De Martini kerk in 140 losse stukken
28 septem
De Martinikerk in 140 losse stukken
1
De Martinikerk in corona-opstelling: rondom elke aanwezige is anderhalve meter lege stoelruimte. In kerken kan dat. Het is bekend: als de Ridderzaal te klein is, wordt de troonrede uitgesproken in een kerk. Daar is zoveel ruimte, dat je er nog corona-proof kunt zitten. De kerk als een verrassend toevluchtsoord in crisistijd. Niet omdat nood leert bidden. En al helemaal niet om te zingen: want dat is levensgevaarlijk. Maar omdat je er veilig uit elkaar kunt zitten. Afstand als unique selling point voor de kerk. Het kan verkeren!
Bijvangst De bijeenkomst van vandaag is een beetje een Droste-doosje. Want in de Martinikerk wordt een 3D-puzzel gepresenteerd van... de Martinikerk. Ik ben daar als commissaris van de Koning bij uitgenodigd. Met als extraatje dat ik uit hoofde van die functie ook beschermheer van de Vereniging Vrienden van de Martinikerk ben. Dat is de bijvangst van het ambt. De Martinikerk, die voor veel mensen in Groningen - maar ook buiten de provincie - symbool staat voor onze stad en provincie. Tegenwoordig is mijn werkkamer recht tegenover het koor van de Martinikerk. In een vroeger bestaan - als wethouder - heb ik jarenlang voor de toren mogen zorgen. Tegenwoordig krijg ik de zorgzaamheid een beetje terug. De toren speelt elk uur dezelfde rustgevende psalm: “God is een toevlucht ‘t allen tijde. Die ons uit nacht en dood bevrijdde. Al zou de aarde ondergaan, wij zien het zonder vrezen aan.” De skyline van de stad is de laatste tijd een beetje veranderd. Ik doel op het gebouw van het Forum. Als icoon heeft de Martinitoren er nu gezelschap bij. In alle bescheidenheid, want de Martini torent nog steeds boven alles uit. Is van veel verder te zien dan het Forum. Maar het mooie is, dat je vanaf het dakterras van het Forum een schitterend uitzicht hebt op de Martinikerk en het Martinikerkhof. Je hebt een intiem inkijkje in het hof. Je krijgt vanaf een modern, hedendaags gebouw een schitterend inkijkje in de Middeleeuwen.
Spelen Zeker, over smaak valt te twisten. Maar ik ben er voor om het niet te doen. Want ik vind het uitzicht en daarmee het inkijkje op deze historische plek in de stad een aanwinst. Bezoekers van de stad weten van oudsher de Martinikerk, en dan met name de Martinitoren, goed te vinden. En ze vinden nu ook het Forum goed, blijkt al vanaf de opening. En via het uitzicht dus ook meteen de Martinikerk. Zichtbaar onder dezelfde hoek als het schaalmodel op de tafel: schuin van boven. In Madurodam-perspectief. De puzzel komt geen dag te vroeg. Mensen zijn mede door Corona weer veel meer gaan puzzelen dan vroeger. Duizend stukjes op de eettafel. Het is ineens weer hip. In 1938 muntte Johan Huizinga voor ons Nederlanders het begrip ‘homo ludens’, de spelende mens. In ‘Homo ludens’ legt hij uit dat spelen een belangrijke rol speelt in de manier waarop wij mensen leven. Het zet de spelende mens in een historische, cultuurwetenschappelijke context en laat zien hoe vanuit spel creativiteit ontstaat en vanuit creativiteit allerlei vormen van cultuur. Spelen is menens. En mocht u Huizinga niet op zijn woord geloven: biologen zijn het er ook roerend over eens: spelen is van levensbelang. →
28 september 2020
De puzzel
2
Natuurlijk wilden we w meezingen, maar zingen streng verbo
wel , n is oden.
4
Lenig Je slaat dus geen slecht figuur als je speelt. Ook niet als je puzzelt. Als je een spelletje doet op je Ipad of telefoon, krijg je vaak vooraf de verzekering dat zo’n spel goed is voor de geest. Tegen de sleetsheid die er in je hersenen schijnt in te treden naarmate we ouder worden. ‘Use it or lose it!’ Het is dus om drie redenen positief om deze puzzel te maken. Je toont je respect voor eeuwenoud cultuurgoed, voor het markantste gebouw van Groningen. Je hersenen blijven lenig want puzzelen is goed voor je. En je bent als puzzelaar tegenwoordig weer ongelooflijk hip. De 3D-puzzel zelf is ook cultuurgoed. Een technisch hoogstandje dat voortkomt uit ons denkwerk. Wat een paar jaar geleden nog echt toekomstmuziek was, is tegenwoordig al wat minder uniek. Een 3Dpuzzel in 140 losse stukken van een eeuwenoud toevluchtsoord. Spelenderwijs assembleren we een monument. Voor mij is dat vandaag hét bewijs van Homo Ludens! Organist Erwin Wiersinga, die aan het begin een mooi stukje Bach halverwege moest afbreken omdat er toespraken kwamen, leeft zich uit op het Grunnens Laid. We luisteren staand en zwijgend. Natuurlijk willen we wel meezingen, maar zingen is streng verboden. Zelfs in de kerk. ·