýja heimalandið. Þegar þarna var komið sögu hafði ég hitt íslenskan strák, kíkt á Frónið sem ferðamaður og fengið inngöngu í Háskóla Íslands til að læra íslensku á faglegri hátt. Ég var æsispenntur að kynnast hommunum hér á landi því þeir sem voru heima í Washington-fylki voru svo flottir. Ég hafði ekki mikið

rekist á aðra homma hér á landi fyrr en ég og íslenski strákurinn sem áður var nefndur ákváðum að opna sambandið okkar þegar ég hafði búið hér á landi í tæpt ár. Það var þá sem hinn saklausi Derek sá allt annan hommaheim en hann hafði búist við. Í hnotskurn má segja að ég hafi séð, heyrt, heyrt um og orðið fyrir viðbjóðslegum rasisma af höndum manna sem eru sífellt að hvetja aðra til að taka betur á móti þeim sjálfum. Ekki láta regnbogafánana plata þig; við fögnum ekki fjölbreytileikanum eins mikið og þú myndir halda.

Jafnvel í rýmum þar sem maður er einfaldlega að reyna að skemmta sér, slaka á o.s.frv. er maður dæmdur út frá líkamsbyggingu sinni, kyntjáningu og, eins og nefnt hefur verið í þessum texta, kynþætti. Þar sem ég hef orðið fyrir mestum leiðindum vegna minna afrísku róta ætla ég að ræða rasismann innan hommasamfélagsins og birtingarmyndir hans.

Þetta er bara eitt dæmi af blætisgervingu sem ég hef orðið fyrir.

– Spurningar um BBC. Við erum því miður ekki að tala um breskar sjónvarpsstöðvar heldur big black c*ck (stórt svart typpi). Ég hef verið spurður mörgum sinnum, oft í byrjun samtals, hvort ég sé með BBC.

Áður en ég held áfram langar mig að benda á að ég tala út frá minni eigin upplifun.

20

En fólk hefur spurt mig um typpastærð mína! Það er örugglega algengt á öppum eins og Grindr að spyrja um typpastærð annars manns en það átta sig ekki allir á hversu gildishlaðin þessi spurning er. Þegar svartur maður er spurður að þessu er mennskur eiginleiki hans tekinn frá honum og honum er sagt að viðkomandi langi einungis í það sem hangir í nærbuxunum hans. Slíkt viðhorf gagnvart öðrum er augljóslega einnig algengt á öppum og börum en í þessu tilfelli ýtir það undir samfélagslegt mynstur þar sem svartir menn hafa verið hlutgerðir í nokkrar aldir og mennska þeirra dregin í efa.

En sumir svartir menn nota hugtakið sjálfir! Það er rétt en þetta má ekki skilja á þann hátt að allir svartir menn vilji að aðrir menn tali svoleiðis við þá. Það verður að aðgreina það sem maður sér í klámi og alvöru manneskju sem þarf að lesa BBC á skjánum sínum í tuttugasta skiptið í sama mánuðinum.

– Almennar staðalímyndir sem tengjast svörtum karlmönnum eru líka áberandi í hommasamfélaginu á Íslandi.

Margir virðast hugsa sem svo að svartir menn séu ofurkarlmannlegir glæponar sem klæðast keðjum og buxum sem eru nokkrum númerum of stórar. Gert hefur verið ráð fyrir því að ég sé einn af þeim og þó að það sé ekkert að slíkum mönnum er augljóst við fyrstu kynni að ég er ekki þannig. Þrátt fyrir að þessar staðalímyndir séu ekki endilega neikvæðar hafa þær samt skaðleg áhrif. Það er særandi þegar maður er dæmdur á slíkan hátt en ekki leyft að tjá sig eins og maður er í raun og veru. Í staðinn finnur maður fyrir pressu að tjá hugmyndir annarra um hver maður sé. Sem dæmi má nefna að margir telja að

21

ÖRVIÐTAL Name, pronouns, age Asantewa Feaster, she/her, 25 When was your first Pride parade and where?

My first Pride was probably around the age of 14 or 15 in NYC, I'm a Brooklyn girl and my best friend is gay so anytime that I was home for Pride we attended the parade and I was on a float one year. It was amazing!

Have you been to Pride somewhere other than Iceland, and if so then where?

I have only been to Pride in New York City. I have never attended Iceland Pride with the same tenacity, it felt too much like a spectator sport.

What is your favorite memory related to the Pride parade and what year was that?

Pride 2014, I helped my friend get ready on a small street in Manhattan; it was only small because of the countless people packed around the float waiting for our turn to ride down 5th Avenue. It was stressful but worth it once we were dancing on the float and being covered in glitter.

Why do you participate (what is the importance for you?)

As a Black woman I participate because in the Black community I feel we often forget or ignore our queer brothers and sisters.

I understand that being Black can be something that people see first but it doesn't negate the overwhelming violence that queer Black people receive and often at the hands of Black people uncomfortable with their own sexuality or on the DL ( down low) as we say in the Black community.

við hommarnir elskum tísku og söngvamyndir. Þessir eiginleikar eru ekki slæmir í sjálfu sér en það að fólk búist við að þú sért þannig án þess að kynnast þér gerir að verkum að þú getur upplifað niðurlægingu á svipaðan hátt og ég.

ekki einu sinni líta á mig, hvað þá tala við mig, út af því ég er dökkur á hörund (vinur minn sagði mér þetta í skilaboðum eftir á). Manni líður ekki vel ef honum er mismunað vegna eiginleika sem er ekki á hans færi að stýra. Hljómar þetta ekki kunnuglega?

Hjásneiðing/neikvæðni Á meðan margir hommar fá ekki nóg af okkur eru einnig margir sem vilja ekkert með okkur hafa, ekki einu sinni á platónskan hátt. Víða um heiminn er elsku appið okkar, Grindr, þekkt fyrir hversu margir láta skýrt í ljós á fjandsamlegan hátt að þeir vilji ekki tala við neinn feitan, kvenlegan eða af lituðum kynþætti. Slík menning hefur ekki borist hingað til lands af fullum krafti en hún er samt til staðar, tiltölulega dulin, innan hommasamfélagsins á Íslandi. Hér eru dæmi um slíka neikvæðni gagnvart okkur:

Af hverju eyðirðu ekki öppunum? Ég skil að sumu leyti það sjónarmið að einhver sem er viðkvæmur fyrir X ætti ekki að setja sig í aðstæður þar sem X ríkir. Ef manni finnst kynferðislegar umræður óþægilegar ætti maður til dæmis kannski ekki að byrja á Grindr eða Scruff. En hvers vegna á hatursfull orðræða að fylgja annars konar hommaupplifun? Myndir þú, hvítur hommi, vilja þurfa að þola hómófóbíska orðræðu gagnvart þér þegar þú ert bara að lifa lífinu? Ef þú værir kallaður „f*ggi á Facebook ættirðu þá að eyða Facebooksíðunni þinni? Hvers vegna ætti ég og aðrir hommar af lituðum kynþætti þá að yfirgefa þessa miðla?

– Bein skammaryrði.

Sem betur fer hef ég ekki lent í þessu af höndum samkynhneigðra íbúa landsins en aðrir hafa verið kallaðir apar, N-orðið og svo framvegis. Vinur minn hefur einnig lent í því að einstaklingur sem hann var að tala við á bar sagði „Ew“ við hann þegar hann áttaði sig á að vinur minn var ekki hvítur. Atvik eins og þessi eru auðljóslega slæm og ekki eitthvað sem maður á að þurfa að þola, hvort sem það er í persónu eða á símaskjá.

Ég get ekki stjórnað hverjum ég laðast að!

Hárrétt hjá þér! Það hverjum maður laðast að ákvarðast af þáttum sem eru, meðal annars, líffræðilegir og félagslegir. Það sem verið er að gagnrýna er hvernig einstaklingur tjáir sig um að hann langi bara að tala við þá sem eru aðeins dekkri á hörund en meðal

Þessi skilaboð fékk ég frá „vini mínum“.

Íslendingurinn. Ef þér líkar ekki við okkur þá er það þinn missir, ekki okkar. En það að móðga fólk og uppnefna er hegðun sem á ekki að líðast eða viðgangast. Enn og aftur, þetta er eitthvað sem hommar eiga að geta skilið með lítilli fyrirhöfn.

– Sniðganga. Það gerist oft í lífi svartrar manneskju að fólk vill ekki vera í kringum hana af mismunandi ástæðum. Því miður rekumst við einnig á þetta sem hinsegin einstaklingar. Það hefur gerst að kærasti „vinar míns“ vildi 22

Þetta eru bara orð. Þetta er auðvelt að segja þegar orðin beinast ekki að þér. Hefur þér verið sagt einhvern tímann að þú eigir að sætta þig við að vera kallaður „f*ggi“ því viðmælandinn „meinti það ekki þannig“ eða að það sé í lagi að kalla þig „queen“, „girl“ eða ávarpa þig sem konu því „það er bara grín“?

Orð eru ekki bara orð þegar þau stuðla að því að viðhalda staðalímyndum.

Tungumálafordómar Fordómar sem tengjast tungumálakunnáttu eru algengir í íslenska samfélaginu óháð kynhneigð. Þessa fordóma sér maður einnig meðal homma þar sem það er algengt að þeir byrji að nota ensku í samskiptum við mig þótt ég segi á öppum að ég sé íslenskumælandi. Það gerist líka oft að íslenskukunnátta mín sé dregin í efa, sem er skiljanlegt í mínu tilviki þar sem ég kem frá útlöndum. Hins vegar er það að tala einhvers konar blendingsmál af íslensku og ensku og jafnvel kenna mér að nota Google Translate afar móðgandi. Ég þekki aðra sem eru af erlendu bergi brotnir en eru fæddir og/eða uppaldir hér sem hafa lent í því sama.

Af hverju móðgast þú yfir því að fólk tali við þig ensku?

Vegna þess að ég hef ákveðið að sinna mínu daglega lífi hér á íslensku og ég skil ekki hvers vegna fólk ætti ekki að virða það. Þetta snýst einnig um það að eins og allir aðrir hommar kann ég ekki að meta það að vera dæmdur út frá einhverjum eiginleika sem ég ræð ekki við. Það að ákveða að einhver kunni ekki íslensku bara út frá því hvernig viðkomandi lítur út er byggt á fordómum og þess vegna ólíðandi. Ég var ekki viss hvort þú talaðir íslensku.

Ef þú ert í vafa hvort einhver tali íslensku talaðu þá íslensku þangað til viðmælandinn óskar eftir öðru. Ef viðmælandinn kann

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn Vilhjálmur Ingi Vilhjálmsson, hann Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu?

2009.

Þessi skilaboð fékk ég í gegnum app frá íslenskum manni en ég hafði komið því skýrt á framfæri að ég væri íslenskumælandi.

ekki íslensku mun samtalið ekki endast lengi, ég lofa.

Viðbrögð Þessi grein er ekki fyrsta tilraun mín til að koma þessum málum á framfæri. Ég hef verið frekar hreinskilinn um hvernig það er að vera svartur hommi og lifa á mótum þessara tveggja sjálfsmynda. Þó að margir hafi tekið vel á móti mér og hrósað mér fyrir að koma fram og segja frá minni upplifun hafa líka margir gagnrýnt mig. Við þessu má búast þar sem ekki er hægt að gera alla ánægða en það er samt erfitt þegar verið er að draga úr eða jafnvel afneita upplifun minni sem svartur samkynhneigður maður. Slíkt er ákveðin tegund af gaslýsingu eða gaslighting. Ég skil að það getur verið mikilvægt að koma sjónarhorni hvítra homma á framfæri í þessari umræðu en það má gera án þess að gera lítið úr umkvörtunum okkar. Slík nálgun á þessi málefni er óviðeigandi vegna þess að ekki er tekið tillit til þess að hvítt fólk er almennt í forréttindastöðu í vestræna heiminum og þar af leiðandi er það ekki í stöðu til að skilgreina hvað sé og sé ekki fordæmafull hegðun.

Von fyrir framtíðina Þótt ég hafi fengið viðbjóðslega meðferð frá hvítum íslenskum hommum er ég samt vongóður. Margir hvítir hommar á þessu landi hafa komið vel fram við mig og þeir eru smátt og smátt að læra um kynþáttamál, sérstaklega innan okkar samfélags. En það þarf ennþá að tækla ákveðna hluti betur og takast á við þau vandamál sem kynþáttur veldur meðal homma. Hér eru bara nokkur dæmi:

Bandaríkjamanna af afrískum uppruna, til dæmis. Þetta er mikilvægt að muna vegna þess að það kemur í veg fyrir að gert sé lítið úr hommum af lituðum kynþætti.

– Áttaðu þig á því að þú getur líka verið með fordóma.

Margoft hef ég heyrt homma segja að hann geti ekki verið rasisti eða hugsað á rasískan hátt vegna þess að hann sé sjálfur í jaðarsettum hópi eða vegna þess að hann á svartan vin. Ég skil mjög vel að maður vilji ekki líta á sjálfan sig sem fordómafullan en ef maður vill breytingar af einhverju tagi, hvort sem þær eru að stöðva rasisma eða stöðva ásakanir gagnvart þér um rasisma, er lykilatriði að maður taki mark á hugsun og viðhorfum sem halda fordómafullum hugmyndum á lofti.

– Hlustaðu á upplifanir annarra. Mikilvægt er að viðurkenna að ef þú ert hvítur getur þú ekki samsamað þig með upplifunum homma af öðrum kynþáttum.

– Ekki láta staðalímyndir stýra hugmyndum þínum.

Viðurkenndu að við erum líka manneskjur með okkar eigin persónueinkenni. Það er mikilvægt að átta sig á að svartir menn eru ekki allir „thugs“, asískir menn eru ekki allir undirgefnir, o.s.frv.

Að lokum verð ég að segja að ég hef skemmt mér ofboðslega vel innan hommasamfélagsins hér á landi. Ég hef eignast marga vini hér sem eru mér nákomnir og kærir en hér er líka margt sem má bæta. Ég hlakka til að sjá hvernig allt breytist í framtíðinni og vona að fjölbreytileika hommasamfélagsins verði fagnað frekar en hann þaggaður niður.

– Lærðu um áhrif homma af lituðum kynþætti á homma víða um heiminn. Tónlist, dansstílar, orðaforði og ýmislegt fleira sem margir hommar líta á sem hluta af „hommamenningu“ á rætur að rekja til menningar 23

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, í Kaupmannahöfn, Aarhus og Barcelona.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

2015 þegar stjórn Hinsegin daga, sem ég var þá hluti af, gekk í fyrsta skipti í göngunni. Ég og Gunnlaugur Bragi blönduðum pinnahælum, glimmerpilsum og buxum saman við kjólföt. Við höfðum aldrei gengið á hælum áður og vorum ekki lítið fegnir að sjá glitta í Arnarhól. Skórnir fengu svo að fjúka við fyrsta tækifæri. Á meðan göngunni stóð heilsaði mér sonur vinkonu minnar af miklum ákafa en hann vill stundum fara í kjól í leikskólann. Gleðin sem frá honum skein við að sjá einhvern annan strák gera slíkt hið sama var ómetanleg.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng því það er ennþá verið að leggja hinsegin ungmenni í einelti og hinsegin fólk fær ennþá hnút í magann við tilhugsunina um að koma út úr skápnum. Ég geng einnig stoltur við tilhugsunina um allan þann árangur sem hefur náðst og þá staðreynd að nú sé stafrækt hinsegin félagsmiðstöð fyrir ungmenni.

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn Bríet, hán/hún Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég gekk fyrst árið 2014 fyrir Intersex Ísland, þá nýstofnað. Ég var óvisst hvort ég væri nógu hinsegin og þess vegna pínu stressað, en á sama tíma vildi ég að við færum ekki framhjá neinum svo ég labbaði alla gönguna á rúmlega metersháum stultum. Göngustjórn var ekki sátt og skipaði okkur að vera með fjórar manneskjur tilbúnar að grípa mig ef ég skyldi detta. Ég datt ekki og fékk frábært útsýni fyrir hafsjó af fólki, og ég held að tæplega þriggja metra háa ég hafi ekki farið framhjá neinum.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi? Því miður hef ég ekki fengið tækifæri til þess að ganga annars staðar á íslandi en vonandi eitthvert árið.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Árið eftir, 2015, vorum við svo djörf að vera með bíl.

Hann var skærbleikur og bilaði á fyrstu 50 metrum göngunnar. Við enduðum á að ýta honum restina af göngunni en sem betur fer var hann lítill og krúttlegur svo við skiptumst bara á tvö og tvö á að ýta. Síðan þá höfum við bara labbað.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng fyrir sýnileikann, flesta daga er intersex fólk ósýnilegt. Ég geng fyrir samstöðuna. Ein og sér getum við ekki sérstaklega margt. En saman, með smá svita, tíma og tárum, getum við breytt heiminum til hins betra. Ég geng fyrir gleðina.

Hinsegin dagar í Reykjavík þakka Samtökunum ’78 fyrir ómetanlegt starf í þágu mannréttinda hinsegin fólks á Íslandi síðastliðna áratugi

Hin hýra

djasselskandi Jómfrú Veitingastaðurinn Jómfrúin við Lækjargötu hefur um árabil verið eftirlæti margra. Allt frá upphafi hefur hún verið griðastaður hinsegin fólks og á síðari árum einnig stutt duglega við bakið á Hinsegin dögum í Reykjavík. Það var Jakob Jakobsson, heimsins fyrsta karlkyns smurbrauðsjómfrú, sem opnaði Jómfrúna árið 1996 og rak hana ásamt eiginmanni sínum, Guðmundi Guðjónssyni, til ársins 2015 þegar sonur hans, Jakob Jakobsson yngri, tók við keflinu. Þó að ást Jómfrúarinnar á sínum hýrustu gestum (og ísköldu ákavíti) sé óbilandi er það djassinn sem á hug hennar og

hjarta yfir björtustu sumarmánuðina.

Alla laugardaga í júní, júlí og ágúst fyllist Jómfrúargarðurinn því af seiðandi djasstónlist sem flutt er af landsliði tónlistarfólks. Þetta sumarið koma þar fram Skuggatríó Sigurðar Flosasonar, Ari Bragi Tómasson, Latínband Tómasar R., Bjössi Thors og Unnur Birna, Kristjana Stefáns og Ife Tolentino, Una Stef og þannig mætti áfram telja.

Jómfrúargarðurinn er umlukinn þéttri miðborgarbyggð með lágreistum húsum til suðurs og því skjólsæl og sólrík paradís á björtum sumardögum. Lítið danskt fríríki sem býður upp á sumarstemmingu sem enginn ætti að láta framhjá sér fara!

Jómfrúin: The queer jazz lover in Reykjavik For years the restaurant Jómfrúin has not only attracted a large group of LGBT+ guests but also been a proud supporter of Reykjavik Pride. Founder Jakob Jakobsson, the first man in the world to graduate as a “smørrebrødsjomfru”, operated Jómfrúin with his husband until 2015 when his son, Jakob Jr., took over. On a sunny summer day the backyard of Jómfrúin is a real paradise which could explain why some of Iceland’s best musicians show up there every Saturday in June, July and August to play live jazz music – something that’s truly worth experiencing!

ÖRVIÐTAL

KAUPFÉLAG HINSEGIN DAGA OG UPPLÝSINGAMIÐSTÖÐ PRIDE STORE AND SERVICE CENTER

Forsala miða er til 1. ágúst.

Kaupfélagið er í Listasafni Reykjavíkur, Hafnarhúsi Pre-sale priced tickets available until August 1st.

The Pride store is located in Reykjavik Art Museum, Hafnarhús Opnunartími:

þriðjudaginn

miðvikudaginn

fimmtudaginn

föstudaginn

laugardaginn

4. ágúst 11:00 – 17:00 5. ágúst 11:00 – 17:00 6. ágúst 11:00 – 17:00 7. ágúst 11:00 – 17:00 8. ágúst 11:00 – 15:00

Opening hours:

Tuesday

Wednesday

Thursday

Friday

Saturday

August 4th 11 – 5 pm August 5th 11 – 5 pm August 6th 11 – 5 pm August 7th 11 – 5 pm August 8th 11 – 3 pm

VIÐBURÐUR / EVENT

HINSEGIN SÖGUGANGA – SÖGUR UM SÝNILEIKA A QUEER HISTORICAL WALK

Gangan leggur af stað frá horni Skólavörðustígs og Laugavegs, 4. ágúst kl 18 Corner of Skólavörðustígur and Laugavegur, August 4th, 6-7 pm Stutt gönguferð um miðborgina þar sem sögu hinsegin fólks á Íslandi er haldið í heiðri. Þema göngunnar í ár er sýnileiki.

Sýnileiki hinsegin fólks er mikilvægur þáttur í réttindabaráttunni og sagðar verða sögur af stórum og smáum skrefum sem hafa leitt til aukins sýnileika hinsegin fólks í samfélaginu.

Gangan tekur um klukkustund og endar við Listasafn Reykjavíkur þar sem opnunarhátíð Hinsegin daga hefst kl. 19:00.

Frítt inn, viðburðurinn fer fram á íslensku

A short walking tour around the city centre celebrating the visibility of queer people in Reykjavík and the importance of visibility in the fight for equal rights.

The walk takes approx. one hour and concludes in front of Listasafn Reykjavíkur where the Opening Ceremony will be held.

FREE ADMISSION, THE EVENT IS IN ICELANDIC

26

Nafn, fornafn Sigga Birna, hún.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ætli það hafi ekki verið 2000, en þá tók ég þátt í að skipuleggja gönguna og það var mikið ævintýri.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, ég hef bæði horft á og gengið í New York Pride, eitt árið gekk ég með Samtökunum í NYC en vinur minn var ráðgjafi þar um tíma. Það var trúlega árið 2001 og mikil upplifun. Eins var mér boðið að taka þátt í Euro Pride í Osló árið 2005 fyrir hönd stjórnar Hinsegin bíódaga sem voru nokkuð öflugir á þeim tíma. Það var ótrúlegt ævintýri þar sem heiðursgestur Euro Pride það árið var Ian McKellen og ég varð þess heiðurs aðnjótandi að vera með honum í kvöldverðarboði.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Ætli það sé ekki atriðið okkar í gleðigöngunni 2007 en þá klæddum við vinkonurnar okkur upp sem húsmæður og vorum með lítinn vagn sem við kölluðum „Hexodus“ og tókum kaldhæðnina á Exodus-samtökin sem voru í því að „afhomma“ fólk á þeim tíma. Við lékum drukknar húsmæður á valíum og dreifðum „valíum“ og áróðri í allar áttir með klósettbursta og rjómasprautur á lofti.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng vegna þess að sýnileiki er gífurlega mikilvægur og við höfum alls ekki náð að útrýma fordómum og þekkingarleysi á Íslandi. Hinsegin ungmenni t.d. verða enn fyrir miklu áreiti í skólum og eru líklegri til að upplifa vanlíðan og kvíða. Þrátt fyrir að samkynhneigðir séu orðnir nokkuð öruggir í okkar samfélagi eru margir aðrir hópar innan hinsegin samfélagsins sem ekki upplifa sama öryggi og skilning meðal almennings, má þar t.d. nefna kynsegin fólk, trans fólk og eikynhneigða. Eins er mjög mikilvægt fyrir mig að barnið mitt upplifi fjölbreytileikann og stoltið sem fylgir því að vera hluti af hinsegin fjölskyldu.

VIÐBURÐUR / EVENT

Opnunarhátíð Hinsegin daga Reykjavik Pride Opening Ceremony

Hafnarhúsið, 4. ágúst kl. 19–22, verð: 1.900 kr.

Hafnarhúsið, August 4th, 7–10 pm. Admission 1.900 ISK

Opnunarhátíð Hinsegin daga verður haldin í Listasafni Reykjavíkur, Hafnarhúsinu við Tryggvagötu. Húsið opnar klukkan 19:00 með fordrykk í boði Ölgerðar Egils Skallagrímssonar og Borgar brugghúss. Klukkan 20:00 verða Hinsegin dagar formlega settir og við tekur stutt skemmtidagskrá í Portinu.

Njótum samverustundar með hinsegin stórfjölskyldunni og skemmtiatriða frá okkar frábæra listafólki.

It’s time for the annual queer family reunion, and this year we will be located in Reykjavik Art Museum, Hafnarhús

by Tryggvagata. The venue opens at 7 PM with pre-show complimentary drinks from Ölgerð Egils Skallagrímssonar and Borg brugghús. At 8 PM we officially start the festivities followed by performances from some of our fantastic queer entertainers.

Come, meet the family and part-take in the festivities.

Í boði eru miðar inn á afmarkað svæði þar sem 2 metra reglan er viðhöfð. Vinsamlegast athugið að slíkir miðar eru í takmörkuðu upplagi.

Hinsegin dagar bjóða upp á fjölmarga ókeypis viðburði. Í öðrum tilvikum er aðgangseyri stillt í hóf. Við viljum ekki að neitt okkar verði útundan á opnunarhátíðinni vegna kostnaðar, svo ef þú treystir þér ekki til að greiða aðgangseyrinn getur þú sent okkur tölvupóst á midi@hinsegindagar.is og við sendum þér frímiða.

We offer a limited number of tickets for a section where you can enjoy the evening but uphold social distancing.

Reykjavik Pride offers many free events during the festival. At other events we try to keep the ticket cost moderate. We don’t want anyone to miss the Opening Ceremony, so if you are not able to pay the entrance fee please send us a message at midi@hinsegindagar.is and we will provide you with a free ticket.

VIÐBURÐUR / EVENT

HINSEGIN OG ATVINNULÍFIÐ QUEER IN THE WORKPLACE 5. ágúst kl. 15:00. Staðsetning verður auglýst á vefsíðu Hinsegin daga August 5th, 3 pm.

Location will be published on reykjavikpride.is

Hinsegin dagar, í samstarfi við Nasdaq á Íslandi, halda námskeið um hinsegin fólk og atvinnulífið. Þetta er annað árið í röð sem Nasdaq fær jafnréttisviðurkenningu Human Rights Campaign Foundation (Corporate Equality Index) fyrir að stuðla að jafnrétti allra á vinnustöðum, óháð kynhneigð, kynvitund, kyntjáningu eða kyneinkennum. Richard Taylor, framkvæmdastjóri hjá Nasdaq, fjallar um hvað fyrirtæki geta gert til að tryggja öryggi og vellíðan allra á vinnustað, hvort sem í hlut á hinsegin fólk eða aðrir minnihlutahópar í samfélaginu. Fulltrúar íslenskra stjórnvalda og atvinnulífsins taka einnig þátt í viðburðinum.

Nánari upplýsingar á vefsíðu Hinsegin daga.

Frítt inn, viðburðurinn fer fram á ensku og íslensku

Reykjavik Pride and Nasdaq invite you to a workshop on LGBTQ+ people in the workplace. This is their second year of collaboration, as well as the second year of Nasdaq being recognized by The Human Rights Campaign Foundation as a “Best Place to Work for LGBTQ Equality”. Richard Taylor, VP Employee Experience, will speak about what companies specifically, can do to be safe, welcoming and inclusive places for not only LGBTQ+ people but also other minorities. Representatives from the Icelandic public and private sectors will also be present.

More information on www.reykjavikpride.is Free admission, the event is in English and Icelandic

VIÐBURÐUR / EVENT

HOMMASPJALLIÐ THE GAY TALK Matur og drykkur, 5. águst kl. 18–20 Matur og drykkur, August 5th, 6-8 pm Hommar voru alltaf til á Íslandi en komust ekki almennilega í sviðsljósið fyrr en með stofnun Samtakanna ’78. Hvernig voru þessi fyrstu ár? Hvernig var hommalífið á áttunda og níunda áratugnum? Var þetta allt ein þrautaganga eða var kannski svolítið gaman á bak við luktar dyr? Og hver er staðan í dag?

Felix Bergsson stjórnar umræðum með valinkunnum hommum af þremur kynslóðum sem veita okkur innsýn í lífshlaup sitt og tilfinningar.

Frítt inn, viðburðurinn fer fram á íslensku

Felix Bergsson facilitates the discussion with well known gays from three generations, willing to share their stories and emotions. In between sharing we enjoy the entertainment of song and comedy.

Free admission, the event is in Icelandic

LJÓÐASAMKEPPNI HINSEGIN DAGA

REYKJAVÍK PRIDE POETRY CONTEST

Hinsegin skúffuskáld eru hvött til þess að senda sín allra bestu ljóð, á netfangið huslestrar@ gmail.com fyrir mánudaginn 27. Júlí.

Ljóðin mega vera á hvaða tungumáli sem er en ekki er ábyrgst að dómnefnd skilji önnur tungumál en íslensku og ensku. Dómnefndin fær

We urge all queer poets, to pull out their notebooks and send their best to huslestrar@ gmail.com before Monday the 27th of July.

ljóðin nafnlaus og verður ekki upplýst um nöfn sigurvegara keppninnar fyrr en á Hýrum húslestrum 7. ágúst nk. Í dómnefnd að þessu sinni sitja Gerður Kristný, Harpa Rún Kristjánsdóttir og Viðar Eggertsson.

The poems can be written in any language but we can not guarantee that the judges can understand

languages other than English or Icelandic. The winner will be announced on the 7th of August at the QueerReads event (note that QueerReads is in Icelandic only).

Stoltur stuðningsaðili baráttu hinsegin fólks um allan heim Gleðilega Hinsegin daga 2020!

Nasdaq á og rekur Kauphöllina og Nasdaq verðbréfamiðstöð á Íslandi “Best Place to Work for LGBTQ Equality” samkvæmt Corporate Equality Index 2019 (CEI) www.nasdaq.com

VIÐBURÐUR / EVENT

HINSEGIN LADIES NIGHT Á HINSEGIN DÖGUM 2020 QUEER LADIES NIGHT AT REYKJAVIK PRIDE 2020 Gamla bíó, 5. ágúst, kl. 20:00 Miðaverð: 1.900 kr. í forsölu en hækkar 1. ágúst í 2.500 kr.

Gamla bíó, August 5th, 8 pm Admission: 1.900 ISK in pre-sale, 2.500 ISK after August 1st Í júní á síðasta ári hélt hópur hinsegin kvenna sinn fyrsta viðburð undir heitinu Hinsegin Ladies Night. Hugmyndin kviknaði hjá Ástrósu Erlu Benediktsdóttur eftir heimsókn til Öldu Karenar Hjaltalín í New York-borg. Þær vinkonur sóttu meðal annars viðburði á vegum Ellis Presents sem eru tileinkaðir konum sem heillast af konum. Þegar heim var komið varð Ástrósu tíðrætt um að mikil þörf væri fyrir slíkan vettvang hér heima. Þegar henni bauðst tækifæri til þess að halda viðburði á Miami bar á Hverfisgötu rann upp fyrir henni að hún ætti sjálf að ríða á vaðið.

Hópurinn sem stendur á bak við viðburðina er hvergi nærri hættur heldur ætlar að færa út kvíarnar. Draumurinn er að hafa starfið það fjölbreytt að allir geti fundið eitthvað við sitt hæfi. Mánaðarlegir skemmtiviðburðir verða á sínum stað, framvegis á föstudögum, en markmiðið er að bjóða upp á annars konar samkomur á virkum dögum, t.d. Burlesque-dansnámskeið, hugleiðslu, göngu, umræðuhópa um ýmis málefni, sjálfstyrkingarkvöld og sjálfsvarnarnámskeið svo eitthvað sé nefnt. Ástrós hvetur alla sem hafa áhuga á að taka þátt að hafa samband við Hinsegin Ladies Night með því að senda skilaboð á hinseginladiesnight á Instagram.

Til að byrja með var viðburðurinn hugsaður fyrir konur sem heillast af konum, þess vegna ber hópurinn nafnið Hinsegin Ladies Night. Þegar fyrsti viðburðurinn var auglýstur vaknaði spurningin, hvað með kynsegin einstaklinga? Öll eru velkomin sem langar að vera með, tvíog pankynhneigð, intersex, asexual, lesbíur, polyamorous, trans, og allt hinsegin fólk sem heillast af konum hvernig sem það skilgreinir sig innan LGBTQIAP+. Meginmarkmiðið er skapa vettvang, að þessi hópur eigi samastað til að kynnast, skapa tengsl og styrkja samfélagið okkar.

Þessi viðburður er tileinkaður öllum hinsegin konum og kynsegin fólki sem heillast af konum. Meginhugmyndin er að skapa öruggt umhverfi til að koma saman og skemmta sér, kynnast og styrkja samfélag okkar. Öll eru velkomin óháð aldri, sambandsstöðu eða skilgreiningu.

If you want to join you are welcome. This event is dedicated to all queer women/gender queer/ non-binary or however you choose to define yourself, for instance lesbian, trans, polyamorous, bi-/pansexual, intersex or asexual.

Viðtökurnar við fyrsta viðburði Hinsegin Ladies Night fóru fram úr björtustu vonum, þar sem færri komust að en vildu. Viðburðirnir hafa síðan verið mánaðarlega og oft og tíðum er boðið upp á fjölbreytta dagskrá, svo sem pöbbarölt, stjörnuspeki, grínista og opinn mæk, drag, bingó, förðun, plötusnúða og kokteila. Í samkomubanninu var Instagram-síða Hinsegin Ladies Night opnuð fyrir áhugasömum hinsegin einstaklingum, sem hver á eftir öðrum tóku síðuna yfir, ræddu hugðarefni sín og styttu okkur hinum stundir á tímum COVID-19. Hápunkti fyrsta starfsársins var náð þegar Hinsegin Ladies Night héldu upp á ársafmæli sitt með útilegu í Árnesi í Þjórsárdal helgina 12.–14. júní.

The main idea for these events is to create a safe environment for queer women to come together, get to know each other, make connections and learn from one another to strengthen our community. At these events all queer women, whatever their age, however they define themselves inside the LGBTQIAP+ or whether they’re in a relationship or single, can feel welcome and a part of the community.

VIÐBURÐUR / EVENT

HINSEGIN Á ÓPERUSVIÐINU LGBTQ+ IN OPERAS Safnahúsið, 5. ágúst, kl. 17–18 The Culture House, August 5th, 5–6 pm Íris Björk Gunnarsdóttir óperusöngkona og Hjalti Þór Davíðsson píanóleikari flytja aríur úr ýmsum óperum þar sem hinseginleiki er sýnilegur og fjalla um rannsókn Írisar Bjarkar á hinseginleika á óperusviðinu á fræðandi og skemmtilegan hátt. Tónlistin á tónleikunum spannar langt tímabil, allt frá Händel til núlifandi tónskálda. Íris Björk bregður sér í hlutverk ýmissa kynja, castratisöngvara og sögulegra persóna, buxnahlutverk, samkynhneigð og trans hlutverk. Tónleikarnir verða endurteknir á Óperudögum í Reykjavík í október 2020.

Frítt inn, viðburðurinn er á íslensku

Opera singer Íris Björk Gunnarsdóttir and pianist Hjalti Þór Davíðsson will perform arias from operas with prominent LGBTQ+ characters and talk about Íris‘s current research on the subject.

The music performed comes from many periods, from Händel to contemporary composers. During the performance Íris Björk will take on the roles of various genders, castrati singers, historical figures, pants/skirt roles as well as gay and trans roles. The recital will be repeated in October at the Opera Days festival in Reykjavík.

Free admission, this event is in Icelandic 30

VIÐBURÐUR / EVENT

DIE SCHÖNE MÜLLERIN NOT A WORD ABOUT MY SAD FACE Tjarnarbíó, 5. ágúst kl. 19:30 Miðaverð: 3.300 kr. í forsölu en hækkar 1. ágúst í 4.400 kr.

Tjarnarbíó, August 5th, 7:30 pm Admission: 3.300 ISK in pre-sale, 4400 ISK after August 1st Malarastúlkan fagra (Die schöne müllerin) eftir Franz Schubert við ljóð Wilhelms Müller er einn ástsælasti ljóðaflokkur tónbókmenntanna. Gestum er boðið á einstakan viðburð þar sem dáleiðandi ópera og kynusli setja tilveruna í annað samhengi.

Die schöne Müllerin by Franz Schubert, based on poems by Wilhelm Müller, is one of the most beloved poetry collections in music literature. Guests are invited to a unique experience where the mesmerizing opera and gender roles put reality in a different perspective.

VIÐBURÐUR / EVENT

HINSEGIN KARLASTUND QUEER MEN’S NIGHT Matur og drykkur, 5. ágúst kl. 20:00 Matur og drykkur, August 5th, 8 pm

Dásamleg kvöldstund fyrir karla og kynsegin fólk sem hrífst af körlum þar sem spjall og kokteildrykkja verður í fyrirrúmi.

Plötusnúður sér um að halda uppi góðri stemningu á meðan samræðurnar flæða ásamt sérframreiddum kokteil kvöldsins.

Aðrir drykkir verða á happy hour verði allt kvöldið. Viðburðurinn er haldinn í stoltu samstarfi við Reykjavík Bear og Hump Day Social. Frítt inn, 20 ára aldurstakmark

A fabulous evening of cocktails and chit-chat for men and genderqueer people who are attracted to men. From 8 pm and onwards, a DJ will set the lounge atmosphere for the evening while the bartenders prepare a signature cocktail. Other drinks will be on happy hour throughout the evening. Proudly co-hosted by Reykjavík Bear and Hump Day Social.

Free admission, age limit is 20

VIÐBURÐUR / EVENT

DJAMMSÖGUGANGA QUEER PARTY WALK Hlemmur, 6. ágúst kl. 16 Miðaverð: 4.900 kr. – drykkir innifaldir!

Hlemmur, August 6th, 4 pm Admission: 4.900 ISK – drinks included! Íslenskir hommar döðruðu við hermenn á Borginni á fimmta áratugnum, síðar leituðu lesbíurnar skjóls í Stúdentakjallaranum áður en dragið blómstraði á Rauðu myllunni. Íslenskt hinsegin skemmtanalíf hefur verið alls konar í gegnum árin – leynt og ljóst, hávært og lágvært.

Fyrir rúmum tíu árum birtist ítarleg og hressandi úttekt Hilmars HildarMagnússonar á skemmtanalífi hinsegin fólks í gegnum tíðina í veglegu 30 ára afmælisriti Samtakanna ’78. Nú er tilvalið að rýna í úttektina og það á fæti! Gengið verður um miðborgina og valdar söguslóðir kannaðar, dreypt á hressandi drykkjum auk þess sem síðastliðinn áratugur og rúmlega það, sem enn er óskráður, verður tekinn fyrir. Gengið verður frá Hlemmi kl. 16 og endað í nálægð við Gamla bíó en þar mun Dragkeppni Íslands fara fram kl. 20. Að sjálfsögðu er áfengi innifalið! Leiðsögn á íslensku og ensku ef þarf. Athugið: Afar takmarkað miðaframboð! Miðasala á hinsegindagar.is

Icelandic gays flirted with the soldiers at Hotel Borg back in the days. Later on, the lesbians hid at Stúdentakjallarinn (the Student Cellar) but eventually the drag scene started to bloom at Rauða myllan (our very own Moulin Rouge).

Sometimes the queer nightlife has been hidden, and sometimes it has been out and loud.

If you want to hear more about our queer nightlife in the past decades you should join us on the Icelandic queer pub crawl. We will walk around a few of our historical places and hear stories, but of course we‘ll have something to drink as well, which is included in the admission fee. Our approximately 2,5 hours journey starts at Hlemmur at 4 p.m. and ends close to Gamla bíó where the The Icelandic Royal Drag Competition will take place at 8 p.m. Tour in Icelandic and English. Limited number of tickets! Ticket sale on reykjavikpride.is

31

VIÐBURÐUR / EVENT

GILBERT & GEORG: THE GREAT EXHIBITION – OPNUN GILBERT & GEORGE: THE GREAT EXHIBITION – OPENING Hafnarhúsið, 6. ágúst kl. 20 Hafnarhúsið, August 6th, 8 pm Sýningin – The Great Exhibition – veitir yfirgripsmikla sýn yfir feril Gilberts og Georges sem hafa starfað saman sem einn listamaður í meira en hálfa öld. Þeir hafa haft mótandi áhrif á myndlist samtímans og eru þekktir fyrir að ryðja braut gjörningalistar. Þeir hafa ögrað ríkjandi borgaralegum hugmyndum um smekk og velsæmi og ekki síst stuðlað að breyttum viðhorfum til samkynhneigðra og annarra minnihlutahópa.

Frítt inn

Gilbert & George: The Great Exhibition gives a comprehensive view of the career of Gilbert and George that have, for more than half a century, worked together as one artist. They have had a moulding effect on modern art and the path performance art has gone. They have challenged the ruling civil ideas about taste and decency and helped shape the attitude towards gays and other minority groups.

Free admission

VIÐBURÐUR / EVENT

UPPÁHALDS LÖG HINSEGIN KÓRSINS REYKJAVIK QUEER CHOIR PRESENTS ITS FAVORITE SONGS Fríkirkjan í Reykjavík, 6. ágúst kl. 19 Miðaverð: 4.300 kr. í forsölu en hækkar 1. ágúst í 4.900 kr.

Fríkirkjan, Reykjavík, August 6th, 7 pm Admission: 4.300 ISK in pre sale, 4.900 ISK after August 1st

Hinsegin kórinn heldur tónleika Í Fríkirkjunni í Reykjavík þar sem strengjakvartettinn Lýra mun leika nýjar útsetningar með kórnum. Á tónleikunum mun Hinsegin kórinn flytja fjölbreytt lög, sem öll eiga það sameiginlegt að vera eftirlætislög kórmeðlima.

Stjórnandi Hinsegin kórsins er Helga Margrét Marzellíusardóttir og píanóleikari er Halldór Smárason.

The Reykjavík Queer Choir performs a variety of songs all of which resonate especially with the members.

Conductor Helga Margrét Marzellíusardóttir is joined by pianist Halldór Smárason as the choir welcomes the string quartet, Lýra, who will perform a number of string arrangements with the choir.

VIÐBURÐUR / EVENT

KVÖLDGANGA – HIN HLIÐIN Á REYKJAVÍK EVENING WALK – QUEER IN REYKJAVIK Borgarbókasafnið Grófinni, 6. ágúst kl. 20–21:30 Grófin Culture House, August 6th, 8–9:30 pm

Guðjón Ragnar Jónasson leiðir gesti um miðbæ Reykjavíkur og bregður upp svipmyndum úr menningarheimi sem mörgum er hulinn, segir grátbroslegar sögur úr leikhúsi næturlífsins en rifjar einnig upp áfanga úr langri og strangri baráttu fyrir réttindum og sýnileika hinsegin fólks.

Gangan hefst fyrir utan Borgarbókasafnið í Grófinni. Þáttaka ókeypis, viðburðurinn fer fram á íslensku

The Evening Walk in downtown Reykjavik is where Guðjón Ragnar Jónasson will lead guests on a stroll full of glances into a world hidden to many. Guests will enjoy comical anecdotes from the local nightlife as well as learn about milestones in the long and difficult fight for equal rights and visibility. The tour will set off from Grófin Culture House.

Free admission, the event is in Icelandic

32

Myndir: Juliette Rowland VIÐBURÐUR / EVENT

DRAGKEPPNI ÍSLANDS 2020 THE ICELANDIC ROYAL DRAG COMPETITION 2020 Gamla bíó, 6. ágúst kl. 20–23 (húsið opnar kl. 19:30) Gamla bíó, August 6th, 8–11 pm (doors open from 7:30 pm) Miðaverð: 3.500 kr. í forsölu en hækkar 1. ágúst í 3.900 kr.

Early bird price 3.500 ISK until 1 August – Full price: 3.900 ISK Dragkeppni Íslands var endurvakin á Hinsegin dögum í fyrra við mikinn fögnuð og þar voru krýnd dragkóngur og dragdrottning Íslands, þau Hans og Gala Noir. Í ár endurtökum við leikinn en þó með smá tvisti og ræl.

Allir keppendur keppa í sama flokki, allir á móti öllum. Þetta verða æsispennandi hungurleikar þar sem stórglæsilegar dragdrottningar, magnaðir dragkóngar og aðrar kynjaverur stíga á stokk og keppa um stærstu dragkórónu Íslandssögunnar. Við ábyrgjumst glimmer, glamúr og frábæra skemmtun. Þetta er viðburður sem enginn dragunnandi má láta framhjá sér fara.

We are back, back, back again. Last year the competition was resurrected with fantastic performances and gag-worthy glamour.

We crowned the phenomenal drag royals Hans and Gala Noir and now the search continues for Iceland’s next drag supernova.

As the name suggests, this competition is open for all Drag Royals; kings, queens and everyone in between! This year there is only one category, one title and we can't wait to see who will snatch the crown. Not only will the contestants bring their strongest drag performances, but also dazzle us with their amazing unique talent and charisma.

This is an event no drag lover should miss!

Save the date, and we'll see you there!

Mynd: Lilja Jónsdóttir

VIÐBURÐUR / EVENT

ENDURMINNINGAR VALKYRJU MEMOIRS OF A VALKYRIE Tjarnarbíó, 7. ágúst kl. 19–20:30 Miðaverð: 2.900 kr. í forsölu en hækkar 1. ágúst í 3.900 kr.

Tjarnarbíó, August 7th, 7-8:30 pm Admission: 2.900 ISK in pre sale, 3.900 ISK after August 1st.

Dýrðleg og dansandi drag-revía til heiðurs hinni kynngimögnuðu kvenhetju, Brynhildi. Ævintýrum söguhetjunnar verða gerð skil í mögnuðum dansi, stórfenglegum söng og hlálegum hamagangi.

Gestgjafar kvöldsins eru þaulvanar drottningar leiksviðs og næturlífs. Þær tala tæpitungulaust og koma til dyranna eins og þær eru klæddar, prýddar rúbínum og eðalsteinum frá toppi til táar, tilbúnar að gleðja ykkur með sínum guðsgjöfum og vafasama vafstri.

Stórkostleg partýsýning sem hlaut þrjár tilnefningar til Grímuverðlaunanna 2020.

Sýningin er á ensku.

Memoirs of a Valkyrie is a drag celebration of the extraordinary cultural icon Brunhilde. Free yourself from life’s burden and enjoy a festive evening at Tjarnarbíó where dance, song, and general shenanigans shall guide you through the life, passions, and adventures of our beloved heroine. Your hostesses for the evening are all seasoned performers of the Icelandic stage and nightlife. These queens will be serving glamour, spilling tea, and sharing their extraordinary gifts and questionable talents. This is the show you never knew you desperately needed!The show received three nominations for the Icelandic Theater Awards Performed in English.

35

VIÐBURÐUR / EVENT

HÝRIR HÚSLESTRAR QUEEREADS Gamla bíó, 7. ágúst, kl. 17–19 Gamla bíó, August 7th, 5–7 pm Hinsegin bókmenntum verður að vanda gert hátt undir höfði á Hýrum húslestrum þar sem hinsegin skáld lesa úr verkum sínum.

Viðburðurinn hefur fest sig rækilega í sessi og heyrst hefur að næst á eftir göngunni sjálfri séu húslestrarnir fjölsóttasti viðburður Hinsegin daga.

Að auki verður að venju tilkynnt um úrslit í ljóðasamkeppni Hinsegin daga sem nú er haldin í fimmta sinn.

Hinn óviðjafnanlegi Hákon Hildibrand verður kynnir kvöldsins.

Frítt inn, viðburðurinn fer fram á íslensku

Reykjavík Pride Literary Event is undoubtedly one of Pride’s most popular events. Queer poets and authors read from their work for a very enthusiastic, word-loving audience.

Free admission, the event is in Icelandic

VIÐBURÐUR / EVENT

FLÆÐANDI FREYÐIVÍN – EITT ER ALDREI NÓG WINE IS FLOWING – ONE IS NEVER ENOUGH Geiri smart, 7. ágúst, 18–20:30 Miðaverð: 6.000 kr Geiri smart, August 7th, 6–8:30 pm Admission: 6.000 ISK Alba Hough, margverðlaunaður vínfræðingur, og Helga Haralds, matreiðslumaður, taka höndum saman og kynna fjórar mismunandi tegundir freyðivíns og kampavíns fyrir gestum.

Komið í fordrykki og fingrafæði áður en þið haldið út á lífið með sönnum glimmer og glamúr.

Champagne, Cava, Prosecco and Crémant, everything you deserve on a Friday night.

Award winning Sommelier, Alba Hough and chef Helga Haralds join forces to introduce sparkling wines of the world. Join us for some pre-drinks and canapés before you go out on the town in full glitter and glamour.

VIÐBURÐUR / EVENT

DRAGBÍTUR DRAG YOURSELF TO BRUNCH, B#%@&!!

Gamla bíó, 8. ágúst, kl. 12–14 Gamla bíó, August 8th, 12–2 pm Hinsegin dagar kynna í samstarfi við Kiki Queer Bar, Out of Control og Pink Iceland: Langar þig að ærast úr hlátri, syngja með grípandi smellum, klappa og trampa við matarborðið meðan þú nýtur rjómans af íslenskri dragsenu? Komdu þá í bröns og við lofum borðhaldi sem sjaldan sést á Íslandi! Ekki láta þennan stórkostlega viðburð framhjá þér fara. Takmörkuð sæti í boði og ógleymanleg upplifun.

Verð auglýst síðar

Reykjavik Pride presents in collaboration with Kiki Queer Bar, Out of Control and Pink Iceland: Feel like roaring with laughter, singing along with some catchy tunes, clap and stomp while enjoying a gourmet brunch and the crème de la crème of the Icelandic dragscene? Then join us for a brunch experience that will be the talk of the town for years to come! Make sure you don’t miss out on all the glam n’ gourm! A limited amount of tickets are available, so book now for a brunch you’ll never forget!

Ticket price will be advertised at a later date 36

VIÐBURÐUR / EVENT

STOLT SIGLIR FLEYIÐ MITT QUEER CRUISE FROM REYKJAVÍK Frá Gömlu höfninni, Ægisgarði HARBOUR Föstudaginn 7. ágúst kl. 21:00 Miðaverð í forsölu: 2.900 kr. til 1. ágúst Fullt miðaverð: 3.500 kr. Fordrykkur í Fífli frá kl. 20:00 From the Old Harbour, Ægisgarður Friday 7 August at 9:00 p.m.

Ticket price 2.900 ISK until 1 August Full price: 3.500 ISK. Pre-drinks at Fífill from 8 p.m.

Við siglum stolt úr höfn föstudaginn 7. ágúst frá Gömlu höfninni í Reykjavík. Siggi Gunnars spilar allra hýrustu poppsmellina og kannski nokkra sjómannavalsa. Klukkustundarlöng sigling í kring um eyjarnar á Faxaflóa þar sem þú sérð borgina frá nýju, hýru sjónarhorni. Fordrykkur og huggulegheit í Fífli frá kl. 20:00. Vinsamlega mætið tímanlega því skipið leggur úr höfn á slaginu kl. 21:00 – skipstjórinn líður engar tafir!

Sailing around the small islands off the coast of Reykjavík, this cruise is a unique opportunity to view the city from a different perspective. The cruise will feature fantastic music produced by the local DJ and radio host Siggi Gunnars, as well as special offers at the bar. Pre-drink and queer vibes at Fífill from 8 p.m. before the ship will set sail at 9 p.m. from the Old Harbour in Reykjavík, a few minutes walk from the city center. The captain won’t tolerate any delays, so don’t be late!

Ævintýri á sjó Adventures at Sea

Hvalaskoðunarferðir Eldingar eru á áætlun allt að sex sinnum á dag á sumrin og tekur hver ferð um þrjár klukkustundir. Einnig eru áætlunarferðir í sjóstöng og lundaskoðun daglega ásamt ferjusiglingum til Viðeyjar.

Frítt fyrir farþega Eldingar í Hvalasetrið þar sem gestir geta fræðst um lífríki hafsins í máli og myndum.

Ever since its foundation in 2000, Elding has been an actively LGBT friendly company, emphasizing warm welcomes and a friendly approach. The company specializes in whale watching tours and other adventures at sea around Reykjavík. Whale Watching tours are scheduled up to six times a day during summer and each tour is approximately three hours long.

Other tours are scheduled daily, including sea angling, puffin tours and a ferry to Viðey Island. Access to the Whale Watching Center is free for Elding passengers.

101 Reykjavík Tel. (+354) 519 5000 37

elding.is

Gleðigangan Gleðiganga Hinsegin daga, hvar sem þú vilt ganga, 8. ágúst kl. 14:00

Stolt í hverju skrefi Take a Proud Walk Höfundur: Lilja Ósk Magnúsdóttir Gleðigangan árið 2020 verður ekki ein heldur fjölmargar minni gleðigöngur, sem fara fram víðs vegar um höfuðborgarsvæðið og um land allt! Frá upphafi Gleðigöngunnar hafa einstaklingar og hópar skipulagt eigin atriði og þau munu nú einnig skipuleggja eigin gönguleið. Hver og einn getur rölt með sjálfum sér, vinum eða fjölskyldu, í hæfilega stórum hópum og með smitgát í fyrirrúmi.

Vinahópur gengur upp Helgafellið eða meðfram Ægisíðunni, annar röltir kringum Rauðavatn, sá þriðji er fjölskylda sem gengur í Gróttu, sá fjórði vinnufélagar sem ganga Hafnarstrætið á

Akureyri og fimmti áhöfnin sem stikar Fjarðargötuna á Seyðisfirði.

Stærri hópar, sem hafa tekið þátt í göngunni undanfarin ár, t.d. Intersex Ísland, Trans Ísland, BDSM á Íslandi, Ásar á Íslandi, Samtökin ’78 og Dragsúgur, þurfa að skrá sig hjá Hinsegin dögum svo yfirsýn fáist yfir hverjir ganga hvar. Hægt verður að fylgjast með framgangi gleðiganga á hinum ýmsu miðlum og þátttakendur eru hvattir sem aldrei fyrr til að deila reynslu sinni á samfélagsmiðlum.

Gleðigöngurnar, í öllum sínum fjölbreytileika, leggja af stað kl. 14 laugardaginn 8. ágúst, hvar sem þátttakendur vilja ganga, sýna stuðning sinn við réttindabaráttu hinsegin fólks og fagna fjölbreyttu samfélagi.

Vonandi bera sem flestir regnbogafána eða skreyta sig regnbogalitum og senda skýr skilaboð um veruleika hinsegin fólks á einn eða annan hátt. Við biðjum alla þátttakendur að fara um gangandi, hjólandi eða á hjólaskautum og fara eftir öllum umferðarreglum.

#stoltskref #takeaproudwalk #reykjavikloves #reykjavikpride2020 #reykjavikpride #glediganganmin

38

The Reykjavik Pride Parade 2020 will be many small parades all around the country and the capital area. We encourage groups, couples, friends and families to go out for a walk on Saturday August 8th at 14:00 wherever they are, embrace the colors of the rainbow and convey some message that addresses the realities of LGBTQ people. If you are a part of a group and wish to join The Reykjavík Pride Parade this year, you must apply by filling out a special application form. This form can be found on reykjavikpride. is and must be completed for you to be eligible to participate in the parade.

mín Gleðigöngupotturinn Með samstarfssamningi Hinsegin daga og Landsbankans varð til sérstakur styrktarpottur Gleðigöngunnar. Pottinum er ætlað að styrkja einstaklinga og hópa til þátttöku í og þannig m.a. aðstoða þátttakendur við að standa straum af kostnaði við hönnun atriða, efniskaup og fleira.

Dómnefnd velur styrkþega úr innsendum umsóknum og úthlutar styrkjum með það að markmiði að styðja framúrskarandi hugmyndir til framkvæmda.

Miðað er við að fjárhæðir styrkja úr Gleðigöngupottinum séu á bilinu 100.000–500.000 kr. Dómnefndin hefur heimild til að halda eftir að hámarki 200.000 kr. til veitingar hvatningarverðlauna að hátíð lokinni. Þar með hafa allir styrkir og verðlaun Hinsegin daga verið færð undir einn hatt og því er ekki hægt að sækja um aðra styrki eða endurgreiðslu kostnaðar vegna þátttöku í Gleðigöngu Hinsegin daga.

Auglýst var eftir umsóknum í júní og umsóknarfrestur rann út í júlí. Áhugasamir þátttakendur eru hvattir til að fylgjast með og sækja um á næsta ári. Sjá nánar á hinsegindagar.is/gledigongupottur.

39

Auglýsingar bannaðar Hinsegin dagar eru stoltir af því að Gleðigangan, og í ár gleðigöngurnar, í Reykjavík er ein af fáum sambærilegum göngum í heiminum þar sem auglýsingar fyrirtækja og þjónustu eru óheimilar.

Með auglýsingabanninu er undirstrikað að gangan er grasrótarviðburður og þátttakendur taka þátt til að styðja baráttuna og málstaðinn en ekki til að styrkja eða auglýsa fyrirtæki.

VIÐBURÐUR / EVENT

Reykjavík Pride Party

STJÓRNIN Gamla bíó, Ingólfsstræti 2a Gamla bíó, Ingólfsstræti 2a 8. ágúst frá kl. 20:30 August 8th from 8:30 pm Nánar á hinsegindagar.is/prideparty og á facebook.com/reykjavikpride See more on reykjavikpride.is/pride-party and facebook.com/reykjavikpride

Verð í forsölu: 2.900 kr. til 1. ágúst Early bird price 2.900 ISK until 1 August Fullt verð: 3.900 kr.

Full price: 3.900 ISK

Hinsegin dagar í Reykjavík 2020

Dagskrá

Reykjavik Pride 2020

Programme Die Schöne Müllerin – bls. 31 Not a Word About My Sad Face – p. 31 Tjarnarbíó – kl. 19:30 Tjarnarbíó – 7:30 pm Aðgangseyrir í forsölu 3300 kr. / 4400 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 3300 ISK / 4400 ISK after August 1st

ÞRIÐJUDAGUR 4. ÁGÚST TUESDAY AUGUST 4TH Hinsegin á landsbyggðinni – bls. 52 Queer in the Countryside – p. 52 Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 12 National Museum of Iceland – 12 pm

Hinsegin karlastund – bls. 31 Queer Men’s Night – p. 31 Matur og drykkur – kl. 20 Matur og drykkur – 8 pm

Hinsegin söguganga – bls. 26 A Queer Historical Walk – p. 26 Skólavörðustígur við Laugaveg – kl. 18 Skólavörðustígur street by Laugavegur street – from 6 pm

Hinsegin Ladies Night – bls. 30 Queer Ladies Night – p. 30 Gamla bíó – kl. 20 Gamla bíó – 8 pm Aðgangseyrir í forsölu 1900 kr. / 2500 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 1900 ISK / 2500 ISK after August 1st

Opnunarhátíð Hinsegin daga – bls. 27 Reykjavik Pride Opening Ceremony – p. 27 Hafnarhúsið, Tryggvagötu 17 – kl. 19 Hafnarhúsið, Tryggvagata 17 – 7 pm Aðgangseyrir: 1900 kr.

Admission: 1900 ISK.

FIMMTUDAGUR 6. ÁGÚST THURSDAY AUGUST 6TH

MIÐVIKUDAGUR 5. ÁGÚST WEDNESDAY AUGUST 5TH

Hvar bregðumst við? Líðan hinsegin barna í skólum – bls. 52 The Well-Being of Queer Youth in the Icelandic School System – p. 52 Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 12 National Museum of Iceland – 12 pm

Ástandið í Póllandi – bls. 52 The Climate in Polland – p. 52 Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 12 National Museum of Iceland – 12 pm

Djammsöguganga – bls. 31 Queer Party Walk – p. 31 Hlemmur – kl. 16 Hlemmur – 4 pm Aðgangseyrir 4900 kr. – drykkir innifaldir!

Admission 4900 ISK – drinks included!

Hinsegin og atvinnulífið – bls. 28 Queer in the Workplace – p. 28 Staðsetning verður auglýst á vefsíðu Hinsegin daga – kl. 15 Location will be published on www.reykjavikpride.is – 3 pm

#blacklivesmatter – bls. 53

Trans málefni og íslenskur femínismi – bls. 52 Iceland and Trans-Inclusive Feminism – p. 52 Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 17 National Museum of Iceland – 5 pm

Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 17 National Museum of Iceland – 5 pm Gilbert & Georg: The Great Exhibition – opnun – bls. 32 Gilbert & George: The Great Exhibition – Opening – p. 32 Hafnarhúsið, Tryggvagötu 17 – kl. 20 Hafnarhúsið, Tryggvagata 17 – 8 pm

Hinsegin á óperusviðinu – bls. 30 LGBTQ+ in Operas – p. 30 Safnahúsið, Hverfisgötu 15 – kl. 17 The Culture House, Hverfisgata 15 – 5 pm

Uppáhaldslög Hinsegin kórsins – bls. 32 Reykjavik Queer Choir presents its favorite songs – p. 32 Fríkirkjan í Reykjavík – kl. 19 Fríkirkjan, Reykjavík – 7 pm Aðgangseyrir í forsölu 4300 kr. / 4900 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 4300 ISK / 4900 ISK after August 1st

Hommaspjallið – bls. 28 The Gay Talk – p. 28 Matur og drykkur – kl. 18 Matur og drykkur – 6 pm

41

A map of

E

L

Reykjavík City

J C

G F

ÖRVIÐTAL

I

Nafn, fornafn Ellert Birgir Ellertsson, hann.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu?

Fór í mína fyrstu göngu árið 2000.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi? Ég hef verið viðstaddur pride í Kaupmannahöfn.

A

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

Fyrsta gangan mín var árið 2000. Tilfinning mín fyrir þeirri göngu var tilhlökkun en líka kvíði, kvíði fyrir því hvernig áhorfendur göngunnar tækju okkur. Það er svona áhrifamesta minningin sem kemur í hugann. Annars eru allar minningar tengdar pride góðar.

Hvers vegna gengur þú?

Til að fagna fjölbreytileikanum, sýna samstöðu og síðast en ekki síst til að taka þátt í sannri gleði með vinum og fjölskyldu :)

VAT

NSM

ÝRA

RVE

GUR

A Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins National Museum of Iceland Suðurgata 41

O

B

D B

K

K Geiri smart Hverfisgata 30

F Tjarnarbíó Tjarnargata 12

L

Skólavörðustígur við Laugaveg Skólavörðustígur street by G Gamla bíó Laugavegur street Ingólfsstræti 2a

C Hafnarhúsið Tryggvagata 17 D

E Matur og drykkur Grandagarður 2

Safnahúsið The Culture House Hverfisgata 15

H Hlemmur Fríkirkjan í Reykjavík I Fríkirkjuvegur 5 Borgarbókasafnið Grófinni J Grófin Culture House Tryggvagata 15

Gamla höfnin, Ægisgarður The Old Harbour Ægisgarður

M Hallgrímskirkja Hallgrímstorg 101 N

Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn Reykjavik Family Park and Zoo

O

Harpa Austurbakki 2

H M

UPPSTILLING

N

Kvöldganga – Hin hliðin á Reykjavík – bls. 32 Evening Walk – Queer in Reykjavik – p. 32 Borgarbókasafnið Grófinni – kl. 20 Grófin Culture House – 8 pm

Ein saga – eitt skref – bls. 45 One Story – One Step– p. 45 Hallgrímskirkja – kl. 13 Hallgrímskirkja church – 1 pm

Dragkeppni Íslands 2020 – bls. 33 The Icelandic Royal Drag Competition 2020 – p. 33 Gamla bíó – kl. 20

Stolt í hverju skrefi – bls. 38 Take a Proud Walk – p. 38 Hvar sem er – kl. 14 Anywhere – 2 pm Hátíðardagskrá Hinsegin daga á RÚV – bls. 48 Reykjavik Pride Television Event – p. 48 Í sjónvarpinu þínu eða snjalltæki að eigin vali – kl. 19:45 On the National Broadcasting Service – 7:45 pm

Gamla bíó – 8 pm Aðgangseyrir í forsölu 3500 kr. / 3900 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 3500 ISK / 3900 ISK after August 1st

FÖSTUDAGUR 7. ÁGÚST FRIDAY AUGUST 7TH

Dansleikur með Stjórninni– bls. 40 Reykjavik Pride Party – p. 40 Gamla bíó – kl. 20:30 Gamla bíó – 8:30 pm

Hinsegin kynheilbrigði – bls. 53 Queer Sexual Health – p. 53 Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins – kl. 12 National Museum of Iceland – 12 pm

Aðgangseyrir í forsölu 2900 kr. / 3500 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 2900 ISK / 3500 ISK after August 1st

Hýrir húslestrar – bls. 36 QueeReads – p. 36 Gamla bíó – kl. 17 Gamla bíó – 5 pm

SUNNUDAGUR 9. ÁGÚST SUNDAY AUGUST 9TH Regnbogahátíð fjölskyldunnar – bls. 50 Family Rainbow Festival – p. 50 Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn – kl. 10–14 Reykjavik Family Park and Zoo – 10 am–2 pm

Flæðandi freyðivín – eitt er aldrei nóg – bls. 36 Wine is Flowing – One is Never Enough – p. 36 Geiri smart – kl. 18 Geiri smart – 6 pm Aðgangseyrir 6000 kr.

Admission 6000 ISK.

Fjaðrafok – Gleðigangan í 20 ár – bls. 45 Fjaðrafok – Chronicles of Twenty Years of Pride Parading in Iceland – p. 45 Tjarnarbíó – kl. 16 Tjarnarbíó – 4 pm

Endurminningar Valkyrju – bls. 35 Memoirs of a Valkyrie – p. 35 Tjarnarbíó – kl. 19 Tjarnarbíó – 7 pm Aðgangseyrir í forsölu 2900 kr. / 3900 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 2900 ISK / 3900 ISK after August 1st

MÁNUDAGUR 10. ÁGÚST MONDAY AUGUST 10TH Á hinsegin nótum – bls. 50 On that Queer Note – p. 50 Norðurljós, Hörpu – kl. 20:30 Harpa – 8:30 pm Aðgangseyrir 1000 kr. á www.harpa.is Admission 1000 ISK on www.harpa.is

Stolt siglir fleyið mitt – bls. 37 Queer Cruise from Reykjavík Harbour – p. 37 Frá Gömlu höfninni, Ægisgarði – kl. 21

From the Old Harbour, Ægisgarður – 9 pm Aðgangseyrir í forsölu 2900 kr. / 3500 kr. eftir 1. ágúst Admission in pre sale 2900 ISK / 3500 ISK after August 1st

LAUGARDAGUR 8. ÁGÚST SATURDAY AUGUST 8TH Dragbítur – bls. 36 Drag Yourself to Brunch – p. 36 Gamla bíó – kl. 12 Gamla bíó – 12 pm Miðaverð auglýst síðar Ticket price will be advertised at a later date

44

VIÐBURÐUR / EVENT

EIN SAGA – EITT SKREF ONE STORY – ONE STEP Hallgrímskirkja, 8. ágúst, kl. 13 Hallgrímskirkja Church, August 8th, 1 pm

Biskup Íslands, Agnes M. Sigurðardóttir, kynnir verkefnið Ein saga – Eitt skref, í samstarfi við Samtökin ’78. Tilgangur verkefnisins er að gera upp og læra af sögu misréttis gagnvart hinsegin fólki innan kirkjunnar. Fyrsta skrefið verður að safna persónulegum reynslusögum af fordómum og andstöðu Þjóðkirkjunnar við réttindi hinsegin fólks í gegnum árin.

Frásagnirnar verða síðar gerðar aðgengilegar og m.a. hengdar upp í kirkjum hringinn í kringum landið næsta vor til vitnis um erfiða sögu sem mikilvægt er að endurtaki sig ekki, en einnig um þjáningu, baráttu og vilja hinsegin fólks til að öðlast viðurkenningu, frelsi og mannréttindi.

Viðburðurinn verður í hliðarsal Hallgrímskirkju 8. ágúst og hefst kl. 13.

Klukkan 14 verður regnbogafáninn dreginn að húni við kirkjur víðs vegar um landið í samstarfi við ÆSKÞ, Æskulýðssamband Þjóðkirkjunnar.

The bishop of Iceland, Agnes M. Sigurðardóttir, will introduce the project One story - One step in Hallgrímskirkja Church. The project is made in collaboration with Samtökin ’78 – the National Queer Organisation of Iceland. Its main purpose is to bring to light and learn from the history of discrimination against queer people within the church. The first step is to collect personal stories of prejudice and the The Evangelical Lutheran church of Iceland’s opposition to the human rights of queer people through the years.

Next spring, the stories will be presented in churches all around the country as testament to a difficult history that must not repeat itself, as well as to the pain, struggle and strong will of people to gain recognition, freedom and human rights.

At 2 pm, the rainbow flag will be raised outside churches all around Iceland.

VIÐBURÐUR / EVENT

FJAÐRAFOK - GLEÐIGANGAN Í 20 ÁR FJAÐRAFOK CHRONICLES THE TWENTY YEARS OF PRIDE PARADING IN ICELAND Tjarnarbíó, 9. ágúst kl. 16 Tjarnarbíó, August 9th, 4 pm Heimildarmyndin Fjaðrafok rekur forsögu og 20 ára sögu Gleðigöngunnar. Hrafnhildur Gunnarsdóttir kvikmyndagerðarkona hefur frá upphafi safnað saman myndskeiðum úr göngunum sem aldrei hafa komið fyrir sjónir almennings. Nú hefur hún og samstarfsfólk hennar, Felix Bergsson, umsjónarmaður myndarinnar, og Halla Kristín Einarsdóttir handritshöfundur, tekið viðtöl við fjölda fólks til viðbótar, sem rifjar upp þátttöku sína í Gleðigöngunni og lýsir hvaða áhrif og þýðingu hún hefur haft á íslenskt samfélag og fyrir hinsegin samfélagið. Heimildarmyndin er framleidd af Krumma Films í samstarfi við Hinsegin daga og RÚV. Frítt inn

The documentary Fjaðrafok chronicles the twenty years of pride parading in Iceland. Film maker Hrafnhildur Gunnarsdóttir has shot the parade from the beginning. She mixes old material and new interviews with people who reminisce about their participation in the parade, what its impact on society has been in general, and what Pride means for the LGBTQ+ community. Produced

by Krumma Films, in cooperation with Reykjavik Pride and the Icelandic National Broadcasting Service (RÚV) Free admission

45

Dagskrá í stöðugri mótun Our programme is a work in progress Hinsegin dagar 2020 verða 7 daga veisla! Dagskráin er í stöðugri mótun og nýjasta útgáfan er alltaf aðgengileg á vefnum okkar og samfélagsmiðlum.

Fylgstu með!

HINSEGINDAGAR.IS REYKJAVIKPRIDE REYKJAVIKPRIDE Our programme is a work in progress but the current version can always be found on our website and on our social media. Stay tuned!

Skipulegðu þína Hinsegin daga snemma og borgaðu minna!

Plan your Pride early and pay less!

Inni á vefsíðu Hinsegin daga getur þú sett saman þína eigin dagskrá. Nýttu þér allt það sem hátíðin hefur upp á að bjóða: menningu, fræðslu og skemmtun á hverjum degi!

On the Reykjavik Pride website you can create your very own program. Enjoy everything that is offered at the festival: culture, education and fun everyday!

Kauptu miðana á netinu á forsöluverði til 1. ágúst.

Buy your early bird ticket online until August 1st, it’s cheaper.

Dæmi / Examples

DRAGKEPPNI ÍSLANDS THE ICELANDIC ROYAL DRAG COMPETITION

Forsala / Pre-sale Fullt verð / Full price 3.500 ISK 3.900 ISK

REYKJAVIK PRIDE PARTY

Forsala / Pre-sale Fullt verð / Full price 2.900 ISK 3.900 ISK

STOLT SIGLIR FLEYIÐ MITT QUEER CRUISE

Forsala / Pre-sale Fullt verð / Full price 2.900 ISK 3.500 ISK

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur ef vill Danilo Nava, hann, 33 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég gekk með Hinsegin kórnum í fyrstu gleðigöngunni minni árið 2018.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Nei, þegar ég bjó utan Íslands þorði ég ekki að fara í gleðigönguna út af hræðslu við að eitthvað myndi gerast og einnig á þeim tíma var ég ekki 100% út úr skápnum.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Það eina sem kemur upp í hugann var árið 2017. Ég var að horfa á skrúðgönguna frá MR og ég sá strætó með „besta leiðin er að fylgja hjartanu“. Ég veit að þetta var svolítil markaðssetning en setningin bara náði mér.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng af því að ég hélt áður að það væri ekki mikilvægt að vera sýnilegur en núna skil ég að til þess að fá yngra fólk til að alast ekki upp í sama ótta og ég ólst upp í varðandi skilgreininguna sína þarf ég að mæta og láta sjá mig.

STOLT Í HVERJU SKREFI HÁTÍÐARDAGSKRÁ HINSEGIN DAGA Á RÚV 8. ÁGÚST FRÁ KL.19:45

LANDSLIÐ HINSEGIN SKEMMTIKRAFTA BÝÐUR UPP Á LITSKRÚÐUGA DAGSKRÁ Í TILEFNI HINSEGIN DAGA Í REYKJAVÍK

SÍTRUSDRYKKUR ÚR KLÓM DREKANS

FÆST Í ÖLLUM BETRI VERZLUNUM LÉTTGERJAÐUR SÍTRUSDRYKKUR ÚR HÁGÆÐA NÁTTÚRULEGUM HRÁEFNUM

VIÐBURÐUR / EVENT

REGNBOGAHÁTÍÐ FJÖLSKYLDUNNAR FAMILY RAINBOW FESTIVAL Fjölskyldu- og húsdýragarðurinn, 9. ágúst, kl. 10–14 Reykjavik Family Park and Zoo, August 9th, 10–2 pm

Regnbogahátíð fjölskyldunnar verður haldin í Fjölskyldu- og húsdýragarðinum í ár. Hinsegin foreldrar ásamt Hinsegin dögum bjóða upp á skemmtilega dagskrá fyrir gesti á öllum aldri. Skemmtiatriði, leikir og góðgæti fyrir unga sem aldna. Við hlökkum til að sjá ykkur!

Frítt inn

The Family Rainbow festival will take place in Reykjavik Family Park and Zoo. Queer parents along with Reykjavik Pride will offer a colourful programme for guests of all ages. Entertainment, outdoor games, and a bite to eat for everyone. We look forward to seeing you there!

Free admission

VIÐBURÐUR / EVENT

Á HINSEGIN NÓTUM ON THAT QUEER NOTE Klassískir tónleikar í Norðurljósum Hörpu, 10. ágúst kl. 20:30 A classical music concert, Harpa (Norðurljós), 10 August, 8:30 PM

Fjölbreyttir og spennandi tónleikar þar sem hljóma verk eftir nokkur helstu hinsegin tónskáld sögunnar, m.a. Pjotr Tsjajkovskíj, Francis Poulenc, Benjamin Britten, Samuel Barber og Steven Sondheim. Einnig verða flutt verk eftir franska barokktónskáldið Jean-Baptiste Lully og hina ensku Ethel Smyth.

Flytjendur eru í fremstu röð meðal íslenskra tónlistarmanna: Sigrún Eðvaldsdóttir fiðluleikari, Eyjólfur Eyjólfsson tenór, Hallveig Rúnarsdóttir sópran og Árni Heimir Ingólfsson píanóleikari sem jafnframt kynnir efnisskrána á sinn lipra og skemmtilega hátt.

Frábær skemmtun fyrir alla sem unna góðri tónlist.

Tónleikarnir taka um klukkustund án hlés.

Miðaverð: 1.000 kr. Miðar eru seldir í Hörpu og á www. harpa.is.

Many of the world’s leading composers have been queer, and this concert celebrates their fascinating and varied achievements.

The programme includes works by Tchaikovsky, Poulenc, Britten, Barber, and Sondheim, as well as the French baroque composer Jean-Baptiste Lully and the rarely performed English composer Ethel Smyth. The performers are among Iceland’s leading classical musicians, including Sigrún Eðvaldsdóttir (violin), Eyjólfur Eyjólfsson (tenor), Hallveig Rúnarsdóttir (soprano), and the pianist Árni Heimir Ingólfsson.

An entertaining evening for all who enjoy good music.

The concert lasts about an hour without intermission.

Admission: 1.000 ISK. Tickets are sold in Harpa and on harpa.is.

Please note that the concert pieces will be introduced in Icelandic.

Ætlar þú að standa fyrir litríkum viðburði í tilefni Hinsegin daga? Láttu okkur þá endilega vita í gegnum off-venue skráningarformið á hinsegindagar.is. Við birtum upplýsingar um þá viðburði sem falla að markmiðum hátíðarinnar.

Are you planning a colourful event to celebrate Reykjavik Pride?

Let us know through the off-venue register form on our website.

We publish information on all events that conform to our guidelines.

Hlaðvarpshorn Unnsteins Unnsteinn Jóhannsson er mörgum kunnur en hann hefur verið virkur í hinsegin samfélaginu í áraraðir og komið þar víða við. Unnsteinn er nú varaformaður Samtakanna ’78 og þegar hann er ekki að pakka inn múmínbollum fyrir viðskiptavini Epal er hann ýmist úti í göngutúr með hundinn eða á róló með dóttur sinni og eiginmanni.

Unnsteinn á oft erfitt með að slaka á en þegar hann gerir það gerir hann það með rauðvínsglasið í annarri, afþurrkunarklútinn í hinni og hlustar á gott hlaðvarp meðan hann vinnur heimilisverkin.

Unnsteinn hefur því orðið yfirgripsmikla þekkingu á þeim málum og deilir hér með lesendum nokkrum af sínum uppáhaldsþáttum.

Nancy Nancy er eitt af uppáhaldshlaðvörpunum mínum. Stjórnendur þess eru Tobin Low og Kathy Tu. Það er augljóst að þau eru góðir vinir, dýnamíkin milli þeirra er algjörlega frábær og dregur hlustandann að þáttunum. Þau fjalla um allan regnbogaskalann og oft eru þættirnir jafn fallegir og þeir eru erfiðir hlustunar. Þau hafa opnað augu mín fyrir hinseginleikanum og ýtt

við mér á marga vegu. Það voru því sorgarfréttir sem bárust í vor um að Nancy væri að hætta. Þau hafa búið til samfélag í kringum þættina sína og eru í þessum töluðu orðum að safna lista á opnu Google Docs-skjali yfir öll þau hinsegin hlaðvörp sem hlustendur þeirra mæla með. Ég mæli með að hlusta á Nancy, en líka að skoða listann þeirra og fylgja Tobin og Kathy því þau eru bara dásamleg.

Sex Nerd Sandra Þetta hlaðvarp sameinar áhugamál mín vel. Kynlíf og hlaðvörp og það sem meira er, þá er Sandra hinsegin og „sex positive“. Í þessu hlaðvarpi fær Sandra gesti til sín til að fjalla um allt milli himins og jarðar er kemur að kynheilbrigði, kynlífi og kynverunni. Þættirnir eru oft mjög fyndnir en líka ótrúlega fræðandi. Það er svo gott að geta hlustað á fólk tala saman á opinskáan og skemmtilegan máta um kynlíf. Hlaðvarpið er fyrir öll þau sem eru ekki börn lengur og ég mæli með að skella á sig heyrnartólunum og fara í langan og góðan göngutúr með hund.

Making Gay History Mig rekur í minni að Ásta Kristín Benediksdóttir hafi mælt með þessu hlaðvarpi inni á Hinseginspjallinu. Það voru góð meðmæli. Eric Markus leiðir okkur í gegnum gömul viðtöl við hinsegin hetjur sem öll hafa sett mark sitt á baráttu hinsegin fólks í Bandaríkjunum. Ég hef margsinnis grátið við hlustun, en á sama tíma hafa viðtölin og þættirnir hvatt mig áfram og ýtt við aktívistanum sem lifir innra með mér. Það er í raun algjörlega sturlað að þessi viðtöl séu til og að þessar raddir séu loksins að fá að heyrast. Við getum lært svo mikið af sögunni og nýtt okkur þessar sögur sem hvatningu til að gera betur og halda áfram. Takk Ásta Kristín fyrir að mæla með þessu hlaðvarpi!

AfroQueer Nýlega fór ég að hlusta á AfroQueer sem eru þættir um raunveruleika hinsegin fólks víðs vegar í Afríku, þvert á heimsálfuna.

Hlaðvarpið nær utan um allt frá fallegum ástarsögum, hvernig lagasetningar hafa áhrif á líf og raunveruleika hinsegin fólks, stéttskiptingu, 51

fjölskylduna og kynlíf. Selly Thiam, Aida Holly-Nambi og teymið þeirra hafa náð að fanga athygli mína svo um munar og er ég að hámhlusta á þættina þessi misserin. Þeir hafa allt sem góð hlaðvörp þurfa, sögur sem eru áhugaverðar og vekja mann til umhugsunar, persónulegar sögur sem ýta við þeim sem hlusta. Það er einmitt þetta sem hefur gert mig að hlaðvarpsfíkli, að geta fundið svona dýrmæta þætti þar sem ég fæ að læra um líf annarra og setja mig í spor þeirra til að auka samkennd og víðsýni mína.

Don’t tell my mother Svo má líka hlæja og hafa gaman. Þessir þættir eru samansafn af alls konar sögum sem sagðar eru á sviði fyrir framan áhorfendur.

Sögur sem mörg myndu aldrei segja foreldrum sínum. Það er smá tími síðan ég hlustaði síðast en ég var fljótur að brenna í gegnum þættina og man að ég hló mikið. Hinseginmálefni eru tekin fyrir jafnt sem alls konar önnur vandræðaleg móment í lífi fólks. Það er eitthvað svo ekta að heyra frá fólki segja fullum sal af ókunnugum frá sínum vandræðalegustu sögum.

FRÆÐSLUVIÐBURÐIR / EDUCATIONAL EVENTS

ÞRIÐJUDAGUR 4. ÁGÚST HINSEGIN Á LANDSBYGGÐINNI QUEER IN THE COUNTRYSIDE

Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins, kl. 12–13 National Museum of Iceland, 12-1 pm

Copyright Austurfrétt/Gunnar

Hvernig er að vera hinsegin á landsbyggðinni? Á þessum viðburði deila einstaklingar með okkur áskorunum sem fylgja því að vera opinberlega hinsegin á landsbyggðinni, stöðu hinsegin fólks þar og hvað sé líkt og ólíkt með höfuðborgarsvæðinu.

Viðburðurinn fer fram á íslensku

At this event, people from different parts of the country share with us their experiences of living in rural Iceland and identify under the rainbow. They reveal what challenges they face and what differences and commonalities are with the capital area.

The event is in Icelandic

MIÐVIKUDAGUR 5. ÁGÚST ÁSTANDIÐ Í PÓLLANDI THE CLIMATE IN POLAND Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins, kl. 12–13 National Museum of Iceland, 12-1 pm Andrúmsloftið gagnvart hinsegin fólki í Póllandi hefur farið hríðversnandi undanfarin misseri, sem kristallaðist í nýliðnum forsetakosningum þar í landi þar sem Andrzej Duda bar sigur úr býtum. Farið verður yfir stöðuna í Póllandi og áhrifin sem andrúmsloftið hefur á líf pólskt hinsegin fólks.

Viðburðurinn fer fram á ensku.

The political climate against queer people in Poland has continued to worsen over the course of the last few years. We will go over the current situation and discuss the effect it has on the life of queer Polish people.

The event is in English

TRANS MÁLEFNI OG ÍSLENSKUR FEMÍNISMI ICELAND AND TRANS-INCLUSIVE FEMINISM Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins, kl. 17–18 National Museum of Iceland, 5-6 pm

Á þessum viðburði verður farið yfir tengsl femínisma og réttindabaráttu trans fólks á Íslandi. Raddir víðs vegar úr baráttunni koma saman og ræða hvernig hægt sé að sporna gegn hugmyndafræði sem er andsnúin trans fólki innan femínistahreyfingarinnar á Íslandi.

Viðburðurinn fer fram á íslensku

During this event, we discuss the connection between feminism and trans issues. Various voices from the feminist and queer movement share with us how to prevent anti-trans ideologies within the feminist movement in Iceland.

The event is is Icelandic

FIMMTUDAGUR 6. ÁGÚST HVAR BREGÐUMST VIÐ? LÍÐAN HINSEGIN BARNA Í SKÓLUM WHERE DO WE FAIL? THE WELL-BEING OF QUEER YOUTH IN THE ICELANDIC SCHOOL SYSTEM Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins, kl. 12–13 National Museum of Iceland, 12-1 pm

Fræðslustýra Samtakanna ’78, Tótla I. Sæmundsdóttir, kynnir niðurstöður samanburðarkönnunar um líðan hinsegin ungmenna í grunn- og framhaldsskólum og hvernig sé hægt að stuðla að hinseginvænu skólaumhverfi. Í lok viðburðarins verður opnað fyrir umræður við kennara.

Viðburðurinn fer fram á íslensku

The Educational Director of Samtökin ’78, Tótla I. Sæmundsdóttir, introduces the findings of The 2017 Iceland National School Climate Survey Report, which studied the well-being of queer youth within the Icelandic school system and what can be done to create a safe environment for them. Finally, we will have an open discussion with teachers.

The event is in Icelandic

52

FRÆÐSLUVIÐBURÐIR / EDUCATIONAL EVENTS

#BLACKLIVESMATTER

FYRIRLESTRASALUR

Þjóðminjasafnsins, kl. 17–18 National Museum of Iceland, 5-6 pm

Ástandið í Bandaríkjunum hefur varla farið framhjá neinum þar sem svart fólk hefur mótmælt lögregluofbeldi undir formerkjunum #blacklivesmatter – en hvernig hefur hreyfingin áhrif á Íslandi? Hinsegin svart og brúnt fólk deilir reynslu sinni af rasisma á Íslandi og ræðir um hvað samfélagið getur gert til að styðja við baráttuna.

Viðburðurinn fer fram á ensku

The movement #blacklivesmatter has recently reached a new peak in the U.S., protesting police-brutality against black and brown people – but what effect has the movement had in Iceland? Queer people of color share with us their experience of racism in Iceland and what can be done in the fight for justice.

The event is in English

FÖSTUDAGUR 7. ÁGÚST HINSEGIN KYNHEILBRIGÐI QUEER SEXUAL HEALTH

Fyrirlestrasalur Þjóðminjasafnsins, kl. 12–13 National Museum of Iceland, 12-1 pm Eftir þrusuvinsælan viðburð í fyrra er kynfræðingurinn Indíana Rós mætt aftur og í þetta sinn með kynlífsráðgjafanum og sálfræðingnum Aldísi Þorbjörgu Ólafsdóttur. Saman deila þær með okkur sinni vitneskju og fræðslu um kynheilbrigði sem er sérstaklega miðuð að hinsegin fólki. Ung sem öldruð, reynd eða óreynd, öll eru velkomin!

Viðburðurinn fer fram á ensku

After a hugely popular sex ed during last Pride, sexologist Indíana Rós is back at it, now alongside psychologist and sex counsellor Aldís Þorbjörg Ólafsdóttir. Together they share their wisdom and knowledge on sexual health, focusing specifically on queer folk’s relationships and sex.

This event is in English

Fangelsuð og pyntuð fyrir að veifa regnbogafána:

Lífshættuleg mannréttindabarátta hinsegin fólks í Egyptalandi Höfundur: Vera Illugadóttir „Það er enginn munur á skeggjuðum trúarofstækismanni, sem vill drepa mann vegna þess að hann trúir því að hann sé öðrum æðri í augum guðs síns, og eigi þess vegna að drepa alla sem eru öðruvísi en hann — og sléttrökuðum, vel klæddum manni með nýjan síma og flottan bíl sem trúir því að hann sé æðri í augum síns guðs, og eigi því að pynta og fangelsa alla sem eru öðruvísi en hann.“ — Sarah Hegazi, 2018

54

er Sinno hinsegin og talar opinskátt um það, einn sárafárra frægðarmenna í Arabaheiminum sem gerist svo djarfur. Það hefur ekki verið bandinu átakalaust. Þeir eru umdeildir víðast hvar í íhaldssömum samfélögum Arabaheimsins. Árið 2016 var Mashrou’ Leila til að mynda meinað að koma fram í Jórdaníu, þar sem þeir eiga skara aðdáenda, vegna andstöðu jórdanskra þingmanna við kynhneigð Sinnos. Fyrirhuguðum tónleikum á menningarhátíð í heimalandi þeirra Líbanon í ágúst 2019 var aflýst eftir mótmæli kristinna trúarleiðtoga. Á síðari árum hefur sveitin mest komið fram í Evrópu og NorðurAmeríku, þótt aðdáendurnir séu eftir sem áður flestir í Miðausturlöndum.

Föstudagskvöldið 22. september 2017 var spenna og eftirvænting í loftinu í úthverfi Kaíró, höfuðborgar Egyptalands, þar sem 35 þúsund manns höfðu safnast saman undir berum himni til að berja augum eina frægustu rokkhljómsveit Arabaheimsins: Mashrou’ Leila. Líbönsku fjórmenningarnir í Mashrou’ Leila hafa starfað saman frá 2008 og á síðustu árum vakið eftirtekt um gervallan Arabaheiminn sem og utan hans fyrir grípandi, dansvæna tónlist sem sker sig úr í annars

Litadýrð og regnbogafánar Þetta föstudagskvöld í Kaíró 2017 voru tvö ár síðan Mashrou’ Leila spilaði síðast í Egyptalandi og aðdáendur tóku vel undir við frægustu lög sveitarinnar. Risaskjáir blikkuðu og útisviðið glitraði í litum og ljósum. Svo juku nokkrir ungir aðdáendur enn á litadýrðina — drógu upp regnbogafána hinsegin fólks og veifuðu yfir mannskaranum. „Þetta kvöld var töfrum líkast,“ sagði söngvarinn Sinno síðar. Tónleikunum lauk og áhorfendur héldu heim á leið, margir í gleðivímu — ekki aðeins yfir tónlistinni, heldur vegna þess að þetta var í fyrsta sinn sem þau höfðu séð regnbogafánanum veifað opinberlega í Egyptalandi.

nokkuð einsleitum heimi arabískrar dægurtónlistar. Þeir þykja fremstir í nýrri öldu arabískra rokkara.

En sveitin hefur einnig vakið athygli — jákvæða og neikvæða — fyrir beinskeytta texta sem taka á erfiðum samfélagsmálum: spillingu, fátækt, ofríki yfirvalda og réttindum kvenna og hinsegin fólks. Söngvara Mashrou’ Leila, Hamed Sinno, hafa einhverjir líkt við Freddie Mercury, ekki aðeins vegna sönghæfileika hans og þess að hann skartar jafnan yfirvaraskeggi — heldur

„Enginn var hræddur.

Við upplifðum frelsi í eitt andartak. Við vorum að gera eitthvað sem við höfðum haldið að við gætum aldrei gert,“ sagði einn ungu fánaberanna, Ahmed Alaa, í viðtali síðar meir. Hann lýsti þessu sem einhverjum bestu mínútum lífs síns. „Við vorum eins og keisarar í okkar eigin keisaradæmi. Við vorum að sigrast á hatri. Eins og enginn gæti stöðvað okkur.“

55

Eflaust fór hann svo sáttur til sængur en morguninn eftir vaknaði Alaa við að myndir af honum og félögum hans með fánann á tónleikunum voru alls staðar í egypskum fjölmiðlum. Og það kom ekki til af góðu.

Hundruð fangelsuð fyrir „siðspillingu“ Ólíkt ýmsum öðrum ríkjum í þessum heimshluta er samkynhneigð ekki beinlínis bönnuð með lögum í Egyptalandi. Það hefur þó aldrei reynst egypskum stjórnvöldum erfitt að ofsækja samkynhneigða, trans fólk og annað hinsegin fólk með ýmsum öðrum lagalegum leiðum. Yfirleitt bera yfirvöld fyrir sig áratuga gömul lög gegn „siðspillingu“, sem einnig hafa verið notuð til að ofsækja fólk í kynlífsvinnu.

Samkvæmt skýrslu egypsku mannréttindasamtakanna Egyptian Initiative for Personal Rights (EIPR) voru 185 handtekin þar í landi og sökuð um „siðspillingu“ eða að „hvetja til siðspillingar“ á árunum 2000 til 2013 — langflest þeirra samkynhneigðir karlmenn og trans konur. Árið 2013 steypti egypski herinn, með herforingjann Abdel Fattah Al-Sisi í broddi fylkingar, fyrsta og eina lýðræðislega kjörna forseta Egyptalands, íslamistanum Mohamed Morsi, af stóli. Æ síðan hafa Al-Sisi, sem nú er forseti, og stjórn hans unnið að því að herða tök sín á egypsku samfélagi og reynt að slökkva alveg þær vonarglætur lýðræðis og mannréttinda sem kviknuðu í arabíska vorinu og mótmælunum á Tahrirtorginu í Kaíró 2011. Meðal annars hefur Al-Sisi ofsótt hinsegin fólk af auknum krafti, líklega í von um að ganga þannig í augun á íhaldssömum trúaröflum í egypsku samfélagi, sem enn syrgja fall Morsis. Í sömu skýrslu mannréttindasamtakanna

handtekin. Þau höfðu kynnst í samtökum sem börðust gegn öðru samfélagsmeini í Egyptalandi, heimilisofbeldi, og deildu áhuga á að bæta stöðu hinsegin fólks í heimalandinu. Hegazi hafði líka veifað regnbogafánanum þetta kvöld. Annar tónleikagestur náði mynd af henni þar sem hún situr á öxlunum á vini sínum með fánann á lofti. Hún skælbrosir — þetta var í fyrsta sinn á 28 ára ævi sem hún opinberaði samkynhneigð sína fyrir öðrum en sínum nánustu ættingjum og vinum.

EIPR, frá vorinu 2017, segir að frá árslokum 2013 og fram í mars 2017 hafi að minnsta kosti 232 Egyptar verið handteknir fyrir meinta siðspillingu — fleiri á tæpum þremur og hálfu ári en síðustu þrettán árin þar á undan. Í meirihluta tilvika voru handtökurnar afrakstur grimmilegrar tækni sem siðferðisdeild egypsku lögreglunnar notar til að ná í hinsegin fólk og byggist bókstaflega á að veiða það í gildru.

Lögreglumenn fara þá huldu höfði á samfélagsmiðlum og stefnumótasíðum þar sem karlar geta sóst eftir kynnum við aðra karlmenn eða trans konur. Lokka svo fórnarlambið á stefnumót, þar sem það er handtekið. Þau sem verða uppvís um slíka „siðspillingu“ geta átt yfir höfði sér margra ára fangelsisdóma.

Tugir handteknir Egypskir fjölmiðar loguðu. Myndin af glöðu ungmennunum með regnbogafánann á tónleikunum fór út um allt. Í frétta- og spjallþáttum í útvarpi og sjónvarpi var þetta uppátæki harðlega fordæmt.

Regnbogafáninn var, samkvæmt álitsgjöfum þar, tákn siðspillingar. Hinsegin fólk var sagt almennt hneigðara til glæpa en aðrir sómakærir Egyptar — eiturlyfjaneyslu og -sölu, rána, morða. Hinsegin fólk væri jafn hættulegt samfélaginu og hryðjuverkamenn.

hinsegin fólki í landinu til þessa. Á næstu dögum og vikum voru að minnsta kosti 75 ungar hinsegin manneskjur handteknar fyrir að hafa verið á hinum alræmdu tónleikum Mashrou’ Leila eða tengst einhverjum sem þar var. Eða eitthvað svoleiðis — það þurfti sjaldnast mikið tilefni.

Ahmed Alaa, sem hafði upplifað bestu andartök lífs síns þegar hann veifaði regnbogafánanum yfir mannfjöldanum, var handtekinn 1. október, rúmri viku eftir tónleikana.

Hann var í bíl með félaga sínum þegar lögreglumenn umkringdu bifreiðina, börðu á húddið og skipuðu honum að koma út. Svo var hann fluttur í einangrunarklefa þar sem hann var meira og minna næstu þrjá mánuðina.

Stjórnvöld lögðu við hlustir og sáu færi. Hljómsveitinni Mashrou’ Leila var auðvitað umsvifalaust bannað að koma aftur fram í Egyptalandi — tugþúsundum egypskra aðdáenda til vonbrigða — en öllu alvarlegra var að í hönd fór einhver grimmilegasta herferð stjórnvalda gegn

Vinkona Alaa, Sarah Hegazi, 28 ára forritari, var líka 56

Óþefur og sársaukavein Hegazi var handtekin heima hjá sér. Lögreglumenn bundu fyrir augun á henni og fluttu hana á lögreglustöð þar sem hún var pyntuð með rafmagnslostum og aðrir fangar hvattir til að ráðast á hana, líkamlega og kynferðislega. „Óþefur og sársaukavein,“ skrifaði hún síðar. „Ég sat í stól, hendurnar á mér bundnar og tusku troðið í munninn á mér af einhverri ástæðu sem ég skildi ekki. Ég sá engan og enginn talaði við mig. Ekki löngu síðar fékk ég krampa og missti meðvitund, ég veit ekki hvað lengi.“ Í fangelsinu var henni haldið í einangrun dögum saman.

Fangaverðirnir vildu að hún játaði að samkynhneigð væri geðsjúkdómur.

Sökuðu hana um að tilheyra ólöglegum samtökum. Eftir þriggja mánaða varðhald var hún loks látin laus gegn tryggingu. Hún var heppin — margir aðrir sem voru handteknir þessa haustdaga 2017 fengu að endingu áralanga fangelsisdóma.

En Sarah Hegazi var í raun alls ekki heppin. Áhrif arabíska vorsins Í skýrslu Human Rights Watch (HRW) frá 2018 um mannréttindabaráttu hinsegin fólks í Arabalöndunum vildu margir aðspurðra ítreka að þó að staðan væri víðast hvar slæm væri mikilvægt að draga

ekki upp alneikvæða mynd af málefnum hinsegin fólks í þessum heimshluta. Þau væru ekki aðeins fórnarlömb heldur einnig baráttufólk, þó svo að baráttan væri oft og tíðum erfið. Þó svo að arabíska vorið 2010–2011 hefði orðið flestum vonbrigði hafði það ekki verið til einskis.

Samhliða mótmælum og byltingum „vorsins“ varð í mörgum löndum sprenging í ýmiss konar starfsemi baráttu- og félagasamtaka.

Allt í einu þorði fólk að tala um hlutina. Málefni samkynhneigðra, trans og hinsegin fólks þar á meðal.

Einn samkynhneigður Egypti sagði í skýrslu HRW að á dögum mótmælanna á Tahrir-torgi í Kaíró hefði hann heyrt af stofnun sex eða sjö samtaka hinsegin fólks. „Arabíska vorið bjó mig til,“ sagði viðmælandinn líka. „Upp úr 2011 var eins og það væri ekkert sem kalla mætti fjall, það var ekkert sem ekki var hægt að sigra.“ 11. maí 2001 voru 52 egypskir karlar handteknir eftir gleðskap um borð í ferjunni Queen Boat sem lá við Nílarbakka. Allir voru ákærðir fyrir „siðspillingu“ — samkynhneigð — og tæpur helmingur þeirra á endanum dæmdur í þriggja til fimm ára fangelsi og þrælkunarvinnu. Queen Boatmálið vakti athygli í egypsku pressunni — en aðallega hneykslan. Alls engin samtök eða einstaklingar stigu fram og töluðu máli hinna handteknu „siðspilla“.

Nú er öldin önnur. Samtök hinsegin fólks eru starfrækt í velflestum Arabalöndum. Þau eru misformleg, misopinská, mishávær. En þau eru til og þau vinna mörg saman þvert á landamæri og eru sömuleiðis í tengslum við önnur baráttusamtök í heimalöndum sínum, sem styrkir stöðu þeirra.

Ekki löngu eftir að herferð egypskra yfirvalda gegn hinsegin fólki í kjölfar Mashrou’ Leila-tónleikana

„Ég stamaði — ég var hrædd. Ég gat ekki farið út úr herberginu mínu, ég forðaðist mannamót, forðaðist að koma fram í fjölmiðlum, því ég missti svo oft fókus og fannst ég týnd, yfirkomin af löngun í þögn. Þetta var ofbeldið sem ríkisvaldið beitti mig, með blessun hins „náttúrulega trúaða“ samfélags.“ Og hún var einmana. Saknaði fjölskyldu og vina heima í Egyptalandi. Móðir hennar lést og hún gat ekki farið heim. „Heima er ekki land eða landamæri. Það er fólkið sem þú elskar. Hér í Kanada hef ég engan, enga fjölskyldu, enga vini. Svo ég er ekki hamingjusöm hér,“ játaði hún í viðtalinu við CBC.

hófst haustið 2017 tóku 50 samtök víðs vegar að sig saman og gáfu út yfirlýsingu sem fordæmdi aðgerðirnar. Slíkt hefði verið óhugsandi árið 2001.

Víðar en í Egyptalandi hefur einhver árangur náðst. Árið 2015 mættu, til dæmis, 56 marokkóskir lögfræðingar í dómssal þar í landi til að styðja málstað trans konu sem múgur fólks hafði ráðist á og gengið í skrokk á.

Vissulega er langt í land. En ekki eintómt svartnætti.

Enn föst í fangelsinu „Það verður gleðiganga í Egyptalandi. Á endanum. Það tekur bara tíma.“ Þetta sagði Ahmed Alaa við útsendara Buzzfeed News sem mætti með honum í gleðigönguna í Toronto í Kanada 2018. Þar gat Alaa aftur veifað regnbogafánanum, óttalaus.

Hann og Sarah Hegazi flúðu bæði heimalandið eftir fangelsisdvölina og fengu hæli í Kanada, Alaa með hjálp samtakanna Rainbow Railroad, sem hjálpa hinsegin fólki að flýja lönd þar sem það sætir ofsóknum.

Sarah Hegazi hélt áfram baráttu úr útlegðinni. Hún skrifaði reglulega greinar í arabísk rit — ekki bara um málefni hinsegin fólks, heldur um kvenréttindi og stéttabaráttu, gegn kapítalisma og heimsvaldastefnu, hún skrifaði um mannréttindi og samfélagsmál á víðum grundvelli, og hún orti ljóð og var að skrifa bók. En hún átti erfitt með að finna sig í kanadísku samfélagi. Þar hún gat lifað lífi sínu óttalaust en minningar úr fangelsinu ásóttu hana, hún glímdi við þunglyndi, kvíða og martraðir. Hún var greind með áfallastreituröskun.

Meðferð bar lítinn árangur. „Ég vil komast yfir þetta og ég vil gleyma,“ sagði hún í viðtali við kanadíska ríkisútvarpið CBC árið 2018. „En nei, ég er enn föst í fangelsinu“.

Hana dreymdi um að snúa á endanum aftur og halda baráttunni áfram, verða samfélaginu til góðs, en treysti sér ekki til þess. „Hvernig á ég að komast af í samfélagi sem er byggt á hatri á öllum sem eru ekki karlkyns, gagnkynhneigður Súnní-múslimi eða stuðningsmaður stjórnvalda?

Allir aðrir eru kúgaðir,“ sagði hún. „Ég hef ekki gleymt misréttinu sem gróf svarta holu í sál mína og skildi hana eftir blæðandi — holu sem læknum hefur ekki tekist að græða.“

Rúmu ári eftir tónleikana í Kaíró skrifaði hún um líðan sína í arabískt vefrit: 57

Hún reyndi tvisvar að svipta sig lífi, og í þriðja sinn tókst henni það. Þrettánda júní 2020 fannst Sarah Hegazi látin á heimili sínu í Toronto.

Hún var þrítug.

Vinur hennar Ahmed Alaa býr enn í Kanada og hefur heitið því að halda áfram að berjast í hennar nafni. Eins og margir hafa raunar gert eftir andlát hennar. Haldnar voru minningarathafnir um Söruh Hegazi víða um heim — í Lundúnum, Berlín, New York, Beirút. Hamed Sinno, söngvari Mashrou’ Leila, tók þátt í athöfninni í New York — hann ákvað nýlega að flytja frá Líbanon — og fór þar með nokkrar ljóðlínur eftir Hegazi. „Himinninn er sætari en jörðin. Ég vel himininn, ekki jörðina.“ Svo skrifaði Sarah Hegazi með síðustu myndinni sem hún birti á Instagram, nokkrum klukkustundum fyrir andlátið. Í stílabók hripaði hún svo einhverju síðar þrjár stuttar orðsendingar að skilnaði. Eina til systkina sinna og aðra til vina. Og þriðju sem hún stílaði einfaldlega á heiminn: „Þú varst andskoti grimmur. En ég fyrirgef þér.“ English translation of this article can be found on www. reykjavikpride.is

Hinsegin krossgáta Lárétt 3. Skírnarnafn þjálfara fyrstu íslensku

ólympíuverðlaunahafanna, Fálkanna, sem síðar var

dæmdur fyrir „kynvillu“. (9) 6. Lærðar smurbrauðsdömur. (7) 8. Orð yfir fólk með ódæmigerð kyneinkenni. (8) 9. Bandarísk leikkona sem varð furstaynja. (5,5) 11. Sænsk leikkona sem átti í ástarsamböndum við konur

og karla. (10) 13. Kvikmynd um leikarann Michael Dorsey sem læst vera

kona til að fá hlutverk í sápuóperu. (7) 14. Brúin í San Francisco. (6,4) 15. Viðurnefni Suðurríkjaherforingja. Það tengist

réttindabaráttu hinsegin fólks órjúfanlegum böndum. (9) 17. Hinsegin íþróttafélag. (7) 21. Þetta gæti verið lýsing á mönnum sem skilja ekki

tvíkynhneigða – sér í lagi ef þeir eru frá héraði í

Tékklandi. (10) 24. Önnur myndin í kvikmyndaseríu sem gerði Sigourney

Weaver heimsfræga. (6) 26. Vinningslag Eurovision 1997 flutt af Catarina and the Waves. (5,1,5) 28. Bjöllutromma. (9) 30. Fjölmennt eins og oft er í gleðigöngunni. (9) 31. „En sussum og sussum og ___, ekki gráta elskan mín,

þó þig vanti vítamín.“ (3) 32. Íslenskt nafn á söngleik sem gerist í Kit Kat-klúbbnum

í Berlín. (8) Úrlausnina má finna á vef Hinsegin daga, www.hinsegindagar.is

Lóðrétt 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

10.

12.

14.

16.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

25.

27.

29.

Skemmtistaður sem var tvöfalt skemmtilegri en Laugavegur 11. (7,2,5) Að þola. (6) _____ ás, eikynhneigð manneskja sem einstaka sinnum hefur kynlöngun. (4) Disney-mynd um vonda drottningu. (10) Fangelsi sem BDSM fólk kann að meta. (8) Eftirnafn Christine, bandarískar trans konu sem vann ötullega að transmálum á eftirstríðsárunum og kom oft fram í fjölmiðlum. (9) Yfirvarp samkynhneigðra ástarsambanda sem notað var til að fela þau. (7) Fallegur grískur guð, táknmynd fegurðar karlmennsku. (6) Enskt orð yfir hinsegin. (5) Gælunafn á húsi Samtakanna við Lindargötu. (4,5) Gríski ástarguðinn. (4) Franska orðið yfir konung. (3) Orð yfir einhvern sem læsir tönnunum í kjól drottningar eða orð yfir afturhaldssegg. (9) Söngvamynd með Whoopi Goldberg. (6,3) Danskt orð sem merkir: „homminn“. (6) Eyjan sem Kaupmannahöfn stendur á. (7) Eftirnafn söngvara sem gerði lögin „Summer Holiday“ og „The Young Ones“ vinsæl. (7) Borgin sem sefur aldrei. (3,4) Frægt lag með The Village People. (4) „Ég er blindfullur og á engan ___,“ (3)

Ástir miðaldra kvenna Höfundur: Bjarndís Helga Tómasdóttir

Það er trúlega ekki verk fyrir mjög stjórnsamt fólk að taka viðtal við þær Hildi Heimisdóttur og Ragnhildi Sverrisdóttur en þær eru hluti af hljómsveitinni Ukulellur sem stofnuð var árið 2018. Þær kunna svo sannarlega að segja frá og það er vel skiljanlegt af hverju þær eru, eins og þær segja sjálfar, „málpípur hljómsveitarinnar“. Það erfiðasta við að taka viðtal við þær er að muna að þetta er viðtal og að það eru spurningar sem þarf að spyrja en gleyma sér ekki í húmorískum frásögnum þeirra. Aðspurðar um allt þetta grín og glens og hvort að það sé einhver alvara í textagerð þeirra segir Ragnhildur: „Það er engin alvara ef við mögulega komumst hjá því, það er andskotans nóg af henni í heiminum. En sannleikskorn, það er allt annað. Það er sannleikskorn en engin alvara.“ Hildur samsinnir þessu hlæjandi og segir: „Það er bara svo gaman að vera lesbía.“ Því mótmælir engin.

Hljómsveitina skipa þrettán konur: Anna Jóhannsdóttir, Elísabet Thoroddsen, Eva Lind Weywadt Oliversdóttir, Guðrún Jarþrúður Baldvinsdóttir, Hanna María Karlsdóttir, Helga Margrét Marzellíusardóttir, Herdís Eiríksdóttir, Hugrún Ósk Bjarnadóttir, Margrét Ágústa Þorvaldsdóttir, Margrét Grétarsdóttir og Þóra Björk Smith, ásamt þeim Hildi og Ragnhildi. Allar eru þær kórsystur úr Hinsegin kórnum en Helga Margrét er reyndar stjórnandi hans. Það var einmitt í einni örlagaríkri kórferð sem grunnurinn að hljómsveitinni var lagður. „Ukulellur voru góð hugmynd og enn betri framkvæmd og skemmtilegt hvað þetta varð metnaðarfull hljómsveit frá fyrstu stundu. Við vorum búnar að vera til í tvær vikur þegar við vorum á því að við værum svona hljómsveit sem semdi sjálf sína texta,“ útskýrir Hildur. „Það vantaði ekki kokhreystina,“ segir Ragnhildur. „Nei, en það má segja að það geri það svolítið skemmtilegt og maður er bara kátur á æfingum og það er alltaf gaman og allar stútfullar af orku. En líka bara stútfullar af metnaði, við erum virkilega að vinna á æfingum,“ segir Hildur. Það er erfitt að segja hver það var sem kom með hið lesbíska ukulele-æði til landsins en það hefur ekki farið framhjá mani á hinum ýmsu samfélagsmiðlum að ukuleleið er hinn nýi kassagítar. Það er því eðlilegt að velta því fyrir sér hvort ekki sé mikil ásókn nýliða í hljómsveitina. „Þetta er kallað að vera trendsetters,“ segir Hildur af miklu sjálfsöryggi og Ragnhildur stenst ekki mátið að leggja aukaáherslu á það: „Já, við erum áhrifavaldar.“ Þær segjast þó ekki vera að taka við nýjum meðlimum. „Ukulellur eru bara hljómsveit sem var búin til og þannig er hún. Það þarf ekki að breyta því sem gott er,“ segir Hildur og bætir spennt við:

„Við hvetjum absalút til að stofnaðar verði fleiri ukulelehljómsveitir og þá verður haldin lesbísk ukulele-hátíð.“ Það finnst þeim báðum frábær hugmynd og nokkur umræða skapast um málið. Það er engin leið að hafa hemil á þessu viðtali. „En sannarlega hvetjum við konur til að spila saman á ukulele því að það er gaman,“ segir Hildur og Ragnhildur heldur áfram: „Já, og mannbætandi. Ég hef skánað töluvert síðan við fórum að spila.“ Hildur kinkar kolli: „Ég get nú alveg vottað það. Ég hef reyndar líka skánað.“ Fylla í gat á markaðnum Síðustu tvö ár hefur hátt á fjórða tug texta orðið til en Hildur og Ragnhildur eru helstu textahöfundar hljómsveitarinnar, þótt Elísabet sé mjög að sækja í sig veðrið. Þegar ég spyr þær hvort mikil þörf sé á textum eins og þeirra, sem fjalla gjarnan um hluti eins og búkonuhár og hrukkótta rassa, svarar Ragnhildur að bragði: „Já, það er algjört gat á markaðnum. Þú hefur örugglega ekki orðið vör við margar hljómsveitir sem að syngja um þetta og þó er þetta eitthvað sem að þjakar helming mannkyns.“ Hildur bætir við: „Ég hef tekið eftir því að textinn um lesgleraugun hefur virkilega slegið í gegn. Sama hvar við höfum flutt hann kemur á daginn að fólk saknar þess að geta sungið um að það vilji ekki horfast í augu við hrörnun sína og aldurstengda fjarsýni.“ Þær segja að þetta séu þó ekki vinsælustu textarnir þeirra heldur séu það textar um miðaldra lesbíur. „Þar er líka gat í markaðnum, það er engin að syngja um vandamál miðaldra lesbía.“ “Vinsælustu textarnir okkar eru þessi sérhönnuðu lesbíutextar, eins og sagan af því hvernig lífið var á skemmtistaðnum 22 í gamla daga þegar við vorum ungar. Og textinn um dótakassa lesbíunnar sem fjallar um ást lesbíunnar á handverkfærunum sínum,“

segir Ragnhildur og Hildur skýtur inn í: „Það er mjög heitur texti. Svo er það lagið um trukkalessuna, trukkabæði og traktorslessa var hún, eins og segir í laginu.“ „Við nýtum okkur þessar staðalmyndir til hins ýtrasta,“ segir Ragnhildur sposk. „Svo þurftum við auðvitað að semja um ást okkar á ukulele og ást ukulele á okkur, það gagnkvæma ástarsamband.

Og hvernig við heillum konur með ukulelespili. Eins og blasir við,“ segir Ragnhildur, sjálfsöryggið uppmálað. „Já, ég hef heyrt að það sé mikill tryllingur á tónleikum hjá ykkur. Konur kasti sér nánast upp á svið. Er það rétt?“ Spyr ég si svona. „Það verður bara að viðurkennast, þannig er það.

Bera okkur bjóra upp á svið til að mýkja okkur upp,“ svarar Ragnhildur og Hildur tekur í sama streng: „Þetta er allt satt og rétt.“ Ukulellur héldu tónleika til þess að fagna árs afmæli sínu í október 2019.

Tónleikarnir voru haldnir fyrir húsfylli á Hard Rock Cafe og stemmningin var vægast sagt góð. Til upplýsingar fyrir áhugasama hefur heyrst að stefnt sé á tónleika til að fagna tveggja ára afmæli hljómsveitarinnar í október næstkomandi.

Ragnhildur minnist tónleikanna angurvær á svip: „Svo er líka bara svo gaman að skella bara í tónleika, á Hard Rock, fyrir troðfullu húsi af einhverjum kellingum á okkar aldri sem eru alveg jafn hamingjusamar með breytingaskeiðið og lesgleraugu og upprifjun á 22.“ „Það var rosalega skemmtilegt. Það voru náttúrulega konur á öllum aldri,“ segir Hildur og Ragnhildur bætir við: „Já, okkar aldri, sú okkar sem er yngst, er hvað, þrítug og sú elsta er 72 ára.“ „Við dekkum alveg 40 ár,“

Ukulellur bara, svona vinna þær, einhvern veginn bara í augnablikinu og flæðinu en samt alveg með á hreinu hvað það er sem þær vilja. „Við erum reyndar ekki búnar að skrifa um skilnað,“ stingur Ragnhildur upp á, „svona lessuskilnað þar sem þær eru svo vinkonur …“ „... já!

Daginn eftir,“ stingur Hildur inn í og Ragnhildur heldur hlæjandi áfram: „... og fara svo í tjaldútilegu með nýju konunum …“ „... og öllum hinum fyrrverandi konunum,“ botnar Hildur að lokum. „Svo er viðlagið alltaf svona „hún var mín“ og mismunandi hver segir það. ÞETTA ER KOMIÐ!

Svona verða textarnir til bara í beinni,“ segir Hildur. „Þessi hugmynd er alveg náskyld textanum við 22.“ „Nú finnum við bara lag sem passar við. Þetta er nú heldur betur reynsluheimur lesbíunnar. Þú losnar aldrei við þessar fyrrverandi, þær eru bara alltaf í halarófum sem vinkonur manns,“ segir Ragnhildur ákveðin en spyr svo: „En er búið að skrifa um þessa sem þú hittir á 22, og fór svo aldrei heim? Svo bara allt í einu vaknarðu upp og ert komin í sambúð? Það kom alveg oftar en einu sinni fyrir! Ef maður ætlaði ekki að festast í sambúð þá varð maður að fara heim með henni til þess að geta farið, annars var maður bara komin á fast án þess að vita af,“ hlær Ragnhildur en bætir við: „Nei, nú erum við bara að bulla.“ „En við eigum samt eftir að dekka alls konar hluti,“ segir Hildur að lokum, „og við vitum bara svo vel, í gegnum hinsegin lífið, hvað það er mikilvægt að segja hlutina upphátt og hafa fyrirmyndir.

Til dæmis bara að segja upphátt að breytingaskeiðið sé eitthvað atriði gerir það minna skelfilegt. Það er bara þannig.“ Hún bætir svo glettin við: „Lífið skánar við söng.“ Þess má geta að frá því að viðtalið var tekið hefur

segir Hildur, nokkuð ánægð með sig.

Leiðarvísar lesbía Textar Ukulella geta jafnvel haft fræðslugildi, eins og Hildur bendir á: „Svo höfum við líka svolítið þurft að semja um leiðir kvenna til að veiða konur, eða nálgast aðrar konur, eða komast í ástarsamband við konur, ég meina þessi lög eru bara leiðarvísir getum við sagt.“ Ragnhildur bætir við: „Það er auðvitað auðveldara núna þannig að yngsti textahöfundurinn, Elísabet (Thoroddsen), hefur nú verið dálítið dugleg að skrifa um Tinder.“ Hildur segist að vísu stundum þurfa orðskýringar með textum Elísabetar. „Það er allt í lagi, við þolum það, en við kannski skiljum ekki alveg að „svæpa“ og svona,“ segir hún og hristir höfuðið. „Textarnir hennar Elísabetar eru allir um að komast á séns meðan okkar eru allir um löngu liðnar ástir. Það skilur algjörlega þar á milli, við hinar erum fullkomlega sestar í helgan stein,“ segir Ragnhildur og að því er mikið hlegið. „Oft er það einhver okkar sem í miðri ást sinni á ukulele rekst á lag sem hana langar að spila. Þá er sá texti gjarnan á einhverri útlensku og fjallar jafnvel um ástir gagnkynhneigðs fólks …“ segir Hildur og Ragnhildur skýtur inn í: „Jafnvel? Eða bara alltaf!“ Því verður ekki neitað að ekki er um auðugan garð að gresja í tónlist þar sem hinsegin ástum er gert hátt undir höfði og kannski er stundum nauðsynlegt að geta sungið með og lifað sig inn í texta sem fjallar um konu sem elskar konu. Þær eru komnar á flug og ég á fullt í fangi með að halda í við þær. Ég bara hlæ og hríftst með og reyni að smokra inn einhverjum spurningum.

En til hvers? Svona eru

62

textinn um fyrrverandi kærusturnar fæðst og verður án efa fluttur á afmælistónleikunum hljómsveitarinnar í október næstkomandi.

Um textann: 22 Höfundur: Hildur Heimisdóttir/Ragnhildur Sverrisdóttir Textinn segir frá því hvernig skemmtistaðurinn 22, á Laugavegi 22, er bundinn sögu lesbía órjúfanlegum böndum. Sú sem söguna segir rifjar upp hvernig stemmningin var á 22, þar sem fastagestir áttu sinn samastað og konur jafnt og karlar komu í leit að ástinni. Í þá daga var hópurinn svo fámennur að sú sem fór heim með þér í gær er komin aftur en situr nú á nýjum stað með annarri konu. Á 22 voru ágætir gluggar, svo ungar stúlkur sem langaði inn en þorðu ekki gátu gengið hjá gluggunum og gjóað augunum inn á þær sem þegar höfðu stigið skrefið yfir þröskuldinn. Þegar þær svo loksins þorðu inn, og fengu jafnvel gin í glas, og Je t'aime hljómaði í hátölurunum, var þeim ljóst að þær voru á réttum stað og gátu sagt: „Já, ég er ein af þeim.“ Frásögnin er í afturliti og konan sem hana segir upplifði gamla tímann á 22.

Hún horfir nú í forundran á ungu stúlkurnar, sem eru á Tinder, fara milli kvenna á skjánum í símanum sínum og fá jafnvel ný tilboð daglega.

Hún lætur það ekki trufla sig því hún kann sannarlega enn að heilla konur augliti til auglitis eins og hún gerði á 22 í gamla daga og margar eflaust gera enn á sama stað, þótt staðurinn heiti í dag Kíkí og fleiri konur séu komnar yfir þröskuldinn.

22 Lag: Au Champs Elysees Texti: Hildur Heimisdóttir og Ragnhildur Sverrisdóttir C E7 Am C7 Á Kaffi Gest og Moulin Rouge, urðu fyrstu lessur dús, F C Dm7 G7 Svo fluttu þessar örfáu sig niðr’á Laugaveg C E7 Am C7 Á númer tvö og tuttugu þær söfnuðust og tjúttuðu F C DM7 G7 C En fjölgunin í þeirra hópi var þó heldur treg C E7 Am C7 F C Dm7 G7 Á Tuttuguogtveim, á Tuttuguogtveim C E7 Am

C7 Við vorum fá, við skiptumst á, fórum með þeim sömu heim.

F C Dm7 G7 C Við hittum allar hjásvæfur á Tuttugogtveim.

C E7 Am C7 Oft var mikil dramatík, ein var svaka mikil tík F C Dm7 G7 Og önnur allt of upptekin af kvennapólitík C E7 Am C7 Sú sem þú varst með í gær er nú komin í hornið fjær F C DM7 G7 C Og gerir sér þar dælt við ekki eina heldur tvær C E7 Am C7 F C Dm7 G7 Á Tuttuguogtveim, á Tuttuguogtveim C E7 Am

C7 Við vorum fá, við skiptumst á, fórum með þeim sömu heim.

F C Dm7 G7 C Við hittum allar hjásvæfur á Tuttugogtveim.

C E7 Am C7 Fyrst þær flestar fóru hjá, feimnar stúlkur horfðu á F C Dm7 G7 ekki vildu láta neinn með konum sig sjá.

C E7 Am C7 En gin með aðeins tónikkeim og danslag flutt með frönskum hreim F

C Dm7 G7 C Ef spurt var pent þá svarið varð: Já, ég er ein af þeim.

C E7 Am C7 F C Dm7 G7 Á Tuttuguogtveim, á Tuttuguogtveim C E7 Am

C7 Við vorum fá, við skiptumst á, fórum með þeim sömu heim.

F C Dm7 G7 C Við hittum allar hjásvæfur á Tuttugogtveim.

C E7 Am C7 Í einhleypar nú kemur kapp, því konur hafa lítið app, F C Dm7 G7 og kannski reynist þeirra happ á tindersíðunum C E7

Am C7 En eldri lessur skilja fátt, sú tækni dregur úr þeim mátt F C Dm7 G7 C Fer þó engin ein í hátt af gömlu gellunum C E7 Am C7 Því klæki ennþá nýta sér, sem lærðu þar sem Kiki er F C Dm7 G7 Að kynnast öðrum lesbíum í léttum veiðihug C

E7 Am C7 Þær setj’upp sínar sogskálar og draga stúlkur á tálar F

C Dm7 G7 C Enn sýna þessar gömlu bæði djörfung og dug. Á Tuttuguogtveim…

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Páll Óskar, hann/hún, 50 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég var í undirbúningshópi Hinsegin daga frá 1999 til 2006, svo ég kom að skipulagningu fyrstu göngunnar árið 2000. Ári áður, eða 1999, höfðum við haldið útiskemmtun á Ingólfstorgi til að minnast þess að 30 ár væru liðin frá Stonewall. Þessi útiskemmtun lukkaðist svo vel og við vorum svo himinlifandi með þessar 1200 manneskjur sem mættu að það gaf okkur kjark til að kýla á göngu árið 2000.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

New York (tvisvar), Los Angeles, Berlín, Hamborg, Frankfurt, Düsseldorf, Köln, London, Manchester, Brighton, Stokkhólmi, Osló, Barcelona, Montréal eru þær borgir og gleðigöngur sem koma upp í minnið. Ég var svo lánsamur að fá að

ferðast mikið í kjölfar Eurovision í Dublin árið 1997, og oft fékk ég að troða upp í gleðigöngum og ráðstefnum Eurovisionaðdáenda. Þar fékk maður aldeilis tækifæri til að fylgjast með, bæði baksviðs og á sviðinu, og læra hvernig svona göngur og ráðstefnur væru skipulagðar og hvernig maður getur gert flotta trukka. Mikið af því sem ég sá tók ég með mér heim til Íslands.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

Mér þykir einna vænst um Einhyrninginn frá 2016. Hilmar Jóhannesson og Inga Lóa eru hönnuðir, smiðir og galdrafólk sem hafa hjálpað mér við að gera þessa risatrukka síðan árið 2014. Svo mun ég aldrei gleyma því þegar ég var að selja regnbogafána árið 2001. Gömul streit hjón yfir sjötugt

keyptu þrjá fána af mér. Tvo fyrir sig og einn fyrir 6 ára barnabarnið sitt.

Svo lögðu þau af stað í gönguna með fánana í hendinni. Þau voru sönnun þess að baráttan hefði borið árangur og ég fékk svei mér þá ryk í augað!

Núna ætti þetta barn að vera orðið 25 ára gamalt og mér þætti gríðarlega fróðlegt að tala við það í dag um málefni hinsegin fólks, þar sem þetta barn hefur aldrei þekkt neitt annað en gleðigönguna allt sitt viti borna líf.

Hvers vegna gengur þú?

Persónulega er ég að ganga fyrir skápakeisin sem eru enn þarna úti á Íslandi, sem óttast ennþá viðbrögð annarra við að koma út. Ég vona að ég sé lifandi dæmi um hvað gerist þegar þér er skítsama um viðbrögð annarra.

EVRÓPUSAMBANDIÐ STENDUR MEÐ FJÖLBREYTILEIKA MANNLÍFSINS ÞAÐ STENDUR MEÐ RÉTTINDUM HVERRAR MANNESKJU TIL AÐ VERA STOLT AF ÞVÍ HVER HÚN ER ÞAÐ STENDUR MEÐ RÉTTINDUM FÓLKS TIL AÐ SKILGREINA SIG EINS OG ÞVÍ SÝNIST OG ÞAÐ STENDUR SVO SANNARLEGA MEÐ RÉTTINDUM ÞÍNUM TIL AÐ ELSKA ÞÁ MANNESKJU SEM ÞÚ VILT GLEÐILEGAR GLEÐIGÖNGUR!

ESB.IS FACEBOOK.COM/EVROPUSAMBANDID TWITTER.COM/EUINICELAND

#REYKJAVIKPRIDE

65

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Guðrún Mobus Bernharðs, hún, 40 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu?

Jeiminn, held ég hafi verið tuttugu ára gömul? (Það hefur sennilega verið fyrsta gangan árið 2000). Gangan var einhvern veginn bæði minni og stærri en maður ætlaði. En góð minning þó.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, ég hef verið hér og þar í Evrópu, núna síðast tók ég þátt í FYRSTU göngunni í Norður-Makedoníu. Það var ansi spennandi og allt saman friðsamlegt.

En maður tók eftir öllum sérlögreglumönnunum sem voru rétt hjá að fá sér sígó með brynju, hjálm og riot gear. Sem betur fer varð þetta rólegur dagur hjá þeim.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Ég á mér nokkrar glæstar minningar en það sem mér stendur næst er gleðin og LÉTTIRINN sem réði ríkjum á pride-tónleikunum sem voru haldnir eftir gleðigönguna sem ég var viðstödd 2019 í Norður-Makedoníu. Fólkið fékk þarna frelsi og frið og þrátt fyrir að við værum hávær og glöð þann dag, þá er það ekki eitthvað sem er daglegt brauð, því miður.

Maður … gekk varlega heim, með fánann í vasanum. Þetta er skuggi sem undirstrikar gleðigráturinn sem ég sá þarna á meðal fólks. Miklar tilfinningar á pride-svæðinu þann dag.

Hvers vegna gengur þú? Ég geng vegna þess að við verðum að muna hvað var, hvað er, hvernig má bæta, og jafnvel til að kæta.

Tíminn brey mennirnir me Höfundur: Guðjón Ragnar Jónasson

Tuttugu ár virðast sem heil eilífð og í hugum yngra fólks eru Hinsegin dagar jafn sjálfsagðir og sautjándi júní. Hátíðina bar jafnan upp á sama dag og Fiskidaginn mikla á Dalvík. Í upphafi höfðu fjölmiðlar mun meiri áhuga á svarfdælskri fiskisúpu en hátíð hinsegin fólks. Þegar á leið varð hér breyting á og Hinsegin dagar styrktu sig í sessi eftir því sem árin liðu. Þess var heldur ekki langt að bíða að sjálfur borgarstjórinn í Reykjavík tæki að spígspora á peysufötum á götum borgarinnar. Fyrsta verk Guðna Th. Jóhannessonar forseta eftir að hann tók við embætti árið 2016 var að ávarpa hátíðina.

Svona breytist nú tíminn og mennirnir með.

Upphaf Hinsegin daga má rekja til vel heppnaðra útitónleika á Ingólfstorgi í ágúst 1999. Ný öld var að renna upp sem ekki gat annað en orðið betri en sú gamla, altént hvað varðaði málefni hinsegin fólks. Kannski má segja að hinir ágætu Hinsegin dagar hafi verið merkasti boðberi nýrrar aldar á áþekkan hátt og framfarahugur og aldamótaljóð Einars Ben römmuðu inn öldina sem þarna var að renna sitt skeið á enda.

Nýir tímar voru greinilega að renna upp. Gleðin sem alla tíð hefur einkennt Hinsegin daga skipti hér mestu. Það var eins og hópurinn hefði gert samkomulag við þjóðina um að hætta að líta á sig sem jaðarsett hjábörn þessa heims. Sjálfsvirðingin hafði eflst og segja má að jaðarinn hafi ákveðið að færa sig inn á miðjuna og sammælst um að hætta að biðjast afsökunar á tilveru sinni.

66

ÖRVIÐTAL

ytist og eð Þegar skyggnst er til baka þá er mér efst í huga þakklæti fyrir að hafa fengið tækifæri til að taka þátt í Hinsegin dögum þó svo að sá beiski bikar, að halda utan um budduna, hafi orðið minn. Fundirnir í samstarfsnefnd um Hinsegin daga í árdaga voru oft langir og stundum erfiðir, ólík sjónarmið voru uppi og fundað var vikulega. Fjármögnun hátíðarinnar var í upphafi erfið. Fyrirtækin stóðu ekki í biðröð eftir að auglýsa en ekki leið þó á löngu uns tryggingafélag og banki styrktu Hinsegin daga með rausnarlegu framlagi.

Verslunar- og veitingahúsaeigendur í miðbænum reyndust fyrstu árin mikilvægt hryggjarstykki við fjármögnun hátíðarinnar. Þeir keyptu auglýsingar og regnbogafána af Hinsegin dögum og þekktir lista- og stjórnmálamenn lögðu sín lóð á vogarskálarnar þegar kom að fánasölunni. Hér gafst þeim líka kjörið tækifæri til að komast í beint og milliliðalaust samband við kjósendur sína og/eða aðdáendur. Ólíkt því sem þekktist víða annars staðar í heiminum urðu Hinsegin dagar í Reykjavík að fjölskylduhátíð þar sem ekki sást vín á nokkrum manni. Salan á regnbogavarningnum var að mínu mati mikilvæg, sér í lagi fyrir manninn sem hélt utan um budduna. Samþykki og stuðningur samfélagsins skiptu þó meiru sem birtist skýrast í því að fjölskyldur þessa lands veifuðu nú regnbogafánum. Orð Gunnars á Hlíðarenda við Njál á Bergþórshvoli ná vel utan um tilfinningar mínar, gamla gjaldkerans, þegar hann rifjar upp veru sína í samstarfsnefnd Hinsegin daga: „Góðar eru gjafir þínar, en meira þykir mér verð vinátta þín og sona þinn.“

67

Nafn, fornafn, aldur Birna Hrönn Björnsdóttir, hún, 35 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ætli það séu ekki að verða 19 ár. Fyrsta skiptið var ég ennþá inni í skápnum og fannst það ofsalega óþægilegt, leið eins og allir vissu að ég væri lesbía af því að ég var þarna og vildi helst bara drífa mig heim. Eftir að ég var komin út úr skápnum hlakkaði ég svo til að ég hélt ég myndi springa. Síðan þá hef ég gengið á hverju ári og gleðigöngudagur er alltaf uppáhaldsdagurinn minn á hverju ári.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, ég hef gengið í pride-göngunum í Osló og Kaupmannahöfn og svo gerðum við heiðarlega tilraun til að taka þátt í göngunni í Barcelona þar sem Weather Girls áttu að koma fram á stóra sviðinu. En í stað þess að rigna mönnum, þá rigndi bara eldi og brennisteini, þátttakendur í göngunni leituðu skjóls á börum og kaffihúsum og Weather Girls stigu ekki á stokk. Mér fannst eilítil kaldhæðni í því.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Það eru nýjar minningar á hverju ári sem eru uppáhalds, að sjá fjölskyldu og vini flykkjast í bæinn og taka þátt í hátíðahöldunum.

Vinahópurinn minn tók þátt saman í nokkur ár og þá gengu foreldrar mínir, bróðir og amma með vagninum, það bætti heldur betur á gleðina að ganga með þeim. Önnur er þegar ég var í forsvari fyrir Ungliðahóp Samtakanna '78 um árabil, ég var mjög ákveðin í að hópurinn tæki alltaf þátt í göngunni og skipulagði pride-atriðið okkar á hverju ári. Eitt árið vorum við frægir hinsegin einstaklingar og það voru tveir í hópnum sem voru ekki alveg komnir út en vildu ganga með, þeir voru því í búningum þar sem sást ekki í andlit þeirra. Það kom okkur öllum í opna skjöldu þegar í miðri göngu á Laugavegi þeir sviptu hulunni af andlitinu og voru sýnilegir.

Gleðin og stoltið sem lá í loftinu veitti þeim styrk og löngun til að taka þetta skref og fagnaðarlætin sem brutust út í hópnum voru rosaleg.

Hvers vegna gengur þú? Þetta er ólýsanleg tilfinning, að taka þátt í þessari göngu, ég held að það kristallist í slagorði hátíðarinnar í ár, stolt í hverju skrefi. Ég fagna því hver ég er, að ég fái að vera eins og ég er og fyrir sýnileikann. Það skipti mig svo miklu máli þegar ég sá gönguna eftir að ég kom út úr skápnum að sjá og upplifa gleðina og stoltið sem einkenndi þátttakendur, ég vissi að ég vildi upplifa það sama.

Gilbert & George fagna lífinu Höfundur: Elísabet Thoroddsen

Listamannatvíeykið Gilbert og George stunduðu nám í skúlptúrdeild í listaháskólanum St. Martins í London og hafa í meira en hálfa öld búið og starfað saman sem eitt skapandi afl. Um þessar mundir er verið að undirbúa opnun á sýningu þeirra, Gilbert & George: The Great Exhibiton í Hafnarhúsi Listasafns Reykjavíkur. Sýningin verður opnuð fimmtudaginn 6. ágúst og vonir standa til að fá þá Gilbert og George til landsins fyrir sýninguna, það er að segja ef kófið og ferðatakmarkanir koma ekki í veg fyrir það.

Gilbert og George hafa verið iðnir við að veita viðtöl í gegnum tíðina en það kemur sér vel þegar það fellur skyndilega í minn hlut, sem hvorki hef formlegan listfræðibakgrunn né sérstaka þekkingu á verkum þeirra, að skrifa um þá. Það er til ógrynni af efni um þá á internetinu, umfjallanir, viðtöl bæði rituð og kvikmynduð, myndir og alls konar umfjallanir sem hægt er að sökkva sér í – og ég sökk.

Fljótlega var ég komin á bólakaf í viðtöl við þessa sérkennilegu og sjarmerandi menn sem láta aldrei sjá sig öðruvísi en vel til hafðir, í jakkafötum og með bindi. Þeir eru uppfullir af húmor og klára setningar hvors annars líkt og þeir væru í raun einn og sami maðurinn.

minnihlutahópa. Erótík, trú og stjórnmál eru ríkjandi þemu í verkum þeirra líkt og ofbeldi, fátækt og dauði en þrátt fyrir þungan tón og ádeilu er ávallt hægt að finna í þeim gáskafullan undirtón.

Gilbert og George eru þekktir fyrir að hafa haft mótandi áhrif á gjörningalist en nýútskrifaðir úr listaháskólanum, blankir og verkefnalausir tóku þeir upp á því að ganga um stræti Spitalfields í London og litu á sjálfa sig sem listaverkið, þeir voru hinn lifandi skúlptúr og gengu dag og nótt um borgina sem þeir gerðu að sínu eigin stúdíói.

Eftir að hafa baðað mig upp úr ögrandi verkum þeirra Gilberts og George, skoðað heimili þeirra í gegnum tölvuskjáinn, hlustað á þá tala um verkin sín og horft á þá syngja og dansa get ég ekki annað en hlakkað til að sjá sýninguna þeirra í Hafnarhúsinu í ágúst. Þangað til mæli ég með að fólk fari á internetið og slái inn Bend it Gilbert & George í leitarvélina og dansi með.

Snemma á ferlinum þróuðu þeir rúðunetsformið sem má sjá í mörgum af þeirra þekktustu verkum en þau gætu minnt á popplist. Í viðtali þar sem þeir eru spurðir út í þetta segjast þeir ekki fagna neysluhyggju eins og popplistin gerir heldur fagna þeir húmanisma.

Samkvæmt þeim hefur popplistin ekki sömu burði og þeir til þess að fá almenning til að taka þátt.

Sýningin Gilbert & George: The Great Exhibition í Hafnarhúsinu er sérstaklega unnin fyrir Listasafn Reykjavíkur í samstarfi við Luma-safnið í Arles í Frakklandi og Moderna Museet í Stokkhólmi í Svíþjóð. Sýningunni stýra heimskunnir sýningarstjórar; þeir Daniel Birnbaum, safnstjóri Moderna Museet, og Hans Ulrich Obrist, listrænn stjórnandi Serpentine Galleries í London.

Við viljum helst vera hliðhollir þeim sem er mismunað eða því sem ekki er elskað. Okkur líkar vel við tyggjóklessurnar og æluna á götunni – ekki frægu kvikmyndastjörnurnar. Allt það sem fólki þykir ógeðslegt líkar okkur við. – Gilbert & George Í list sinni ögra þeir Gilbert og George borgaralegum hugmyndum og varpa ljósi á hvernig það er að standa utan samfélagsins. Þannig hafa þeir stuðlað að breyttum viðhorfum til samkynhneigðra og annarra

69

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Pálmar, hann, 35 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég kom út úr skápnum þegar ég var 19 ára svo það hefur verið sumarið 2004.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Nei, ég á það alveg eftir. En efst á fötulistanum eru San Francisco og New York.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Þær blandast saman í eina en það er í hvert skipti sem sungið er Ég er eins og ég er og það er eins og öll þjóðin syngi með. Þá fyllist ég lotningu fyrir fólkinu sem rutt hefur leiðina að jafnrétti og þakklæti fyrir að búa á Íslandi á 21. öldinni. Það er ómetanlegt.

Hvers vegna gengur þú? Það er mikilvægt að fjölmenna í gönguna, hvort sem maður er með skipulagt atriði eða rekur lestina, til að sýna heiminum og höturunum að við erum til, stolt, sterk og studd af vinum og ættingjum og að líf sem leitt er af ást og virðingu sé alltaf betra en það sem er stjórnað af hræðslu og hatri.

Hvers vegna göngum við 2040?

Höfundur: Ragnhildur Sverrisdóttir Ég var orðin fertug þegar Gleðigangan hlykkjaðist í fyrsta sinn niður Laugaveginn. Reyndar var ég hvergi nærri, því ég bjó í útlöndum. En ég hef gengið flestar Gleðigöngur undanfarin 20 ár og með hverju árinu hefur gangan orðið fjölbreyttari og skemmtilegri. Hún hefur hins vegar aldrei verið fölskvalaus gleði fyrir alla, til þess hafa of þungir og erfiðir hlutir brunnið á of mörgum. Það þurfti mikið hugrekki fyrir marga að slást í hópinn.

Gleðin sem því fylgdi var mikil, en harmurinn stundum skammt undan. Á þessum 20 árum hefur réttindamálum hinsegin fólks fleygt fram. Ég nenni ekki að tíunda það allt saman, þetta vitið þið öll sem hafið þurft að telja hvert jákvæða skrefið á eftir öðru, halda þeim til haga og treysta því að við þokumst alltaf áfram, áfram.

Við vitum að við erum ekki komin alla leið, ekki öll okkar. Það nenni ég ekki heldur að tíunda, því það þekkjum við

að það að þrýsta börnum í kynja- og kynhneigðarnormið þyki ekki lengur ábyrgt og eðlilegt uppeldi. Það er auðvitað byltingarkennt í sjálfu sér! Hvað gerir fólk þegar heimurinn er ekki lengur svo einfaldur að í boði verði bara blár aksjónkall fyrir stráka og bleik Barbie fyrir stelpur? Það er langlíklegast að heimurinn hrynji. Sú skoðun kom reyndar hvergi fram hjá álitsgjöfum, enda sendi ég fyrirspurnir bara vítt og breitt um hinsegin samfélagið og þar virðist fólk ekkert sérlega áhyggjufullt yfir slíkri hrunhættu.

of vel. En óneitanlega er ástæða til að staldra við á 20 ára afmæli göngunnar og velta fyrir sér hver staðan verði eftir önnur 20 ár?

Göngum við enn? Í eintómri gleði af því að öll réttindi hafa náðst fram fyrir alla? Eða með hnefann á lofti, öskureið yfir bakslaginu sem kom þegar mannhatarar komust til valda og tóku af okkur þau sjálfsögðu réttindi sem stærsti hluti þjóðarinnar nýtur nú? Í þessum vangaveltum mínum um gönguna eftir 20 ár tók ég þann kostinn að hafa samband við fjölda hinsegin fólks og spyrja hvernig það héldi að staðan yrði. Flest fólk er bjartsýnt og sannfært um að við náum ekki bara að verja núverandi árangur, heldur einnig að bæta töluvert við. Og öll eiga enn stærri drauma. Vonast til að eftir 20 ár verði fleiri og róttækari pælingar í tengslum við kyn, kynvitund og kyntjáningu, að umræðan um kyneinkenni og tilvist intersex fólks og fjölbreytni líkama verði sýnilegri. Og vonast til 70

blússandi siglingu í ýmsum öðrum löndum. „Ef að þjóðernispopúlistar á borð við Guðmund Franklín eða Miðflokkinn ná völdum verða slagorðin mjög einföld: „Afturhvarf til 2020“, „Ég má víst vera til“ og „Við gátum þetta einu sinni, við getum þetta aftur“, hljóðar eitt svarið sem ég fékk.

Hatursöflin vekja ótta Það er grunnt á ótta hinsegin fólks við hatursöfl og skyldi engan undra.

Og annað er af svipuðum toga: „Ég held að við séum að sigla inn í tímabil fasisma í hinum vestræna heimi og við gætum þurft að takast á við innfluttar, hatursfullar hugmyndir,“ skrifar einn álitsgjafi, sem hefur áhyggjur af að bakslag geti komið í réttindabaráttuna. En þó aðeins tímabundið. Okkur verður ekki haldið niðri.

Forsetaframbjóðandi, sem einu sinni kallaði frumvarp um kynrænt sjálfræði það heimskulegasta sem hann hefði heyrt og tengdi við múslimafóbíu, vakti óbragð.

Lítill stuðningur við hann, vissulega, en við sjáum svo mörg dæmi um að skoðanasystkin hans séu á

Þriðji ritar: „Við erum á tímamótum. Við sjáum hvað er að gerast í Póllandi, BNA og víðar. Þetta er ekki bara aukin hægri öfgastefna, populismi og íhaldssemi heldur einnig stóraukið eftirlit stórabróður með hegðun þegnanna. Hvort hinsegin fólk neyðist til að fara aftur

71

inn í skápinn til að lifa af eða hvort við náum að svífa inn í framtíðina á bleiku skýi kemur í ljós. Baráttan endar aldrei.“ Fjórði segir að krafan um að fagna fjölbreytileikanum verði áreiðanlega enn áberandi eftir 20 ár. Kröfurnar 2040 verða um að allir megi tjá sig eins og þeir vilja, eiga börn, skapa alls konar fjölskyldur, fara út fyrir normið – en þrýstingur um að fylgja „normi“ gæti alveg verið enn öflugri árið 2040 ef öfgaöflin ná festu í samfélögum heimsins. „Ég hef miklar áhyggjur af því að með auknum fjölbreytileika og meira frelsi til að tjá sig og vera alls konar þá muni ótti á meðal margra aukast og birtast með auknum fordómum og jafnvel sviptingu á tjáningarfrelsi, hugsanlega verðum við bara að fara í hringi og berjast gegn svipuðum fordómum eftir 20 ár,“ segir í einu svarinu og þar vísar bréfritari m.a. til ótta sumra við aukinn sýnileika trans ungmenna. „Með auknum sýnileika og meðvitund í samfélagi hefur ungt fólk leyft sér að setja spurningarmerki við kyn og leika sér með kyntjáningu.

Margt fólk á erfitt með þetta, skilur það ekki og er hrætt og það birtist t.d. í eins konar hræðsluáróðri til foreldra.

Eins birtist það í stöðugum efasemdum og börnin þurfa stöðugt að sanna sig og fá seint eða ekki þá þjónustu sem þau þurfa sem getur haft mjög alvarlegar afleiðingar.“ Sýnileikinn sífellt meiri Vonandi þurfa þátttakendur í göngunni ekki að óttast lögregluofbeldi eða rasisma og internetdurgarnir, sem býsnast yfir sóun á skattfé, verða horfnir. Trans og intersex fólk verður búið að öðlast öll þau réttindi og allan þann skilning sem það dreymir um. Sama gildir um eikynhneigt og fjölkært fólk.

Sýnileiki ólíkra hópa verður sífellt meiri – enda meginhlutverk Gleðigöngunnar að skapa

hinsegin fólki vettvang til að staðfesta tilvist sína fyrir allra augum.

ættum samt að verja hvort annað með kjafti og klóm frá allri hættu eða ógn.“

Og þó. Kannski verða hinir ýmsu hópar ekki meira áberandi. Kannski verður áherslan einmitt fyrst og fremst á einstaklinginn? Eru líkur á að eftir 20 ár munum við einfaldlega sætta okkur við gríðarlega fjölbreytta flóru mannlífsins og hætta að setja merkimiða á hvern og einn? Sumir vonast a.m.k. til þess og það er til verri framtíðarsýn.

Álitsgjafarnir eru ekki fæddir í gær og þótt þeir séu flestir jákvæðir og fullir bjartsýni þá vita þeir að fordómar og þekkingarleysi er enn til staðar þrátt fyrir að lagalega séum við komin nokkuð langt. Það vill líka stundum gleymast að þrátt fyrir að það sé auðveldara að vera hinsegin í dag en áður fyrr og fordómar hafi minnkað til muna þá geta innri fordómar og sjálfshatur verið alveg jafn slæmt nú og fyrir 20 eða 40 árum. Við værum heldur betur komin langt eftir 20 ár ef við værum laus undan þeirri byrði.

„Við erum oft svo upptekin af því að tryggja sýnileika allra hópanna að við gleymum að horfa á það sem við eigum sameiginlegt,“ skrifar einn og veltir fyrir sér hvort eftir 20 ár verði bara einn hópur: Hinsegin fólk.

Þá verður fjandinn laus Það er líklegt að við þurfum að ganga um með kröfuskilti eftir 20 ár, með skilaboðum um mannréttindi, frelsi og réttinn til að vera og elska.

Af svipuðum meiði eru vangaveltur – og tilheyrandi bjartsýni – þess sem sagðist hafa trú á að vakning samkenndar mannkyns muni fleyta okkur enn lengra í réttlætisátt. Byltingar #metoo, Druslugöngunnar og Black Lives Matter hafi opnað augu fjölmargra fyrir ýmiss konar misrétti og sú réttlætiskennd sem fylgi þeim muni vaxa á næstu árum og áratugum. „Jafnrétti er ekki kaka sem klárast þótt fleiri hópum sé boðið að borðinu“, skrifar sá álitsgjafi og bætir við um stöðuna eftir 20 ár: „Kannski kemur nýr hópur hinsegin fólks, sem hefur ekki átt orð til að lýsa sínum upplifunum áður sem mun þurfa pláss, nýyrði, lagaleg og félagsleg réttindi o.s.frv. Kannski verðum við ennþá að berjast fyrir réttindum þeirra hópa sem eru þekktir í dag en hafa annaðhvort misst réttindi, eða hafa verið skilin eftir í einhverjum nýjum forréttindum sem munu koma upp. Ég held að það mikilvægasta sé bara að við stefnum á gönguna eftir 20 ár í sameiningu og sameflingu, því eins og stórfjölskyldan sem við líkjum okkur oft við, þá kemur okkur ekki alltaf fullkomlega saman, en við

Þá gerum við það. Því eins og einn álitsgjafinn sagði: „Ef við höldum ekki umræðunni lifandi, tökumst ekki á um málefnin, sjálfsmyndirnar og pólitíkina þá gerir það einhver í staðinn fyrir okkur.

Og þá fyrst verður fjandinn laus.“ Við höfum áhyggjur, áreiðanlega réttmætar. Að breytt landslag í pólitík verði til þess að réttindi verði tekin af okkur. En aðallega erum við stolt og glöð með gönguna okkar. Og við eigum líka að muna hversu margir koma í gönguna og hversu margir fagna okkur á hliðarlínunni. Þar er styrkurinn okkar og hverfur varla á einni nóttu.

Vonandi verð ég í göngunni eftir 20 ár. Vonandi brosandi út að mínum 80 ára gömlu eyrum, samt hálfklökk yfir að öll réttindi alls hinsegin fólks skuli tryggð. En ef staðan verður ekki svo góð, þá mæti ég með steyttan hnefann. Og við verðum mörg.

English translation of this article can be found on www. reykjavikpride.is 72

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Þorbjörg, hún, 30 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég fór fyrst í gleðigöngu árið 2015, eða það var í fyrsta sinn sem ég gekk í gleðigöngunni sjálfri á Hinsegin dögum.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Nei, því miður! En ég stefni á að láta sjá mig á World Pride í Kaupmannahöfn á næsta ári.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

Flestar af mínum minningum sem tengjast gleðigöngunni eru í raun og veru svona ótímasettar tilfinningar sem blandast við glefsur af litum, mannhafi, glimmersprengjum, faðmlögum og fagnaðarópum. En ég held að uppáhalds einstaka minningin mín sé síðan í fyrra. Það var bæði mjög skemmtilegt að taka þátt í fyrstu gleðigöngunni sem formaður Samtakanna ‘78 og svo fór konan mín alla leiðina á hörkunni, alveg kasólétt af yngri dóttur okkar.

Hvers vegna gengur þú?

Mér finnst alveg ótrúlega gaman að taka þátt í gleðigöngunni og það veitir mér mjög djúpstæða gleði og frelsistilfinningu. Það er líka eitthvað svo dýrmætt að finna að maður er hluti hinsegin samfélagsins.

En gleðigangan er ekki síður mikilvæg út á við.

Sýnileiki hinsegin fólks er ennþá róttækur og gleðigangan skiptir mjög miklu máli í hagsmuna- og réttindabaráttunni.

u g n i n n i m Í r a n ú r ð u G r u t t ó d s d n u m g Ö

Guðrún Ögmundsdóttir, sem lést síðastliðinn gamlársdag, var þekktust fyrir að vera baráttukona fyrir mannréttindum í störfum sínum sem félagsráðgjafi, þingkona og borgarfulltrúi auk þess sem hún vann fyrir fjölmörg mannréttindasamtök eins og UNICEF og Alnæmissamtökin (HIV-Ísland). Hennar helstu málaflokkar voru kvenréttindabarátta og réttindi barna og fatlaðra en þar að auki barðist hún fyrir hinsegin réttindum áratugum saman. Guðrún hlaut ótal viður­kenn­ing­ar fyr­ir brautryðjanda­störf í þágu mann­rétt­inda, m.a. riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu 17. júní 2019 fyr­ir fram­lag í þágu mannúðar og jafn­rétt­ is­bar­áttu hinseg­in fólks. Hún talaði alltaf frá hjartanu og lagði allt sitt í það sem hún trúði á.

Sumt fólk er þannig gert að nærvera þess lýsir allt upp. Gunna var ein af þeim.

Einstök og einlæg hugsjónamanneskja. Enginn gat staðist dillandi hláturinn, rámu röddina og blikið í augunum. Þvert á pólitískar línur heillaðist fólk af henni og hún gat fengið alla með sér í lið. Allir mátu heiðarleikann, töffaraskapinn, kærleikann og mennskuna. Hún sá fólk, lét það skipta sig máli og heyrði í því, alveg sama hvert það var eða hvaðan það kom.

Hún notaði þessa krafta alla tíð til að búa til betra samfélag. Henni fannst ósanngjarnt að fólk fengi ekki sömu tækifæri í lífinu og barðist fyrir breytingum.

Hún sá fólk þegar enginn annar sá það. Fólk sem þurfti á breytingum að halda og viðurkenningu á sínu lífi. Uppgjöf var ekki í boði af því að hún trúði því að allt væri hægt með viljann að vopni. Gunna var algerlega óhrædd við að tjá skoðanir sínar og barðist fyrir því sem hún brann fyrir, jafnvel þótt þær skoðanir væru ekki alltaf vinsælar þegar hún tjáði þær. Það er af því að hún hlustaði, meðtók, dró sínar eigin ályktanir og barðist fyrir þeim.

Gunna er þekktust fyrir það í hinsegin samfélaginu að hafa verið fremst í flokki þegar kom að staðfestri samvist. Hún sá hverju þyrfti að breyta í lögunum, vann skýrslur og keyrði málin í gegn í þinginu. Allra magnaðast var hins vegar hvernig hún breytti hugarfari fólks með því að vera alltaf til staðar. Mæta á Hinsegin daga og viðburði Samtakanna ’78. Ræða við fólk um málefni hinsegin fólks. Kerfi fyrir fólk, ekki fólk fyrir kerfi, var mantra sem hún endurtók allt til síðasta dags. Guðrún Ögmundsdóttir var ein okkar helsta stuðningskona og fyrirmynd í því hvernig aðrir geta stutt hinsegin baráttu. Á einum af okkar síðustu kaffifundum, þá þrotin að kröftum, spurði hún mig hvað væri fram undan í baráttu hinsegin fólks. Ég útskýrði í stuttu máli hvað væri að gerast og hverju við vildum breyta. „Tótla mín, við bara gerum þetta. Við skulum alveg endilega bóka fund með ráðherra á næstu dögum og bara keyra þetta í gegn. Þetta er bara ein eða tvær reglugerðir. Ekkert mál elskan.“ Takk fyrir baráttuna og vináttuna!

Tótla I. Sæmundsdóttir

SAMFERÐA Í GLEÐINA

Samstaða er besta leiðin í baráttunni fyrir opnara samfélagi. Gleðilega hátíð!

H

R 20

DAGA

GIN INSE

Mannréttindi og nýja stjórnarskráin Kæru vinir, Kannski hefur ekkert orð haft meiri áhrif á réttindabaráttu hinsegin fólks en orðið mannréttindi. Í sinni berstrípuðustu mynd þýðir þetta hugtak ákveðin réttindi sem manneskja hefur, bara á grundvelli þess eins að vera manneskja. Í gegnum söguna hefur það löngum liðist að draga úr mennsku hinsegin fólks. Við erum gerð að „hinum“, þeim sem ber að hræðast, hæða og fordæma.

Smátt og smátt hafa sigrar unnist, meðal annars hér á Íslandi þar sem hugrakkar sálir háðu baráttu sem breytti hugarfari heillar þjóðar, eða svona næstum því.

við stjórnarskrá geta því dómstólar vikið þeim lögum til hliðar. Stjórnarskráin er trompið í spilinu. Það er einmitt þess vegna sem talað er um mannréttindi í stjórnarskrám, því þau skipta meira máli en aðrar reglur og önnur lög.

Mannréttindabarátta er barátta fyrir því að allar manneskjur séu taldar jafnar að virði, óháð fjölbreytileika þeirra, og hafi sama rétt til að lifa við mannlega reisn. Þá baráttu verður að heyja á mörgum vígstöðum.

Stjórnarskrá skiptir máli vegna þess að hún er grunnlögin sem öll önnur lög byggja á. Ef Alþingi setur lög sem eru ekki í samræmi

Við lifum á viðsjárverðum tímum þar sem einstaklingar drifnir áfram af hatri eiga

76

sífellt auðveldara með að komast til valda með því að ala á ótta við „hina“. Úti um allan heim er verið að taka stór skref afturábak í mannréttindavernd kvenna, hinsegin fólks og annarra jaðarsettra hópa. Þrátt fyrir að staðan hér sé að mörgu leyti góð sitjum við enn ekki öll við sama borð. Hér er til dæmis hægt

að nefna réttindi intersex fólks og trans fólks. Einnig þeirra sem sæta fjölþættri mismunun vegna þess að þau tilheyra fleiri en einum jaðarsettum hópi.

Eftir Hrunið 2008 fór fram fallegt ferli þar sem skrifuð var ný stjórnarskrá fyrir Ísland. Það hófst með 950 manna þjóðfundi í Laugardalshöll þar sem fólk af öllum aldri, kynjum og víðs vegar að af landinu hittist í heilan dag til að ræða þau gildi sem ættu að liggja nýju stjórnarskránni til grundvallar. Ferlið sem við tók var gegnsætt og opið og almennir borgarar gátu tekið þátt í því. Að lokum var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um nýju stjórnarskrána árið 2012 og þar sögðu 2/3 kjósanda að hún ætti að vera lögð til grundvallar sem stjórnarskrá Íslands.

Alþingi hefur ekki orðið við vilja kjósenda í þessu máli enn sem komið er og það er mjög alvarlegt mál því nýja stjórnarskráin tekur meðal annars á ýmsum málum sem tengjast mannréttindum og baráttu okkar allra til þess að fá raunverulega að sitja við sama borð. Í nýju stjórnarskránni, samfélagssáttmálanum sem fulltrúar ólíkra hópa íslensku þjóðarinnar sömdu sem leikreglur fyrir valdhafana og grunnlögin okkar, er lögð áhersla á náttúruvernd, mannréttindi og temprun valds. Þar kemur fram að óheimilt sé að mismuna á grundvelli kynhneigðar og fötlunar en þessi orð eru ekki talin upp í jafnræðisreglu gildandi stjórnarskrár. Þá er kveðið á um það að öllum skuli tryggður réttur til að lifa með mannlegri reisn og að margbreytileiki mannlífs skuli virtur í hvívetna. Einnig er fjallað um ofbeldi með orðunum: „Öllum skal tryggð mannhelgi og vernd gegn hvers kyns ofbeldi, svo sem kynferðisofbeldi, innan heimilis og utan.“ Sú gamla danska stjórnarskrá sem við burðumst nú með nefnir ekkert af ofangreindu.

Við komumst ekki lengur upp með að leyfa eiginhagsmunum að valta yfir hagsmuni heildarinnar.

Mannréttindi mega sín lítils ef við förum ekki að hlúa að náttúrunni og umhverfinu þannig að réttindi komandi kynslóða til lífs séu tryggð til framtíðar. Þess vegna verndar nýja stjórnarskráin náttúruna og kveður á um að auðlindirnar okkar séu þjóðareign og eðlilegt gjald beri að greiða fyrir nýtingu þeirra.

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Alda Villiljós, hán, 32 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu?

Löngu áður en ég kom út fyrir sjálfu mér, hvað þá öðrum – ég man að í síðustu bekkjum grunnskóla fórum ég og vinkona mín og gengum á eftir göngunni niður Laugaveginn því okkur fannst það svo gaman og fórum alltaf til að sýna stuðning. Ég tók svo þátt í göngunni sjálfri í fyrsta skipti 2014, en þá sótti ég um löngu eftir að fresturinn rann út og fékk pínulítið pláss á milli atriða til þess að dreifa litlum miðum með upplýsingum um það hvað kynsegin væri. Við prentuðum allt of fáa út, svo eftir að við kláruðum þá gekk ég restina af göngunni með Intersex Íslandi.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi? Ég fór einu sinni sem áhorfandi í London, og það var svo yfirþyrmandi mikið af fólki og mikið kraðak að ég gafst eiginlega upp strax, enda gat ég ekki séð neitt af göngunni sjálfri! Ég bjó í nokkur ár erlendis en kom eiginlega alltaf heim til Íslands í júní, svo ég missti alltaf af göngunum úti – og var oft farið út aftur í ágúst og missti þá af göngunni hér.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Það er erfitt að velja, því í hvert skipti er það svo magnað og töfrum líkast að ganga, sama með hverjum það er! Ætli eftirminnilegasta atriðið sé samt ekki þegar Trans Ísland gekk með líkkistu og stóran borða sem stóð á „Þögnin drepur“. Bæði fannst mér það ótrúlega áhrifamikið, en að auki var ótrúlega erfitt að ganga alla leið án þess að vera skælbrosandi allan tímann! Við vildum öll vera alvarleg eins og við værum við alvöru útför. Fyrir undirbúninginn fyrir atriðið var líka fyndið að nálgast bróður minn, sem hafði smíðað líkkistu nokkrum árum áður fyrir myndlistarverkefni, og spyrja hvort hann ætti hana ennþá, og hvort Trans Ísland mætti fá hana lánaða!

Hvers vegna gengur þú?

Eitt af aðalmarkmiðunum mínum í lífinu núna er að vera sú manneskja sem ég hefði sjálft þurft á að halda á yngri árum, og fyrir það markmið finnst mér ótrúlega mikilvægt að geta verið sýnilegt og opið varðandi mína kynímynd og upplifun af kyni. Svo að stórum hluta geng ég til að auka sýnileika fólks sem brýtur hefðbundnar ímyndir fólks varðandi kyn og til að styðja við það félag sem ég geng með í þeirra atriði og skilaboðum. Annar stór hluti er sá að mér finnst gleðigangan ótrúlega mikilvæg kröfuganga, enda eigum við ennþá langt í land með að ná fullum réttindum hinsegin fólks, bæði hérlendis og annars staðar. En auðvitað er hluti af því líka af því að það er svo stórkostleg upplifun að ganga með hinsegin stórfjölskyldunni minni og sjá allt fólkið koma til þess að fagna okkur og með okkur. Það tók mig rosalega mörg ár að sætta mig við eigin hinseginleika og það er ólýsanleg upplifun fyrir bæði mig og barnið innra með mér að taka þátt í þessari ótrúlega mikilvægu göngu.

Við þurfum nýja stjórnarskrá og því leyfum við aðgangsorðum hennar að vera síðustu orðin: „Við sem byggjum Ísland viljum skapa réttlátt samfélag þar sem allir sitja við sama borð. Ólíkur uppruni okkar auðgar heildina og saman berum við ábyrgð á arfi kynslóðanna, landi og sögu, náttúru, tungu og menningu. Ísland er frjálst og fullvalda ríki með frelsi, jafnrétti, lýðræði og mannréttindi að hornsteinum.

Stjórnvöld skulu vinna að velferð íbúa landsins, efla menningu þeirra og virða margbreytileika mannlífs, lands og lífríkis.

Við viljum efla friðsæld, öryggi, heill og hamingju á meðal okkar og komandi kynslóða.

Við einsetjum okkur að vinna með öðrum þjóðum að friði og virðingu fyrir jörðinni og öllu mannkyni. Í þessu ljósi setjum við okkur nýja stjórnarskrá, æðstu lög landsins, sem öllum ber að virða.“ Katrín Oddsdóttir mannréttindalögfræðingur Helga Baldvins Bjargardóttir, lögfræðiráðgjafi Samtakanna ’78

77

„Ljósið“ er lag Hinsegin daga Höfundur: Þórhildur Elínardóttir Magnúsdóttir Elín Eyþórsdóttir, betur þekkt sem Elín Ey, er höfundur og flytjandi lags Hinsegin daga árið 2020. Hún hefur komið fram víðs vegar um heim, bæði ein með gítarinn og með hljómsveit sinni, Sísí Ey. Þórhildur Elínardóttir hitti listakonuna á Café Rosenberg á dögunum og ræddi lagið og sköpunarferli þess.

Nafn: Elín Ey Fornöfn: Hún Aldur: 29 ára Hvað heitir lagið? Ljósið.

Um hvað er lagið? Það er, í mjög stuttu og einföldu máli, um það að hver og einn má vera eins og hann vill.

Samdir þú bæði lagið og textann? Já. Það var líka pródúsent að vinna lagið með mér sem heitir Pálmi Ragnar Ásgeirsson.

Hvernig hefur sköpunarferlið gengið hingað til? Ef ég á að vera alveg heiðarleg, þá var ég bara ótrúlega stressuð fyrst. Mér fannst þetta vera ótrúlega mikil pressa og ég þjáist stundum af svona sjálfsefasemdum um hvort ég geti gert eitthvað nógu gott. Svo fór ég í framkvæmd og lagið kom bara til mín; allavega kórusinn, hann kom bara til mín og svo hef ég verið að hafa aðeins meira fyrir textanum sjálfum. Mér finnst mjög krefjandi að semja á íslensku; að koma því til skila sem ég vil koma til skila á íslensku í tónlist án þess að það hljómi asnalega í mínum eyrum.

Hver var innblásturinn bak við textann?

Bara hinseginleikinn almennt. Innblásturinn er baráttuandinn, að hver og einn megi vera eins og hver vill.

Ef þú þyrftir að lýsa laginu með aðeins einu orði, hvaða orð myndirðu nota?

Um lagið í einu orði, út frá tónlistinni, þá myndi ég segja stuð. Fyrir þá sem ekki vita þá sem ég oftast mjög tregafulla og sorglega tónlist en þetta er hressasta lag sem ég hef samið.

Semur þú mikið um hinsegin málefni? Ég sem mjög mikið um tilfinningalegar afleiðingar þess að vera hinsegin, án þess að það sé beint hægt að lesa það úr textanum. Ég held að ósjálfrátt, af því að ég er hinsegin, þá semji ég um eitthvað hinsegin.

Hvað hefur þetta ferli tekið langan tíma? Allt í allt þá hefur þetta verið svona mánuð í bígerð. En ég hef verið að vinna í laginu í sjö eða átta daga í heildina.

78

Er eitthvað sem þú vilt bæta við að lokum? Það var mikill heiður að vera beðin um að semja hinsegin lagið í ár.

Ferlið var krefjandi. Ég var óviss um hvert ég vildi fara með lagið og það að vera beðin um að semja lag fyrir einhvern er nýtt fyrir mér og ég fann fyrir ótta yfir því að bregðast eða valda vonbrigðum. Chorusinn kom til mín og ég byggði lagið í kringum hann, ég vildi nýta tækifærið og ögra sjálfri mér og gera "hresst" og upplífgandi lag. Talaði við produsent sem að ég vissi að myndi fara með lagið í þá átt sem mig langaði með það, hann Pálma Ragnar og ég sé ekki eftir því. Ég er reynslunni ríkari og ánægð með útkomuna, takk fyrir mig.

Ljósið Má ég ekki bara vera eins og ég vil? Ætlum við í alvörunni að spila þetta spil?

Fæ ég að segja allt sem að er ósagt á meðan þú dansar úr takt?

Fjólublátt ljósið skín hér eru skilaboð til þín Ég má vera ég þú mátt vera þú hán má vera hán Mega ekki allir bara vera í sínu flæði, í friði?

Fyrir mér erum við eitt og sama hvað, ég styð þig Fá þau að segja allt sem að er ósagt á meðan þú dansar úr takt?

Hvítt, bleikt og blátt ljósið skín hér eru skilaboð til þín Ég má vera ég þú mátt vera þú hán má vera hán Allt okkar ljós það skín hér eru skilaboð til þín Ég má vera ég þú mátt vera þú hán má vera hán Hún má vera hún hann má vera hann hán má vera hán Elín Ey Páll Ragnar Ásgeirsson útsetti

Höfðingi á Hinsegin dögum 4.–9. ágúst 2020 Tjarnargata við Ráðhúsið Enginn aðgangseyrir

Bókabíllinn Höfðingi tekur þátt í Hinsegin dögum fullur af hinsegin bókum. Vakin er athygli á því að hinsegin bækur eru áberandi á listum yfir bannaðar bækur.

Borgarbókasafnið vill tryggja að hinsegin bækur séu sýnilegar, aðgengilegar og alls konar.

Dragdrottningin Starína verður með sögustundir í bókabílnum og á tveimur söfnum: Miðvikudagur 5. ágúst kl. 15 – Bókabíll við Ráðhúsið – Tjarnargötu Fimmtudagur 6. ágúst kl. 13:30 – Borgarbókasafnið Grófinni, Tryggvagötu 15 Föstudagur 7. ágúst kl. 13:30 – Borgarbókasafnið Kringlunni Laugardagur 8. ágúst kl. 15 – Bókabíll við Ráðhúsið – Tjarnargötu Rithöfundar koma og lesa upp í bókabílnum: Þriðjudagur 4. ágúst kl. 13:15 og 16:15 – Ragnar H. Blöndal og Ari Blöndal Eggertsson Miðvikudagur 5. ágúst kl. 13:15 – Elías Knörr Fimmtudagur 6. ágúst kl. 13:15 – Eva Rún Snorradóttir / 16:15 – Kristín Ómarsdóttir Föstudagur 7. ágúst kl. 13:15 : Guðjón Ragnar Jónasson / 16:15 – Lilja Sigurðardóttir Laugardagur 8. ágúst kl. 13:15 : Fríða Bonnie Andersen Sunnudagur 9. ágúst kl. 13:15 : Sjón, Mánasteinn, hljóðbók

The Bookmobile Chief at Reykjavík Pride August 4–9 2020 Tjarnargata near The City Hall Free

The Bookmobile, Höfðingi, participates in Reykjavík Pride full of queer themed books.

Banned books and literature are an important issue, as they contain queer characters or topics in many cases and have been banned therefore. The Reykjavík City Library wishes to ensure that queer books are visible and accessible and acknowledged.

Storytelling at the bookmobile and libraries with the drag queen Starína: Wednesday August 5th at 3:00 pm – The Bookmobile in Tjarnargata Thursday August 6th at 1:30 pm – The Reykjavík City Library, Tryggvagata 15 Friday August 7th at 1:30 pm – The Reykjavík City Library, Kringlan Saturday August 8th at 3:00 pm – The Bookmobile in Tjarnargata Writers read from their works: Tuesday August 4th at 1:15 pm and 4:15 pm – Ragnar H. Blöndal and Ari Blöndal Eggertsson Wednesday August 5th at 1:15 pm – Elías Knörr Thursday August 6th at 1:15 pm – Eva Rún Snorradóttir / 4:15 pm – Kristín Ómarsdóttir Friday August 7th at 1:15 pm – Guðjón Ragnar Jónasson / 4:15 pm – Lilja Sigurðardóttir Saturday August 8th at 1:15 pm – Fríða Bonnie Andersen Sunday August 9th at 1:15 pm – Sjón, Moonstone, an audiobook 79

ÖRVIÐTAL Name, pronouns Viima, hán/they.

When was your first Pride parade and where?

The first time I attended Pride has been some year before 2010, but I cannot remember which one. And this is a good example of why we need to document our queer lives.

Social media is not a sustainable place to store your memories, we should always take a little time to keep a diary or a journal, get some photographs printed every now and then or have backups of our digital archives. Queer history is important and if we don’t record it ourselves, who will? Our lives are as meaningful as the print we leave behind.

Have you been to Pride somewhere other than Iceland, and if so then where?

I love going to Prides in different countries. The best memories I have of visiting a Pride abroad was definitely Baltic Pride in Riga, Latvia in 2018. As much fun as the more established marches are, I find so much meaning in attending them in small towns where they are not as widely supported, but can make all the difference for the community – as well as in countries where freedom is not something you take for granted.

What is your favorite memory related to the Pride parade and what year was that?

My favorite memories about parades are the goosebumps I get when the marches and the bystanders make noise and when you look someone in the eye, they just smile back with support. It’s the connections you make as individuals, as communities, and how a kind of a utopian dream world come true for one day.

Why do you participate (what is the importance for you?)

For me Pride is first and foremost about human rights. It is a protest as well as a celebration of the endless diversity of our communities. I take part to join the empowering unique experience it always is. Every pride is always a unique event. I want to keep marching as long as I can. I won't let anything come between me and my pride!

Gleðilega Hinsegin daga! Við styðjum réttindabaráttu hinsegin fólks

ATH

viðburðir geta tekið breytingum vegna fjöldatakmarkana og tilvísana landlæknis

Samfélagssáttmáli – í okkar höndum

Sprittum hendur

Verum skilningsrík, tillitssöm,

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Þorvaldur Kristinsson, hann, 70 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Ég var formaður Hinsegin daga í Reykjavík á árunum 2000–2012 og í hópi þeirra sem stóðu að undirbúningi fyrstu gleðigöngunnar árið 2000.

Síðan gekk ég þar alltaf á meðan ég lagði undirbúningi hátíðarinnar lið.

Enn geng ég í gleðigöngu í Reykjavík en hef þó stöku sinnum boðað forföll og þykir miður því að ég lít á þátttöku mína sem þegnskyldu.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, ég gekk fyrst í hópi lesbía og homma í Kaupmannahöfn á Christopher Street deginum, 27. júní 1981. Næst gekk ég í voldugri göngu á Frigörelsesveckan í Stokkhólmi 1983 og hér og þar í Evrópu síðar, t.d. í Ljubljana 2013 og París 2018. Fyrstu göngurnar sem ég tók þátt í voru annars konar en þær sem við þekkjum í dag, meira í ætt við dæmigerðar kröfugöngur, stilltari og lágværari en um margt pólitískari en göngur nútímans. Þær voru af svipuðum toga og göngurnar sem Samtökin ’78 efndu til 1993 og 1994 og ég tók þátt í.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það? Það var augnablikið þegar ég kom fyrir hornið á Rauðarárstíg og Laugavegi við upphaf göngunnar árið 2000. Vikurnar á undan voru miklar efasemdir uppi um það hvort fyrsta gleðiganga Hinsegin daga stæði undir nafni, hvort við yrðum ekki bara að athlægi. En handan við hornið á Hlemmi mættu okkur þúsundir gesta á gangstéttinni, komnar til að sýna samstöðu. Ég sem aldrei felli tár á almannafæri, þarna táraðist ég og skildi að strit fyrri ára hafði þrátt fyrir allt skilað nokkrum árangri.

Hvers vegna gengur þú? Í nafni samstöðu og vináttu, með málstað homma, lesbía, trans fólks og annarra sem fylkja sér undir regnbogafánann, gegn grimmdinni og niðurlægingunni sem ekki sér fyrir endann á víða um heim. Svo geng ég auðvitað í von um að hitta unga og aldraða vini sem komið hafa að mannréttindabaráttu okkar.

ÖRVIÐTAL Nafn, fornafn, aldur Ástrós Erla, hún, 29 ára.

Hvenær fórstu fyrst í gleðigöngu? Það var í raun ekki fyrr en ég stofnaði Hinsegin Ladies Night í byrjun árs 2019 að ég tengdist hinsegin samfélaginu almennilega hér á Íslandi og byrjaði að vera þátttakandi í hinsegin málefnum og þar af leiðandi gleðigöngunni.

Hefur þú farið í gleðigöngu annars staðar en á Íslandi?

Já, í Barcelona og Madrid 2018. Það var í rauninni alveg óplanað, við löbbuðum nokkurn veginn inn á pride í Barcelona í fríi sem ég var í. Síðar í ferðinni tókum við ákvörðun að keyra upp til Madrid og þá var pride að byrja þar.

Hver er þín uppáhaldsminning tengd Gleðigöngunni og hvaða ár var það?

Að taka þátt í gleðigöngunni í fyrra er mín fyrsta og besta minning. Þetta var í raun mikil skyndiákvörðun þar sem við fengum margar óskir um að koma fram sem hópur á Hinsegin Ladies Night viðburðinum sem við héldum á Hinsegin dögum í fyrra en það var 3–4 dögum fyrir gönguna. Ég ákvað að gera mitt besta og allavega reyna að koma okkur inn í gönguna, sem jú gekk allt eins og í sögu.

Hvers vegna gengur þú?

Til að vekja athygli á málefnum hinsegin fólks.

Sýnileiki og umræður eru aðalatriði að mínu mati.

Gleðigangan er einn stór og mikilvægur partur í að koma þessum fallega og fjölbreytta hópi á framfæri svo allir geti lifað við sömu kjör og lífsgæði.

Eftirtaldir ráðherrar styðja Hinsegin daga 2020:

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra

Hýrar þakkir fyrir stuðninginn!

Útgefandi: Hinsegin dagar í Reykjavík / Reykjavik Pride Suðurgata 3 – 101 Reykjavík Útgáfuár: Júlí 2020 Ritstjórar: Bjarndís Helga Tómasdóttir og Elísabet Thoroddsen Ábyrgðaraðili: Vilhjálmur Ingi Vilhjálmsson, formaður Hinsegin daga Textar: Bjarndís Helga Tómasdóttir, Dagur B. Eggertsson, Daníel E. Arnarsson, Derek T. Allen, Elísabet Thoroddsen, Guðjón Ragnar Jónasson, Guðni Th. Jóhannesson, Guttormur Þorsteinsson, Harpa Kristjana Steinþórsdóttir, Helga Baldvins Bjargardóttir, Hildur Heimisdóttir, Katrín Oddsdóttir, Lilja Ósk Magnúsdóttir, Ragnhildur Sverrisdóttir, Saga Ómars, Salka Snæbrá Hrannarsdóttir, Stefán Örn Andersen, Tótla I. Sæmundsdóttir, Unnsteinn Jóhannsson, Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir, Vera Illugadóttir, Vilhjálmur Ingi Vilhjálmsson, Þórhildur Elínardóttir Hönnun á kápu og baksíðu: Sigtýr Ægir Kárason Prófarkalestur: Ásta Kristín Benediktsdóttir Prófarkalestur ensku: Alba Hough, Debbie Stevens, Tanya Churchmuch Þýðingar: Melkorka Edda Sigurgrímsdóttir Auglýsingar: Vilhjálmur Ingi Vilhjálmsson og Ragnar Veigar Guðmundsson Ljósmyndir: Guðmundur Davíð Terrazas, Heiðrún Fivelstad, Hefna Þórarinsdóttir, Juliette Rowland, Martyna Karolina Daniel, Ragnheiður Guðmundsdóttir, Pressphotos/Geirix, Geir Ragnarsson, Grace Chu Krossgáta: Ásdís Bergþórsdóttir Myndasaga: Einar V. Másson og Jono Duffy Merki Hinsegin daga: Aðalbjörg Þórðardóttir Hönnun tímarits: Guðmundur Davíð Terrazas Prentvinnsla: Oddi

Fólkið á bak við Hinsegin daga Fjölmargir leggja hönd á plóg til að gera hátíð Hinsegin daga að veruleika á hverju ári. Stjórn Hinsegin daga í Reykjavík skipa þau Vilhjálmur Ingi Vilhjálmsson formaður, Ragnar Veigar Guðmundsson gjaldkeri, Ragnhildur Sverrisdóttir ritari og meðstjórnendurnir Ásgeir Helgi Magnússon, Helga Haraldsdóttir, Lilja Ósk Magnúsdóttir og Elísabet Thoroddsen. Við hlið þeirra starfar öflug samstarfsnefnd að verkefnum ársins auk gríðarstórs hóps sjálfboðaliða sem vinnur ómetanlegt starf meðan á hátíðinni stendur.

83

Hinsegin dagar eru borgarhátíð

Reykjavik Pride is an official Reykjavik City

Reykjavíkur 2020–2022. Við þökkum

Festival during 2020–2022. The city is our

Reykjavíkurborg, okkar stærsta styrktar-

largest supporter and we are grateful for

aðila, fyrir ómetanlegan stuðning.

the invaluable support.