12 september 2019
Een bladzijde uit het boek: Henk en Henk en Glimina
2
In de Statenzaal staan twee mannen.
Henk en Henk. Ze zijn vrienden voor het leven.
En trots op wat ze hebben bereikt. Henk en Henk moedigden elkaar aan om iedere dinsdag naar taalles te gaan. In de Oosterparkwijk. En ze
staan nu als ‘taalambassadeur’ voor honderd
man publiek. Ze kunnen het iedereen aanraden.
´Datredstoe´ Sterker nog: Henk Bijlholt heeft inmiddels dertig van zijn collega’s er van kunnen overtuigen dat het goed is als ze ook op les gaan. Op het podium staat ook de Groningse wethouder Glimina Chakor. Henk en Henk en Glimina interviewden elkaar voor het boekje ‘Datredstoe’, dat ze vandaag mogen presenteren. Ik mag het in ontvangst nemen en hen weer interviewen, in het provinciehuis.
Zwart-wit foto Het is alsof je naar een zwart-wit foto kijkt van een regenboog: je vermoedt het bestaan van prachtige kleuren, maar je ervaart die niet. Zo lang er mensen zijn die het lastig vinden om te lezen of te schrijven, zo lang moeten we diezelfde mensen helpen om dat te leren. Door ze de veiligheid en het vertrouwen te bieden dat ook zij dat onder de knie kunnen krijgen. En dat het niet uitmaakt als je soms een fout maakt.
Online solliciteren, iets kopen op Marktplaats, de voedingswaarde lezen van boodschappen, de vertrektijd opzoeken van een bus, de ondertiteling meelezen van een tv-programma, de borden volgen van een wegomleiding - je staat er vaak niet bij stil hoeveel keer je op een dag ‘even’ iets moet lezen. Maar zet tien Groningers bij elkaar en er is er één bij voor wie lezen geen vanzelfsprekendheid is. Op sommige plekken in de provincie zijn het er bijna twee. Maar we kennen ze niet. Want wie laaggeletterd is, is meestal een kei in het camoufleren daarvan.
Want ga maar na. Hoeveel mensen spreken en schrijven er nu werkelijk foutloos? Bijna niemand. En wat is dat eigenlijk, foutloos? Want waar we ‘zambak’ zeggen, schrijven we zandbak. En wat te denken van ‘tampasta’, ‘pliesie’ of ‘frantwodlukheid’? Het is maar net waar je op let. →
12 september / Henk en Henk zijn helden
En dat doen ze ook.
3
Schaamte Dat neemt niet weg dat voor volwassenen of iets oudere kinderen de drempel hoog ligt om te erkennen dat ze nog niet goed kunnen lezen. Schaamte zorgt ervoor dat je er niet makkelijk iets aan gaat doen. Mensen zijn vaak enorm vindingrijk om hun laaggeletterdheid te verbloemen. En trouwens: als je op school één ding hebt geleerd, dan is het dat leren niet leuk is. Niks voor mij… En zo wordt de drempel naar de school misschien nog wel een grotere horde dan het leren zelf. Al die slimheid die je nodig hebt om je tóch te redden, zou je ook voor iets anders kunnen benutten. En werkelijk: je bent nooit te oud om te leren. Daarom is het goed dat iedereen het verhaal van laaggeletterdheid leert kennen. En dat mensen als Henk en Henk hun verhaal vertellen. In een boek en vanaf een podium, als het moet. Maar gelukkig ook aan hun collega’s en vrienden. Zelfvertrouwen Laaggeletterdheid is een verhaal dat in heel veel vormen en varianten bestaat. En dat gelukkig vaak een gelukkig einde kent. Van mensen die een duwtje in de rug hebben gekregen. Een begrijpende werkgever. Een doortastende partner. Een geduldige taalcoach. En taallessen waar je in het dagelijkse leven echt wat aan hebt. En zo doe je genoeg zelfvertrouwen op om te leren lezen en schrijven. Ik heb groot respect voor de mensen die deze stap hebben gezet. Die weer naar school zijn gegaan. Die er zo zelf voor hebben gezorgd dat hun leven meer kleur en inhoud krijgt en veel dingen net even wat makkelijker gaan. Net als Henk Bijlholt en Henk Bruinink. Henk en Henk vertellen er over, in interviews, op filmpjes en vandaag in het provinciehuis. Want Henk en Henk zijn helden. Hoera dus, voor Henk en Henk! •
4