1
2 QUERIDOS COMPAS: “Que por junio era, por junio, /cuando hace la calor…”, como casi escribiera aquel juglar anónimo del siglo XV, y ya ha llovido… En llegando 2015, a todo calor, a todo fuego, a toda chispa, a toda fiebre de un sábado de junio, se presenta, hale-hop, nada menos que el nº 40 de la revista COMPA, hecha en común por tod@s vosotr@s, en amor y compañía… Y ya sólo le queda una década, para alcanzar, siempre joven y siempre renovada, el medio siglo de existencia… Una vez más, “la imaginación al poder” se erige en su consigna… Aupa el talento, el donaire y la gracia inmarcesibles de ser niñ@ del siglo XXI... Empezó COMPA en el siglo pasado, siendo barco de papel rumbo al porvenir; ahora su formato es electrónico: una sofisticada nave espacial que cruza el universo universal, la galaxía de una infancia plena, merecedora de una Humanidad que haga honor a su nombre, donde reine la Felicidad a nivel colectivo, a través de la Paz y la Justicia… No importa el medio que utilicéis para expresaros; lo que vale, y vale mucho, es la ilusión puesta en estas páginas que intentan reflejar vuestro mundo por dentro y por fuera, para iluminarlo con una sonrisa y la oportunidad de pararse a pensar un momento: si hoy, hermanados, codo a codo, sois capaces de crear COMPA, ¿quién dijo miedo del mañana a las puertas…? Nada podrá venceros… Yes, you can, puesto que sois Futuro… Como la lámpara de Aladino, basta con que os frotéis los ojos y empecéis a leerla, para que, de ella, surja el genio, fruto maduro del Trabajo, la Constancia y el Esfuerzo solidarios… Ah, se me olvidaba… Para que esto funcione, es necesario pronunciar, en voz muy alta, la siguiente contraseña secreta: “¡ÁBRETE, COMPA…!” Ya estáis tardando, ea… Junio, 2015
3
ÍNDICE Queridos Compas.......................................................................................................................2 Escola Infantil ..............................................................................................................................4 Educación Infantil (3 anos)....................................................................................................6 Educación Infantil (4 anos)....................................................................................................9 Educación Infantil (5 anos)..................................................................................................11 1º curso de Educación Primaria ........................................................................................12 2º curso de Educación Primaria ....................................................................................17 3º curso de Educación Primaria ....................................................................................21 4º curso de Educación Primaria ....................................................................................26 5º curso de Educación Primaria........................................................................................31 6º curso de Educación Primaria .......................................................................................42 ACTIVIDADES VARIAS - A radio como ferramenta educativa ................................................................59 - Actividades extraescolares en Educación Infantil .................................60 - Bartoliño ..........................................................................................................................61 - Cancións do verán ......................................................................................................62 - Campionatos da Asociación de veciños do Ensanche A ........................63 - Excursión de 5º e 6º ás Rías Baixas ....................................................................64 - Teatro con G ....................................................................................................................65 - Secretaría ........................................................................................................................66 - En francés .........................................................................................................................67 - Teleludy .............................................................................................................................68 - “Ajedrez en la escuela” .............................................................................................69 - Actividades tercer trimestre ..................................................................................70
4
Escola Infantil
GRANXA ESCOLA BELELLE
Para rematar o curso, chegou o momento tan agardado polos nosos nen@s... A saída á Granxa Escola Belelle! Durante toda a semana anterior preparamos a excursión traballando cada un dos animais que verían na granxa e debuxándoos nun gran mural. Fixemos a vaca Marela , o cabalo Tormenta, o porco Faustino e a galiña Pintadiña... O día da excursión puxeron as gorras e rapidiño para o bus (outra gran experiencia para @s peques) Na granxa pintáronlles a cariña de diferentes animaliños e logo comezou a visita aos animais. Déronlle de comer ás galiñas, ás ovellas, ós coellos, ó burro... pero, o momento máis agardado foi o paseo en cabalo. Con moitos nervios e ledicia foron montando tod@s no pequeno cabaliño e dando un paseo. E así, este curso 2014-15 queda case rematado. Nuns días chegará o agasallo final... unha gran festa de graduación! Moita sorte, peques!
5
Xelatina e froita de verán. O último trimestre xa chegou, e os nen@s da Escola Infantil Ludy non pararon de traballar. Ao longo de todo o curso fixeron moitos obradoiros de cociña, pero o que máis lles gustou aos peques foi a xelatina! Observaron e participaron en todo o proceso de elaboración e pasárono xenial tocándoa e coméndoa. Foi unha experiencia moi divertida. Tamén elaboraron brochetas con froita propia da tempada: amorodos, melón, piña, sandía… Cada nen@ preparou a súa brocheta para logo papala todiña!
6
Educación Infantil (3 anos)
O xogo na Educación Infantil O xogo na educación infantil é imprescindible non so pola súa evidente función lúdica senón tamén pola súa contribución ao desenvolvemento normal do neno e da nena nesta etapa. Os nenos e as nenas se desenrolan a través do movemento, e o xogo libres de tensións emocionais, por isto hai que ser consciente de que o xogo ten un gran significado para o san desenrolo do neno/a. O xogo é a principal canle de comunicación dos nenos/as xa que desde que nacen e a súa principal linguaxe. Co xogo desenrolen a linguaxe, a intelixencia emocional, a autoestima, a intelixencia racional, o estudio do corpo, desenrolen a súa personalidade e a súa relación cos demais e co medio. É por iso que na aula de tres anos o xogo cobra moita importancia. Para poder levar un orde e poder desenrolar todas as áreas posibles
do neno/a organizamos os xogos por recunchos. Na nosa aula temos o recuncho da plastilina para modelar, a cociña ,os bebés, o maletín de médico, os animais, a biblioteca, os coches e as estradas, os puzles e os pinchos, as ferramentas, as pezas de construción de diferentes tamaños, a música…….e algún máis que sempre improvisan e crean eles/as . Ademais dos recunchos da aula o xogo continúa no espazo do recreo cheo de movementos e liberdade de expresión e no ximnasio na hora de psicomotricidade onde os xogos son de tipo motor. Aquí queda reflexado o xogo na clase e queríamos tamén ter una mostra dos xogos e xoguetes preferidos para eles/as na súa casa. Isto so pretende ser un resumo e á vez un recordatorio da importancia do xogo en todos os nenos e nenas de todas as idades.
“ O meu xoguete preferido”
Laura………………El balón de baloncesto y la
Carla...................La muñeca Elsa
canasta
Sharon...............La muñeca Elsa
Iker ………………..El balón de los transformers
Carmen...............Los “Legos”
Carolina…………..La bicicleta rosa
Daniela...............Mickey Mouse
Iago....................Peluche de Pepa pig
Ángel..................La guitarra y el porquiño
Efrén...................La bicicleta verde y negra
Mateo................Los coches con papá
Alba....................Los zombies
Anxo.................La wii
Daniel.................Los coches
Darío.................Los coches y los “dinos”
Alexandru...........Spiderman
Sergio................Los coches
David..................Las tortugas ninja y Schreader Roa.................... Minnie Mouse Ariadna...............La doctora “Juguetes” Sebastian............El coche de Rayo Macqueen
Sara...................Minnie Mouse
7
8
AS PLANTAS Este curso, como todos os anos plantamos a nosa planta na aula. Primeiro descubrimos a primavera e o ciclo das plantas e as flores, o rexurdir da vexetación nesta época do ano. Logo aprendemos as partes dunha planta, dunha forma divertidísima, pintando nos cristais e por último plantamos a nosa propia planta na aula. Observamos as sementes, collemos os testos, botamos terra, sementes e regamos. Para rematar colocamos os nosos testos na ventá para que lles dea o sol ,soliño e medren moito, sen esquecer que cada poucos días necesitan ver a súa amiga a regadeira outra vez, con auga fresquiña… Agardaremos para saber se temos sorte e saen as flores da primavera!
Educación Infantil (4 anos)
QUE É UN AMIG@ PARA TI? Miguel: Divírtome moito con el, gústame moito ter amigos… Diego: Un amigo ten que ser bo, gústame xogar cos amigos… Leo: Un amigo é xenial!!! Sergio: Por exemplo Diego, porque xoga comigo a moitas cousas. David: Unha persoa que poido xogar con el coma Leo. Gabriela: Quero xogar con ela, estar con ela! Chámase María. Javier: É estar mellor con el. Daniela García: Para xogar, correr e… moitas cousas. Daniel: Un amigo? Gaizka porque é o meu mellor amigo. Anais: Coas boas amigas hai que divertirse, como fago eu con Naia e María. Naia: Un amigo ten que ser moi bo cos seus amigos. Dayana: Peña é unha amiga, porque me gusta Peña. María: É Daniela García, para poder xogar e aprender os números. Eneko: Xogar xuntos…. Gaizka: O meu mellor amigo que é Daniel. Daniela Montero: Un neno ou unha nena que se porta moi ben e que colorea moi ben. Sabela: Que poido xogar con ela. Raul: Os amigos son os que dan agasallos aos seus amigos. Peña: Un amigo xoga, canta, baila,…comigo. Alen: Gabriela é a miña amiga,porque é moi boa. Brandán: Un amigo non pega, da apertas. Lía: Cando un día salín de fútbol, Raul deume un chupa, porque é o meu amigo. Yaiza: O mellor é ter moitos amigos e moitas amigas.
9
10
Educación Infantil (4 e 5 anos)
Como fixemos o maio?
O día 15 de maio celebramos o Día das Letras Galegas e os Maios no colexio. Con ese dobre obxectivo, traballamos durante toda a semana, na aula, actividades sobre o homenaxeado, Xosé Filgueira Valverde. Ímosvos contar como fixemos o maio de Educación Infantil: As profes ´ unha circular a casa para que todos trouxéramos frores e verde. Mentres, elas fixeron unha armazón con madeira e un saco. Fumos colocando primeiro o verde por todo o saco e despois adornamos con frores de distintas cores. Por último, personalizamos o noso maio poñéndolle unha cabeza amarela con ollos, boca e nariz….Parecía un gran Sol. Quedounos moi bonito, e moi orgullosos o levamos ata a praza do Inferniño.
Educaci贸n Infantil (5 anos)
Mi primer abecedario
11
12 ALEX
Que é o
1º de Primaria
cole par
a ti?
é un sitio para aprender
ALICIA
mellor que o cole
e plantar. A miña cousa
porque alí estudas.
grande e divertida.
favorita e facer amigos
min, é fantástico
Para min é o mellor do
GABRIEL R.
como por exemplo
porque estudo, leo,
mundo mundial.
Elisa, Desi, Xil, Sara ou
escribo e aínda por
ROBERTO
porque hai patio e
Alicia. Encántame e os
enriba xogamos. É tan
apréndese. É grande,
profes son estupendos
divertido que nunca
é moi guai pero o que
unha casa que ten
como Sol, Xil, María,
vou sair de aí. Con
máis me gusta del é
cinco pisos, aprendes,
Celia, Teresa. Para min
todos os meus amigos
traballar e xogar cos
ten unha pizarra, fas
o Ludy é unha escola
pásomo xenial e co
meus amigos e amigas,
murais, aprendes o
moi acolledora. Grazas
meu profesor aínda
e ler.
abecedario, vas de
aos meus vintecinco
mellor porque nos
LUCAS
excursión, hai un
amigos síntome na
deixa pintar, ler e xogar.
escenario, hai moitas
casa. O cole Ludy é
O cole é xenial.
min, é bonito, grande e
cousas e moitos nenos
o mellor do mundo
DESIRÉE
divertido.
e nenas.
mundial, é o que me
ANDREA
NORYETH
enche o corazón.
porque imos xogar.
OLGA
ELISA
é moi chuli e teño moito
Unha casa
Gústame o cole
O cole para min
O colexio é para
O cole, para
O cole, para min,
moito. Nel estudo e é
onde aprendemos
aprender moitas cousas
ÓSCAR
moi lindo.
moitas cousas.
e cando toca o recreo
HELENA
GABRIEL V.
é para xogar, para
divertido e guai porque
descansar. O que máis
facemos de todo e o
É un sitio onde
É moi divertido
É bonito e tamén
é moi bonito e gústame
O cole para min é
É unha casa
O cole, para
corazón por él. É algo moi
un sitio onde aprendes
se estuda.
me gusta é traballar.
patio dura moito. É
a sumar, restar, facer
UXÍA
ALEJANDRO
xenial.
problemas e algo
ALEXANDRE
que non se debería
é fantástico, é moi
divertido no que
aprender en 1º (sumar
divertido pero para os
aprendes a sumar, a
min, é un sitio onde
e restar levando).
demais non sei porque
restar, a multiplicar e a
se aprenden moitas
O cole é fantástico
non me interesa. O que
dividir. E ademais fas
cousas. É xenial.
porque aprendes de
si me interesa é a miña
amigos.
todo, e perdón, que
vida fantástica e alegre,
MARTÍN
me esquecía, tamén é
ler para min porque así
o meu cuarto fogar e
de maior saberei moito.
é algo extraordinario
apréndese a ler. É super
SARA
porque me divirto.
divertido o meu cole.
MIRIAM
un sitio no que aprendo
a escribir, a ler e tamén
é divertido e aprendo
sitio moi bonito. Alí
me divirto. O que máis
moitas cousas e estudo
aprendes cousas e
me gusta é divertirme,
moito.
fas moitos amigos.
o cole paréceme unha
GERMÁN
Nel fanse cousas moi
casa onde hai moitas
bonitas.
persoas que che
sitio para aprender.
ANTÍA
ensinan a aprender
DANIEL
cousas novas.
O cole é un
Para min o cole
Para min o cole
Para min o cole é
É un sitio moi
Para min o cole
NICOLÁS Para min o cole
O colexio é un
Non hai nada
O colexio, para
RELATOS DE 1º
13
GERMÁN GARCÍA
NORYETH FLORES
14
DESIRÉE DOMINGO
ALEJANDRO DÍAZ
Taller de manualidades-1º de Educación Primaria Los alumnos de primero de Educación Primaria, este trimestre, hicieron en el taller un archivador para guardar dibujos, cartas, etc. Fue muy fácil pero laborioso: • Primero trajeron de casa dos o tres cajas de cereales. • Esas cajas las unimos con cinta adhesiva. • Luego recortamos las solapas de las cajas. • A continuación, las forramos con papel de colores adhesivos. • Y por último les pegamos gomets.
15
16 A NOSA HORTA Comezamos unha nova etapa, a Primaria e con ela coñecemos unha nova aula, a de 1º. A orientación Sur favorece moito a entrada da luz do Sol e é por iso que nos decidimos a crear a nosa horta. Dela xa dimos conta noutras revistas e medios do Cole pero agora temos unha PEDAZO DE HORTA! Comezaramos con cenorias e grelos. Logo veu o pirixel e agora temos 25 amorodos, 4 tomates e unha pataca “máxica”. O de “máxica” é polo descomunal tamaño que alcanza o tubérculo planta cando se cultiva en interior. Quen sabe, ao mellor se subimos por ela arriba chegamos a un mundo novo, a unha dimensión nova.
17
2º de Primaria
PIROPEANDO A LA FAMILIA Manuel Carracedo. Los miembros de mi familia son optimistas, me ayudan mucho, me quieren mucho y tienen mucha paciencia conmigo. Sidney. Querido papá, siempre te vas a navegar pero aún así eres muy bueno. Querida mamá, siempre me regañas pero aún así te quiero mucho. Querida hermana, eres muy traviesa pero eres la mejor y más guapa del mundo. Diego. Me ayudan mucho. Por ejemplo, mi padre me ayudó a aprender a andar en bici y mi madre a dividir. Manuel Martín. Sois la mejor familia del mundo porque me ayudáis y me queréis. Matías. Mi mamá y mi papá me quieren mucho y son muy buenos. Mi hermano, que está en la tripa de mamá, será también bueno y lo voy a querer mucho. Javier. Mi familia es muy educada, me hacen una comida muy rica y me cuidan .Yo les doy las gracias por quererme tanto. Carmen. Mi madre siempre me ayuda, mi padre también y mi hermana. Les quiero muchísimo. Paula. Mi familia es la mejor del mundo. Mi mamá me ayuda a vestirme y mi papá me está haciendo un columpio de muñecas, por eso son los mejores. Sara. Mi madre es la mejor madre del mundo y mi padre también. David. Cuando mi madre me manda hacer algunas tareas de casa, mi hermano me ayuda. Mis padres me ayudan también. Además, a mi familia le gusta mucho el fútbol y lo pasamos muy bien. Blanca Mi familia es muy divertida. Los quiero mucho porque me tratan muy bien. Gabriela. Mi familia es muy buena, se portan muy bien conmigo, sobre todo Yaiza. Además, me cuidan
mucho y me encantan sus comidas. Santi. Quiero a mis padres y a mis hermanos muchísimo. Son los mejores porque me ayudan y me apoyan. Edurne. Mi familia es la mejor. Mis abuelos me protegen mucho para que no me haga daño. Mis padres me llevan a muchos sitios para que yo me sienta feliz. Pablo. Me cuidan, me dan de comer y me llevan muchas veces de viaje. Aunque mi padre y mi madre a veces se enfadan conmigo, me quieren mucho. Ana, a veces, es un traste pero también me quiere mucho. Laura. Mi hermana Cris es muy guapa, mi madre es la mejor del mundo y mi padre es muy divertido. Martín. Mi familia es la mejor. Mi padre me ayuda, mi madre cocina y mis hermanos juegan conmigo y los quiero mucho. Rocío. En mi familia me siento muy protegida. Me encanta mi familia y la quiero mucho. Leticia. Mis padres son los mejores porque me ayudan cuando me caigo y me dan una casa donde vivir. Aunque a veces me peleo con mis hermanos Alex y Raúl, nos queremos mucho. Alex López. Mi familia es la mejor porque me cuidan, me ayudan, me quieren y me enseñan. Roi. Mi familia son mamá, papá, Manu, Iago, Chula, y Nacho. Son una familia buenísima y los quiero mucho. Alex Fernández. Mis abuelos y mi madre se portan muy bien conmigo. Me quieren mucho y yo los quiero más. Manuel Tierra. Todos me quieren, me ayudan, me dan besos y me dan abrazos. Me encanta lo que me hacen. Sergio Chen. Mi familia es muy buena y no la cambio. Sergio Romero Mi familia es muy buena, la quiero mucho y ellos a mí pero a veces son un poco revoltosos.
18
RELATOS DE 2ยบ
19
20
3º de Primaria
QUIXERA SER… Científica para investigar e descubrir moitas cousas. Fada cunha variña máxica para cumprir o desexo de todas as persoas do mundo. Coche para poder andar coas persoas por moitos lugares que o necesiten. Superheroe para poder controlar o Mundo e axudar ás persoas. Paxaro para poder voar en liberdade e ver todo desde o máis alto. Barco para poder navegar polos sete mares. Bolboreta para axudar á xente a buscar alimento. Astronauta para poder estudar todo o que nos rodea. Nadadora para poder imitar ás sereas. Sol para poder dar amor e calor. Estrela para poder guiar aos mariñeiros e iluminar a Terra. Xoguete para xogar con todos os nenos e facelos felices. Can lazarillo para axudar ás persoas que non poden ver. Falcón peregrino para poder voar e estar onde necesitaran a miña axuda. Árbore para axudar a respirar
21
22 DÍA MUNDIAL DEL MEDIO AMBIENTE Durante este tercer trimestre, los alumnos de 3º ampliamos muchos conocimientos sobre la cantidad de recursos energéticos que nos aporta la naturaleza. Semana a semana, fuimos descubriendo que las personas necesitamos una gran cantidad de energía para realizar nuestras actividades diarias, y a la vez, fuimos conscientes de lo que malgastamos los recursos que nos ofrece la naturaleza. Por eso, conmemoramos el Día Mundial del Medio Ambiente, que fue el 5 de junio, haciendo una recreación de los envases, papel, recursos y energía que usamos a lo largo del día en casa y en el colegio. Por ejemplo: todos los productos de limpieza, la comida, el papel, los electrodomésticos, la energía eléctrica que usamos en las aulas del colegio, etc. Al verlos todos juntos, nos dimos cuenta de que usamos una gran cantidad. Por eso, os animamos a que penséis un poco en ello y también a reciclar.
PIROPO
S PARA
El Colegio Ludy es muy bueno: aprendes mucho porque hay unos profes muy buenos y además tengo muy buenos amigos. Diego Calvo. Mi Cole es muy guay porque allí tengo amigos muy graciosos y juego mucho con ellos todos los días. Yago Regueiro. El Colegio Ludy es el mejor, el mejor, el mejor del mundo entero. La primera vez que lo vi, me asombré mucho: había muchos niños y aulas. Aprendo y me divierto mucho. Sara Urbano. El Colegio Ludy es el mejor porque enseña muy bien, me tratan genial y es muy divertido todo lo que hacemos. Alejandra Fernández. El Cole Ludy es el mejor porque hacemos cosas muy divertidas, como, por ejemplo, las excursiones. Cristina Criado. Mi colegio es muy bonito y los profesores son muy buenos. Natalia López. El Cole Ludy nos gusta y los alumnos somos lo mejor que tiene. Los profesores son estupendos, nos enseñan mogollón . Dani Espiñeira. Ludy me encanta porque somos como una familia. Paula Rodríguez.
EL COLE
GIO
El Cole Ludy es el mejor, en él crecí y aprendí. ¡ Viva el Ludy!. Dani Ríos. Mi cole está muy guay, porque nos enseñan muchas cosas y hacemos muchos juegos. Alejandro Montero. Mi Cole es el más divertido, me gustan los recreos y me encanta trabajar en aquí. Jairon Padilla. Me gusta el cole Ludy porque hacemos las “ludyolimpiadas” y las excursiones. Tengo a mi mejor amiga en él y a los profesores que me quieren. Natalia Vigo. El Colegio Ludy me gusta mucho porque es muy, muy guay… y además, los profes son muy buenos. Luis Durán. Me encanta mi colegio porque los profesores nos tratan genial y me lo paso muy bien. Tengo suerte de tener una profesora muy buena. Luna Sbuttoni. Me gusta mi colegio porque el patio y el comedor son muy grandes, los profes son buenos y me gusta jugar con mis amigos. También me gustan mucho las clases. Kleiber Arreaza. Me gusta el cole porque es muy bonito, hay muchas cosas, me gusta el patio, el gimnasio y que hay profesores y profesoras. David Lara.
23 El Cole Ludy me gusta porque juego mucho con mis amigos y me lo paso muy bien en el comedor. Aissa Fuertes. Mi colegio es muy limpio porque usamos muchas papeleras de reciclaje. Ainhoa Martínez. Me gusta el Cole Ludy porque me divierto con los profes y también con mis compañeros. Lucía Rodríguez. Lo bueno de mi colegio es que nos conocemos todos; además, me encantan todos los profes que tenemos. Vanessa López. En el Cole Ludy hay amistad, somos compañeros y nos lo pasamos genial. Nuria Ponce. Me gusta mi colegio porque tengo muchos amigos, por E. Física y también me gusta mi profesora. Nicolás Rodríguez. El Cole Ludy es el mejor porque los profes nos enseñan muy, muy bien y además son muy buenos. También me gusta porque hice muchos amigos. Lucía Piñeiro. Me gusta mi colegio porque hay chicas muy guapas y me lo paso muy bien. Mis clases preferidas son Matemáticas y Lengua. Adrián Martínez.
24
RELATOS DE 3º
MANUEL, EL MENTIROSO Había una vez un pueblo llamado Toledo y allí vivía un niño que se llamaba Manuel, que era muy mentiroso. Cuando llegó diciembre, le escribió una carta a Papá Noel. El día de Navidad, se levantó y miró los regalos que tenía y debajo del árbol encontró un buen montón de carbón. También había regalos; pero ninguno era para él, eran para sus padres. Manuel se sintió muy triste y prometió no volver a mentir nunca más en todo lo que le quedaba de vida. Después, se encerró en su cuarto para pensar en lo que había pasado ese día. Llegó el mes de diciembre del año siguiente y volvió a escribirle la carta a Papá Noel otra vez. Cuando llegó el día de Navidad, esta vez sí había regalos para todos los de la casa. Papá Noel hizo sus sueños realidad. Luis Durán, 3º de Primaria.
LEÓN, EL PERRO AVENTURERO Y LA PRINCESA Había una vez un perro llamado León. Un día, se fue al bosque y encontró un castillo. Pensó que quería verlo por dentro y decidió entrar. Fue andando y vio varias salas: el salón, el cuarto del trono, el estudio, etc. Siguió andando y encontró la habitación de la princesa Guadalupe, y al verla, hizo lo que hacen todos los perros, lamerle la cara. Y ella le dijo que, por lamerle la cara, le concedía tres deseos. El perro le contestó : “¡Guau, guau, guau…!”. La princesa le concedió como primer deseo poder hablar. Entonces, al perro le gustó tanto que decidió devolverle a la princesa los otros dos deseos que le quedaban. Se hicieron tan amigos que León y Guadalupe decidieron quedarse a vivir juntos para siempre en el castillo. Vanessa López, 3º de Primaria
Taller de manualidades Los alumnos de tercero, este trimestre, hicieron 2 manualidades: En la primera, colaboraron en la elaboración del mural de “Os Maios” que realizaron los alumnos de tercero y quinto de educación Primaria (coloreando flores y recortándolas, así como pintando con témpera), para la celebración de “Os Maios” y del “Día das Letras Galegas”, que se realizó en la plaza del Inferniño el día 15 de mayo . También hicieron otra manualidad que les gustó mucho, que fue la elaboración de lapiceros adornados con muñeco de “Goma Eva”. Comenzaron pintando un bote de tomate con témpera, del color que cada uno quiso. Luego, cuando secó, comenzaron por la segunda parte de la manualidad: recortar un dibujo de un perrito y pegarle trozos de Goma Eva con forma de orejas, rabo, collar etc. Para acabar, le pusieron trocitos de Goma Eva a modo de manchas. Por último, pegaron cada perrito en su correspondiente bote de tomate y consiguieron un lapicero estupendo, para llevar a casa o dejar en el Cole, pero chulo y original.
25
26
UÉ Q , , JA DA A J JA , A ME RIS
4º de Primaria
-¡Ay, dios mío!, ¿y qué te quitaron? -Los deberes hechos…! --------------------------------------Un chico y una chica están de Jaimito iba con su madre a aniversario. una cascada y le dijo: “¡A que Chica: ¿Compraste mi me tiro…!” regalo? La madre: “¡No, no te tires, por Chico: Tu regalo soy yo. favor, Jaimito…!” Chica: ¿Y te dieron el ticket…? Y Jaimito responde: --------------------------------------- -A que me tiro… ¡a que me tiro Va Jaimito y encuentra a un un pedo…! fraile. --------------------------------------El fraile le dice: ¿Cómo sale el hijo de un pato -¿Quieres ser cristiano? y un oso? Jaimito responde: Patoso - No, quiero ser Messi. ----------------------------------------------------------------------------- Le dice un niño a su padre: ¿Cuál es el colmo de un -Papá, ¿qué se siente al tener chino? un hijo tan guapo? Vivir en Pekín. - No sé, pregúntaselo a tu --------------------------------------- abuelo paterno… La profesora anuncia en la --------------------------------------clase: “Tenéis que hacer una ¿Qué le dice una estatua muy oración con las palabras famosa a otra estatua? “caballo” y “seto”. Quédate quieto que nos están Al día siguiente, todos dicen mirando. sus frases y le toca a Jaimito --------------------------------------y dice: “El caballo saltó el ¿Cómo se llama el campeón árbol y se hizo daño; ¡pobre de buceo de China? seto…!” Tokofondo --------------------------------------- ¿Y el subcampeón? Llega Pepito a la escuela Kasitoko llorando y la maestra le -------------------------------------pregunta: “¿Qué pasó, -¿Bailamos? Pepito…?” - Claro, ¿pero quién saca a mi -¡Me atacaron, maestra! amigo…?
- Ah, enseguida, no te preocupes… ¡SEGURETAS! ¡SEGURETAS…! ------------------------------------Le dice la profesora a Jaimito -Jaimito, dime el presente del verbo andar…. -Yo ando, tú andas… -¡Más rápido! -Yo corro, tú corres… --------------------------------------Había un niño tan bajito, tan bajito que iba todos los días a la frontera para que le dijeran el alto… -------------------------------------Van dos andaluces por la selva y le dice uno al otro: -Mira, Pepe, una boa… - ¡Vivan los novios! ¡Vivan los novios…! --------------------------------------Le dice la profesora a Jaimito: -A ver, Jaimito, lee: La “m” con la “a”… -Ma… -Ahora, dos veces… -Mama- dice Jaimito. -Ahora con tilde. -¡Matilde…! ---------------------------------------Papá, papá ¿qué es el eco? - El único que tiene valor de contestarle a tu madre… ---------------------------------
27 ¿Cómo se dice robo en japonés? Tekitolotuyo ¿Cómo se dice espejo en chino? Ai-toi-yo ¿Cómo se dice 99 en chino? Cachichen ---------------------------------------------------------------------Va un tío buscando trabajo en una empresa y le dice el gerente: -Entrará ganando 700 $ y en tres meses le subiremos a 2.000. -Bueno, pues ya volveré dentro de tres meses… ---------------------------------------------------------------------Jaimito estaba en su bicicleta y dice: -Mamá, sin las manos… - Agárrate, Jaimito, que te vas a caer… -Mamá, sin los pies… - Agárrate, Jaimito, que te va a caer… - Mamá, sin los dientes ----------------------------------------------------------------------A ver, hijo, ¿cuánto es 4 por 4? -Empate a 4. -¿Y dos por uno? -Oferta en los grandes almacenes…
28 Alegría y Tristeza.
En un país muy, muy lejano, habían nacido dos niñas. Todo el mundo deseaba que las dos fueran niños, pero, al final, fueron dos niñas. Una niña había nacido mirando hacia arriba y la otra mirando hacia abajo. La niña que había nacido mirando hacia arriba, se notó que su sonrisa alegraba el planeta entero, y por eso decidieron que se llamaría Alegría. En cambio la niña que nació mirando hacia abajo, ponía una cara que daba mucha pena, tanta pena que cada vez que la veían, la gente se ponía a llorar. Y sus padres la llamaron Tristeza II. Se preguntarán, ¿por qué Tristeza II? Pues nada más que porque su tía, Tristeza I, era idéntica a Tristeza II. Cuando Tristeza y Alegría tuvieron que ir a la escuela y se conocieron, pareció que se llevarían bien, pero luego ¡se llevaron muchísimo mejor! Nunca se peleaban, se entendían a la perfección… Pero, lo más raro era que, cuando estaban juntas, se intercambiaban las personalidades. Tristeza se volvía de repente la niña más alegre de la escuela y Alegría era la niña más triste. La profesora se daba cuenta y entonces decidió llamar a los padres de Alegría y Tristeza. Cuando empezaron a hablar los padres de Alegría le preguntaron a la profesora: – ¿Se porta bien Alegría en clase?- Fenomenal, no se preocupen por eso. Y Tristeza también se porta muy bien.- dijo la profesora. - ¿Entonces por qué nos han llamado?- preguntaron los padres de Tristeza. - Porque a sus hijas les pasa algo muy raro, cuando están juntas, es como si… ¡se intercambiasen las personalidades!- dijo la profesora. - ¿Qué dice usted, Sra.? ¡Si eso es imposible! ¿¡No ve usted que son totalmente diferentes!?- dijeron a coro los padres de Tristeza. - ¡¡Eso!! ¡Si se parecen como el tocino y la velocidad!- dijo la madre de Alegría. - Ejem, ejem. ¿Ustedes me toman por tonta?- preguntó la profesora. - Bueno… - dijo la madre de Alegría. - Si os llamo, es porque me importa que vuestras hijas sigan siendo las mismas que son; si no, no creo que os llamase.- dijo la profesora un poco enfadada. - Bueno,- dijo la madre de Tristeza- creo que tiene usted razón. La profesora pensó: “¡Menos mal! ¡Al fin me harán caso!” - Las he grabado para que lo veáis.- dijo la profesora. Los padres vieron la grabación y se dieron cuenta de que, realmente, lo que decía la profesora era cierto. - ¡Ooooooh!- gritó la madre de Alegría. - No me lo puedo creer- dijo el padre de Tristeza. - Veis, esto era lo que pasaba- dijo la maestra. - ¿Pero no es mejor dejarlo así?- dijo el padre de Alegría. - Yo, desde luego, no sé qué hacer.- dijo la profesora. - Pues será el misterio de las personalidades intercambiadas- dijo el padre de Tristeza. - ¡Lo mismo digo!- gritó el padre de Alegría. Y sin darle más importancia al asunto, se despidieron todos. Al final, Tristeza y Alegría volvieron a tener la personalidad de siempre y… Colorín, colorado, este cuento se ha acabado.
CARMEN CARRACEDO
El niño que murió por una maldición. Érase una vez, hace muchísimos miles de años, en la era de los hombres de las cavernas, un niño llamado Guilli. Él y su familia vivían en una cueva con una tribu pequeña. El niño Guilli y sus amigos Yulai, Llendi y Chole, siempre que la tribu se desplazaba y llegaban a un sitio nuevo, se ponían a investigar la zona. A ellos les gustaba y siempre encontraban algo nuevo. Un día se encontraron unos animales muy peligrosos; era una manada de “dientes de sable” muy feroces. Los dientes de sable se los querían comer y los niños empezaron a gritar. Tan pronto como sus padres les escucharon, fueron corriendo a ayudarles con casi todas las armas que tenían. Si no es por sus padres habrían muerto; pero uno de ellos se sacrificó por Chole porque un diente de sable se abalanzó sobre él. El padre lanzó su flecha y lo protegió de sus dientes tan grandes y afilados. Al final, los humanos ganaron y los dientes de sable fueron la cena de la tribu, ya que no había otra cosa. Al día siguiente, Guilli dijo a Llendi,Chole y Yulai : -¿Qué tal si seguimos explorando? ¿No queréis venir conmigo?Todos respondieron a la vez: “No , no queremos”. - Allá vosotros, pero yo sé que aquí hay algo raro y pienso descubrir qué es. Con o sin vuestra ayuda, lo conseguiré. Por la tarde, fue a investigar lo que era tan raro. Al día siguiente, Guilli no estaba y sus amigos Chole, Yulai y Llendi fueron a buscarlo. Lo que le pasó a Guilli fue que se quedó atrapado en las enredaderas; no podía avisar porque no le escuchaban de tan lejos que se fue. Sus amigos después de dos días, lo encontraron enfermo, deshidratado y hambriento. Con los cuchillos que llevaban lo consiguieron liberar. Lo llevaron entre todos porque Guilli no podía andar. Cuando llegaron, lo tuvieron que meter en la cama. Día tras día iba empeorando hasta que llegó a un punto que no podía levantarse de la cama. A Guilli lo que le pasaba era que no podía respirar bien; apenas se movía, tenía la fiebre muy alta, comía muy poco y le dolía la cabeza, la barriga y las extremidades. Estuvo así dos meses, una semana y tres días hasta que murió. El secreto de lo que pasaba allí era que estaba maldito. FIN David Feijóo Villar
29
30 A CASA ENCANTADA Había unha vez, unha nena que vivía na casa encantada. A nena chamábase Patricia. Un día escapouse e foi vivir a unha casa moi vella; pero non tiña nada que comer. A xente dáballe esmola e foi á tenda mercar algo. Cando foi pagar, estaba na cola da caixa o dono da casa encantada. O señor ao vela, colleuna e levouna de novo para a súa casa. A Patricia tíñana agachada nun cuarto e a escuras. Un día, pasou por alí ao lado un rapaz e viuna pola ventá que había no seu cuarto. A nena estaba tan triste, que ao rapaz deulle moita pena. Entón colleu unha pedra e rompeu os cristais do cuarto e salvouna. O rapaz foille comprar roupa e levouna para a súa casa para que se puidera lavar. Ademáis deulle de comer. Pasado o tempo casáronse e foron felices. Laura Rodríguez Blanco
5º de Primaria UNA EXPERIENCIA LLEVADA A CABO POR UN GRUPO DE ALUMNAS DE 5º DE PRIMARIA CLUB DE LA NATURALEZA ALGUNAS DE SUS RECOMENDACIONES SON: CUIDA EL PLANETA, SÓLO TENEMOS UNO RECICLA. CUIDA EL MEDIO AMBIENTE. RESPETA A LOS ANIMALES. NO DEJES DE CREER EN QUE LO PODEMOS CONSEGUIR. LOS POLOS SE ESTÁN DERRITIENDO Y LO ESTAMOS PERMITIENDO. LOS BOSQUES SON NUESTROS PULMONES. NO LOS DESTRUYAS. YA ESTÁS TARDANDO VENGAAAA!! ÁNIMO!! EL PLANETA TE LO AGRADECERÁ SI QUIERES SEGUIR BAÑÁNDOTE EN EL MAR ¡CUIDADO, NO LO ENSUCIES! NO TIRES NADA QUE CONTAMINE. TENEMOS LOS COLECTORES PARA RECICLAR. LOS ANIMALES Y LAS PLANTAS PUEDEN VIVIR EN LOS MISMOS LUGARES QUE VIVIMOS NOSOTROS. DEBEMOS REGULAR NUESTROS RECURSOS. NADA ES INAGOTABLE. HAZ UN CONSUMO RESPONSABLE. NO CONVIERTAS LAS CALLES EN ESTERCOLERAS. TODOS PASEAMOS POR ELLAS.
31
32 º S5
L
P CO
S
O AD
IO A M
IM R P
IA R A
Este mes de maio é o mes das flores, cando os paxariños ven aos seus amores. Levántate maio que tanto durmiches que pasou o inverno e non o sentiches. Vístelo maio? Vístelo ben? Se non o viches velo aquí vén. Aí vén o maio pola rúa Falcón. Aí vén o maio comendo pan e lacón. Eu pedinlle o maio a un cabaleiro. Moita bamballa e pouco diñeiro. Estes pobres mariñeiros como ven tanta beleza saen co barco a terra por se lle dan unha peseta. Acabouse o mes de abril e principia o mes de maio cando as nenas fermosas collen as flores para o ano.
33 DE RICO A POBRE Era unha vez un home rico que vivía nunha casa moi grande. Tiña vinte e tres habitacións, unha piscina de interior e ata unha fonte no salón. Gustábanlle moito os coches e quería un moi caro pero non tiña tantos cartos. Tiña que aforrar moito así que decidiu ser avogado. Ao mes pagábanlle cinco mil euros. Aos de seis anos de traballo tería os cartos para mercar o coche. Cinco anos despois xa tiña aforrado así que foi ao concesionario e comprouno. Pero… acabara os cartos. Pensou gañar máis participando en moitos campionatos e en carreiras de coches. Pero non tiña cartos. A pouco tempo atopouse nunha casa derruída e sen nada que comer. Decidiu ir polas rúas vendendo cousas que xa non necesitaba. Pero non lle ía ben. Consiguiu algo de cartos para comprar algo de comer pero non para moito máis. Pedro Carballeira 5º Ed. Primaria
EL ROBOT GATI-PERRO Érase una vez una mañana de verano, un gato llamado Cristian. Estaba dando un paseo y se encontró un perro que maullaba. Le parecía raro y le dijo al perro: <<¿Qué eres, un perro con voz de gato?>> No, le respondió. Rápidamente fue corriendo a donde estaba él. Cuando llegó no creía lo que estaba viendo <<¡Un perro con cabeza de gato!>> . Le tocó un poco la cara y se puso a caminar como un humano. Se quedó asombrado, no parecía algo normal. Después de unas horas siguiéndolo, escuchó a un niño diciendo. <<¿Dónde está mi robot con forma de gato y cuerpo de perro?>> Fui hasta donde estaba, maullé para que me siguiera y me entendió. Seguimos hasta el parque y allí estaba su dueño. Al verme me dio las gracias. Por la tarde todavía estaba pensando si devolverle su robot. Cristian González Cabaleiro 5º Ed. Primaria
34 La Ciudad Submarina 3 de abril 1989 Mi familia y yo fuimos a Escocia. Con las turbulencias, el avión en el que íbamos, se estrelló en el lago. Sólo pudimos salir mi prima y yo. Fuimos nadando hasta la orilla pero noté que algo me agarraba del pie. Me llevaba. Yo luchaba por soltarme. Por fin pude escapar y nadé hasta la orilla. Cuando llegué a la orilla me quedé pensando. Le dije a mi prima que debíamos inspeccionar el lugar. Nos quedaremos aquí esta noche. Fuimos a ver si quedaba algo en el avión. Cuando llegamos había varias bolsas. Las revisamos. Había materiales para bebés, ropa, dinero… pero no había comida. Yo subí a la parte alta del avión. Llamé a mi prima para que viera lo que había ¡Un enorme agujero! Nos acercamos para observarlo y ¡Zass! Nos absorbió. Pasaron unos segundos hasta que pudimos salir. ¿A que no sabes lo que encontramos? Una ciudad submarina. Me alegré mucho, no, muchísimo. Además de la hermosa ciudad, volví a ver a mis padres. Podían respirar gracias a unos aparatos. Sin poder aguantarme los abracé. Vivimos en la ciudad llamada Atlantis. ¿No os suena? Marino Dopico Teixeira 5º Ed. Primaria
ENTRE LOS TRABAJOS LLEVADOS A CABO POR LOS ALUMNOS DE 5º DE PRIMARIA, EN LOS TALLERES DE LITERATURA, DESTACAMOS ENTRE OTROS A:
35
“LA COLMENA”
Personajes: En esta obra se presentan más de 200 personajes que aparecen y desaparecen en la obra haciéndose en un breve espacio de tiempo, para desaparecer enseguida. Ninguno de los personajes que aparecen destaca lo suficiente para ser los protagonistas. Martín Marco; Doña Rosa; Filo; Don Roberto; Señorita; Elvira; Victoria; familia de los Moisés; Doña Visi; Don Roque; Hijas. Breve resumen: La colmena nos presenta a través del dominio perfecto del lenguaje por parte del autor una imagen cruda y realista de lo que fueron los años de postguerra en nuestro país. Concretamente la acción se centra durante tres días en un Madrid bajo de fondos y sin alimentos. La novela es un texto de personajes, con muchos sujetos, los cuales se van entrelazando en un ir y venir en la novela. Cela nos presenta así unas existencias solitarias y olvidadas de la realidad al encerrarse en mundos propios. Estos personajes únicamente encuentran salida momentánea entre los brazos del sexo. Se critica la situación social vivida durante esa época, tocando con dureza temas de violencia; sexo y desesperación.
Camilo José Cela
36
Biografía: Camilo José Cela Trulock, nació en Iría Flavia, A Coruña, el 11 de mayo de 1916 y murió el 17 de enero de 2002. Escritor y académico español, galardonado con el Premio Nobel de literatura. En 1925 su familia se traslada a Madrid. Antes de concluir sus estudios de bachillerato enferma y es internado en un Sanatorio de Guadarrama en Madrid, durante 1931 y 1932, donde emplea el reposo obligado en largas sesiones de lectura. En 1934 ingresa en la Facultad de Medicina en la Universidad Complutense de Madrid. Sin embargo, pronto la abandona para asistir como oyente a la Facultad de Filosofía y Letras, donde el poeta Pedro Salinas da Clase de Literatura Contemporánea. En 1940 comienza a estudiar Derecho, y este mismo año aparecen sus primeras publicaciones. Poco después Cela abandona la carrera de Derecho para dedicarse profesionalmente a la literatura. En 1944 comienza a escribir ``La Colmena´´. En 1951 La Colmena se pública en Buenos Aires y es de inmediato prohibida en España. En 1954 se tralada a la isla de Mallorca, donde vive buena parte de su vida. En 1957 es elegido para ocupar el sillón Q de la Real Academia Española. Cronología de obras: Narrativa: 1942.-``La familia de Pascual Duarte´´. 1943.-``Pabellón del reposo´´. 1944.-``Nuevas Andanzas y desventuras de Lazarillo de Tormes´´. 1951.-``La Colmena´´. 1983.-``Mazurca para 2 Muertos´´. 1999.-``Madera de boj´´.
37 O CORZO BRANCO - Cando eu tiña sete anos vin ao corzo branco- contábame o avó. - E, como era? -preguntei. - Tiña a cornamenta dourada e era moi veloz- contoume. - Vaia! ías ter que ensinarmo algún día- dixen. - Claro! Algún día. O que eu non sabía era que o corzo branco aparecía cada setenta anos e , contando que o avó tiña setenta e seis anos, só quedaba un ano para que o puidese ver. Se era como o avó contara sería moi interesante velo. Pasou o tempo. Hoxe, día 22 de maio, facía setenta anos que o avó vira ao Corzo Branco. Agora, teño sete anos, a mesma idade que cando el veu ese animal. Busquei día e noite ata atopalo. Nada mais verme, desapareceu, pero deixoume unha candea que sempre estaría acendida. Vaia bo ou mal tempo. O meu avó tiña razón, era moi, moi emocionante. Julia Pazos Barroso 5º Ed. Primaria
38 Os pingüíns desaparecidos Érase unha vez a vida nunha casa. Alí vivían un neno e a súa nai. Un día foron ao zoo e o neno quería ver os pingüíns. Había un cartel que poñía que os pingüíns desapareceran había dous días. O fillo e a nai estaban disgustados. Estiveron buscando por todas partes. Foron aos comercios, tendas de mascotas, piscinas dos veciños, etc. Cansaron e marcharon cara á casa desilusionados e cansos. Cando chegaron á casa, a nai preguntoulle ao neno - Queres algo de beber? –. O neno dixo que si. Si, un zume- A nai foi á neveira e atopou aos pingüíns dentro. A nai díxollo ao neno, marcharon cara ao zoo a devolvelos e explicaron o que pasou. Entraron ao zoo, deixaron aos pingüíns e marcharon cara á casa, pero alguén chamou ao teléfono, era o rapaz do zoo. Preguntaba se viran outro pingüín xa que eran sete e trouxeran seis. Miraron polos armarios, caixóns, debaixo da cama, do trasteiro e alí estaba, era o pingüín máis despistado. Entregárono e todo volveu á normalidade Adrián Ares Bodelón 5º Ed. Primaria
39
EL NIÑO PARLANCHÍN Es la alegría de la casa, la alegría de los juegos, un niño al que yo quiero, amable, cariñoso y divertido. Un niño parlanchín, que con él todos se entretienen. Aunque no pare de hablar, todos lo quieren. Si hay algún problema, lo intenta solucionar. Si lo soluciona, volvemos a jugar. Un niño pacífico, al que no le gusta pelear. Porque así, dialogando, es más fácil de solucionar. Ana Belizón Freire 5º Ed. Primaria
LA PLUMA DE ALAS Érase una vez una pluma blanca, muy sola, muy triste, sin pico ni alas, sin nadie con quien estar, ni reir ni llorar. Érase una vez una pluma blanca de una paloma de paz, sin alas ni pico, sin saber volar. Solo su amigo viento que la solia arrastrar. Aquella paloma de paz, dejó de volar, batió sus alas de plumas blancas. Su deseo era ayudar. Aquella paloma de paz con plumas blancas muy agradecida está por tener alas y empezar a volar.
40 OS ALUMNOS/AS DE 5º DE PRIMARIA AFONDAN NA NOSA CULTURA AO TRAVÉS DO REFRANEIRO O que rouba a un ladrón, ten once anos de perdón. Home pequeno, fol de veleno. De tal pau, tal astilla. Abriles e señores, os máis traidores. Entre marzo e abril, o cuco ten que vir e se o cuco faltara, a fin do mundo voltara. O que sementa antes da Santa Catalina, moita folla e pouca fariña. Cando as barbas do teu veciño vexas pelar, pon a túa a remollar. Ao que madruga, Deus o axuda. Ao mal tempo, boa cara. Ata o corenta de maio, non quites o saio. Onde irás boi que non ares? Amiguiños si pero a galiña polo que vale. Despois de vello alindeiro ou acinceiro. Nunca choveu que non escampara. A sardiña polo San Xoán, molla o pan. Máis vale paxaro na man que cento voando. Pola Santa Lucía, mingua a noite e medra o día. Marzo, marzolo, trebón e raiolo. A cabalo regalado, non lle mires o dente. Polo San Martiño, peóns ao camiño e polo Santo Adrián, peóns ao desván.
Abril chuvioso, saca a maio florido e fermoso. Sol madrugueiro, mete o can no palleiro. O que de novo non traballa, de vello durme na palla. Xente nova e leña verde, todo é fume. A todo o porquiño lle chega o seu San Martiño. Na casa do ferreiro, cóitelo de pau. A auga de abril, rompe o carro e abre o barril. A Deus pregando e co mazo dando. Antes do San Martiño, pan e viño; despois fame e frío. Sempre hai un roto para un descosido. Costureira sen dedal, cose pouco e cose mal. Máis vale maña que forza. Ao mal tempo, boa cara. Ao que non queira caldo, dálle sete cuncas. Morra a Marta, morra farta. Cae antes un mentiroso que un coxo. Non deixes para mañá o que poidas facer hoxe. Sarna con gusto non pica. O que espera, desespera. Ollos que non ven, corazón que non sinte. Comer e rañar, todo é comezar. A quen Deus non lle dá fillos, dálle o demo sobriños. Xaneiro quente, trae o demo no ventre. A can fraco todo son pulgas. Quen con lobos anda, a ouvear aprende. Zapateiro aos teus zapatos.
41 UNA VIDA SOÑADA Olivia era una niña bastante normal, vivía con su madre en una pequeña casita en Asturias y le gustaba jugar con su perro en el jardín. Siempre iba a la casa de la vecina a jugar con su mejor amiga, Luna. Luna tenía un hermano mayor que nunca estaba en casa. No paraba de hablar de él. - Este año, mi hermano está estudiando en Madrid y me prometió traerme un regalo –dijo Luna-. - Ya me lo dijiste, de hecho, más de siete veces -añadió Olivia Entró su madre y dijo que Olivia se tenía que ir y que ya era muy tarde. Cuando llegó la noche, Olivia se fue a dormir, pero ocurrió algo bastante extraño, tuvo un sueño nada normal. Había pozos muy oscuros, juegos, caídas muy altas y ¡estaban mis vecinos! Sintió que se volvía loca y, cuando no pude más, se despertó. Estaba en una habitación, la suya, pero no en Asturias era Madrid. Se dio cuenta de una cosa: yo nunca viví en Asturias ni tuve un perro ni una vecina a la que visitaba siempre, yo vivo en un edificio en Madrid, con mi gatita y no tengo vecinas con hijos con las que jugar –pensó Olivia -. Aquella era una vida soñada. Desde esa noche, aprendió a no pedir una vida mejor a la que tiene, porque la suya para ella, era la mejor. Paula Corral Romero 5º Ed. Primaria
42
6º de Primaria
6º se despide Adriana: Colegio Ludy, te voy a echar mucho de menos. Ya ha llegado la despedida.No te olvidaré. Te quiero. Lucía: Solo llevo 3 años aquí y me siento como si estuviera en una familia. En cuarto me dio Teresa, todos hablaban de Teresa, yo no la conocía. Al principio Teresa me asustaba un poco, pero me iba acostumbrando a sus gritos. No era tan mala pero era muy exigente. En 5º y en 6º me tocó Miguel, uno de los mejores profesores para mí ( el más divertido) Os echaré de menos, fuisteis como unos profesores… David: Os echaré de menos siempre, nunca os olvidaré. Gracias por los años en los que nos habéis cuidado y enseñado tantas cosas. Inés: Todos los momentos graciosos, alegres, vergonzosos, tristes….. que pasé en el Colegio, estarán en mi corazón. Me llevo recuerdos de los profesores y de los alumnos. Estos nueve años han sido estupendos. Espero no olvidarlos nunca. Claudia Serantes: Profes, os echaré muchísimo de menos. Desde bebé, todos los años que llevo en el Colegio han sido geniales. Añoraré siempre este Cole, siempre lo recordaré. Manuel: Echaré de menos el Colegio. Aquí he pasado buenos y malos momentos. Me han encantado las fiestas y las excursiones. Aquí pasé los mejores años de mi vida con mis compañeros y profesores (aunque a veces me riñan por las notas, yo me esfuerzo…) Os echaré de menos. Andrea: Desde que llegué a este Colegio me enamoré de él. Todo lo que sé se lo
debo a los profesores. Gracias a este Colegio, aprendí de todo. He pasado preciosos momentos que nunca olvidaré y que siempre estarán en mi corazón. Javi F: Nunca olvidaré las broncas de Teresa aunque todos sabemos que lo hace por nuestro bien ¡Adiós Colegio Ludy! Cristina: Nunca olvidaré estos maravillosos años en este Colegio. Tampoco olvidaré las risas de todos los días, las excursiones, el teatro y todo lo que aprendí. Por supuesto no olvidaré los profesores que tanto me apoyaron: Miguel, Teresa ,Manuel, Juan, Raquel... Seguiré viviendo momentos alegres, tristes…pero como los que he vivido aquí ¡Jamás! ¡Colegio Ludy, siempre te llevaré en mi corazón! Laura. R : Me alegro de irme porque sigo adelante, pero me da pena dejar este Colegio atrás. Gala: Gracias al Cole Ludy por todos estos años en los que he aprendido tanto. Doy gracias a todos los profes que he tenido desde la Escuela Infantil hasta ahora. Nunca os olvidaré. Mara: Nunca olvidaré este Colegio. Me hizo reír y llorar pero lo más importante es lo que aprendí. Aquí me interesé por la lectura y nunca lo olvidaré. Alba: Cada día que pasé en el Colegio Ludy fue una experiencia espectacular. Aunque de pequeña protestaba por venir, ahora, no me quiero ir pero aunque me vaya nunca olvidaré estos años ¡Adiós, Colegio Ludy!
43 Iara: Ha llegado el momento de despedirme de este maravilloso Colegio con grandes profesores y compañeros, pero non será un adiós sino un hasta luego porque por muy lejos que esté este Colegio nadie podrá separarme de él. Alfonso: Os echaré de menos con toda mi alma porque sois los mejores. Ayudáis mucho a los alumnos Claudia.F: Nos vamos con mucha pena. Me han encantado estos años y me voy enamorada. El Colegio Ludy me ha dado momentos buenos, con profes que nos han querido; por eso me despido con un gran abrazo. Javi R: No podré olvidar el tiempo que llevo aquí, ni las broncas que me han dado. Echaré de menos las broncas de Teresa y los negativos de Juan. Me iré al instituto, pero os recordaré. Adrián: Llevo 6 años aquí, fueron los mejores que he pasado: en las excursiones, en las acampadas…y como voy a echar de menos las riñas de Miguel…y también voy a echar de menos a los demás profes: Teresa, Manuel, Juan, Fran, Teté, Celia, Xil, Raquel… ¡Cómo voy a echar de menos al colegio…. ¡HASTA SIEMPRE COLEGIO LUDY. Nerea: Llegó la hora de empezar una nueva etapa de mi vida, espero empezarla bien. Me da pena despedirme, pero la vida sigue y hay que seguir para delante, esforzándose . Voy a echar de menos estar tan cerca del colegio, mis compañeros , mis amigos , mis profesores , no quiero olvidarme de ninguno del gran equipo , que forma el Colegio y la Guardería Ludy: son como una gran familia. Todos me han ayudado. A Tete: por aguantarme tres años. A Celia: por buenísima y dulce que fue conmigo. A Raquel: Por la paciencia que tuvo para enseñarme con las notas musicales. A Manuel: Por enseñarme o idioma da nosa Terra. Gracias por tu paciencia, te quiero.
A Sol: Por ayudarme tanto en todo te llevaré en min corazón . Te quiero. A Juan : Lo recordaré como un gran profesor , aunque el Inglés a mí , ni fu ni fa . A Miguel : Por hacer las Matemáticas más fáciles y Coñecemento más divertido. Te quiero. Ah y como no, a Teresa por su gran paciencia , por hacerme copiar las faltas , las mayúsculas . Me fijaré más te lo prometo. Te quiero muchísimo. Os llevaré siempre en el corazón. Itallo Me gustó mucho estos años estar con vosotros, todo lo bueno que pasó . Nos quedan pocos días y me gustó mucho. Agradezco a mis compañeros por todo lo que han hecho por mí. A los profes por todo lo que me enseñaron. Os voy a echar de menos. El colegio Ludy fue el mejor. Pablo B Parece increíble pero llegó el momento de la despedida; pero no se trata de una despedida triste porque lo que me dio este colegio me lo llevo conmigo: la educación, los conocimientos, el cariño de los profesores, las fantásticas vivencias de todos estos años. Me llevo grandes amigos y buenos recuerdos. El Colegio me ha dado un empujón para adelante en mi vida y siempre lo recordaré con muchísimo cariño.
44
Sexto y el cine
Sexto con Teresa = Superviviente Javi F , David y Pablo = Los Tres Mosqueteros La clase de sexto = Los Vengadores La clase de sexto = La que se avecina Sexto en el gimnasio = Gym Toni Miguel y Raquel = El Dúo Dinámico Fonsi y Manu = Tom y Jerry Claudia F y Javi R = La Bella y la Bestia Adrián y Fonsi = Amor Imposible Claudia F., Cris e Inés = Las Supernenas Manu = El Diario de Greg Andrea en Educación Física = Verlo para Creerlo Claudia F., Inés y Gala = Las Chicas Malas 2 Nerea = Rapanol Inés y Fonsi, bailando = Grease Iara , Claudia S. , Cris , Manu y Pablo = Los Cinco Los de sexto = Rebeldes sin Causa Adrián y Javi R. = Mentes Criminales Inés e Italo = Divergentes Teresa en clase de 6º = Star Wars Iara y Pablo = La Sirenita y Sebastián Manu, David e Iara = Buscando a Nemo Javi R, Adrián y Javi F. = Schrek Mara con el pelo suelto = El Rey León Pablo, ligando = La Ratita Presumida Javi F. e Iara = Romeo y Julieta La clase de 6º, entre clase y clase = Frank de la Jungla Pablo, Italo, Claudia F., Inés, Cris, Iara, Claudia S. y Manu = Blancanieves y los Siete Enanitos Manuel y Miguel = Caperucita Roja y el Lobo Feroz David y Manu = Bob Esponja Italo y Pablo = Batman y Robin Javi F y Javi R. = Don Quijote y Sancho Panza Manuel (el profe) = Mi Villano Favorito Adrián, en la selva = Tarzán Javi, Cris, Fonsi e Inés = Los Simpson Miguel, Raquel, Manuel y Teresa = Los Cuatro Fantásticos.
45
POEMA Con un bello suspiro que llena toda mi vida de vosotros me despido y os digo hasta otro día. He pasado buenos ratos en vuestra compañía ahora me toca dejaros, y seguir otra vía. Seguiré mi camino es ley de vida os llevaré en mi mente de por vida. Laura Rodríguez
46 O NENO PERDIDO Érase unha vez un neno que se foi de excursión el so. Xa tiña catorce anos, e os pais deixárono ir. Levárono e dixéronlle que ás dez en punto tiña que estar de volta. El aceptou. Ao principio o camiño era doado ata que se dividiu en tres. El non sabía se ir pola esquerda, pola dereita o seguir dereito para chegar onde el quería ir. Botouno ao chou. Tocou á esquerda e por aí seguiu. El estaba un pouco asustado porque non tiña o móbil cargado e non tiña maneira de contactar cos seus pais, ata que despois de pasar por un camiño de silveiras encontrou unha nena chorando sentado nun tronco roto. Preguntoulle que lle pasara, e Claudia, a nena, díxolle que viñera cos seus pais, separouse un momento para ver unha ra e non os volveu ver. Mario tamén lle contou que estaba un poco perdido. Os dous comezaron a camiñar para buscar un refuxio onde poder pasar a noite porque estaba chegando a noite e non sabía o camiño de volta. Camiñaron e camiñaron ata que encontraron unha cabana dun señor que vivía alí unha ou dúas semanas ao ano para poder recoller leña. Quedaron alí durmindo toda a noite ata a mañá seguinte. Ao día seguinte colleron unhas poucas galletas que había alí e puxéronse a camiñar na procura da nai de Claudia. Preto da cabana escoitaron moitos berros chamando aos nenos. Era o pai de Claudia. Ao final volveron sans e salvos cara ás súas casas e todo quedou nun susto. Adriana Sabio 6º Ed. Primaria
47
MARTIÑA É BAILARINA Martiña era una estudiante excelente. Tiña moita pasión polo ballet, mais non a deixaban ir, pois tiñan que pagar moitos cartos e case nunca podía ir porque a súa nai Carme non lle gustaba. O que a apuntaba era o seu pai ao que lle encantaba. Ía con Marta ás agachadas… Como só podía ir cando a súa nai non estaba decidiu falar co seu pai e que lle pagara a escola de ballet. Tiña unha idea e podería ir todos os días. O pai aceptou. Para que a nai crera que non ía a ballet diciálle que ía á biblioteca. Collía a mochila coas cousas de ballet, e marchaba. Todos os martes ía, ata que un día lle mandoron a circular para unha exhibición. Tiña que ir, se quería seguir en ballet. Tiña que dicirlle á súa nai toda a verdade. Iso procupábaa, non polo castigo senón por se non a deixaban volver a ballet. Chegou á casa e tivo que dicirllo á súa nai. A nai tomouno mellor do que a rapaza pensaba. Deixábaa ir, porque sabía o importante que era para ela, pero tiña que recuperar o tempo; estudando moito a fin de semana. Foi á exhibición. A súa alegría era que a súa nai a comprendía e deixábaa ir a ballet e sen mentir nin ir ás agachadas. Cristina Rodríguez Lois 6º Ed. Primaria
48
A FADA DE ANTÍA
Había unha vez unha nena chamada Antía que vivía nun pobo moi preto de Pontedeume. Alí ía ao colexio coa súa amiga Eloisa e dáballe clase a súa profesora Mar. Un bo día, Antía chegou á casa moi contenta pois deran un tema en Naturais que lle encantara! Trataba das estrelas, galaxias e o Universo. Púxose a estudalo nada máis chegar pero algo a interrumpeu. Un son que procedía da fiestra fíxoa erguer. Correu as cortinas e veu un ser estrano. Colleuno e apoiuno na cama ata que espertase.Unhas horas despois o ser espertou. Faloulle a Antía e ela quedou abraiada. Era unha fada chamada Clara! Viña porque quería estudar como era o comportamento das nenas boas. Non se quedaría moito tempo. Ao día seguinte Antía levou a Clara ao colexio. Alí contoulle a Eloisa o de Clara e ensinoulla sen que ninguén a vira. Eloisa tamén se quedou abraiada. Ese día, no colexio, todos se portaron ben e a profesora Mar explicoulles máis sobre as galaxias pero a profesora veu que Antía estaba un pouco distraída. Cando rematou a clase preguntoulle que pasaba.Antía non puido máis e contoulle o de Clara. Da mochila saíu voando Clara moi leda.A profesora quedouse sen palabras. A partires dese día Mar tentaba que a clase tivese bo comportamento para impresionar á fada. Cando xa pasaran unhas semanas Clara falou con Antía, Eloisa e Mar para contarlles que tiña que marchar. Todas se puxeron moi tristes pero sabían que era o correcto. Clara marchou con moita pena tamén. Pronto Antía, Eloisa e Mar alegráronse por ela. Seguiron coas súas vidas pero agora crendo nas fadas e intentando ser mellores. Claudia Fernández Vázquez 6º Ed. Primaria
49
Traballos da vida cotiá
O noso compañeiro Manuel González Casal, de 6º de Ed. Primaria, fainos un percorrido polo que erán dous traballos da vida cotiá dos nosos avós e bisavós.
A MALLA A malla é a operación de bater nun cereal coa finalidade de separar a semente ou grans da palla. É un dos labores do conxunto de traballos que se fan na colleita dos cereais, xunto coa sega, o peneirado e a muiñada. Ainda que no pasado era unha operación manual que se facía cun sinxelo aparello chamado mallo nun chan preparado para a malla chamado eira. Na actualidade esta tarefa é realizada por máquinas chamadas malladoras.
HOMES UTILIZANDO OS MALLOS
A MALLA EN GALICIA A forma máis primitiva consiste en golpear o mollo de cereal directamente contra un taboleiro ou unha pedra aplanada, este sistema chamábase malla ao lavadoiro. Pero a malla tradicional galega máis estendida efectuábase por medio de golpes co mallo nunha eira, sistema que ainda a comezos do século XX se viña utilizando, época na que comezaron a utilizarse rudimentarias máquinas de mallar que pouco a pouco foron evolucionando ata as actuais. O ceral máis cultivado nas terras galegas eran o orxo (ou cebada) e, sobre todo, o centeo que popularmente era chamado pan. O centeo cedería o seu lugar ao millo americano desde o século XVII no litoral e nas terras baixas do interior, pero non nas terras altas polo que a malla evolucionou de maneira distinta dependendo das zonas xa que a malla só se adoitaba efectuar para os cereais de verán, centeo, trigo e cebada.
50 FASES DA MALLA Días antes da data da malla, a eira era achandada e varrida, este labor de preparar o terreo denominábase facer a eira. Chegado o día, os mollos de cereal traíanse con carros desde os campos e eran desatados e esparexidos pola eira coa espiga cara o centro, formando o eirado, e púñanse a secar. O papel do sol era fundamental. Desde moi cedo os veciños que se emprestaban axuda mutua acudían á eira, os homes armados con mallos (malladores) batían no cereal de maneira acompasada e cada certo tempo as mulleres (espalladoras) ou incluso os nenos sacudian a palla para separar o gran , varrian a eira, e afastaban o gran da palla. A continuación era recollido e medido, segundo a medida do lugar (ferrado, tega,etc.). Logo era cribado e gardado en arcas, huchas ou tullas ata o seu moído. A axuda dos veciños agradecíase con comidas comunais, fornecidas polos donos do cereal, con xogos e festa, o que deu lugar a que este traballo tamén entrara a formar parte da cultura popular galega con cantigas e refráns como os seguintes exemplos:
*Sin ter, a qué vas á vila, i aló tomas sempre a parva ¡ Xa veremos polo Agosto cantas medas pos na aira! *Durmir e gardar a eira, non hai maneira. *Limpa e arranxa a eira cando está agosto á beira.
51 RECUPERACIÓN
Nun intento de recuperar os costumes tradicionais galegos, diversos concellos e asociacioóns veciñais están resucitando a faena da malla e celebran festas que tentan reproducir o labor.
CANDO A MIÑA BISAVOA ÍA LAVAR A ROUPA Como case tódolos traballos cotiás, lavar a roupa era unha tarefa dura e de moito labor que tiñan que facer as mulleres da casa. Como eu non coñecía nada do tema, decidín poñerrme de “palique” coa miña bisavoa Generosa. Ela contoume que cando era nova tiña que ir lavar a roupa a unha fonte con lavadoiro, preto da súa casa, da que, por desgraza, non queda cacho. Cando ía lavar sempre tentaba coincidir con algunha veciña e así poñerse ao día das novas da aldea. Era o lugar axeitado e así facer o traballo dunha maneira máis levadeira. Cargaban a roupa en tinas ou en cestos na cabeza. Para non mancarse e gañar estabilidade, poñían enriba dela un “molido” (un pano enroscado en forma de coroa). Camiñaban ata o río e lavaban a roupa frotándoa enriba dunha pedra co xabrón que elas mesmas facían na casa cocendo a graxa do porco misturándoa con sosa. Despois de frotar, poñían a roupa a clareo ben estiradiña ao sol para que quedara más branca. A necesidade de lavar a pouca roupa que daquela se tiña, facía necesario ter que ir ao río fixera o tempo que fixera. Coa chegada da electricidade á aldea, instalouse unha bomba para sacar auga do pozo e así poder lavar nun pío ao pé da casa e non ter que carrexar a roupa ao lavadoiro. Aínda que xa había algunha lavadora nas cidades, ao rural, tardaron en chegar. Como a miña bisavoa, as mulleres daquela época, tiñan que facer tódolos traballos da casa e ademais, elas soas, sacar aos fillos adiante. Non só nas aldeas non tiñan auga corrente para lavar, a mayoría dos pobos e vilas tiñan lavadoiros nos ríos ou regatos que pasaban pola aldea e o procedemento do lavado era o mesmo. Un bo exemplo que aínda hoxe está en pé, é o lavadoiro de Betanzos, sobre o río Mandeo onde podían lavar ata 100 mulleres ao mesmo tempo. Desde hai uns poucos anos, téntase protexer e restaurar estes lugares que formaron parte das nosas paisaxes durante séculos. Non só eran exemplos de utilización dos recursos naturais, eran tamén a versión máis tradicional das xuntanzas de veciñas onde poder falar e manter reunión de maneira cotiá. Un bo exemplo desta recuperación, é un libro feito polos alumnos/as do Colexio Ludy e que ten publicado o Concello de Ferrol. Recollida feita por Manuel González Casal 6º Ed. Primaria
52
DÍA DAS LETRAS GALEGAS 2015
Biografía
XOSÉ FILGUEIRA VALVERDE
Xosé Filgueira Valverde naceu en Pontevedra o 28 de octubre de 1906 e finou na mesma vila o 13 de setembro de 1996. Foi un historiador, arqueólogo, antropólogo e escritor. Polígrafo galego de abundante producion literaria e humorística. Cofundou O Seminario de Estudos Galegos. Dirixiu o Instituto Padre Sarmiento, o museo de Pontevedra. Presidiu O Consello da Cultura Galega e foi membro da Real Acamedia . Persoa de obra extensa e divulgativa nunha época na que as Institucións que hoxe cumpren esa función non a cumprían esa non existian
Obra
Ten unha obra moi intensa, tanto científica como literaria, fundamentalmente divulgativa que supera os trescentos títulos entre libros es folletos. Máis de 1.600 conferencias en galego e en castelán. Obra en Galego A primeira obra narrativa foi a recolleita de narracións breves "Os nenos", publicada en 1925, recollida despois en "Quintana Viva". Publicou numerosas colaboracións en diferentes medios, quedando recollidas todas elas na serie "Adral", editada entre 1979 e 1996.
53
A Lost Dog
Bartholo was a dog who disappeared while his owners were playing in the park. The owners were very sad because when they arrived home Bartholo wasn't there. The next day Bartholo was looking for food because he was hungry and a girl saw him and gave him a piece of meat. Bartholo, who was very hungry, ate everything. The dog had a tag with a telephone number on it, so the girl phoned his owners. It was quarter to ten when the owners arrived and saw Bartholo. They were very happy to see their dog. Gala Varela Espiñeira 6th of Primary
A SURPRISE One day María went to school and when she arrived home, her mum had a little dog. María was very surprised! The dog had brown hair and brown eyes and was very funny. Every day she walked her dog in the park but one day she lost it. María was very sad, but the next day someone knocked on the door, it was her neighbour Lucas, with her dog! María was very happy and Lucas and she became friends forever. Claudia Fernández 6th of Primary
54
MISSY Y SU HISTORIA DE AMOR Mi alma gemela la he encontrado ¿No la ves La tengo a mi lado. Después de unos días de poco pavor ella tuvo un poco de dolor. Era un pequeño adorable. Le pregunto a su pequeño amor Que le definiera con un color el pequeño le dijo :ARCOIRIS de color porque era de su amor. Y entre un lecho de rosas hay una hermosa y entre un lecho de amor esta tu corazón
LUCÍA ROMERO
El diario mágico
55
Había una niña llamada Iara, tenía nueve años y tenía un diario, donde apuntaba lo que le pasaba y sus sueños .Se tuvieron que mudar por el trabajo de su padre. Iara iba todo el camino hablando, preguntando, escribiendo en su diario, iba súper alegre pensando que iba a ser todo precioso. Al llegar al nuevo hogar, Iara vio una casa vieja, antigua, muy, muy Suca, y se dijo: -Bueno…No es lo que yo esperaba, pero, parece un castillo… De noche, todas las noches, antes de acostarse en la cama, ponía como eran las cosas, como querían que fueran los niños, etc.… Al día, fue al colegio, tampoco era como esperaba, era todo, muy oscuro… Y los niños y, niñas la ignoraban, excepto una niña llamada Mara, era al revés de Iara. Empezaron a hablar, a conocerse, etc.… Esa noche, Iara, se puso a escribir en el diario lo que le había pasado y a la niña que había conocido, se dio cuenta que al contrario que ella, y eso le gustó. Iara siempre quedaba con Mara para jugar. Cando se acabó el colegio, una se fue a una punta del país y la otra a la otra punta .Ellas siguieron conservaron el contacto. Un día, quedaron en casa de Iara, y le enseñó su diario acabado, ponía un montón de sueños que esperaban que se cumplieran. Iara le dijo a Mara: -Uno de los muchos sueños que apunté es; tener era mejor amiga, que no pueda reemplazar, ¡ya se cumplió! (en el diario pone =`` Mara ´´. Para Iara, Mara era como una hermana, hasta que de mayores consiguieron lo que querían, y el diario de Iara tuvo un final feliz, porque todos sus deseos se hicieron realidad, le llamaban <<El Diario Mágico >>.
ESCRITO POR: ALBA IGLESIAS GOMEZ DE 6º PRIMARÍA
56 José Manuel Seivane Rivas, a los 90 años de edad. José Manuel
Seivane, nacido en Fonmiñá, A Pastoriza, en 1921, fue el creador del sello Seivane y el iniciador de una de las sagas de artesanos y artistas más reconocidas dentro del mundo de la gaita”. Con este comunicado confirmaron los dos hijos varones del más famoso fabricante gallego de gaitas la muerte del abuelo de Susana Seivane. En su taller de Cecebre (Cambre) construyó gaitas reclamadas desde los más remotos lugares del mundo. Xosé Manuel Seivane, fallecido a punto de cumplir los 91, fue gaiteiro y artesano desde que, con 18, se decidió por un oficio ajeno a su tradición familiar. A los 15, tras recibir una gaita de sus padres como regalo, se hizo con una enciclopedia de artesanía y un torno de ballesta y probó a fabricar otra. De forma autodidacta fue mejorando el instrumento y aportándole un grado de perfección antes desconocido. Abrió su primer taller en 1939, y tuvo varias ubicaciones hasta la definitiva, en el municipio coruñés de Cambre, a partir de 1994 y ya con sus hijos incorporados al oficio como sucesores. Hace un año, el patriarca,.abuelo de la gaiteira más internacional, Susana Seivane, comentaba a este diario que no quería llegar a centenario, después de dejar formalmente el taller en manos de sus hijos, Álvaro y Xosé Manuel, hace tres años. Seivane ingresó esta madrugada de urgencia en el Complejo Hospitalario Universitario de A Coruña a causa de una insuficiencia respiratoria agravada en las últimas horas, apenas llegó en ambulancia al hospital, falleció. La familia informó de que esta mañana será traslado el cadáver al tanatorio Eiroa de la avenida de Almeiras en Culleredo.
57 FLORENTINO LÓPEZ CUEVILLAS Florentino López Alonso-Cuevillas (Orense, 14 de noviembre de 1886 - ibídem, 30 de julio de 1958) fue un antropólogo yprehistoriador español, aunque a lo largo de su vida también se acercó al campo literario para dedicarse, esencialmente, al ensayo y la narrativa. Como otros intelectuales gallegos de su época, fue miembro de la Xeración Nós, del Seminario de Estudos Galegos y de las Irmandades da Fala, compaginando la actividad desempeñada en estas instituciones con una discreta participación política en pro del galleguismo. No obstante, su labor socio-política se vio profundamente trastocada tras la victoria del bando nacional en el contexto de la Guerra Civil, aunque en la década de los cuarenta retomó su compromiso con la divulgación de la cultura gallega a través de la Real Academia Galega, de la que fue miembro numerario, y del Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento. Como hicieron el resto de compañeros de su generación, contribuyó a la maduración de la prosa gallega, pero realmente por lo que destacó fue por su intensa labor dentro del ámbito científico. Catapultado por la obra del alemán Hugo Obermaier(Impresiones de un viaje prehistórico por Galicia), Cuevillas acometió la compleja tarea de desenvolver el campo de la arqueología en Galicia con el objetivo de reconstruir y estudiar una parte del tiempo que hasta aquel momento había sido olvidada. Sus investigaciones de campo, las más de las veces dirigidas al estudio del megalitismo y de la cultura celta-castrexa, así como la sistematización de la prehistoria gallega que realizó, lo acabaron por coronar como la figura más importante que dio Galicia en lo referente a investigación prehistórica. Indirectamente, con su trabajo científico colaboró con la normalización de la lengua gallega.
58
TESTEMUÑA DOS NOSOS AVÓS
O NOSO AVÓ Vivía nunha casa de aldea, na que en aqueles tempos non tiñan aínda luz eléctrica. Para estudar necesitaban candeaz. Tamén axudaba á súa nai cos labores agrículas: plantaban patacas, segaban a trigo eo mallaban, coidaba o ganado mentres pacía. Todas as mañás ía ao colexio andando uns 2 km., só por camiño . Nos colexios os nenos e as nenas estaban separados. Xogaban a peonza, a billarda, que era a mais perigosa, á tirafonda (servía para matar paxaros). Facianos eles cunha rama en forma de “Y”. Nos ratos libres fabricaban unhas trampas para paxaros, que son un montón de paos flexibles colocados en forma de pirámide suxeitados por bimbio. Esta trampa chamábase panterlo. O avó tamén era monaguillo, todos os domingos ía axudar ao cura nas misas, onde se falaba en Latín. Cando o avó tiña nove anos non había cartos para comprar bicicleta. O noso avó fabricábas con táboas de madeira e rodas de madeira; se facían de dous ou tres rodas, eles ao arredor das rodas (parte que toca o chan) recubríaa de goma para que durara máis. As bicicletas non tiñan nin pedaís nin freos entón había moitos accidentes. As bicicletas só se podían utilizar en pendentes, nas costas abaixo. O avó di que era unha das formas para pasalo ben naqueles tempos.
A NOSA AVOA: Recorda con cariño, cando ía á romaxe do Santo Antonio, e unha ermida que está en Cedeira. Ía coa familia, preparaban o xantar e ía cara a Santo Antón. É unha romaxe, que se celebra o 13 de Xullo . Para chegar tiñan que subir ata a ermida, levaban unha cesta coa comida. Xuntábanse moitos dos seus amigos, para bailar a muiñeira e escoltar as gaitas. Bailaban todos os rapaces. Pola noite volvía á súa casa moi contenta, coa sua familia. A nosa avao cando era pequena ía coa súa nai ao peirao de Cedeira a esperar o seu pai que viña do mar, a vender o peixe á lonxa de Cedeira. A Avoa pasábao moi ben cando o seu pai a subía á ponte do barco, e desde alí miraba como baixaban as caixas de pexe ao peirao. Cando acababan, a nosa avoa estaba moi contenta porque o seu pai ía pasar o fin de semana na casa. Alba y Mara Iglesias Gómez.
ducativa
enta e m a r r fe o m o c A radio
O uso dos medios de comunicación dentro da aula converteuse nun recurso indispensable para achegar o estudante ás dinámicas do mundo actual. Dada a súa importancia, dende hai uns anos, a radio incluíuse dentro da ampla oferta educativa que ofrece o noso centro. A radio é unha ferramenta accesible que goza de cualidades educativas para o traballo curricular actuando como reforzador de moitas das competencias que se traballan dentro dunha aula. A linguaxe da radio converte os rapaces e rapazas nos protagonistas activos dun acto de producir e de dicir. Facer radio implica contar historias, e para contar esas historias hai que elaborar contidos, planificar un guión, organizarse de forma grupal e indvividual e recoñecer distintos puntos de vista. Con todo isto, cales son as posibilidades educativas da radio escolar? . Enriquece o vocabulario, o nivel de expresión, así coma a dicción e ampla o coñecemento da lingua. . Propicia procesos de investigación e información. . Prepara para a vida social. . Ensina a escoitarse e, sobre todo, a escoitar. . Fomenta o traballo responsable en equipo. . Esperta o interese cultural e formativo dos estudantes. . Promove a convivencia e a participación. . Brinda criterios e técnicas para aprender sobre este medio. . Fomenta a creatividade e a imaxinación. Neste curso no noso taller de radio, os alumnos e alumnas traballaron sobre diversos temas: novas propias do centro, ciencia e natureza, días importantes do calendario (día do libro, día da muller traballadora, día dos dereitos dos/das nenos/as...), festas do colexio e incluso aventuráronse a crear as súas propias obras teatrais radiofónicas. Aínda así quedaron moitas máis cousas por facer, pero que de seguro se farán o próximo curso.
Ate o ano que ven!
59
60
Actividades extraescolares en Educación Infantil.
No colexio ludy ofertamos actividades extraescolares no horario de 16.30 a 17.30. En cada ciclo teñen actividades diferentes así ao longo da Educación Infantil e Primaria pasarán por todas elas se as familias así o queren. Na Educación Infantil este curso tiveron: música, teatro, obradoiros creativos, infórmatica e xadrez os xoves de 16 a 18. Nestas actividades teñen os seus propios monitores e aprenden de forma lúdica un montón de cousas, pásano xenial! Ao principio, na aula de tres anos, a preocupación era que a xornada de tarde se lles fixese longa e aínda que os comezos foron duros con algunha siestiña polo medio, unha vez entraban na aula o tempo pasábaselles voando….a música, o teatro, as manualidades….que ledicia recibir ás monitoras e monitores!! ….festa!!!
BARTOLIÑO O SERVIZO DE COMEDOR POR BARTOLIÑO
Este trimestre decateime de que hai nenos e nenas que, chegado o mediodía, non marchan para a súa casa. Quédanse no Colexio a xantar. Pero no Cole non se cociña, non si? Así que: de onde ven ese xantar? Xa tiña outro misterio servido. Entereime de que, pola mañá cedo, chámase as oficinas do Cáterin, que están en Vigo (Pontevedra) e encárgase o número de menús dese día e as dietas para os alumnos que así o precisen: laxante, astrinxente, celíacos, alérxicos ao ovo … Pouco despois das 12 de mañá, chega o camión do Cáterin e deixanos uns caixónss grandes. Veñen desde Bergondo (A Coruña) e chegan ao Cole co xantar ben quentiño (máis de 65º). Cando os abren, arrecende todo o Cole. Agardando a súa quenda, os alumnos/as que fan uso do servizo, van pasando ao Comedor: primeiro os da Escola Infantil e a continuación todos os do Cole. As mestras e monitoras encárganse de atendelos e de poñer un pouco de paz nesa tolemia. E é que nese intre, non só se alimentan e aprenden modais na mesa, é tamén un tempo de compartir historias e risas cos compañeiros de mesa. Que ben o pasei e canto comín alí!!!
ENFERMIDADE CELÍACA
O 27 de maio, e para conmemorar o Día do Celíaco, a empresa de Cáterin serviunos a todos os alumnos un menú sen glute*. Algúns alumnos e mestres do noso Colexio teñen esa enfermidade, que non é máis que unha intolerancia ou alerxia na que nas persoas que a padecen non poden consumir glute, porque dana o seu intestino delgado. Estas persoas deben seguir unha dieta especial (sen glute), e ese día todos xantamos a mesma comida que eles. Estaba todo riquísimo. Non botei en falta o glute. Vémonos polo Cole. Apertas ratonís. * Glute – conxunto de proteínas contidas na fariña de diversos cereais: trigo, centeo, cebada, avea… Fonte de información - Ratopedia (Enciclopedia Virtual para Roedores)
61
62 Cancións do verán Aire Libre, Imos ao Sol Este ano, como o pasado, o Colexio está a participar nun concurso onde se escolle a mellor canción do verán 2015. A marca de cremas LADIVAL organiza o concurso e propón a todos os colexios do Estado que participen con calquera dos 6 cursos da Etapa Primaria. No noso caso, foron 1º e 4º os que cantaron a solo e en coro as dúas cantigas presentadas. A verdade é que sempre que se poida cantar para logo escoitar a peza no seu conxunto é gratificante e divertido. Desde o primeiro momento os rapaces amosáronse participativos e emocionados coa idea. Pero non podemos esquecernos das composicións. Unha delas, “Vamos al Sol” composta por Alberto Fuentes, quen tamén nos axudou nos arranxos e mesturas. Se queredes escoitalas ou mesmo descargalas podédelo facer no blogue da radio e da televisión, no apartado de traballos. Ludyradio.blogspot.com Pola nosa parte o traballo está feito. Agora é a quenda do tribunal que escolla a mellor dunha chea de cancións de todas as partes do Estado. Aínda así, sorte Ludy!
63
Campeonatos de fútbol y baloncesto AAVV Ensanche A Coma todos los años, al llegar junio, aparte de los exámenes y el bienvenido sol, durante la primera semana participamos en los campeonatos que organiza la AAVV Ensanche A, junto a Roberto Varela en la parte de baloncesto. El marco es siempre incomparable: las pistas del Inferniño que con un buen tiempo, como ocurrió esta citada semana, se llena de personas con ganas de ver como juegan los niños y niñas. El Colegio Ludy aportó este curso 2014/2015 4 equipos de fútbol y 2 de baloncesto, lo que hizo que llevásemos al campeonato un total de 72 alumnos y alumnas. Como siempre, colaborando con las propuestas que surgen en nuestro barrio.
64 Excursión de 5º y 6º de Primaria. A finales de Abril, los mayores de nuestro Cole, comenzaron un viaje de tres días que, por primera vez, tuvo como destino a las Rías Baixas. Asentados en el marco inigualable que es el monasterio de Poio, tuvimos la oportunidad de conocer con más profundidad lugares como Pontevedra o Combarro. La excursión tuvo, realmente, de todo. Desde la visita al Acuario de O Grove, hasta un paseo en catamarán por la ría de Arousa donde pudimos ver de cerca las bateas y degustar, allí mismo, unos sabrosos mejillones. En la excursión tuvimos la oportunidad de pasar una tarde completa en un “parque aventura”, donde el alumnado no sólo disfrutó sino que muchos perdieron miedos y demostraron gran agilidad para las pruebas que iban encontrando. El último día nos dirigimos hacia las Islas Cíes, un auténtico paraíso en Galicia. Decir que los profes estuvimos en la excursión, quedamos encantados con ésta y sobre todo con el comportamiento de nuestras chicas y chicos: excepcional.
Teatro con G O nove de xuño foi un gran día para o alumnado de sexto de primaria do Colexio Ludy. Por primeira vez, participamos no certame que organiza a “Coordinadora de equipos de normalización lingüística de Ferrolterra”: Teatro con G. Participamos no certame xunto ao Colexio Atios de Valdoviño, Centro co que o Colexio Ludy xa leva realizadas diferentes actividades de convivencia en cursos atrás. O fixemos ao grande, presentando a obra “Caperuchiña vermella e o lobo colorado”, escrita polo mestre José Torregrosa, traducida o galego polo mestre Manuel e dirixida por o autor mais Profe Miguel no Teatro Jofre de Ferrol. A experiencia foi fabulosa e, de seguro, o alumnado que participou non olvidará este pasado 9 de xuño do 2015. Hai que dicir, que sempre hai un pero, e este non foi outro que a nosa compañeira de 6º Claudia Fernández que realizaba o papel de Caperuchiña, non puido actuar a causa de enfermidade. Acordámonos todos moito dela e Claudia sabe perfectamente que un traballo coma este sería imposible sen o seu traballo, nos ensaios e posta en marcha do proxecto. De seguro que o Colexio Ludy repetirá experiencia no Teatro con G.
65
66
SECRETARÍA Pedíronme que, nunhas poucas frases, vos contase cal é o meu traballo na Secretaría. A verdade é que se pode resumir nunha soa palabra: DATOS. Desde antes de que comezarades no Colexio ou na Escola Infantil, os vosos pais tiveron que deixar na Secretaría un montón de papeis cos vosos datos. Estes datos son gardados e tratados coa máis absoluta confidencialidade, é dicir, que non se lle poden ceder a ninguén que non estea autorizado. E ata que rematades 6º de Educación Primaria, o voso expediente e os vosos datos seguen aumentando. Ao nome, apelidos, data de nacemento, dirección, teléfono de urxencia… súmase día a día máis información: Se ides ou non a participar nas actividades complementarias e extraescolares, se facedes uso do comedor todo o mes ou en días soltos, se estades enfermos e non podedes vir á Escola, se tedes que ceder os libros de texto ao banco de libros, se ides ás excursións, en que Instituto continuaredes os vosos estudos, se ides participar na actividade de Natación, se tomades o leite escolar nas horas de lecer, se hoxe saídes máis cedo porque vos veñen buscar os padriños… Demasiados datos para unha soa cabeza (tendo en conta que hai casi 240 alumnos). Por iso desde a Secretaría insistimos tanto en que toda a información veña por escrito e bombardeámosvos con circulares e autorizacións. Pepi (Administrativa)
EN FRANCÉS Las niñas y niños de este milenio van a necesitar comunicarse en, al menos, dos lenguas extranjeras para afrontar los retos que el mundo, cada vez más globalizado, demanda. La inquietud por enriquecer el proyecto educativo del centro lleva al equipo directivo a ofrecer a los alumnos la posibilidad de adquirir conocimientos para expresarse en varias lenguas, algo fundamental en un sistema educativo de calidad que aspira a formar y a desarrollar al máximo las potencialidades de todas las niñas y niños. Aprender una lengua supone aprender a relacionarse, a jugar, a descubrir, a cantar, a aprender y a compartir utilizando una lengua nueva que aún no conocen pero que les va a abrir nuevas perspectivas y horizontes. En clase los alumnos se familiarizan con la lengua y la cultura de un país muy próximo a nosotros. Entrar en contacto con otras culturas favorece la comprensión y el respeto por otras formas de pensar y actuar. Es aprendizaje para la ciudadanía. Si somos capaces de trasladar a su vida cotidiana la curiosidad hacia otras culturas y el interés por comunicarse en una nueva lengua, el paso más importante del proyecto está dado. Es muy fácil enseñar a quien está deseando aprender y espera con ilusión la entrada en un mundo nuevo. Comenzamos a aprender el idioma mediante juegos, canciones, vídeos... Lo aprendemos en situaciones reales de comunicación: me presento, digo mi edad, dónde vivo, lo que me gusta, hablo de mi familia, de mis amigos, de mis animales favoritos… Entrevistas a compañeros, canciones, encuestas, juegos tradicionales… y, de repente, un día… los alumnos se lanzan y acabamos escuchando la interpretación de un tema de “Los chicos del coro” y la predicción meteorológica, todo en francés, por supuesto. Disfrutamos también de una brillante exposición sobre la Revolución Francesa, un informe detallado de equipos de fútbol, jugadores y marcas de ropa deportiva francesa, buscamos monedas de euro francesas… ET VOILÀ...La clase de francés en este cole la damos todos.
67
68 LAZOS NA TELE Na tele do noso Cole, 6º de Primaria segue a engadir unha pinga de profesionalidade e querer estar. Así o demostran en cada un dos informativos que desde o principio do curso tentamos sacar case semanalmente. Pero ademais, neste último tramo do curso seguimos a experimentar coa maxia do cine, do teatro en mente, da proxección da escea. Se no segundo trimestre nos deixamos ver en Alacante e no seu festival de cine, neste trimestre presentamos unha nova curta ao festival Olloboi. Nesta nova rodaxe “Lazos”, de cargado fondo social, puxemos algo máis que un guión. Xa que levamos o guión ao noso terreo, ao noso Cole, á nosa clase e, por suposto, ó noso estudo de televisión. Quizais foi a única vez en que se puido ver como traballabamos os informativos do colexio aínda que fose de mentira. Como de seguro todos xa coñecedes a historia non vou desvelar o argumento pero por se acaso, xa sabedes que no blogue da radio e da tele está pendurado. Ludyradio.blogspot.com.
Ajedrez en el Colegio Ludy Mi primer curso en el Colegio Ludy como monitora de ajedrez es muy positivo, ya que aquí hay una preocupación por parte del profesorado de que su alumnado utilice el ajedrez como complemento de su aprendizaje. Sobre el ajedrez se podrían decir muchas cosas, pero yo querría destacar que este aprendizaje ajedrecístico es como la vida misma, ya que con él se ejercitan y aprenden la memoria-concentración y la toma de decisionesaceptación de errores y aciertos. Y a saber que el peor adversario es el que no se ve. También es un deporte integrador, pues se puede practicar a una edad muy temprana y hasta el último día de tu vida, y por todo tipo de personas, incluso con algún tipo de minusvalía, tanto física como intelectual. Sigamos impulsando el ajedrez como un aprendizaje importante en los colegios, así sea. Victoria. Monitora de ajedrez y psicóloga escolar.
69
70 Actividades tercer trimestre - Visita a la Sociedade Galega Historia Natural polo Curso de 5º de Primaria. - Participación en Carrera Ensanche A. - Competiciones deportivas “Asociación Veciños Ensanche A”. - Ludyolimpiadas. - Fiesta escolar para alumnado y familias. - Excursión de 5º y 6º de Primaria a las Rías Baixas. Tres días. - Acampada Os biocos( Ourense). 3º a 6º de Primaria. 3 días. - Exposición de maquetas realizadas por el alumnado de 5º y 6º de Primaria en el área de “ Coñecemento do medio, Ciencias naturais e ciencias sociais” - Teatro con G. Representación en el teatro Jofre de la función “ Caperuchiña vermella e o lobo colorado”. - Exposición trabajos realizados en Patchwork y Dibujo. - Exposición instrumentos musicales. - Exposición trabajos conmemorando el “ Día das letras galegas”. - Exposición/concurso fotografía. - Celebración de los “Maios”. Todo el Centro en la plaza del Inferniño. - Trabajos semanales del taller de televisión del Colegio Ludy. - Trabajos semanales del taller de radio del Colegio Ludy. - Revista Compa nº 40. - Excursión Educación Infantil al área recreativa de Lago. - Excursión 1º, 2º y 3º de Primaria a O Barqueiro en tren. - Excursión 4º, 5º y 6º de Primaria al Castillo de San Felipe en lancha.
ACTIVIDADES FIN DE CURSO LUDYOLIMPIADAS 2015
71
72
FESTA FIN DE CURSO 2015
GRADUACIÓN E FESTA NA ESCOLA INFANTIL
EXCURSIÓN EN TREN AO BARQUEIRO
73
74
EXCURSIÓN INFANTIL 2015
EXCURSIÓN EN LANCHA A SAN FELIPE
ACAMPADA EN “OS BIOCOS”
75
76