Versterk Groningen

Versterk Groningen

6 novembe

Versterk Groningen

1

Maanden gingen er aan vooraf. En ja, we hadden best sneller overeenstemming willen bereiken. Maar we hebben goed nieuws te melden, voor iedereen die woont in het gebied waar tot de huidige dag gas wordt gewonnen. Met twee ministers, een gedeputeerde en een burgemeester presenteren we vandaag de afspraken die we hebben gemaakt over de toekomst van de versterking in Groningen.

En daarmee zetten we een belangrijke stap voor veiligheid, voor duidelijkheid en voor perspectief voor iedereen die woont in het gebied waar nu gas wordt gewonnen. Iedereen krijgt ook de kans om iets te doen aan zijn huis. Om het te verduurzamen. Om het te verbeteren. Of om het desnoods alleen te laten schilderen.

Kenmerk van de afspraken die we hebben gemaakt is dat onze inwoners centraal staan. Dat ze de keuze hebben. Dat het gaat over hun vrijheid, hun huis, hun leven. Zij zijn aan zet. Zij moeten kunnen beslissen.

Wat is het niet?

Sommige media brachten het nieuws al. En met name door de koppen zijn beelden ontstaan die niet kloppen. Bijvoorbeeld dat dit de anderhalf miljard is waarmee Groningen goed moet worden ‘achtergelaten’. Maar niemand laat Groningen achter. Groningen is onderdeel van Nederland.

Ook woorden als ‘eindafrekening’ en ‘afkoopsom’ kwam ik tegen. Ze zijn volkomen misplaatst. Dit is ook niet anderhalf miljard voor de versterking – wat ik ergens las. De versterking gaat namelijk gewoon door. Zo lang als dat nodig is. Zo veel als dat kost.

En die wordt betaald door de NAM. Dit is ook niet anderhalf miljard voor de schade.

Want schade wordt gewoon vergoed. En dat is alle schade. Tot en met de waardevermindering en de immateriële schade. Wie schade lijdt door de gaswinning heeft recht op vergoeding. Punt.

Ik hecht er aan om te zeggen wat dit niet is. Omdat er maar zo onzekerheid ontstaat bij mensen die menen dat ze ergens recht op hebben en die het gevoel hebben dat dat door deze bestuurlijke afspraken onder druk komt. Die daardoor in de war worden gebracht.

Bestuurlijke afspraken, zoals wij die hier presenteren, worden zo maar van een etiket voorzien dat ze niet verdienen. Daarvoor is geen reden. En het is schadelijk, want de werkelijkheid is al ingewikkeld zat.

Wat we vandaag bekend maken is niet in plaats van.

Maar het is er bovenop. En daarmee is het totaal bedrag ook een stuk hoger dan de anderhalf miljard die in de krant te lezen was. →

6 november 2020

De persconferentie vanuit de Statenzaal

2

Wat wij kunnen betekenen voor onze inwoners.

4

6 november 2020

Waarom doen we dat?

Er is afgesproken, al lang geleden en op goede gronden, om de versterking altijd te doen op basis van de nieuwste inzichten.

Je versterkt wat nodig is. Daar hoort het drieletterwoord NPR bij, voor de kenners. En nu de gaswinning omlaag gaat en de bouwkundige kennis toeneemt, heeft dat gevolgen voor die inzichten. Toepassing van de nieuwste inzichten, kan leiden tot een verandering van het karakter van de versterking. En dus is dit het moment om afspraken te maken over hoe je de versterkingsoperatie voortzet. Hoe ziet de toekomst eruit? En wat betekent het voor inwoners? Dus niet het geld staat daarin centraal, maar wat wij kunnen betekenen voor onze inwoners. → Mensen moeten veilig zijn. Het staat als een paal boven water: de versterking gaat door, zo lang als dat nodig is. Iedereen heeft recht op een veilig huis. De versterking stopt niet voordat dat is bereikt. → Mensen verdienen zekerheid. Dat betekent dat iedereen die woont in een huis waarvoor al een versterkingsadvies bestaat – ook als je dat zelf nog niet kent – het recht heeft om dat huis te laten versterken. Het versterkingsadvies mag technisch verouderd zijn, je mag het gewoon laten uitvoeren.

Als je dat wilt. Heb je dat liever niet, dan kun je daar ook voor kiezen. De keuze is aan de bewoner, aan niemand anders. Bewoners staan centraal. → Mensen die in het aardbevingsgebied wonen, moeten de kans krijgen om hun huis te verbeteren.

Het overgrote deel van de anderhalf miljard is daarvoor bedoeld. Om te investeren in de huizen van onze inwoners. En ook heel vaak via hun bankrekening en hun keuzes.

Hoofdlijnen, dus uitwerking Wat we vandaag presenteren is een akkoord op hoofdlijnen. Nog niet alles is klaar. En wat zeker nog niet klaar is, is één alinea die ook in het akkoord staat. Namelijk dat er nadere afspraken worden gemaakt over de toekomst van Groningen. Dat is het inlossen van een belofte die het halve kabinet maakte toen het Nationaal Programma Groningen werd ondertekend. Ze zeiden: wij zien dit als startkapitaal. En we willen rijksmiddelen inzetten om de situatie in Groningen te verbeteren.

Het is een heel korte alinea in het akkoord dat we vandaag presenteren. We hebben de afspraak gemaakt… dat we daar afspraken over gaan maken.

En nog wel dit jaar. En op het niveau van het kabinet.

En de regio heeft gezegd: wij zetten daarvoor al vast 50 miljoen uit het Nationaal Programma Groningen klaar. Kom maar op!

Centraal staat vandaag dat andere element.

Het bestuursakkoord over de versterking. Dat is een grote stap vooruit op een lange weg. Geen toverformule. Ook niet de belofte dat nu alle problemen in één klap zijn opgelost. Zulke beloften kun je niet waarmaken. Maar we zeggen wel dit: ‘Het gaat niet over u en zonder u. Het gaat over uw eigen keuzes in uw eigen huis.’

Wat zijn de afspraken? (persbericht) Het kabinet en de regio Groningen hebben overeenstemming bereikt over een pakket aanvullende maatregelen voor de versterking van woningen in het aardbevingsgebied en voor genoegdoening. Het gaat om een totaalbedrag van ruim € 1,5 miljard. Dat geld is onder meer bedoeld om huiseigenaren te compenseren, om mensen keuzes te geven en om ongewenste verschillen in straten en wijken te beëindigen. Daarnaast komt er een algemene subsidie voor woningverbetering.

Versterk Groningen

Veiligheid Dat is vandaag bekendgemaakt op het provinciehuis van Groningen door minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat), minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), commissaris van de Koning Paas, gedeputeerde Staghouwer en burgemeester Beukema van Delfzijl.

Het uitgangspunt voor kabinet en regionale bestuurders is altijd geweest dat huizen in Groningen net zo veilig moeten zijn als in de rest van het land.

Door het besluit om de gaskraan dicht te draaien, hoeven naar verwachting minder huizen versterkt te worden dan voorheen het geval was.

Minister Wiebes: “De gaskraan gaat dicht, waardoor de situatie in Groningen veiliger wordt. Maar daarmee zijn we er niet en versterking is nog steeds nodig, ook al is dit voor fors minder huizen. Sommige Groningers wachten al lang op uitsluitsel. Met dit pakket komen we hen tegemoet, geven we ze echte keuzes en de mogelijkheid om hun huis duurzamer te maken. Tegelijkertijd investeren we in de toekomst van het gebied.”

Minister Ollongren: “Samen met de regio hebben we de afgelopen maanden hard gewerkt om te zorgen dat bewoners in het aardbevingsgebied duidelijkheid krijgen waar zij al lang op wachten en perspectief.

Met dit pakket aan maatregelen geven we bewoners meer regie en kunnen we ongewenste verschillen oplossen, zoals eerder al afgesproken voor Opwierde in de gemeente Appingedam en de Zandplatenbuurt Zuid in Delfzijl.”

Commissaris van de Koning Paas: “De versterkingsoperatie gaat een nieuwe fase in. Wat betekent dat voor onze inwoners? Inwoners krijgen meer zeggenschap over de versterking van hun eigen huis. Veel inwoners kunnen kiezen. Dat hoeven ze niet alleen te doen. Wie wil, kan onafhankelijk advies krijgen. We gaan onze inwoners heel goed informeren, want we realiseren ons dat het een ingewikkelde operatie is.”

5

ies, uitvoering nog niet begonnen. Huiseigenaren die al een versterkings-advies hebben, kunnen ervoor kiezen om de uitvoering gewoon door te laten gaan. Dan krijgen ze een vergoeding van € 7.000 voor verduurzaming.

Een keuze voor beoordeling volgens de nieuwste inzichten is ook mogelijk. Ze komen dan in aanmerking voor een vergoeding van € 30.000, waarvan € 17.000 is bedoeld voor het verbeteren en verduurzamen van de woning.

Nog geen advies over versterking. Veel mensen wachten nog op een inspectie of versterkingsadvies.

Die woningen worden beoordeeld volgens de nieuwste veiligheidsinzichten en zo nodig ook versterkt volgens die inzichten. Deze huiseigenaren komen daar bovenop in aanmerking voor een vergoeding van € 17.000 voor het verbeteren en verduurzamen van hun woning. Hiervoor is € 170 miljoen beschikbaar.

Maatwerk en moeilijk uitlegbare verschillen. Voor een aantal adressen geldt dat er verschillen zijn waarop huizen zijn behandeld, vergeleken met dat van buren of anderen in straat, wijk of dorp.

Verschillen die moeilijk uit te leggen zijn en voor sociale ontwrichting kunnen zorgen. Gemeenten in het aardbevingsgebied hebben daarom woningen voorgedragen voor maatwerk of een groepsgewijze aanpak (‘clustering’). Dat laatste is al eerder afgesproken voor het hart van Opwierde (Appingedam) en Zandplatenbuurt Zuid (Delfzijl).

Voor alle woningen in deze categorie is in totaal € 300 miljoen euro beschikbaar.

Burgemeester Beukema: “Voor gemeentes is dit een erg belangrijk onderdeel van het pakket. Wij krijgen nu de mogelijkheid om een hele straat of buurt op vergelijkbare wijze te versterken, in plaats van alleen afzonderlijke woningen.”.

Geen onderdeel versterking, wel wonend in bevingsgebied. Voor mensen die wel in het gebied wonen, maar waarvan de woning niet opgenomen is in de versterkingsopgave, komt een regeling waarmee ook zij hun woning kunnen verbeteren. Hiervoor is € 300 miljoen beschikbaar. 10.000 euro per huis. Deze regeling wordt de komende maanden verder uitgewerkt.

6

6 november 2020

Woningcorporaties en huurders. In het aardbevingsgebied wonen veel mensen die huren bij één van de acht woningcorporaties in het aardbevingsgebied.

Met de woningcorporaties wordt een specifieke regeling uitgewerkt ten behoeve van corporaties en hun huurders. Hiervoor is € 135 miljoen beschikbaar, onder meer voor woningverbetering. Een deel van het totaalbedrag wordt beschikbaar gesteld voor huurders. Dit bedrag komt neer op € 750 per huishouden. Dat bedrag geldt voor alle huurders, ook de huurders in de versterkingsopgave.

Veiligheid Het kabinet vindt het belangrijk dat duidelijkheid voor de bewoners hand in hand gaat met een toekomstperspectief voor de hele regio.

Daarvoor zijn nog eens vier bedragen beschikbaar: → € 300 miljoen voor gemeenten in het aardbevingsgebied om de openbare ruimte te verbeteren. → € 100 miljoen waarmee de NCG bewoners en eigenaren kan helpen die met knelpunten of onvoorziene situaties komen te zitten. →

€ 50 miljoen voor schrijnende situaties.

→ € 50 miljoen voor het versterken van een samenhangende aanpak voor erfgoed, agrarische ondernemers en het regionale mkb, en voor sociaalemotionele hulp aan mensen die problemen ervaren en daar hulp bij vragen.

Gedeputeerde Staghouwer: ‘Boeren en kleine ondernemers vallen tot nu toe vaak tussen wal en schip, net als historisch erfgoed. Deze groepen kunnen we nu beter helpen met het veilig maken van hun gebouwen.’

Veiligheid De gemeenten, provincie Groningen en het Rijk hebben afgesproken individuele eigenaren en bewoners vóór de zomer van 2021 duidelijkheid te geven over hun situatie en keuzemogelijkheden.

Elke inwoner krijgt persoonlijk bericht, via een brief.

In veel gevallen komt die van Nationaal Coördinator Groningen, maar soms ook van de gemeente.

Huurders van corporatiewoningen krijgen een brief van hun corporatie. Het bedrag dat het kabinet heeft gereserveerd voor Groningen, staat los van de normale kosten van de versterkingsoperatie. Die komen, volgens afspraak, voor rekening van de NAM. ·

Veel inwoners kunnen kiezen. Dat hoeven ze niet alleen te doen

6 november 2020

8