Nederland kan wel wat meer ‘Groningen’ gebruiken
16 septem
Nederland kan wel wat meer ‘Groningen’ gebruiken
1
We werden gisteren niet meer verrast door de presentatie van de Rijksbegroting. Dat kon ook eigenlijk niet, want heel veel van de inhoud kenden we al. Het Nationaal Groeifonds werd twee weken geleden al gepresenteerd. En het derde Coronasteunpakket van het kabinet was ook al bekend.
Vanmorgen reageerde het college van GS van Groningen op de plannen van het rijk. We doen dat in een speciaal persontbijt. We hebben er precies één nachtje over kunnen slapen. En we vragen ons natuurlijk af of deze rijksbegroting ons helpt om ónze ambities te realiseren. Stelt het ons in staat om samen met onze partners in Noord-Nederland bij te dragen aan een regio die dynamisch is en vernieuwend? Een regio waarin het licht op groen staat voor een ontwikkeling waar heel Nederland van profiteert. Een regio waarin jonge mensen werk vinden en waarin het voor iedereen fijn is om te wonen.
Het kan, maar het hangt er vanaf Het antwoord is: het kan. Maar het hangt er van af. Prinsjesdag was in alles een uiting van een land in de greep van Corona. De coronaproof Troonrede – de eerste sinds tijden die ons hele college vanuit Groningen op de televisie bekeek. We zagen de ambities van het kabinet om Nederland uit de crisis te investeren. Met een steunpakket van 11 miljard euro en zo’n 2 miljard aan vervroegde investeringen. Dat houdt miljoenen Nederlanders aan het werk doordat de overheid hun salaris blijft betalen. Het steunpakket is om ons huidige verdienmodel in de benen te houden. Groot geld, dus. Dat geldt ook voor het Groeifonds om ‘nieuwe verdienmodellen’ voor Nederland te ontwikkelen. Voor de komende 20 jaar. Vier rondes van 5 miljard euro voor projecten op het gebied van onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, wegen en spoorlijnen. De zoektocht naar ‘rendabele investeringen’ is begonnen. De valkuil daarbij is vaak dat er te makkelijk wordt gekeken naar de Randstad. Dat we ‘kluitjesvoetbal’ spelen op een te klein deel van het veld. Ik wil daar voor waarschuwen. De regio wordt onderschat. In de Randstad maakt ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking ongeveer de helft van het Bruto Nationaal Product. De andere helft wordt dus gemaakt door die andere helft van de bevolking. In het deel van het land dat vaak wordt aangeduid als ‘de periferie’. Het deel van het land waarvan de Rabo-economen ons gisteren vertelden dat de corona-crisis daar waarschijnlijk de diepste sporen zal nalaten. Maar waar ongekende mogelijkheden zijn. →
16 september 2020
2
Het staat of valt natuurlijk met investeringen.
4
16 september 2020
Wij willen bijdragen Wij hebben de ruimte om bij te dragen aan een betere toekomst voor Nederland. We willen doorpakken met de waterstofeconomie, samen met het bedrijfsleven en de overheden in Drenthe en Friesland. Wij kunnen het kabinet helpen om de klimaatdoelstellingen te bereiken. Wat dat betreft kan Nederland wel wat ‘Groningen’ gebruiken. Het staat of valt natuurlijk met investeringen. In het komende parlementaire jaar wordt hopelijk meer duidelijk over de snelle treinverbinding met de Randstad. Eerder maakte de provincie Groningen samen met Drenthe en Friesland bekend dat het honderden miljoenen wil uit het Europese JTF-fonds. Dat is gemaakt voor Europese regio’s als Groningen. Regio’s waar de energietransitie (bij ons: stoppen met de gaswinning) banen kost. En waar grote kansen liggen om nieuw werk te maken van nieuwe energie. De Europese Commissie ziet grote kansen in Noord Nederland. En dat niet alleen: ze stelt er geld voor beschikbaar. Als het kabinet daar een substantieel bedrag aan toevoegt, kan Groningen de status van ‘koploper’ (ik citeer het regeerakkoord) in de energietransitie verder uitbouwen. En dat levert voor veel mensen werk op. Dat is twee keer goed nieuws, voor Groningen. Voor Noord-Nederland. Voor heel Nederland. Zes keer genoemd Volop kansen dus, maar ook nog flinke problemen. We werden in deze troonrede voor de zesde achtereenvolgende keer genoemd in verband met gaswinning, schadeherstel en versterking. En opnieuw was helemaal waar wat de koning zei. “De overheid moet naast mensen staan en niet tegenover mensen. Daarom is het zo belangrijk dat inwoners van Groningen die door de aardbevingen zijn getroffen, zo snel mogelijk kunnen rekenen op herstel van de geleden schade en op herstel van hun huizen.” De woorden zijn goed. Op daden komt het nu aan. Goed dus dat de gaswinning zo snel mogelijk stopt. Sneller dan gepland. Daarop hebben we vaak aangedrongen, omdat dat bijdraagt aan een veiliger Groningen. Blij dus dat het gebeurt. Het is goed nieuws dat daardoor (en doordat we steeds beter weten hoe sterk een huis moet zijn) minder ingrijpend hoeven te versterken. Maar laat niemand denken dat het nu wel ongeveer klaar is. Onze inwoners hebben veel voor de kiezen gehad. Ze maken zich zorgen.
Ze hebben schade. Ze ervaren gedoe. Ze wachten eindeloos. Hun toekomst hoort centraal te staan. Hun veiligheid. Hun zekerheid. Hun leven in hun huis. We voeren daarover een stevig gesprek en taai met het rijk. Dat duurt al lang. De ambities die de koning verwoordde, geven mij hoop dat de regering er naar handelt. Op daden komt het aan. Penibel De verhuurdersheffing van de woningcorporaties wordt 200 miljoen per jaar lager. Dat is mooi nieuws. We zijn blij dat de kunst- en cultuursector na de voorgestelde verdeling door de Raad voor Cultuur extra geld beschikbaar stelt voor cultuur, ook in het Noorden. Die steun is hard nodig in deze zwaar getroffen sector. Maar de financiële positie van gemeentes blijft penibel. En dat is teleurstellend in het licht van de miljarden die het kabinet uittrekt tegen de crisis. Inwoners die aangewezen zijn op hulp in het sociale domein blijven merken dat gemeenten daar veel geld te kort komen. Het kabinet komt met een kleine 800 miljoen om de positie van gemeenten te verbeteren. Maar als je kijkt waar dat bedrag uit bestaat, dan ontdek je dat gemeenten nog niet uit de brand zijn. Niet met de jeugdzorg. Niet met de bijstand, die op dit moment natuurlijk oploopt. Alle lof voor de pogingen van het rijk om de crisis te blussen met miljarden. Maar je hebt er weinig aan als gemeenten ondertussen moeten bezuinigen op essentiële dingen. Interessante tijden Het worden interessante tijden. Het Groeifonds is vanwege de lage rentestand betrekkelijk goedkoop geld. Projecten ‘kapot rekenen’, zoals indertijd min of meer met de Zuiderzeelijn is gebeurd, kan nu eigenlijk niet meer. Het gaat om de wil om héél Nederland sterker uit de crisis te laten komen. Wij zijn er klaar voor. We rekenen op Den Haag. ·