Paasrapport mei 2019
2
En toen had Groningen, als eerste van de
twaalf provincies in Nederland, een nieuw college van Gedeputeerde Staten!
Elke partij levert een gedeputeerde, zodat daarna de vraag beantwoord moest worden waar dit gezelschap een plek kan krijgen in het gebouw aan het Martinikerkhof. Want niet alleen komt er een extra bestuurder bij, het stelt ook eisen aan de organisatie op het gebied van advisering, communicatie en vervoer. En zo krijgen we aan het eind van de formatie nog een kleine carrousel. Verhuisdozen op de gang. En aan het eind van de rit is weer iedereen onderdak.
Paasrapport mei
O
p 20 mei presenteerden zes politieke partijen een coalitieakkoord, ‘Verbinden, Versterken Vernieuwen’. Een ruime week later bespraken Provinciale Staten de voornemens die in dit akkoord staan met elkaar. Aan het eind van dat debat werden op voorstel van GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, VVD, CDA en D66 zes gedeputeerden benoemd.
Knallen (1) Meteen na de benoeming van de nieuwe collegeleden is er het zogeheten ‘constituerend beraad’, de eerste vergadering van het college. Die vergadering is – dat laat zich raden – feestelijk. Er knalde een champagnekurk. Maar het college neemt meteen ook besluiten: de onderhandelaars hebben allerlei afspraken gemaakt over plannen en portefeuilles, maar het college zelf verdeelt de taken. En hoewel de taakverdeling als twee druppels water lijkt op de afspraken die daarover in de coalitie zijn gemaakt: het besluit moet nog wel worden genomen. Er is altijd een college van GS. En hoewel het woord ‘demissionair’ regelmatig wordt gebruikt, bij de provincie bestaat het eigenlijk niet. Maar wat wel bestaat is de nieuwe energie van een college dat fris aan de start verschijnt. Boordevol plannen. En vastbesloten om de verkiezingsbeloften en de afspraken in het collegeakkoord waar te maken. Ik vind het een leuke mix: bestuurders die doorgaan en bestuurders die nieuw zijn. Problemen komen vanzelf, daar hoef je niks voor te doen, maar deze club kan echt wel een paar problemen aan. → 3
Het is nu aan de organisatie om een plan te maken, hoe het coalitieakkoord in de praktijk uitgevoerd kan worden. Want opschrijven is vers één, uitvoeren is heel wat anders. Wat merken inwoners van de plannen? Hoe worden ze er bij betrokken? Hoe zien de keuzes er uit? Met de echo van de champagnekurk nog in de oren, kunnen de collegeleden en hun ambtenaren nu zelf gaan knallen. Knallen (2) Terwijl de fracties een nieuw akkoord aan het smeden waren, ging de wereld ondertussen gewoon door. In de vroege ochtend van 22 mei werd dat met een zware klap duidelijk. Een hevige beving, een van de zwaarste, bij Westerwijtwerd. Rustig afscheid nemen was er niet bij voor gedeputeerde Eikenaar. Een flinke aardbeving vereiste scherpte tot het eind van de rit. De beving van die morgen maakte in één klap duidelijk wat de realiteit is voor veel inwoners van onze provincie: Groningen is nog steeds niet veilig. Gaswinning veroorzaakt nog elke maand schade en elke dag onveiligheid. Ze vergroot voor veel mensen ook het gevoel van onveiligheid. En de verontwaardiging dat het niet snel genoeg gaat. Niet met de schade, niet met de versterking, niet met de afbouw van de gaswinning. Ondanks forse en aanhoudende druk vanuit de regio. Aan alle media die het maar willen horen en aan ministers die belangstellend bellen meld ik wat er nu vooral moet gebeuren: veel meer snelheid op drie terreinen. De afbouw van de gaswinning in Groningen. Een snellere en ruimhartige afhandeling van schade. En veel meer vaart in aanpak van de versterking. Die punten zijn voor niemand nieuw. We waren al maanden in intensief overleg met het rijk over de beschikbare capaciteit voor de versterkingsoperatie. Omdat het sneller moet en nog steeds onvoldoende vaart krijgt. 2019 zou toch het jaar van de uitvoering worden? De klap maakt het gebrek aan voortgang pijnlijk zichtbaar.
4
Een belangrijk knelpunt is de beoordelingscapaciteit in de versterkingsoperatie. Wij vinden dat het allemaal veel te langzaam en te bureaucratisch gaat. Te veel formele stappen. Te lange aanbestedingsprocedures. Het wordt tijd voor onorthodoxe maatregelen om de versterking op gang te krijgen.
Paasrapport mei
In het vervolg op de klap heb ik zelf – scherper dan ooit tevoren – gezegd wat voor ons de uitkomst moest worden van het gesprek dat we twee weken daarna met de ministers Wiebes en Ollongren zouden hebben. Want daar was een doorbraak nodig. De Tweede Kamer belegde een spoeddebat, met beide ministers en de minister-president, op de avond voor ons overleg. ‘Nu of nooit’, dat was ook mijn gevoel. Het nieuw samengestelde provinciebestuur, met de meest ervaren Groningse gedeputeerde, Henk Staghouwer als portefeuillehouder, kon meteen aan de bak. •
Statenlid en gedeputeerde Eelco Eikenaar (SP) brengt zijn stem uit bij de verkiezing van de leden van de Eerste Kamer
5
3 mei
Aanwezig bij de uitvaart van een medewerker van de provincie Groningen, Appingedam
4 mei
Spreken bij de dodenherdenking, kranslegging samen met gedeputeerde Nienke Homan, Groningen
5 mei
Aanwezig bij de herdenking in de Stefanuskerk (Noorddijk) en bij de aansluitende herdenking van de inzet van het Canadese leger in het Bevrijdingsbos, Groningen.
9 mei
Aanwezig bij de opening van de expositie ‘Honderd jaar Vrouwenkiesrecht’ in het Groninger Museum, Groningen
10 mei
Werkbezoek aan de gemeente MiddenGroningen over de jeugdzorg, Hoogezand
13 mei
Toespraak bij 50 jaar Stichting Oude Groninger Kerken, Groningen
16 mei
Eerste bijeenkomst Zorgtafel Oost-Groningen, provinciehuis Aanwezig bij het bezoek van Z.M. de Koning aan de wijk Opwierde, Appingedam
17 mei
Werkbezoek aan de gemeente Pekela, Oude Pekela Uitvoering van de musical van Music4all Haren in het Prins Claus Conservatorium, Groningen
19 mei
Startschot fietstocht Giro Zonder Grenzen, Musselkanaal
6
22 mei
27 mei
23 mei
Provinciale Statenvergadering, verkiezing van de leden van de Eerste Kamer, Provinciehuis
Bezoek aan een demonstratie van boeren naar aanleiding van de beving in Westerwijtwerd, Middelstum
Aanwezig bij ‘50 jaar Lauwersmeer’, een symposium van de Waddenacademie, Zoutkamp Bijeenkomst met de ministers Wiebes (EZK) en Ollongren (BZK) naar aanleiding van de beving in Westerwijtwerd, Provinciehuis
24 mei
Nederlands-Duitse studiebijeenkomst ‘Infrastructuurplanning’ in aanwezigheid van de staatssecretarissen Mielke en Lindner van de deelstaat Niedersachsen, Provinciehuis
Uitreiking predicaat ‘Koninklijk’ aan de Nederlandse Astronomen Club, Paterswolde
Opening achtste diplomatendiner van de Studentenvereniging Internationale Betrekkingen (SIB), Groningen
28 mei
Aanwezig bij onthulling van ‘Het andere monument’ door voorzitter Dijsselbloem van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, Engelbert
29 mei
Provinciale Statenvergadering, verkiezing leden college van Gedeputeerde Staten, Provinciehuis Aansluitend ‘constituerend beraad’ van het college van GS
4 mei
Voorbeelden, dichtbij Zo op het oog was april een goed gevulde maand. Tenminste, als je het aantal blogs dat ik hier post als maatstaf neemt. Want er zijn wel eens maanden met minder berichten, dus met minder bezoeken, minder toespraken, lezingen of inleidingen. Toch voelde het ook een beetje als warmlopen langs de zijlijn. Dat zit zo.
13 mei
Gouwe Ouwe In mijn agenda staat: ‘50 jaar Groninger kerken.’ Dat is natuurlijk het understatement van de eeuw! Sommige van onze kerken zijn bijna duizend jaar oud. Toch viel het me niet meteen op. Misschien komt dat doordat ik ben opgegroeid in de Noordoostpolder. Een polder waar de dorpen op doordachte, regelmatige afstanden van elkaar liggen. Een afstand volgens de maatstaf die bij de aanleg van de polder gangbaar was: de fiets. Alle dorpen liggen dus op fietsafstand, in een kring rondom Emmeloord.
17 mei
Zorgen om jeugdzorg Een commissaris van de Koning moet volgens de ambtsinstructie ‘met redelijke tussenpozen’ op bezoek gaan bij gemeenten. En bij ‘bijzondere bevindingen’ dient hij verslag uit te brengen aan de minister van BZK. Dat laatste heb ik nog nooit gedaan. Maar vandaag verandert dat. Ik schrijf Minister Ollongren een heus ‘ambtsbericht’. Want de oogst van de laatste ambtsbezoeken bevat zorgelijk materiaal.
23 mei
Scenes uit een goed huwelijk “Toen hij bespeurde hoe de nevel van de tijd in d’ogen van zijn vrouw de vonken uit kwam doven, haar wangen had verweerd, haar voorhoofd had doorkloven, toen wendde hij zich af en vrat zich op van spijt.” ‘Het huwelijk’ van Willem Elsschot. Al meer dan een eeuw oud. En nog steeds universeel herkenbaar. Als er een top-tien van meest geciteerde dichtregels zou bestaan, dan gooit een regel uit dit gedicht hoge ogen: “want tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren”. Zeker bij de overheid doet deze het goed. Maar lang niet elke beleidsambtenaar die dit zinnetje opschrijft, weet dat het bij ‘droom en daad’ gaat over het vermoorden van je vrouw!
27 mei
Astronomen die zelf sterren worden Het congres van de Nederlandse Astronomenclub is in volle gang, als we voorzichtig naar de voorste rij worden gedirigeerd. We schuifelen in het halfdonker. En na een paar minuten dringt de ontzettende waarheid tot me door: de voertaal is Engels. En ik heb een Nederlandse toespraak bij me. Ik vraag mijn buurman fluisterend hoeveel mensen in de zaal geen Nederlands spreken. De helft, schat hij. Als hij ziet dat ik daar van schrik, relativeert hij het een beetje: de meeste mensen verstaan echt wel een beetje Nederlands, hoor!
7